Skip to main content

Full text of "Der Deutschen Sprache Stammbaum und Fortwachs, oder Teutscher Sprachschatz : Worinnen alle und iede teutsche Wurzeln oder Stammwörter, so viel deren annoch bekant und ietzo im Gebrauch seyn, nebst ihrer Ankunft, abgeleiteten, duppelungen, und vornemsten Redarten, mit guter lateinischen Tolmetschung und kunstgegründeten Anmerkungen befindlich. Samt einer Hochteutschen Letterkunst, Nachschuß und teutschem Register = Teutonicae Linguae Semina Et Germina, sive Lexicon Germanicum"

See other formats


DER DEUTSCHEN 
SPRACHE STAMMBAUM 
UND FORTWACHS, ODER 

TEUTSCHER 
SPRACHSCHATZ:... 

Kaspar von Stieler 



Ii? 

Digitized by Google 



«1. tfbMo*-*' 



SC 



Ex libris 

Convcntus Ratisboncnfis 
C a r m e 1 i t a r u m 
Difcalccatorum. 



u N um - 



lik Dl 






TDorinneit 

alle tmt>ict>e teutf^e SSutaeln otocCfommft>5tf«/ 

(b t>fel twen onnc^Ttefant anb tc&o im ©eßraud) (ci>n / 

ncbjl ihrer Slnftmft/ abgeleiteten/ buppeluiKjen/tmb uornemtfeu 
3iet>arten/ mit guter (atcimfct>en Xolmctfcbung uuö 
hmftgegrfm&eten ^nmerfungen befjnbltdv 

Samt einet 

^oc^fetiffc^en^cffcrftm^/^ac^fc^uß 

So Äefcrcnfcen als 4Lcrnent>en / bctöet Sprachen 

RunMgFeit / notig unb nÜQltdy 
&ucd> unccmöDeten Sleig in fielen 3af)f ew gefamlct 




rtämbem / 



in Verlegung Johann #ofhtann$/ 36ucfc unb SuitfibtoMerd bafclbft. 

«ßcCrucf c ju ait Oorft ppn £tmricfr Beuern/ ber Iftbl. Uni t». ^ucb&rucfcvn. 

3m3al;rt)C0^2rmi69i, 



TEUTOJVICM LINGVM 

SEMINA et GERMINA, 

LEXlcON 

GERMANICVM, 

in qvo 

Vocabula omniaTeutonica,tam antiqvaqväm 

nova, eorum radices & origines, cum fuis derivatis & com- 
pofitis, kern phrafibus elegantioribus, S: perpetua interpretationc 
Latina ex clasilcis Autonbus, ac obfervationibuspliilologicis 

comprehenduntur. 

Una cum 

GRAMMATICA LINGVO THEO- 

TISCHE feu IMPERIALIS GERMANICA, 

SUPPLEMENTO *tqve IND1CE 
TEUTON1CO. 

Opus 

Omnibus, cum docentibus tum difcentibus, 

utile Sc pene necefiarium, 
accurantc-» 

SEROTINO, 

Impcnfis Joannis Hofmanni > Bibliopolse. 

j4ltdorfI, 
Typis Henrici Meyeri, Univ. Typographi. 

ÄhWSälüiü^f DC XCI. 

I vis vis jl '* *■ 

fJR fJR fr 
K WM ViS NM HCl 




8et 




2tatt 

jDurd)! fucl>tig(tcit durfte« uo?> ^e««/ 

imn 



eorgett/ 





ritten/ 



gerben $u gaSfcn/ Hülii/ Cfe^r 

unf Q$ecg / <tu$ $n#m unl> Qßcftfdlcn / U$ 

Jr>tü. 3*6nt. fKcic^ö Crjmarf^alTen unt> gbjirfürflen / gante 
grafcn in Düringen / Sftmfarafen ju 2D?eijfrn / aucfc Ober* 
unb 3tieber-£atifi&/ (öefürfte tm ©vafen ju Jf)cnnebwa,/ 
©rafen ju ber $?arf / SKa»en$b?ra, tmb &arbi/ 
J£)mn jum SKaixnfUin $?, 8, 

tnCeiitem tjn<*t>tgjtm Cburfurjtw un& <3ronv 




ein Boffiftpretf agm |gun|f* 

Dem - . ..,». »sXihi t 
äDiir<$leti4>«gjleti durften und ^erm/ 

lenn 





tuen pi fließen/ 



flogen su i&ratmfgpeig tmfr ©me* 

MTrioem gntötgjfcn durften unö ^miu 




wffleuMalttt mttm/ 




ftttn i$ tat gmtae £efl. !K6m. 9tet$ 
fcitv$ftwifccln feite/ tvfirte uD feine 
foörtigere <Duvglen$te £euMer/ 

atf e&en &u. Cfiu^ tmt> (§t# 
färflC* ISurcgl* antreffen / foel$en i§ mw* 

n>fctiae$25u§/ atft>et {god)feutfd)m gpra^c 
J|fammfeaum unt> fßotf n>acf)$ / in Untw* 

tanigfeit empfelen nnt> jufiretöen fMe / in fcem 

)( iij <Su. 



gu- ^gucföcff L ®urffi(, t>on ©Ott t>em au> 

meiden / Defen £eil. ©eifi ff$ ft>ol f Occ fc>up§ 
Mitteilung t>ec ©prafen offenbaret «nt> fe&en (af en/ 
teil Mtfdpfetwcn Segen eclanget / U$ €ic ein 

(genfdjet: ü&ec fot$e 6töWe unt> Seflungen fei)«/ 

mocinncn tie Do$te«tf$e©praffie glitt Häg geboten/ 
glitt li$ec exogen / unl» aufö ghttiigjfle autfgesierel 
unfc gefimötf et movfcen / auf no$ Itfgliffi einen er* 
neueren unD me&c nebligen ©lana empfaQer :J$ 

meine fctf pt4§tige gerefften / U$ Qe iltgt $08 

Ictiberö/ w& W ©W* alter 6f Me/ firijtyig/ 
foel$e$ au$ t>on iforero ©praienjurfer / tom fonft 
falzten |§a(fe folfätiw mibe 23ei)f?eur wrebret/ 
fcag e*> fi§ fe uuT £eörlingj$aft aufkämen nimmer, 
mebr Ucfdi finden mir*. §n W m twPiBro 
etäfcten regiref unfc tcüimficettie bogreutfigjeepra* 
fe : Uber fcie er jie fcret) regiren CJurf ör (IL 
f§tttä|L gegenwärtig/ glei$mie Deco |>o&e$ &lut 
mit f öcali® in $&Ut regtret/ mtt> ibm t>en niefatf ju * 
cümenh'n seinen Spr<t§bonig ringefibf et unfc> mit* 

getaut $iefe trepä]eetät>te ««n ffot> Xfit äUidjt* 

iL** / i i 4 . - -, . . * 1 r » ^ * i """ * t 



gufcfrtiffc 

fcfmur t>er goc^teuffc^en gpradje / mm** J 

QiSttten&erg infontwbeit / m nunmepco i7°3<tö* 
ten au fretfctöen t>en ©runb / t>ur$ 93ecteutf$una 
l>e$ avog cn ©OttcÄuüJe« / Ui S3ifcel / gelese t (X»f. 
SBatf a&ec gu, goffifftr|tl. ©urffif. gntoig< 
flec (gecjog / iwtrifft i f* ^icfclbe biefec 
tw (irteften &oaßteutf$en®pra$e felbflen ein $6dj|f * 

erleu#tfer fjdffer/ nräcf)f taflet: ügermefc 
rer/ unl) aller imtwfönigffen Infolge 
»retftoürtügftec igorgebet: / ft>ie§te folget 

mit ei0nec£o®fürftlt$en |>ant> / t>ur$ unjiecMi$e - 
©ffiriften / ajei$ einem Äeifet §uliu$ iwrapn/ 
unl) m aüti QBelt Geuftimmig bet)auWt Jba&en. 
9?o$ ifl eine anfcete Ucfa$ / roatüm ßu. @0(g* 
fürfll. ©urffil- i$ au einem gewaltigen I8e< 

fP0ec ^gmntfrriam23u§)e$/ in tiefjtcc Unter* 
romgfeit anrufe : <$enn Km &ü$ercei|je(ten 

teuren Sßergamttf / nemü$ ^olfenbuttel/ 
unl» frem ipacf ecn Bud)ent>en/ 0<rte i$ tiefe mei* 

)( )( w 



ue ar&ett twnemli$ wtanttn i unt> br fagten ftott* 
liegen Spanne ^ ©$riften fcenaumegen/ t>ag i$ mi$ 
einer ©die untecn>unt>en / fwlffie (5r / nebfl anfcer n 
©prape&Oabern/ fo öeftig gefrönfiet/ ft^aOert>ec^ 
felben / wegen t>er ö&eiötoifn tftöije / m$c unfrei 
gen (ja&en. 3ft?ac muß i$ frei) befennen/ t>af an tue* 
femQBerf no$ ein fe(>r merfli§e$ ermangle: äUein 
Gaben bie erfte©$tffe |t$ fo balt> ni§tauf t>ie unbe* 
greifli$e Gofte S&ltfee gemaget/ fontern fl$ befriefci* 
gef / naOeff an t>en Ufern (nnjufegeln / ober t>o$ nur 
lit unfern gelegene $tj!änt>er jubefuföen. 9ti$f* 
grofeSrcäifet auf einmal }u feiner ^oftfommenjjeit 
unD t>icgte; ©o ft>ecl>ett fixere ©trine au® von tu 
ner einigen £ant> faum fofiwf. 3® 0abe gerinnen 
na$ meinem armen Vermögen geunrfrt/ fwl t>etr# 
gnügt/ mann i$ / turgj folgen erflen 93erfu$ / m ei> 

nemn;eiternD?a®(innenunl)me^rerm5leife/an(Iart * 
einer OeUfiammenfcen $arfel/ eine f leine 5taje ange* 
5änfcet/unt> fcie getreue ©6&ne iDrer©pra§miitter 
ermuntert Gaben merfce : ©u$e auig m tiefetfmal ■ 
ni$tf me&rer* / atf ber aufma$fent>en 3ugent> in 
beuten ©prägen einige £ulfe sutupn/ unt> jfe einer 
»0e äuüberOebeu/ fcie i&nen / in auffu$ung *w 

alten/ 



alten/ fo fool täalirt) neu auff omme nfcen QB6ctec / au> 
fec fciefem / aiemltf fauec fatteti dürfte, gecnec aje&et 

gu. figurfärfil ^urif. t>ec ©6ttl#n ©fite 
iia$aOment>e $tt(t>tatot / in Mmlnw fr fielet 
SftutfftrfH. ©tiff unöen/ (lf rnenOeüe an ert ennen/ fcaf? 
Sftnen t»te flutwenfce Suaeffl) alfoutöel an $ew 
ff Durfntfll. -öcrjen fleige / fo ein 2$n$ au Mfoerfen/ 
unt> ßoffifücftl. SSutxßL Mten ü&ec fcie 
€pra$fönf}t t>ieljufe&c / tag Sie meinem toola* 
meinten QSorOnften roietwfpce$en folten. So nefc 

men txtnn |&u. £1|ur* unt> jjogprf? l 

fSutgl* ^urffif» folgt meine äroeit mitfcenen 
önabiaften^irfenan/fDormitCie/tuci^erenu^ 

&ef$tei&(i$e ©ötiaf eiten / gjPrO männiaü$ au 
fcemmUtaec Unbectaniaf eit unt> fertigem ©efior* 
am in ff (nifc unfc ^o^förftt ©n. wtöhMffi m<i* 
$en. SRic foirt (Xertw ein eftiatf (Stfantnag unfc 
unenbnle Smtiafeit / &u. &u. £(mr* unt> 
goffifürftf. f§urg|l. f§ur(£f- t>on fcem mt> 
Mfien tnel taufent Seaen twiftigfl äuerfcifc 

)( )( » tmt 



gtt f<$rtffc 

tm / gebären / tote i$ Dann öievmit tuOe / unt> au 

ßeren £fmr* unl) (§oäpr|t(- gufom mi$ 

tteftfbötf enfc empfele. (5e Dm öcfutf/ Den 2 5. SNerj* 
tag / an fwlff m t$ Dur® <86ttliä)e 25arml»er* 
jigfett Da* 59(le 3a0r meinet aitetf eccet$et/ 
1691» 



YOfeaud? 



vi 



Un&«tJni<j(lg«borfani(trt 



Uber 



#(p )* . 

iißgi*- ~wsm- -*b@s$*- -*$S8*- - 

Un barfftu/&anö*manri/nid)t burcf) fo Diel 3)ieere 

fctymimmen/ •■ 
auf einem Stc^tenJ>oI$ / jtoicr lecken unberm (Sfn'd>/ 
ber gieebt unb ©djatten teilt / md)t nacb ber ©pifce f limmen/ 
tooJpoffhumjlebt/ oftflirbt/ ben©aumjtifel)n/ bcrfkfo 

in tfd)in y imb @oe meiert mit fo ml taufent heften 
unb einen 2ujht>alb treibt auö einem fcfyroadjen IHciö: 
Silber foäcb jt biefer 33aum/ f>ter in t>em teuf fd)en SBeften. 
£)er gelten Äönüj / ber tytt fi$t / ber ttxife Cörciö / 

öer große Sarron J>at fa(i t>cr breptaufent 3awn/ 
tt)ie Hin m ©inear ; \)kx 33atcr Ongeiwn 
ben ferneren 3cpter fd)tt>ung/ unb #bram mit ber ©aren 
nod) feinen (Erben f ant / öcn teutfd>en ©prad>baum fcfyon 

genwrtet unb gebaut / gcftymtt e!t unb <je jiüfcet/ 
6a£ begen ebler ©toef fid) fruchtbar fortgepflanzt 
in ©tämme/ 3^9' unb Srud)t. £)a warb noc& nc4>t bc* 

fcbü&et 

t>on 5>allaö 3cfropö ©ctyoß / fein 9\om mit ©tein um* 

fd)anjf- 

£)ie raufte Barbarei) l>crf4>r in ber 2lf tcr Sanbe/ 
unb / n>obie5pberfc^leppt/ flog auf ein büftrer #ain/ 
um ben unfidjern SKanb. Qftan toufie som 23er|ianbe/ 
fcou ©c&nft unb Sutern nid)t& 9}i$t G5riect)if<# / nt4>t 

£atein 

h>ar 




mar bamalö auf Der 2Belt. «Rur in Stejenens (Bremen 
f unt man bie SSebefunli unt) 2Bi0e nfcbaftai febn / 
Su meler SM er 9tu& unb fpatcr golge/ glänzen. 
2>iß war be$ ©aetono 2Berf / ber liiftct ein 2(te(jn/ 

wie fein Slte&n no# flunb. 23on 3btne fmb ©«rannen 
unb &<fytütmtn / toa$ aniejt man Schulen beißt / aenant. 
©er Seiten milber §raß bat biefe* 2ßort jubannen 
bietyer no# nic&t wrmoefjf . ©o mirb $um ©iamant/ 

ein iebees gute* 2Berf . Unb/ barüm fmt ber ßonta 
»or biefeö 25uc&ecs £or / weil/ maö €r bepgebraeb t/ 
reiß bier aucp mirb gelebrf / »iemol iebocb. nicbt menig 
ber teutfepen SBurjeln ligt »erfargt in langer tftacbt 

t>on ber 23ergefili(bf eit. ©aSanber'aberfpreußet 
in taufent ©proben auö burepbieperfcoppuingerunß/ 
unb toac^fl mit Seffern fort/ bic man flblei tunfl beißet. 

3ton/ liefen Qfttfo empfef t$/ ggefer/ Deiner ©unfl 

JJct ©pate» 




Von 



X>on fciefcm 2$<utm fc^retbet 3ofyann Vleufyof / Statt* 

balter in Reilan/i n feiner l)erau0qcejcbenen ©cfant f^aft/^er (Dft; 
mbifd)en(BefeUfckaft tc. part.i.pag.340. 

<S tt>id>fet au etlidjcu Oertcrn in (Sina ein febr trunberbartt 
unb feljamer Saum / mit fflamcn ber 3ubianifd)e Sciacn- 
baum/alfo genant/ fr eil er eine 3rucf)t/tt>ie -$eigcn trägt ; %t; 
bere nennen tf>n ben Saum ©oa / tvctl er mrgenbö fo beupq/ 
als auf Dem (&)laubc 03oa trid)fet/ aud) bafclbfi allercrft von ben Suropc; 
ern angetroffen trotten. ©icfcr Saum bat einen überaus bieten (Stamm/ 
fd)cugr jicmlic!) bod) auf/ uub breitet fid) mit vielen feigen an allen (Seü 
ten auö. J>te gtreige lafcen berffir geben bünnc tafeln / ober Staufen. 
3fa Anfange/ trenn fie nod) jung fenn/ tücld)c berunbertrirtö bangen/ unb 
allmiüg nad) ber (Erbe traepfeu/ bi$ fie cnbltd) gar binetn friceben/ QSBur- 
jel fcblagen/ unb alfo ;u jungen Seumcn tttcrbcu. ©enn ba uemen fold)e 
niebcrtrad)fenbeD\anfeu ftetsin ber ©iefe ju/ baß fie tric neue Stimme/ 
ober Scume anwfcben/ unb getüinneu oben an allen (Seiten Steige : web 
d)c fid) bann ebenmißig/ tüie bic erfien/ mit SfaStrerfimg etlicher Kaufen 
in bie Crbe fortpflanzen. 97ad)bcm aud) bicfc Ötanf cn $u Scumen tror^ 
ben / trad)fm abcrmal 3tvcigc bavauS/ bie eben bcrgfcidwt hänfen m bie 
(Erbe trerfen / unb neue Sanne jdgen, Unb / weil feld)c$ uuattfborlic!) 
continuiret/gcfd)id)t$bi$fttcüen/ ba§ ein einiget* Saum /mit allen feinen 
eingefenf ten ftebenbeumen/ eine ganjc 5taliinifd)c ^Oicilc runb um fid) ber 
befcfcct/ unb man fonft faum fvifccn fan/ Itter ber tirfprfmglid)c Saum / 
ober bic rechte SDiuttcr aller cingefenf ten 9iebcnbcuu:e fei) / obn allein au$ 
ber ©icf e btcfeS Saums / trclcbcr oft von bret) SXinnecn nicht fan um; 
fallet werben. s J}id)t allein aber ttxrfcn bic unberften^ttteige bergcftalrCKam 
f cn in bic (Erbe / fonberu aud) bic oberffcn. ©abero oft ein einiger Saum 
einen großen unb biefen Sufd) machet. 2ßenn man nun einen Durch- 
gang baburd) baben tttill/bauet man bic fcbmalefle (Stimme ab/unb machet 
rcd)tc öalerencn ober getttclbtc guftginge unber ben Seumen/ barnrn man 
fid) vor ber (Sonnen #i6c ttcrbirget. Denn au$ ben großen nieberge; 
bogenen Sitteigen fpricien febr riet f leine/ treldje fo biebte inetnanber ge; 
flochten/ bafc fein (Sonncnfcbem baburd) bringen fan. Unb/ Ittie freiten 

Kaum 




* c » m 

Diaum biefe 35cume mit ibrcn 3it>cfgcn unb Caubc cmnemen / bat man 
bar au£ gnug jucrmcßen/ baft unber einem einigen Staunte bei) 3000. 9)teu ; 
feben fienen femten. . Tue 3Matter ber jungen 3n>eiglem / fo ben blättern 
bcö Qtrittcnbaumä gar anlid)/uub ben Elefanten trolfd)inccf enbes ^utter 
fenn/baben an ber 6berften<Seiten eine qrfme/an ber unbeeften eine tucißHcb- 
tc couleur , faden aud) ein wenig raud)/ eben tt?ie gemefte Qüittcnblättcr. 
3Mc ^ruebt biefcö $8aum$ tft fo groß / tvic ba$ firttrftc WUcb be$ X)au: 
mcn$/ unb geftalt trie flemc feigen/ bar^u au$ unb imrenbig blutrot/ t?ol; 
(er &6rnlem/ aud) fü§c unb e&bar/ ttk1>t aber fo trol febmedenb/ fvte ge^ 
meine -Jeigeu 

Don &em Seltifc^en Äonige ©arron aber fefpresbet 

Serofus in feinem $ Suche ber alten (ßefebtebte / batfeuou 
bem fünften Sabylonifcben l\6mcje/ 3vimei3 VTiniae/ 
&er Scmiramis Soljne/ baubelt : 

His temporibus regnavit apud Celtas Sarron , qvi , ut contincret 
ferociam hominum tum recentum , publica literarum ftudia inib'tuit, 
& apud Tuyfcones Inghaevon. 

hierüber glo^irct 3ob<mn Unmut von Vitctbo 

folgenber geftafc : 

Nomen arguit ä Sarronc duce Sarronidas dici Gallos do&os , de 
■vibus in fexto libro Diodorus fic feribit : Sunt, inqvit, apud Celtas 
tneologi ac philofophi, qvos vocant Sarronidas , qvi praeeipufc ab eis 
coluntur. Nam moris eftapud eos, nullum absq; pnilofopho facri- 
fkium facerc : Exiftimant enim per divinae naturae confeios facra iieri 
oportere, tanqvamdiis propinqviores &cc. 

Itnö Schottel meldet fyttvon in feinem TDerf / 

von ber teutfefcen <5aubtfpracbe/ am 1019 Stat : 

(Sarrannen ober ©ebrannen ftnb bie ©d)ftfet unb angebenbc junge 
©Jmgcr bet) ben 3)rut)bcn unb Starben getvefeu/ nad) Aventini $n$eige. 



Bor* 



!..X---- 0 --'-- ) ^-----V----- < ---- - 



5 ÜO CAJ CA£CA9CA?CA9CA£C/.9CJbC L 

» «8» «5» «t» *S* *3 ' *?* ^* t S 1 ^ ^L'^ ^8* ^"S 1 4* 'S* *$» ^ 'S* «t» «t» 
I TT TTTTTTTTT1TT 



liiiifiitliiifiii! 





'orrcbe 

CEutfd) reben unb fd>reiben n>irb in Xeutfd)(ant> t>ce eine bet 

gmitgfien jfünffc gefdja&et. ©er ©elebrte befümmert fiel} aliein 
um auelanbifdjc <5practyierbe unbgertigfeif/ in benen ©ebanfen 
flc enb / baß t>ie SXömiic^e unb 3fft|"cfc (Spradjen ü)me ju 
lernung mandjerlep 5Q3ep^hfie : ©ie ÜÄorgentänbifclje ju S3egreifung ber gbff* 
üdjen C^eimnüße : ©ie ftranjoifcfy: / SBelfdje unb (Spanifcfyaber/ famf an* 
bern au$Ünbifcrjen / $ur 'Se&ier* unb Grabung fdjarfer (£>ebanfen unb ®rfin> 
bungen bie einige Q^egleittfmanntnnen unb anweiferiunen fepn femun. ©er 
Dftcfzfgelehrte vermeinet / lange baeüSeuffcfje / fo er mit ber SCRuffermilcfj ein* 
gefogen / unb &u feiner tftofburft buref) Den alltägltdjen ©ebraucl} gcfa£et/ ;u fei? 
nein 2lu$fommen überpößig hin / baf; er einer weiteren 3nfiirung ;,um SXeben nicfjf 
beuef (gee wäre. (#leicfjww aber btefer ber Unfuiibigfeif feiner 2D?ufterfpracfye e^er 
nivl^t ijewabr wirb / ate wann ü)m bei) einem feinem Spanne/ auefj nur etwas* $u 
bitten/ worror ju banfen/ fidj eintf §ehler$ falber juent|dju(bi.;en/ ober einen ge> 
ringen QMücfwunfcrj abzulegen / vorfallet : 3lfo wirb auefj ber autfwartö &t* 
Ic rfe alebann erft innen / wae* if>m ein gufetf £eutfcfj nüfee/ wenn er in bem ge* 
meinen SßOefen ficfj einen £eutfd?en erweifen / unb feine ^erfon würbig fpteien 
feil / unb / baß bie Sturfdp (Sprache bie einzige unb groffe Kunf tierin fep / burefj 
beren Anleitung er bem gemeinen Sßßefen binlänglicfj voriufWjen babe. ©a pre* 
biaef/ lehret/ »ermanef unb triftet ber ®eiftlidj< Stuf fd} : ©er <5taf$mann trd* 
getbie ibm anvertraute Ö)efcr?ätte 2euffd} vor / rahtfdjlaget/ erörtert / orbnet unb 
verrichtet allee*/ wor&u u)n fein 3mf vtrfonbet/ Setiffcfe : ©er^lrjt fpridjt ©e? 
funben unb kranfett auf Stutfä $u / unb / obwol ber SiJeltwep^eifergebener 

)( )( )( roefcr 



Vo vtebe. 

tneFif an benen firmficfjen SJBi£enfcfjaffen / alef wirf liefen Könflat hanget ; <5o 
tfc er bod* um fo t>ielmef)r / wenn er anbertf t üb oerj L i . ; i ;cb machen will / einet 
grünblicfjen Sunbe ber Seutfefyen öprcicfje b<t>örffg / Am wie riel feltenet bie t\u;u 
talnihvK ^oovfc im gemeinen leben beFant unb butcfcgangig fepn : gebotet \u 
einer Xun|rrebe ein reicher ^Borfvorrabty eine fitige $Ö3a(?l ati«erlefenet/ wolflingen* 
ten SXebarfen / eine ungebundene / leicljfflie^enbe ^eutlidjfeit in Sluebuicfung 
^ohet ©ebanfen/ famt einet mannigfaltigen OurctycFjiepung gefcfycFltctcr ZRcv 
U I unb i\\ ie einem ®eler)rten allerbtngtf unreranfirorfliclj unb r)c^|tnact^eilia/ 
wann er mit ber (Sprache/ fo ihm angeboren / beßer titelt/ alä bei gemeine *pS* 
fei / umzugehen gelernef Fiat. <£$ fcaben je/ burefj 3nwenbung um'uajicljen ^leif,e$ 
unb fcf^rf) innigen Siadjbenfentf/ unbetfcfyeblidje firembe QJblfet ihre jpm teil at* 
me unb übelflingenbe <3'praet)en &u einem fo hoF)en (Gipfel r)er?Itcf^n ^nfchen* 
tinb »erwwnötrlieljei 3ierbe / errieten / ba|* fie / ntcF>f v^Uein j,u beten (ärfcrmitltt 
weifenflegene £eufe an ficfj gelocfet / fonb(m audj beimaßen fmnreicfje / unb bie 
tnenfcfeliefc Q}ernunfc gleid>fam überfteigenbc lefjreu / fjerautf gebraety / welcher 
i^rflar* unb 'Beibringungen man in anbern (3prart}en tot allerbingä tuirrv 
licFj geadjeet. 9am i|t nicfjf ohne/ baß/ jumal in biefem SWenüfcenalter / rcrfreit' 
lidje teiltet ficfj herwigef ahn / welche ficF* be$ ^euffcfyen (Sprachivci'enä mit ittp 
richtigem £anbftnännlid}en Qrrnjle unb rowerbropenem iviinftfleiße / angenom; 
men/etf audj/ »etmitfelft reifen E todffim mwi unb munterer ^mDanlcgung / fo 
weit gebracht / baß unfer r)oeF?wehrfc? £.eiiffcfj fefjon jeto bem nia?eitatircr?m £a# 
lein / bem uuetfifjopflidjen ©tiegifefeen / bem leid?fflie£enben gtanjöifer^en unb 
Denen fiefiinnigen S&klfdjen unb (Spauifefjen <3ptadjen bie ©piee biete n fair : 
QMeicfyrol ift lolcfje ^jfttnmliclje Arbeit noeFj faum ;ut gfötH aefütet / unb ;u 
beten Q}erroÜfommung annoefj ein weifer SQ3eg jufuFin/ anb em ferit rjoFiet QVtg 
juet(^eigen übrig / welefjetf benen jenigen / fo au$ anbetn Öptadjen tu bie unjerc 
efa^atf jietlicfj ju dberfeßen beginnen / niety lange t*tborgen fepn mag. ?\mneii 
$eto auet? teWidje £eutfeije dftufferfinber |kt} lobwatbig bemaFien / nac^ benen 
vöettfanbtfgaben/ fb if>nen &Ott unb bie milbe D?afui verlieben/ ba$ 3brige ar< 
beiffam beauflagen unb forgfalfig mitzuteilen / bamif biefetf fomftgebeube nid>f 
nut taglieF) mehr etF^oben / fonbetn auet^auf batf 5ietlie^|le aue^gebußet unbDetfcrjöf 
netf werben möge, 3cfe / ber wenig)!* unber allen / wien>ol Ijierju / fraff trägem 
ben -Orbertf un^D?amen^ / boelwerbunbener / ob icfj g(eicF) angoegfen (Sprach 
paöa(l webet iu aF^eben/ tvsk mit ptactyigen fflilbetfeulen au^^u|*ct?tnücfen/ rnicF? 



Vottebe. 

fütyig befind / unbeniM'nbe micrj bennodj gegenwärtig einigt (9erdf fdjoff an <5fci* 
rten unb halfen $u;uf?iren / roolvergnügef / nnrnn burcr) folcrje -OanDlangung 
terj Den 9Cum einetf freuen $)?ifarbeifertf ju erlangen rwmbdjfe. grcar if? mir 
nicfjf imberoufi / roaei ber 'äßeilanD r^oerjoeriimfe ©uc^rrt>c t>or \cfywxt CSeDin* 
gunjen &u ijerferfigung einet! feuffcf>en SJBbrferbucrjetf erforbere ; 311km auf 
ein IblcrjeeJ voUfommeneä ^erf ifl bi^bero t>iel 3ar)r lang vergeblich gewartet unD 
gchojfef worDen / feljeinef aud} einetf einzigen ^enfeften Arbeit nicfjf nx>! &u (<pn/ 
inbem alle Die wrgefcfjriebene £rforberung<n über Die Itunbigfeif De$ feutferjen 21* 
ferfumrf/ aller Darju gehörigen alfer (Schriften/ Q5rieff'ef>affen unt> Urfunben/ber 
ftünf nuß / forool ber mannigfaltigen -Oocfr unb5heberfeuffci>en5[)?unbarfen/aW 
auefj ber ?ftiebtttänbifcr>en / ^ugetänbifdjen / grairjöifcrjen / ^Bdfcfcn / £afei* 
ntfcfpn/ @riegifer)en unb Jpebraifcfjen/ infonberfKie aber Derer StorDifcrjen <3pra* 
djen/ einen Otfemnerforbern/ tvelcfjcr / nebf] guter 2D?uße unb nofbürffigem2lu£ 
fommen / mif einer fonberbaren (^ftarffmnigfeit unb rrolerleuferfem Xunftoer* 
flanDe autfgerüfief / aucf> &ugleicf} munter / r)urf ig/ jung unb arbeiffam fep : Um 
Deswillen t>attrt bi^ auf je&ige 'ßtit niemanDgefunDen/ welcher ein foIct>c£? muf^ 
fametf 303erf anzugreifen ftcfj enffajließen fönnen. Sftun fpöre icfj jwar bep müc 
faß an alkm unb jebem folgern 'jSubtfybx einen bergeftalfigen C9?angel / baß idj 
Dergleichen Arbeit aüen ant>ctn &u überladen / wol Urfaclj f>affe / $umal / Da mit 
«icfjf erlaubet iji/ ber geber ujren frepen £auf $u laßen / fonbern micr) / in eine 3* 
ringe 2(n&af)l ber 'Sogen einjufcljrinfen/ gelungen beflnbe ; <£>leicr)wol r}af bie 
£iebe ju unferer (euren #elbenfpracrje fotrfelvermodjf / einen fleinen Q}erfuclj einer 
unenblicfjen $erridjfung jutufm / unb r)ierburcf> anbern munfern Smftcfjgeimit« 
ten 2(nfaß jugeben / baß fte biefen Jpanbbegritf fjiernedjfl mif reiefjem Uberflußc 
ausreifen / unb bißfalte betf üoitrcffKicfjen (^ucr^enben roolautfgefonnenen ^or« 
fernlägen <jn rblligetf genügen ff)im mögen : 2}iellekrjf wirb ü)ncn biefer geringe; 
SJegihfel ju einem nacfyicfjflicfzen / objdjon in etwa* fdjwacfyn JaDen / in Dem 
»eiflcuff igen unb unwegfamen r)c^feuffcrjcn öolr}ofe unb Jngange Dienen. üxv< 
gefangene ©inge rennen mif leicfjfem vöorfeil erweitert roeiberu 3"^^ / ba all» 
r)ier noefj eine große 21n^ar)l ber ©cfyffarf* ^erg^ (5a^ unb ^)anbn?erf^ 3<ige* 
xtxp J ier-, Äreuter? Q?au^ Kriegt ^efffligung^ 30?eß^ ^apen^ 3^glieberungf^ 
<5d>eibe* unb vieler anbern ÄCm|]e / fbvool auc^ ber Seuffcfjen (Sprüdjworfer um 
ltr)Udl<t unb mannigfdlftge»30?unbarfen / wcfolcty nierjf allein in ber öc^weij 
unb in Sifbenburgen / Denen Keiferlic^en 2rbldnbcrn unb im 9vei<fcc / fonbern 

)( )( X * au* 



Vovtebe. 

aucri in Slßeftfalen/ ^icberfacfyen / -OoUitcin/ 'Pommern unb^reu^en bcfinte 
lid} / ermangelt : Öfucfe i|t / alle unb icbe l .8erboppelungen / fo wol ber tarnen* 
al* 3<'ftwfo / wtgta €nge teö SXaumctf unt) tyrer groffen 9Kcnge / $u biefenv 
mal völliger bepjubringcn unmöglich gerrxfcn/ wirb aucfe/ ofcne 3nfüllung jwep/ 
brcr; ober mer^r golianten/ bittneetyt faum mägltcf} fepn : hingegen aber/autf bc< 
nen rorhanbenen / ber übergangenen vQertfanb unb Ohrflarung leicrjflicfj gcjogni 
werben tonnen. 3- & M*R l>ie öuppefyeifworfer mebrenfeiltf nodj t>iel andere ab* 
geleitete / welche aber / ba fie porfommen aus 1 t>em @5runbworte / ofcnc fonberetf 
Siacfjbcnf en / beurteilet werben mögen. 2eil$ einfamc SEQörfer / fo unfruchtbar 
fepn / ober beren 3MgC burefe ba? Altertum / ^icrjfbraucrj unb unferer Qjorfaren 
Unaerjtfamfeif t>erbor2et / abgefallen / unb in baä ©rab ber üftergefenbeif t>et* 
fcljanet worben/ finb / nebenfi beneivfremben unb buretj ben (gebrauch in üeuffcfc 
lanb nunmehro angenommen unb Hfanfen / ju biefemmal übergangen / unb auf 
eine anbert&elea/nbeit autfgefeßet / gleccfyool aber noerj |ttk$t ein flcincr Sfacfe 
fcfjuß berfelben / |o ©iel bie Seit rcrflaffen wollen/ angebenget worben. (Sonften 
r)af man nicr^t aUemal/ berorab in ueuerfunbeuen <5acr)en/ bie£attinifcl>eC:rrId* 
rungmit £ullianifctjem unb Dergleichen allcrreineflem £afeine geben tonnen/ fonbcrit 
(ich te$uweilcn ber ftüchenwörter / unb/ wie man teil? in ben (Bcrjulen / teil? nt 
benen SXecfefen unb fünften rebet / fo ieboer) alle^eif mit fleinern £aufletfern ge* 
gebrueft/ bedienen müpen / jumal biefetf fein £a:emifcrjciV fonbern ein £euffche$ 
Wörterbuch r)e$et : Sffiiewol fein Zweifel / ctf werbe folcfcetf / in unb aufer ben 
(3cb_ulen / $u Uberjeßung in bie £afemifci>e (Sprache / mit gutem Sftuucn gc* 
brauchet werben fonnen. Sffiaö bic 2eutfcfje (Schreibart betrifft / fo tft biefelbe 
nvljrenteite ber bü5r)ero üblichen gemäß unb $ufbrbcr|t auf ben Klang unb 3usrcbe 
ttbeä feutferjen SQöortetf gerichtet/ auch bie unnbti^ l 33uch(faben/ fo nicht geboret 
werben / infonberljeif aber baef rerbriepche l> bep benen langlau tenben (r timmern 
a / o I u / unb benen Quppel|timmern mehrcnfeild mfafaßm / bie fremee 
SEßorfe aber / wie fie laufen / fonber 3bfeben auf ibre £afeinifclje ober ®ricgifche 
^Irtfunft / gefehriebcn<worben / uno jwar nach bem (Sjrempel aller anbern ©pro* 
rr)en/ welcr^einfrembetf 333orf / wie e$ ber;ir)nen gerebet wirb/or)nc ^efradjfung 
be^ au^ldnbifcrjen Urfpntnge^/ teber^ett gefer^rieben baben. 3 n i |0 ^ n wirD un * 
niemanbtjerbenfen/ wann wir bie la(eimfcl>e 5öbrfer fo wenig /ate bie&riegt^ev 
jur Sffiurjel unferer uralten guten Seuffe^en ^orfe/ anjunemcn unaenewt 
^)ierju bringet mic^ ber freftlK^e 3vömer Tacitw, welcher von ben icuffcljcn fa^ 



acc : Ipfos Germanos indigcnas crcdiderim , minimeq; aharum gen^ 
tiumadventibus&hofpitiis mixtos, unb abermal: Ipfe eorum opinio- 
nibus accedo , qvi Germaniac populos nullis ahorum connubus in- 
fedos , propriam & finceram tantüm fui fimilcm gentem extitisfe 
arbia-antur. Oafccr id> mid* nimmermehr bcrcDen lagen Tan/ bag [Softer von 

. Itart von <•<»'< » on vannus - ^ 5?" rota '^ a,< *° n « 
u.M. euffprmaenfonnen/ weil fein Scut fd>et nacr^fefcn ober SXom icmaWge 
reifee/ Dcraktcben Wörter von bafelbtfen.abjufjolen/ unt> biefclbe Dan graufam 
weiten Äfckint* aufzubringen. £aben aber Die »riafaen ein; unb ba* an* 
bere Utfort mit onnSeutfdjcn aemein ; <5ofageicf> mit PbüipMuuer. Unus 
cum fueric initio rerum in terris fermo, qvö omnes panter lnter le„ 
ante Baby lonis fundamcntaufi funt mortales , qvemq; poltea ad in> 
bis Babylonicar cedificationem Deus non omninö e medio lustuüt, 
novis exinde Kngvfe creatis ; fed tantum in varia vanasq; 
tftru confudit feu potius disCipavit : Qyid mirum , 11 diverfif lim« 
loneeq; intcr fe remotisfimae per univerium terrae orbem gentes 
multa communia habeant, eti'amnum rerum vocabula ? ©aß Die ia* 
feinifcbe unb vüricgifdje e>prad>e mit ber unfern öfter* übminflingc / i|i fem 
Sffiuntxr/rocil japon/wm bembieöriecfcen flammen/ unb Zle^enas/bet 
Seuffcbeu £ru>afer/ \xxtt>ex trüber Kinber gercefen r 9tom aber ptciMen&un* 
ocrtlahr/ nacrjbem bie Seutfac frf?on ü)rc Konige/ »cgiment unb toprac je 
vollfommen gehabt / er|t erbauet / unb ber Anfang ju tt>rer pef fpradjc gemacht 
roorben. 2\$eghalber bann fein einige* Seuffcrjtf efamnwort l . x>on bem £a* 
felnifchen immermehr enffpripn fan / fonbern/ trat- eftra gleich laufe« mit 
bem Seufzen in beriateinifeljen epracbe fcfinMid} / notoenbig enftreber vo.it 
t>en ®riectjen sur&ectycn* ober von benen Seilt feben jurlinfenhanb / entjpruii; 
am |epn muß : einfemal/bag bic nahegelegene Tufa obcrHetrula im Wun* 
ce Seuffdj gcrebet haben/ von unDerfc^ieMicfeen tapfern edjntmuifteriT hanfc 
areittief) unfr ;ur guüge bargefafw roorberu (Sin anberli|W mit benen iafciiu* 
fdjen *$orfeii/«?dd}e bev ber ™>efehrung ber £eutfdjen einaefüref / unb feinen 
®runb in bcrSeutfctynepradje rjaben/roekfttf aud? von benen fremben 
njacrjfen/ geugen/ Kleibungen/ eaitenfpielen/ 3r&enci;en / Remtern / flunficit 
nnb Bieren juoerjlehen : Sftur ül Man gelegen / baß man erft ben Seufzen 
SSufch rool «itf lopfe/ unb bic SönmnaoeHen prüfe/ che man ciftaU* t>er|ptelct 

X X X üi gebt/ 



t )orrct»e. 

gel*/ unb rot frembe Stiren ^reffurben ger;e. Unb eben um ber Urfacfpn 
rciUen/ fcaf man zuweilen in biefem Q3ucf>e etwa* »reif ^uröcf in ba<* Altertum 
greifen / unb bie verlegene SJBortc/ aleJ Da (Int : fife/ (Bei? l 3tt>/ 
Harn i?. wieber Terror fiteren muß en / bamif nun ben @toinb Derer $wep* 
unD rrubrglictxrticf^cn 5536rfer einstigen tonnt. Qtnn biß ifl gewiß unb um 
&weifelicf} ju glauben / baß fein $wep* ober mehrglieberiefj SBorf / eine Seufc 
fcfje SCQurjel fep / fonbem bie (Stammwörter aüiumal nur in einem ernten 
(bliebe begeben. Unb gerinnen tiu)f etf bie Ücuffclje <5pract)e allen (5pra* 
cfyn in ber -^ßelt / ja auefj fo gar ihrer (Slfermuffer / ber j^cbrccifcrjen / vor I 
unb i|t hierum billig w>r bie »ornemfie unb fürfretflictyie ^ubtfrradje jube* 
ehren / aß welche einfach/ felbfieigen/ lauter unb rein ift/ unb nict>t allein aU 
fe* / trat! bie Sßelt begreifet / of>ne SSephülfe einer anbern (Sprache/ beutlicr? 
imb rernemlier) nennen/ fonbern aucrj Denjenigen Ouigen I fo nocf> taglidj an* 
berer Offen erfunben ober erbacr^f werben/ fbletj einen bequemen tarnen geben 
tan / ber fo balb von bem geringen ^enferjen/ Leibern unb tfinbern/ 
wann |le benfelben nur einmal froren / rerftanben werben mag. f Jmmer unb 
*n>fg <3cfjabe ift e$ / baß bie neugierige Unf iuber unb ^errar^fer tyrer ange* 
bornen <3pracfy einen folcfjen unoerbienfen 2ftcib auf biefelbe werfen/ unb m 
ber r)alb Q3ifcr>ff unb £alb 33aber/ baü i|t/ (Stummel* unb Unfeuffcrjfeuffcrze 
fei;n / aftf ber 5ßelfcr)en / <3panifcf?en / 8ran;etfcr?en unb iafcintfdjen glief* 
w6rfer mußig gehen wollen. Jfctn Ungar/ ^6me/ «Polaf / CDfoefowtf / wirb 
feiner Siebe folcfje bunte unb narrifefy glief läppen anfleifiem / alä bie fcfjanb* 
füßlierje ötiefteuffcfje &utr;un pflegen, ©ie DCömer / ob fie gleiefj ben reiben 
Seil tyrer (Spraefje benen (^rieerjen / bie anbere JOelffe aber unä Seuffctyn ;u 
banfen r)aben/ fjatfen bennoclj fiefj er)er in einen $tnaer gebißen/ altf in einer of* 
feiiblicfjen ßunftrebe ober bei; anfefcnUdjer ^erfammlimg ein C^riegtfdj ilßorf 
tin^clapptt I unb / ba bie ©riechen fet^on t?on ben SCbmern bezwungen tror; 
ben / haben fie bennoer? fein Safeintfcfjefi ^ort unber ihre (5cfjri|ffen gemen* 
gef. ©erjranjotf nimmet wol teuttcJ^e (Solbafen an/ unb befolbef fie er ninv 
met aber feine feuffcr)e Dörfer mef>r an/ ift aucr) bcnenfelben berge|ialf fpinnen* 
feint» / baß er bie in feiner <5pracf?e t>on 3lfertf fcer gebraucfjfe,2eutfcrje unb 3eb 
f ifefee Dörfer/ immer nach unb naef) autfmufierf/ unb baror anbere einfeijaifet/ 
fo / entweber au^ bem jerbroerjenen tafein enflefmef / ober aup neue ro.i ir;nen 
erbaefef werben. SWan ^at fcfeon eine geraume 3<rt fett wieber fok^ ^^eugie« 



Vombt. 

rigfeif ber Seuffcrjcn gcftmo/n unb gefogt ; 2tber/ ba r)ilft wcbcr warnen noc% 
irctfcn/ Da muß employircn/ cng.igircn / incaminirm / charge , paro- 
le &c. mit unbcrpartiref werben/ w gerade ober eerberbe. 3a fc^ecnef/ aW 
wann man wißentf unt) willen» barbarifclj werben/ unb buret^ Die (Srfjanbe/ fo 
man Nr hcplicbcn unb allerreicr^en &cuf!'cbcn c~5pracbe antubf / eine Gloirc 
(fccmi Äum / preis tin& 2fl)ie ift viel $u fctyecfct) erbetteln wolle. <3o 
teil unb Abriefet gc^ce Der arme »erfürte £<ttffc$c mit ficb felber um / unb »er* 
tirfaeljef bamif / baß er von ben tolänbcrn rcrlacf>ef / unb feine fc geraume 
Bpraerjc »or eine Canbpradjerin qcMlfen werben muß. S33er aber j'iclj felb> 
ften unefjref / wer fan unb will Dem Reifen i Qjiclmefcr riaf e$ baä 2(nfer;en/ ob 
wolle fe aar noer? batf Ubele arger werben/ naebbem man bep gürftltcljen #0* 
fen Stangoföc Sjfcdfcftrt/ §ran$oifcbe ©ebebrben / ftrantfifebe ©iener ficbcf/ 
unb lieber granjotfä/ aß ieuff'crj (bic tapfere Ritterfpracfce) rcben'r)cV 
ref. SJöo e$ nur niebt ein ^Viuif De* #ranjcif<bcn jfoebe* fcpn m&cljfe! 
SDfan lefe Die C^efetycbfe von Dem "perfiden vX>roß-#önige JDcuius/ unb/ wo* 
ba feine "Pfaffen »ertuneiget / a!tf er SfttyAoniftti Gewehr guften ficb »er* 
fabc. SJ53ir reiben qebacb* / baß alle 3>tiff$e (Stammwörter einfplbig feprr 
müften/ bierunber aber fmb bie Pforte nicjjf gemeinef / welche bae ftficbfige c 
bep ficb fcaben/ al<<: (ßiwbe/ 6ad?c/ Howe/ Bafe Sintemal bieftf t 
Den ben ^eerjfeutrclje« / ebne Urfadje biii$ugefabn / unb mer)renfcil£i benett 
£\3orfern weiblicben (£>efcblccbtö/ wieber bie ®ebur angebenfet worben/ bam 
nenr)ere aueb gar wel auegelaßen werben mag. (teuften tft noefc ein unb 
ba? anbere allster &uermncrn. D?emlid} : ©aß / wann bei; einem 3eifworfc 
bie ^53anbeluna/n attegelaßen werben/ felelje allemal gicicftfiießenD fepn : ©aß 
jwar bisweilen ein SQ3orf anfänglich auf jwei>« bre^ uub maneljerler; %xt m 
lebrieben ficht/ biefe aber ber (Scbreibrtefjrigfeit am gjma>tlen ftp/ meiere r)er# 
nacb in benen abgeleiteten forfgcictfef wirb : ©aß/ wann beo ben beglaubigen 
Sßörferu bie v&großcrung/n tiiebt anzutreffen / felcbe nacb ber burcbger)enben 
<&großcruug&veifc $u bilben : ©aß bie Ärfleinerungtfworfer Mo* burrr) batf 
lein angebeutet werben / ba bi€reH>e beer) / nacb ber D3?eißthMjen dttunbart/ 
in d)tn ober gen /«imb/ nach Der (pacbfi fcfcen/ granf ifc^et/ u. b. g. in le 
ausgeben / ale^: Wlann femnu VITanlcin/ auf Öacbfrfeb Warmle / unfr 
«uf ieipJiüjilcb/ ^älliKb ober £üriugifcb s VHanuc^eiu Un>/ baß bie C9fc 
(crjlecljt^nbenw^ ui bem ü)3eiblicr2en bisweilen au^gelaßen/ au^ bie ^nburtg 

in 



t)orte&c» 

h fd?c mit ftlcij} ubergangen fep / aW: Qcfjufrcr / 6dmft erin unb 6d>u* 
frcr|$c/ 6pinnerm unb 6pmnerfd)c if . jm übrigen wirb cm btftyv 
t>cncr£efer nicfet ungleich andeuten ra»: man in biefem S&brtcrbudjc bie natüv 
IjcJje^Singe/ unb rpelcrjefcic (Srbarf etc lernten serbeefef unb tNrfcfyrciegen reiben 
umiI mit itym eigenen tarnen nennen / audj unreifen gar einen vi i ich her 
licfjetf $ßort/ unb n;cf^( gar ; 1 i r>6flict>e SXebart / mit einftreuen müflou fmb 
beren efitc^e getreten / fo in ifcren 3uffd}lagbucrjern bergleidjen natürliche 
%Öorter / Ate ein große* aergernftß t>ermieben / unb lieber in ihrem Söorfcr* 
fefjaße r)unbcrt SßQörter ermangeln (äffen /. aß einigen Unflat gleid?fam/ bar* 
innen leiben wollen. , ^fmmanen foldje* bie .Oerren jcfuüen grtabn/ unb aucr* 
txm benenllnfer igen ein ÖMcicrjetf beobachtet werben : Allein |tnb audj berer eine 
$iemlicrje2ln^lror(>anben/ welche/ rcic man jagt : (Sine J;)acfe eine Jpacfe 
genennef/ unb fid} befonnen/ baß ein anbertf bie (Sittenlehre/ ein anbers bie 
^Sprachlehre fep. & mußen ja bie aueMnbcr reißen unb t>erfi<f>en / wenn 
man ihnen twjiucfjef / <in unbehobelter teutfeher Q3auer fte mtffcfylf unb 
fcb. market / ober -eine uiwerfcfyimte Otrne/ fich gegen <5ie &ur lü?aulhuren ma> 
cljet/ auch mögen (Sie fclbften ftcr) r)üten heßliche ^Borten in ir)rer iSeutjchcn 
Siebe jugebrauchen / jumal in biefem ^orterbuche aüejeit bcpgcfcfict roorben/ 
welche! ijßorf unb welche SXebart unhöflich / un&üchtig unb Öoftcäläftcrlich 
fep. 3>nen Steinen aber ifl unb bleibet alletf rein ; Unb fef>en biefclbe mit bet 
Heilerin £ivia bie gntblbft'inacn ber »orubergebenben anbertf nicht / alö ber 
QMlbbauer naefenbe unb lebloie ^ulbinnen unt> ^ilbjlocfe an. üicffo wirb 
pieUeidfcf ein* unb ben anbern belehrten/ infonberhett «ber bie Wenigen / welche 
gar \u große Xiebhaber ber &teinifchcn unb ©riegifchen (Sprache fepn / etwa* 
ungebulbig machen/ baß ich mich nicht entfehen / folche •ajorfer / |o ie tutb ic 
w>r £afeinifcfe/ (&rieg»fch unb ftranjbifch / ber 2fofunfif nach / paßiref worben/ 
alt bafmb: Bifcfecff/ Tempel / l\ir*e / Hatur / C^pfcr/ pricr^/ 
Äetjircn / S^wlc / alfo : 23allet/ (Ballerie/ \TTc;erY*rafce/ unb ber* 
gleichen t>iel anbere / atuf ben Seutfäen CSaumqwüen / nicht auein herauf* ju* 
Riehen / fonbern ar.id> jubeja^en *, baß gran^ofe« / £ateiner unb ©riedjen fblelje 
S8ßbrfer »en unr; Seutfdjen geborget / unb btefelbe in berinreen (Sprachen feine 
roaljre Zntunft f.^aben/ wiber faf] aller tmb ieber ^refbrtct>er £ebre unb C0?ei* 
nung* 3fc^ an troorte aber btnenlelben mit bem 3*bann Sbosbetg / roeU 
«nba anbiarn in (einem fernen Q3iKbJein »/ fo vir ie artt Etymologica 

Tcuto- 



Teutonum , ober von btv teutfcfecn röortforfcfeunfjePunft / geffyie? 
ben : Germanica vocabula priüs 8c potiüs e Germanicis, qväm ex 
pcregrinis fontibus derivanda efle. Uno ber ^ürnbergifdje r^crjgelehrte 
Jeimann / 6>axeooxfev/ f'aget wol mit recty in (einer Pbilologia Düq-u.8. 
§. 9. Faceslant , qvi Germanorum fermonem , Graeca Latinäa; lon- 
ge vetuftiorem ad hujus vel illius normam exigunt, cum nulla ra- 
tio perfvadeat , priora ä pofterioribus , inversö natura ordinc, 
fuiife pregnata. ^XJormif Cluverius libr. I. cap. 8. dt German, antiq-u* 
fa|l übereinuimmef / rtxnn er frridje : Male & parum perite non mod6 
exteri homines , fed hc qvidam Germanorum a Romanis themata 
Germanica dedueunt , cum ipfi verius Romani a Germanis acce- 
perint pofterioribus feculis. Unb (but hierzu fcer (BleidjrHanrj Ott 
tDorte weniger / al5 nicfjftf. öenn ba fctycußf aühier/ naefj vielen über bie* 
fen <5rreie angeborenen Tutoren / Der S^ßalanD ^>en Schottel rcol recr?f in 
fcer 9tcn fiobreöe von otx Ceutfcbeii %a\ibtfoxad>e/ num. 17. Vo- 
cem aliqvam primogeniam in ea üngva non efle , in ava nulla vera 
caufa ejus reperiatur. Unde fi qvod vocabulum duabus pluribus- 
re lingvis fit commune , id ejus lingvae proprium Germanumve 
cenfen , in qvä rei fignificatae convenientisfima posfit ratio reddi. 
SÖBer Demnach Die in Dem £euejäjen burcfjauä befanfe Dörfer / au* 9tom/ 
2(eehn ober *par# r;erf>olen roiU / Oer muß enfroeber leugnen / baß bie ^euffc^e 
Öpradje mit bem 2te$tnat l altf eine JpaubfTpradje au6 bem £anbe <5inear/ 
naefar ileuffdjlanb gebracht / unb barinnen / nad> imberf'cfy'cblictyn $)?unb* 
arten/ von beßen !ftacrjfommen fortgepflanzt worben / ober betrafen / baß bie 
Seuffdje wn ben ©rieefeen / £af einem ober gran$o|en ausgegangen/ ober aber 
$u ü)nen/ bie (Sprache ^erlernen/ aereifef/ ober fo lange fiumm verblieben / btf 
ein SXomer / ©riectj ober $ran$ofe <3ie/ rvaä big nnb jene* bebeufe/ unb wie e* 
ju nennen fep / angetriefen fcafte. £D?an roeitf ja aup ber 3eitF unfce ober 
Cbronologia , baß erft im 3<*r;r J212. nacr) (Jrlcfyirfung ber SCßelt/ 9tom er* 
bauet / unb von attatyanb ;u|ammen gelaufenem vSelflein / bercr (^praefcn 
vielerlei getvefen / beregnet roorben/ audj bie iafeinifdje t5pradje unber tynen 
eflidje fcunbert 3#e lang ungewiß unb barbarifer? getreten ; ba fcingeaert im 
3at>r 1780. naefj ber SOÖelt Anfang bie Teilung ber Cfrbe von btm <Bwa; 
UxXXoa Vorgängen / unb ?|e$cna8 ftcf? nacr?er Europa unb 5lbenbrodr^ 

)( )( )( )( gftww 



X)orreöc« 



a,ercenDet/aud> mit feinem vöolfe 145z. ^fatjr 3:euf fcfj gcrcOet / neefj ein ein&fr 
ger <3tein an Den Üttauren Der tSfabt 9Com adea/< worDen. S^ßte haben Dann 
nun t»ie neue SCömer Denen uralten Seuffcfcn / pon Denen fie Dod> |ö weit mU 
fernef aewefen / auefj nur ein ein$iae$ $ßorf aus ihrer ftlicffpracfje aiwmaen 
rennen ? 2Ufo / Daß Rodornius Scr'teckius in Prtfat. 2. *i Jua Afonita, 
mit allem reerjf fetyreibef : QvodLatini Celtis fint inferiores, id tarn da» 
rh conftat , qväm res ulla eft. Eft enim in confeflö apud omnes 
Latinos, Hetrufcam lingvam Italiae fuifle primam, Latinam verö 
natam circa initia Romana : Hcrrufca autem lingva rundum fimi- 
lem habet cum Japhetica feu Celtica. Prima &c antiqvisfima no- 
mina Italise fecundum rerum exiftentiam Sc proprietatem figniri- 
cantisfime demonftrari poffunt efle Celtica , Latinis autem five Ro- 
M manis nihil fignificare &c inanisfimas voces efle. t£e enreuef aud> Die* 
fer d)?ann/ libr.3- Origin. ©aß Die JÖC& tt fBf fa Öpracty mit Der £ entfern 
fcurcfjautf öbereinfemme/ Da^ero Dann ficr) fo hoer? ntety ju »mrunDerii nt/ Daß 
Johannes Ludouicus grafebius in Differt. de Origin. German. Latin. 
JJngv- Darwin Darf / wie Die meijtelateimfcfy Dörfer ^eurltyen Urfpruna* 
waren / unD folctytf mit- fecrj? ilafflictyn ^runDMßen flar &u machen |"idj be* 
min)et. SEQir wollen Diefelbe / &u weiterm D^Denfen / anfcero &u |eßen/ untf 
niefcf »erDrießen laßen. (Schreibet er Demnach alfb : 

I. Qvaecunq; vocabula Latina ä probatis feriptoribus Sc äi.ati- 
nis ipfis tarbara habentur, five ortu peregrina, & attribu- 
' untur Celtis aut Germanis, ea pro talibus meritö aeeipiun- 
tur, nec a lingva Graeca debent repeti. 
IL Qyae res in Germanis atq; Celtis n.uae vel inventae funt , vel 
qvae ibi femper fuere , &c neceflariö habuere nomen, earum 
nomina meritö Germanica credimus. 
III.Qvae vocabula radiecs fuas fimplkes ostendere posfunt in 
* Teutonica lingva , fignificantes aliqvid , ufitatas Sc parien- 
tes derivata, compofita, decomnofiu, (ut vocant) non fper- 
nendö numerö, ea Germanica nabenda funt. 
IV. Qyae vocabula cun&is populis, aut diale&is Germanids, aut 
multis certe dudum cognita, ea fimiliter Germanica puta- 
bimus. V. Qyae 



V. Qyae vocabula in terris remotioribus, in recesfu Septentrio- 
nis, qvo Romani aut Germani Romanenfes nunqvam pene- 
trarunt, aut infreqventiüs certe commearunt,pridemcogni- 
ta, ufitata , vel exoleta, Germanica itidem fatenda funt. 

VI. Qvce vocabula non tarn civibus primariis, qväm vulgo for- 
dido, rufticisq; in ore funt,ea, ututLatina videantur, funt 
exiftimanda patria. 

(£t yfybxtt aber rjier&u/ wieSngangei fcfcoit erwefcnef/ Die ©rfanfnüg unbQte 
tradjf un^ Der uralten / ja fo gar Der verlegnen leutfcfcen tDorter un& 
Tt)ur$eln/ wie niefy weniger Deren pielerrianD tTJun&arten / worunDer audj 
Die geboren/ fo in Den 9}orDenlanDem ffccfen/ infonDer^eif auefy Die Vtvxot& 
feiungen fowol Der Stimmer / altf Der Vnitftimmer, ©enn / watf jene be< 
trifft I fo tferänDew ficij etliche <5fammleffern in if>ren abgeleiteten Durcrj alle 
(Stimmer / ja auefc Durdj Die Quppellaufer felbtfen, 3» & 6pn$ / dic > 1°- 
qvere , i|t Die SJBur^el / unD voirD Derfelbigen i &um e in Der gegenwärtigen Zn* 
jeigweife / \<fy fpreepe / dico. 3n fafbergangener %tit aber $um a / idj 
fpracfc/ dicebam, in DemleiDenDen Mittelwort »ergangener 3«f aber jum 0/ 
qefprocfcen/ dißus, unD Daroon fomf nun Darf £eifnennworf ein Sprucb/ 
cli&io mit Dem u/ fo in Der mebrem3^I inu peranDerf wirD/ nemlidjSpru; 
d?e/ dida. (&* f ommt auefy Darwn j>er ein (ßefpr d$ mit 4/ colloqvium. 
©«•gleichen ^ecfyelung £af auefy brtd)/ f ränge, brechen / frangere, icfj 
braefc/ franeebam, icf> brdebe/ frangerem, gebrochen / fraöus, ein 
23rucb / fraäura, 23rud?e/ fraöurac. ^UnD Diefer $Öorfe fepn fefcr oiel 
in Seuffcfjer (Sprach / welche in Der 2lnhmftforfd?ung genau beobachtet 
werDen müßen. SUJarf Die VTIitpimmer ferner belanget / fo geriet e$ Darmif ja 
fo »eränDerlicr? ;u. ©enn / Da werDen nieijf aüein Dtrer off autfgelaßen / aW 
Darf n in 23raten / asfare, fo t>on Srano unD Brennen / ardere , Ijer* 
fommt/ in waef ein / vacillare von wanten unD tranfeien. £). bleibet 
am* in Saner unD Sanir vor Sauber / vexillum , alfo : JD^ucf en/ 
premere, t>on bringen / urgere , jroiefen/ vellicare , von zwingen / 
cogere , fonDern t6 werDen auefj nierjf feiten SSucrjfiaben bimugefafm / alei: 
tTfartfcben/ vincere, t>on matten / matfeben unD mäkeln / truci- 
durc , brinjeln t>on binfeln/ mejere , Sro»3*» / fraftilli, t>on färben 

X X )( )( « ober 



. Dorrette» 

otxrfafen/panniculi, fibrae, Strumf/ fruftulum , von ftumf/ tnm- 
cus , gnagen von nagen / rodere , Sreube/ gaudium, von freuen/ 
gaudcre. S3erorob voerben l>ic tnitfrimmet fer^r flarf in ankere 20?it|iim* 
mer renranoelf. Ute : et) in ff / 23rocfen / fragmenta, ron-bred)en/ 
frangere: inpp als : IVüppel/ claudus /oon frieden/ ferpere, 
fteppen / acu pingerc , von freien/ pungere. 2l|b d) in f/ pf uno ty aß 
3ipfd/ lacinia, nnt> 3»©/ mamma, ww jeuefc/ trahe, $refel/temerit a% 
ron freefe / audax. 3(|o fommen roneinanoer beiden / maecrarc uno 
tueieben/ mollirc, haben/ balneöuti unt> uw&en/ vadare : tieft / 
nidus , ron nel>ren/ nutrirc , raft uno ruft / qvies, von rtdbcn / qvi- 
cscere, blaft/ flatus, oon blafen/ flare, bluft/ flos, oon blühen/ flo- 
rere , X>ogel/ avis , oon foben / fovere , büpfen/ faltare , von l>in?en/ 
daudicare,fcblu(fen/ falbere, ron fd)üngen/ deglut : re, (f5af*e pla- 
tea, ron geben / ambulare, ftammlen / balbutire , von ftumm/ mu- 
tus, t)ti(3)en / petere, von beißen / jubere , liefern / darc, von legen/ 
ponere > Qcf)lacbt / pugna , ron fcblagen / percutere. 3ucf> wirb tue r 
in l rieljäKia renranfcelf/ M : Salbir / tonfor rorSarbir / CTTorfcl/ 
ror VTIorfcr / mortarium , VHarmel ror ftlarmor / marmor , toitfer 
vor tintfel / obfeurus , tturtf l in lurteltaube ror Curter / turtur , 
2ilinofen ror21rmofen / portiones pauperum , a(fo (a$t man in Ortm 
retetj T\\ld)C ror T\ivd)t I tcmplum. .^iMt 'chrci^ni / rra? mit Dem Jcr* 
ffßmunb^uMimncn^en/ ?u tiuD .Abnemeii M&irfKfjet ^r>rac(?e roraebef/ 
aß : fernen ror brennen / ardere, 2\orn w^Vxf en ofyra , >3roiri 
uncSrunn ror23om / aqwfontana, freibeii/ mibere ror uereigen/ 
maneiparc, freßen ror uerepm/ devorare , Seil vor Sebeuel/ afcia^ 
ron bebauen/ refecare , fefewonen ron abnen / ominari , fpretten ron 
breiten / expandere, fcblecfen ror leefen/ ligurire, babern ror hart: 
reben/ altcrcari, lebig ror leerbig/ vaeuus, ettern ror ei len alr.u», 
nnö Derajcicfacit ricl raufen* anoere/ roefelje afa in Der 2ß>Icifun^fun|l vrol be* 
ebacrifchrtrrm mü£en/ unfr Gelegenheit geben / offen* }u einer Sffiwjel ooer 
inm ©fainnwotfe gelangen / oa mancher ^euffcfjer nie hin^eNic^f fulffe. 
& ift von fofc^eit 3£efcunb 2tu*fprncbfrepfa<fm / Figuren aenant/ auefj tu 
aajf wenige in fciercey bcfinDfic^er Sprac^fun(t gerächt dorren / »velct^e 

wir 



/ Votvcbe . 

wir Darüm mit Der iateinij'cfjen ^rPIäruriv; bepaefuget bahen / D.cira'l &/e, 1 «^ 
äuffcfelatjbud? nift^e nur blof;er £)inge por tciit(d)e Gäulen /jbnDcm 
aucr?jugleid?bencn!Mußlanfcern / fofcic teutfebe 6prad)e tjvunMic^ 
knien trollen / \u gefallen ausfa/jertigef rrorDen. Sftut war to gar anfänglich 
entfd>loßen/ um oerer ans Sranfreicf) pertriebenen / uno in teutfd); 
lano neflüc^tetcn unfcfculöicjcn i£t)riften willen/ aucfcDie $can$6ifd)e 
££rFlavlmg fowol in Der letteitunft / afc aueft in Dem ^brterbuerje ieDem 
^ßorf c befeuDere beijuifeßen* SÜöeil vermuten / e$ würbe bepDtf Denenfelben 
ftu DefiociJraer (&r!ernunöiDer^eutfcfeen^pracfeeiroJj;u(tatfen fommen : ?tocr> 
Dem aber ^mwartigeä 33udj ohne biß/ über ^er^offen/ unDer Der ^anD ge* 
wachen i ilU> ift man folctjcs 2jorr)aben ;u Dicfemmal aufjufcljieben gemußiget 
worDert <5onft läget wol mit ^ßar)rbeif fcer berümte Äonrinrj ain! Dem 
X\af$iooor : Grammatica feu Iiteraria ars in qvalibet omninö lingva 
rundamentum eftpulcherrimum literarum, qloriofa fauindiae ma- 
ter , qvae co^itare novit ad Iaudfipn &c loqvi öne vitio. ?>arüm fyo* 
ben wer niety geachtet / obgleich ein oDcr Der anDere£euffcije/ fidj auf feine 
ter »erfaßen / eine teutfefce Ü5rammati£ wenig adjtcn / tniD Dt'efe Arbeit 
»er wraebfid} ftASert medjfe : 51>eü7 wie erwef>nct/ au<& fremoen VoU 
fern barniit M «Dienet fcpn foll. #af man Docfe ;u Diom in ber Jfiateinifc^en 
Sprache .lettcrfunDigelerirer in offmDlidjen ^kfeulen gehalten/ unDrctctyicrj 
befelDet . j(a / es haben Die ©riedjen / £ eofraftue / Cbryftppue/ 2ivifro: 
telcö/tcobeftee/tmDanDae mehr/von Da Oettern £iaenfcljaff ron Dengleid^ 
unD ungleicfjfueijenDen* fowol audj Dicnn^geifc unD Q3n$Mworfern gelehiet 
unD aefebneben/ ob fic wol fjeborne (Brieden gewefeiu ©elbfl l^eifer IVul 
oer (Ewoße/ hat fier? an Diefe Arbeit gemacht/ roic Deven&mjlar igtjenljaro 
bezeuget. ? t acr> biefem haben anDre mehr biermnerf einen Q}erfucr) gefahn/ 
worunter WJcnttn 3cfclfamer/ (Deltntjer/ (PjtrofrantV M. 23arto-, 
lomJius Sc^erduö/ 3ot>ann Ofo/W, unD ;ufeet Der offbefobte Schottel/ 
au.* beßtn (3prad^untf »fr gar üiel alliier entlehnet / unD unvcrdnDerf gelafen/ 
wicwol aüenDlSalben ein merflietjetf fcinjugefarin paben. & ifi audj fcefr Äe^ 
tjipei'ß niefjt ju wx#$£Z/ trorinnen ^t?ar Die bloße ©tammroorf er/ famt CecUT 
abgeleiteten unD t>erDoppelfen / nierjf ai er Dfe mancr^rlep SCeDarfen betinDlicf)/ 
unDtvare jrmjünfdjen/ Diif) nur jene (amtlidj eingetragen/ unD Deren mdjt 
viel/ ab leioer ! gefer^en / Der aujugro^en Äle baiber / übergangm unOau& 

X X X )( »t Ärf^c» 




Vottcbt. 



$e'aßen Worten / fo Dodj in Dem S[ßerfe fclbfl bermDlicrj fepn. SWan muß ab« 
Die <}Borfer juweilen an unDerfcfyeDlidjen Orten fucfjen / tnDem man bep trielen 
Die recfjec unD roafyre Ableitung biobactjfcc/ Dag alfo off ein $03ort in Dem b unD 
b/ f/ £ unt $ an&ufreffen / welcrjed fonfien mtöbreucrjlidi mit t/ p / pl) unD c 
in anoern ^örferbucfyrn gefdjrieben unD geDrucff ifl <3otte audj mit Den 
Sailen / wie twtrttJf lieft /tyiweilen ein jrrtum begangen fepn ; fo muß man ein 
foldjetf jtowort in feinem @f amworf unD Der Q3ucfykbenreu)e auffdjlatfen. J\n 
übrigen r)a< meine Sbwefenheit »erurfacljf / Daß r)in unD wieDer t>iel ©rucffebler 
aucfj in Der ©rammatif felbtf / wiDer Die (pdjreibrictjfiaf eif eingefcty idjen / fo 
aber wegen Ermanglung Der 3<it7anje&o iiidjt bepgebracftf werten fonnen/fob 
Un iebocb fcbleunig folgen / unb benen Reufern / nebft bemtlacb* 
ftmße anderer übergangenen / forool aud? frcmber VD6rter / obnc 
äfntgclt/ mitgetetlct werben, ©aß aber ;u Diefem Lcxico ntct>f nocfj 
eine n?eif größere Spenge Der 5ß6rfer gebracht werDen fönne / gefkbef man 
gerne / in ^efracrjfung/ qvod DiÖion.iriorum materia adeö diffufa fit, 
ut non posfit non notabilis femper ad illa fieri a qvolibet accesfio, 
voie tTfottt). WartineQ tu ber \)orrebe feines Diäionar. tetraglott. 
fcbreibet / rooferne man anDertf mit rerfucr)en will/ warf vor bißiger (Staub bep 
Derogierten Arbeit f)erum$u fliegen pfleae / alfo/ Daß wol wahr ift / n?a$ Jofepb. 
Scaliger, welchen ^ottinger in Pr£fat. Lexici Harmonici anfüref / fciercon 
fofaenDergefialf baUfyct: 



Lexica contexat: Warn, cetera qvidmoror? omnes 
poenarum facies bic labor mm habet. 

itßelcf^ wir Cufi alfo perfeuffcfjef : 

VDen {trennen Äicfctere 6prud) wv langen (Dual verteilt/ 
fein geben rüinmcilicfc mit ?ict) unb tüeb $uräbern: 
fcem barf f ein o"4)tbaue niefct ber Rräfte tHaif enedbern ; 
nid?t Schürfen/ 6tctnf$nitt nic^t/ unb/ wenn er j®fcn feilt. 



Si qvem dura mattet fententia judicis olim 
damnatum derumriu fupplici'ity caput 




Vovrebc. 

tTJan laß' ein TDorterbucb nur ben t)erbamten fd?i*eibe;<. 
JDief flntjft wirb tt>ol ber I\ern pou alle» Wlartern 

bleiben. 

3(i roabr ; roefl aber ber ehrliche 4>er: Schottel in ber Sufc^rift feiner 
tcutfd)en ^aubtfpracfce an bm treffiidjflengürflen/ ^erjog 2lurjuften 
ju 23raunfcbweicj unb J^üneburtj melbcf : £icbe lanrje 3eit arbei* 
teten ^te (Brieden / ebe eine rechte (Bviegifcbe 6pracfce einer W7unb; 
art $um anlid)fteu ( fo enoan bie Httityt roar ) jum Staube ram: 
triebt weniger 5eit tränten bie Äomer an / el>e fte eine ber 
VHunbarten in Otalien baben t onnen 311 ber reebten Uateinifcben 
€pracbe machen / unb wäre aud> biefes unmürjlicb tjewefen/ wann 
ntd^t bie ?lvbeit berer beöbalber bemühet rjewefenen Heute vo&vt 
auföejeicbnet / iinb bey iljnen Lexica unb Diüionaria üerfertirjet/ 
tvorinnen bie VDorter unb Gebarten beybebalten / unb immer mit 
Suvoacbe auf bie tlacbfommen fortgepflanzt wotben. <3o hat 
man auclj enbudj aller Darob iuervoartenben Cyerbrießlicrjfeiten ungeaefttet/afetef}* 
(am ben etften Entwurf bißfalte wagen nwflen/obfcrjon bie|etf/ in Sfbfehen 
auf bie ganje (Spracty / ror ein faft* geringe^ iu{d}äton fepn modjte. 2Ue 
^Bbrfertüdjer/ fo anjefco in anbern Öpracljen/ gleicfj großen liefen / bafcer tro* 
$en/ftnb anfänglich 3roerge/ unb faum einetfgingcrälang aftrefen/unb iftSXom 
auf einen 2ag nierjt gebauet Horben, (Sudjet man boefj nicrjttf anbertf r)ier* 
tmrcfy edö brn bißfaOtf biftyer erfaltefen gleiß ber; er^rltdjen &eutfcr)en Q3iberleu* 
t en anjufecrjeln / niefy jvoeiflenb / eei werbe mancher / fo bid bar)ero fein Jperj ju 
liefen mehr/ aß 3<nfner(afi/ mit einem ginger anfrören gehabe/ nunmefw 
mit ipanben unb güßen arbeiten / bog biefer unfer SWangel mit einem großem 
£Xeicr)fum/roelcr><r nicfjf efvoan fcrjeffelidjf/ fonbern malferidjt wrr)anben/ unb 
aieiwxieige Kauffctyffe beladen fan / jufammen gerafft / unb hier unb bar eing* 
jcfcalfcf roerben möge, jefc r)abe einmal / voie t>orr)er in anbern &n>eifetöaften 
©ingen mehr / unb jwar niefy fonber geringen ©cfyreiß/batfgefdrltdje ju# 
brec$n/micr) unberftanben/unb hierzu hat mir/n? ierool mit einer fetyr tunfein £anv 
pe/ ber rümlicf}bemur)efe ^ennifebius im Anfange jiemliclj »orgeleudjtef/ bem 
ici) auefe bebutfam gefolget juhaben/ niefct inibrebe bin/ permeine ieboery t# fep 
«fyur'iiccfcttaftia, niety gefc^en / baß ieft niety ium roenig|ten einen anfehrw 



Dorre&e. 



üdjen ^epfcfyiß getafrn/ unb unfern qcliebfen (Sprache iirmemeinlicfcn ftum 
frin unb wieber aereffef rtaffe. ©efulief cd benn/ in Degen gewaltige .£)anb um 
(er leben tmt> £ob fk et / mir nodj ein ober ;wep 3ahr ruf erlieft jufdjenfen/ |ö 
burfte ptelieicfy/ wa$ arrjeßo überaanaen/alsbann mtf a,ufem5üucrjer riereina> 
braety werben, ^njwüc^en wirb Die liebe Otoambjhierinnen antreffen / warf jie 
bi$f>ero in fo vielen weifieuf%n unb fo(tbafen Wörterbüchern reraeblid? m 
fueftety unb bat>or nidjt fowol mir / att bem a,arina,f?en < 5ßerf jeuae/ fbnbern 
mehr ©Ott/ bem ©eber alle$ ®ufen/ jubanfen reiben. <£<tyie$e berohalben 
mit lüolfjeoac&tes ft\it}en<5tn\\Hetmifcbii ©orten/ foer in oer 3tif<$rijt 
feines großen Bue^e/Seuffc^eöpracr^ unb^ei^eif tjenant/ einacruefee. 
Nefarium credidimus , talentum hoc noftrum qvalecunqve , qvö 
optima ftudia perpoliuntur, ornantur, juvantur, defodere, disecn- 
tesq; eö defraudaro. 



$>er Spdfe. 





1 



&> A A A A 




2)er 




euff®enüpra(fie 

LINGVO TEUTONICiE 

SEMINA ET GERMINA, 




r—r—, TVimum lirerarum elcmenrum 
tarn Germanorum, qvam alia- 

*M MjT 1 I tum gentium , qvoniam infames 
UmVmTw! I / vagit c , fr puen babarc ac tararc 
•flJfel vV P cr 'd ordiuntur. Muratur in 
Xr/ffigy plurali, comparacionc , imperfc- 

&is,fr aliks.plcrumq; in hl ut: J^nilD J>illltf 

(rol/irrtlc nrivaraer/rahf/färe. Sie diphton- 

gui, fcqventi aliä vocali ejus. lern fyllabae, ad 
praceavendam ttiphchongum, in t tranfic, Mi 

feeurac/ freute/ no» «Bdumc/tßräufe. inThu- 

ringia fxpicule ut o pronunciatut : 3^br/ an * 

nus.gcr/ lotus, nwbr/ verus, &c. 

91/ X>M/ m^ßicä qvanJotfo Itters tß , prineipium fr 
poriflimum qviddam dtnolans. j\dj btlt batf 31 
linD 4> prineipium & finisfum. SwCincf ^ff Uli» 
21/ amicorum mcorum fummus.primiccrius, 
antefignanus. 2Bcr 31 fjijef / mil(j auch, Wül 8 
fafldl / cedens in uno cc Jet in pluribus. (£r 

iDeofc roeber 51 noeb 25 banoon |H fagen/ omnium 

xerusn ignarus, infcius, rudis, ncicius eft, alba fr 
atra difeexnere nonpoteft. 
"| b C / ©40/ Alphabetum,/iwfcrie$*igintiqTa- 
euor litcrarum noftrarum , librariis , typogra- 
phisfr bibliopcgisdiaum: an 2llf»lbcth/ '- vo- 
fumen *igirui tribus [CO tarn pr^temmt] plagu- 
jis conftan«. &ai 91 b c lebren / lernen/ litcrai 
docere, difeexc. 21 b C fcon / literul« addi- 
feendis occupari. Hluä bem 21 b C fflintncn/ ad le- 
öuram P">S red ^ 

a j, |<oa ^n«/i/umfv4M ptopicr, Ii; ; 21b ein« 



KcbCii^crh/adi.r propteralicujus Tocemcon- 
ircmiicerc. Gr gebtt bar ab unb jii / fxeqvens U- 
Uc eft , faspiüs ibi verfacur. Da? £orn mir auf 
unb ab/ Yalor frumenti crefei t ac decrefeitt valcc 
plus minus ve. 21b (um wrbü &nominibw innu- 
merii conjungitur, n o ta !q. ab fc n t i a m , p r 1 v a u o n c m, 
deminunonem & dcductioncm. Ul . 2lbbaebt0/ 

5HbfI^cn/ 2lb|iricfen / 2lbfrrriren i 2lbn>arten/ tc. 

21b OD! Ü. 2lbt7 «»»rrr/. expellrnt. Apagc , abi.au- 
tcr, amove tc ab-hinc! 2ln Ullb aO/ conjunaim 
& feparaum. 2Ulf unb ab / furfiitn dcorfum. 
35c»orab/ imprimis.maxirnfc.pnecipue. ftotti 
ab/ pracfcftum. 0arab/ Der/ exeluho , fummo- 

no. ©cn ©nrab brfommrn/ limine pelli, «t- 
cludi. J^aU ab/ (n* 5fPl\f ab/ ©Ct / rruocaiio, 
dccollatio. <fs brilfct -5aU ab/ periculum capi- 
tis imminet. J£)anb ab / Aib perna amputatio- 
nis manüs. J^CXdbt detrorsüm , versus nos. 
Jfpinab/ deotfum. Jßinbcit ab/ retrorfum, a ter- 
gorcfciflum. jfcbr ab/ DCC / increpatio, cor- 

rcclio , reprehenlio. (Einem Den ehr ab %Ct 

ben / aliqvem objurgarc , verbis confundcxC. 
Ülirj ab/ abrupte, fuccinfte, carptim, brevitcr, 
collcQc. ^nab/obliqvc, dcorsum. tinf 5 ab/ 
deor Tum ad limftram , L\i'd)tÖ ab / ad dextram. 

flMttcs ab/ ex medio carpeum. Oben ab/ Tupe- 
nus icfecium. ^Jferb ab/exeqTÖ! SXcin ab/to- 

tfrj.wnrtcanU Demoliroini,evcrtitc«fuadictis Je < 
lete ?@fl(bt'/jwjcifeab/fenfiin,leniter, placide. 
^ehab ab/oer/rcpulfa, fru/Vratio. (tinem ben 
Qepabab geben/ cxcludcrcaliqTcm fora'. trett 
ab/ fcoxfun i juxta.fccundum, 0cil abgeben/ 
A defle 



2lb 



dcflcöcrc, decedere, (abduecre fefe. Uliben ab/ 
infrafuccilum. ©orab/ Der/praecipuum. 3)cn 
Biuab haben oDer erlangen/ prima» ferre, prae- 
eipuum lucrari. 28icD«ab / denuö mucilatum, 
remorurn, rejectum. 

$lben/c* abet/tfabfc 
ab/ idem qvod abgeben / abnehmen / defeendere, 

defictiC, & ßetidtim vcfperaücrc. £tf tlbf f ülbf • 
r(it / jam advefperafeit. DicUut tham Ebenen. 

abene il vefper adeft, nox ingruit. IVtrS 
bil(D ilbi'lU'Il/ exiguum dici fupereft. , 

5ib<lli) / Der/ vefper , temput vefper nntim , fc rum. 

uJüif btll SlbcHt» / ad vefperum. ©e.]en> jJw }U 
5U>CüD / ferej , vefperi, pnmö crepufculö, inum- 
brante vefaere. gieilj argen Slbeub/ jam in- 
vefperafeebat , non inulcum ad folit occafum 
tcmporii fupercrat. & toilb 3fl)CnÖ / vcfpcra t 

feit. Z>cr Stocnb iiberfoller uutf/ vefper merebe- 
feit, sjftit t>cra abcnMn bie©tabr: rVmuien/ve- 

fperafeen tc ccclo in urbem per venire. QBcnn tü 

täteft/ttmrbe feiner i>en2lbrnb überleben/ absq»c 
te efler , hodic nemo ad folit occafum viveret. 
ffrittabtflb/ ^iftCtfen/epul* exhibitx invi- 
tatonbu* ad nuptias. ^Clfleltibtnt> ßvt JJflft'ö' 

S'aflenabenb / B*cchanalia, DionvGa, liberalia, 
iet kilariorum. geftabenb ßvt Wtfptt/ & J&tV 

liacr Slbcnb/ vigdia, pr»cidanc* feri*. geoer- 
flbenb/ feriae, ceftatio ab operibus. gewrabenb 
laben / vacationem habere. gerjerabrnb ma» 
ff)cll / defiftere negonis. Jbnvatäabtttb / fru 
Sci!f!bni^abcnb/fponfalia, die« fponfaliorum 
ßvt fponfalet. ScbenSflbcnb/ feneftui, *ta» fera, 
ingravetten« , provc&a , extrema, decrepiu. 

Starren*« /rw«B?artingabenb/Martinaüa. ^onni 
Qbenb / die* Saturni ßvt Sabbathi. 9Brt!per< 
flbenb/ vigilta Philippi Jacobi, tamiarum feriac. 
©aUftabrnb/ »bis JgrOiabfllb/ vefper * in eo 
eonvivium nupiialem diem pr*ccdcnt. 23o. 
fterabenb / convivium pro fufeeptore infantit 
baptizati alrero po/t bapeismura dicinftirutum 
vr/ceicbrandum. 

tn>eni>/ ftnt arliculi , Occtdcntem fiamfuat. Qa$ 
£anb \kat aeqen 3ibtnb/ haec regio eft occidua. 
©c«jen 9lbrnt» tvohnr»/ ad occafum fori» habi- 
tare. Hwc SJbenDechriq 05* Qlbedjfia/ occidcnta- 
lis , ad folem oecideatem. 

IlbettM/ Äd-v.Vefperi ,fcrö, noltu, praeeipiti jam 
die. j£)eufeabenW / hodie circa nexftem. ®e> 
fern «fcnM/ heri vefperi. (Soraefrern abcnH/ 
pcidic vcfpeii. Jorgen abenbf/ erat circa o*- 



cafum foli«. etrarf* abruft* / pnmö vefpere. 
5^«r iHbeiiW/ anre vefperam. 
'2lbenMicb, &j>ou. Wx*mfv *Jj. & «i*. VeW 
nnu$cy»eiperi, qvoria ? elpere. ©te ab<nbud>e 
3eit/ ccmpui TCipcmnum, occiduum, fcroci- 
num. 

2lbCC/ con^nff.ii/crfi. At,a#,fed, anrem, atqvi. 
verum , verd. Quaß Üb Der / avhd abtat 4 rt 
profofiU, &abti difcTtpet. ^ n ^/ at q V i, M . 
tarnen , veruntamen. X)txl) flbfr / ac cerre. 
(*ileid)lüOl flber / nihtlommut ramen. 9iict)( 
aber m mime vero. ScUfl a(CT /poftqram au. 

rem. (gonften «brr/alioqvm. Unb ober / m- 
terira verö , tt aucem. 5JbcT ITWrdra ? nam 
qvamobrero? flbrT bt'benbc acqv«Äatim 9tbet 
BVÖ) mehr/ mag«» verö «JttKT jiebtv ecec aurem. 
2lber / nominibui fc» vttbU frtfcßtum , tmdb com. 
trarutaUm famficat, ulvidrrt tftin Aberglaube/ 
24berw«j/ le. yvrf fuk lotH mA't : mo ib Unaiwtrm* 

ui: ftbcrrintf/ ecec denuö. ftber rrisFeii/advi« 

num reverti, pro tUrum btbrrt. SJbrT naiüiticit 
novas argu(i*,atierumaeuigma. *$ic: Ol fiMH' 

mcraber^iurf/crai meliora. €^»hrö ihm aber 
ae 'icbctt/ datur ei de mtegrö. 2üir haben aber 
Ärica/ bellum renafeirur. tUamfvaniox 
nonunafcit, &fxctftiotttm, cmditvmm,^ nßri. 
8u>T,rm mtat. (gt ift fein SI?.nfd)obnc rin Bbcr/ 
non nomines vili, qvi carucreNifi. 
?(eftr / ifen/ achten avafi oben/ ejeabm/ 
iterarc, frea venrare , ilmulare, adfigurarc. i£ u 
nt9 9tn.|eft<y(äfcrE' vultamalicujut fingere. J U» 
f)cnb litevu / in oQentartoncjn virrurit conpofi* 
tum eile. 

tkfatt I Der/veterator, fubdolu« , impoftor, v«. 
fer, fimulator, verfueut, ingenium multiplex 
dt torruofum. 
Ütefernnq/ Die / freqventamenram , itc ratio, fa- 
bnca,figmcntum, aeumen verfurom. 

(fifern / aeeifert / dtfttntHt abhoeförn Wpyopr. 
>: -rj.' * opnt alienum cum invidtä imicari , 4t- 
mJt, aemulari, xelare , zelotrpiä afSci. Übet ff* 
nen eifern / fufpeftare aliq vem, fufpicari de all- 
quo. Xuaenb im ehe t eifern / ffimulo« dedit 
vmula virtus. r habet brobe eine lieb / unö 
eifern Darüber/ cadera eA anxtca arobobut, rira- 

. Iet fumut. 

©fer/ Dtt/asmulatio. relut, zcJor-. j.ia , n"vafira?, 
it. atftu», impetHs animi, calor iracuadlae. 

(icraltftn/ lafufpiciona» addua. t&urm 

Äinfjf 



2lb 



5fo 



6 



JDüwjc mitSifer naehbanaenv cum impeta, fe- 

r io & vehementer ah'qvid appetcre. 2ßa$ f)il r f 
einem Der tfifer ? aemulari qvid habet atilicarif ? 
Slllltscifcr/ fcvcritai Ccnforia, Catoaiana, in« 
dignacio,animadvcrfio ex officio, fyutttifcx/ 
zclus ignefecns qvafi, Da tjl. 9J?anricscifVr / 
fufpicio vixi,yicuii Ißcilu'-. icci" zelotypiafx- 
minioa. Sftarrenetfer / ftulta , vana «mulatio. 
©(fcanbeifer/ cacozelia. ^tuiuifcr / excande- 
feentia. 

<£ftrcr / X>ttj zclotes, zelocypu» , xmulus, asmu- 
lator , corrivalis. &\<rin/ p'o «gifrurin/ Die/ 
aemula , zclorypa. 301 Iici-Vrcr / uacuudta de 
iiomachö exarden». 

f ifcru«4 / OW/ id. qvnd fiÜfet / ftd ran» , atmula- 
meutum , atgnrudo animi cx aliorum fortunä, 
& virtutis tmiucio , it. res indigna * intolc- 
randa. 

Cif\rii\ / *d). &adv. Sufpiciofui , zelocypu», impe- 
tuofus, indignabundus, vehement, Ö"; calidc, 
vehementer, omni 

iracundut , ilomachabundus , vehemens , 11 ic- 
dului, tnduftriuf homo. ©ne eifetiac Arbeit/ 
bbor improbus. %nm eifei'Mlien/ calidiflimc, 
vehcmtDnllime. 
Uli jcifVni/ liberum efle ab aimulationc , ceflarc a 
ic lo, fedare iram , fKtdium remirtere. 2ßcnn 
tvirtt bu t^d) einmal autfaeeifert haben q*ii 

ttrtdcm finisatmulandicrit? 'iluscifcrunaJ OlC/ 
r .Kit 10 , tt. rranqvillitas * tranqvillum animi. 
rillJi'ifcninvW*""^ crumpens animö Apcdto- 
rc indignatio. 

$f eifern/ &»priibcT eifern/ indigniüsaliqTid fer- 
rr, pro indigniflimo habere »atrocitatc negotii 
permoven , iufoicioncm in aUqvid transferre. 
(Einern mit Qtoifern jupiel tubn / immeritd fu- 
fpeftumaliqvcra habere. Limite «Verben von 
feigen beuten beeiferf/homineamduftrü »mu-" 
lantur veceribu*. «ru eiferten ftd> alle orüber/ 
omnibus acerbum , indignum.lucJiiofum deni- 
qve videbatur. !&f eiferet/ ÖCr/ invidiofus ,fu- 
foicax. SJeetfcruuay ow/ d** w°d idfier fefÄw 
tming. , 

Creifern/ atdcrczclö. ©ich über einen ereifern/in 

rabiem contra aliqvcm convcrii , indignitacc 
rei accendi. €rcifcrunavWC/accrbitat,afpcn- 
tas. excandcfccntia,Komachus. 
^OrtCifcrn / aemulando pergere, fufpicionem an- 
dere, plumbeatiras gerere , ingentesirat inpe- 
ftocc veWcxc 5ontt[crvr / »er / morbofus 



semulationc, dominarum animi fui iracundiar 
permittens. 

BeijeilClfern / invieens .rmul.it ;, reeiproeä invidil 
torqueri. 9Ran eifert cjraufam gegenciu;nl>cr/ 

interhos lnfcnlajemulatiocxcrccrur. C s u' (eil 

eifer/ber/mutua aunulatio. SUKjenogegeneifer/ 
imicatio virtuüs. ©egenei f< rcr / Oer/ concer- 
cator. 

3J?iteifern/9cebenettcrn/fociura, fodalem in«mu- 

lando eÄc vtl habere. SRiteiferer/ fc<r/ coiri« 
valis, aemulus, conccrtacor, imitacor. 
JlcrtChetfem / idtmfirrieß, imitari ftudium, virtu- 
cera , opus alieujus , infeDfam aemulationera 
cum aliqvo exercere. '.)( dici "ertr Otr, ■ :m> 
tator ftudioriuntopexum, virtutis. 

QJereifern/ fid) »erdrcni/ id. qved (Ereifern/ flagra* 
re indignatione , impetu. QBiebereifern/ ex 
adverfo aemulari , rciterare , repetere zclum. 

3«reifcrn/fictj Aber was jereifern/ confici zc- 
lotvpij , necari fervore invidias, indignationis. 

Umicnil foll man fidj aidjt iaeifa» / de mhil& 

nihil eft irafei. 
51 ftet / k Stxon. Jlf / <jv*fi ab fett/ polt, pont, 
a terfiö 1 retrö. Duüur Belg. H4)ttt l Sed 



rgö 

tdrunMLin puriorinoßrd ImgvAvrnttxolevü, ma- 
nenhbui avibtudam «mfofitu: SlfttrantoaU / Slf' 

terbür&e^cröarnv^fterbcchant/^fter^eburt/ 
21i"(crmittaci/ Qlftcrmontaq/ 91fterrcl>e / Stftcn 

fabbat/ K. 9, v * occurrunt locis. 
2lffem/p™ «'^ 93f raftem / impcdire, obfhre,ar» 
cere , tardare, remoram faccre: inde t OBcrcifte» 
ver . Ccr / impediens, contra-frans, contrave- 
niens. -ßeraftcrund / Vit / impedimentum, re/ 
tardatio,unpcd»tio. ©crafferlich/ adj. &ddv. 
impeditus, prsepeditus, & contra , versüm. 
^bt / t>et/p/. ^CbtC / Abbas , Canobi- 
archa. archimandrita: vox tx Jftd k MMjori. 

hüc inwBa. CFjn gcffiriletcr 2lbt/ Ab- 
bat Principali dignitatc corufeans. 
'Jlebtlein/ ta8/ dimin. parvus Abbas, qvafi äbbätu. 
Itu, tet line Weine pfrftnD« bat / mifellus ab- 
bas, qvi vefeitur fabis j»rö pifeibus. 
01cbti§in / T>i£/ Abbatifla, antiftita. (HcfmftctC 

9UbtiBln/ Principali honore refulgcns. 
2lbtei)/We/ Abbatia, prsefecxuraccenobii.ipfaqi 
dignitas Ar officium Abbaus , U. ecenobium vtl 
ecclclla, cut Abbas pneflcitur. 
ülebtifd)/ er 2lebtlidt) / more Abbatum. 51ebri|(he 
2r<9bci((n/privilegia & inununitatcsAbbarum, 



8 



$(d)/ interjfS. ffultmt, fUgitani. Vah, va\ hui, 
heu , cheu ! 2ld) ©Ott ! proh Deüm atqre ho 
minum fidexn! JJdjöt 1 «! etiämoptantüiß,mi- 
■um! 9(9 loci)! Olef? leifer! uh, cheu! adj»* 
|>e llttr ! vx mifero mihi ! »21 d) nein ! minime vc- 
rö. l 2id) ja ! 6ne »erb, feilicet. ftdj Dana ! ige 
Iii. CldJ) baf/utinam! 21 d) jcfjf ! pro ein üs. Olef) 
mein #inb ! Qvscfo, aaime mi ! 2(4? ! rtuuw no- 
mmjhtrr uturpätur pro gemieu, planclu , dolore» 
Cufpirio. «in l.in>;oö *!ld) miferia concinua, fre- 
ovens cjulatü«. 2luf2öebunb2ld) folgt ^rcuDc 
naefo/ po(V luftum gaudia. Jr>tv\m9\\d)/ OOS/ve- 
rus, non infucatus plan Aas. ^chaiM(l) Da»/ 
falfa dr, fimulatacriftma, fufbiria fraudulcnca.lu- 
clüs flt>u&, (Sin £ cbalfij.id). 

tld)cn id) adjere/idj lUbcre / lUMtbct. gemcre.eju- 
larc, ducere fufpma, plangcrc. $ag «IIb 9?rtd>t 
0Cf)C0/ dics,noc"rcsq» planet ibus abuti. Compof. 
funt : 2lbad)cn / f»dj MMM|MM confumi planttu, 
gemiubus fcipTum necarc. 2lH$>id)Cft cciTarc a 
gemitibut. ift nunmehr dll.40ca$Ct / jam 
arefeune lacrym», ploratüs in nfum verius cf>. 
S5cad)CH 1 mi leran cafum, cum fui, tum altrrius. 
3ci'A(j)cn/ (td) |fra4>Ctl/ plan£hbus confici. con- 
fumi. 3<vad)d/ ßcui.tu de Aifpitüt deturpa- 
tu«. 

5Id)ct/t>f XI miferefeens , deploraror, vuiglmifrrM- 
tor. £>c.i efter/ Der / Um, dolens, gemens cafum 
aherius. 

tldjUIW ptr/ SJf, fcd« 5Id)Cn/ lamentario, gemitüs, 
planclüs. S&adjung/Di'C/dcploracio, complo- 
ratio. 3cvad}un4/t>te;dcfatigatioex gemitu. 

Üd}i^/proyvo compof. $cad)io, # $c ad)Uu>/4if. y 

*.iv. miicrabilis , dcplorabilis , deplorandui, ifj 
mifcTabihter, miferantcr. 

Sfecbjcn/ö' 2ld,$en / frtqwntn. ab a*cn/ 

via» ejulare , lamentari perpetuö. ©ifjurfel» 
tailOC fid)\(t/ turtur uncat. Compof funt : ScMd)» 
)(lt / gravircr aliqvid gemere , ingemifeere rci 
alieui. 3criid)}cii / crcbris fingultibtts peäus 
cjTadarc, graviflimos gemitus cjulatusqvc fa- 
cerc. 

flcd)jrr/ SCT/ fufpirans. gcmeni , ingemifirens, fu- 
fpiria erahens, >2lcd)icnn ' f te/ fermiru , raiic- 
ram fc de infelicem appcllans, aercs anhclitus dr 
robuftos gemitus edens. 

Sleehjunq / Mc &*ae 2tcc&,e n / (ingultus, gemimt 
lu&uoms» acerbus, lamcntabihs. cjulatio. 



5(d)/ Clf)/ & flf)(U r'/JmiKi G ermann, teßtb. 
Altbtmmrro , Vrlftro , Grotte, &alo* , Jrfcnavd 
aqvam, 2Sl§cr. Ü , qwJmanifrßuMeßrxHO- 
minibtu propra* GvttAium Germamd : >)|d) /Jfr 
5l(fm/ Aquitgranum, Ckro/i .4f4^m o/i« f'i« & 
frpukbrum. OUfady Aqu* rubc«. //. $lfirad)/ 

^aefecrad) / ^iclxrad) / £r oad> / ^abad)/ 

(crdjwaba*/ K. ^rf» fcac 2Jd) ^ ncftrvm : 

5? .i d> / Der 6^ Oic / p/. Oic ^Ädbc / prr rr^yi» , fvc/i 
£5oa((/ rivu», fluviat. jl qvjvo<db itiJem vs~ 
riiofpiiU nimmst« funt, t. gr. ßutlb^ch ^1€# 

ton b.: di tCrlcnbad?/ 2Uilmboch / tlloflbdch/ 
Onolijbad) / XJOittcl-'bJch / k. ©n bcOcr 

5>.ld) ' clarus , JrÜbrr 9ad)/ turbidus rivui. 

OMmMI /ivc JXfgcnbad) / torrcni. QBajct» 
l\icf) fluriua. 

^cbli'ilt/ t>a*/ Amin, rirulus, tenuit aqvarum 

duöus. 0Ücfc(llb 55i^d)lcin rivulus ionorus. 
5lt)tt / tit/pl.Zottn/ ptßWHkXt 4P 

2J b ä ' aqva , prr contrititonrm t Sunt enim vrn* t 
(tu rivuli qiriditm in corport , vtbrntu & fbulhen~ 
IM fängvotrm : 2*C»et communttrr omntreerpts- 
cnlum , perqvod »lupkd dtffundtiur, notit , Goth. 

9lbcra ö^Obrc. (fmetn »ur 2lbrr la§tn / venam 

alieui folrcrc vr/ inciderc. vrr bat ftitlt 91bft 

bariit/ >ta non eft afFcOut. ©Bt aufgcfprungc* 
lu- ?lu r vena rupra. »^!»Mtcr / vena fanevi- 
n». 8c dtn» 5«*autn öTiXoff nabt r/ Saphe- 
na, ^rufinabtf/ «cnafontit. 2)rpfelabcr / »e- 
na jugulati». %U&ft> 6ctiii> fn* epannabcT/ 
tendo, nervtu. gfelbaber/ vena auri. &ro§C 
Wer/ vena porca. ^ulbtnabcr / v c na hämor- 
rhoidalis, jpaubtabcr/ccphalica. JTratnpf fnr 
aufgelaufene 2lbcT / varix t diftenra» intume- 
feens vena. Äupfrraber / vena asris. £nf(« 
6d)lag« /iT-r^iiUarcr / artcria. £ebcrabcT/ ba- 
tjlica. ^bMIP live SJürielabrr / mediana. 
COtifwDcr/ falvatclla. OiPpabcr/ vena malicoli. 
{Kucfaber/Tcnadortalis. *c ilberaber / vena ar- 
ge nti. ©paltabcT / vena arboris, ut im *buUbm. 
Olttcrlcin /Vt»/avnin. venula , nerrulus , vibra & 
rami venarum. SlebetK'in/ dicuntur rtum vibrae 
dr capillamenta folionimdt radicum. %U\t* 
t(t> & ^löurKlÄalein. SRaaendbcrliia five 

(cTPci^berlein/ ven* mc&raicac, 

SeOÜCt / Cms / Iigamenta, pars nervota, ncr vice a. 
Grsxi Neutra , & funt riacula ac ferramenu 
membrorum. 



IO 



^triebt/B* Slrcrtcbttft/ *4 ncrTofu»,Ycnofu». ©er 

flbcridjtC Zeil bc* Edbrf/ lacertofä, torofa cor- 
poris part,mufcutu*. ©a* tdUtabtti^tt £uft< 
Ober/ renalis aneria. 

Sletern/no« rj! » ufu , ^ compot: 5luwbern/ exi- 

merc tibras, enervart. W|w|>CTf / cncr»atus. 
©ttabeni/ fubnervare. inciderc nervös, vires 
fraogcre, dcbilicare. ©ttobert/ enervis, ener- 
yus, debilis, infirmus. Diamtu tamm : (*>cn^rt/ 

venolus, nervoOis, torofus. ©T ifl W\ tjCil&CVl.' 

abundat nervis validioribuf . 

2lt>D<t / Btter / Ott« / er p«- F ro/?be /. iu. %v 

Gatter / vipera, natrix , afpis. Origintm 
trahit ab SlbtT &Gotb. jDDTC t Habtnt ntim /er- 
wntti finntitudmnnvnurum t tum mttr grictli. 
tatm,tumfroftrrcolorrm carulnm. ©n« ttjftiqc 
Otter/ fivr gefltfcT / venenofa ac pettifera vipe- 
ra. 5ifd)Dttcr/ &i«/ lutra, ampbibium pifcibtuim- 
mUum, haut vtnenofum , ctmaiinfennrnt. S}< (f. 
Öfter/ cchidna , fic i f^«* ^ SP l frHfW 
hydra. 

$d)S / t>iC/p'. 91Ct)fen / axis, «gm«., circa 
rot* vrrtitur. 2kfr>8 ttiam pro rw6 cwrm 

«r4^^ ufurpuur. X>ie üöabren auf ber Okh? 
fjrtbrin ',eil/ merces vchiculis deportare. .£im< 
tnetäuebfen/ cardincs cecli. QäJaoenacbfen / mci 

TOtarum.w/poni« flauRrtrum&curruum. 5ieb : 
fen rn'n cxponuniui : plauftrarias merecs , far- 
racum, plaufrnim. 
Stcbfel / OU/p/. ?(d)fe(n/ axiila, armus.hn. 
snerus, ab Hd)9/ Junt ntim axilU ad fujhnendd 
enrra maxim'tapt*. £)ie C-berftc 9ld)fcl / furnmus 
humcni? , Papula. Jbobt Slcbfcln baben / gib- 
bofumefle. 2tllf fit «Mchleln Uqen/humcns im- 
■enerc. Uber cie anfeben / limu oculis 
imucri. 9!ufbeü&en9lcbf;ln tragen/ duabus fel- 

lis federe. 2t<t}f«f *li& diaitQo rtiam dicitur Ud)t. 

©ttM*fen/alae,axilUB. 
SIAftln/ wr*. nen r/1 in ufu,)td parhe. prdt. {&caa)> 

feit £ocbaeacbfc!t/ humerofus. 
5(dbt/ # Ü(t)tC / J&* * r,if - # indetlinab. O&o. 

3e ad)t uib aebt/ oöoni, oöeni. Siebt ton S}in\> 

^crf/ bes ceotefimas. 2l4)t $«ge/ oftiduum, i*/ 
poritti fepttduum, fi ■veritdtrmfttSM. <öd)t Jf<ie 
ljnfl/o«id«ö. 9l(&t?0faf/corjrta. ©ic öcf)t 
Jlircbfnbcne/ planorum modorum oÄoni toni. 
%ä)t CSocben/ tempnsbimenfebimeftre. 9l(t>f 

aRpnai/ tcmpui oaomeftre. 3ic^t^reu v (r oocc 



^reoer / oauffls. ?lcbf taufent Äricqtffnee&Je/ 
phaUnx. Viermal <ft Jtteo unb bttgto 

qTatcroAo facit trigintaduo. '^3iH - tUtt 
rcü/ann'* abhinc o&o. 

Siebte/ 0»«/ Siebter/ &cr/ ogdoas , «/ in c ^r/ 4 /u- 
YonJ ein« »cbK oöcc bebtet. Qlcbferiit^/ra 

debrerfoö heminar/?. Siebte rf*«m rß adje- 

üivvm, ber aebfe law dies ofta vus. ©ne 6cnf# 
fc/ fottpn ad)ten »letraiien wirb / oaophomm. 
§Ü acbfenmal/ oftavum. (Sin Siebtel/ oöula. 
§al)l»on aebten/ oöuria. Siebtel einer 9coteii/ 
notulamuficaadunca. Jfpatb aebtct adunca du- 
plex. W.&ll 
Siebten/ ^eoebtCt/ oftuplicare, per ofto numerare, 
oftonario numero includcre. Dicitur qvo ftSld)» 
fein/ malum in ofto partes fecare. 

Slcbterter £5* acbtfter / »i. qvod Ädjtet/ oftavus , & 
juljiant : ©n Sinter ßn Slebtiirpfcbcnfinrf/oao- 

nus, oöo groflis conftans moneta. Sed dicitur 

ttiam ein sfd&ter oöet Slcbtpfenniger/ oäo num- 
misvalcm. Almd f/?ciu6tucf m»n Siebten / >a- 
lorisihalcriflvc impcrialis, monenHifpanica, 
ahkstin&panittiXtaL 
SIcbiicj/ oftogmra. €in Siebt unb ftmucr / r< - 
»4« 2td?t ur»r> jt»flnMfl<t ^»t«r . delator, fyco- 
phanta. ©tT fltbMtfev odogefimus. 
3lCftt/ ad)tCIl/ aead)tet/ curare, obfer. 
vare , adrercere. ©icb WOmacb Ü(bten/ obfer- 
varero?ndata, haec fibi difta pmare. QBMtWt 
lidj acfchiefjt / bn«acbfetmannid:>t/ obvia*fo- 
lira naufeamus. © .ic()fet ein n fo n>e nia fllö ben 
nnbern / amicos inimicosqve juxta ponit 

Siebt/ Mevcura,foücitudo. SSc^t auf etroatf bobe n/ 
Worauf Siebt arten/ obfer»are .curare "niali- 
qvam, foheitum effe de ncgon&qvodam. Siebt 
auf einen babeu/ obfer»are aiiqvcm. Unaebt/ 

Dt«/ ineuria, negligentia, fegoitics, fcgnitia. 
Slebtuna/ M«/ f« 0 ^ 7Uk>V cura, cuftodia juen- 
tio. ^abSldjfunet auf Hi Deine/ factua, q*» 
rua funt. ©ebt boeb rool Slebtuna/ favete, adefte 
aeq vo animo, rem cognofeice ! 
Slebtfam / *d}- curiofa« , folicitut , inten rus : cu\m 
contrar. Uuaebtfam/ incuriofus,negIigcns,defci. 
Slebtfamfeit/ Di«/ cura, folicitudo, tujtu contrar, 

Unfleb«famfeit/ negligentia, ineuria. 
3lcbrfjnilid> Uuacbtfamli* / *dv. iAem ftwd 
»ebtfam & t4nacbtf»»m / adv. curios« , fo- 
licite,Ö> contra •• negligentcr , ineunose, fomni- 
culosc. , 

Si | Wcbrer/ 



Ii m 

"flebfCT I Oft/ obfcr?ator , cuftot , aufcoltator, 65" 
tlcbtcrin / ttf / obfcrfatrix. Sed rsrafunt b*c 
fimplicid. 

Wfa^Cf/ curare , attendere . ?|d)[rf üUf / aures 
arrigire, animum artcnditc! Oiiif\id)f cv 2lu( 
fld)nini"/bi*/cura, mfpcAio.folicitudo. üluf 
flitcr/©et/3lufad)tfam iMaehtfamlieh / 1^. 
fooiHd?t«r/ «d)tfrtm ^♦idjtfamlicr;. 2tufad)- 
tcr erixpi r/? infpe&or. 

f.Mdüi'ii. ftww bcad^tCD/ alieujus reirationem 
habere , totö pc&orc ad aliqvid ineumberc. 
2ßol bcacttCO/ pulcre curare. Sötaehfer/ SBf ad) 
tungy 3><a(hjfam / $caeb'famU(h/ tjiudrmfunt 

fwnficaiimM,cu}M funt fimplietä. 3$ »lUmCMC 
ÖÖi'r»"« beamtet babCfl / audientiam mihi fieri 

Yolo. 

Obacbf/W</obfervantia,cura,cuftodia. ^t» £)b 
ad* nehmen/ cordiefle. ©äftlicber Obaejr em- 
pfehlen/ Divin* tutelx commendare. Seebad) 
teil curam gcrere, omni cogicacionc in rem ali- 
qvam ineumberc. (BeinSlmr bepb~d)rcn/munuj 
fuum exeqvi. Die-Jfif bcobaf^ttlt/ infemre 
terapori. ipi'Db.ld;ter/ Ocr/curator, negotio- 
rum »cftor.folicitator. $ePb4eJjr»ng/ Die/cti- 
ra, ftudium, induftria, folicuatio. 35et*b tej)t' 

fam/ y ^eobacbtfaniHeb / *.<;. £f*». obfcr*a- 

bilii, folicitu*, folerccr, (blicke, induftrie. 
tDföbcobaebfen/rloccifacere, Aitqidcqve habere, 
nulia citri rei tangi. ÜRübcobadtftUM &Üllb€> 
Obachtiing/ OW/ negligentia« focordia, negle- 
Äus. 3Ki:-bcDbaebtct b^Unbcobaehtet/ defenus, 
negleftus. 

mare, cen« 

kr«, arbitrari,if.adxrare,/rt-ccrt6 pretiodefti- 
na i c. ©n 5 \n<\ aro£ /h* hoeb netten / magni, 
magno aefrimare. ©erinq flehten / »Of llieJ)fi 
tTd)fClt/ nulliuimomentiduccre.'panri pendere, 
nihili faecre , defpicarui habere. 3ß;em»"Ulb neb. 
len/ omnei fuperbeeonremnere. (2'id)eiH>a$ 
OPr eine^'bve a ehren / tibi honori doecre aliqvid. 
Sc^es &ing i't m cf>.\ m m 1 n e* jeh;.-t / proxi- 
ma rebu* opinio eft. SBrbrt >k.t ehrer. dignatus. 
Qöebrl juaebfenv dignandus. Unfüefert aehten/ 

dedignari. 

tld'ff r/ D«r/xnSmator. Ol rfnenn / Wf / aeftima. 

tritt « r tritt \ cule ufuifantur, iJem^ funt , qvo.i 
«*eb&$et ^^ehitjcrtii. 
9itf)nin^ / Die/ xßimatio, exirrimatio, au&oriras» 

opinio. <£r f fr ben mrtnniqjid) in guter v 2td)(u n a 
ommum oculi fpeculantuf ät colunt cum , (um 



9(d) 12 

mä undique autoritäre poUec Vir hat fftBC 

^tebrunt* t*or ntidj/ nihilimcfacit.dcrpiat mc. 
Oief)fbar / <■«>• confpicua*, fpeclabilit , ipeJjtu*. 
honorc Är acftimiödignu*». Cur«* cortrtmtm rft: 
Un.ld)tbiir/contemtuf,neglecrui* vilit. A.ivtr» 
bialUer: ?ld)fbar!icb compeue, diirne. cximie, 
honorifice. Utj.id)r b.ieliel) ' projeüe, mdigne. 
?lfJltbarf Clf/ OuV*ftunatio, digmtai.eaiAimatio, 

amplitudo. (gr in in feiner ftebrbarfot / ob- 

feuruft proletarins , homo cd cxigui atftimu. _ 
Conti änumrß: Unaehtbarfeit / Die / Indignität, 
vilipendium , contcmtui. 2tcr)tb»irfetC rtmm 
fßhtulut honiri(,iit: (gurr ^ctti)urfv!f Extfti- 
matio , Dignitas Vcftra. (£ttK f)öd)i fivt 
&rciiKhrb.urcir- Amplitudo Vc(ba. 
iUultiebten. ab cxiftimationccc/Iaic» inutper» con- 
tcmtui habere, nuilöamplius locö nuiucrarc. 
!DtC Ole?» r uiM Dür ibB i|1 auf/ diminutum eft prt> 
cium cju$. 

•?>crbnd>rca ' confiderare, arflumare, unJe^tad)» 
tlin w 91C/ connderatio, obi'crvaaua , cultut. 
^cad)ter Der/ cultor, aettimator. 
^ad)ten / conjiccrc , putarc , ad calculo« vocare. 
(jEraebtctV pr*vuu*. !Don Q?On ( udjta ' fa- 
tahs. (E^ i|i tetd)t ju eraebreil/ facile divinari 
poteft, per Ic patet , haut difficile conjeduraru. 
llitcradjiet ' licet, qramvis, non obflante, qvic- 
qvid fit, nihil impedit, qvb minus, £$V. ^fraeb' 
fttn^/ Wf/ opinio, conjedura, fatum. ^urd^ 
(£ra(bruni, CHOrre^ £iulitcr. 
^ur EfT'Soraebfcn/ pracalioatftimare, p Inn» ha- 
bere. Hmc : t8craebrnH«V Oiey palma, primae, 

Craolario, antchabitio, praeferentia. it. 53 1' rad) t» 
.ii* ' praiftan«,eximius,ar(timabilis, amplus. 
tQcra fjrbarffit/ Die/ prxftantia, amplitudoi 
©auio,- xlcin. SR«. ^SRic^c^ae^tat / flocci fa- 
ecre, nauci habere, indignum depurare. 0e» 
ring ^90? itjflebfnnq / DÜ/conrcmtus, depre- 
tiacio. (^erinaAd)tfam / xi/VH. contemtibilis. 
■nÄi^tebrfflmlKO/ ä^i*. conremtim. 
(^l;irbau)ren exatqvare, indifferentem eiTe, aeqvi- 
parare.eodemnumero habere. C^lcidv.di.'nrta/ 
Dte / »qvatio . indifferentia. di tfi mir i'lctd) 
aead)tet / indirTcrens* perinde mihi cA. 
CHrof' cv ^rebaehfen / magni £acerc, anteferre, 
antchabere. .fpoeh'f.iebffr ' magnam auetori. 
tatem haben*, ^rcfvicaebret feOH/ cxiftima- 
tioneflorcre, in numeroft honorc efle. J^i'd)« 
oebrbflr/ praseximius , praeftantiflimus , amplit- 
fimui. gjrof jdjrbar / cxccUcns, clarilGmu«, 



praeluitris. Jj>OChachfbavfcit/ titf amplirudo, 
«xiitimatio, vulgh rrfidiw. föropac^f barfcif/ 
Die/ cUricas» cxccllcntia. 

Verachten / contcmncrc , fpcrncre, rejiccre, aiper- 
nari , tcfpucrc. (£d irt 11 ich: |U er im d)f cn /pro 
nihilo non cft habcndum. Verachtet & 3tr- 
aehtcicr/ fprctuf. €in verachteter 3J? arm / ho- 
mo vilis, nullius commacis,abje&us,rc)e£his. 
25cvachtct fcDBO&ct torrben/concemai, detpici. 
Contrtnum eß, UllDcracfi U t min 1 in c contcrotus, 
«ftimatus. £a§ uivrman UMK rächtet / nemi- 
nem defpicatui habeas. 

vSciachtcr / t>tt/ concerator , fpernax , fpretor. 
UJfiacbri-nii/.oic/ contemtrix. Cbrftantwn 
ächta / ofor conjugü , calebs. ©drwrachtcr/ 

concemtor diviturum. (Vrtc. wr^chfCl A- 
theus. vulgi jltheißs, fpretor Numinis. Auilff * 

tti'iidmT/ ofor artium. Obrigfcitoerachter 

rcbcll.s, magiirrarus contemcor. Sitibttfter» 
ÄchtCT/ fpreror meliorum. 6acranhnttfWr' 
ÄditvT / Sacramencorum negligcns. Ju- Ctlb- 
tct.iJucr / intmicus virturis. ^WttHTrtcbur/ 
contemcor mundi. 
55i'i'ach:iin ;/ t>i<7 contemtio , afpernatio, ieCpi- 
caiio, defpicientia. 5öcI(ttfrad)tUII.3 / dclpi- 
ciencia rerum tcrreftrium. ©OttcStHradytitia/ 
impietas. $aht6»cracbtung/rcpudiatio, ne- 

fle&us conftiii. 3er ach tun 4 eine* anterti Olr 
cit / alicnas induirrta aeftimatio iniqua. ©1 

nen in Q9crad)iu»abriuacii/ ia contemtionem 

adduccre.dcprimcrc cV obf^urare alicujusdigni- 

utem. 31 in. tVr Seradjt ung bringen / »indica- 

re acontemtu. 

9Jt ra ch; I id) adj. ~rJ aiv. contemnendus * 65' afper- 
nanter, abjeae. ^cracbilich mit einem um< 
Qehftl/ tUibcraltcer <um aliquö convcrfari. 
Mtl wrÄcbtUfb halt« defpicatui aliquem ha- 
bere. Qjci'MlIicfrcr a>u|'f / indignö modo. 
UnvcnidyMicfr' finccomcmiu. 

Vcrjd^tlictfeil/ »ie/ii. yWXtatt&tiirig/ con- 

temtus, dcfpe&us, vilipendium.il. improbario, 

repudiatio, rejeaus. <£r ift in graffer *3cr<id^f- 
Ucyftit / mala ejus cxiftimatio cft , cxpcit efr 
gloriar. 

*D?it ÖT^cbcnt.TOcflfrn / in conremnendo aliit it 
aHociare, Äqvircon:cmncre. €mcnucbfU fieh 
tcrilttrtTJ / alrcrum prse fc coaremnerr. Uü 

ffrer greunbc 2?craüVung ift unfere $D?ifw» 
aef/tuna / am coruro oofttorun deipicatus no» 
jpfos arciogic 



l3Bit>crachf W / concemtum mutarr, deponcre, de- 
nuoacfhmare redamarc, oflficia referre, re- 
ponerc , honorem redderc. lieber acf)fUU<l/ 
Die/ repetitio aeftimii, nova obfcrvantia ,c(ti- 
mationis redintegratio, 1/. compcnfatio hono- 
ris, offkiorum rcmuncracio. 

^5ctrad)tcn / v*itt: bmr/ i.e. \xßtt Äd?ten/ 

qvafi penitihf curarr , netatq^ : confiderarc , pet« 

fienciere, cxpcndcrc, ponderare, mcditari.^eif« 
id) bcfrad)fcn/ fubtiluer exeogirarc, etiam acq; 
etiam exputarc. $CD $6) bt tvaä)t(ll' (ccum de- 
liberarc, animö Tolvcrc,acie mcntis difpicerc 
©CÜl(£Uni> betrac^ten/miferias fuas fecum com- 
mencari. ^a^£ttbc betrach tciMcfpuc r c ti n cm. 
Betrachter/ adj. premed ua tus.« iv. contideratc. 
Unbctrnd)t(tV inconfultö, temexc. 
$f trad) ta / Dct/ mcdiubuodui , deliberator, ra- 
tiocinator. ©Ct rat&tcrin / Die/ meditabunda. 
Otiiobctracbtcr / riicorcticui. OijfiirtaiMd) 
ttXi phjrftcus. 
tS< f vadjtuug ' X>Uf confideratio , dcliberario, refle- 
xio. l['ilbifrrt(hlmiiV'' pendtacio fubitaria. v?cu 
bfTbf trQ(t)fung/ fpecialis confideratio. $obrfr 

bffrnttjtung / meditatio mortis, ^iit&ftraej)' 

f IllltV ratio temporii. SOflt tUT CJ(nait(]lcn '^c 
traQtUltg urteilen / cum fumml re. perpenfiea- 
tione judicarc. 

$c trachtbar £5'^tvachtbarlich/iM[;.8< , 4^v. in de- 

liberationem cadent , contlderatione dignum» 
&: confultatite, deliberative. 2>cfrad)tbare 
(Sachen/ res mulci cogitationir, ardua, gravis, 

difficiiis. Unbetrattifharc @acbcn/ res vües, 

parvu!z,fnvo'*, cxccdeot.es, fugientes huma- 
nutn intcllectum. 
$*trachtfam ^7 ^etrachtfamlicf)/ medirabun- 

dus,COgitabitis , pon lcroius ,^£>a.ir-: pcipcnjc, 

cogitaco. ^a^uBcvf ift betracbtfani/cogira- 
tionc indiget. Unbttracbtfain/agiuuonc ani- 
mi indignus. 
^utörfracbfcn/valcdiccre cogiratis, confulratio- 
nesmentisfinire, abftinereä meditament», it. 
cogitacionr difpiecre, aHeqvi , attingerc,com- 
plcfti. ^lügbctrachiUnj/DtC, cxplorario, mvc- 
ßigatio. 

j^fl>iö'9cebcnhefTa(T)ten/ una confiderarc »utram- 
qve rem fimul cxpuurc, tuthi nfieSere» 9}e> 
bfllbcfracbtung/ Ol«/ dubia confideratio, f<xia , 

fubtei]vcns , aUcra. jDurch nnb iMird) betrach* 

tili peaitiüs cx^!or.irc,rimari , cxamuuxc. 00. 



gitacione percurrere. Aon unb fort bcfrod>fcit 
affiduum cfle indeliberando, irerum iterumqve 
cogitare. ©cXjmbe trauten I contra meditari, 
rcflcftere, obfle&crc cogirationes fuas. J?in 
WiMkt bfrtfl(^tfn/recogirare,ultro citroqt co- 
gitare, in cor de Ycrfäre , ftudiose de alternacim 
[ovrd vuhb pro & contra dicunt] perpenderc. 
5)i iöbcfratf)ffn / fruftra rariones deputare, preci- 
pitem «Sc prodigum judicii fui cflc.in pcnluando 
aberrarc. ^?bctrad)tUUiy Die./cogica:io fal- 
fa,inanis. 

Sföitfitianbcr bettdd)fclt/muroU detiberationibus 
caufam cognofeere, parili Audio dt conjunetim 
meditari. gRitbcfraa^tunj/Dte/cogitaiio fal- 
(ä.inanit. 

i tei na iitcr betrachten / muruisdeliberationibus 
cautam cognofeere* parili ftudiodr conjunclim 
meditari. ^itbttradjtlHig/ Die/ coni'uüat.o, 
deliberatio cum alii*. 

9}ad)bctradjtftl / pone confiderare , rem expu- 
tare, ad cxamcnmentisrcrocare. SSiTrt.cthan 
unbnadj betraft/ hat mannen in «jrrji tfeiben 

bracht / temerc prjecedens preeipitat. 9ftad) 
bctradjtlMg/ DiC/ pofterior cogitatio, examin a- 
tio priorum. 

03 or bc r rächten / pr* meditari , # 93w&etra<&fun<i/ 
Die/ przmediratio , prior cogitatio. 9)f 1 1 Mf» 
betraft/ medi täte. s ili<u^fr befrachten / denuö 
cognofecre, recogitare, recogno&ere. Sü?it" 
tcvbcf raci) tlltio,/ Di(/ ruminario, recordatio co- 
gitatorum. ^uriicf betrachten/ recogitare, co- 
gitau in memoriam revocare. 

Siecht / &vul ? 6 €$t/ jr ^ebt/öchtm 
aßtmare, in prrtib ejfe vel babere t ftgnificat : fince- 
rum , rectum* purum, legitimum, nativum. 
SMecf)tunb rcd^tfrOR/ convenientem, aprum, 
honettum, integrum efle. <£in achter krriMi 
fiims legitimus, llltächt' illegitimu*,adulieri- 
nus , falfus , fpurius. vf'.nc u nach tc icd)ter/ 
tulgö coneepta filia , naturalis, fpuria» 

Skcbtfidj/ Ö^Äcptbür/ «i. idjtv *dj. legitimus, 

&4d-v. legitime, integre , pure, fincere. Nota 
feie, qvbd,fvi tfztbtprr fimplex t feribunt* d voce 
(£!k derrvatum eani.fvafi /5f <£f)ld)t / ex legüimK 
nvptm natu* : (ed lahut p&ttt vox ißa ; dieimtu enun: 
(i'iu ächter 3ftcinV vinum naturale, purum, mgc- 
nuum, incorruptum. 21c$ietf<Cilbcr / purum 
purum argentum,&c. 



Die / profcriptio, exeommunicatio, ban- 
num, aq*aeftr ignisinterdiftio. :De6J^eflMeft 
SKcidjä 3ttf)t/ Impcrti cenfura judicialis.qua vfo- 
latonbus pacis publiczaqrä & igni interdictiut, 

(Smctt to Wc Bebt tnbn/ Jh-r erFl^rt«/ proferi- 

bere , bannum contra aliquem dcccrncre. 3" 
btT 5ld>t fcTJB/ annotarionem ineurrere, pro- 
feriptutn eile. ©itb; au* ber $$t Ic^tDtrfen/ 
libcrare fe ibann6. 9£ orbfldfjr/ Wtfvulgb Rr- 
judiedtio, qvando contra bomietdu jvg-.tivos front- 
• yür crxmins'.U per fötalem publice inflituitur. %U 
Btn in bit 3J?orbacDf »eTte ÜfB / forjudicar« ali- 
quem. 9lbcradE>ty'Obcracbt / bannum rate- 
rarum,profcripnonis renovatio. 

5Itcbtfn/ Qtit^tff/profcnbere, bannftafficere, bo- 
nis, ü.aqvi <8r igni interdiecre. Inde: ©<i\ch» 
teter, proferiptu* , damnatus , Ar cujus bona in 
rlkum rediguntur. 

^cd^ttr^öeiittjti^tcT/Der/profCTiptus , banai- 
tus. deportatus, in exilium pulfui .exeommuni- 
catut. Zci $ci[i$<n ?ieieJ}^ 2ted)tcr / ab lm- 
peratore bannitus. 

^lec^ti^cr / Der/ proferiptor , perfecutor , exaftor, 
fircalis. 

9lc*t/ Scfttcn/ geächtet/ ks*x.#*it. 

Ädjtet/ pone, k tered. Efl^ : criminari , coo vi- 
cian, conrume liisinfeftan. Hinc 5icd)tCl/ Der/ 
obtrciftamr, conviciaror , calumniator, malcdi- 
cux. blecht im l / Di«/ criminatio , contumelia, 
convicium , invcftio. 5lc<bti<l/ <*4- ^ m * 
juriofus &>njurio$c, connimeliofui Ö'conru- 
rocliotc, maledicus $f> malcdice. Compofita ver- 
bi irr.! - ^»rächten calumniari.tt aduccrc.pro- 
bns laceltere. (gincil ail$ä(t)W*t convieiis ali- 
quem profeindere, contumcliisiaccrare, ?lu?» 
ilä) tun^/ DÜ/calumnia,obtrecraüo,con vic iu m, 
increpatio , correptio. ^>urCT)^d)tcn & $tt* 
h cf>tcn / *erba protenrain aliqvcm diecre *fca* m 
rilt libidine aculeos in aliqvexn conjicere, 
©urcbjd)tung ^^er^tUU^ I Dtt/ criminatio, 
opprobrium,accrbiAtma eavillacio. 

?(rfCt/ Da/p/.Dtt ^CCfCC / ager.agtu 
Ongmem fu*m haevox Laho nen debei , fed Latium 
Germama. Eß enimjpropr, rem fubacla <fr q»* 
colirur, Temld, «5 Jpacfcrt) / «IM CrDC jft« 
jLanD/ D<» a>- br.rf e t nnD gebauet trirD. t>e n 
liefet gürten /ia* befriebigw/ »w juxu vias pu- 
blica« Yaccnis claudac. 9lcfcr mit ©crlle 

Wen/ 



»7 



Sief 



bciacn: feminar« agrum hordeö. fCo innen rnt 
^ tCinctP cruderare, exoflare. £f i'.^iif f bauen/ 
colcre agrum ; flurfctt/ fivt bracfjeil I profeinde- 
f c . bungen / fimd fbxundarc » jäten / färrirc» 
runcarc , cx herbare : (gctl / occarc; gießen Ober 
wa&ern/ inigarc : jum anbemmal brachen/ t>f- 

fringcre: jum Drittenmal/ tertitte : Miftlin&cn 

feilen/ »»rare. JDen Older ausichwöeu / exhau- 
t irc, cxlugcre : ruren/ locfcr machen/ ferrnen- 
tare. 3u liefet faren/arationcmtufcipcrc. €i» 
cu&icicbimbener / ausgemergelter Slcfev, / agcr 
effatus. gruehtbarciv qutcr Clrfer. agcr facun- 
dus, frugum fertilii. Qttiüiä)tK mex/ calcu- 
lofus, lapidoiu», ruderatua. 2BÜDcr 2|ffer/ hor- 

udu», hi(b»dw, codeta. gei|ler/ ferner Slcfcr/ 

ager craflui, pingvit, latus, falubcrrimu». £tr 

tMerbaf jebnfad) getragen / agcr cum deeimo 
exmlit. t>at bat ein Olef er gegeben / hoc cx 

agru uno refedtum cft. SlecFerU'in/ tM/ dirni*. 
jgcliu«, aratiuncula. Set CT rtUm neu ptrprtuh 
sorum, qvi colitur ; frd & pjlvn & taftua errtsrnft 
Agri mnjuram nofai, diciturfy fundiu, camfuf, tut. 

t£in »(fcTffiie|en/ein3lcfcr ^eli/poruo prati 

& faltüi. 

SJhrtacicT/ ager ad ferendumapros,amim.2öaUin< 
aef er / agcr furculariui , arbufeulis confirui. 
?5crga(f er / ager collinut, rooncanus. 
öcf er/ ager fangvinis, HaktldamA dißtu. Sprach 
öCfer/ trervatrum, ager cclTan«, rcq^ieru*. §cli>< 
(lcfer/ager campeftrif. grCDacfer/ agcr immu- 
nis. granaefer/ ager ferriti» & cenfibui obno- 
xius. Ckmeinarfer/ager publicui. ©emeincr 
QÖCtbacf er/ compafcuui, ad paiccndum vicini« 
»cliftus. ©rttrtaffer/ camiicrium , polvan- 
drium. tSrenjacf er / ager confinii. %ed)amx/ 
tliks fttic^art/ jugerum. Säbaefer / ager reli- 
etut, codetum. *ehrn« fn>t gRictacF er/ ager fen- 
pttrartw. fiebarfer/ Tinea. ?teDacfcr/Nova- 
Ii«, ager exolTaru», repaftinaru«. ' RnCWKRT/ 
ripina. £d)inDarJer/ ager exhauftui, laflarus, 
fteriti«. eommeraefer/ »emus. (rtecfrubcir 
atler/ napina. (Ertctnacfer/ agcr ruderacus, gla- 
icti plcnu». Jcitadcr/duu- 2lef «mofen / agcr 
limitatttt. in cenrurias dimenfus. ^internerer/ 
a«er amumnalit, 3<*nf arJet / litigiofui , affc- 

efu«. 3cbenfct(fer/dccumanui. 3in*acfrr/agcr 

veÄigalii. 

Hcfcrn/aeacfert / agrare , fukarc , agrum colere, 
confercre, agro colendo pr?eeiTc. Ungeoefcrt/ 
noo ararui, iaaratus, incultus. Compof.funt: 



Sief iR 

91bacfern/arando excedere, agrum ticini aran- 
do carpore, conringerc. ?&Uiad Ctn I exararc 
^nrjeln ailöadfcrn / radicc« arairo eduecre. 
Steine ailtfarfern/ exoflare agrum. (finacrcm/ 
arando lucran , in horrca frumenra colligcrc. 
k'ttum contraruan eliam rttir.fr arando fraudari 

figmficAt: $ferDr tmb SBagen einaefern/ arando 
pcrdorccqvos cum curru. (^racFern/aratione 
pereipercscommodum ararrando fentirc. $ttU 
aerem / pexgere arando , ararc ultra. (*k$ctl« 
acr'em / obararc 9 ü t. contra qvam griü* ararc« 

qvoi*(ntt\\tme\ bttd)tnduuru. Uberacfern/ 
ahks &iaaä)en/ obararc, perararc. Umacfern/ 
circumararc. Unbcracf ern/ fubarare, -v. gr. ÖCII 
ttlifl /firtutum. %üt9Üttn I inaxare, liraxc, fett 
t er 1 10 fukö ararc. 
öfterer t ttt/aliat Hatttmannt colonui, agri- 
cola, agricultor , arator, r ufticui. Uroacfcrtr/ 
repafrinau». 

Lieferung/ W«/ 65* 0<» dtfem / aratio , ipte arandi 
actus, agricolatio, agriculno , conficura & cuU 
curaagri. Umaderunov&fc/rcpamnatio. 
5leJftbflft/ Äd !;«^P cc 'em agri rcfcrens,ad arandum 
apeu«, idöneus. lieferbar / id* arabilis, agra- 
nui. 

5lhrCr1 &QXt\VccrtraB.abaactn'.idtmtfK pni 
ararc , omniaq^ jam mtmotaU cwupo/iM bahrt ,ut : 
(trAren/ lucrum ex agriculiura P e * c »P CTC \ 

t We/ proventu» cx agru. SRaCnarfn/ 
mctTorum terga inreqvi , fpicilegium faeexci. 
©cm ©cijujrn ift bife naeharen / avari cerga 
feqvi infruftuofum cft. aßacharuntj/Wi/fp»«*- 

Icgium. Ii:- 

3lbrt/ Wey aratio Jcribüur cum \)/*d d^trtnlum 
Hxt. gtntu. X)i< crilciJJbrt tubn/ protcindere 
a^rum. ©ieanbereSlblt tbnn/ iwrare, agrum 
olffringere. Ubcrabrt/ tii /aratio exccdcoi, 
ttemi iiimcil in Deö3eacbbarn2anb gcÄrctwer« 
ten/cümarator fincs agri arando iransgreüui 
eft. 

kirnen / meiere fegetes , vehuvoetb. qxoi hodit 
Gr nbCtt pnnunciamtu , ab aV) tetl. Hinc Vit&XXKf 
roertif, pro ovo WC ffimW. Mao» lamm in ufu 
eß compof: gramen/ lucrari,p>opr. *x a*ncultu- 
ri. ©Ja* »eilte ich baran / rbet Damit erarj 
ncn/f»id inde utilirati»» lucri tcI commodi ad 
me rediret» (grarmma/ OiC/ lucrum,pcrccpt«o, 
odum. (grämet/ *d) acqtifitus,paitui. 

(trarnte Öuter/ bona acqviüu, 

$5 Gm» 



19 



' flWnJet/ meiere , facere meflem. 
agfttn fcu Danf \mrntxn artciifcfl / fo frmic 
HMMtfcl an? ferc beneficium, uc grauam me- 
iere poflw Untiefer meflem mete- 
re. Comyof. f un i : QHkTnPf«/ demetere frug«, 
fegeces tormöfll/ mdltm abfoivere, H m- 
op«n fien , nihil habere , unde qvid mecaiur 
«Wc rillen / idtmquod CtttDCn/ meiere feg««! 
frugei percipcrcrf. condere.reponere , conve- 
here frumenu in horrea. CinqcernDcf/ melius. 
VrrcrilOcn/lucran mecendo: £5* in MMN qvod- 
vi» commodum fibi eomparaxe. $a<jVrnt>cn 
granaftfpicai in agro rcl.aascolhgere. (Bor» 
ef58orl)crn:nDcn/pra:met«fc OBicScr criiDcit/ 

itcrare mcflcm.binaimciTcs meiere 
^rnDc/Oü/ mertis, reduü«, eraolumentum , lu- 
cruir^proyenrüi. ^ B fcf ff r nt>( , tempore mcf . 

r ?? 0U D & ernl * *« / ab ipia mefle. <gina C ; 
braegtv »oübra(htc € rnbc/ finita , perada m«- 

fc*!c*ff €r«Öe/ ceniiit. grac.h, meflii, pro. 

| enc Gräfe/ aurea mcfli,. fcinf dernfe / «db 

hordacea. £ar<r f rilDc / arenacea. ^cmrnöc/ 

KSSSSifT^ ^rnigcrnbe/ mdiat.o. 

Ä Ol m rnfe/ Trumentaria. tfrauternfe / olera- 
cea me/7... »Ofarrtf/ fp.cileg.um.ö',* «Mb . 

Sffii^Ä' «*fl«oleacea. olitua. 

fera tarda, ut: ^rfibcmb« / macura, feftmata, 
acceleran,. B^rrtDc / pt »metium. gycinc r2 

tofjjmy vuxQtttt i t>(c/vi. m#m , *b 

atTtt/qvätrm« mnotaUfunltäinttttn: bloße 
Jftne unfrne$tbflw<Pm«/t>4 mdns wÄcb* 
fei / codera , glabreta , loca etT«a , arida & <e- 
juna. ■ ^* 

DdÄ/ Ongtar ^ W«tb (jAÜitum iß, ab ä Di en • 
avod idem mUt,ac®Mt btfoUnl lebe »pl» Va- 
Je» diYinac teproieftioni commendo: Äri *»//. 

"> ' <r>*fiGnmani donatum efl , if«, „/ 
w/ IjM ürvicemßcedentu dic*nt ^inttHioant 
3U>C I /. r. bene rem gere ! ginem 2ti)e f4g<«/T». 



IM J^fli^ffif / deponend« tibi funt Urban«, 
"c«. Ä BS WH JSSfitV rcpud,are aio. 

5(Öe(/ t>ft/p/. eir. Nobilicai , d.goita. . eieeUen- 
na, clantudo gener.i. Jll>el/ ^tü« difl\IU- 

av* omna ü*tr,m& frrucrrm ß^Lttf™: 

bei/ ^wifmri a,.^. fcnbäu y% 

propr. paternitaiem, Seniorumq it ic ConGba. 
r.orum «rdincm , bodt* vrr6 feterem , eamq» U- 
luftrem profap.am mdigitjt. (Jülfr p P n 
nob.l,. , generoru^ 9&C1 »r ersfin TZfZ. 
nunqvämfcrtbitur «1/ m «| r <>/ Alaricui /r W Ada. 

laricu», v «fi »>drrt^. «ülbrrr fit ^ibrrchr/ 
Addbenu, , nob,litate dienui. ÖnKir B 9H f , 
nomcnfctiTiina», Adelheidij, Adoleda. />phrr/ 
MrircfflidiKr 3U>cl / oobil.ta. Wluftri,. % « 
tM / avta. 6d)lc<hf er / qrrinqf r 2fbcl / gc nu « 
jgnotum .humile, obfeurum. &CT«|cr|tei| 
UIDcl / veternma nobilitat. ecm oihcl In ff 
iBP.fi Mrarbmrekf4(r«(r/ n^SSJS 
familias patwnl nobilitate compleÖJtur. 
21miMM/ orKcialu dignit«. «butd / genut 

5«rflcnatf(/ Ducah, digDitaa.ftcmma Pr.nc^ 
pum. ^nfdiabtf/armisparunob.l.tai. Ci, 
flPfl /nob.luajproTinciafi, , nob.Ie. ex provm' 

«Pd/ adopnr« rC ce„., „ ova , H£bc jw ^« C 

nrr 51^ , no b,| It a. bullara. <Xri<h^^c I /n 0 . 

ta« eqveftns. e*nnabcl/ fiftanobilua$ Talfi 
.magmumniuli. StSSScI/ patneutu, ' 
flM/.gnob.!,taa, generaobreuruas. 
**' maienu nobilica,, cum qvH nutrfnobüi 
pätr, ifm^ti nstm rß. 



%Mi4>/*d,. ÖW*. nobil«; eenerofu« .es'nobüi. 

genua, 



21 



2lt> 



2H> 



22 



eenus , profapu generofa. 2lDf Ü(t)tT Offimb/ 
ipfa nobilitaris digniras. 3lbclid)f ©fiter/ bona 
fcudalia. «Hbf lief) ftbe n feudura nobile. 2U>did)C 
Ritten / mores honefti. 21t>eltd)er ©fflmm/ 
ftirp» nobiliurn. ^belicbetfOBapcn/ftcmmata, 
infignia nobiliurn. ©er tapferfte M beT übeltd)> 
flc/fornflimuicf»i»q,generofiiIiniu»eft. Jpod); 
{S'Srofl abeltd> / fplendidiorc genere narus > aa- 
tiqvi nobilitate illuftris t excclsö ftemmate or- 
tus. Unafclid)/ ob&urus, illaudatus , plebejus, 
&*,iv. indecore, ruftice, turpiter. vlt>df}af(/ 
ädj. id. trvo IWOdfitf fed räriiti in ufu tß. 

Slbclbaft * Slbdbeit/ &u / «. Qlbeltumv id. qvtd 

3\r cl / nobilitas . /r.V /rrr inufütt* funt. 

Qlbdllli)/ OCC/ Adelinghus. Sic oltm nominabäntur 
prectrestx nobilitate &pr*cipul : Erant enim Ade- 
linghi,no6:/i^iml Sxxonti , e x fw6ia Dur* «c 
Comüm crtab*ntjlthi<£ tdmat/fviAutem hodte pi- 
niorunobile* junt,vulgb Pöfcben &>fct>elf MN» 

Bibeln/ <}<abflf / nobilitare , nobilem ercarc , utu- 
lum cqvcftrcm conferre. trieb «belli lilfjctt / 
novi gencris primordia tumerc. ($cabflt HUT 
Den / nobilitate donari. $uqenb atrlt virtut 
nobiliut. Compoffunt : $ln i jm 3Ulftlt>clll/ pro- 
pagaregenut, nobilitatem profcminare. vjr 
abcin / nobiliutcm alicui conferre , in nobiliurn 
numerum fenbere aliqvcm. Sed (ftltabeln/ 
pctttcumrß>not*ni: nobilitate aliqvcm privare, 
ornamentis nobiliratii & imagimbus fpoliare. 

(Ebel/ &d\. nobilis , qvodnonnulit 2Ut>el prr 4. feru 
bunt, cum ab 2ttxl dtfeendat; fr d potior tß ratio 
fronunciatkmk & usus, <iMcX I comparat. no- 
bilior, praeftantior. (Ebclfter/ fuptrl. nobilis- 
flmus. (gmebcl^fcrb/eqvusanimonis. £)ic 
Cbelf £u$enb/ virtus cxccllens. (£ui c Mit 2ÖCUI/ 
vmutn eencrofum. Ab jftOcI Compcfita : 
4?imttKUbcI / nobilii in Deo. 2ßfltfbel / nobi- 
lis mundanus. 2Bctebel/val de nobilis. J£>cd) 
(bei/ nobilif&tnus , prxnobilißimus. Uncbd 
ignobilis. (<>u tebd / Prep, eft nobili genere na- 
cus : fed tta qvofa apptüatur (freut qvadam Uva- 
i um Apianarum. (fr fft gufebrl / aber blut 
arm / nobilis eft , fed fine cenfu. V a ■ lerebt L 
vmis nobilis. Suqenbebel / nobilis virtute. 

(Ebcleil / vtrbunt ,inufunonrß , />i Cempofttum. 5$C< 

# -SercbcUn/ nobilitare. (Sieb burdj (Scftctm« 
flüctc ocrebtlCB/ nobilitare fe flagitiis , i. f . cele- 
brem fc facerc Sc confpieuum facinoribus illaa- 
dat is. Dumm tium I ©CCbcU / & QrtCbclt/ 

«^.aobiliutus. SRuv dou einem 5tncn brr ^- 



[ de btcttU fron / una feltim imaginc nobilem cHe. 

@o(b ivtrb im $eucr mebr MrebeU / aurum igne 

I cxcellentius fit. 

2tt>kC / Oer/ plur. &ie2lbler / aqvila , avium reg i- 
na ,qvin*b J(?el defeenddt , nemofortidubitavetit, 
qvafi «HDcl«d)iT Clbr / aeeipiter nobilior, undeet- 

tam WvaU vocatur. ©er jnxt)frpfi«ie 2lMcr/ SKd« 

mifdnr 31bler / aqrila bieeps i nobtlißimum *rmo- 
rum Imptru Romano-Gfrmanici mßont. .halber 
StÖler / dimidia aquila , ut m Norinbergtnßum tn- 
tembru. &dtWUt Wtt I aqvila coronaia. 
vStorfflbleV/©tcinabler/ aqvila leporana,ful- 
va, yaleria, melansetus. SKccrablcr / halise- 
tus. 23 er jumtfet Slblcr / juvenrus aqvilae reno- 
vata. QlMiTsfliujcl / alat aqvilarum , Gebern/ 
pennx aqvilinc 
Qlblerifc^/ 85**^1». aqvilinus, more aqvil*. 
(£it£l. Saxon. 3b(l / purus , putus , totus , foluf, 
merus , ftmplex : tt meton^mici; vanus > cadu- 
CUS v ab $&tH I / undt ettam Italia & Ke x Italus dt- 
pominttionem habtnt , ac ft dictrttur , batf cbi'Ie 

£anb/ ber eble Ätoiig ; non k vitulus , yvafi fit 
Odjfm/ £üfa//n*Ä<\!berlanb/ Ö ^Ibetrd» 

nig ; Ikit Gr* a vitulum 'ImAff , dixeritit. In *• 
prico tnim tß , vtitrtt Italut incolasHrtrufcHingud, 
i. r. Jtpbettci frve CtltuA heu tot fiiijft , Lätinam 
wo in ca ittitia Roman* drmum natam. Hmc no~ 
mtn proprium (gitel / ftvt , Italus , d.ihuc ufitattfli- 
mum in Gtrmanid tß , nobi lemq; , excellentem : V 
praeftantem virum drßantt. ©fei OUt QillQ/ 
optima qvxq». (Eitel (&olb tmb «gilber / ml, mfi 
aurum 9t argentum. &tt\ f<f)Pn yaum XCÜitl/ 

Eure loqvi lanne. ©tri ©rrurocrte von fid) 
it 111 lafteil / meras minas fpirarc ift (it(l 
Äticq in feinem COfaill /merum bellum loqvitur. 
SDOwCOf eitel eifen/pancraabsq} obfoniiscom« 
edere. gilt eittler JXuhm / vana oftcntatio, 
gloria v.kim , caduca. (£g ift ein eitel (5cbid)t/ 
purum , putum figmentum e(r. eiteler 
9cad)t/multä node. (Sitele 9iebe/ mendacium. 
fjcophantia. 
(Eitelfll/ Q3eieifelen / vanum redderc, e'-aneü-cre, 
ad nihilum redigi , frangi viribus. ©ie 
lüfte »creirelen ben DRenfeen / voluptates debir 
litanc, cnervant» infirmant hominem» inani- 
unt t evanidum reddunt. 
(Siteircit / mc / v an 1 us , inanicas , Tanirudo. (E4 
ut iilli'-j (fitelfctt/ vanitas vanitatum.A: omnia 
vaaius ! Q \ wat ift nur rcr (tuelfcit in ber 
55 ij 3ßdt! 



2 3 



Sie 



«ff 



24 



3&rft ' O, qvanrum eft in rebus inanc! J3*.n? 
9<cf|th flehet nnr auf £itelfeit/ vulgus pompis 
inanibut gaudet , animisq; pucrüibus fpeene 
omnia , obleci.it ur frivolit, * fpecie fimulacro- 
tum capitur. (fhrcneitelfrft / fumns glorix. 
Sebent (Sifclfctt/ fragilitas vit». £obetf &tth 
feie / pruritus laudura inanis. gu(l (fitclfcü/ 
coeca volupta«, levis, fugiens» evanefecns. <&il\- 
nencitclfeÜ/ paipum, orTuciae animorum» Ta- 
lmas mentis. 28clteitelfrit / Phantafia mun- 
dan*. SBcrtcitelfeit / vaniloqventia , vanilo- 
qvium. 

9Ut/ Ort / p/. 9CtCtt* Spica, arifta, fupre- 
jnum , in culmo frumemi , grana continens. 
35cHe 3!fVC1t/ fpic* turgidx , arifbe gravidx. 
t cere five taube 2lcre» / jeiun* , inanes. QkrtU' 
^eSleren/ minutas. SXcift/macura:. Qlcrnt flf« 
Irinnen/ in Die Slcren ȟben/ fpicari , fpicas cmii- 
ic i c. tforn fehieft in Die Bieren / fegetes 
coneipiune Temen , exeunt in fpicas. Slercn 
(Uffh'feit/ legere fpica*, colligere ariftas. ©)j 
renären / frucius honoris , virtutis pnemia. 
,<K evnäic / fpica frumenti. €tn k 1 alt; »on 
Üin ium »' Corona fptcca, ftcuti Ceru pingitur. 
SDic junaferir / fpica virginis , afinan. Ußci' 
tKiuh' I fpica critici. 

fyxxty&hxVM adj. ariftofus,fpicifer, ariftifer.fe- 
ges fpicis über ibus & crcbris. £in äritttr .V-Miij 
(piccum fertum. 

Bieren/ vtrbum fmpltx in itfu vix eft , fpicas emit- 
ccrcfcrrcffd compefitum : <Rad)<&rcn (picilcgium 
facere , fpicas a mcflbiibu* prxccriu« «olli- 
gere. 

ScHchornni? / Ort / jpicilegium , colle&io fpicarum. 

9UW/ Oft/p/. WtCn/ **• .locus vaeuus, 
pur us , non-acdificatus. Mmimi Romanii debrt 
bac tmx originmfuam . fed ipfum arm vocabulum, 
lingv* Tnttonic* foholtt tß : vtnit nam& ab €rbe/ 
t/im tt-.Amr.un: BrigU 2lerbe : htm oTbüt/ &f" 
eräßtt fclL £/?g, ftAttum trrrä plAnum , exp>um & 
teUum , non afferum aut fuptrficu inaavale , qyart 
inferior locus domüs ab tdificur vacuu* dicitur , Der 

5(ff / 0« I pl Ort Slffen / fimius , fiw fimia , nobU 
tamtn fimia frmpn famina rß , 4r iid/tfr , 
Steffin / translaiumttiam , dt nomine deformi . 85 
imi tatore ridiculo dküur. & ift ein rechte V . 
Simiam imiutur . €inem ben Riffen roeifenv 
fel;c« lallen/ aduncöaasö alio/cm fuspendere, 



defraudare , fruftrari aliqvem. Compof.Jimt: 
^>unD^iiff / bet / Cynoccphalu*. C0?aula(f 1 ho- 
fflo Aolidus, exeors, ceflacor, cunAaror, To« 
mnolestrus. SKauIaffen feil baben / hictarc, 
ofeicare * moras nettere. ^ cbiv .1 :i ; ,1 n cerco- 
piihccut. Econtrk. (Tin onnc vf (b'WWy 
Cercolips. ©(birein^aff/ chairopithecus. 

■Jlenh'in/ 21cnaen/ X>a»/ DiM.SimioIus,Simiola. 

StfpRi/ tfftffCQ / fropri: imirari • utplurimtao 
outrm fingere , dccipcrc * ilmulare , fraudare» 
fruftrari notat. @i»1fKt / l'raurlc irretitus, illu- 

fus , fi&s verbis mduttus. XoUe *cwc a|fcn unk) 
naiven fid) / ftulä homines ftulte dcliram. 
Ziffer £5 Äffer/ IXC Fraudacor, teteracor,impo- 

i>or »freophanra. 
öfterer) / Ort. Cacozelia , mimefis • imicamea. 

fftoren autem tfi : fallacia , fraus , dolus , fueus. 
Slrfif'd)/ 4ffif(h » affenbrtft/ odjtü.&advrrb. Si- 
miam rercrens , aemulus ♦ ludicer , ridiculus 1 15 
flu it. c arlcttationis crgö t more fimiarum. 
^U^ffen / improbifltme fraudare» omni fraude * 
perHdia fallcre. InAt 91u6tiftun() / rallacia > ca- 
ptio , -. a u 5.1 n n'd) / captiofus. 
^eä/fen/ illudere aliqvem y aücui, verba dare, 
fueum facere , imponcre alieui. ln.it : SBeAf* 
funi]/ Ort/ fraudario , circumferiptio. (5e«1ffeT/ 
D«r / falfanus , praHrigiacor. Q ; c>i'ilid) / adj. 
ludiflcabilis. 
Durd[)^f[en / perpetuis fraudibus de dolis aliqvem 
1 • A-cflc rc, ludero, deeipere. ©nrd)4/funa/ Ot«/ 
dolus * machinatio > caprio fumma. ^DnT(^> 
Affer / t)<r /halophama. 
J^erDenÄffen/ illicere aliqvem in fraudes» tragu- 
lam in aliqvem injicere. J^erbep^ffnn^ / machi» 
na.capriuncula. 
Jt .1 ch : rtiit ■ ftu'.tc imitari^(TeAacorem alieujus efTe, 
fe ad alieujus imiurionem componere. iftad}* 
affuno. / ?te/ imitario fervilis, asmulacio depra- 
tata. Stil flflaehaffer / feftator , a/Tedlaror. 
tJtadjO^erin/iniirarrix ridicula. S^ad)^ffifch/ 
adj. yadverb. imitabilis, afTcttans, smulant. 
•UJieber^ften / fraudes iterare» duplicare, viciltim 
fubfannare, fallaciä compenfare t fueum tue« 
opponcre. £rt SBicOcTclffun^ / duplicatio, 
compenfarto frandis. 
3ctdlffcit / doli* perderc, offuci?« in extremum 
capitis periculum conjicere. (£-r bat fift> tc<3)t 
mit ihm jentyfef / nare detorta varie cavillatut 
eft cum. ^er^ng/ protcxvum ludibrium. 

<Pafianr 



2fo 



«an/ tw. ptur. tyafiancn/ Siffian/ 

!iM rprorffc/ /»'. icaopithccus, papiO. 

hl h*. ™ cab - Gothtc ' t poflSdeccwiAf Ii-« 
V rcicum,Ä^arC/poflVfTor,Äana/cr,buerc^^. 

kg*» : Excepto de fei. Rc S .s. fto 

aen/oiim,2lm/ 44P r °P rms • ruu$,fu ' ,U T' 

• l ,ifr i onvatui Avßnaü Alflen 

ÄifflrU fui cd. ftWi m;v 

£1 manc.p.ö dare. 3u f i^CIl babcn / pofli- 

S.'JSST TO eigner Aan» l» P&* 

i n/ mcä, rui , fua manu (ubfenberc. V1UICIU 

Luius causa. feilen Gxwaltf / " PJTO- 
f ,T/n iirncbmiiw/ Mcö, fuö, tuo arbitn5. 

,„crc eft liberalem vendere. 
&n/^f. heted.rarium. tegg 
«bona aliodialia. ©cbirnci«C»/finguUrif, 
er brofus. @rnru>/. ©fiter««««. 'titf,«", 
"um qvoad tundum. Grunbctsene H** 
Ifcua uopria. M^Jr» MM «4 

, n 4 , maneipatu«. @ceWi; / .p* 

l a "^nare.actribuere,addicere. W** *fl>ra- 

Kidiis liberiUonbu». 2*T S)un|CJ) 1 1 

Ko-nODei propnu. cft. €lium CUI 
Ätd)Ciac«Ctt/dcdicarclibrumahcui. 

ei proprietariuf. tarier 'tiämtß ein ftu 
Sa/ mancipium,fertui, fubditui. 
SrJ M / vindicatio , vulgb affrofrtaho. 

rnfAflft/ *«/ conditio , oroprierai, natura, 

Nimbus Speibit dotibus. ©flcnfJaMct 

cibei.unfcDafr/ mancipatio , mancipaius. 
n( i m / 83 f i«ulium . domm.um , propne- 

u. ö4f<rfi*4igcntom/ pa»w»w««« ^ Bt ' 



tCVltd>C^ ©qcndim/ bona materna. 3um (&> 

qentumoeben/ maneipare. 3um Vernum gc» 

f)6rw/peculiarw«re«mancipi. 
©qentfim«*/ Ai). qvod inbouisnoftns nabemus. 
mancipatio, ©gcntfimlidjt: fcuttt/ bona pro- 
pria,re»noftr«. 

UicntnmlidSf Cir / X>\*/ proprietas, rerum domi- 
m.nia. ^cnbrtft/ CÜJCm*t : *J!& t va rär* 
«A/f»i,/e/opii««»-fingul*»i«. proprius, ad- 
dic^ns. 

©atnWi* / «4 geauinu», nativui , proprius. 
" iginci<i«iMi*ce aBert/ v0, ;.P to PI ia .' P ccul » a " 
ris, fianara: ©nc ciflcnbhd)< Wcuumq unb 
BttftaRfc Dcr?icl>C/ nativa&gcuuina fcntcntia 
didi alieujus. €icjcntli*/ odv, propric, fpe. 
culiter, fpeeiaeim, conemne, accuratc. Virii 
acilMld) VtDf 0 / apte & compofite dicerc , diftm- 
öcloqvi. (£igcnMid)kfcbvnbcn/definire. 
acilMtd) bcft'bcn / concemplari , pcnltms imueri, 

ffrciqcncn. €ö creance ft* fdten / rarö acc.dit. 

Volunt tarnen hoc cmfofaum feribt : lCr«IICjetl/ 
ab ÄUgCn/ oculi t qvbi raro in conftrüum veniat : 
Sei ut> unuu in ufti tß , lierf Svtrftß mginii : <£r> 

ciqenunq 'ß a ° <W n 1 fi n g u,are V 1 * obve - 

nicus , pcculiaritcr obtingens, licet tpim maxi- 
nü ab qcuIU remotum fittrit , & longßme a vifu ab- 

•3crci4CIwn/ alienarc , proprietärem ulumq; rci 
»n ahum conferre , vendere , pcimutare. S3cr; 

eiqcnun 1 / t>ie / alicnaüo. tÖircioiutc Q)Utcr/ 

boua alienata. 
Uucitjcn / 



a L Alien« . extrantus , impropr.uf. 

IlUCillCnMid)/ impropne, indifrincle, obfeure. 
tlucigctlöhctfvit/ improprieras. Un«qfUtd)tiff/ 
Ü. 9 ™iUnei(Jtnt>U4?r"«U/ negata proprietas, 
obfeuritas. 

3uc iqru» / dicare , artribuere , applicare , asiigna- 
re , dedicare. 3t!cignun4 / OK / aruibuwo , ai- 
(ignatio,dcdicatio. 
0(Qh / ftf aat/^«/ Gagat«. lapisThracius, 

Siki Mm ÄU«t/ . 
Mü,m fiictinum , »JJt|Utn/ H ***** * 

Öteln. 

2(aft / t>e* / R» mu « ' 9 vod »fi t * ti "'f cribUur » Äirt 

/4« m»P^« 4«fn» feftucam . OttCll epIiCfCt/ 

Äein»^i/nount. IfftcMm/fe- 
55 tr * 0 " 



27 



$u> 



rringcrc ramos. 



y: 9td -v.v- bab<n < foperva- 
gan. (gm abgehauener oPer. abaeriffener 21(1/ 
nmalc , mit Der $vud)t abaebroeben / cermes. 
^f^enafl / ficulneu« rajnus. iorberafl/ t>ct/ 
ramus laurinus . Laurca. $dlmafi/ ramus pal- 
meus , Hgnum palmare five vidorta. 
3lrff lern / 066 / dim. ranmlus , ramufculus , ramen- 
ca , ramalia. £er brp(h?ne oYtlein / fjrlvaxum 
fragmina rami. 
$U\\u) i B' aftidjf / 4ii. ramofus. ?8ie!ft'jitg / 
8tft/&er/ fft4*i nodum arboris ,*/m/ #npn/ 
Buia , fignifieät. 5irtld>fcr Baum / arbor nodoü. 
€iu5leftleir./ dtmin. nodulus. 
91ef?etl/ Afhgen/abircin nodosem ramos diftun- 

di> ramii di/pandi. 
?lf|iii\ / j nodofus. (Ein afria $ref / nodoms 
a/Ter. finita Jj>o(j / lignum nodofum. Hirn 
?li"!t«'lfeif / Ol«/ nod.it 10. Unaüh] / 
t«irt/ enodis , fvoi nodiieartt , purus , *q vus. 

2lflCl1/ Äoc Bjjft/iiruwrur pale», »Hai in (?preH. 
In multk autem Germanist lock , (igen appeüantur : 
glitten /aecra, purgamenta frumenti , corti- 
ccsdecuul exlino ♦ y : etutm ?l 11 üben / Brecb 
antuen / (Eimen £y \?d)eben nominanrar. 

2lqrnict)f five 51 um cht / <£iinid>t / *Jj. acerarus, 
acerofus. 2lunid)t 35rof/ panis paleatus. £cu> 

men / Darunbrr Stgcn ober Uluncn (getreten fron/ 
lurum aceracum , tfvdd ttlttrtCQttr &«um«n/ 
dicitur , u e. lurum ad incruitandura aprum Ar pa- 
ratiim. 

%t)&/ Interjehl.admirani.&exul- 

tant. Vah, Ol »tat. 2lb / mein 3^ onb ? ö »» 
chariiUmc ! Olba / Fommfl bu mir nun! Ecce, 
jamneades? Olb.i, 'ba« i|i out. Ohc!faftumbe- 
ne. 9l() / mi ift bai ? Vah , qvid hoc rei eft > 



28 



Ehlenz ij«at)U/ (apure angvillas, angvilus inG. 
diari. Hmr .• 9(l)lunq / öt« / capruraangvilla- 
nun. Slblieht / # «bUM f t / «4 *<V lubricui 
Ö 1 lubriee , in modum angvillat. 5tbli<t>*er ^ 
fc^maef / upor angvillarum. Compof. ?tu$ab» 
len / abfolvere eapturam , 6nire ptfcinam an- 
gvillarum. 3erablen / ftd? scrafyltn/ angvillit 
caprandis occupari , defacigari. 

Oer / Ccxrarius , eadns , am- 
phora. ([ine $bm ^Jn:i; f • cadus ▼tni. Qjjji 
halber 91bm/ 00«t Obm/ cadi reraitUt , femis 
amphora. giertet Cli;m / qvarta pars fat« 
rarii. 

Oii'nicn ' ; f.- OlMTien ' examinarevaraad mcniuram 
publicam.dimccirt capacicaccm doliorum. 

Dinner ftu öbmer / Oer / dicitur ttum Srjmmrf* 

jlt'r/ Magifter dimeofionii vaforum. • 
Cii)IUigi>u£)btnia / «if. fextarü capax, cadum 

concineos. it.Obmitbt/Obniicbf Saplein / do* 

liolumurnale. 
Ülittttr/ melius (Eimer / Dcr/firula , hauftrum, 
funda, *bHt)tn. Ltgitur eti&m (ruinier. Sil! 
vruuer %Kt l ficula ccrcTiftas. J&alber (5imcr/ 
media araphora.mcrrcta. ^ranO OOCr Ät iu !'- 
eimer/fuula coreacea, Brunneneimer h a uft r u m, 
urnuJa. 2.1>a|Tcreinicr anthlia» uroa , uxceolus 
aqualis. gftan |oD ben (Eimer m Ar m rief in ben 
Brunn banqen lajfen yrov. neqvid aimis; Vir- 
cutis eriam cxfupcrantia odiofa ed. 

(Eimcrlein/OA*/ Dm. fitdla, urnula. 
(fiuiei'id)r / «.i,-. & ddv. Capacitatc fitul». (Ein 
rimeriebr $a§/ dohum fitulam capiens. (Em 
fed)^< ennend)re? / lex amphorarum. J£>alb< 
cimeiubf es remilTIs (Itulac. SSicrteleimerie^t/ 
qvadranral. 



^W/0^t/l>/.0M^fe*(|fe/angYilla\,pifci8|^ ,1 / 0«t/ unus ex majoribus , dicitur eti*m 



marinus & fluviatilis. 5Il)( / Ol« / eiiam,ob fi- 
militudintm &lubricitatem ,fitmmind gentrr , fubu- 
1 am , iniVrumcntum , qv6 furorcs corium perfo- 
rant , defigmt, atyt* W« (*d?Ultei*abt / dicitur. 

table fangen/ angvillas pifeari. £en2ibl|*ebnp 

Pen / prwtrbialiter dicitur de üs , qvi impcjJibUu 
trntant , cumangviüa fqvamit cartat. Compofita 

fimt: StteenyiwiSeeabl/iWconger. Klemer 
TOeerabl / ophidium. 

Qleldxn / Oa*/ Dm. parva angvilla, qvafi an 
gvillula , cujus contranum eft : ein groffei' 2(bl 
angvi IIa decumana , alikt ein J~3<] ubialjl. 



5iUC B"2lbnid)e/aTus, f/.Oi« 2lbnen/ majores; 
Slbnc/ DU/ B'iHbnfrau / avia. Urabn B'Urine/ 
proavus. Ober llrabu / abavus. f^orcber* 
Urabn / aravut. <3on Pier Cllme u her ebet / cx 

qvarta generatione nobilts. V? eine ildu %f)t 
nen betPCifen/ probare nobiliratem geneihriam 
cx oclo gencrationibus ab ucroq, latcre, feric 
incorruptä» 

^|onlid}/' 1 'j fimili$, parilis ,xqvalis,analogus» 
freprit: majores referens vultu vel moribus; 
€^i|t ber ÜJabrbeir abnli(h/ vcriraii confenra- 

ncumcil. £er DfalUVäbulu&fegn/ maximce 

natura 



29 



natura eile. £cr£uRD ifi öcm23plf Umlief), 
cams (Imilis lupo. 

G>l.Ulbiilwlid) adj. & ■< - v. probabiliter, v cnfi m i!i - 
ier.de probabilis, vcrifimilil vf ■d)fin«inlu'i) ap- 
parenecr. ©ittcminlidKmoresalicujusreiereri«. 
jpiilimclaiiticb mens fociacali. Suaartvhilul)/ 
virtutcm adumbraat , confcntanCBm virtuti. 
UuÄtllid) / diflimilis . diflcntaneum. 233 -.Käu« 
lid) / vcrifimilc , verifunilitcr. £<T 2l$abrhcit 
miauhd)' alienum a venute, vero cootrarium. 

5lnlid^cn/g(Änli(ftt/finulem efle, referre, reprae- 
lcntarc aliqvem , reddere effizient , formatn/eu 
imaginem alieujut. <£r anhebt tf>iti in (ttoai/ 
vultum ejus qvadantenus expn mir. 

5lcullc!)fi lC Die llmilirudo, concordatuia , panli- 
ras,convenientia,ana]ogia, fimilis ratio» pro« 
pernio, ©cnaiie httfitttÜi ororum fimili- 
tudo. @xmilf6t.nlid)rrit l Mem eadem» fimili- 
tudo animorum. (5kfid)tfjfoli<hfcit / fimula- 
crumvulrus» corporis effjgies eadem. llnan 
Ud)t dU disfimüirudo , diKrcpantia , diverfitas, 
discrimen. 

3»iif Ifrve (£l\U/*tt/ olim (olim filium Ö'ncpo- 
tem , mox pucrum q veml ibec , t andern famulum 
«wr/ ferTum juniorem notavit. Sic dicimu;, ^d)irj- 
TOCillctiUnb £nfc7 ftabularius cum ceterii fa- 
mulif. Eß rnim tßnf j'ervtu fuvrnk arator , qvi 
mönbtu &ßudt6 -viUico )t aecommodat. 

2!enM / # £nf el / v>*fi k&m Ne P o». 

q vbd avi vultum Öf morii commumttr referre folrat. 
Viiif t Im / Ött/ neptii , qv* etutmVUfitllvocatur, 
qvtm*dmodum nepes , CTcfc Comp. UnöCrmFil/ 

Sronepos. lUltHrrcnf fltn / proueptis. 9fta<h 
.ntcrcnfd/ abnepoi. 9ßaifyUnfcrci.Fdin/ab- 
neptis. Urcnffl / atnepos. Urcuf diu / atne- 
ptis.drc. 

♦^njetl / qv*fi <U)0$«n / convenire f congruerc, 
affimulari , fiinilem, ?eqvalem cfle , hm Dorfen 
je u / hircum oierc. Dorfen }< n i pagum fapere, 
»uftios moribus praedirum eile. <ßilbftcn;cn/ 
apprppinqTaxc ad rcligionem poortnciam. 
JlltcrctliCU/ Luthcranifmum olcre. g(ftfd)cn- 
jcit/carncii Rtfd)rn|cn/pifccs olcre. 2Bcibcr» 
cnjCH/ olcre fccrninat. ä mi^f Hillen/ puerili- 
cer Cc habere , gravcolcntiam puerperii fra- 
grare. 

^njtannq/ Hmilicudo. aeqvaliras, parilitas, 
odor , fapor fimilis , conftitutio arqvalis. Sic 
^DcvfcB|unt) / tuiheint, Ufulfius. ^XiDtncn- 



_3? 

(ling / gcotilifmus , paganifmi asqvabiluas , pr e - 
I porcio, analogia, drc. 

(Enjicfcf/ adj. fimilis, par, parilis , referens, fra- 
grans, rcdolens , fapicns. ©orfenjicht / paga. 
nicus. / Papifmum , Catholici- 

fm u m p r m Cc fc rcn*. Not *n dum Autem in graere : 
tJtnienplerumq; in malampartrm fumi. 

51 bn / abnen / & an&cn / mahnet / 

tttt i ominari , prtefagire , augurari. Haut Ion- 
git abtß , ä priori 2(1) If / qv*trnut fimitr qvid fionifu 
est, cum futuracumpr*fagio mentii ex figtwpüri- 
itbut fere coüigsntur. % tinöi't mir / mens prat- 
bgit. prasiicicmihi. 7>as '61114 hat ihm" I.iimc" 
qcat)RCt / jam olim hoc praevideram , mens mea 
pridem hoc auguravic 
Qtbnnnq c> SlnDlliiq / Die / omen , pnefagium. Ii - 
cnum, oftenrum, documeneum, noca fuiuri. 
(rmc unijlüf|'(cli4(Munq/inielix> infauftum 
omen. 2lbcr»il.uibi|"d>c 3lni)unq / vamun , fal- 
fumaufpicum. 
2Ul£i|d)/ Adi.%5a.iv. ominofus , praefagus, praifcn- 

(iiceDs. Et auguratö . praevio omine. 
53oranbfH / five »orhcranixtl/pracnofcere , prai- 
feiumefle, przfcnufccrc casus futuros. SSor* 
anbung/ Die/ omen. 

^f)r / arn/ äf)cc/ & Wc/ itfaio, 

fpecies aeeipitris vcl vuleuris. Ab hocTSX^t rft 
2lt)Cbat)t / qvAfi ebbt/ Ciconia : lu enim in 
Dutatu AlfgapolitAno voeänt noßrum 0totd). 
Compofitäjunt: ^U§abl7t«t/ Bureo. gifd)al)r/ 
haliaeaBtos, aqvilamarina. 2Banncnol)l7 Tin« 
nuaeuius. yvod va mi inßar alas exttndat. (§rp$< 
am. aqvila rapax. 
2(rnt / t>Ct /nobitXbtUt I ab Um/ aqtila. Vid 

fupr. in 2(D!et. Eßq\ vocab. Saxonicum. 
fyatlfru Qfattf ÖCt/avi« t GarruJua , diBa , A- 
wrßi k garrulo Bobemfcn , qv* *vk vocatur : (in 
ectDCnfdwanj. 3^uphaf / nucifrangibul.us, 
Caryocatacles. 

9(1/ Ol)/ Ö"<1)/ i^rtp» obte ß' & 4oknt ' 

Hern, hei. aee, ohe. «0/ »itf tuhflu bi« V Hcm 
qvid agis ? tp/ f«/l»a^ ifi (€ ! atat , hoc illud eft ! 
(£n/fr)/ bat Q<bt mit liabt ! Ohe, qvamdolco 
vicem ruam ! £o/id) bitte ^icb^rum/agc fodes ! 
^00/ qvafi fit ab tff BW toterj. txult. & congratuU 
eja.cugc. €Da/icijfbini<hbraf. Euge. jam 
lepidusvocor, (g^a/ X9<\x<n Wir W/ utinarn 
iftic eflemus ! _ 

COCIt 



31 3« 

(Sncn 9f j£Kt)Cn / infimtüm btandienfum & Jornrittt' 
rkntüan vox , amplcxum , bafia aliaqi blandi- 
menra drfignans. 7&a4 £fob Will fciC (DtUttcr 
fnqcn/iw'bcncn/ pucramplexum macris defide- 
rat , blande matrem deofculari petic. 

$CD *b tfl intn j.exbort. txult. & inAigntnt. hem, 
vah , malum. Äci) / mä ftnb t»a* »er £Änl*l ! 
hem altutias ! «Den Der (?d)ireinflQel ! Vah Ho- 
mo impudens ! J5t*l> Inf riet ! fa ! Evax ! .£ei)/ 
»itf Wil|t tni tVCll)aben '{ q*»d ,malüm, machi- 
narisr 

/ vexare , irritare, negotium faceflere, »j- 
rumeß,pt*ter prtUritum pajf.qthmt/ vexatus, 
impedicut , egregie tardatus » vexatus , conve- 
xatus , derexatus , di vexatus. 
©(!)^f II / idem qvod l)cy cn / fubfannare , impe- 
dirc, remorari.prohibcre.parvifacere. 28 »tJ 
gfbCDC idj mi(h DrÖm. Qvid ad me > cur talia 

eurem » 3d> geboje mieft ntc^r^ fnn Md> / nihil 

cc moror, flocci tc haheo. 
UtiqcbCÜCt / "di. ludibrio haut expoficus, über a 
fcommatibus, fannis Sc vexati nibus , contu- 
meliarum expers. ?a§ mich ungehfüt ( / fac me 
tnuTum , qvid me crucias , nc me exagites vclim. 

2C 10 » <£$ / / P'- 54*fcn reifen. S*- 
xonUi j&it/ uicus, absceftus, apoftema, Her- 
mes , feu uicus ferpens, ardens de depafeens, 
qvod celertter fripendo ptneträndofy , tuifa ad ojfa 
corpm urtt. Pocabulum ex AfiS a Mafortbtu no- 

~ ßrif aüatitm , cum Ebrtorum voce Efch , ignk , cen- 
fonans ; Qvtn ÖfJUf ivfum olim ignem notavit, un- 
de non folum : Ifcijl I Jpity CilthciBCIl / verumetiam 
multa. nominapropt ia duaa, e.p. $M6bvailt> ' Ahit- 
brandus , itex Longobardorurn. ?li|thilr. 
Ahistalphus , &c. £>CII 3U$ ll'lbrcn / uicus tan- 
gere, vomica ungulas injicerc. £ciT}li$ Cft 
nen / ▼omicaxn aperire , »VHichtll / icfolverc. 
QMutflüj /CCf/ furunaijus, uicus fangvineum, 
apoftema ctuorc feedum , chironium , ab- 
feeflus. 

Slislcin tfSijilciit / QaB/Dim. r-uftula ardens , tu- 
bcrculum acutum. 

2iit<r/ &' tifiiitiui , gif Hl b*t/ Sanics , tabunw 
k Saxcnum <£lt/ uicus. t>icf CV IHlb jÄbcr €itcr/ 
fanies ctaila . i;lutinofa. C£iia' UHÖ ?lut / fa- 
nicscruore immifta, purulcntacxfcrcatio. (£i> 
ta Utlö ^ur au^KQCrfcn / «uftare faniem. 
1£iU r öU«&rfl(f cn/ exfaniare , pus exprimere, ul- 
ccia emarginaxe. 



9(1 



32 

<EDfcrtd>C I *d}. fÜadv. pnrulentus, faniofus, & 
purulente. gilt riferid)* Wd)«><5r / vomica, 
£iOC fitcricbtC 23imbC / »ulnus purulentum. 

(fincirertebt ^rnflgcfchtDÄr/cropyema. COfunD» 
gcfcb»4r/ aphtha. 
(SofCT«/ öCCircrt/ foppurare, fuppBrarus. ©fe 
SlMuibc / M ©«f(b»Är eitert / vulnus puscon. 

er abit« uicus feppurat, emittir pus, faniem creat» 
©tcriin^ ttt/ fuppuratioi puriscontraftio. 

%äi>Jfi-i* beraufcitern / exfaniate, cxiuppumc' 

^lirebeifCTB/ln pus verti. 

prir, ulcerofus S^purulcntust fei extenditur ai 
cmne impurum , deibrme > htdum tutpe 
afpcclü , atq x exjor.üur : fatidus , fpureul» 
opicuSitetcr.ftcrcoreus, tfedverbidlittr : fade, 
tetre, turpitcr, faetide. (glfchlid) madjen/ 
fadare. turpare. ©fd)lid) »erben/ rancefeere. 
^ifd)ltd)Cr l£pcf / rancidum lardum. (f itlC 
eifdMicbc Settel / Spinturnicium. €t»a< cifd^ 
lieb / Aibrancidus , rancidulus, fubrurpidus. 
(Eifcblid)reit/ Ütt/|purchies,defo«nitas, terrici- 
tas , turpitudo , feccidas , rancor. *c H t \ »v.ictj- 
lid)fcit / morum prariras. 
< 3L>€r<ifcf>licl>C / l ß*tiei gen* , d>8um : U- 
cl)cn,mcntagrai 

^ n IV nm $ : $ I c tc / 5 tt ter nwbl . 

5cucr»^e / fumarium. 6cbm^«€>C / Uftnna. 

%b five dp/ f. albcn ^alpcn/ Ai P e $ : 

non *A albedine ex nive perpetui iüas prtmente , tu c 
ab 2Ubcrcj; enrninb mimtet ,jedab 211- UP cor.tt atli 
?llp / alle» öufwÄrt»/4cc/n/f Pfr omma, dtcuntur, 
Qu br^d)|te SHben/ fummac Alpes , ab oris Lom- 
barde usqvc ad Hclvctiam. 2>ie ?ed> 2llbcn/ 
Penin« Alp«. ©rrtubünt>ncr.2llben / Rhetica» 
Alpes. t>lc ^»fi,cr»9Wbe«/Lepo«ic» AN 

Silber / alberer / & alberner / «4 Wb/ 

mo«i. Gof hi rmm UlfafiV / bominem frrium , |r4- 
•üfw t!ffeverum motat , ^t»«/tf ejusmvdi monttgn* 
&fiioniiv*ri , «f prtterta äußert , n/^W , ö m- 
fulfi , ftmplteetji, utpott 4 cowrorho ßombufl» ritt- 
')iunt j/trni , ejjifotent. Hrwc albcrfXpo»**«»' r in- 
eptus , ftolulus , liroplcx. infinidus, rtiralis, 
agreftis. (£1n alber e d)cpö / nfber rl f bar- 
dus , blennus , bliteus , ficulnus , onicus , inge- 
mumrude. äfbcTC ^cfcn/nugie.dcliramciita, 

inl*- 



II II 



infacetiae , anilcs incpciae. (Einen albernen 5)car 
ren nod) alberner machen / hominem ftulram 

magis infaruare. QHber th*m ddvtrbuu'itrr di-* 
r.'.cr, inepte, 0 u 1 tc , lnfulse > ftolidc. (Sin ©ina, 
älber flnqreiffen / inepee aliqvid moliri. 
Silbern / in(änire, infipientem 9e vecordem, im- 

Eerttum.cxcercbratumeflc. XVr albert/ 
tc domo non eft (anas menus. 
QHberfeit lX>U/ fatuita», ftultitia , infulfiras. 
Ölbereo / oft / <p*d & ßäo nommt , SUbcrto" ten di- 

cunt , nugae . tnepriae , infänia. 
SlUsülbfrn redire ad bonammentetn , cefläreab 
ineptiis, defiliere nugarum. Olirtalberunqy oft/ 
pudor incpciarum,intcmpcrici remiflio , nuga- 
rum religio. 
Jjcrtalberil / progredi infaniendo . ineptiendo 
pergere, muleura cÄe in nugis. Qortalbct'lirii] 
Oft / Ikcncia jocularis. 
S0?if albern/ ftultis adjungi, focioi vecorde$ ha- 
bere. 

3?ad)albern / effingere infanos aliorum mores, *• 

mulari , imitari (Jultittas alienas. 
vScralberD/ infanum fieri , ad fa tut rarem reduci. 
3er alber n / perixe ftulritia fua, fatuiiatis panam 

darc. 

^1U/ omnii, eunäus , univerfus. $1(IC 
omnes, unusqvisqie. 2lll<$ / omne. ©Off ift 
flüetf in allen. Summum bonum Df us eft, pro- 

ra dt puppis. ©er 3)?ann ift mein alle? / sumcm 
mihi rheuurusefr, fpe* & refugium. ülllc $aqe/ 
qvotidie. »He 5Belf/uni»erfi. QBirvict in an ? 
qvoreni ? linier »er alle/ unb aOe wr einen/ 
untisqvnq; in folidum. J&aud in allen ©a|en/ 
Ardclio , polypragmon. ^11 allen ©inaen ' us- 
qveqtiqre. gifr allen anDern/pr* omnibus. 
€r i|t alle* unb alle« beo ben 5«rt«« / Wgi 

eunl , f*c (dum. Dcx tclla prineipis eft , 
omma poteft penes principcm , Amaflus ejus 
eil , ingentisqt au ton ta tu. Tale* duuntur altai 
£.TVOrttCn / fff G aü tec, Mignons t delitiae prm- 
cipuin , munduli , * roiniftri alten* voluntatis. 
Compo/. portal!/ *dv . femper in futurum , Con- 
timit, perpetuö. Überall / adv. ubiq» locorum, 
wndiqi , nusqvam non , omni ex parte* .Cm n? 
Überall / Ardclio , q»i ubiqi fc ingerit. STJicfjtO 
Überall /ne hilumqvidem,omninö nihil. 31 II er 
in cenjunüionibtu cum aJuBivk fuptrlxtivorum iw- 

Ufß: ©er aQerebrrilc / fupremui. 2lUert.ra> 
Ocr/pciumus, SUUrHcuiffto/ muwm». iMöcv* 



unberfter/ infimus. ©eroltrgn>(jre/maximus. 
©er aflertöblieblre/ palmar.«, ©er aH.Tlirb' 
ttc / amanüfGmut. ©a* aflertnrifir / potifH- 
mum. 2lllermncrffed / intimum. © -".6 all :x • 
fltriCfle / compendiofisfimum , &c. 
3Mcrbanb Allerlei) a djeBhm mied, variut.diver- 
Ais, multifarius,omnis gencris. 2W erler) 5trf/ 
eujuscunqj modi. Slflerhanb @af flinq/ omni- 

genua , farrago. 91nf aHerfjanb Srf unb 3öet)fe/ 

multiformiter. ©er allerlei) traV / multifer. 
91 Herl ci) 3'ianniife/ Obfonia qvscqi. Qlllerlen 
!3olf/curba,fxx plcbis, ex omni populo. 3111er- 
10) SRotbnrfl / viöualia .alimonia. 

$lmar/ ^almcc / oet/ w«6«/i.m * au. 

tßrii, AioraviA , SilrfiA, &c.ftmili*rf. A Lahm, 
armarium , mutato r. « 1. 1.( in ^tlrfiofctt / ihil* 

bftr / tllarmel/ tndrfeltc Eß: repofiro- 
r.um. ferinium , arca, cilra, mbü. (ein v? (hr i:f/ 
(cebr^ nfletn / Dänin. Veline rle in / Oos / rifeus, 
feriniolum , arcicula. 
21ImereO / Oft/ iAtm cjvod 2llmar / armarium , pr»- 
priirecondUoriumcjVMfiatmorum : StAtxlrnJitur 
*d eptodvit receptarulum, ubi utenfiha aüs.fr ru 
afferwritur &* (ußodiuntur , ttf; apothecaj, hor- 
rea,icrinia,&r- 

9(Ip/ Oöß/ yo«/ 5*txo« 9fff. Ephialtej, 
ineubus, fuceubus, corporis nocturna oppret- 
fio & vocis qv.cdam fuffocatio. Vtd. tTluC, 
©a< Ollp ^tiett ihn / fu$bcationem noAur narn 
paritur , ludificarur a fuceubis. ©er :)1(it \\\ M 
l'obef 21 fp / Invidia gloriasincubac 

"51 ff rn / k Säxonko 2Uf / dictbintur ffriges , mulieres 
vencriex, incantatrices , A Daemones fuceubi. 
Htnuh. exponit : albas nymphatdiabolicas. 

^l(lS/ adv.trmpor.& ßmilit, tt. ccn\unü. txflant.t. 
tfcaufal. Cum , qvando, xq vc , ccu , vcluti , igt- 
tur. gXot / allf eine Dtoje / inltar rofas rubicun. 
dus. €frcit fo als t(I) / acqve ac cgo. 21Ü5 }um 

(rrempd / cxcmpii cautä. cib mir o>0[ t bei- 
ft/iumc Dcus adjuvet ! 21U viel mir iviifenb 
m/ qvantum cqvidcm mihi conltat. Qlls i'» 
fintler tvar / ad primam noAem. 911s beaehr en 
Wir hiermit / mandamusitaqre,qvoeircacupi- 
mus. 0^. lein t er a\i ber anbere/ dodior altcrcV. 
%li/hoAe rtuun ufurpatur pro, qvafi» imprepntta- 
ttmtfa avidtm , Jrd cum ahavA fmilitudint , figntfi» 
cot, SU dicunt : (£in 2lWaof t» Deaftcr, /rt/qvall* 

Deut, vim OlU-eiacuredu / qvaft-I>oa.ifliunu 
(£ 



35 31! 

Ufo-SJefa/ pofleffio vel qvafi. StlJbanblung/ 

qvafi-conrnftus. 

^fi(f)aW/lifw^i»i«l»/ficuti , ranqram, acqve. 
©leid) all ginge t>id^^ ni$t a*/ qvafi non caa 
rcsageretur. trd)PH aU/ jamäum. <Xe(f)tflto/ 
haut aliter,ac. 85V. 

%t I «4 9lltct / alte / alte* / hu 

tfBtlgic. (Put)/ verus , antiqvus , annofus . pn - 
fcus. (£ m alter $?ann / fenex , fcnecio ,ca(cus. 
Gm altci» 3i$cib / /»-w SO? tief c rlein / anui , anicu- 
la , vetula. vilti Seute \ dh ro 1 fcc n .;-:ni / fencftus 
eft natura loqvacior. SHter Klimpe / oannicu- 

lu», SUt acrumpd / ferara, Slltc (cqiulb / d<- 

bica impedira. Sllter Sßciberglaube / fuperfti- 
tisanilis. SQqt alteu3f»ten/olim »prifcistem- 
poribus. ber alten 2ßcife/ femliter, morc 
antiqvö, t\c alte EBelti antiqva Hropliciras. 

SiltH unb alt / unusqvisq; , omnes Ar finguli. 
in alter ©albabtt / verus canttlena. 9lite 
SJf ilcfy lac req vier um . <f in flltcr (SrMbaf/ eme- 
rirai , v et er a ii us milci. (Ein alter 28ein / fenex 
cadus , fencs autumn i , vinura cdentulum. (£j 

he alte Jungfrau/ virgoexoleta. SUter Qdjalt/ 

•yeterator. SUtC -£>ej:c / anus venefica. Uralt/ 

febr alt / grandairut. SUfe Herren/ alte CMfle/ 

patres grandatvi. $ilte?eute/ Ten«. SMtfemt' 
fenere, fetten efTe. Sllf »crbflt / fenescere , in- 

▼cteraKere. (Ein 2 iebbaber alter <?ad>en unb 
JJun|t|Kief e / Aruiqvarius. ,£>Hnbcrt Jjbr alt 
tverben / centum implcrc annot. Pleiterer / a\ 
tefter / Senior .Majores. (Steinalt /aJj. fummä 

feneQute. (Ein fteinalfer 3Rann / decrepitus, 
capularis, filicernium « Acherunticus. Uralt/ 
*h- antiqvisfimus , pofthominum memonam. 

Cineuraltegrau/ anus decrepita. ©n ural- 
ter ©ebraiiel) / mos am iqvisfimut , avirus. ÖErirtc 
uralte (3ered)figfeit / Jus immemoriale. SHte 
9lrt ju reben t Archaifmus. Steifer fron / «täte 
fuperare. SUt werben/ in «rarem venire. 
ber \\\ jung / noch Jtl alf / nec prim«, necutrim« 
mari*. v? icb mit beut *>llffcr>!i entfebulbigen' 
«tatis perfugiis ur i. bifi noch bie alt e gute 
Jfpant / andqvum ob t:ncs. 3&ie alt bijt bu ? 
qvot annos naruses) 
*Urcn / %ta\M/ fcnefeere , invererafeere , fenem 

(fr beginnet allgemach |U 



5« 



36 



altet febr/ canefeit, vetuftarem induit, exolcfeir. 
SVan altet unwrmerff/ tacitis fenefciimu ann is. 
Sllf er/ c*fco» 9llferfnm/fen«aus, u. q v»hbet 

xcas,fivc fit ineipient ffiveadulta, (tveprovcöhi, 
•• r. omne rempus vir» nofrns. i£m junget 
blubenbcj Hilter / adolefcenria , javenrus, ?erat 
florens. TOiaimc^ SUter/ «ras Virilit , firma. 
•£>i%5 Ollrcr/ grandxviras, fenium, aetas decre- 
pita. $D?if f elmdffitie* Stirer/ «ras adulra . me> 
dia. (Dfannbare* Sllfet / puberras. blühen« 
bei/ wotoerinitornbe* Ollrer/ flos seraris. £ib» 
nebmenbe^' bmfdllige^2llfer /»taspraeipiura. 
3arte^ Slltcr/ aerarula , attas puerlis. gimeb 
men be£ ^llter^/ aens ingravefecns, aeraris pro- 
ßreflus. ©a^ belle Sllter/astatisrobur. f&AU; 

MliffftW beti üllter« / ruina searis. ©nem am 
?ll f er »orgeben/ acratealium antecedere. QJpr 
2lltcr$/oiim, antiqr.tus. altert balbtn/ per 

«tatem. (Etnc^3llfer^fcon/arqv»vum. acqva- 

lissBtacisefle. %U u\t b rfebjle 3llter / ad ex- 

rimum usq< feniuxn. 
Helten» illtclen/ fenfim fcncfcerc, qvadanrenus 

invererarcere» it. fitum rcdolcre. ©er S^riil 
vmum fltum rcdoler , i. r. bat einen aU 

ten ©efebmaef. 
Sielte/ Olc/ ii. 7iw//2flttt/ vetufrax, fcneOa, anci- 

qviras, We Sielte f but m'cfit* uir <5aefie. Scneftu« 
ad hoc non fufficir. ©ie »Helte bnnact graue 

.Oaar. iEtasfenecla canirudinemaffert. 
01clrlicf> c^.^tig/ 4iy. ej'aiv. fenio proximus , feni- 
Iis, it. fenilicer. ein dlflidjer 9Bein/ vinum 
annofum» exveteraria depromeum, fitum re- 
ctalen*. 

Slelter / comparti. ab 1/Xt/ cum Su feribitar , & dttate 
proveRtorem notat , fi>tmAdmoJumi\Uft€tfi>ptrl. 
tMxitr.um natu : Qvando autem fubßanlhtr fumun- 
tur, jure omfvrtuAinaric prr fimplrx^. feribuntur. 
Hmc : ber ältere * (Eltcfter/ presbyter , fenior 
collegii, bie (Sltcrn / Parenres , genitorcs. 21« 
Clfern (latt/vic« , locft parenrum. ©er COJann 
iftmir an ©tem (laft / alter mihi parens eft, 
beneflciö mihi parer. ©fern 2Bunf(& fleM 
gern/ parenrum voraforcuaas prafagia. ^fied- 
eltcm/ Curarores. 3Bablelfem/ adopratorcs. 
Voreltern f™ @ro§eltern/avi, autorcs generi*, 
majores, anreceflores. &e<&fe €ltem/ paren- 
res naruralesr (Bticfeltcr«/ parenres afcieitiu 
vitricut & ncrvrrx*. 



fieri , confcnckerc. 

alten/ fenfim *us ingruit, ingravefor fenecVis, IfBferlief»/ *<i}.&adv. ^Paternus , aFcd>u paterncV, 
qvovii momcjitQ pf« ci aetatis accedic (£r 1 pamo, it. patric, (fecriii ebren/ partnris loco 



habe- 



37 



Sil 



38 



habere, venerar i utparentem. <£!f erlieb, lieben/ 

patemö amerc, proftqvi. 2!uf elterliche äßetff/ 

more paxentum. £1 tevliehe £tebe / ftorgia. 
Sinai reu ei- cm Iren / fenem fieri. SRan tralfet \ü> 

fehi iis/ fcncclus obrepie adoleiccntiae , cacicis 

fenc/eimusanni*. 
ßiTtaltcn/ ultra fenefecre, propiüs ad feniumac- 

ccdcrc , attatc procedere , ad acutis terminos per 

lilcntium venire. 
SrubaliCtl / mature confenefeere , fieri fenem ante 

Tenium. 

©raudlftn / canefeere, canum fieri , canö capice 
acqvc alblbarbi efle. 

J^inalfcn/ftnefccndo vitam nähere, defkere sa- 
nitär viribus. 

?Wttalrcn/ una confenefeere , in fenioribnt cfle. 

IT2acf>al(ai / annis aeq vare , poft aliqvem fenefeere. 

23cralfc1l / feniö confici , inveterare , vetcrafeere. 
(£in veralteter ©reÖ/ decrepitu« , deponunus. 
(£\n »eralteft^ €OJlItfrrleill / vetula .exhauftaan- 
msanui, mulicr grandarva. Veraltete &.Uu 
Uxt vcltes detrit«. €rn tcralterrt fyxtomt 
men / mos exoletus. tlnrerai tcr / aij. & *dv. 
qvi nondum conlcuuit , florente aiihuc acute 
cft. 

23ora!tetl / in vigore aetati» cancre , nimis mature 
confenefeere. Inf:. 91 : fituiluiu 

523^e^erat^ett / denuö fenem fieri , repuerafecre. 

SScrübcr alten/ infenefeere. Übet beu ©efcbÄf» 
<en alten/ infenefcerenegotiii. 

Veralten / acute confumi , fenecrute langvefeere, 
confici feniö. m 

O^l ing/ *Jv. fvod &nomin*liter ufurpatur, idem^ 
tßavodx^X^ttXil olim, qvondam, anciqvi- 
lut. 3u Mngrfjriten / fvod etutm Mcunt Sa 
CUrtteiciten / tempore antiqvo, vetuft&, pxi- 
Icis temporibul. Eßenim olim vox Germ anorum 
i Saxomco , <Dlfc/ a majonbus noftris ex Afia al- 
lara, Hebraci» 0^*V. 

\\ c / fvod etüun , fe d fine cauik , Ufot feribitur , ( iß 
mxm Ut)t hör* & borologi:m.) Vrtufhßimtm ve- 
esbulum Teulmuum tß hoc Ut/ *b tntujv* voce 
£)llfcet7 bodxe %\t(X/per conti aHtonem trUjut 5Df Uf 

m fjjjuttet / S5rut i «ruber / Statt i JBatet. Su 

gntfical autem Ut nenfolim antiqvjflimum , Opti- 
mum . genuinum .rectum , caput, primariutm 
fed etutm figmfrc*tionemvocUepu y cui praeponitur, 
äuget. Hmc UrfflC^e/Caufa , pr*cipvum&pri- 
mum in re. Uf gtO>t/ elogium captivi, cm maxme 



ßatur. UrftMb / documentum cer tum , ex yp# 

tiotitia ,princtpium &c*ufil negotii pattfeit. ÜVt ul/ 
fentencia , proprie definitiva , decretum irretra- 
ctabilc. Ab boc Ut venit , qvodbaBrntv ex Ltd» 
emtndicatumferi tverunt omne* : 

9?0tltr / cMC/ natura , iadolct, geniut , propea* 
110 ( inclinatio , proprieus , qvalitas. Sive, 
fvbdproxima fit Nalurabum llftflffll t.e. primo 
ifti rcrum prineipio : 9?ft|)t Ul' / appropin- 
qvar antiqvtflimo : fivt , qvbd natura juxt* du- 
Sum Univcrfi operetur & agat. ^üf) t)' \Xt/ 
<• t» nflet) &em Uf / Cum Natura nihil aliud fit, 
tpj'am concot dam ia huic Univerfo ingenita cum 
primo mundi prineipio. ReQe Schottrl. oper. 
iir L. yjri m vap. i }68. vrd)(inMid) i|le</txt al» 
tm ^aubtfpracfte Wefe« 2ßort tyatux cut|tc» 
ben tooden / unb eiue gr offe 3cu^miifter mit 3i* 
Hin Daran« machen/ nutz »eil Da« vKimr»ure 
S^uifd)c OBort / natura , | h l i | (H M Wff : ©<r« 
fkUbm Siifaux «m aOt^alicben ©ebtaud) tu 
lid)e bunDert feyn. Hinc %on Statut / nativi- 
tus , natuxaliter. Slltfcr Der 9<atUt/ praeter na- 
raro. 9lu$ betrieb Der 3eatUf /fupranaturam; 
ältfeDerreaftiaer ülatut feou / Naturl contra- 
xiari -wWadvcrfari. ^incF»llte9iatUf / confti- 
tutio corporis frigida. /?iBwr ^.Uur fern/ 
cholcricae comptexionis cik. (gt ift OOU 3catUt 
bat^U geneidet / tenm mftin&u natuxali ad rem 
ift am. 

{RdtUttti/ gcnafllftf/ vim.potentiam. indolcm 
concederc, tribucre, index« , t/.inclinari, mo- 
veri ad aliqvid. £t ift alfo aena tutet / Iu fa- 
cl ui , creatus cft. ^Ci jtnaturet / ad malitiam 
foxmatut, natus, pronus. It. ubel^tuatUttt/ 
male moratus. ©ut* obtt twlejenaturet / egre- 
gie a natura faftus . egregias indolis homo. 
6tatF aenatUfCt/ vi natura: admiramläprasdi- 
euk €(4>n>aejr) gciialurct/ imbecilli», üagilit 
naturl. 

2lnaenatUttt / *dj. nativus , natura compararas, 
lege , ordine & normä naturx conventrns« 
aptum,accommodatum, imprcfTum, ingenaa- 
tum. 

ftbetCltaturet / adj. narurae repugnam , reclamäni, 
inimicum natura; , abhorrens ab aliqvä re in» 
ftintlu naturali. 
^UiienatUttt / ädj. Naturae confentaneum , aptom, 
convenicns , propenfionem narurae fcqvcn*. 

^ ij SRaeur 



39 



40 



3ia;ürlid) •* ij Öfai'u. naturalis, gcnumus , inna- 
cut, nativus, fc# naturaliter QtufcrnaCÜl'lid)/ 

frctcrnaturalitcr. übernatürlich tupcrnatura- 
is 83 fupernaturaliter. QBtcber natürlich, prae- 
ter naturalis. Unnatürlich, contra naruram. 
SJfltÜrIidf)fi'ir/ Ole/ natura, realicas, naturalis ra- 
tio, po t c Ras, lex, norma, rcgula, praetcriptio na- 
tura?. 

t^atlirallfl/ Oer/propnr: indagatomaturx, 
rhyficus fpecialis \ fed extenditur etiamadomnet 
r . 1 ,(\ v ; rationetn hurnanam, cccco du&u.fcqvun- 
tur , 1 i .' , qvi nimis fupcrft»tiokC rebus natural 1- 
bus inhvrcnt. 

TQv. • tir iltürctt y qettattiraltftrct/ fiäum vocabultm 

ex HifraniA CaätA primutn oiium , dicitttrtfa de 
peregrinis hominibus, qvi rcfcripioRegis (ive 
Frincipis perinde haben cur, ac ü* in eo regno na- 
ti ctTcnr. 

Sftattiralifinina, / Oie / eß Privilegium Frincipis. 
cujus vi peregrini omnibus commodis , gratiis 
& favoribus potiuneur , qvibusueunrur in Gal- 
h.'i vel Hifpanü orti eives. 

$(UCt / porrb ab MtiipH) Xut / I. f.2tlt/ ortum, fed, 
nifi in compofitione , in ufu hdut eß. Inde dicüur : 

%icrban/ 21ucrbenn< / Slucrod)*/ f»« vtde in 

51 lt/ vrtut,conjun3. dvjuntt fignificons: vel,aur, 

aucem, Ii ve ; hodi'e wo eßrrtur : 
Ot>€r / fvaft <Z>it>er / demtd per fymploc. Uteri l. 

Belgice tfDer rft pf/oft/GölA.eUtT/ raüxeß hoc >}Ut. 

Saxonu dicunt cOOcr / qvafi fit ab £5*, uvod rß ab 

ittf itto/ ttnde itvtt. (Stacroper fdner/ unus 
aut nullus , ©eh/ florr ri tni - E» ft rcajtfn abi 
auf vapulabis. 3(h« DDft mditel / Rex aut 
nihil. (£nfnxpcr n?o! efre r übel hibn / feu refle 
feu perperam faecre. fli. eham (£pt»cr 2fe7 
inßu 

$(lt / Oer ' altus, cum arte mtifuagei-manif bot vo- 
tdbulwn trvidem mnatuit , rß enim fox altior infrrto- 
ribtu voeibut , <rfj4/ dukijona , nc£>tf 011 hpfjcrc 
tlUtteljiimulf. <H3a: ßdivfumvocab. altus } He 
eruscum, r. r Ccltivum r)T, A fal/ fflfa/qvod <t/- 
ktudinem notat, vU.tnfrain fal* Altus ßvtifaci- 
hus ä fjala / detraB a per aphtrefin /»'/.§. fvam 4 
Gr*co «f«rJ/ 1 cxcclfus , dtdiui poterit. Accedit, 
f*%4hoc n-jßrum ^alfl f« 1 « Aßctnate exAfia aüa- 
Mtmßt; noüU ttrim ra+.xHcbraa nb)) afeendir^ 



furtum evedul cd. Prvutde mtritb iraßrn.lum 
üt 1 1 im wi/?; 4 , c/Jr noßra, nr^ant , Bl«» tnAnim t, 
qvod ortu Celticum eß. 2U( »|i / qvi vocem altio- 
rcracancat. 

^Iltatl Oer. Solarium» proceftria , hypsrhrton, 

fubdiale , fubdival ,qvia rß beut apertm tyexpor- 
redm fub divo jine teao. ttiam nvßra vox tß,ptr 
jam deduSa, 

5tl(ar/0«. Ara.alrateesTaltar. 5luf bCT» 2IUat 
ppfern / acccndcrc in ans , adolcrc ignem inal- 
tari exaitato. 2luf Dein IjObfll Wtav l ü e. emi- 

nentiori. £%t man btu Jcufd in bk JTird)f / 
fo rciO er gar auf tat 2t(tar / p'ov. Cui plus U- 

cct,qvam pardl, plus vult.qvam licet, ^tr 
Vnn intt iud>t üinfcntUorbcn Cilr.n . proptex 
lucrum iäcerdos adftat altari. 
2lltari|t/ 0<r. u£dituus , rebus facris mimrhans. 

Vrtui vocabulum Celticum , munus publi- 
cum preprie , qvodvis detnde officium, negotium, 
curationcm Ar adminiftrationcm ftgmjicani. 
Hir.c rß $lmmci|lcr / Conful , ipsalUfummut in O- 
vitate Araentoratrnfi mapßrattv miptr fiät , 
(Si&atnv gener , ab JUte/ l&t*/ h.uu / pater .Ö' 
(im 1 cura , {/! pacrit curam getens , filiaeq} locö 
patrit cxiftcns. 

limine OtC/ p/. Bimmen / Munus matris gereni, 

proprie nutrix, educarrix infantum , * Ttbcro- 
ruro altrix, diatur & gcUijammr. Aliud eß 

.Ofb.immc/obftetnx. 

Cramme / ö^amma / per prottheßn lit. «D?. nwi 
folim mauern fc> nutneem, verum etiam über* 
fignificat. 

•SftüttttMf Ol«. Homo timidus, mulicbris,ft>4/! 

ubera adbuc ßtgens. €inc friac tD?ä nunc / meti- 

culofus , pavidus , puftlli animi homo. 
0??fliTllilifvi) l*d)> 8T *Av. Effccroinatu« ,formi- 

dolofus, paveus, & foraidolose.cfFamtnate, 

trcmcbundc.trepide, trepidanter. 

gKimmif#clkV Ö SKÄmmbcit/oft/fc#ffc.Forin»> 
do, p a vor, trcmor,conftcrnario. 

^fhltttt I b»eV p/. ^Sbimn/proprCe educarrix , ge- 
fiatrixe^curarrix infantum, appcüalur eine 
.\ nrfnilimc I (ttdaliori -verb figmßcattone amitam» 
t. patxit fororem notat. Generalißlmh auteat 
ipfam mauern &qvamhbet feeminam aetate gr a n - 
diorem. Saxcnet OTämrc/ i. r. AStterculam 

app<!Unt, 50jijin/ ySRömrc. 



41 21m 2ftt 42 



©}Utt<r / ©<€/ p'. 50?fltfrr / Mat«r , qvin ab hoc 
5Rlimc defcendat , nemo forte dubitaverir. 
Saara». VdtttJ &Brl«lc . IXSottjru Vfto&ttfmili 
pronunciatione dkitur. 3&UfreT etiam dicitur vis- 
iofumtUudinacelo^vodtjvafiaht , nutriat &con. 
' fervet dcoTtm,p*nno(i acetifex.craflämen.cras- 
Tamencum. «DfUttfT fiwo, dteitur uterns, geni- 
calia fetminarum , loci, muliebria , alias &ie 
^tirinnttff / matrix, ruWa. Indt afeenfus 
(trangulatio uteri in fcminis dicitur X>it Butter 

tfOButfcrfraHf belt / fivr 50?iittrrbffdS)»ccruii^. 

/« Cochlea fivt trocbltafemm \ßud inftiiui t ctti rotula 
ßnata mftdet , riam äettur Die Flitter w Ddö 
9Bf Utfcrlein/ matrix, &mfteck Cochlea. 

SHtmuttcr/fttt/Avia, fvd etiam Q)V^\m\U(V «trn- 

t j/pA/ur. jr>albmuf ter / *hlxt £ f iermnfter / no* 
verca. ©edfenmutfet # äintarmmter / gem. 

rr ix, marrima, prohfera,felix puerpera. Ober 

0rofmurtcr / proa^ia. 33orobergrp§muftcr/ 

abavia. <pflf<)fmHttef/ turrix curarrtx. IHa&CHi 
muttcr/matcr impia, Tcclcfra. £auSmuffer/ma- 
cerfamilias, roatxona. SRcdjtC fflütttt/ parens 
genirrix , ctrra , carurali« mater. 6 >; :: [rve 

(r d}it>eiu«muttcr / ferofa. <?(hafmuftcT / o*is 

laftans. SaiibSniUf ff r / qyaß dicot motrr patri*, 
rß : moderatrix Je gubernatxix proirineix. 
^nnajermutter / marer Dci. <£d)wic*rntiiit< 

tcT / locrus. (?CU.Knit!(tcr / nutrix , alma pa- 
xens. S23rifcnmi!tter / orpbanorum matcr. 

SUebemwfer / obftcrrix. Seuqcmutfcr/'tttf™- 

dam trttervretati conatto tß vocabul. Na rurar , per- 
(ta.iens fibi , SfafüT/ teuiorticam baut ejfe vocem: 
Verum nosalttn edoBi, taliafu^deiL habere pojfu- 
mut: (im 3eU4,emU(ter nihil aliud jil , qvam ma- 
trix Suterns. 
COJ&ftcrUin /r<»- Materciila t rxtenditur jt>oa vox 
SftfttttHcill / hfpoconßicüj ad qvanrvü mtuiercu- 
lam , a vom blanJe aüoipnmur, Milte* racculas 
vi tu las etiam apptüant 3)J in [ erteilt. 

CWüttcreil Öj'rauttfrcil / maternos mores reftrre, 
vulgh matrißare , item afFcctum matrts habere, 
amore maternö afTici. 00?llficm etiam rß, ardc- 
se cupidiutc matus videndas , atloqvcnd.x vel 
arop leitend*. 

SP? flf tClUd) / adjeB, tfadveib. Maternut. &at 
mütterliche -t»crv arFcchis.animus maternui. etf 
mimerltd) mit einem meinen / gRiifmrlidj aeaen 
iCtlltllU) |Von / tjutxislocdcilc, aaacmrcfcrrc. 



Maternc, «<rv.murU(li(h heben / macris inftax 
alicui favere. 

???uDer/r>«». Ma mmillare, mammiliarum re- 
ccptaculum , amiculum , etiam huc pertinet, ffoea 
mamrnif five matre di8um malis. Qai QJWttt 
|ltfd)nüren / conftrmgere mammillat , difhin- 
gexe, obftringerc, fubftringere, cujmctmtrarium 
tß: diiTolvcrevdiilblutioncrclaxare, expedtre, 
NfMtt aufmachen. 

2(mt/»«ö/p/. aetntcr/riifn/rr/Tr fcH/r4Ef«mfx* 

2lmb^cr;t «/v.irr etiam mnnuUii 2lmbt/ retento b, 
fed male feribitur , cumnuUaliteram Imgva noßra 
otiofa ejfe debeat. gttnM / fori latino-barbaricu 
fcriptortbui diüum Ambaftium , pro prxfectüra, 
procurationc, adminiirrartoae , (unclione dixe- 
runt : rauncri« drprovinciae : Et Ambadios//» 1 ? 
ambachtor, Olmtleute / prxfcAos, praepoHtos, 
admiiaftratoret. BtlgU %mb(ld)tftve WmU tß 
coÜegutmopificum: SitHbadjttfmann/ opifex ma- 
nuanus ,y2imbad)t5lCUte/ opificetmechanici. 

Cime venoalten / obire, adminiftrare , cu- 
rare munui, proYinciam, fungi officio, prases- 

tenegotio. <im'$lmt anf ft$ nehmen/ frrci- 

perc provinciam,capcu r ere praefccluram. ^in 
Slnitei'IanGen/ infignia honoris aflcqvi. Clin 
2lmt ab|(hkl<jcn/ recurarc,rcpudiarc conditio- 
ncm. <£in %mt aufgeben / abdicare fc provin- 
cia,abirc ma^kftratu.^uiütmtfuchen/ambirc nut- 
nu». ^«s tK mciniHintnid)t/ non conrenit offi- 
cio meo. 5lbj'cHen »Cm Q(mf / abrogare alicui 
nuiüftrarnm. 31mf6 meaen / ex n(]\: j %nt 
qvuq. vocatur officium rrtiila;, t>i< CO» e§e/ /n;;r, ^a^ 
glmt baltCU/ miflam eclebrare. Po»ro5t m | f /«- 
rm/ur pro \oco cv domo prxfeduras , '1-7 priero- 
rio. 'rcr 6d;r^er in im Cltnrc / PxxfeOus eft 
in loco mdieii. 
$fmf!ein/ DAS. Munusexiguum.vile, iri- 
6um,qf. officiolum>functiuncuia, adxniniitia- 
tiuncula duas. 

QltflrfMt Dignitas Epifcopalis. Chrett 
amt / munus honorificum, bonorum , lionora- 
bilc. ^rbamt/dignitathercdjcaxia. (£brifU - ti< 
amf / debitum Chrjftianorum. ^iffalam(/ 
prxfeclura hTcalis. ^orftamt/ foretrairs pxat- 
fectura. J£>ail?amf / officium parrtsfamiliäs, 

&t\dtamtf'T< Zollamt/ Tclom'a. Jbßfamtt ne- 

gorium y officium aulicum. J£>üf poftani t / & 
yo\Umt/ angaria. 2iai)t>amt/pr3efccrura vcoa- 
KSTOk jtird)enamt / xnanus ccclciiafticum. 

€ iii ^or.iiir 



43 



3fm 



44 



jfiMli iviUin / rcgimcn. St ricgtfamt / officium 
militare. fcumpcnamf/ officium Yile. Qtebai' 
Oiut I munus (ccundarium. TKid) tcr imt / offi- 
c i um judicis. cf>Iii iTclamf / poteftas clavium. 
(rcbwamt/ Qvwftura. öcrafamt / difcipit- 

n.i poluica «Sc ccclcüaftica . elcnchus. Stuft!?- 
oiur / munus difficilc , pcriculofum • anccps. 
(£<biUmt/ vicaxiatus. Jmenbamt/ officium 
honeftt , Spare« virtutit. vißcdjfdamt / admi- 
niftratio alternativa , magiftratus ambulato- 
rius, dignicas ambulaioria. Sunt 'S alia com- 
poßta mnumtra* ut : £cf)ramf/ ^ft%mti <&(Jw\' 
QWt I XWXQXI qvibtu JluJ.6 , ne nimiiprolixi ft- 
mtu ,fuperfe,iemtu , hoc fcluni monmtu ,<jvö i qva- 
dam vocabula ex 2lme compoßta GaÜicifmum ßu 
fisnt , qva tarnen pura puta Germanica Junt *ut i 
Vllllbilpa?6r / Legatus * nuniius , ab 2lm &$0t' 
f<f)aft / qvbi tolis Ambafciator muntu officium 
nuntn gerat, 2immiral / archithalaltus , tricrar- 
chui , componUur tX 2tlll "WCCr / JWä chjfibus 
in man pr*eß. 5lülUU>6irCO / barbare admodidre, 
Utin} elocare adminiftrationcm cujus J. im rci : 
Ex: 2t Hl & mieten / officium elocarc. venderc. 
JVit prktereundum eß , qvod novi Orbii apptllitio 
America ab Americo Vcfputio Florentino difta, 
t£ ipfa Tfutonica fit : eß enim ?lmcriF idem , qvod 
Stmhfrcid) / regio prxfechir arum : & Amcncus, 
cui multum concreditur. 
«Ulli teil / fimplex w ufu non eß , ftd eompoßtum bCflm» 

ten/ mit einem >%mt wlVbcn/ officio aliqvem 

prxfkcre , officium cuidam mandaxe , diettur et- 
iam beämteru / promovere aliqvcin ad prac- 
fefturam. 

«Beamter / o«t / pJ«r. Beamte/ Officialis, prae- 

fc£kus . prscpofitus , curator. j£>pfbcamtcT/ 
minifter auheus. tfrieo/DCamtCT / officialis 
bellicus , qvem Officter firniß Gills faluranr. 

Ä^nicUeobeamtcr / ab cpißoüi , vulgb Can- 

ceüßa. 

S&amtuno, c^^amtcrunii / We. Collatio officio- 

nun, ailignatio muneni , vocatio adprocura- 
tionem. 

CmITfl / «4 *Jt. qvod haf% / ab Um &3mt/ 

fertbi dehnet , nift confvetuio tyannit impeduet: 
diligcns, induftrius, Tcduius, laboriorus, afli- 
duus. Detorqietur nrnnultit ab QlKUi*/ Ol« / for- 
mica» infeclo fcdul.o <V laboriolb, qvaft stillet' 
fn\ I &cont>aüe , flmjtq / ftd male i Adverb, emjiij 
txponüur : iljligcuicr,fludiosc,fcdulo,navitcr. 



V£m|"i llid) / *dem qvod fmfa/ vigilans , ateemus. 
excitatus , gnavus, »t. Sucnuc , accuratc , vigi- 

lantcr. induftne, induftriosc. 
(imfcttit/ OM. Diligentia, ftud um , cur a , mdu- 

rrria . na? icas , afliduicas . follicirudo» 
Unemjigf eif/ OK. RcmiHio de diligentia, langvor 
induAriaa» dcftdia , fegmeta : y unemfig / Tcgni« 
ter,defldiose ( incuriosc , otdammttk 
i£mfiiKB / y ujUatiiu beeillfigei / adrigilarc. fuda- 
re, niti, bborare, operam no»ate .contcudcrc 
ftuJiö , nunibus pcdibusqi Conan. 

Slmeige/ ^ €mfC/ tU I formica, am- 
maliuluM (r, Uttum. Unde in facrit tegüur: Qtl) 

bin tue 3tmet97 On Sauler/ nnb lern/ adi formi- 

cam, piger, adfpicc ejus mores, ut faptas. iVon« 
nullt dtrivant hoc vocabulum ab StsbtfßCrlV 
dicereltt^qvafi Hnbti$ : fed rft ab 3tm/ cura , /ofli- 

cUvdo. üDic ^melpen baten auc& ihre ©alle/ dk 
formier fua btlia. *23olICT ftmeüjcn / f ormi- 
cofus , formicis plcnus. @elt unD ©u()t/ tVtC 
üllllClßcn / formicariiun bonorum, i t. htßrvda 

&promta copia, @ro§e SQalk fiTeKcfameU/ 

formica major, eqvina. (r cf>it>, r jC flaue ^metf« 
fen/ formicx minores i nigricaaecs. Praßan- 
t:i> ti formte* habrntur üimedic ns , qvifub arbarir 
btu reßniferk babitanl , acidumq^ clrnt. 2tmei6 
mit ftflijeln / alata: Jernumenimforwncatalatatfar 
ciijrdbrevifupfißitu, !<bcn md)t lang«. 2lmcif» 
jin # 2lmei|iiiit / *dj- formicinus. «in 3lmci|» 
fidjtei' ©.ing/al« wie «ine* auf iCyem gicng«/ 
gradu« formicinus. Stmeifill J^anfen / myr- 
micium , acervus formicarum , carcxnula tor- 
miema. 

%\W\tU bit I pL 5(mfeln/ merula. Ideö ab 2lm 
diÄa, qvia voces hominum inftar pfituci imi- 
tari conatur. g^acbamfcl / alias $ad)fteU/ 
momaas , motacilla. ^eraamftl / merula al- 
peftri». «Hw^elainfel/mcxula torqxau. 2öaf; 
jeraillfel/ merula aqvatica. 
9JnUH / Oaf. H*br*icumeß,optantü& conßr* 
mantk nota , dicitur etiam Latin* Amen. Alq\ iU 
lh qvijem certe, maximc , omninö •» Ncbi* autem 

235\irlid)/ »aljrbafria/ <i fco aMe/f^mßcat. €1 
i'tfo roabr / all 2lmen/ ccTtoccrum «ft. vei 

Wirb Clilti ja imb$menfet)ll7 Omnia tibi conce- 
dentur, fanftiilsmfc fervabuntur. 

fub cinecsbiu latcnta » fSqvaßfepulU , qv* qviax 

HM 



45 



2fo 



46 



ignrm rutriuttt &fußrn!ant, ßnt dubio Atnvminalio- 
mm habent ab Olmine/ nutrix. 

Emmern # ülmmcrcllcn / a • Otmmdbr rrc t funt 

ceraft mcßiM&wßar prunarum -vel ftintiüarum 

reßlendentia, cerafa juliana uäa. 
%mntxclk\\ ':>*■» ftmmeritten/prunura Armenia- 

cum, rubicundum * dariulculum , ftnaliterab 

2lmmcrtl/ ftintdlk, nobit diäum. 
2lmmcrT>et/amcringa,1agopu$ Grnutpxfprif.coto- 

nt croeri, ö'öol&ammrr / ü. {gmmcrlnt.} / xxxi 

aureola, rtiam lagopui diQw, licet (fmiiltrtiltC)/ 
proprie chlorion vocetur. ©cr|huiimcr / bun- 
cinga t ixfcüur horded & trüicö, Hidtm %erttu ptx- 
jrrii &lin*rüt. SBaltXllllTICrlinO / iderus , gal- 
gulus. 

5lm.UY.tU' tut' amaranthus purpureus , flos amo- 
rit, aIüu Saufe nrfd;r)n /etuun fantillat Emmern/ 

rrprtßvtMf. 

5tmpfcr/ Ö«t/ lapathum, rum ex , plantA rß, 
forte sbaiitujvo dmpfcit/ ftipare : Eßertim adßrtn. 
gern 9f aivum obßruens. «SfrqampfeT I rhabar- 
Barum monachorum. ^U(Q.impfcr / crifo- 
lium aectotum , acctofclia , offuirtif allcltija. 

©artenampfer / lapaiham hortenfe. j£>a{cn< 
ampfrr / 0x7« 1 oxyiapachum. (Sauerampfer/ 
oxaJts , ramex * acetofa. 5lüflffrrampfer/ ^pa- 
rhum paluftre. *33Jil&cr Slmpfcr / Alias <0rlnB< 
trun ' lapathum iyWcftre,hippolapathum. 

xlXl I prtpof* In , ad , a , ab , juxta , it. a.iverb. cofli- 
fioncmfignificans. »Oben aui 1 unt> nirijcnD an/ 

dt oßentAtore , audaculc & heminr temer Ario dkitur, 
an omni» inconfider Ate Agit, homo rolaticus, vio- 
lenrus . au Jen t ior , c'erricofus. <£$ifi all t»em/ 
ficcft.propeeft, partim abeft. ?ln fruit Jfralfc 
in collo. %ii an t»cn J£>aW/ ad Collum usqvc. 
tSon ber <Sfnnt>f an / ab ifto tnomento. S5011 
fiunb an / protmüs. Q 0 ru I an mir ift / q van- 
rum in me eih 2ln Wlfer ffatt / *icc * audori- 
ratenofträ. 

3^r^an/ acclirls. &aTan/&ftrctäßn. ©ran/ 

mnvo.ubi. ftprnen trän / prae. JDMlfruifrlMil. 

polt. Serben oran / juxra. Sßiehftan/ proxi- 
«ntf. Unfren bran / Aib. Sßifberpran/itcrum. 
ffcir immer »tcprr Dran /age, pergamus. $orr 

(in ' polthac, impoftcrurn. JnciMn ' huc , fur- 
fum , ver Tum no». Jfmcr.m / in hunc locum. 
$i< ran tubt td> nid>t uitifd>t / in ho< non pec- 
«o. Jf)immflaR/ etemenan/ ©otrrnan/ fur- 
tum coxda ! J^inoan / ponc. /?tnfranfc^<n / Att- 



qvc dcqv« habere. Q5orflB / <JC h< wrnn / i pr«. 
lieber an / itcrum , denuö hac. flfldfan/fer/ 
dicinnr Lktor , lorariu«, facdlct , qvi delmq ven- 
rei capit , Aliks C5r«fa»/ Ö'CCfrctfju. ltAÜc. 
Sbirro . infidiätor t eilt Sparer/ 2tO0fpAi7fr. 

Olm / co«<r48. fxan SJDem / *t: 2lm öritfen 2age/ 
tertia die. -lim viuL c / in extremis. 21 m tfrbc'lt 
(irafeo / motte muldaic. 21m SKarfe / apud 
forum. 2lm -Df ecr / maririmut. n: u Tin/ 
maximam partem. 2itlt lin(h|lm / proxime 
91m £aoe / uuerdm. t(( am ^age / paiam, 
manifeftum , non obfeurum cd, res ip/a ioqvi- 
tur. 

3Iu^/p;o2ln&a^ 3im?£id>( bringen /luciexponc- 
re , foris efFerre. «ÖU< J^ret f omni« / afeende- 
re , exahari. <Ha^ £cbrtl gtten / capitis pericu- 
lum fubire » auribus lupum tencre. fHui (£nfrc 
gcliinijcn / in exitu efle , calccm ridere , extrema 
tangere , fummam manum adjicexc. 

5lftid) / Adverb. tpnbmdAtn in locis pro remotione 
ußtrpatur. Qyd^i iinid? / abuc.ic ab h nc, move 
ce oeyus ab hoc loco. 

^Ctlt/ prjtfoJ.antifvilfmotftHforefriContt*, 
gen / uJ'urfAtA. Conjonantaam haltet cum Gritco 
gitii & Lahno ante , hodi'e limm extrucompoßi». 
nem t nec forte intervnjcos Gothas , Aliqvid fianiß- 
CAttt. Huiut p.r*pcptm>if veßighi äppaient in <oo. 

cäbuiü.- gfnrlity ulntroort/ überantroerten. 5ri 

exinde formätur verbum: 

j?lnt> ontcn/flcanfef/ »indt««, uicifci , p CT - 

feqvi , ad animum, ut Ajuttt , revocare , vindi- 
dam de aliq vo mmere. €inc Un Wliijf e if gram 
Ciarm anten/ fc laccüitumulciTci, ftcinus inali- 
q vo vindicare , vindidam fumere de aliqvo. 
U tl;U'»UUi"f /•'■.'). In 11 Ii us , p .mens iisium.it um. 
rra ? ttn.U'.itt ti"f lafcn / injuriarum rationem non 
habere, non fpedarc vel curare ultionem , de 
injuria perieqvcnda non laborarc, ultioniscon* 
Ali um abjiccxe. 

5lnffr / Der. Vindex , ntcor , puniror. Hincpri- 
feanominaprofri*: 9lnfflr/ Antarius , i. r. ultio- 
ni indulgens. Ollif tlMH / Andoinus , rigor in 
ulcifccndo. Sic Andseifra , mmen De* apud 
Strabonem , forte Ncmciis , forrii * ftrenua ad 
▼indicandnm , Ab aurem 1 gW ßve d)iä/ 
Orenuns , fortis , promprus : Bt 2lnicnor /Pn». 
erps Trojamu , qvi Pata-viam tondidit , honorem 

nndicans , ein {rbrenanfe r /oDcr 2lnrcn (fbr. 
iliitHnj/Dt«. Vindicatio ,uhio, vindiöa, iibido, 

«upi- 



47 3fr 

cupidicas ulcifccndi. vrtiif fdM v [V Anfang r ?r 
nennten / acrircr aliqvcm pro injuria infc&ari, 
malemcritis probe referre, qvod debetur. 
$l»M(f)t auf ia / &4 / v. dapidu« vindiftc. ad 
ulrioncraparacus, ad injuriam perfeqvcndam 
pronus, de inimicis ulaiccndis cogitana» 

antUjvißimävox Runic* & Gothic*, impedi- 
meneum , laborem dt iraro not jus. Hinc ve- 
mit: 

Slrbett/ofe/ fi. cmt. oiim£rf / ©rff c#€rfit>e/ 

qvin &bodur in nonttuüii lock <Zrbt& <£xbtit di- 
ctum » Labor, molcftia, opera, taedium , nego- 
tium # occupatio , conatus, & opus ipfum, qvod 
opera per ficitur. 3ftad) actafener Arbeit t|i auf 
rtlbctt/ dulcis poft laborem reqvics. SD?ui) unb 
Arbeit au$|tcl)en/exantlarc laoores, aerumnas 
exhaurire. 3 n Arbeit (Ut)C% I in laboribus vi- 
% cre . operari. ciiium Arbeit aufleqen / Cuci- 
namalicui imponcre. betriebene Arbeit/ o- 
pera Hltcata, Aii$ge|foci)enc Arbeit/ torevma. 

$Ürfi|"d)e buitrc Arbeit/ peclen alexandrinus. 

Ckbilbef e unb gefrirftc Arbeit / acui Babrlonica, 
Afljrrica. ©ebinqte Arbeit/ Opera condufta. 
Äbojrcechfelte Arbeit/ alternut labor. (»>c}n>un» 
aeue Arbeit/ coadus labor. ©rcjje Arbeit/ res 
muhi fudoris. UnidrigC Arbeit / intempefti- 
vus labor. Arbeit Über Arbeit/ fummi laborcs, 
cumulus laborum. 
S5aiirenflrbeit / labor immentus, fervitia rufrica. 

^enjarbeit/ labor metallicut. $ud)erarbrit/ 

opera libraria. <£fcl$arbeit / labor afininui. 
©cblittöarbfit / nixus ex parru , labor parnt- 

xientit. j^errenarbett/ angaria. J£>anbarbeit/ 

opus roanuariura. ^itlberarbett/ operx pue- 
riles, ineprai&vanus,t/mfacilislabor. mle>> 
arbeit/ rufticus, campeftris labor. j?nrd)tar< 
beit/ Ter vilif opera, Kopfarbeit / ingeniofui la- 
bor, ftudia l:bcralia. Sippcrarbctr / oper* Aib- 
fieivae, it. minut*, du'pcrtica:, d.ftraftae. Htaehr 
arbeit/ labor no&urnus, lucubratio. SXiUbee» 
SCojl ^Pferbearbeit/ labor decumanus,immanis, 
beftialis. (? (hamuK'it ficritiu«, fimulatus. 
Opielarbeit/ ludicrua, facülimus . vr cbiicir er ■ 
OD« £df)llftcrarbcit/opera fedentaria. <5d)auD» 
Arbeit opera damnata, feeda, labor inhoneftus. ( 
$aqarbeit/ penfum.labordiccularis. ^ntir.u 
beit/ vanus Sc inanit labor. Töpferarbeit/ figlt- 
num. $eufetdarbeit / labor incrcdibilis, im- 
menfus, odiolitlimus. äSÜltcracbCK / oper» 



$fr 48 

hycmalcs. Sic: 6 t mmerarixit; 'scftiv«, grti; 
lin.isarbeif / ternae. Werbearbeit / autumna- 
Ics. SßcHenarbeit/ lanificium. 
Arbeitirin/ &40. Opclla, labor exiguus , !cvi»,fa. 

C ll IS. 

Arbeiten/ gearbeitet / laborare, operari, labore 
contendere * ludare, *>cra.eblid; arbeiten/ o- 
peraaburi. perdere operam, in vanum labora- 
re. vriib jU Sube arbeiten, exhaurire vite* cor- 
poris atqi animi laboribus. 

Arbeiter/ ©et. Laborator, operarius. Arbeiterin/ 
tlt l operaria, laboratnx. (äolbarbeitCC / xL. 
chyauita. (^eibenarbtitcr / fencarius, pluma* 
nus. ^aubarbcitCT/ manuariusjOiercenarius, 
Kuit|tarbeiter/ artifcx. 

Clrbeitfam / & *4v. laboriofus » impiger , Are- 
n u ub , pjucns , aslvciui laboribus, dt labonose, 
operosc. 

Arbettfamlid^ / dem q n i avbeit fam / expertus la- 
boris , in laboribus vertatus : Et impiere, Are- 

nue. haut negügentcr. UnarbeitfamlioV regnis. 

defcs, ignavus. 

^vbeitfamfeit/ oie/üm qvod Arbeit/ alacriras, 
agilitas , afllduius , philoponia , i. c. ftudium la- 
borum. 

2lri>riterife$ / tiem qvod arbettfam/ promtus, ex- 

crciutus , vexfacus in laboribus , induibius. 
^ll'beitfilliiJ/ajfy.^tf jT.artiidus. auumnofus, mi- 

rer,calamitofus. iiiiiarbein'tiliijes i'eben/ vua 

acerba, trittis, mifera. 
Slrbcitfäliojich, / atv, Mircre.cxlamitote» acerb^, 

raeeßc. 

2lrbcitfilIiqFftr/ DtC. Ärumna, calamicas, mifcria, 
aegr uudo, macror, meeßitudo. 

Abarbeiten / abgearbeitet / Uboris pretium accU 

pere, iirmhebctati, obtundi laboribus* SlbaCi 

Deitunay laflitudo. 
Aufarbeiten / abiblvcre penfum fuum. <£i iti aüti 

aufgearbeitet / labor ad finem perduetus eit , ni- 
; hilrcftatUborum. 

Aufarbeiten / defiftere a labore , laborem confum- 
marc , //. laborando aliqvid perfiecre , opere 
perfungi. Zugearbeitet <£imi i purum , pii- 
tum , tex tile argeacum. 

bearbeiten / labores tubire , multüm laboris Cbi 
fumere. ©idj ftm eine ^acbe bearbeiten / an- 
niti vehementer , anhclarc ad aliqvid. 3>ear 
beitung/ conatus , fudor, contcuuo.occupati© 
vehemens, acer cima. 



49 



So 



JDranarbriten / collocare laborem in re. €rar« 
beifef muh Dran/ continuat laborem nondum 
perfecta ra. 

SDreinarbriten c^orfiberarbeiffn/ acceflRoncm la- 

boris adjungerc , addiramentum laboris appo- 
nc r c cumulom addere operarum, locomantiflae 
laborct dupticarc- 
JDtunt<rarbciCtU/ miniis laborarc , prarftarc ope-, 
ras mancas 4 mutilas , frufha laborem Tu- 
rn cre. 

2)!U'd) irbrütn/ laborando aliqvid penctrarc.con- 

ruerc, diligenterelaborare, clucubrarc. 
(Erarbeiten / per laboreslucrari, qvatrturo facerc, 

I ik r if.iccre , compcndium ex opera captarc. 
S^riarbtiUn/ initarc laborando» laborem conti- 

nuarc, defudarc in rcaliqva. 
f Otfarbritcn/ fummo nifu fefe liberare , incredibili 

opera perrumpere. gptfnrbeitung / vindica- 

rio in libei tatem. 
CDeitf'.rbeifcn/ in laborando aberrare, luder« ope- 

ram, lararem , /Ethiopcm lavarc. SDttfarbcttV 

vaaut de irrirui labor. 
SRitarbeiten/ labote* cum aliis conjungere (pfif.- 

arbeitet/ «olbborator. 
SKüuttterarbeiten / parcere laboribut v deüftcre 

qtandoq, ab operä , intcrmiiccrc labonbui r c- 

qviem. 

SR 3 abarbeiten / alieujus operas imitari. ©nt 
^a$arb<it imitatio.exemplar. 

$}iben ctf Darneben arbeiten/ laborando fe ahis 
afiociarc- It. laborem novum addere. 3it* 
benarbeit/ opera fubfecundana, fubfieiva. 

©erarbeiten / confumere laborando. QStW.rbci 
UUi ©olD Ullb Sflbet / aurum Sc argentum 
factum, laborando infumrum. 

©erarbeiten / alten labonbusfuii f«nrir« , hnrare 
acgligcnrrmope ri mä. abgearbeitete pleiter/ 
vcltimcma pratlaborat*. 

2Biet>erarbetten / Rcdiic ad operas, novum «xfu- 
darc laborem. 

verarbeiten / bcnecollocareopcrainfuam. 

gtrarbeiten / laborando defaiigari , cd er rar i , plus 
laborii fuftincre , q v am (aeif cd. 

5/rCl / dJjeB.&*dv. ttnhsBum rx9rig / fotd tß 
dB 8lT/ »«»• impedimentum : Fnpne iracun- 
dum , difficilem, morofum & molcftum in.iigi- 
Um ; f'd tranifrrtur fio^ ad cmne grnut msliti*- 
rumi'fi rxpomtvr : malus , pciulant, perrerfus, 
pcrnicjofui , ritiofui. Comfar. ÄrgCt / pejor, 

Sugni*». 4rgftcr / pcOiarui. Ubcl arger maße* 



malum malo cumuUre. Sic nonnrma flbft ap 
gel" spptlUvtt : fouas , qvas ruftici fodiunr m 
agns , ne qvii ibi viam agar. (ginctn afle$ arjC 
anrofinfcben / mala qvaeq-, imprecari alieui. <£r 
in ein arger Äerl / homo eft ncqvam , fublcfraa 
fidci , fcelertui, pcrfri£hc fronrit. 51 r .es ri:f n 
ttin ejlltctf / mala pro bonis rembuere. ^lcr--i r 
»erben / aggraYcfccre. 3um «rgtteu auflegen/ 

duriüi accipcrc , in pejus trahere , deeexius ver- 
tcre , pcilimeinccrprctari. 
üra.bt'if / Ott. Malicia, noxa , pravitai, perverfi- 
ta», neqvitia, fallacia , dolus. Ii. valiicict, aiVu« 
tia , ealliditas , vcrmu.i, 
2lrgcn / in ufu non tß, fed compoßtum verarmen f in 
mal am partem accipcrc , petfirae interprecari« 
impucarc alieui dchdum. ?0jan rerarget oft 
einem/ woran er Dcd) unfcbuIDig t|l/ innocent 

faepc male audir, ob probicatem fuam. 3$ 

bitte / oerarge mir^ ni$t / nc male cxplucv 

qvaefo. 

2lerg«rn/ gearejert/ propr. animum ad dete: 

riorem partem applicarc: fitfvenUiti muttm tß : 
feandalum, orTcnfiouem pisebere, corrumpe- 
re, dctcriorcmreddcrc, yvodetiam W^A tüte- 
nortrt dicttnt , üem irafei. (? id) WOtatl & '.gern/ 
offcodi ad aliq vam rem , vulgb )<«nd*liisru litt» 
geärgert / abiqrc damno , finc dolo malo. 
9lergeret / fc«. Ofi'endens, feandalum prsebeni, 
cxcmplo nocens. (^caraerter *uttm tß often- 
fus , qvi feandalum ab aho darum aeeipir. 
Stergernöf / W*. OfFenfio , feandalum , corropto 
la. itin gegeben 2ler.'ernft§/ feandalum daium. 
er in empfangen etxr gemmm^n Hergernü^/ 

feandalum aeeeptum. 
ftergerung / PiC. Vulgl &qvidm'mjurt : Dete rio- 
ratio , tlikt : lxfio , oftenfio , corrvpcio .bnu- 
lumcxcmplum* 
21erccrlid) / *dj. *dv. feandalofus,feanda'6p!e» 
nus.Ö^fcandaloie. Slcrgerlid) jeöH / ortendi- 
culo efle. <gi i\\ eine a\aerlid)c 3achc / peflifni 
cxempli res dt UnÄrgerlid)/ orlcufionis ea> 
pers. 

€r<Sigern/fTeb tettifott/ erargern/ indignari, fto-' 

machari ad rem aliqvam, exaeerbari, exardc- 

feere , ofrcnfioncm coneipere de re aliqvl, 
3er<lrgern / idem fett oW ei ärgern / iraenndit 

inecndi, incitari, fuecenfere alieui, torum in 

fermento efle. 
Stritt / ©er / ccntraBe tyrtf. Ef enim in antiqvk 

Itbrk ftmptr dhhlUtum, P>r. DK 3lcr|t< / Medi- 



5i 



2(r 



2(r 



cus, median» pcritus. poit. Naturx minifter, 
falutis a n t iftes , Machaonis ar rei cxercent. Ab 
5lr / qvia an mrdtca pr* cttttis laborem & ßttdtum 
pcßulat ,c*> indt alitjvatenui txcufarip<jfiintii, qvi 
2tr>t ab arte , qvafißt artiftx mtdtn.ii , tralnmt : J'td 
fctant tßi hont viri , ipfum vocabuium Ars noßrüm 
tjp ; »am , ijvi ab Saßh » ntihtate , «(« , aplum rtd- 
do,tf>ab djgt *r i virttm , trabunt , nihil agunt , cum 



52 



cum, purgans. fRo^QT\(1l(9/ vcrerinaria me- 
diana. iScelClinriCncn / animarum. (Jcnbcr* 
örjcnCÖ/ fpeaficum. ©flcWjCOfü/ Yomico- 
rium. (r(t)lafar}fnfO/ foponfcrum: ©farN 
<u \;nc\\' mcdicamcntum corroborant. Cr fcpf> 
nr jenen/ adftnngcns, obftipans. *Q( ntMr» ftve 

5UJararicnco / praefervani. SBcicftarjfncp/ 

emolhcns. 5$Unt>arjeneD/ vulnerarium. 



ars a mßroZv/ Li. labore.Udu B dtftuultatt SlrjcncnfH / (JCarjcncnct. Dfcifcr rtu« nanm/fi. 
convemtntißimtdeJtuttur. <£in erfahrner/ flUttt arjten/ medicinam faecre, exercere, cura- 

Slijt/ cxpcrtus.docTus, fidus medicus. Olrit reaegros * medicamentis uci, medicumadhi- 
Wf Dil' felber / Medice , cura teipfum. Seetier bere, traderefc medico. 
2lrjt / neuer #ird)fH>f / medicus inexpertus, 2lrxencmilt<W We. Mcdicatio , eurario , fanari«. 

rnnrcvurnrnriim iNi-tJ Ol r < f • um 1 v<-^ ■ n 1 . ,• -ti 1 . V -t £^ .m 



morsaegrotorum. Jörn 51^1 JitmL. 
provtrb. de üi , ^x»i i'p/j fortune j'ttte jta viurit 
funt. propr. Medicumncrcdcm inftitucrc. 

$tftcT Qöeibcrarjt/ Empiricus. «Miiacn.irif / «/»4/ 

OftllljV colljriis prwftani, T»«/gd medicus ocu- 
. larjus. SJnijknarjt/ expiatorius , medicaftcr. 
gitMrtrjt/ hftularum ./<•;< vulnerarius medicus. 
rflltöarjf / medicus provincialis. üribarjf /ar- 
chiater. gumpentU'$t7medicus ingloriut. j^reu« 
UXAVSt/ galcntcus , bocanicus. 90? arftirjt / cir- 
cumforaneus. 9Jejtar»f / medicus peftilcntia- 

lis. Wtvfrfive jfiil), tfÄlber» 9Co j, &aSicbar|t/ 

• ▼eterinarius, öeniatrus , pecorarius Wülfer« 
flrjt / chymicus , fpagiricus. tSt^WktW^l I 
jatralipres, reunetor , medicus uiiguenrarius. 
(reeleH.irjt / medicus animarum , fpirirualis. 

(BtaMarjt/ phyficus. QyuuDarjf/ Chirurg«. 
3anar}( / mcdicui denrium , dcntifrangi- 
bulus. 

Slrjener)/ Medicina fivt ars medica & ipßm 
medicamentura , medicamen , pharmacum ftu 
remcdium. (Sine &en>«Tfe 2JneneO/ medica- 
mentum prxfens , prasfenraneum. i£int 
9efdf)rli(!)e Slnenei) / cura defperara, incerca. 
il'inc tviebriae 5!r jenen/ medicamen ingratum. 
grienet) einnehmen / curationes adhibere, uti 
remediis medicis. %Äbt[id)C *2lrjenei) / potio 
lethalis. 2lnenei) jurtehfen / pr*parare,con- 
cinnare medicamen ta. 

Üugenarjeneo/ collyrium. S5Iuf(liDent)f Brienen/ 

fangvinem fiftens. ©iftarjenco / anndotum, 
j alexipharmacum. Ö?rimt> Jp.iül't oOcr .ll.jc 
meine OU'ieneo/panchreftum.panacca. J&aM' 
r;.![u-i^v,'iii'i,i!!cn / mcdicamcntum diureticum, 
y urinale. JpdU^ar{cneD / empiricum. Einher* 

arjeneo/ antdynum. 9Jur »jirar|enco/ catharti- 



v3d>arfc^rjenenun(}/ rnftiorcuratio. 
i 2lr;enenbaftW/ «4 & adverb. Medicarui.empla- 
ftra* aliamedicamentaolens, faftidiofus, me- 
dicinalis : Et arte medicamentariä. 

Wanenenen/ auiaviun/ medicosdefercre, vis» 

morbh dt(}tratif fieti j'oitt. lt. totö corpore falu* 
britarem ex remediis pcrcipcrc. 

SBcrarjeneDen & ocritrjren / foftrii dandn ad In* 
opiam icduci. 5ll!e fein @dt> Kr,:rjcm-\u 
omniafuabonaconfuracrcin confulcndis cVacW 

hibendis medicis. 

51erf / drf 1/ €rf I ö'Grt*/ porrbkmßro nte 

de.htcitur t convrmtq x a:mGrjtc9 a\ns, qvodAiarm 
tem notat , tanqvam laboriofum , fort cm , fetc- 
mm, robufrum. Hinc nm fjum antiqvißimitM 
nomen p. W 'um<£x\\t I idtß\\<tc.uk%, eilt ffrcif ' 

haffer/an>ei(famerCO?ann ; i*r«mriüm <£ri(j>*» 

f vT »/ dies Martis, venit. 

%t<b/ & ^lrd)C/ Saxon. JlrT« / tue. Unde lä> 
tutum arca , non ab arctn.io , tjviaßtrtt antat , id 
qvod vtgil patrrjamtltas out cauh cattnaritu wulti 
mtiitu efficeit p'ßint. XotatauUm 5lrd)C ivattt- 
hbtt apüm. ciOam tfqvoJvu ferintura claufum . 
I>ie SlrqV v0?o;l^/ arca Mofis. 

%<ttitfivtgxUx/Saxcn.HtU\/X>tt. Feneftra 
arcum referens, podium, pergula, projcclura, 
meniana. 

(f l'fetleilT/ dmin. ^(Jf. Parmm podium , fvaßp*. 
^fo/r/w,projc£raangu(ra ^Tminura. 

21rfcleo/ mc/ iSaxon Xvft/tmhb SlrfpDerfü/ 

aCaU:co Artillerie, avod nihil aliud tß , qv'am 
noßnm ^IvFeU'l) / res machinaria , machinari bei. 
licas. 

ftrefeebufe t M'c i.t. cine^aflen. coerjfflrnbuv^fr/ 

fntartti C;a Saturn tarnen tß ad formen cum ma- 

' nua- 



53 



2fr 



2fr 



nuarium, fclopum, &9Ril!'Ff f)( / fclopc tum, r.v. 

pomtur. 

9lrd)ibuftrtfr / Der. ^/t4/ffnXeutcrfct?69/ hip- 

potoxota. 

2tr(f>tbuftl'cn/ crajicere globulis plumbeit , fclopc- 
t is conHccre , traosverberarc glandibus, jive 
fphaerulis tonnen tar in. 

^ll'CTHtV t>ae. Archivum ■ grammatophylacium, 
tabularium, q vo aUapubltca affervantur , nempe 
vi curia; ficutmbl'inumlocujtßin cübtu priva- 
tif • tibi tabula reponuntur privat*. Ab m^x***** 
qvoJ anUqvum notat , deine unt r mnti ; Ego com- 
mo.ii'us ad noßrum ^trcfj/ ferinium » uansjero , cum 
jerinia fmt 3 rculre, in qvibus fer ipi a a !uq, feercra 
reponuntur. //mr; Magi(ler(criniorum,o^d. 
Im Uipumiu Al(x&ndrvjuU t rm^nfchreinbaltcr/ 

Archivanus. 

5lrffllfll/ to06. Armamen tarium, Gaüicam i>el 

Italicam veeem rfp , utt jätet , non eß ambigtndum, 
frd diüo n^ßto^lvd) natalti fua dererecertijßmum 
eß , (um in uti*q\ ißn Iwgvü rox fotdana fit 4r ma- 
chinas bclltcas aftervec Noßrum t^Gaük fonat 
fdV tfitd SlrAc trit 51rfdf)C / ßveArfmileßpro. 
duHio vodf , ji ßmüitudlnem latina lingy* in : ra- 
niaic , murale , vcftigal , bidcntal , c-j\ . Dm.':'/ 
«u/m m / h Ütrfcnal / cm Scuejbaue/ K&ilfanw 
inet. Drwiif ein striata! / ««w rß locus jit* 

(ratio Navium , übt adißcantur navei trtrrmti . 
Nobü alias , eine &cfrttfrcct>e ; tkH Navalc rl- 

wm Portum , Mc Vr Ci>ifflcitl>C? ffignificet. 
^imi / tX*. Brachiurn , lacertus , torus £5* fS* 
buidäm ai mus , 71- >i ptepne DU *Sct)u(tCC ;hM.\ 
5fi «6 hoc derrvatum tunt 3tmi .* qyaß ante toi 
miUr annos , anttquam Roma conJitapat , Germani 
brachte drßüuu fwjpnt , aut tamdm ab forum jppel- 
lationt abptnuißenl t donec aliqx-U ex Italia ipju no- 

men hoc ^m-f»?pf Stoßet. (Einem unter Die 
Qli'in ^rctjfcn/ opuulan aluui.juvare aliqvcm, 
fuppetias ferre alicui . iE in . feftweren vlrm ha« 
ben / jorofum , validum , fortem cflc , fftmeiapb. 
icjphot ad fummum implcrc. (Eilten Üt Die dtr> 
nie nehmen / in Firmen haben i mutuö amplcxu 
jungt . in (tnu foTCtc aliqvcm. 
flei ntletn / dvnbt. 000. Brachiolum* tu : ^pc?en> 
& jt inöairmlein/ puparum & infantum bra> 
cbium. 

^tniCl / «yodmehui feriberetur Bermel / fc«t. Eß 
mim ab 2lrm / manua. €m ZRid mit Srnicln/ 
fvoJ tttam öpanif<J?C E^PPC tppi'ü&iu , tunica 



54 



nranicara. (Emiclitty /4i/Vfl. manicarui. UtU 
ermeild^f / iinc manicis , f V4ir r/7 colobium »<w- 
n«c4 C4>rn/ mambui , extra qvam btathia ex tont t 

<£\n Met ©Der Oüammes Ahne (ErmcL 
©criehiöarm oDet njdtlid>cr 2irm/ brachium Te- 
cuiare. ^>cilnrm/ £h\favm/ JXefrarmv ^ dju^» 

(irm/uippetiae, auxilia,braclua,qvibus fidere 
pofTumus, manus auxiliaris. föROftäftl/ nu- 

nusdcbiiii. (Sin ^rnmmtirn? / Accus. 5Xecr* 

orni / finus maris , xftuarium , iU : fättttQXtiu 

uina. Jf>int>erarm7 lacertus. 9J? aenrarm ma- 
nus potens. ^e^enarm/ Vir fortu, manut 
viclrix, visheroica. glu^arm/ brachium flu- 
nunts. DCiefenariU/ brachium forte , gigan- 
tacum. ■JBnpennmi/infigniabrachialia ^UUR; 
tn .inn / auxilium eeaelo , adjutorium ikcrcdL* 
bile , manus miraculofa. 
Firmen / w ufuqvtdtm fortafse non eß, fed p.trticu 
pium. ©carmer / brachui inftruetus , brachia- 

tus. IBfitacbvilrtcr ȟb lau^gcarmct/ McUur 

ironit'e de magnoperc tenui. 
^luf »innen / in complexualiqvemrenere, geflare 
in manibus. Stttf ^f n ^rmett frngen / ficuti je- 
neastarcinä pictarisonufluscrat, cümpatrem 
in ulnisgcftaret. 

^CflVmen / amplefti , ruere in amplexum. Jßear« 
nunuj / (ie / ampiexüs. $earmid)t / in complc- 

xüs effufus. 

(Sntarmen / amputare brachia alicui , rapere ex 
amplexibus , abripere de complcxibus. (Eilt« 
armung/ampurar.o brachiu 

Umiirmen/ ampfexari. «3tehmifeinanbeTÜni«r< 

nun / avidis amplexibus intcr fc hxrere. Uuii 
(irmiin / tie. Complcxüs , circumdatio bra- 
chiorum , aretior amplcxu«. 
^5(1 rttlCll / per Simploc. ttt. e. qxafl [u\l Hll Cll f eß ab 
iUrm / braebium, non autem , ut qviAam vclutitt k 

ffiarm /fic enim faiberetui bdrmcn »"« b(irnien/ 

ficut tt>2rtlien. Verum fimplex barmen ußtatum 
haut eß , \ed compefitum. (Erbarmen / mifercri, 
tangi mircricordiäi«c ßdicertt: bracht is cordif 
aliq vetn amplcxari. A barmen rß : 
^Clinih mt/ciicors, nuferans , commif'c 

rans, benignus, dementia Hngulari prxditus. 

<Er jiebet barmberih) au^ / miferabili« homo eft, 
habet mi(cr»cordiam. Unbarmf)criu)/ immiu> 
ricors, immanfretus, imtnitis» afper. 
i&armlKrjUjfeit /Wfe. Miferieordia , miferatio, 
' commifcratio. • Cu'jui contranum eß : Unbann» 
Z> if" beriia* 



\ 



55 



2(t 



56 



b(rji.\fcit / immifericordia, cradclicas, afperi- 

tas.inhumanitas ,moroGcas. 
5Riirmf)f l'ii^Ud) / adverb. Clementer , humane, 

raanfvete, benigne, ad mifericordiam promte 
propense. Unbarmberjigltdj/ immifericor- 

ditcr, dunter, afpere, acerbe, inhumaniter. 
Erbarmen eß compefttum , ut Mttum , ex barmen/ 

commoveri calamitate alicujus, torqveri alio- 

xuminfortuniis, mifereri cafum alicriu«. 6< 

ift lUCrbarmcn/ digna eft res mifericordia. 
Croarmcr/ OCt. Mifcrator.epithcton. Dei, 
€rb^rml)C / Commiferatio, dolor cxalienii 

malis, commoüo ammi, mutuusmolcftiarum 

fenfus. 

(JfrbvSrmltcf) / adj.& adverb. miferabilis , miferan- 
duf, mifcrabilitcr, mifexanter » miferiter , mifc- 
randumin modum. 

slrbarmlid)! eit/ t>ic/ dem <pjod grbarmt*. Ufi- 
tatiuteJH£tbaxmun<i/X>itf qvodfSüpfum miferi- 
cordiam t mifcrationcm de commiferationem 
notat. 

^(Cm/ 4^S.pauper,egenu«,mifer,inopi, indi- 
gens, egent, tompar. Ärmer/ pauperior, Ji/p«/. 
ärmfter/ pauperrimus. 2lrm|Vün/ egere, in- 
opem efle, paupertate premi. tat nxr&en/ 
inopiam redigi , jacturam rei facere. (filtert 
Olm mad)fn/ cgeftatem alicui afferre, depaupe- 
rare a!iq»em. Slrmt £iUfC/ paupcrrini. 

armer $eufel/ irö paupenor. Die 2lrme/ pro- 

letarii , qvintae claflis homincs. (£ine arme 

8 ctyroejter/ paupercula. Qtrme SXitrer/ artola- 
ganuj , placentae gen«. Slrmc Kitter barf en/ 

ae cems dicitur, fvorum mtUtu aut perexigutu eß 

provtnttu. £*r arme <r«W/ fifeus pauperum, 

iacrumatrarium. ©er allerer mfte/paupcrrimo 
pauperior. ©n« artW <5<&n>arte / homofim- 
plcx, commiferatione dignus. SIWIC .ftinlHT 
lernen am beften. Qvö qxis pauperior eft, eö ei 
vehementior eric ad ftudia literarum cupiditas. 
JJJrm etiamomntm defeüum bonorum cum animi, tum 
corporis &forhtn* figmficat , *- ° r - 2tt>e!arm/ nobi- 
lirate carens, obfeurus, plebcjus. blutarm / in 
exeremas miferiarum anguftias conjc&us. €b> 
renarm/ homo imvatus, *ulgarit , dignitatis 
expers (SeiftlieD' five (Eedenann / pauper 
/piritus. ©e»pi§cniSarm / male tibi confcius. 
5vrf Uttbarm/ ab amicis defertu«. (ikltawi/ non 
inftruetus pecunii. ©laubw&trm/ debilis fide. 

€wttc$arm / ä Dcö rclictus. ^cnnnnijgarnv 



fpc dejc&us. Jf>ül|'artn / auxilio deftirutus. 
J^>aU9arme/paupcrcf domeftici, qvi.vrl fentit vel 
ahö mpedunenti dttrnti, domi ptnuriam paiiuniur, 
nee per platt ai £5* vicot Vitium qvfrere poßunt. $\(V 

berarm/male veftims. #nn|t 2SiQ- luT|tano» 
arm/ >diou,Yccors , fimplex homo. ÜRutarnt/ 
Xrojtarm/ qvi animö Sc fpc decidit. £ant>arm/ 

ditiontbus carens, vulgb ur.pjjft ßionatw. (Sdjllllh 
arm/ obasrarus, &c, 

^Icrmbe / öte/ prr meuth«. Sfermrt/ <p»d 

bodie, licet fute r*thne,tylX\X\Ut / dkitur , cum me- 
dium ißud m adyitm I non cd fyü. ut pertmeat , Ut 
au Um nihil vturini in noflri lingv* fignificet, Vzu- 
pcrtai, cgeftai,mifcria , pauperics , indigentis, 
tenuitas, penuria, anguftia , inopia.* (cfcbnt^ 
lid^C ^irmut / attenuatiilima fortuna familiarit, 
anguftia incredibilis rcrum omnium. SehttlA* 
|ld) tutem hoc venit ä fd)lltal / tenuif tränt, non 
d (c\)mh\)(1l / ut curüumtlioj'am Ö" tndecorem pau- 
pertotem dejßgntt. <f uferftC 5lt mut / extrema 
paupertat. &ic bittere Olrmuf / onerofa , gra- 
vis pauperras. vf nr e!jl f e \?U niut / gelobte I2tr* 

mUt/ fpontanea, von va paupettas. 
'2lrntUt/ Öa* / «« neutr.gen. ordincm pauperum no- 
tat ac omnes egenos , proximumq^ in Jigcntem 
fignifual. 'X>>\$ liebe mmut/ pauperum chorus, 
Deo amabilis, indjtus afHiclorum ordo. 3Katl 

fenba^Qlrmutni(t)t verachten / pauperem non 

ludifkabis. 

Strmutlein/ büß / diminut. Res pauperculas mo- 

dicac, tenuitas, anguftia. 
3!rmntei)/ ök/ ^ m V** 2rm»t / cgeftas. <Zt ift 

nt(!)t< aWtIrmiltcn mit ibm/res ei aogufta domi, 
v 1 ram in egeftate ducit , fordidö titam oblcdac 
pane. 

Qlrmrn/ i.e. «rm ipetten^arrti machen / Non 

adrb obtnum a-videm , fed tarnen m ufu qvando^ eß, 
pauperem ncri & facere. Slllnuffn armen 
nid)f / eleemofynae non pauperant, ahas : 2öol» 
tubn armf t nid;t/ bpnis qvod benc fit , haut pe- " 
rit. €r armet lufe&en* / manifefte faculrati. 
bus labirur. 

3lerni!id)/ ädj. &adv. Mifer.inops, tenuis, Ö»te- 
nuitcr, pauperrime. ^iciiulid) leben/ vitam 
acerbam ducere. 

?lerntlichFett/ÖW- Poiheum tß, pauperies. 

ÜlrmfÄltfl/ *dj. & *dv. dtatur eiiam gfrmilffaltfl/ 
idem (jvodUtltl / inops,mifcrabilit. (Ein ul tn» 
fäli^er SKenfd^/ homo mifer , paupereuius , t c- 

nuioris 



57 



5»F 



55 



suioris forturue , fummi egeftace inopiofus. 

(Ein armfdügc* geben/ vi" dura, ioopi , bonis 

vacua. 

2lrm|'a!ia.reit # «Mrmuttf ligfeif / Wc. W«a fwd 

2Umut / affliäa fortuna anguftia pecunix de 

omnium rcrum Caritas. 
fHrmfäliaJid) / *dvtrb. Tenuiter , raiferc. 
Siburmcn/ egeftate fuaalicui nocerew/ grarem 

efle , id) habe tot nod) niebrt ab jearmef / 4a- 

mnum cx mei penuria non tuliiÜ , nihil damni 

tibi accrcticexmifcriamea 
blutarmen / ad meliorem foitunam redirc , procc- 

dere ad opes cx paupere tenui. 
(Entarmen/ cx pauperrate aliqvon adreruro ab- 

undantiam traduecre, aliqvcm ab egeftace au- 

ferre. 

Sortarmen / trahere vi tarn inopem, egeftatem 

porrö ferrctw/pati. 
5)iirarmeii / una cum aliii in difficultatc rcrum 

▼erfari , focioscgcitatis habere. 

SRebeuarmen/ juxta depauperari. (Ein ©eijbato 
nebenamut beo feinen vrd>%n/ avaro deeft 
tarn id, qvod habet, qvim id, qvodnon ha- 
bet. 

S3erarnien/aUcri , decidere in pauperrarem, lln 
erarmt / cui nihil w/parumdcelt. ^d)biliOi'K 
halber unoerarmt/ idcö haut Tum depaupera- 
tur. 

lieber armen fc#2Bieber*erarmen/ adpauperta- 

tem redirc, denuö redigiuri coojici in angu- 
frias , reciderc in graviorem pauperiem. 
2 (Ta muri / fumma 1 inopii premi , ad incitas r cd . - 
gi, rc f amiiuri prorius commmm. 

QlCfd) / btt/non fytil nt cum arte latinorumcon- 
fundatur , podex , anm , nates , poftcr lora. Ob- 

feanum qvUan efl , &*iki ber £inbere / Mi fck 

• fuB / nobH dkitur ; hic tarnen erubrfeert non licet, 
fe.ifcapha appelianda , nt verecundta defräum pa- 

nai. (Einem ben ftrfd) juftbrrn / contemmi 
aliqtem habere. ©er j>:;r,C reitet auf betn QU 
febe mit ibme / in extremis anguftiis verfatur, 
fortuna ülum fruftrata eft , fcfdlic , cluilt. 

Sierfehleül/ T>OS/ damn. Natcs fubtiliotes & con 
cra&ioret , ut infantum. 

(J .11 J?i'llliirf(b /prvpne piorabundus , qvt facil'e plo 
rat , metapbonce autem Ar timido dr meticulofo 
nomine dtcüur. fRadatfö/ nudus , nudatus, 
pannofus. Ädularfd)/ ©Ct. Sic Gallm* dkun 
tur, füMrum uropigum, ptnrut longuribw CSret, 



pinnuljqs decurrata eß; Ita ovorum pars infe- 
rior , lata atqvc obruia , 4 fmilitudinr natium di- 
cittir jtauliirfti) / nvnnuüis propler cavitatem 
Ag fa fft / @n>§nrfeb / q*i obefis eft natibus. 

(Jkbarfd) / Seebmarfeb / dmumpuenrumfaifum >« 

tot , qvi , qvod jam donarunt reddi devtetpt , jibi p ■>- 
fiitlant , alias rcpofcones iiGfi. 

dcrfd)lina «rfdt)lina^ / *dv. Ceffim, receOlm, 
detrorfus , renorfum , ih'fd)Iilli]a,cben / re^redi, 
pedem revocarc, gradum referrc. ^ie .Kl d>\C 
geben (Mchltna, / canai retrorfum procedunt. 

Hinc grcfius canennus , ein nrfd)Sinaei' @ano. 

%tt/ t>Ü. Genus, ingenium , indolcs, natura, 
conditio , forma , modus , fpecics. 2lrt lajit 
in Ii ÜU't llid)t / malus corvus , malum ovum, 
qvcmq. manet fuus gentus. Ohl* i'C. üll't uh! • 
aen / dcgcncrarc , exorbicarc. SiDerlei) .'ut 
XictC I raria animalium genera. t^mm \\ auf 
eine anbere 5irt / adhuc fcmcl,rcd alu rationc. 
£>ie ^unbc jlnb einer guten 9lrt/ «grcgio femi- 

nio cancs. 9<ad) meiner 2lrt / pro more meo. 
CO? vld) / ba§ <i eine 9lrt bat / elcgantiam adhibe 
rebus tuis. D .'. v tft feine %tt / Hc eft ingenium, 
(Eben Derart / hujusmodi , cjusdem farinx. 
iHnennrr / fpecies funiarum , ut errcopitbretu. **>a\U 
fart / qvafi in feamno qvafitw , fpurius. '^ii 1 1 « r( 
vulgö qv?cficus, qvafi ex infma pltbt nalut. iBaU* 

ergart / mores mftici , agreftes. 3luf ^auer<» 
ort / mfticatim. £)id)tart / genus carminis. 
SSicbftarf / urofapia furtifica , genus furunculo- 
rum. (iftlaxt I mos afininus. granji^iiffbc 
21rr / conveniencia cum Callorum indolc , vc- 
ftitu , ^r. ßc pcjfumtu dicert : auf 6pauif(be/ 

tyv\n\fö</ Sem|d)er23e(fcbe ie.2irt/ morc Hi- 
fpantco, Polonico, &c. geebttrart/ pugilice, 
artepalstfrricä. ©eburWart/ ingenium. ©eijb 
Iid)C Svcu^enarf / gaudium in domino. gür« 
Irena r t / ut prineipes folent. ©el'pvA d) ir 1 1 ra- 
tio colloqvendi. ^anbart / mos regionts. K'- 
ben^arf / ratio vitas , norma vivendi. t<\ ' v .* v r / 
methodus. iiebtiatü indolcs amatoria. £Ü* 
aenart / habitus mentiendi. S?< iicf>clu V t / ars 
funulandi. ^eibe^art / conftuutio corporis. 
£obart / fpecies laudandi. ^tnberart / pueril ia. 
Jppfart / mos aulicus , aliud eß J^offart / cum 
dupl. ff/ Aiperbia , a bceJ? c-'fiircr» 2llf J&ofcixt 
mit einem tnnfen/ fine prasjudiciö honoris * 
juris tili compotori refponderc out propinare. 
5)f »uinCiMi't / fexus maiculinus. dRunbart/ 
© Ii) «Üa- 



59 



fit 



2fr 



60 



«Juicftüs. Sßripn js .irr / indolci. 9ict».irf/ 

phralis , ratio diccadi. £KcillI jrf / rythmus. 

- Surrcrtfarr / mo$ cqvcftri». 24nf ö^rrjan/ 

per modum joci. ~uMUdl)art / confvetudo ca- 
villandi t obtreclandi , calumniandi , mos fyco- 
plunuruni. £><ftin.U'UB<r4rt / aflentacoric, 
adulatonus modus. (SCtytiUUCn IT / contoru 
pheatus, contortus. SUlf Otlbcrarf / argenta- 

ius. ^on^rart / fpecics. ©irtcforf/ genus 

«lex, pcrlufum. vr tmart / modus cancioms. 
5illf VrrüDrarr/ in modum vitns urbana: , inorc 
urbico. 2Ulf 2öcd)Klarr / alrcrnatim. 5Jllf 
fJßcUflrr / mundanc. Un.Uf / pravitas, mala 
indolct. 

5tr!ct1/ Qtütttt/ patriflarejqvadrare, componerc fe 
ad gcniumaliciij'us. ri'QCOrCcC/ ica am- 

1. aus eft. Sßö}} qtattCt |Vr>n / diflblucum , per- 
verfum efle. QBolttcarf f f / optim* indolis. 

Örtlid)/ «4 #&rrtij / venuftus, egregiti*. 
fcitus , eiegans , it. affabre , dcccnccr , venufte, 
«gregifc , eleganter , concinnc. (Ein <trrirt.e$ 
QjjiHMi'ÜI/bella facmella, virgo venuftula. vi«U 
(UllldjiT JuTl / lepidus homuneio, y per iron. 
mirabilc capur. X>ii6«fr anlief) / eugepulchre! 

€S f an nidjr* arriitirrs-fenn/ a\i bi§ / nihil de- 

gancitis pras hoc ipfo. Ctntrarium efl : U:r.r 
inj' degencr, alienus, cv un.ittlid)/ inconcinnus, 
turpts, aiv. prave, perverse, infabre , inconcin- 
nicer, invenu/te. 
Wrri^fcir y^rrWdf / t>i«. Eleganria, decor, 
venuftas. Cuicontrarium : Unäiriijrcit//it"Un' 
äl*rlid)fcir / afymmetria , praviras. perveHttas, 
turpuudo. SlvtlMl«]' äxtitm^it/id.tjiti'vod^W 
& prtterea: imitatio, fimilitudo, fpccimcn, do- 
cumeatum. 

Slbarrcn/ivr^u&rrfen/ 8f entarten/ degenerare, 

exorbicare. non tnfifterc veftigiis. (fr firtCt flb 
VCH tVtHCni Ö;|d)!cchjC/ exempia majorum haud 
fcqvitur, dedecorac domclTicam virtutem flagi- 

rüs. Mfottktädj* degencr. 2ibartuna,/ Dit/ 

deflexüs, depravario, corruptela. 
ORtfancn »dem tpid au$> Abarten / non infiftere 

veitigiis parcntum t dcpravari,dcflcc*terc ä bono. 

ä virtute defcifcere. 9)ii$arfung/ Die/ exem- 

plum perniciofum, aberratio ä parenris vulru 

uut vita, -vuhh degeneratio. 
CJau)flrtcn/ referre aliqvid , ingredi alkuju« vefti- 

£ia, imirarialicna vimvel virtute«. t£v roiii 

<cüsctn^arrrmcftf itt^rtcr / nem natTiiTabu 

Vitam 4c confvetudincm patris nou exprimc; 



Sftat&arfung/tic/ aemulauo , imicatio, vefti- 

gium.cffittio vci alicujut. 

*2lfCt)^2(fd)C/MC. Cinis, cineres, Ii*. V+. 
cätulum ${\li)&$l\<i)t/flurimifunt qvitb Afcena* 
te,^.'»o Gomm Japhri: nrpete & Nc* prcnrpott,com- 
mum Germanirum patrr, (undt <5fTcn / i. C. 
£l'lUfd)cn nemtnantur,) dtrtvant^inde^iff/ qvod 
[pargrnttm feu dfyei fum igntm »etat , pri voeibul* 
Jantto&ipfo fainficio htbent ; Qvibm h*ut fahii 
tontTAdixnim. 5WfCB / Afcani , S^lv* Herciitüt 
antiq vhfimt accnU. Undt Trincipes Afcani i , tit 

gfirftcn w n Inhalt. Forte jb hoc afc^r velilsfc 
rfimi tfi ^||'4)t'tfimburg / Afciburgium , eppuium 
üßro-haneu ad Alanum. 5)rcniiatt>C 3tfd)f/ 

favilla. 23rr ©rreaUM / ber brmnr f 2ff<t>r/ 

prov. deiis, qvibusqvicqvid libct licet. Su- 
mitur etiam ^tfr^C pro cadaverc 4r cineribut de» 

tundorum. Der 3)fcnf<t ilt 2lt(!)f / nnt> nuiK 

ilir C!i"d)i*n IVCrtcit / pulvis efthomo * in pul ve- 
rein rcvcrtciur. 
^Otjf(i)e / tlt/ alias XOaf&ittQt/ terra Cimolia. 
Tharmaclis, Ampclitis, ^auaafd)f / cints aavi 
maceratut, cimslixivius. a*cl»CTUfdf)C / favilla« 
DCcbCdiifc^C / cinercs ex vitc , emts talmencitius* 
^Bcit)af4)r' lixivium clavcllatum. 
Sktöftl / p>& tjvo mtliiu dicitur Contpoßtum CIIU 
(\\lt)CXn/ incincrare,bC!l5Ia^ cin<$|(f)rrn/ma- 
cerare linum. <£tht)t 1 rrfa - CÜIdfrtjcrn/ 
urbes & vicos inccndcrc. (EiiUiiafdjCir / adj. 
combuftus, crematus igne, in cineres verlus. 
luiMiihcm / rucccndcrexdcs, dclere flaxnmis , im 
cineres redigerc. 

£in«ifd)cruno, / Sji-r^fAcninij / tit I incendium. 

flamrna , exu(Vio , dcflagratio ♦ inccnHo. 
}]cfd)ül/ adj. cincrcus.cinentius, mir |Mft/ J(* 

af(r>(1lfarb/ color cineiitius. yibboctolortrfl : 
'?Jki) & (£;cf) /pijcii thymallus dtBiu, alias ein @rc$# 

Klsf> 

2lfd)j ßve ^fdjbaum / fraxinu«. ^u^fd> / fra- 
xinus montana. €id)af(hc/ qvcrnolraxinut. 
vrrciua d)i'/ campeftrishaxinus. Htm Afdjin/ 
^/.fraxineus^fraxinas. 
?lfpC / t>f«. Topulus nigra, acclorecineritio , ab 
2lfd)/ tn Ar afpin/ adjril. populneus , populnus df 
populeus. 3lffpi«/ frons populnea. ^cfprlU 
\V?Xbf populetum. 

«t/atta / ^atta/ Xatta / ^atitc/ 

^)CttO/ OttO/ p'* wiif dtaltÜH unum & 

tdem 



6i 



2ft 



62 



idemjunt Spätrem olim,foin etiam kodie , fioniß* 
cant , tfn^r mu//4 nomina propria : Attalncus, 
SJlricf) / patcr per omnia dives. Araulphus, 
SIDolf / pater auxiliaris, Rex Gothorum , qvt Ro- 
mamexpunnavil , CafartUfa Ataulphot tMxari fan- 
xit. Attila . rtx Htmncrum , fvafi paccrculus* 

Sic t fclcv <l>atcrlc;n. Ab boc J;u tta/ ZatWfr* 
irr alia defeendunt : 

'4bdtfd)etn / qcbärfAclr/ palpare, palpari alicui, 
blandiri , adulart , blande diecre , mulecre : Iii 
ovidampotret fulent infantum blandiri. 

JQ&tMdtt I ö<r * Blandiloqven», palpator , äffen- 
tator. 

jr>iU!*(bdiin.l/ t>IC. Blandiloqvcneia , aflcntat io, 

blandimenta , blanditise. 
JfWtfct)dld)t/ sdj. &adv. blandus?palpan*,c5: at- 

fencatoric, blande. 
95crb<itfd)clll/ connivendo, affentando, palpando 

corrumpere, perdere, nocere. !Rcrt)<Hfd)elr/ 

corruprui , feduetus cx nunia conniventiä. 
©crl)rttichflutl9 / OW. Corruptcla ex connivenna 



orta 

0 



$fltfd>Cfn/ i-iem cjTo.i bitfrficln / faibittir etiam 
3iUf(^dB / & nihil alwd tß, ^rimamor immode- 
rarus parentum erga Itbcros fuos 1 qvibui Unoci- 
nik Sspalpit hi poflmo.ium detertorttfiunt. VtdAn- 
frätHK. I?ing. 
5(t()Cltt / t»<t. Scribitur etiom 2lfc«l / SlbCnV 
jObcni t£ £M>CÜ / undt Ivpxt , vocabulum ißudex 
ipf) aüu ftnanti oitgtnem traxijfr, licet auguraii 
pcjfm, 9ltcm venire ä Gotbiccvocabulo^XHI elifa 
iii. n. Svech fan'e 9lnbc rß fpititus, fptramen , 
fpiracuJum, flatus, flamen.nalitus,unie : ?in 
t>a$ />fp«rare , etfnnbf li<jb / fpintalit, atq^ab bU : 
Slbcn five £>bcn 1 /pmcu» , haliros. (£d)W(. rcr 
Qlfcn« / aflhma > diflicuWas refpirandi. &cr 
2lt*n flinfcl iljni / anima eiui graviter olet. 
QtDCR boli'R/ refptrare. (SrinfVitÖcrSlum/gra- 
vcolentia ori» vel balitus, anima fectida. Qltcin 
h alt cn / contincre animam. 
5lfcmcn fn* ^emen/ anhelare, foirare, fpiritum 
, ducere , unde t ^tm%Umtl I anheiator. 
°,' ;. •M'.'.'.'A Die. Refpiratio,imcrfpitatio,aoheli- 
. cut. eine fcbnHrc5ltcmüni3 /gravis, anguftior, 

com prcflui balitus. 
SUcmicfrl / .j.Vf. Anhclus, animam« fpirirumdu- 
cens. <S6n*ratrmtcbt / airhmaricus, fufpino- 
fu«. eVadverb. anhclando, fpirando. tfurjfltc 
V\:d)t / dift;».uher fpiranJo. 



Protein / ^robel / Arabern # trübem/ 

ab <DOem/ ÖCC/ "CeroOem/ cxhalario, 
evaporatio , vapor , utpotebumor , ^vnn > c< üwnu- 
^ ]\irant» 

^roDcmicbt / 55* fumofus , exhalam , ra- 

porani, vapidus. 
^ro^munq/ idem ^WBroÖcm/anhclirusterr*, 

vel al terius rci t cxfpiratio vaporum. 
^roÖCIllcn/ gebrobeme 1 1 vaporarc, fumigare,ex. 
halare. 

Ülll^brobcmcn/ eraporare, cxfpirarc. 
QScvbrobcmeii/ rcfolvi, diffundi. ©rr ©un(l utt 

vapor caditrdißipatur t abit in acrem. 

S)ic äraffbcl 2Bcmcö verbvobrmet/ ?ii rini ex. 

halat, coniumitur.pcrit evaporando. 
^VODelfll/^robclung/ brobtlicbf / idemeß oved 

^i'ob(ni(D/$>robcmunt)/ brobemiebf. 

äU/ybdU/'w^H. ^/«7/i<,heu! uh ! Cow/i/». 
m'n/r jipt«/ f«m 2JJcb / /?f 2llitOCb/ eheu! 
*ilUC '4mrn ttiamnota irridentk tß. 2|hc ja/ q vafi 
yerö. /fi hoc »ÜU pof üa IIb/ %>qvidem ex Jon» 
venit: 

llf)U/t>tC Ulula,bubo, & aM appeüaiione Ger- 
man 1 .:,(iuli t>ic q*. c J idem eftac bubo. ,]^ul)r 
Clllc / noftua. J^cmculC / alueo , <ticitar rluup 
ttlöflbu. 6lcinculc. bubo. 
Jfreul/ J^culcn/ flebculet. e/i «fr hoc 2to/ />an 

tfCUk/ ululare, exululare.cjulare, edere plcA. 

ratus. 1^ r ^>culcu ü iuu rcbcn f t^niicn / impe- 

diri lacrymis afermone .intcrcludi vi lacryma- 
rum. d^c'br bt'illcn altf ululanci voce 

cancre. 

beulen /tH»/ ba^ @)cOcule/ ululatut, leffut 
lugubns , cjulatus. vim qraufamctf ©cbctilc/ 
ululatus.terribilis. Qfit; j, iii'miTiu'v.- u di ■ 
plan&us flcbili«. (£in 2Bt Ifp'qcbeulc / truxlu> 
porum ululatus. &ai ^Mtnbcbcufrit / ululatua 
cannm. i'icibiT unb jntlttrndllcn / ejulatio 
feeminea, muliebris, vagitui infantum. 
Jf>CUlcr/ V>er/plorator, Cjular«!, q vir it. ins. (Jinf 

J^CUlcrin/ femina qverula. 
J^i'!llcn|d) ' a U fc T a-irerb. ululabilil, plorabundus, 
qvirirans. 

^Clllcrbflftifl/i'^Wfnvt'ula» voce« referens. (ff. 
Jim? bfiilcrbaf "ü 1 ot>et beula 'ich »erbringen/ 
cum lacrymiift fingultibus niirrare, lameacit 
fermones mi(ccrc. 

OtbI>cutrii y itd? nnn; «1*. unb f.ift iii?obc bculrn/ 
confici feie ciulatibua & lamcout. 



6 3 



Sfti 



5lu 'l'Ciiktt/ qviricatibut aliqvidobuncxe, //.cc$ 

fare ab ululatu, clamoribu* * lamcntis. 
^CbCUlcU/ dcflcre , i llacrymarc , dcplorare. €lH 

febr bebeulctcr Z öbtffaUV funcra ululata, 
gortbeuleU/ i/IWcere ululatibus, cunda loci qvc 

rtibus implcie, torosdics continuarc qvcrclis. 
5Jcibcul<rt/ fcrirc aurct qvcftibus. (gr f>At it)Hl 

animum ejus crcbris 

ululatibus. 

Serratien / lamcntis fetradere, ejulatibus dedere 
fefe, maecrarc fc plane* u aflidud. 

pratum , ar vuin, 

arvus, campus , pafeuus. viinc fd;^nT grüne 
81ue/arvurolatrum,viridc, viridarium, rusamee- 

num. £ale unfruchtbare flucti / attonfa kitti 
jugera fovalentia. £n; «UCR lic ;ci: R)ü ic 
arra inculta fqvalent. 
KllCIIcft"^itrun(t(r villae monaftcrii , campi , t/rm 
pagi Ö'qvascunqt prasdia. Hinc irmumträ pro~ 
irinciArutm, urbium \$ viüatum vcctbul* , *v. gr. 
CÜ?l)ff ilU / Mofcovia , 4 paluJibiu dMum rtonum, 
&1lf)du7 Kiovia , a vteedtum pafeuis. ?>lf | f 1 tl ' 
Flefcovia, knuÄUte tnrjt. girtatt / <j > *p Oer 
Heilte 2(u/ i multitudint incoUrum. ha SJJaf 011/ 
Bacavia , 3Rt5r041 Moravia , ÖnvüaJ« » -fv.ac 
nau / Sc&au / Siiiiöau / rmbau ic. 

%üid)t /a.ij. &*dv. arvis abundans, traltus dives 
pafeuis patrisqvc loca niufcofa , viridaria fre- 
q*entia. 

€xiU/ ®eu / Öi a»/i4. ©Ott)/ propric tradhis Tallcn- 
: ■ - i (tu CalgtfUuOf / u>m pagus, vicus: 
Drwde panxciam , diaecefin & inregrum ditio- 
nis diftrietum , regiooem 6c terram notabtt. 
J4on rfi kür* co yaf* , terra ,ft d k noßro 2lu / aV- 
it/j per prottbtf. Iii. f. ln.it n'miua diBionum : 211» 

cjau / Üecrbqau / Pinnau / SXinfgau / 8f ©ocjraf/ 
^t-j,'/ föauqraf/ Index pagorum , prasfes alicu- 
)us di(trt6rus. 

$(UCi)/ etiatn qroqre, de ; ConjunQh , idtntiU- 
tdttm anplicäns , i aräoj pructdit'orätiotlfta » dicitur 
Urnen : C'ilicb l'dj / bin CÜI BfcnfcJ) ■ CgO q voq»c 

errarc poflum. *2tuct> tft Daran niebt iu jtücnfcln/ 
■cc dubium ilfö dere occurric Slucb ittd^C Ct> 
ner / oon eft usqire ad unum. 21 lief) fo aar / in 
tantum. £n | uud) t\U / una nobikum eft. 
Ifl and) nicht re cht/ q»in indignum cft. (r c mc i 
He t cb^ a n cb / i dem lencio. 214 MU§ AU <6 » 
bei) fepn/ mea res agitur. ^iCmn and) / et ian-.fi. 
ÄUC& fef gü{ jC / tcl prtmeps, fjuefe icljt / et- 



6 4 



iamnum. s ^i;\f» •> r.I '.le ctiam tum. Untaucb/ 

fimiliter. 9^td) . tief) /tvrtrr auci)/ ue. :.c ] ci 
3a anc|)/ q*m. 9tuc^n)ol/?eL 

91 II f / *"/ ff«" , fw» Öi hedie norniunfvam, \\ f ♦ 
Saxon. Up/ pr*pn[it 0 , ßgr.<ficjuis (upetjufr*, 
Ö", vrr^K p. : tx , in , pro , de , con. 2af 
t>cm Ji|d)e/ Tupra mtmim. 9Ulf bem JclPtV 
in campo. tüuf tnU" BtcDer / rursüra-deoniim. 

■Jiuf'auf ! tntrn rxaUnt. Surge, agc, agedum! 
§r»tl)auf //natu.inus. ^ei](nauf / nirutm es 
o| pofito. ©CTül»e'6)liic() Uf / direa*, real 
fuiium. Jf>crauf / fuiftim verfusroc J&inauf/ 
furfum in illum locitm. J^illimcfauf/ Uuelfei« 
auf/ (Bternenauf / furtum corda.aa fumnurni- 

tendo. Obenauf / fupra , fuperiui. Cfcblnu* 
auf y U cl -nf / male conftituius. Ubcfanf 
|c ;M1 / iniirmum k «grum efle , male Tc habere. 
Cujta conhätium { Q3c(atlf fcött/ "Ctc valerc , »a- 
lctudinc uci commoda. 2Bdauf/i.*. ^rtfcbauf/rjl 
intrrjrti txuit. Eja, age,E«ax! QÖ.Uauf / abun- 
dc , absindantcr. 2>:«Bauf |U tub« (WbVn / efle 
occupatum * Tat habere qvod agat. Q5cB UQ* 
(CR btttauf / ab imo ad (ummum. herauf/ 
reldtiix figmficAt : adqvx. rauf a" 1 1 h r ji T< 
Rii\ U)ar / qvibusauditis cxcandcfccbat , qvo fa- 
aöfremcbat. Darauf/ ftp fmi dkihtr Drauf/ 

fuper , fupra , i/. r/? ai-v. /™p. Drauf cjing er bin/ 
poft ea fecedebat. ©rauf Drauf ! rß wterj. rxci- 
<an/.agitcagitc ! cxpeigitcitnini» properare, au» 
daclcr . intreptde. Ifr 1 't |rrnig bxauf/ id irafei« 
rur. 9|uf adeu feiten / undiqrc. 3iuf alträtfi 
r ifd) / vetufre. Qluf bdf / ut , qro. Qluf ba| 
Riebt / ne qvando. 2IUf tat erfte / qvampri- 
mum , primo qvoq; tempore. Qluf ba 6 kba n* 
befre/qväm celerrime. 3Ulf fem 5i«aejld)f/pro« 

nus. Qlufbcm JXncfen/ Aipinus. Stuf benJpicb/ 
caefim. 91ufbcn^tid)/punÄim. 3luf ber <£rbcü7 
humi. %i* SUuci* ^ttte / ad acloris petirto» 
ncm. 9ufSlnbaite1t/adinr>anciam ?luf bfC 

Jinfen / finiftrorsüm. 9tuf ber ?CcebteR / dex- 

trorfum. 5luf Unb üb I praeter proDter. 9luf 

bie gemeine Irl / vulgaritcr. auf ben tylafc/ 

abrupt, 9i»lf t tue Si'lf / q vor.dam , q vo dam 
tempore. Öe- 
2iuf* ictntrMÜum ,pri auf ba<. ?luW %t\tl in cam- 
pum. 91uf^ £?AhtbaU6 aeben / afeendere in cu« 
riam. 2lufm/p« auf bem. €rt|l ibmauf beut 
£alfe/imrninccci. Slufn/pr^auf beR. 9(ufh 
Slfrtab / Ttib Tcfpciam. ^ \. dkimtu 1 auf« bette / 

auf* 



Ollfi fd)6nfic/ aufe Wni^Hc I opcime , pulcher- 
time, minimüm. Stuf f allcrhöd)|te / adfum- 
mum. 8uf$flei§ia,fie/accurate. Stuft gen an ffie 
fliehen /ad vi v um rcfccarc. 9tuf£ f urjcftc / com- 
pendiariö. Cluf* neue / der. uu.ck. 

UbCII/ i S*xo». Up/ Belg, ocffciicn / Sveliftca. 
Excrcicarc , recolere , vcrf'arc , exercere , agcrc> 
vulgb praüicaie. Ab hoc auf I w/> ||f iJtb dicitur, 
llbcn / qviM per rxtreUMicnrm (pmfi recluditur & 
aoeritur ammtu , aify *d babitumperficUur. @e» 
llbf / exercitarus, verfatus in afiqvi re, asfve- 
fa&us . Ungeübt/ minus exercitatus, rudis , in- 
e x per : us , inhabilis. 

Ubcr/ftCT. Exercitator. Ubcrinn /Dte/exercita- 
crix , We Baute null einen outen Uber haben che- 
lvt defiderat cxercirarionisplurimüm. 

UbtillCj / M< / it. t>rt 5 UbCII / Uadatio , Kxercitario, 
u ! u$ aföduus, contVetudo, praxisthabitus. 9Cct>> 
flbuna/ @d>reibubunä / exercitium dicendi, feri- 
bendi , frve ftrli. JfunfKlbung / artis agitatio. 
gcibtfubuno, / exercirio corporis, vr m fjfibung 
rraftatio toci* , ufus canrus. ertnnennbiina/ 
meditatio • curricula mentis. ÄPrnplimcntcn» 
Übung / exqrifitioris, cleftioris dicendi generis 
ufus. ($Ptte$furd)tübtino / exercitium piecatis. 
5?ricg?tibling / ufus & confveeudo armorum, 
alias feaffenubuiia / oalasftr ica. Übung bring! 
afli'3/ exerciratio cit rcrum magiftra, ufuad- 
difeunrur omnia. 

Ublid) / äij. £5* dJv. confverus , asfrerus , folitus, 
exercicatus & u fi täte. Unitblid) / infol cns , in- 
ufitaius, infretos, & infoliic, infoienrer, in- 
ufitatc. 

Ublicfyfeif/ bie/ id. yWHbtinej/confvemdo, ob- 
fervantia , ufus. tltiH&Itd>f Ctt / infolcntia , in- 
fvetudo,imperitia t ignorancia. 

Ausüben / patrarc (Sine b6fe Zabt ausüben/ 
coremircere dcli&um. Ausüben etiam tIL exer- 
cieatione aliqvid addifecre , vtilgb JluJi* alfcl- 
•vtrr , asfvcficri exercicarione. 2lilS'Übung/ mul- 
ta, fumma exerei ratio. 

$CDÜ6*n / juxra exercere, exercitiis adjungere. 
üfrpilbim g / parergon , exereiüi acceflio , trans- 
cursüs. 

CDittübcn / una exercitationem fufeipere. £D?it* 
Ober/ ÖCl/commilito.condifcipuIus, Collabo- 

rator. 

SRadjübfRV exercitium dtrTcrre, qvad port feftum 
demum ufua mbirc , inßtr officMium rudium 



inexftrtenm,qvi in officio conßituti modumtraftait- 
dorum negotiorum denamäddifeere vohmt , ifot 

Umt im 2(mte Urnen wollen. 9caef)iibeii rfl 

>::j<n, c.i, qv.c didiceris , verfare, rumnurc & 
ftudiosi traclare. tßaf^flbuna/ praxis, ufus. 

aßebeuuben / id. qvod $ennben y g^ituben. 

QJcrubcn/ committcre.agitare.perpetrare, delin- 
qverr, Q5erftbuUiJ/delidum, faclitatio , facinus, 
opus,aclio, factum. 

-^oruben/ ante exercere, preludia negotiorum 
facere. Q^orüblina/ prarcxcrcicamcntum , prac 
ludo, progymnafma. 

QBieberftben/ ad exercitia redire, reverti ad inftiru* 
tum. ^iitt-nibuua regrcHlu ad ftudia , repe* 
t no artium <Se feientiarum. 
3entbcu/ multumuidareinexercirio » terere ali- 

qvid & reterere, defatigari exercendo. 
öff^n/ AdjeS. af.CLUffetl. Aperrus, patens i folu- 

tus , patefecns , rcclufiis. €ine offene SUJunbe/ 

vulnus hians, hifecns. Offene 2Üren/ oftia pa- 
tentia. OfffUe^ Jcibc^ fei)U/aIvum folutam/ii« 
Jaxam ES'flucntem habere. Offwc ^cilbictuntl/ 
audio, proferiptio prjeclara. Offene? jvin!? 
heubfU'in / patpitans vertex infancis. -Offene 
Briefe/ literat patentes, vulgd potttltt . Offener 
v? ehre i bei* ■ Notar ms publicut. 
Oc^Hfn/ aperire, referarc , pandere, &compo[tium 
(£r6fTucn / avoA idem notat. £>ie iur rfftnen/ 

rccludcrc, patcfaccrc jariuam. vl'in (Zebelin* 
nui"; eröffnen fecretum manifeftarc. (£ tacill bat 

C^e MiianiiK erönnen / liberare ä vinculn , effr i n- 
gerecarcerem. ©cdfTnct/ parefadus reclufus, 
ic mi! in.--. Ungerf/fuet five uiuTPffnet/opertus. 
clautjis, occlufus, obferatu s. 
OcfTner/t»cr/8? Sro/fner/ referans, patefäcient, 
manifcAans, promulgant. £)eff nevut Die/ id t 
Oeffnung/ Drt/S5'Sr6fTnunq/patefaaio, apertio, 
apertura , manifeftatio. Urteile € röflnuna/ 
publicatio fentrntias. ^iegcleröffnuug/ refi- 
gnatio. $ur6ffnung/ reclufio januae. 
jOeffroMiA/ai/. publicus , apertus , clarus 

manifeitus » & mamfeftc, clarc, publice, propa- 
lam. (£U\ 6f7enbUff>er ©ieb / für manifeftarius. 
€(ne pfTenMicbeJabf/ fadumpropatuium. £)ef» 

fvnMtcbeJ^ure/ prodibulum , vulgare fcortum. 
ÖfffenMie^craßirt/ tabernarius. OcfTeuMich* 
OVitlimq / cauponana. OefTenbUcbe geinb» 
fdKifft/ inimiciti* indidx. & iß o/feuMid^/ 
palam eft, omnibusconftat. 

€ -OfTcn» 




6 7 * %U 

Offenbar/ & offcnbarlidj / adj. &adv. j>crfpicuum, 

cogimum i pc'rtulgatum, manifcftum , paflim 
obviura : £y manifcftd, liqridö»<JiluciJc , lucu 

lcntcr, infisnite. QUif offenbarer X^bt erftvif« 

feil/ in ipfo Uöo deprehenfus. l£u offenbarer 

6d)rciber/ Notarius public«. £ic tSadjc wirb 
offenbar / patefeie , permanac, increbrefot , in 
vulgusexit rumor. 
Offenbaren/ divulgare, indicare, pallm faecre, 
cnunciare, deferrc. ©.inj gebcimc ®acbcn »f» 
fctlbarcn / *c* occulta» dr involutas in lucem 
proferre, 

Offenbarung / We/manifcftatio, tulcatio, divul- 
gatio.patefactio, promulgatlo. Ajic bctlTlltcbc 
J)funb:»rung ^obannul / Apocalypfis. £)ic Ol> 
fenbarunq ber Clinötn/ c nfeflio peccatorum. 

9(114^» ^llIflC/OÄ»/ Oculus, poch«, lumma, 
p/. Die Singen. 6cWff< Stufen/ acr« A aeuci, 

jp)Cf)C 5lU^en/ arrogantes oculi. QSerlicbtC 31 II» 
gen/ procervi, ridentes, petulci. (£ro(jc SlUtJCll/ 
prominentes, protuberans». ©raue 2lugciU 
glauci. Reifte« Qluqen/ oculi aoim<c. (Diit 
Tin 3ltK)(n Nfülfcn / mäu loqvi , mftarc oculis. 
?Si>V illl^en ijaben/ in oculi» gercre , cordi efl'e, 
£)»e 2lugen WrfleiÜeril / praeftringere oculos. 
SDilt ffbcn&eir^luqen blutPf'eon/ in media luce 
ecccutirc. (Enicm Die 2lugcn blcnbcn/fafcmare. 
Slutf ben Slugcn geben/ c medio ex ire. Sic '21h« 
gen auf einen werfen/ obfcrvarcahcnrcm, tavere 
alicut. €r ift tbui CHI vr t: dn"l un vlu.w / invi- 
fu» ei eft. <2Ül<|cn mcbcrfd)hgcB / dejiecrc ocu- 
los» vultum demiuere (tinem ein Jlu u fMft 
f(f)iagen / oculum verberibu» excutcre. ^eb 

barf meinen Singen nidjt trauen / timco ti .cm 

ocutorum. 

SlMertajcn / oculi aqtiiini. SMiniclaugc / ttvf 

lufciofus, delioculus. £icb$augc / oculus ne- 
bulo, furtivu». £)0(faugC/ dicitur dtro y avt Ai- 
trrim mortem expeaat , ut m rjiu heum fucetdat, 
rabftitmus, obicrvator.acraulu». j£>tincrauge/ 
fivt ©cr|tett»5luge/ clavus. .^Uicnaugcn / oculi 
emisfitii, vagi. tfafceuaUßen/ ravi oculi, ö"ra- 
vilije , Äa^euatiqiae / tpn tala oculot habent. 
Jieb&Higcn/ arguti, polccntcs, ardente* oculi. 
£uraugcn/ lyneei. Secibaugcn/ Hvidi. ©n 
üftuäaugc/ üvor, fugillacio. ÄrcbSaugcnv can- 
crini. flCof' f*™ $ricfaiigc/ dicunt etiam *$uU 
> Lippus, gratniofus, oculns lacryman- 
tes & rnarcorc plcuos haben». c(!;u'Uu!'jc, 



Jfo 68 

oculu« neqvam. (Scbnlaugc/ Oft/ pattus, ftra- 

bo. (Stmniaugen/ oculi truecs, minaces,fe- 
rocci. Jill ^li IC/ pirci»marinu»r|} t a/ui^rt' 
(fe/ mutcnula. :Xct üütf I pifcis fluviaciht« di- 
Hm; Mburnui. JeilfeK^Uaen/p/^tf.^/iiu^W* 
fenfraut' fabulonia.faba luptna, hvofciamus. 

«£uae(eui/ Da« / dunm. «cellu». J^cile / Marc Ziv 
getein/ nitidi, vividö igne flagrantes occlli. 

i21li;e/ X>06/ ttuun de vitibusdc arboribus dicitur, 
it.fenificant, 21ll4en/ numerosdt punefechar- 
tarumac «lorum. Htnc : (£r bat t>« Ulcifte9lU> 
t\CU acnwrfcn/ plurima puncla numerat jac>u. 
l£r Wirft liiUtcr cinjele ^luacil/ nil , praeter canc» 

feu vuiturio», jacu. £r bat riel 'jluacu in b<r 

üartC/ multos numeros conrkere potettchar- 
tuli» i'un. (£r bleibet auf feinen fünf anienv p> 0- 

prir dt eo, qvi qxuitfo furttt* vrl tti.im pttß.iboltru 
dam j.wt ; m'tapbvr. xutem de contumacc/ta/ur. 

SBcinaugen / gemm« Vitium. *o iiiinuacn/ 
oculi arborum ÜiUk\cn fcljCIl / gemroare. luie 
verbum : <iH'^clclt / ywi nebti ahh ^eljCU $f 
Pfropfen dtatur , ocui.ue , inoculare. 
€U ICH / ^contamtuus , fiel) erCU^CU *tq x CTCU ICHClt/ 
pi ep)ir ,ir omni tt divtur ,y v* in oculos iJldU , fi'S- 
tta fuut : oßenta. , yn irnta , prodt iu : Hütt txpo- 
nitur : patcre, manit cftuin efle vel fieri. er» 

euget fteb bierau^ / mdc patet. <£< wirb fld) noer) 
febon creugeu/ hqvido conftabir. ^ ereuacc 
fieb biS biibcr IWCb nirf)tl nihil ntt de rc bade- 
nus compertum cft. Dnndr fiomfitat tti.im : omi- 
nari , ominc oecurrerc. (f $ eil tenet fld) / ouh- 
nofumeft. QvAieehAm.id ßecliittAhtiur. 

bat fld) in bentJ^aufegeeutencr/ m:cdibu» iftis 
larvas vagantur , fpeclra tiü funt, fpcclrn oculi 
feriuntur. CompoJ. tyn&U '.ClI / exoculaflcrc. 

Su^ung/ ^uaenuua/ ^reu^ung (&:eu;cnun>v 

Die/ manifeftatio, omen, prodigium , Omen- 
tum , uota furun. 
(Etgelcn / tetiier obliqvare oculos cum veouftate. 
Vtrum cmnpoßtA ma*if in ufußtnt. ÜtltCUgcIn/ 

^iebeuqeln / gegenctigeln / iueugcln / y n* omm« 

intuitum frve aipeitum ludibundum, blanduin 
dr amicum ßomficant. Hi c : einem IteMtd) Jtt» 
eit ilcn /furtivis oculi» alicjvcm »erberare, mor- 
ficare oculis. l'cet* dicunt : darc oculi» epu. 

las. Gkqcncinanbcr eugelen / mutuo afpedu 
oculos pafecre , (umcntibus oculis Cc mutub 
profeqvi. 

^U'-ueht / &rAiws augid)t/ a.ij. oculeu» , ocularus, 
oeecliatu«. (^inciigig / unoculus , monoculu«. 



CNCltvCUijii]/ parocms. vfuTpcuquj / rurgiau 
Iis oculis. .ßuubcrtcuaig / centoculut, utAr. 
gut. $0fyeUijit) / exophthalmus. $iefeugia/ 
caclophthalmus. 
€ugcmn4 /&,ptb hoc fimphci , Compof. ©egcn* 
iub 3ik"U Jehl n»j / X>U I fß ludut oculorum lafa- 
vorutn , petulantitim , cupidorum Ar arguto- 
rum, qvibut amantcs incer Cc tcre uri folent i 
incutiut flexut, obliqvus, vagus, pasrut. 

^luafl / migften/ gcmisjflet / f» **** 

TS<\\\<\\i ■ U •>: j ; tfl, 9710,1 meiere fraget, (£rnbcu. 
Antuptior h*c tox tfi & communior , ovkm <p * k 
menje Augi'fio , tempore mm. meffu a.iieqvito , ve- 
nire poßtL ForUfte *b 2lug/ Jeu $11/ campo ,feu 
pafcuo, anginem irthent. Extat etum Compoft- 
tum: <\n u uKfi / Trages in horreis fervarc auc 
invehere . d> tiä nofier fttia/tnuma t / *b boc atIQ> 
(len vemret , qvemadmodum Otr ÜJfci) / *b anti- 

?vA voce , C0?CO / «irgo t u»dtBflgicum foet 3)?C9*' 
i Ii / puel Ii ,dfducilur. 
9lllf/ pr^p*/. e , ex, de, dis # proprer. 9lU* 
/ proprer avaritiam. 6* \\\ AU*/ confum- 
matumcft, aäum eft. ©ein (r tubtrcn l|l ftU*/ 
valcdixit ftudtis. ÜJOU .paufc au* / cx aedibus. 
SrUUtpf AU*! 3<&fageillid) AU*/ ludibundorum 
formuU , yttfunn iüj Chartam viltricem de* 
rtam, lue ipfam vi&orumW/Tjofar. 31u*bcilicm 
JKahr. confilio cu6. Comp, (daraus / t>er/ rm- 
na, internus rci , ton (Curaus mit cmcin fpielcn/ 
einem ben ©arau* machen / funditüt aliqvem 

perdeie. Jfchrau*/ &et7 in veöio. reprehenfio, 
improbrario. hinein bell 5i ( hlMHCi geben / ver- 
bis aliqvem caftigare , arguere , objurgare. 
Cill (Saufau*/ $rinf au*/ hcluo, bibaculus.bi- 
bulus,potaror. 5Bifehau* f pemculus. Dar 

au* / brau* # brausen / foris <£* wirb nicht* 
trau*' tmercidit negorium. durchaus/ omni- 
nö , her au* / foras. J£*rau* Jrpunb*ft*t ! ad ar- 
ma exi icclcHc. J&inAU*/ hinc in alium locum. 

roiU* cnHitf) r)inAU*/ qvortum tandem ten- 
dunthxe, qvisfinis, qvis exirus rei ? ^& 
$id)t I nobmau* / incerrusfum, qvid a£am, 
q-»orfum tendam. Ubrrau*/ nimis. fötluber» 
flU^ b6fcr ^0\Cnf(f) / homo infigniter rnalas. 
äßorau*/ unde , ex qvö. QJprau*/ B 3?<iM>r; 
AU*/ prsefertim, maxime.imprimist |r.t 'prv.lüi 
etutm ttomen mäjcul. </?. .^rit tBurau* brfom< 
men / praKipuum ferre , praslegatum pcrcipcrc. 
prioriiatem habere, prima« ferrc 



'jlUBcn «fl», ioc exrra , ton» , rorat. ^ c n cuf.au 
ab extra. <8<J)Pn »H?n allzeit (jWjjfll / extcnoii 
fnecie niterc. .$>fr$M>rc l't R0(f> 0U^U/ ut ' 1 - 
dum reverfus cd tabcllanus. (£in( &0((C*< 
furd?( VCtt niipcU/ pietasapparens. 

Slijfrr / id. tpnd außen / ö" frdimi , »"ykg, y/''*- 

liUi i./rm t ,t/'.* .jifj ab« in c , Ii nc , CXCCpCO , | i •• • 
ter. 9!ufer tem ?ed^ ifl «m r Mno.cn / extra carce- 
rem causam agere tutilTimuni cft. Siuftt^rCc 
6abe id> Ilte^CS' Jll e§CU / pr?eter panem nihil eft 
qvod edam. ^* acht mir aüe me!/ auf er/ \>a$ 

bll nicht bC0 mir bl|t/ omnia mihi levia funt , 
pnetcrqvam rui carendum qvöd Hr. ^lilc* 

®elt/ aufer Dein (Süberwcrf. Omnc argentum, 

exceptocimeli6. 
Sufcm/ tteCUf«rt/defleftere,dercifcere,deccJc- 
re.recedere.deflftcrc^bftrahcre fcä re aüqvü.ca- 
vere.dcclinare.devitare. (£i<r> fcitliT ©CWalt CU* 
ferft auf eine Scitlana / ponere perfonam ad cer- 
rum tempui. Qiä) feiltet fH(d)t( CUfcm / juri 
fuo renunciare. (BicbbtT Jletlte ®efcD|(t)Äft CU» 
fem / (egregare fc a communione hominum, 
disjunclionem facerc. (ginc* ^lMUii 'dM' ': i:(t) 
etlfern / Ab alieujus familiariiatc diterri. ©C' 

eirfette Rathen / res feparaex. 3(b »erte mi4 
nicht eufern \u ciid> iu fommen/ non gtavabor 

tos invitere. 

^llfercr/ Oer. Singularis homo, abftrahens* ab- 
(rem>us divencns mtfanthropus drapeta, du» 

ferinn /Mc/ fohtaria. 
(ruferung / M« / ö* Oa«. (Eufern / diverticulum, 

fegregatio , fecretio, fcjunÄio , fimulatio. C'U» 
ferung ftief>cn / divmicula qv*rcre. (rehtin«' 
Cllfcnini/abfcnria dolofa, abftincnciafimulata. 

£a* (fufern ber @e|cllf(r)aft / deviuiio, fuj^a, 

Virario hominum. 
(Jtlfcrüe^ / *d\. Ö» *dv. Exrraneus , erremus, ex- 
cerior, extcrne.abextra. ticr euferhehe SWeniebv 
homo extenor. ©ie euferliche Eltone / puta- 
mina verborum. (r icf> ciifcrtief) frcunHith ftgU 
len/ gefribus dr yerbis amicum (imulare. kir 

ftcflt fi<b gar eufcrlid) gegen un* / infreqvens 
eftnobis. 

(Ettferlichfeit / tit I extremiras, Aimmiras , infre- 
aventia , externum , abMinentia. Id. qvod ftuA 
fcn:nejBtw(£nrern. 

|€llferil/ «Jferft«/ terminus n extrcmicas, ul- 
timum , lummum. ©a* ntfertle bran waaeu/ 
ttrfucfjcn/ extremum audere» ultima tentare. 




Digitized by Google 



71 



S(» Sa 



2(j Sa 



72 



3n bie cufcrfte ©cfaljr bniujcn / in fummas an- 

ouftiat corapcllcrc , in nuxmus oinnium rc- 
tumdiflSculuccscoojucrc «üSiiuiö aii''v chnt 
ftcFommf. 

Clltcufcrn/ eripere , dctrahcre , auferre .adimcrc. 

£r enceufert tief) ie$o be* $runf* / abftmet a po- 
<ulis. «iuem ba$ feinde enteufern / «movere 
alieujus bona dam de medio »expilare aliqvcm. 
Gnt rufrrung i*u/ti. qwd fcufcrung ■/• adem- 
cio , detratoo. v£ufcu|crcr / D€T / rapo , tagax, 
furtifkus , manuarius. 
SOcrcufcrcn / alienarc , commutarc , diitraherc. 
2llle$ öa$ fcillige Kreufern / dilapidare omnia 
bona fua. 23err»lfertC ©Ufer / bona venundaea, 
alienata. QJereilferuna, / Dl*. Dil1raftio,alie- 
natio, vcnundjtio, dnllpatio. SSereuferCT/ Der/ 
#Die QScreufcrinn / vendax. 

Leiter OCrt ufem / coemere qvasdam , ut pluris 
pqftca diftraiaatui , untidem vendere , nego- 



tiari , luculente , i. e. cemmodr ö" cum luero vende- 
re , au&ionem facere. SBicber rer enfern / dc- 
nuö alienarc , idemcfr fere figmfiedt quid tDrflcf 

»ereufern. 

3 creufern / disfipare , dispergere , difturbarc , dir- 
juerc, &idtm qvod X>cteuf«n. 3ereuferre ©&• 
ter / bona diffufa, difperfa. 3erru|iT!.d)/ dis- 
(ipabilii. SiTt il'Vnnu / disfipatio. 

%k & 9(6/ often/ gea^et/ ™r*«m * f»» ß- 

[tum , noUttfc garrirc , blatcrarc. Tdlut etiain 
funt : 009«» / fcfctWtjeri / g^clCrt 
I fd)natCCtcn K. Hmc dtatur : 2l^v|/ (JfcCi/ 

J&cftel/ elfter / ?lttjafrer/ ow/pica, vm 

genut prae cetcris itreperum dr ^arrulurn. £>IC 
||d / /«* €lflcT / ltli:t ii)r Rupfen nicht /pro*, 
fcmel ancilla , nunovam hera. (£s n"t feine i?iHcl' 
jte habe benn iv je buntem / p«™. Non ommnö 
temere eil . qvod rulgö di&iunc« 



3. 




Secunda Germanorum litera , cum 5 & 
. U UJ apudGrrccos* I.atinos, larpmfcu- 
lecommutatur , fed multö freqventius 
lutr.c <ß. locum fuum rclinqvere cogitur. Hinc 
v j t io(x fcriptionei : .n.uiv r (ßrinqer ©ar fere- 
crum. 5Bapff/ ^)0§en K. Ted Je haud rarö abundat 

in »im / £ainb/ fombt/mmbt K.non cn>m duo : 
nmbbrinqcn / JÄmber / foutbeu / nemben. Q»*- 

• dam di&ioncs tarnen , per ^ & promikuc 
feribuntur , ut : jßabcT / £afer ; öabcl / ©afel : 
ge|l/ 2Jell : ©efattcr/ ©eüatter : Sbatc / ^>ateic. 
in qvibus verö non tarn reft» rationi , qvim in- 
vetcratae confTCtudini litatur. 

S30(t(/ Der. Idolum, i Nato , jlß^riorum Rtge, 
in bonortm Beli : nris erttlum. Holst : Domi- 
num , potentem 1 patrcmfamiliäi, lataü ficlus-, 
Nobi$ä^,ialcft: (tS^aalitCT/ idololaua, £5* 
5Öaaliftf<r> / Baaliricui. 

I Oer» Vocabulum txAfiA , cum voce Ädrtl/ 
in Ctlticamvrterem albüum , praefeexum ,admini- 
ftratorem & of&cialem ftgnijicemj, Qalik aJbuc 
dtatur : Bailhf.ifa/tf autem Balio , fwir/fnutri- 
cor , & Balia , nutrix«c defenfio. Otjöittum la- 
mm hodü ayuinoi Voctbutum eß. 

$55el/ter. PrÄMarte, wt<»V UtinoruM brBum miß 
ßt , fvoi T*t/ir fufbiC9r , 4 »o/?ro 5RaIi]en / dimi- 
carc. *« Sßel «ißW Aliud tß , jvkm contra- 



Uum 2504!« Hinc Gtrmanorum mmint proprio ; 
^alineocr / Balamirut , i. f. potent dominus. 
Halmundus , Ballovefus , iL. Latinum bcllm, 
noßrum jP>clI/ clarus. 

33(lbC(/ &60< Babylonia in Mefopotamii , 4 

confufione Imgvarum di3j, undt venit: 
%abl bOMCtl / ßCbObltt / bUterare . confun- 

dere , prxcipirarc verba , unvctfUnDhcr; ti 

Dm/ orc blicfo & dcbili lingvl efle. 
Gabler / Der / garrului , inepte loqvcns , fvbd ei- 

iamdicitur: (£ in Rapier. 
$abluiti) ÖfipiSplun^ / Die / inepta & infulfa loqte- 

la,fcrmo confuuit,fa(liditu«,molciTui,ruAicut. 

©ebabcl/ D»if/ B'Döb Nabeln //»w^ÄpcIn/ £5" 
Pcipci / id.fvod]b4b\un$J loqvacitas , (permo- 
logia «blatcratio. 

Sabeltdjtö p^peliefcr/ babelbaft BT p*\pclf>aft «4> 
garrulu», dicax . loqvax , verbofm, futiüt* 

^iusbabeln £5* «U^pÄpeln / ceflare blaterando, it. 
aiiqvid Joris cti unre , fermon bus ftultis temere 
di vulgare. 2lHöbilblun^ / Die / id. fvod B»W 
bluna. 

QSerbabTenfiJ'rerpapeln/ inconfuUeaiiqvjdd»vul- 
. gare , fermoncs garrulc diillpare. QJerbilblun^ 
rucilitas.nugx. 

Sabela / gefabelt / eß abbocbeMmfmutto 

t>. in f. nugari, confabulari» cid etiam reftondet 



tic. parier, qvod&noßri Germano tiärbari , tJJ.U» 
Ural / dtcunt. 

gabier / fcct/ Bf gablirer / Mu $ab«ib,»n«/ nuga- 

tor, gerro, inaniloqrus, locutulejus, fabulator. 
gabrl / Wt/ //mj £abclwer?/ Das / fabulx , nu- 

ex , ineptix i ihllriloq ven na. 2l(r< 3B< ibet 
fabclll /fabulx , nugxanilcs. 

ßabultruna, /X>(t/ & Jabeliing / commentum ftul 
tum, rricx, nieras nugx dt ineptin. 

IMappCni/ intermixU liqvidA Uteri L. k popeln 
fvodetuxm plaubem / d/iJ iui/f8o dteitur , & qvi- 
dem Mb ipfo blaierändi fono , ut aJia qvAmplurima 

ÄÖ4 vocabula, e. g. babern / gatleru / flapprrn/ 
Harften / febnaHcrn. plappcru / garrire r/1 
ijW.-PPiTcr / Cor / loqvax , lingvax , mulcilo- 
qvus. ^lappei'CO / VU/ garrulitas Oicplap 
pern five Dae yiappvnt / vibrara oratio , pro- 
fluentia fcrmonis , plarpcnfef) / pitipprridjt 
& p( apperha r t fabulofut • verbofus . Iis k plain 
tetw Junt plmiocrer/ garrulu», plmiDmritt/ 
gärrula, pUuDcrey/ pUuiocrfyaft IC* «nw« 8* 

ti?m cumpriortbui figmficdniiä. 

SSfld) / # 25ad)C / t>«r/ porcus, ^iotor rt- 
um , ein »4<bf<S?w<in / ö» cta $ad>er. yfld 
««im dttleSo «Barg / fc> S&org / qvod dein Je muta- 
tumeßtn £ot€. Hincdirain. 

{Jerflem/ *a*/ porcciw». «übacfefctc« fivt ae- 

twbnrw^rrUctB/ porcclluiablaftatuf. ©cn- 
oertb 5f rrcl/ o&cr fierFlciR/ porcellui fubrumus. 

ep.llt' Ö7<Sp<JnfcrflCin/ netrens , *b antiqvovo- 
tsbulo (Spriin / über , ruma. Vid. infra tn 0p. 
gcrFeln / gOffrl iKrftn/ parere porcdlos. £in 
ed)»dii/ fo tum crftenmal fcrfclf / porcetxa. 

Q3^Cf / D<t. Antiqve poculurn, 4 Suambrorum 
5&vKf/ qvb.i nudeum ft»nifie*vtt,&qvta poculurn 
nucleum qvafi rrfnt.bwcbodie ab ißo &<Ml dieimm. 

S2?cd>tt/ 0<r. Poculurn, fcyphufccyathus. (Ein 
fUbcrncT % 1 poculurn argeatcum. Q5cr» 
öl'ilbter 3kd)er / poculurn dcauratum. 2lu£ge> 
(icd)cn<x Fxtyx mit Silbern/ cxlamm. ©rof> 
fet unqcbcucrcr %>< d)<r /poculurn immane tel 
Heracieum. %><$<r Ctnfd)cnFtn / infundere. 
*&ü8faüften I evacuarc. Z>tn $e$cr intf ®tt 
ficf>f ffimcif <n / feyphum in oi impingere. 
Sirincobcc^iT / Det/poculum medicatum. §rftl» 
btnUlbtX / poculurn hilariuiis, (grbbetyr/ 



f^cr/eyarhu« familiaris. t\(brtb<d)tt/ poculurn 
am j ton um. <|.Vu)bCu)Cr / poculurn picacum. 

6cbtibcbf d^fr / valcdiAorium. 6trobbccJ)cr/ 
eyachu» ftramincuj picatui. ©türjcbvd^cr/cym- 
baluxn , iL poracor , qvi pocula plena evacuare 
poceft. %ifü)bcf})cv/ modiolus. $rinfbc(bcr/ 

eyarhus medix capacitatis. aBurjcbidjcr/aro- 
maticum poculurn. %antb(d)e. r poculurn furo, 
ris. Sontbobcr/ poculurn im. 
^(Ö)<vkia/ düitin. t>Ä8/pocillum, calicului, aecta- 
bulum. 

Q5rtCj)U (J/ ©et/ fignißcatproprie : furore perei tum» 
five vociferantem. Sane , Deut ebriojorum babi- 
tui efi , iüorum nempe , qvi poculii militant atq^furere 
voeiferare foltnt. Qvii? fi ejfet Der Jc5fd)tr 
? Bacharacum vicut eß juxta fthenum, ubi 
opttmum vinum naftüur, diSum, X>tt ^1 eher iHIh' f. 
(rinbi(f(r$aQ>Uj/r/2homo obcfusdrabdomine 
rardut. 

%<ld)ai\t /tCt / proprie clamator Ö'bibo, meto- 
nonym. bcanus, idiou.t/.tyro iniriandusMufif. 
(£r|bad)ant/ homoinfipiilui , extremx igno- 
rantix. ©neu b(n ^.id)aiifcii dbbobflr. / riubut 
aeademieu iniciarcaliqvem ftudiis, vulgb&t,po* 
nuen. 

$ad)antcrcl>/ tit/ ruditat, infulfitas. <£j ift laiu 
:a vfvub.'.mcvcMiw ibm/ truneuseit, homoex- 
tremx n.orolitaris, Ailruis cft. 
s ?itid)üHfi|'cf>/ j t].& a.iv. rudit r amuAi« t immorlc- 
i j-.ns, immodeitus: c^infulsc, frupid^, ünmode- 
ftc, inurbane. 

Q5CCfen/&A5/ *S5co)cT/ pelvis.finuf, aqvarius, 
t« yid o>4ri4 pnluuntur. ^rtlbkrbcfff H / peJvit 
conforia. ^Hpbccffn/ pdluviam. C^itpbcctcri/ 
lenricula. felrtfcrbcrfcn/ SdjtpfnFbtcFcn/aqvi- 
m man um, lutcr, nafiterna. J^anbbccfni/poi- 
lubrum, mallu vium. jvülbrcfcit / lacus, fzigr* 
dariumxncum. 
^acfCÖ'iBacfen/ bucca,mala,p/.0l€g5arJett/ 
genz , ab exteriori fimilitudme&rotunditate pocuH 
veipelvii, k »flrf 4»i »Ctf «lt. ©IflttC 55«Cfcn/ 
gcnxlxTCf. 9{PtC Siefen/ rofex. JfritfW 
tiivu/ eingefallene fettfav langvidx , flaccida». 
^(eio>e ^aefen/ palüda». (finem Die Warfen 
IcrfraBctt / carpere genas, harten aufbrafen/ 
inflarebuccai. ©efctymiltf Kiefen/ genxcerui- 
C»tx. 

£ iij JUr* 




75 



35a 



©a 



fträbadcn/ bie/ natc», dun«, t&ausbad/ ttt/ 
bucco. QkffKKf/bucculcncus. .(jenaebrttfen 
flaccidrebuccne,-f>ulbarf/^Cr'Lurco^pampha"ui. 
jtmnbacf/rnandibulä, maxilla. geuerbacru 
gcnx rubuundae , igne fuffufae » vcrecundae. 
5)f'eifferbflrten/bucc;c inflatae, tumidar. QBcI 
MMd Ct/ formofis genis prxditus , bucculentus. 

SWcflcttt / 1>40 / <n*i/;. buccula. $tn ro r bau Ii ; H 
facies rofea. 

5>ärfdid)/ & fer / jSdcf t\Mbtc/*dj. Du ««l « » - 

cus > bacett tumidts ornacus : bucculenta fer- 
mina. 

SBacf/ baefen/^mba^/baeften/r 1 

ierc,coqvere,pinfare. 34) &<»ele/ &U Mtffl ' * r 
hart t / teil' baden K. id) buf / uf) bfife/ iub uten. 
^dbji baden / titere de penu , de prompeuaho 

fuo. (Sein 25rot ift ihm fd>n gebart e n / i«c itur 

dtüf fdeqvtbui frntentia mortklata rß , qvi morti 

proximal cd. Den (rebnee im Ofen baden/ 

frov.id.fvodmirc exurere, fr ultra taborarc. 

©ebaef en/ «4 p'^«« ©ebaef ene (Sner/ ova frixa 
©ebadfene ^'f<fc/ pifees fnxi. (5e baefe nc ©let» 
ne/ Utet es, cegulas. .£alba,cbatf en/ toftus. ©e< 
baden 0 ; T0t ' panis fartu? , pinfitus, furnaccus. 
UnaebarfenSprof / panisrudis. SRcugebaden 
5örot/ recent. Unan$.;ebaden 35rot/ a<jvati- 
cua. Cin gebarten 50fÄnnd)cn/ homovietus. 
©Charten Dbftf poma /h* pyra ficcata. j£>alb' 
<jebrtdcnc$ $ran^if4 ICHtfd)/ lingva teutonica 

fallico idiomacc deturpata. (£••; ]|t nichts 
ad M( :i bar an/ graiiam nullam habet. 
SJfltf / Ott/ ©ebart / &a&/ pi (Hira ,vvantum nbm- 
rum unk vice fttrno immittitur. (£jne$ ©cbiicf 3 
£cur(/c]utdcm farin* ho min es. 
garten/ fcd«/'''.f^@Cbatf/ panificium,opus pi- 

Aorium. <8td) »om Spaden ernefnen/ furna 
riam exercere. 
©fbart enc$ / fcö«/ placenta, tortum, roßum. ©e» 
bart en$ in ber Pfanne/ pateiiarium. ©ebadcittf 
in einem AJaftifcncflein / Clibanarium. <Ü vi 
niä)t$ gebadene£ an ibm / homo eft nulüui 

prerii. 

3?adere0/ bic/ars furnaria, panificium,piftiira. 
Sn'rter/ Oer/ piftor, panifex, ftimariui. Serterm/ 
piftrix. feit tem Reifer effen / panem ä pifto- 

re petere, decaupona »iverew 

$re;elbcd er/ fcer / fcriblirarius. Öorfbetf er / pi- 
ftor»iUictn. ftlabenberter/Jibrarius. Jtucbrn» 
betfev/ ^Kffaruebetva ^artcienbceier/ p»fto 



76 



dulciarius , cruftulanut. J^ofbftfcr / aulicn». 
^nn^l•berfer / piftor panii acerofi. ^tc|ltT# 
beder / piftor nu»naftcrii. $OftMc(ftf/ piftot 

paganicui. £nmpenbcefer i ^tr^jdbeefer / pi- 

artola^anorum. ÄrÄpfdberfcr/ cruftula« 
ritt«. Öbft» /Jw jT>P4dbecfcr / furnariui poma- 

nu«. <54>w<tribccfer/ artopta. Semmel« [:ve 
Üüeisbrotbeder/ piftor farraccus. 3ucf erbeef er/ 

cupcdtariui. 

OibbactCR / defiliere • pinfendo, pifturam abfoU 
»ot. !Dad SÖrot i|l ab^ebaefen / panii facis co- 
Aut eft. 

^nbaefen / appinfere , it. eonglutinari. ^>n(t 
4>emDe i't au bte Ößunbc «jebarfen/ bie 2Bunbe ift 
an» /»w eingebarfen/ vulnui conglatinatum e(r. 
3ucbacfcn/ compingere. (£6 ift aücj? |ufteba« 

den/ cotnpa&um, incrudatum efr. 
3tlfamm i'Ubarfril/ congdare, dicltur de gtteie, hinc i 
(£•? bätUi raupen / congeiac. congclafcic foris. 
tu ^iif .uniu-iibaduth)/ congclatio, conglu- 
tinacio. 

lavarc , lavari , la- 
vatum ire, pcrluu Dicimtu eti*m f;ch bfibctl/ 

mo»y redproc. ^d) hubc mid) fleb .^et/ Din geba» 
bet worDen/ lauct» Tum. (^r f«ebet au^ wie eine 

Qebübett ?DtilU5 / madidui eft. Dicitur dtbib*- 
cul'u , atfr in , fit luxinii | aut verbenbus , vcl 
alia vi tibi illata dtfurmitacem qvandamcoa- 
craxerunt. Unqebabet/ illotui. 
Q^a^a■/ l>cr / balaeator. i5nberin/Dfe/ balnea- 

tnx. €in oerfoffener S5aöa/ lotor bibax , ma- 

didusabintra. Nota : Jba&et meto dict, &qvi 

Utvatt W <p>i lavAtur. $ifd)cfT fber S&abcr/ 

picverb. Cxhr aut nihil. Ii* dicimtu : Jfr(üt 

$«fd)cny morgen $abcr / irus&eftfubiiö, qvi 

modo Cracfus etat, vr o.Um i er vetut cantilena. 

^> • r.::< ; }\h\uT' • rtc kvatio, lotio, if. 
balncarium.ceidarium. (SalbabcreO/incptic, 
nnox. yf/ub $>abcil *ß Regio , Marchionatüt 
Badenfit, dr civitas Badcaa, propter thermal 
eclebrii. Ii. £)berbaben / eaftellnm aqvarum» 
TacWo. Unterbrtben / thermac inferiores. Ü&at 
bcn-babiH' Badena-Bad nfis. SMifboten/ Wifr. 
badium. ^Bilbbabcr/ Wildbadienfes thermae. 

i^ab/0<»/ p/nr.M'eSSfoer / balneum, lavacrum.' 
Hi 5ßab nilitrnflen / puniri. Pioverbithter di- 
citur : T>n trirfl muffen ba$ 95ab nn^rraaeu/ 

haud multum a te abent infortunium- (Einem 
ein 2)äi> |U)rid}CC0/ maäarc aliqvcm infonumö. 

SM 



33a 



78 



SOcIbef ommc tu< 95ab / Profit baloctu» ! ß ^ 
£wb mit beul •BabtaBildjimcTW rectum ufum 
proptrr abuium ioi.cn. Villi friidW ißabv 
onnpbxam. JtaUb.lv/ frigidantun. SBtrm 
A«» Jiciii 3Sab/ caldarium , tcpidarmro, therm«. 
ftv.it luridjttn ijvit.oncm aiJut.urc. «äs tetn 
2Sjt>C 4Cb(B/ e balacif exirc. 
•luilMt; NU / lamena. gujibob / totio pcJitm. 
tjeiurbab/ lavacrum ignu , Sptritai fa.icti ert u - 
Co. Jtrcutfrbab/laTacrutu mcJicatum. ©C' 
fiwtöiitcT ' ilicim* falutarc», mctalhcai, sliit 
Jpcilta^r / Ifttltbab.' therm« Toluptuariac.nym 
pfcau. Ull>lllKiFbilb/unii.io milorum. £d)RXiB& 
Mb I halnrum lurJiJutu, tenebrofum, luteum. 
SWanileBbab/ balneum ixdcnrarium in labrii. 
315 .'ir fii" iölct rt if lavacnam fpintui , b*. 
ptumuv v?d>nxij> flirr (sdlRHfbap / uitüio- 
nutn , Lacoaicum 

> Jtenfd) y fttJbcrlid) / batnearini, oblcöana 
•e ba.n : 1 1. <g« I|i BUT WH lliivf ba tVflld) / nun 
Cum j'jrjtm aj mirandj aalnea. ^.l!bal\'TI|'d) 
mcpcui,nuj{atoriu« , inconcinnui. 
MWM tf OMMtcl/ elarare, elavere. 2L'eT CXfl 

rinttriaef / btr babrt and) erft au4 / Pmv. pnot 

ad m olim, prior ad lannam. 
(■rrbabcll/ frtarenute (her mal, pcrfundi baU 

ncii jugitct. 

fitbabeB/ anäta*ari. gj}ti iu allen ^taftra ba. 

f»cn / atfotutc (c homtnibu* fotdidia. Sieben 
(■.liVli commaol aqvl pcilui. 
ictcr baten/ iciavate. JJeJdjbafcn f "rt lotio- 
n« aliorum demum lavau. ^CifäbbabfB / ä 
bali. cii public.» icparatiin pcrlui. 9t<bc«bat 
RldX.'MC Intimum balneoruni vcftibulum. 
^fttt/Cct/ tufeeptor, pattr ipitnuain , luiln 
cut compater. 

I4K/ filitu 4 filia rpi ri rualii , 93:f in / commater, 
fufeepmx. 94llrw/ infam luftricut. Ultt tk 

Compofin. Janfbarc / ÜJfifbabc '»*d>rinbaK/ 
■rem Mr Adjcciiiaunb Adrobia : 'To.ncbt ' ¥>a. 
fenbafiV* ContTarium: Ut:b-:ticijT ' Unbaten. 
baft/fuKCpiorc rarem. 

»&b / biben / gtbhhtt I ««««. 

W jv» i tM(f<B/ /«*<</*• * fftrt <*>Ac»»l . w 
4«r <i fj&tll frtfruti «rrrdrrr vUttm. Scniüttr 
t:*m beben. ©<bibrt55»</paniitoftut. ©t. 
nibfr ^infdj/Wüug«|l4lKjl<l ^Ifif* caroto- 

itlarau 

CBUJ.' Ott / fomennim.fwmcjuaeio.totü». 



^bahiehr rbtui.toftn. 
■IStcOCTOiilKB/ oO«t 9ufb<SbtB/»etome. 

©aer / bacren / ^, » oftendc«. 

: apervre, manifcftarc./ijm^J.'.unirii^/uin.- 
' SflT / Irtirrf. apercu« , cndcnt, fvodrß tn btti 

fftji.V nudipeti «ff, frim iitfurfin -j5arfuptr- 
Ginnet) / Capucinui . Francifcanui. 5rr 'J\ir 
baHI'tii; / apertö , nudaiö capitc. ft^arftt>ul. 
Nr] / manifefte r cu j , •-' il .-b 1 1 or , y t r i Itmrn heJH 
uronti namuu fionuncutmui , |'d)!lltb,ir/ fouo, 
obxraiur. 

QJltt/ r<i*n poniürr pri prcfcnn , ut : ftVir ©<l(/ 
peuinia praefcoc, numeratajorx p»x mj/i/r 
tron «c UH^r pu(r/!. ft>,u ©:|; l jd>t / peeuota 
prxfcmanca pauchrrftum c;l mcdicamcntum. 
CillCm bat OkU ilcb«/ adnumerarc alicui pc- 
cuniam. pdj bub |f«t ftiB bar(*xlt / numera- 
tarn in praeuncaa non nabco. ^d) babf bar MC 
i(>|l bt'iaijlt / oscii manibus dmumerari pto 
HBBu 

arfd}an!t' Oit/ p^npnrbonaprcrcnna: Rrfrrtur 
f«Bnn»di^prft.ij/argentumfi3n»tuiB. (gr 
bat >iait!iu)( i'ar febarft im .Staffen i theraurum, 

Li tu, fnMrutm Kumrrtltm, in an a habet , pecu- 

^K W mui,K«rS.fiiC«m»^. CwbäreB/ tarne, 
non adefle. tWanfaBbt« ftiroK Bidjt CBtbtittn; 
catcre oon pollumu» pan« n.utid.an... (?r f ,1B 
Der vHrbeit toi'I cnibiheB / fupcrfcder« Labore 

utiq. potefV 

SstbuniBU 91*/ inopia.penuria, defeflut, to- 

dtKcneia 1 if-ml^icJurntitL 
Jntbirlldj / *i}.U, rri fooli cdrtrt [r.jjlmtu, ret 

non Dceeflaiiat < üipenracaneu» , lupcrflutir. 

UlttniltvirllA/ tummt ncecnariut. ©a< ©elt 

I|t UBtBtbiirtiu) / peropu« efl peeuoiä , utpote 

culut vita humaua femper mdtget. UBtBfbitt' 

ItCh nr*IlvV maaimentcetlarium. 
(£uiNirlidjfei( MC V'*-' tCntbJfamicj praeter • 

mtiu'o. Hutntii'irliejjfeit/ furama todigcotia, 

nccctittatingcnt. 

^ChrDcn/ bürhe n / fvUtm mbm ; ttptt 
AQfclfr/ oftendete. Nm (atoam *Jti m nj* tß, 
& fiimju*t, luperbire. potnpam agcre, Caltu 
qro 3am incedete , oflentare l'efc. Wie eine 
ftiratlt beifbtB / ioftar Iponlkfcltum agcre, lu- 
pctbire ft eedum edete. 

HtfNM Ss'SMhHJ/ Wt< geftua, »ultu«, motn . 

I StJ& b*cimätmhtm rtnmiß: ümmmlmvtti 



79 



55a 



80 



baten / gcftum agerc, gcftu movcri. €r tPf »§ 
ficf> IjUpfi iUgckljrDcn / optime fc gerit, elegan- 
tem gcftuui agit. €r fan fid> mti|terlicb tjeba; 
teil/ egregie perfonam fuam fufhnet. <8id) 
It^n ifdS arbfhrDcn/ bardumfe faecre, ftolidum 
f e aflimulare. 
©ebebrben/ is'öcbaruna/ iJtmqvodl&t\)t*mi$/ 

habicus, yulrus, flatus, aecommodatio corporis, 
ftrr unDtid>C ©ebebrben/ tuIcus benignus, laetus. 
©aurcföi'bcbrben/ feverus, triftis. (gcljtiinc 
©ebebrben treiben / gefticulari. >2ln brn &i> 
bebrben frbet mait/roaf binber einem ffeef 1/ Kul- 
tus pi&ura animi, vel imago mentis. 

Un^ebcbl'IX/ Vit/ mali mores, uvpis geftus, mores 
corporis agreftis. 

©ebebrbi«/ compofitus ad geßum aliqvtm. 
•ffipii]Cbebrbi(J / geftus moderarus , tcdatus.ve- 
nuftatc plcnus. 

Ullije&ebi'big/ & ** v > nioraius , mocus 
agrcftis,incptus. 

Ungcbcbrbiaf dt / tt"«/ eurpieudo in geftu , ernca- 
lcntia vultüs , motio inepta. 

©ebaret / **t ; (Sin fdjamer (gebaret / geftuofus, 

gefticulator , palaeftricis motibus peccans , hi- 
ftrio. 

Scae^fbaren / fi* nactjöebcbröen/ comparare 
fe ad geftum alterius , vultu fimulare. 9frtu> 

affer ber ©ebebrben / /h* ^a<^cbcr>rbcr / Etho. 

logus. „ . . 

Ubclqcbcbrbclt / it. QSerbebrben/ in geftu nimmm 
efle. «J6mUbdiicbcbr&cr/ tiemm in geftu ca- 
piens. 

SÖDlflebebvbcn/ eleganti geftu moveti, venufta- 
lern in geftu adhiberc. 

95 ät / tet/flur. &i< Q^ren. Strinz M«/ urta. 
j£>rtilbtbrt> / fiffr'iOWclba'r / urui» major. $an,< 
bar. Urfus gf fticulatorius. 3cuvd< * SiÜflbaiv 
diCi'turetiam<&tcMT/ Urfus minor. 9f0rt>bar/ 
äßrum , urfa major , Ufaiiks : Der ^Cttwa^nl 

Jiüum. ft.iu4/mic ein f&i\x/ villofus. & bvimit / 
»ieein 5Mf / murmurat inftarurfi. 2>ciroar 
jlcd)en/ Opus arduum aggredi. <gincn$arcn 
AltbinbCtl/ p«w. tallerc hofpitem, fymbolum 
nontolvere. . . 

tgorlein / ©afc / &felem / dim. so*/ Urfulu«. S&a8 

/irr ^^didtur rtiam Canis ,pi*cipue fimina, £9 
mvidrmtiWodproprii , rxtrndiUtr tamtn adomnti 
tsntt famnu i$vtn&*d mtrttrut* , fwe appt'Jan • 



tur: fcdljen & «pefceii. <rie ifr eine £rjb%/lupa, 
qvadrantaria , fcortum vulgare eft. 

ftcn/Uriatut , bacenus, mottet* k tffo urfiMBt, 
duobtu frflertü* , feu tjvinfr äßlbtu vklenj. tfUlf 
Vr (btriiBiT ^,11} Uriatus Helvcticut, iribmeru- 

eifrrif sßimdttu. €in halb ä5a^/ bflfoet 95ii6en/ 

fex niinuni. Gill JlvcnbilBUCl - / drachma , loli- 

dus. 

Q3n^t0/ti;- 7r.i/? ,//f j» urGnus , effrenatus » nullt 
cedens , durus. @i^ bä*u\ MftäCI / obftina- 
tum , percinacem ede blfi tre ff I ict> bi^ Bit]/ 
nimiom prserraÄuses, durisfimas cerviciset. 
^viifiatar / pertinacia, obftinatio, pratfra« 

Aus animus , often tatio effrons , oblatratio. 
^(ji^litf)/ *d' v ' obrtinate, pnefracre , pertinaci« 
tcr. 

^tißuU'i' / ^er/ oblatrator , eonrradi&or , oftenu- 
lor , pertinax. 

fpclfd?aft / ter & m / fod '"am ^etfc^i'c 

& tyitföXV dicuttt , proprie figillum, cui nota 
Urfae infculpta eft, Omnibw Urnen drituir ftgtlüs 
aecomot Utum. <Snu tyetfdjaft »crbificFcnv nte- 
ras ftgillömunire. 
<Pitfd)ircn ö'SScrpitfcbiren/ figillare.figilla anoa- 
16 imprimere. QSerpif fdjirte SBviefc/ liter» figil- 
latx. 

<pit(<m'rumyt>tc7 figillatio, fignorum appofirio, 
obfigoatio. S5erpitf(birung / imprcOio figilli, 
ipfc actus obfignandi. 
IHllcbirCT/ VCt/ tignator, obfignator.' 
Berlin / Berlinum , ttrbi Alarchi* , QJtTtt/ Bcrna, 
Hti-vetiorum. ©ietridtfbern / Verona , urbs 1/4- 
/ür, &mult* aha oppiJa k noßro J&4t/ nominajuA 
firiU. 

^tXn/fiiaTn antiqvis, merdam, five rrercus,/^n(/!- 
cavit : l/nif 5?crnftcebcn/ latrinas purgare, ftcr- 
eora tol'ere, c? '$crn|tc(fcer/ coprophorus,fori- 
carius, vel lacrinarumpurgacor. 
33Clt6 & ^)CtfC/W«/ perca.pfccif. JTulbflr#/ 
perca fluvutilis. 6ttinber« / perca faxatilii. 
ÄK'in .^crjltV fetus novus, dt rener pifeium, qvi 
& «tetltnej ; (*>ropberM / p>/ccs bienne» , 4u- 
tem jfrÄQet vetatur. «Kcerber* / p«ca nurina 
eß. 

Q5flff / r ßßn*u latrantis eanii , inde f $5il/rcn S*> 
$cf Kit / latrare, gannir«, IDCU © irt anbef|ett/ 
aJlawaicfurcm. Ä _ 




CSS « 



•\e§sK" 




WS 



I >n- 



JJSstf*' 



»i.b»» 



in»** 





***** 



83 



35« 



35a 



84 



pium exercere. Eft Mutem büilttt proprie meicart, 
tfi.it o 4 iJv.lCH (tduatur , tptod , qx i inftdtantur 
4Fwbui,üi oranahumorr tmoliitä fett macetata, fle~ 
ruttfr effundere Jolent. SB« tu (fit galfen hat/ 
mUS mit (SulCtt baUCI!/ Proverbium in eot, qvi cum 
fton pfjfunt ut volant, vrlle dtbent , ut poffunt. Ad 
veroum : <|vi falconibui caret , aueupetur bubo- 
nibus. 

$>aijer Ö^ogclbaijer/ oet/ aueept, aviarlui. 
t ; : Die/ aucupium.avium captura,ii«/ur r&tm : 
ttt Sa .jung. 2luf bie Sogetbaiie reiten/ aueu- 
niura faecre, avibu* infidiat moliri. Cluf btc 
V «I - ' jiebeil/ exercere aueupiura. ricibev-£)h 
nerbalje / k*. aueupium ardcarum , perdi- 
cum, ÖTc. 

ffi Qld) / *ntüfvum Celticum vocabulum fenijicant 
iram, 65* beigen irafei. t/»<*V nonfolum, bellum, ber 
5?Tieg/ nit fed rtiam noßrum : 

£54lß/ bdlflm/ flebalfl^t/ pugnare, decertarc, 
manu« conferere. (gid) mit einem balgen/ 
ducllari, armi«contcnderecumaliqvo, confli- 
gerc ducllo. £ id) um £eib unb 2eben balgen/ 
profaluce dimicare, depugoarc. (rid) HUtci' 
nem balgen / manus ac t er nun cum aliqvo con- 

ferrc. 3d) rorMte mid) lieber mit Dem Teufel 

Balgen/ cum Antaeodeluftari mavelim. 

Saiger/ DCT/ bcllator, ducllacor, pugnacor , r i xo- 
lus, confertor, grafTator. £(tt (frjbalger / gla- 
diacor fumme temerarius , pugil audacitlimus, 
laniftarum famofiflimus. & V\ ein guter SJal« 
ger/ impiger manu, ftt cnuus bcllator, Mars alter 
eft. Algeriern/ dm. Marficului. 

SBalgcrcQ/OW »/du S5algung/D«a Balgen/ 

©ebalge/ duellum • pugna mter duos , dimicatio» 
luäatio , decertario gladiis vertii. £umpeilbal» 
nerei)/ lüdepauperc regno , certamen infame. 
<r id) OOrm Balgen hüten / certamen contentio- 
nemq; fugere. (3Iuct im Balgen haben/ prac- 
lüi fco uii di s uü. X)cn $algcn jufcbcn/dcpugnao- 
res fpeclare. 

SJalgcrifeb/ *d\. amanipugnx, bellicofus, graflani 
frnclo ferro per divcrricula,cupidui pugnandi, 
jurgiofus, pugnax: Et pugnacitcr , pugnacit- 
fime. 

Slbbalgen/ arm?« prirare. Cincm <£fii'e / 8eib nnb 

fi'benabbalgen/ famamdrvitam pugnandoau- 

ferre aKetri. (Einem ben Hantel abbalgen/ pal- 
Üum lucrifacere. Abbalgen/ e tum nonnurtftmm, 
Urft, find Slulbalgen/ bellum conficcrc, cx- 



ftingucre, opprimet e» pugaam tollere , 55" fcpc- 

lirc. 

X)urd)balgen/ puguando pendrare, (cicbburd) 
bie!®a<ibe burd)balgen / ftrifkö ferrö exeubia» 
. retundere dr retrudere* difcindere ordines. 
^rbalgen/ decertando lucrari. jgmt unb .^egen 

frinrt vffiiberfacbcr* etbalgen / pariemadrcrfam 
dimicando pilcö dcarmii privarc. (iiiU" ^ini ] 
fer erbalgen/ fortitudinis precium» virginem 
terrc. 

Jf)erümbalgenv' ineredibili contentionearmis gras- 

faxi . CDean bat ftd) braf her um gebalget / Tum- 

ml contentione pugnarum eft . 
^a^balgen/ morefeliumeixeumrocari. lt. vcibis 

contendere. 
^BieDevbalcjeil/ certamina iterare. 
llbei'balgeit duellö vincerc * fuperare, decertare 

süiqvem praslio. ^erbalgen / defacigan pu- 

gnando. 

23(jlt)/ aJv.trmp. cito , confeftim, ftarim, mox, 
1'ubuö, propedtem, Compar. 5&<5lber/ citius.Ji*- 
perl. 4iU\i balbcfle/ cuiffime. SignifuM bälb 

rfümfere &Tacile. ^d) wdre balb für §urdjt ge> 
jiorbeu / exantmatus fere metu fuidcm. \£t 
fieigt feiner ebne ©elb balb empor/ haue facile 

cmergnht, q verum virrutibus obftat resangufra 

domi. ^d) reiü euch balb ! qvoiego! ©obalb 
gefagt/ |o balb gefd)cben/ diöum faftum. £alb 
ilt (illgcnebm/ qvi citö dat, bii dat. Sgralb biK 
l'-". 1t' t)üii modo boct modo illud. fd)ön 
bvilb / euge qvam citö. ComptßtM funt : 2tU 
bkUt» SJ'allobrtlb/prorinui, e veftigio. geiii balb; 
intrrj.adbnrt perge, matura! 9cid)t balb/lenre, 
non ita ftatim. (^obalb/fimulac. i'Jicbalb? 
qvando > qvam mox ? 3llbatb / prxmature. 

Sßfllb an/ juxtim. 5^alb bernacb/ paullö pöft. 

55illb / per metätheftn etUm blaff dkitur , e. g. fUf 
bie blatte ^tlinbe/ hoc ipfomomento, exrem 
pore , fine meditatione » vulgb : in continenti. 

23al^ / t>et / pfctr. Ut 35äl0C / pell» , cuti», 
tergut , corlum » exuTt«. Sigmficat etiam fili- 
qvai , f olliculos tr tumeas leguminum , *>.}. tunt 
yvoqjcribttur : beleb / fcu bclg / beigen / uras cal- 
carae , vinacea. I otaitt preterta einen Qjalg/ 
per r ciiit rr.tum , mcrctriccm , ur : CHI »plirflllviln 
undr Latinum pellex* pallaca ^\ila <t. fyriccd, 
venter eft. ©en ^alg füllen/ curare pelliculam, 
induigere gcuio. Stirbt bev $ud}^/ fp gilt Oer 



87 23a Sa 88 



gallifuiu / 0«/ decoäio , fraudatio credicorum, 
alias, jallmtcnt y'pnnFci-ottrtmg. 

galhf / Oer / dcfraudator , decoftor , conturbuor, 
faculcatibus lapfus, rtiam ^alliier. 

23 dll/ oer /p/.oie Satten/ pila, globus, fph*- 
ra. £f n Mi frvt »fallen fc^fa^cn / p»lam mit- 
cere. Auffangen/ exaperc. QBieDev}urü(f> 
febUqen/ remitiere. ©cn Sailen einanber |ii 
fd}llOtft / pilam inter fe reddere. ©er Sali 
fprin-U nid)f /pilanonrdilit. 

€rt»baü /rw Valien / 0«t/ Orbis terrarum. ftarbe« 
ballen Der Sud)brücf er/ pil* tinaori». jf iinfl 
ballen / pugnus, manus contraaa. §cucrbal; 
len/ Pila ignivoma. gil§brtllen /plancapedis, 
tu'tmßtprrior pars dicitur , Ole25rittClS. (5IÜcB< 
ball / fortunalubrica , rotaforrun». .OuiMm! 
Icn / *IÜu Oer&crg Oer sSanö / meucarpium » 
Aliud eß Oerj£unt>» ©pld» Spring ooeritferf; 
ball / pila luforia. <purf oOer 2BoUenbalI / har- 
partum , pila pagana. srd)laaball / follis pu- 
gillatorius , rx alutä faütu , &fyiritu ir.ßalut: du 
citur etiam Saflon / -Aolipila , pila infiata. ©en 
Sallölt fd)laqen / pugnis percutere ASolipi- 
lam. (3>d)llCCba(l / imlla nivea, globulus ex 
nivcconglobatus. ©d)lieeball rtiam frutrx eß, 
fambueus rofea vrl aqratica diiltu, SUeltbdll/ 
globus mundi. 

SJt^elein/ SMtfen/ Ofl«/ ü»niff. parva pila, 
fphserula. 

S&dUotiTtK/ Oer/ü. ftfo^djwemafc&imoer/ 

porcorum exfeftor , « polimrniU , i. r. trßiculn 
porcorum rxftftu , qviformam polarumhabrnt , 
Smw. £t/nt po/e , Ote flcine Ä&leflcn/ 
oauw man tu OcrßJtuben figenO i.t^ir« fpi« 
Jet/ </r<fpolae, bfillitCil/ appeüantur. 
Sailen/ rtiam appeüantur tncratorum farcinx con- 
globata, afigurA ovati, wdgb ballae.icginaea. (£m 
Sailen ^apir/ larcina papyrina, avodmalr ttoht- 
mrnmajui dicitur» Volumen papyri rß CWj&ud; 
papir. 

Sailen, £meis Äanfmatinebnllett feigen cOcr 

SOcten/ conftringere merces, Öfp'opn'rconglo- 
are. (£me geballte 5auft' pugn"*« 
Olllfballen/ folverefarcinas. SufbaUungbcr3Bab< 

Ten/ (ärcinarum folurio. 
©ict>erbäDen/iterum,yrt<denuö conftringere. in 

ludopiUpalmarut. gBfctWbaflen / rtiam rß: pi- 
lam remitiere. 
55a(I/ Ofli/ qvodttivn -vecant 33allefjty chorca, 



falcation is genus../T a ;i «inUallcnrprtJriej i tjvod 

■ fmtndumfonum cantionü faltante* in modum pilarum 
reftliant &circumrotentur. Hinc rtiam provrrbium 

natum : 9iuf unb ob / Brie ein SaH/ tanket bei 
föl tief eS^aUV in modum feltanrii pila ipfafor- 
tuna (altat* 

^aUcfleC/009/ bali(h,machina, ex qvi pil» vel 
globuli dejiciuntur. rx <jvarum nunuro rliamßmt 
pyroboli,0<«iß6lct7yTaj'iJ5alUnwerf<r. Srd 

\3iQ(n/ 0i< plur. Vax Saxonica , a figur* fmürt- 
tun Oer Sailen/ dicuntur natcsiclunes. 

Rillen/ nuitatö 0. i«p. 0(</ carapotia, pilul«, 
qviJrotund* fmt inßar globulorum. hinein ^il< 
Kit eingeben / pilulas glutiendas dare. <ßiiltrn 
mrtapb. rtiam Jkuntur probra. (£r mu§ ai'ail tche 
Rillen OCrff^lucfen/ atrociflimas injuriai mus- 
Htarc cumdecer, bamus ei vorandus crt. Vir 
gibt if)IW trefflicbe ^iUen/ manifeftiseum contu- 
meliis verberat. ©robe tyMciV convicium,con- 
tumdia pctulanttus jaöa. J^>eillllid>e '{.Villen/ 
üomnuca. cavillum» €avilla>riujs» irnlio, mor- 
süs figuraci. 

^miierbanierpiOen / pilulas AmdclodamenCc«. 
grauFfnrterpiüen / pilul» Francofurtcnfes. 
Jpaubtpillen / pilul» Cephalicae. SrnftpilleH/ 
pcitorales. Om du pi IL' Ii / antipodagrica; . ar- 
thritic«. @irrpilleit / alexipbarmac«. J^li'C' 
piden/ pilulas ad tumm. ^iberpidcn/ febriles, 
febrifugae. ^eftpillcn. • pcftilcntiaU-s. '^mMiV- 
pillen/ catbarticae,j>urgances. (^(blafptllen/ (o- 
poriferar. ^3(l)tDeippilIen/diaphorctic.c. iäl'f' 
pillen - imperiales, polychrc(he,confortantcs,c^c. 

^OÜCn/ globuli. giac&ibcllen/ tini caliculi. 
SoU(d){igyiTebpllid[)/ bulbofus. Soden/ wh, 
vfüvcre, ja£kare globum. fabulari, nugari, 
e ft u t i re . Sol(t)/ 'ß afellus, jifeit fic diSut , fv6d 
vrntrif mormii prnminenti* b» capäe ampl6 fit. 

^30(IUfd}/ ber / Acinax.romphssa: Scfthicd 
oriomit rß. Cum vrrb Scythac, (Sägittarii, OlC 

Stetten oOer 0ebftr>m/) mnumna wcobul* 
nobkeum cxmvnunUiinlingvä fuab*btmtj&nl\nfäi 
frvr ^JaTltlfff) vidrtur vrnirr vti ä fono in vibran- 
do, a Sp t Cl r |Cf> ^Jlaffcben/ tjvalkfrr'r Cot lab w jeuh- 
carumrß? v: i k lantudinc , nortroq, platt/ pla- 
nus, Ja tus.rrVr in Äl»Jt Saßjfd) rß rtiam gem- 
ma pyropo xmula» coloriscremefini,«'/«* virtu- 
ti< ut iram fiftibUinem freuet 9 diäa Bailafiuj , ß*e 
Pallaciut. 



55a 



55a 



92 



ceqve. DUwtt etütm , IM mpcrlim pinip / tromci 
rrßrendenAo mutierculn garrulk , aJ earum qi'xßu 
unculat inverecundat &mfptat. 
23ßn/ &et. Jurisd!clio,terricorium,ditio,dia!- 
cefii.Tf'gobannUJ Öf bannum, Arne: Sßlutban/ 
Judicium fangvinu, criminalif jurisdictio , po- 
eefta» gladii. fttttlbban 1 jus venatiomt , fore- 
ftali« jurisdiftio . Htm venacio fupenor cfJ* ij>J<t 
furifdi&io , rjvam qv'n in faltu qvodam habet, 

9?änn / bannen / gebannt / propne judicare , pofbno- 

dum in fbeäe acetptum ejl pro exeommunicarc, 
profcribcre, ex tet minarc, qvoAmrhtuper Compo- 
fita : 3luäbanilCH/ bm uhv, mbCk Ii m-il excerri. 
corio ejicere , ia exilium mietcre , txponitur. 

vlüt^crbanitcii ffl contra bannirc Barnten mit 
2Bieberbanncn jurücf treiben / cuneum cuned 

truderc. 

^.unt. t»cr. Bannus, exrerminatio, proferip r.o, 
vitlgb bannum A bannimen tum. X>ci" $ab|(lfct>e 

5J3ann fiix tfircbcubann/excommunicatio ecclc- 

fiaftica, qv* duplex eß , major cffminor, Dct 

nriMie nnD f lerne Kirchenbann. Heerbann / 

vulgb Heribannui , denotat non folum vocationem 
ad exerei tum, fed etiam mul&am abfentis A ema- 
nc uns. %>Qnnttiampifi publica proclamatione 
nubentium 1'nnutrn , tri iephrm : £je 3?aMl laßl'U 

trüber geben/ prodamari. 

Q5 öflinf / pro. &an\in& I exul , bannitus, ex- 
communicatus. 

^iXt\t\t\\f rtiamßgnificatdxmones ejicere, vulgb 
cxoTÖurcfeu exoreifarc, Ii gare, cogcre malos 
fpirituc. (£itic Xi'^iiilu: bannen/ morbum in 
alium transferrc. %ifl b» befrei! / fo laß birh, 
bannen/H infanis.bibecllcborum, Andorras na- 
viga. ©Ott unb ben Teufel m ein ©la 6 rannen/ 
di v i na h umanaq j m»fccrc,ywW defynere ttflk e iiam 
Aici folet. 

Banner/ Wt. Exorcifta , praeftigiator , £cufcl$i 

banner/ tdem. 
f&aiWltn'V M«- Exorcifmus, imprecatione«,ytit- 
bm wirbt tXp<üuntur,»(\)\htAtio per di vina. 

Sliisbannen ö* Verbannen / execrari , profliga« 

dsemonas, libcrare ab »ncantattonc, Eßtnim 
incantare anbannen. i£ in. in eine tfranfbeit 
cnbamten coer angauFelti/ ßwaubcrii/ male* 
fuio motbumalicui inferrc , incaucamcncis dc- 
bilitare,efFa(cinarchominem. 

53ö bClTlCJC/ Anxius, pavidns , follici- 
•us,cxanimatus> fufpenfus , Cmpar. bänger/ fit' 



perl, bängter/ mi , Oer b&ncjfle. Qyod ab (fn* 
ae / anpuftus, procedat , omnM yörre mecum con- 

fitebuntur. €4 jft / ooer wirb mir bange/ difem- 
cior, angor,anim6jprcmor , conftcrnacui Tum, 
mens formidac, (tinem baijf machen / f erri- 
care , ptrterrefacere aliqrcm , adduecre in me- 
cum, in timorem dare, attonitum ceddere. 3tr* 
muttubt bangtV pauperui dolec, premit, to. 
aretae 3d)ci(ibange/ XeufeUbange/ animus m 
pcdibui, umbram metucnifuam, fudant, omni- 
out areubus conuemifeent. £ic 2Jeraef)tima 
tu! - 1 ibm bange/ conrumeliasinfvccus, ad contu- 
mcliam inexpernu ci>. 

fangen/ &Jreqventiu* Mngen/ « cemprfts i «Sir» 
bangen; Debangen/ anguftiare, exanimare, com* 
plcretcrrorcaltqvcm , formidincmalicui meu- 
tere, inferrc, injicere. 
$angiq/ \Aemqwd bange / *dj. tfadverh. Dieitur 
etiam bi^ngig/ &>maximePcMk ufurpantur f ionai- 
dabilis, pt mit bat us, timore pcrculAis , ittmut- 
pidanrer, crepide, anxie, timide, pavide. 
^Sangigfcit/ Ol«. Anguftia, angor, prciTura, aegrf- 
rudo anirat, confternatio, palpiucio cordis.ttc- 
pidatio, Horror, 
^attaiing/ X>i€/ perrerrefadio, rurbatio mentis al i- 

cujus, datio in timorem, injcAio Tollicitudinis. 
Cr Imimu! einem ttwae Abboncjett/ per mt tum 
aliqvem perfvadere , cerrendo lucrari, metum 
ineutiendo fperata obtincre , von compotem 
flcri alium cerrirando. 
(f lubaiigen/fyr.'.aliqvcm timore vaeuum reddere, 
tranqvillnatem animialicui afferre, follicitum 
levarc .abtrergere, eximerealieui mecum. 
^ÖicberbÄ ngen / denuö in anguftias reduecre , feru- 

pulum alicui novum injicere. 
3erb<fagcn/ (id) jerbingcn/percelli timore, ovajl 
jacul6 q-viifauciatw fit> exanimati , confici nor« 
roribus. 

Q5anf/l>t'e/ p/ur.Q3&nfC» Scamnum : pro." 
prü fcdilc oblongura , clavis parietibusaflfixum. 
llnbcr bet 2janf liege» / defpicatui, contemtui 
efl'c. <£tm$ unber Der nngefebrteu $anffm. 
t»en/ furart, rollere qvod hium non cit. (EiliCR 
jur Sf»anf bauen/ convitii« aliqvem proteindere. 
€s Fkbt Ued) auf Kiner $anf / aaiduuspotatox 

tft . tpaft feamno afftxm. (gicjj J1PiftJ)Cn JWCnen 

^nFen nieberfeften / Vrw. dem , 9 vi pluribut im- 

tenti, in omnibut ptifirantur. Qvi binos Icpores 
uuä fcftabttux hoia*, uao qrandoq, A qvaudoq» 

care» 



95 



33a 



95a 



96 



LL. Longobard, appeÜatur , 23rtlabail<$ / eodem 
riyne. QBalfl rmm caput fiimjbavit, S^baufc 
ornatum ptplum. Hinc Ultpufeftl ornace fe. 
Vulgtu , a Gaüii deceptut , fcribit tyHMTUef (/ dicunt 
trtim Gaüi perruqxe. Sic nojlra ftemimut , alitna 
ßulte amplcxamu). 

£3ar0!t I Ut/ Baro , alias ein Sretfjm. Nee La- 
tin* t nrc Grtc* origmit vocab. hoc effe t ridicula 
Criticortan Eternit teßantur. Baronis auttm vo- 
frwiCeltis , i.e. Germanis ,obinam alq\ not ißimsm 
ß/i{fe t vetrret Leget Saliorum , Longobardorum, 
Alemartnorum &TRipu*riorum abunde teüuntur : 
accipitur autr>n p:6 viro , fn <mare, ri^, ftrcnuo 
Öfforti , qvodvocabulo 35flr /caput miram mn-j- 
ium refrondet. Ut tmm Cip\ufumma&nobilis~ 
pmapars hominis ; ita Uaroncs dictintur, oti im* 
periumin caftro oppidövchabent,^T/i/i Capi- 
canes. Aue in , qvod in Jure etiamnum Baron es 
Au.vi'.u) , on intet Nobiles op 6ra 4c pctentiiantt- 
crllunt t ut ; Satrap* , Optimales , Vafalli Rc'gii, 
Proccres. 

thronet}/ Die/ Baronatus, «JtA; eine £rcfbcn< 
fdjflft. 

Sßavotiin/ r^rum r/?. Sintis Gaüico-Germanic* ma- 
iuntuxorem Barotiisrjuify ftiiam Barone lies 4pp«7- 
forr , 9 v£ alias $rey freuen £5» £rcy ftAulcf n 

CHKftfT. 

35ac y 95atrn , sww, fiimm, 

puerum atave infanrem reite netat. Nihil enim 

aliud rß qvam bor u / geboren / bei*, baren. £' 

t/4 ejuidemetfmifß cum voce Natus , ovo.» k nafcor 
' dicitur , r xo/mm< Mmm 4p«i «o/. /lo />«• bar 
vit Latinortim pucr , o/»m por ; £5* Ü4Ü/on<m pagc, 
•vM&garcjon, qvafi barfon. F4cx7k enim muta- 
UobinQeß. 

Q^drCtl' )&ht/ fimplex inußtatum » proqvo dieimus 

©ebdren/ id) aebar/ ßeboren/ parcre, eni- 

- ti . partum edere, rectum educere. Anomalen 

rß : ^d) oebdre/ J>u grbicrtft/ er gebiert / lvir ge> 
baren k. 3d) gebar/ id) gebor/ fieberen, <Jkbo» 

• Ten werben/ nafei, oriti, lueemafpicere, ufuram 
lucisaccipcre. 3urfcjfcn ©tunfcgcbiwn mx> 
^en/ qvartätunänafei. -?ur guten <3tunbege> 
boren fei)n/ aufmearo, geoio ridente gen i tut. 
3d) bitt bann <|a»PVCn / h«c mihi nafeenti lex 
djtaJl. C>- l'tU'v U ' Jmfcnificiitcatjameßcien- 
trm & ptfitrramem , e. g. Cf Ml Uli ifilt achhcil 

malum fib« atccfTcrc (rillen J^)df geboren / o 
liium afferrc. (£inert gebl geboren / fpc fui fm- 



frrari. SB^renöe / böreute Scuintv duuntur ax. 

borcs fruftiferac. 
Geboren / adj. Edkui , progenitus , oriundus , na« 
tu«: dicitur ebam Öeoorncr /geborne/ gebonirt» 
(Ein gebor ner Seur fd)er/ natione Germanus. €iil 
cbelid)geborne^^inb/ jufta uxore natus. <£iti 
um luh d) gebor ne Rechter/ vulgöconccpta,filia« 
<£r|tgeborncr/ fn<e& Itergcborner / primogenirus 
five major natu. Q^Unogeborner yiw gebornet 
Milser, -natu score us. €iugeborner/unigena,ani« 
genirus. 9ieugcbPYen<reccns natus. S0?irift/ö1< 
tvdr icf> neugeboren/ revi vifco , reercacus, beat us 
Tum. J^O^geboren/ celtllliraus , UluftrilTimui. 
totgeboren/ generorus.illufrris. .ped)et*elge« 

boren/ Nobiüilimus. -IlBoIebelgeborcn/ praeoo' 
bilis. (£bclgeboren / nobilis. <?patgrbornc# 
Äint / coHus. gelten wirb ein 3Beib ftuinui 
geboren/ muhcresnunqvam non loqvaces. 
^Arung/ X>it/ nixut , genituta. Dicitur ettam Q$(t 
bt)rung/ origo. fons. caufa. JuftgrboTung/ «au- 
la lartuiar. i'cuNu'bn 1 tut g / origo mali. 

^drbaft/ adj' Kundus. Unbrtrbflft/ fterilis. 
@ebdrcr/txr. Genitor, pater. ©ebirerin/ Sit. 
Genitrix , mater. i*Cm eägeburerin / S. Maria, 
mater Dci . Theotocos. 
(SebiiHing t ufiUhUt ©eburf / X>ft* Generatio, 
Gcneils . genitura proeeneratio , item: parcus« 
faiut , natus. £)er©eburrnar>e/ partui^ietna. 
«Seburr abtreiben / partum abigere. <£inrr in 
ber (frbUTt helfen / parrurienri adetTe , opem 
ferre. %$on Qkblirf an/ a tenens ungvieulis, ab 
ineunte «täte, (f ine fef>ll>*lfbc @>eburr / partus 
permbeeiilus. (Jine (torff Ofeburt/ foctusgran- 
dior. l^noo^fonrmem , (Geburt / embryo. ^inc 
gefunbe unD n?olgeftalte©eburf/factus optimc 
coneeptus , partus vividus» vegetus ac perte- 
flus «integer. 5Hf teraebltr r / fecund« t vulgb fe- 
cundina. ®OnberiKPUrt / monftrum, olten- 

rum. Uiiiettige Geburt / forus immaturus, 
ma(Ta rudis. 

hurtig / adj. ^fleburtt'a/ oriundus, ortus, 
rrogn.it us. %ii K < ticin alten (*H-fd)Ie(f)fbHrf ig 

ff DU / autiq viflima (rirpe Ortum cfl'e. (il ifi V f II 

lofen teufen nerbfirtig/ JmjpuroA^itiosö fan- 
gvine cretus ftvt latus eft. jjon 3ftüi'nbcrg bür« 

tig/ Norinberpenfit. ^iü$ (E'rfurt burfig/Er-- 
furro ortus. halbbürtiger trüber / uterinus, 
ab und laterr. tÖrDburttg / ab utroq> laterc. 
germanus. • 

^üvfiSh 



99 $a 

9tu. Hodieunaqvaq^ vocifcrariograrior yin- 

concinna. SBarf l>*»t*u ©or ein ©cplerre? Qy.d 

c! amitat & incondite voc itcrar is » 
Jjlcrre r/ Der/ Stcnror,clamaror, plorator. <D(er< 

r er iir Die/ ploracrix, tccmina ululans. 
Pfennig / Dt«/ idemqvoJX>05 ©eplerre/ clamor 

abfonus, lelVus, ululatus, qririrarus. 
<DltTrid)t/ &Jj. &adverb. Qnr i ca ns, ejulans, cl.imi - 

nnc,clamaroriu9, plorabundus: £x, flcbilitcr, 

morcfrcmcbundo. 

QMCtW/DiVproprJ* ; os aper tum blcrirum edens, 
hiacus oris.ricru«, os didtfetum, labco. Scribitur 
etiam gierte / §lerpe fc? Stirpe qvemadmodum 
VUxtdUqvandoflontefignificAt, qvoft flcrrctt P 
tu f mutato effertur. Hirn eß Die/ detormit 
& ignava mulier. 

J^I C n 11*n/ qvod mnnuüi a fl(f)f n / ftippliearejubmifie 
petere, derrvant,Üidfm eß a flerren /« plcrren / «I- 
lacrymari, plangcrc. lWr jl^nnCT/O«:/ flerw, 
r^flcnilicftf/flcbilitcr, Iacrymose. 

25acö ö 25erfd) : rrt^fuibarf^/p^^- 

tiffmut, pcTCidiätu. Aliud tß adjeü. Q)(irfdV 
qvodnon tantum fcvcrum.auftcrum, trucem, cru- 
culcncum vifu «Je ntoribus» verum etiam faporc 
acerbum , amarum acrem defignat^eßq^ Htm 

avod ITJÄrrifdj/^etbf &UnfctuitoUah t£in 
PiU'l'dxr SOiCnfd)/ homo durus, trux» inexorabi- 
lit, ^iRbarf(9CrO)C((t)inacf/fäpor adftringens, 
amarus cum adftriftionc iSarfdje QBorfe/ 
«*crba acerba. $arfd)cr .ftafc / cafeus acrioris 
faporis. ViAetur venire vel a Quarren/ tumul- 

ruaxi, rva/i /i/ 3torrifoy vr/ SarbarifeÄ/ crude« 
Iii, motibus incultis. Indt tß poitic. &arri|"d): 
l)eit/Ote/fcvcricas,acerbitas, aufterieai , rigor, 
inhumanitas: i*>adv. SarfoVpracfrafte, aecr- 
he, fc venilimc, äußere, du riter, Stoice. <~id) 
barfuß flcUcil / vultum babicumqi cns perver- 
tere. 

33(1$/"* 93äfC/ amita, ä Br/^iro 25ac$ / nolans 
patremfamiliis ^dominum aedis, wfSafÜtlie/ 
matremfamiliäs. Confveverunt enim Germani, 
majore* natu vel patris 65" domin i , vel matris out 
marronx appeUatione dignari, Eß itaq\ araita, 
^atrii forer , hoc bonorir titu!6 nobilUata, qvia pa- 
jtniU qvafi vicem gerit; keet etiam fint , qvif&i fc 
r xplicent , «f^r, bJ)2fCÖ/ nummentum prae- 
bens , fo tn'e Ämfccr ar$ct / trägt unD Itebelt/ 
naieetiam &ilt&%fa\ttn/h*ipecocrißic*s ^wp- 



35a joo 

Wrt amicam B'puella m , eui blandmur ,figi:ificat. 
Scrtbitur etiam *}£aft I avod fire todtm rectdit, 
SBflft enimeß pratum , optimum mttrimentum pe- 
eudibtu pr*ßans ;Jed utmk remota vidrtur rße hac 
nriginatio : prvpiüs accedxmt ad rem ipfam , qvi k 
35abbfl marer . ut 2lb6a ftve 5tb/ patcr, derivant, 
qvaft fit altera macer, out macerrera, qvomod« 
matris foror , Mt C0?urtie vocatur t qva tqve in- 
fMttbm tibum prabere qvand6q l folet , h qvA voce 
^abbrt etiam fineduho pappre mandocare. & 
y> 1 PP/ pull venU. Ulraqve, h*c mmirum, ÖTpn- 
ma Etymologia , irn/Zr nobk placet. ©rofbaft/ 
proamira amita magna , axn paterm foror. 
pbcrgrpfjbafe / amita major, abamita, proavi 
foror. ©orebergrotbafe / amiu maxima t *b*vi 
h>or. <£ti( fboff / de ritrici , & norercae foror. 
wHmM I Drt». Non exponitur amita parva ,fedt(C 
$?>&i\tin vecantur amitin*. ÖtätUin etiam abu- 
five amicae, amafic .©amen Ö'^dmlcin dicun- 
tur. 

25aß/ tet/pi. 25a9e/ bafisctfbaflu«, ^ 

im4m«r^ylf«/;cJ,4C0iid/)riindamentum. Q!r 
fUlflCt Cinm <?Ut«t $af / Vocem in/xmam & pres- 
fam egregie modulatur. (ix bar einen gntCU 
S5ap JU fauften/ feyphos ad imura evacuarc ap- 
pr i nie novit. 

$af;ifr / Oer/ BatGconans, fuccencor, cantor in- 
nnue rocis , Vocem graviorem cantarc peri- 
tus, 

Q.VlfO/Mc/f-7'^ffment /Das. Munu/Iw lipit 
angularis, cui columna inniritur . bafis colu- 
mn« , fpira , Aylobata , fpira feapo iuppofica. 

ificarc, sedes 

tollere* aedirteium fabricari, cxflrucrc, archi- 
cedari. Q cfjlopcv* in fric £ttfc bauen / jpem in. 
«mein. Taaas cogiueioncs torere. CDiiJiidjiT 

bauet einspart / unb mu§ ber erpeberaus / fxpe 

prior efTertur mortuus ex aedibus a fc conftru- 

ais. €r(l gebaut/ bernaeft aenosen / pm. Nu- 

cem frangac , qri nudeum elTe vulr, 
$auen/ *M/*om.verba!.&$>ammc\/ titl ipfe 
aöus aedificandi , xdificatio. ^auen fo|tet 
^>tlt / aedificarc eft pecuniam locarc. CÖr U 
©Ort $e rbrit^f / fo bifft f eiu Sauen /p r#n. Abs- 
q vc Dci benediexione omnis labor inutilis cfr. 
$amin<) / D»10 Saueil < Im« pro artefabricandi 
ponuntur, Archi teftönue , ar Jutcöura , archi- 
tcclio. 

ü5a«/ 



103 



35a 



33a 



104 



unterbauen / fuftentare caufam , pracmunire ne- 
gotium. UntcrbatlUltg/ prxmuniuo, fecu- 
rirairci. 

Vorbauen ßv« fürbauen / praeftmere , &mtt«pbor. 
prxmoüri. (giuer öcrahr wbaucn / pnere- 
nirc periculo , impedire damnura. £)ic 2>0r 

bauung / id. qvoi Unterbäuitng. 

SBicDCtbaucn / refiecre , iniraurare. Crut übge 
brau t es £au£ »icbci* bauen / reaedificarc , ex in- 
cendio refufeitare »des. (£mc vr'taDt roteber 
aufbauen/ reftituere urbem, urbis coniervare 
rcliqvias. QDorauf bauen / confiderc , fpem 
fuam collocaxe in alcerum. 

3fVbaucn / excedere in xdifkiis crigendil 1 ege- 
ftatem fibi conciliare aedificando. 

Zubauen / obftruere 1 prxciudcrc aditum vel tun- 
firum vias ftxu£hir2. 

JnjifdKnbauen / interftrucre. Sio3ffif4cnbau/ 

atdifkium inrexcludens icer vel arcam. 

55CIU/ bdtltn/ terram colerc, fubigere.agros 
curare, ©en 2JdCT baUCtt / rufticari , agricul- 
turl fc oblcftare , tundos obire. Q3iel ©Ctreibe 
bauen / uberrimos f ruttus ex agro caperc.ditari 
proventu largiflimö. 9luf beni öute bauet man 
Watf |lattlid)e$ / prardium iftud abundantiamde 
copiam fru&uum fuppeditat. (£in tvelgcbau* 
tC$ taut)/ arvum, terra optime tubafta. UriiH' 
bautcr 2lffer/ ager defertus, incultus, dcreli- 
ftus , fpmis coopercus. 

23a U/ tttf agriculrura, & mtluu Aicilur , Der 
tUcf erbau. 3c»d)ti erfreuet mebr als ber ^eicn 

bau, vir ä ruft ica nihil iueundius. tfornbau/feges 

frumenti. $rcu§cn bat einen rrcfflicbcn ftn, 

bau / Boruflia pollet culturl frumenti. %8cin> 
bau / viniculmra. Jöcpfenbau/ lupuli cultu- 
ra ,ö5r. ift fein (betreibebau in Dem £anbe/ 

hxc regio vacac omni cultu frumentario. Ur> 
hall / terra finc culttira , rcqvicfccns , fo in i£\\it 
«Der ber Eraeto lieget. 
$aucf / D«/ rufticus , agricola, colonus , it. fub- 
ditus, fubjcftus.dcdititius. SBcUCfftt/ Ol«/ ru- 

ftica. €in armer einfältiger $ancr / infelix, 

fimplex ruricola. <£iu grober $auer / homo 

agreftis , ruftica prolcs. <£in reicher/ roolbabcni 
Der Sßauer/ agricola forrunatus, Iocuples,di- 
▼es agri» & nummis. €m leibeigener 33auer/ 

maneipium , laflus, adfcriptitius, glcbx ad- 
fenptus. (£ in datier i|l ein datier /mfticus m- 
fticcyi vit, agil; fenüt, nonmuue mores agre- 



ftes. 8 aj ben Mauren ibre .ff ürmeKJfrrc&rocnlO 

Ii n q\ uo ruricolat fua Bachanalia t urb.v, (im gc> 

fuubcr$aucr tfi ein grofer ^xn / tanius du». 

fimarerum. 

3lmttfbaurr / fubditus pracfcAun«. (Ebclmannl« 
bauem / nobUium ruftici. §rei)baucr / rufti- 
cusproprii iuris. ^voniMiici'/ operarius , colo- 
nus. Jpalbbauer/ colonus pari.är.us, t.r.Oft 
Den 2Ut et um Die ^dfte bc fülle t. ^ofbaoet/ 
villicus. ^)cfbcncrin / villica. jpelibauer/ ru- 
fticus lignarius. ^agbbailft' venaticus. ^ioin- 
baue? / di vc« frumenti , f rumencarius. Ockfen* 
baucr/ bubulcus. OCeichsbaucr / rußteus im- 
per io immediaec fubditus , imperialis. (Statt* 
Dauer / rufticus civicu». Sgalbbauer / fylvati- 
c us> QBciubaucr / rufticus vinitox , vixicaxicus* 
3in^bauer/ cenficicus. 

^?actbauet / o«r. Dkitur w^ä 9?ac?>bar/ 

fed ptoprie eßiüe, yi<i i» vianis xiet foffiJrt , undt 

y vicinus vocatur. 9cad)barin / tjvsfi 3cabc« 
bdUrin / vicina qvxlibci , tarn rure-, qväm in u r- 
be. SBifcr 9?ad)bar / nabet UnqKicf 1 / malus vi* 
cinus , vicinum malum. X>ti" nact)üe 9}a<$bar/ 
proximus vicinus. Di 'd)bür werben / cont'crre 
fc in vicinicatem. bin 9caeJ>bar mit ihmv 
eft mihi cum illc» vicinicas. (f in ^elblMd)bar/ 
aecola. C^reninadjbar/confinis. (£iu Öapeu» 
nad)bar/convicanus. 

9^acbbarlich/ «dy &a&v. vicinalis, finitimus, con- 
H ms , propinqvus , proximus. £itt ^ae)>bar« 
lidjer §rennb / amicus vicinicate conjundus« 
(Einem alle nachbarliche ftrcunbfcfjaft erweifen/ 
jure vicinicacis (amilrariter uri. ^reiinfnad^ 
Im rl ich / amicc , pro vicinimtis jure Unnadj> 
bar lief) / contra vicinitatis jura agens. 

SRitttl rfchaft / Dt< / vicinta , ticintras , Ytcinorum 
propmqviias. ö«ite SWadjbarfciböff pflegen/ 
proximitatis jura obfervare, facrorum vieim- 
ratis ftudiofum cfle , fan»fre colerc propinqvita- 
tem vicini». $6fc 9end)ban'd>afi / grefd Un> 
glücf / mala plunma aft'crt mala vicinia. 

%<\\K\\6)I & Adverb. Ruralis , agreftis , mre- 
(rris, Um imperirus» incivilis, & : ruftice, im- 
perite. 93eurifd}e ©Uten / mores agrtftcs , ru- 
fticitas » fvx etutm voctbulö novo , t>I€ Q3t'Urifd> 

hrit / e xponitur. 5kurifche Slrbdt / *>per» ru- 
fticae 1 laoores dun , fordidi , rurales. 5Vim|"d) 
Sebfl/viraruftica. m t|'d) fceben fuljreu. ru- 
fticaxi | r uiticam vitaxn agexc. 

Salier* 




*»|.» . * •■hi««, MO*»», IfHMa 



^«~>- — to n i jg:^y,*r~ . , . 
>«S i n 1 1 «»<■ ji.ii»!!«.»- a5öe/iw»..m.-^»,9(i»t»'^i — v 

«a> UMiNt<NM«Mik MaMMMlta H ■ |« wi i. ■— toi ri l 1 ■ f l . ._ 

— «»•> r— ■ 1 * " - t u " ' i i Mo», u»»««)« •»■2 





~— m t t mim ■ «»-»—» — ---r-^r Hu«ifniili j l 



2 ta«a>brM>MljJ***^MHi|^ 



■ II fcllll i 

«~ irif<»<tj^i n>i i Xu«» 




Kau* »t/M« 

«•.ar»». *» t*n «<»»H>rT 

.»»» »' ■ 1 ' |n tB*7 

« ■ III Iii ■ M Ml — T 
■ ~ - * ■ — ^^»"»r 



SS)*«."" B* vTiSi & 




■> i ii m * I < jB.4ri ( >)lwiiwii ■> wf-i*»**»^»-. 

^M-Vi. »»<*■- i .im »,* .irf ..,l ^r.Mrtrlii. Mpy'.»^- 




io7 



55a 



S3a 



108 



£i(f baud)/ ©et/ gravaftelluf, gaftrimargus. gef f 

baneh/obcfus. grf§brtii^>/ gluco. J^erinas 

band)/ venter balccis. UbCT&flUCjj/ Epigaftrium, 
pars corporif ßtprattmbilicvm. Utlbff bdlld) / Hy- 
pogafhrion , p.vs ab umbtlie» ad pubtm , nimcn, 
aqvaticulm. <Su)meerbaud^abdomen. @dj)ift 
b»ll!<f)/ concavtcaa , aiveus navii , carina. <5pe (f » 
band) / vcntriofus. <? t v.wUm thh / tumtdus , tur- 
gidui vcntcr, -Ii} au Mund) / pariet vcntrcm 



agcns. 



§*eild)(etit / Oflfl/ dim. Tentriculus , urriculus. 
fyWOjfa ^ $eud)ü] / ad), vcnuofus, venrricofut. 
(£in hcfbciid)taiT 'ÜBatift / pingvis aqvaJiculus. 
&iinbfU(fejtJ / marcidus , macilcocut. 
$tiud)unq / Die / Tumor , ventu« , tnflacio. Stall 
Cfyulti] ^Crf Ül?aRCV3 / vcntrcsrivoium, tnrcrva'.ia 

lacunoi j. ©ie $and)iina, t>e r Mauren / cavi- 
cates murorum , rtiam cympana diüa, 

^3iUjfC/&rc/ p/.M'« Raufen / tympanum, a'.-u- 
fiw hodiefcTibitur,ty(l\ltt. Eß ettim a QJflild)/ 
venrer , awi /o/w venter , prgttrtaq^ nihil. 5lllf 
fcer <Pailfc fdjhiqen / rympaniiare. ©ne 3M'ir> 
grrpaufc / tympanum civicum. .Öeeiiunte 
O^et &e§elpaufe / rympanum aeneurn. Qf'iHC 
SOftläFetirpauFc o&et <pttutc(/ caurea , tympa- 
num ex pelle taurinä. ßint'erpaufe / tympa- 
num puerile. 
1-ViiMciH üae/dir*. parvum rympanum, rympa- 
num crotaliftrium , Arabum voce» a Itabai , di- 
Hum : ficuti tynpanum majus , aitambor. Unde % 

, rr]tü6artKuiö , al , HiAani Öf Belg* diciutt £aiU> 

bur / einen Crommcifctjiaflet. 
9>aiif tlt / pulfarc tympana , pulCufcrire taureas, 
plcftris rundere rympana. <ßailFen elUmßgu- 
tate dtnotst : verberarc , percutcre. €riflffiUf' 
lu'b U'iM IlFef werten/ pugnis probe contufu* eft. 
QyodexCompofttiiclarius patfp.it. A prüfen tt- 
iameßß^vtntat. tyailfelcn/ tabindctyrapani- 
zarc , qVatcrc cata tcrgouuuri , ii, crcbroitlu 
rundere. 

Vntlfcr/t»et/rympanotriba, rvmpanifta. ^JJaufo 
rinil / Die / rympantft na. jjjrcrpailFer I senca- 
tor. :\\\unuiu*iMiifcr / tympanifta legionii 
primaria!. 

tüllfpauft'lt fprnprie , tympanum in alieujus hono- 
rem percutcre : |?rr mtten^miam ftgniautem figmfi- 
tat eliam, in fervirealicut. töill btrmi auf' 
pAUf (n / iron. ad arbirrium rui v i vam ,/f Dtiipla. 
ett! Jamnimixummorigcrandumcibi ciit? Ci 



wirb ihm fdjfli ein* aufpnuFrn / invenicr, qvoi 

ei rerribuar. (£ine <MI*qepAuFte Jjnrc / kortum 
plcdrdrympani publicocivitarc ejctlum. 
£ i! t'duvi ii t ;ti / corium alicujui concidere. £)/ ttit 
ifbfcer COfenfd) toirdfjgepanFet' werten. Vah! 

q vam acribui verbis perftn&uf, qvam fadum in 
modum verberibui laceraru« eft! 

(£rpanfcn / mercedem rympanotribis debitam 
naneifei .praemiistympaniftarumfrui: frdrtUm 
nottt plagii * verbenbut aiiqvem ad officium 
compellere. ?0?an bat ^as »PO tönt ned) 
inMid) erpauf cn mäiJcn / fuilibut ad confenfum 
adigenduserat. 

^urrpailfcn / crcbrl manu rympana lacefTcre. //• 
verbera verberibui cumulare. ^Jauf fort ! P^t^ 

id> fcfjnei^tic ^rummd in <5fucfc« / perge pul- 

fando , ni tergora tenfa feida vclia. 
J>imvr.iiuufcn/ fugare tympano. ^cT^cinD i\l 
hir<b blopcn irummdf'djla«; binweq qcpauFct 
Worten / hoftis ad tergora tympani pulü terga 
dedic 

•^erjupaufen/ convocaremilitw per rympana, it. 

compellere aiiqvem ad comparendum ictibus. 
^OrpailFcn / obrunderc aures ftrepiru rvmpano- 
rum , delaflari pulfando. (fr i\\ ftattlid) Jtr» 
paiicfrt UHH i»f!i affrabre fuftibus contuA» eil. 
^ucfcl/ ter/ gibbus, tumor in rergo inrer fcv 

pulas j non tarn a p<)ofe/ licet tympanum qvadxx- 
tentu rtffrat , qvkm a 5ßaud) /<jt>*ft Q5aucz>Cl / par- 
vus vcntcr» deduxltur. Stpnificat rtiam rergum 

ipfum. <£ucr $ucfd n?ir^8flrfcr ntd>t fenn/ <il£ 
meine .^»u batfebe / nunqvam veftrum rergum 
critdurius« qvam rerginum hoc meum. ^iteC 
i'r »cl ttt feinen Stiefel erFeunet / non videmut 
manricae qvod in tergo efr. '^uf ?Ucibsf'(U(f 
tr«ru einen QMltfri Opr l'irb / gravidaeft hacefae- 
mina. ^ii v^uld eines X.imcbbo / tubercu- 
lum camcli. Sluf i?en $UCf c( laben / Onus hu« 
merit imponere. 
Q3ucf eiltet/ *dj. gibbofus,gibber. (Sine $u(Fcfidj' 
fC 3nnqfcr / g"»bberi$ ,feu gibbofa virgo. SiHC 
bllt!e[id)te jfa / rubeta gibbofa , i. e. inßtU. 
Q3tICfcl / 55iid)bufle(n / bue^eln Ö" buqcln / ettatn 

dinathtr umbilici , lamelUe,tr. globi crTTphairx » 
Eßttidm y Ü^UCfel/ bulla inlibrn,rorqvibus,cin- 
gulit^phalcris, ütd. glam inarcu, znUtffl tu 
bula. @)titöene Würfeln / aure» bull». (£ia 
^ud) mit nte§iR4ern $>utfcln In ühla.un / i»- 
ber umbilicis cx ortebaieg ornatus /rti muni- 

tu^i 



iii 33a 



33a 112 



tefertus. 93or.£>pffarf/ »orSornbauftcn/ha- 

lare iram, minas fpirarc/aftu curgerc. 
Sßailftcr / Oer / rurgidus , anhelaror , flatoi , anhc- 
lus , afthmaticus. $aU|UrinA / OU/ anhcla, 
«gre fpirani, 

S?rrbau§eti/ verbufen 8* wrbaiificn/ q*iefcere, en- 
gere fc , fpiritum rcAirucrc . QJrrbdU^IIIUj/ KU/ 
qvics | (ratio , reercatio , fpiricus reeeptio. Hinc 
tji Q3crbau§ung / ©crbaiiftuna. $$* ujerbufuna,/ 
crectio animi , confirmacio» rcfocillatio , rc- 
qvics. 

^llllfC/ Dt«/ Paufa , qries : m arte muftei defignat 
moram* lilcncium certi rempons , rßj. t k tHT 
bauff tt/tf Heft qvis obtendat-noßrum %mfc a Latt- 
no,pau(a,f i>oi eß a mtv*, qviefco, venire ',Jctat t*~ 
mtn Crüicru ille Latiniu, nofltam Germanuam Gr*- 
C*lingv**qv4tvameße t ttrtUcq- t , ut poßerion, ni- 
hil iurii in not exinde MCcrefcere pofle. Sir.t it.:q x 
mums vel mZ& Gracd , Ö* Ccflionem nottnt; 
qviihocäAnoßrumfyaüft/ bailfVlUt'lHTlMIÜU lI '. 
qv* ex fonlibus noßrif derrvontur. Nec Romano- 
rum tnter tß , an per Grocott An per Germanot pro* 

Jecerint. SuflUtt, baufen / bauftcii & Raufen/ 

juxta verum Etymologiam , r radieibut German* 
Kngv* cqvt» ac ex Graco umvm eruipoße. Aianet t 
manebitq^ lingva Latina tum Grttco tumnoßroidio- 
mali ttvüemum obnnxia, ac tttrify debebit , cum ta- 
rnen econtra neutra harum vel umeam Syüabam La- 
tina aeeeptum ferre out ab eamutub fumere opm ha~ 
beat , utpote fibi tpfi fufticitns , ipsty ab orig'mc Cor* 
dinalii , nifl qvodGr*ci onnarint lingvam juam 
jlfialick jboliit, Teutißa verb lingva, fibi relüla, 
fuaq. | tanqvam Abori^enum , in Je a primA migra- 
ine Gentium dt ttrris Sinear t femper r hoMtq- per- 
manferiL 

fßaufiveil / confiftcre , morari , paufare, qviefeere, 
fllentium teuere vel habere, paufam dare r - t.i- 
<erc Compof. 2Jcr |>a Ii fir c« id eß, q vod tevbanf 
fctl & »frbaiiflcn/ refpiratc, gravem rardumq, 
fpiritum expedüre , rccipcrc anhelicum , fpiri- 
tum commodiüs rrahere. 

9>aufiniiiq/ tne/ 55't>ae tyjuiifircn mora * filcn- 
cium in muficic. Tut pa il firutuj t erpiratio, al- 
ta qvies.iranqvillitas. 

£3(UlfdV Der/ itertmi a $anch i umbella, alias ein 
RinDcnoeulfl / circulu» ex lani , qv6 infantt* 
greffuminchoantei , mumuntur , nie cafut ipfts damno 
fit. 9dUf(h rtiam rß : ccflicillus ß circului, qvem 
tapiti impenunt mulier ff > ut onoa tu commodim por» 



iartpoffmt. Deniq^ 2>auf<& florure 05* fenainum 
corona tß * ut ßxnkuli, anifi ,Jamtud , aluuq. arbo- 
rii in orbem coach ranti umbella. Hinc rtiam cm- 
plafttum in fafciolar modum oblong iim,3>«iufd) 
dicitur t uotandajL hiepbraßs juridica ; Qtil'ti) bctt 
^Vuifd) Vcrfau/fctl / avernone vendere , vel crae- 
re , L t. confuse i-: univerfaliter, five pretio in 
femeldiAo, non inllngulairet cenftituto vae- 
nire ,dkimut alias , ftbetbdUbtVCrf.UtflVTt. Eß 
enim S^ailfch acervus vel cumulus, fiue ordine 
Ar confuse coacervatut. 
Q3tlfd) / t>Cr/ Belg. VbtftyundeGaUicum Bois, ne- 
mus , faltus , lucui , eß a ^aufd) / qvattnus ßgni- 
fieat , florum 8t feminum in plures fongiores pe« 
diculos divifum pedamentum /• coronam fa< 
Aam convolutis floribuc. Tain enim referunt 
fi uticetaprocul&a longe. S&llf(b eingeben/ abän- 
dere fe in locis dumofts, laccbraiqvaererc. ©er 
Jöafc im ü&llfchc/ lepus liberarus, ««/ fmt perkulo. 

(rr befleb v t niebt aus bem Qjufchr raul/abdic fefe, 
videri cavcc 

I)ornbufd) / D«t / dumerum. geuerbufeb / rubus 
fbmmea. $»rPltlbfCrbuf(b / rubetum. Jjbafd» 
bllfcb / coryletum. J^artrbllfcb/ arbufhim. ^Iff« 
tfUbufd)/Arcium. <XPtcnbllfd[>/rofariuin. JÜcu« 
d)f ibllfcf) f fafciculus florum , olfactorium. JRcf» 
fdbllfd) / urrica. QBatJ)Olfcrbufd) / juniperus, 
SÖfflllUfbnfd) / plania abfynthii. €d)lcbcn» 
hl fcf> foiutn , pr unus fjlvcftris , acacia* iQui(> 
tCnbtlfCQ / malus eydonia. 

^H|'d)lcin/ DOS / iitm. Cy Uula, frufticetum £5' fafci- 
culu». 

, manipulus, fafciculus. 
€in Q?üfd>cl gebtrn auf ben Ä^pfcn ber 2Jr5qcl/ 
crifta, apex. <Ein$ufdKl3Pbanni$bfcr</#ir* 

fehl' Ii/ U* 0. gl corymbui. 

"J'Ul'cbicbt / * M- dumofus , nemorofus. 

i ^4il"d>clid}t / ad), per fafciculos , per con^eriem^ 

©cbüf(b/ &«ö/ virgulrum^rbultum. f Uftqcbüfd)f / 
nemus. Jpt\\u) ©f&iif(b/lucu$. CO?nvicmid.Mif(b/ 
mvrtetum. yfcfcngcbfifdf)/ rofetum. S&irfcn* 
gebufd)/ faltus bexularum, 

Gefell/ tXt / fcopa , feribitur etiam ^f<m / %t* 
fam^^fen. jfcbrbffen / verriculum. jfai 
Dfrbffcn/ cxcutiaveftjmemorum. gliJbbffcn/ 
fcopae herbari«. vr faupbcfV» / kopx caftiga- 
iricei, virga cenforia, publica, infamis. vrM'H. 
befen/ comera. JemPf ffll/ »irga ultrix divina. 

6 1 um fc i- ^efen/ 1 c opx mutil* , mucicae. SSom 

e»nanbir< 



116 



tTOncnbaum / malus citria , Medica , Affyria. 

3j>prt ffenbaum / cuprcfliu. Sorodbaumv lotus, 

dulctjjlmumfi utiumferens , nomine tabaSyriaca. 
©Übe i&CUntC / \>\t / arbores fjr.Yeitret. 2II)0r rt < 
baunt / acer, platanus. Indt tfl arnbrMi , 
gnumacernum- 31 Horner 5 iftfy menfa acema. 
^Ifpcnbaumy populus nigra. 5lfdi>cnbaum/4ii4/ 

Älävnbanni / traxinus. Spiicbluillll/ tagus. 

SMirbaum/buxus. ©anufnbaumv abiet. <£i< 
^(nbfllim/ qvercus. Faulbaum/ rrangula, al- 
bus nigra, Matttr ttiam 3apft)oU. ^(h'bcrbaum/ 
rhu?, ( u mach, dicitur ttiam @CT) linc», bau J tl . Jtdj 

tenbaum/ picea, ©orfbaumv B'öurfbaumv fu- 
bcr. J^ar^baum/ pinus Icalica , alias ft&rjn; 
bnum. ^bfnbaum/&€tbcnbaum/caxus. $!k> 
frrbaom/pinafter. 5fornclbaum/ coi-mu. Jin» 
brnbaum/ tilia. $0?a&holbcrbaiim / acecraon- 
tanumcrifpum. ÜRortcnbaum 'myrtus. $)ar< 
pdbaittlt/ populut alba, 9iu|ibaum / ulmus, 
dicitur ttiam Ulmenbaum. vraftcl vrtitnn 
cOctvrtdH'iib.unu/ fabma. tyalmbaum/ pal- 
ina. (Sperber bäum/ forbus. Sfccrpciuinbaurav 
terebimhus. Sfylbcr Scmtnbaum / fjrcomo- 
rus, capnficus. äöilbcr Od bäum/ olcafter. 
5öil&cr girbdbaum / pinus. 23iet>cbaum / Vi- 
bunmm. Syci&cnbauinv Salix. QßunDcrbaum/ 
ricinus, palma Chrifli. 3» :bcruba um, cedraa. 

$cumlcin/ &A#M«.arbufcuIa. Äüraücnbcumlrin/ 
f r utex corallii , co rall um , if> coralium« 3 im : C 
^ciimlcm, arhufcuLx virgae, plant« mallcolarcs. 

l$fUmcn/arborefcere,eminere. Simpltxrarum tß t 
omnibui tarnen notum : Ccmpofita verb freqventius 
ufurpantur, ut : atlfbtumM/ crefeere in arborem, 
&mrfdphor. ruperbire* Xxr^crl beumt fld) CJC» 
UM Uiil auf/ nimis inflatus eft infolcntiä , nimis 

3 Tantum fe efferr, criltas engit , omnes ex alto 
cfpicit. Söcr fi i et) ju fchr auflxumtv fchl.i >u bc» 
fh> ftjjwcrfr nifbcr / juxte proverb. tolluntur in 
alcum, ut lapfu graviore ruant. Dicitur eiiäm 
de eqyit inptdti poßetiortt fe etigtnttbm. ©a$ 
*J?fcrb bf HITlt ailff cabal lus extollir pedc« priores. 
5üult>flUliten / "ß humiliari, ineurvari, haut m- 
olefcere. 

Äfirbaumcit / adolcfccre , fuecrefeere , & metapK 
fuperbire , exrolli, Hinc prov. 33>CV Ffirbauiticn 

n>iü7 cht faulbaumet aern/ qvmenti mollia con- 

tin/ur.r dura, qvi fe exaltar.bumiliabitur. 
$aumlc<r)tlfl, c#bcnmtd)fia/ <uf/. fcja.V-i/. in modum 
arboris : Reifer r«4m bcumi(J. Sin bciltlluirg 
©Cfca rjtf / fectus ar borcus. 2>aMTUg ttiam ex- 



pemtur dt torporc dentium, tli&j CfliQ. 3)Ctt» 

miqe 3«hic / dentes llupidi. S&cumiijfcit Der 
3^nc/ Aupor> torpor dentium. 
^34UmClt'n/ moveri inftar ramorum arborum 
a venco concuAorum. £)cr C icb baumelt am 
(V. bu'it für pendet de patibulo. 
^aumduna/ M< / morado in alto loco.it. vertigo, 
icotorHai &aumritd)t tß qvi Tic movetur, 
t xfiu Murq. (cotomat icus. Vf'v Iii mir Qil 11} büU 
mciicbt im 9. opfc vertigine laboro, omniamihi 
in gyrum circumagi videntur. 
55 il 1) / Ott/ & imi ftoii^ pronuntümut , 523 Ot) I 
r/? proprie pannus vilis, grofTus B* villofus, atqre, 
ut mihi qvidem videtur, a vocabulo Belgicot&aCMnt 
ovod eß natarc, dtfumtum. Naviganttt emm Bei- 
ga hoc panno grofso uft funt, ac ttiamnum utuntur, 
ita ut &at> idem fit, qvod pannus naut icus, <Sd)ifT- 
tlld)/ '; rj ''"«y* amitiuntur , licet $\pn detnteps 
fubtiliori modo elaboralum futrit % $$ grofliortbut tjlif 
viüis cvt.it. Stfile H , avi mortuos lugent , ejm ge- 
ntrk pannii indui utmort habent , «i veluMh>rdi.Ü 
pro. Iu3u t& mar er e apparrant , q.vamvu erum hie 
ipßt veßtmenth mlionbut ad pumpam ahutaiüur. 
Eft ab hoc &oy adj. bCDtrn/ ex panno viliori con- 
feclum. ii mc bojene traue / vcftii lugubris ex 
panno groflb, 
C / pripo/. infepar. denotans: circum, circa, con, 
de» ob» per« 5*BC it ' , ^ / rx fono balantium 
Ovium/önn<«///wi, qvoJ^ bä p'onuntiant, undt: 
$ccu Ö* bacu / infrar ovium balare. Ciin beenb 
kr d)af ovis Ja maus, ha i ans. 

^aima/ Oie/ balams, &ad\. baubt balant« 

Q^CbCtl / tremere, contrernifeere, propr. cum voce 
qvädamtjtilante. (im bcbcilb Jj><T| ■ trepidatio 
cordis. bfiiTc ^ntc / trrmebunda , labantia 
genua. Arbeit in Aiuftci tdem eß ac vibnflare, 
Ue. Chromate uci , qwd alias einciEnlU fcblA« 
gen/ tremulanten machen / .Vicuur , tta ut bc> 
octibc (Stimme/ fit vox rxemula , vibnflans , ti c- 
pidans, tremebunda. 
\MmiM Zu/ cT>aßQ?cbcn / Rom.vrria/.cremor* 
coneuflio, trepidatio, &inmuftcif: vibriflatto, 

eine Criilr« (f rbbeben/ fivtaiiA dialeüo €rbbiCi 

btU/ terr ae mot us, fol i concuilio. Jf>cr}bf buni]/ 
bortor animi, ftupor , condernatio »palpitatio 
cordis. 

$cbia ybcbidjt/ tremulus perterritus. 
^cbi^Iid)/ aJv, trepide, ttemule. 



imliui. ii ummiMhwäihwii ■nn"1~ 



IT'"* " .**»** ■■ Inn \ M Hm g* >f r r i i«l 



fcetf ; tNrr f mm ?U> tote,. » y y ft » *. Atatat .t*. «tata». 

— — ■ < pMntM *taita.ib-fM.&M» « 
— — ^.taMMMi,» fm> Mv w*m,r>^*'Vff*«ta- 




I iniffTTTlllill 1 





H9 



53e 



120 



fies, rodet, »ranntet, auders. X>ictf>cuCi je iß«- 
rt / acim callou. 
HöimclbftTf/ /«* 5lmmmi / bfc/cerafa duracina. 
ilxU' fnt >30i}clsbc Ct'f lo rbus corminalit. <Hfpcr< 
/IwÄrauileibecr*/ uracrifpa./Ivefpina. 31t- 
tidjbccrt / bacc* cbuli. Sßicf ebeere n/ ober Jßct; 
fcclbeercn / r 1 ** ttiam &3mg»^ fcy Rtonebccic 
«ocÄnfwr, myrtilli.vaccinia. Qxiftclbctrc 
83<rb(reb(Crc / fruclus oxyacanthi , berberis. 
©rombeere fivt jfraftbcere i baccae tubi , mora 
rubi volgaxi«. S&rufibcerc / rote Sßruftbeere/ 
iujuba. (rdjltarjc 53ni|lb««/ Cebeftcna. Bit!* 
beere / ob« j£)imbeer / mora robi idaei. $>ur 
bornbetre/ aciau« lycii. £ürliß< ober j{ier< 
beere / tf. #or nclbcere / corna. €fcnbeere / co- 

rymbus uvae hedera. (Elsbcerc/ unedo. tfitl« 
beer / u?a ve r (ä , Doronicum. <£ufpcr > jivr 3o« 
bamiUbccrc / groflularium, uva crifoa, ribes. 

(hrbbeere / fraca. Maulbeere / acini frangul*. 
©refeeb ober 6n tffelbeerc / uva fpina. .page 
fcoinbccre/ ^alober&lofterbrere/ baccapa- 
liuri. .Äolutlberbeeft/ baccatambuci. ji'atnci) 
eDcr ©aeftplberbeere/baccajuniperi. jferme* 

keere/grana Kermes, tx ftnbut fit Conftüto Alktr- 

»>«. ^rcu^beere/baccaerhamni. .£>unb*beere/ 

ka«;c?ecanin<e/n'f fambuci fylvcltrct. ÄnlinfbCC- 
Tf bac c* Diofpyri, flamma Joris, fcorbcerc ftvt 

f orberbcere / baccae lauri. 5>?aiilbeert / mora, 

d^flrta(6beerr/ coccum infettorium. ©eblrtf 
b<tre/granahaticaccabi,alkekc»nii.3d)eipbrire 

•Oer eeJrmÄrbeere/ baccae bryonia , dm OK viü» 
Mtierbeere : Bote* opuli, ttiam 0erm$be«rc 
neunter. {5<f)meerberre/ tbrba. ©perberbee» 
Tt fiv* ©pewlinge / forbum. Steinbeere/ mo- 
«a rubi faxatilis. 5>C ofenbecre / baccae rubi cani- 
*». Jrauben» ot»er Weinbeere / acina Jeu acini 
Vmi , Htm uvae paAae infolara , tliks Rofiacn. 
©icf beut ige QBeinbeere / uva duracina. 
Ukerlein / x>a* I Um. baccula. Einern Söeerlcin 

b^nfen / pcllicere, allcclarf , mefeare aiiqvcm, 

»nfidiat alicui pararc. Sieine SUeinbecrlein/ 
•f. Forinten/ Uvula, paiTula minores corin- 
thiaca. 

§bttT\ä)tl adj. aeioaceus.baccifer, acinoAw. 

53rrl / bte/unio , margarita , perla. Eß k dvmnu- 
ttm 23<er!ctlt. QSerfe / &it* mtritb cum feri- 
htndum rfftt, verum rmt tymmiui obtinuit , ut 
fJtfim ^kri ßi-Jtuur , tw tfyo noltnttt vclnttu tun- 



^ömn'chf perlen / rnargarirae Bohcmicae. (f tnc" 
JDtUlcf) nurc von Q)erlen / fpira ex margaritit, 
(ritte ^ebnurj>erlen/ Linea ex margaritit. iiint 
Gtti£< oDer iß.i perpe rle / margari» vicrea , ad- 
ulrcrina. ©ttc Orient a!i|'d;e^erl/ margahea 
Indica. tfüic ^ablpcrl / exaluminacut unio« 
margariu prctioGor» rorunda, &pr*alw et» 

rujctnt. £in Äaufraann/ fo mit ^erleo bonbelf/ 
margaricarius. ~ck fkrl ftehet gar tunf et aui/ 
margari ta laftcfcir, immaruraeft. $>urc])bor> 

te perlen/ unionet perforati. 3^nebene iVt# 

Ich / perlai prtepararae , magitrcrium per lamm. 

3erlaven 
acuatts. 



praeparac 

mnm i 



perla (blunc liqvoribua 



'JJcrl rnam pr» re optima & pretiofiiTTma foniturl 

©ie3uugfrau ifteine halber JugenD/rirtud» 

margariu , virgo. v£ in fluge^ ülU'ib VI eine 
^ßerl im J&.uifc / prudent uxor ingent thetaurus» 
pretioHfltmum cimclium. 
^Vl'lein/ bO0/ Jtmm. gemmula conchae.perluTa. 
^ertein ttum dicuntur gurrulai r oralen tat live 
rofeidas in fioribut dt folus. JrAnfiiptvIc:»/ 
gutta lacrymarum 
?Jerletl / fimplrx verbum in ttfu nen eß , fed compofita. 
3lnperlcit/or<hnarc margari ta» in jurtam feriem, 
filocoadunare, coagmentare, anneAerc, mn- 
Rcre , congererc unionet , affigere filö. S&ep(T> 
Irrt / gemmis Ar «nionibus or iure. 
SJ5cnH/ ttt Beryllua t gemmA tx -virtM • cwrutet, 
Atn>* mannt colortm refrttm. @e!b!tcbter S&eritt/ 

CnryfobcTylrut. ©iß>arftner^eTtfl / Chryf». 
prafus. JpiiljintffeTjer S&rriQ / Hyaeinthizon. 
5fupferbefiH / aerodet. aBaefclxril / cerinut. 
Kcnllen ttütm dituntuT Ptrfitä Armtniäau 

Äem/ tcr/p/. Die jfewetr/ granum, nucleua, 
o(Ta. Eßper Mttoboltm faSlum k beeren/ »n«- 
Ulö b in t/ qv* affmn Junt httr*. j^CTIl ttiam 

ufurpaturpn optimo. (rv ift (er ihm (Xüti rcN 
lieben ?3ianne</ vir antiqva virtute 4 ride. £>cr 
^ern ber ©tobt/ optimates , bonefliores. ©er 
vi: ber Srettnbe / amicorum priraiecriu«. 
.^cf .Wn illl $aut1t/ pulpa, mcdulla, cere- 
b r um. Eß j voj , Ji'ci n prtäfuum in rt& cauft, 
vu\gb Exträüum, Lot. Argumentum rei, pon- 

dut ö* primanum. ©<r Jfern ttt 93?enfmen/ 

irtud.qrod potiut oft in nomine. £)cr Xertl 
ber ^rcbigt / tcoput orationis ecclefiaftica. 
r>cn cm worauf bringen / penetrarc ad iptam 
rei mcdullam, funditüi aliqvid iimaii dt crucre. 



123 



55c 



33* 



124 



Hunlttr ftvt fecantttr. Securis , afcia , dolabra. 
(Ein Tllippelbcil / bipennis * fecuris Romana, 
«tiks i&AlIepatte, ftleifd)bcil/ dolabra Lanio- 
num. Aantbcil ftvt (Bd)raDbeil/ fecuris ma- 
nuaria. .ffellcrbeil/fpatha.dolabra major. SBurf« 
bt il/adidcs.tragulac. genfer beil/ fecuris fangvi- 
solenn , publica. QSirf Dntf 55ril nidjt 5 n rock/ 
Dag tu e$ fanft trieber bolen/pror. <fr Oflent*toru 
km&magmfofw: cumavocenfontt : Mendaccm 
oportet cfl~e memoicm, jru : Ita fugias,ne prae- 
ter cafam. £ je £ör mit Dem i&cil aufmachen/ rß 
violentcr aliqvid tentare ftvt conari. 
S&tiMn/dimm.DQs. Sccuricula, dolabella. tyjiüty 
beilein / Tecuricula infititia,flTÄ inciduntur radi- 
cet , ne ik «>-«fr0 conveüruJh bevet Inventur. 
(Btecf bcif>clein/ qvä in pedandis viaeis vioitorci 
utuntur. 

$J3iHcn / qvtji betreten / fecando acuere, £en 
vOiÜillcin billctl/ aeucre lapidem molarem, lapi- 
dis molaris falcos excutere, eudendoq, exafpc* 
rare, vulgb billsrt. 
^3feil/ X>tt. Belg, Saxon. «Bgl/ eftvttußißimum 
' tcli wmen % pilum, öV rat f ramca , bafta frve lan- 
cca aut bebra. TTacitut miflilia Mppeüat. H ~? 
txvonitur fagitta , cn< jMculum mßile. ^)flit|d) 
Pfeil/ * _/ömo, y vrm in jaau emitlit t diSa, qv*fi 
caffpiculum ftridulum.jaculum horrifonö ftri- 
dore volans. .©cfeDcrter^fril/ fagitta penni- 
gcra, alara. & nnnmerpfcil / forum. ©lafte 
Pfeile fcotic'itvyiJin Jacco eorUceo contineantur 
miflilialcvia. <pfe il mit QßicDerbacFcn/ hamata. 
SßeraiftC Pfeile / venenata. -13erfpfcit / tragula, 

• cfum , jaculum miflilc. €in äöort i\\ fein 
fjfeil / verba non funt verbera. 
SjJfcili'll/ jaculare, emittcre fagittam, &mrlap}>or. 
acederare, feftinare , volare. £er tBo^el pfei- 
let Durch, Die £uff / Der £irfd) pfeitet Dureft Deu 
dD / m Aar teli cmul: avis acrem tranar , cer 
vus fylvam incitatc tranfeurrit. 

Pfeiler / t>Ct/ Sagittarius, fcorpionÜta. g)fci 
lerin/icxmtoa pharetrata> jaculatrix. tofcilcr 
eliam , qvia trium rejert , dicitur columna (tru&U 

^ iis,i»wpila. @i;abcpfeiler/ pyramidc». «ftobe/ 
fdjroante Pfeiler / obcKci. Sin ScnfpiVilcr/ 

iippus. (Sin Culpfcilcr / columna ftriata 
<£in tSrncfenpfcilcr / publica, fublicium. $rnge» 

Pfeiler/ tibicincs. Pfeiler prttertAproqxövif ful 
eimento , fuftentaculo » ftabilimenro sedium 
pottittn. fyU'\\i$t'*jj» fagutarius ,ad teli aptus. 



^rcilnn^ /Wf. TrajeftiOfConiedhis, etnifllotelo- 

rum. 

^Ibpfeilet!/ telum emitrere , cön)icere. Slbpfeilano/ 
Die / Urm tpnA Vff»lung. 5MbgepfeiIte (StidjcU 

WCXtC l icommara cmiflina. 
Vilich Pfeilen / conficere fagirti , Tpieulä rransrer» 

berarc. ©urcftpfcüung/ *W trajeaio. 
^<ilFcn/ aftragalis ludere inabaco.'incKfnrJrr.' 
wemedio acw errSt eminrt, btßtrminuttalieujta 

?iU. indt peilfcnfpiel / pctlfcnrofel/ fv* 

J'uh loci» vidend*. 

Q3cin/ m 1 f /. x> tc 95ctne / os, offa , «/. p«, 

tibia , crus. Accipitur ttum non rj> 0 pro vigore 

Ö» robore. 2lnf etntra 2>einc üchen / uni infi- 
itere cibise. vf ö i\\ mdjtgalö j)aut unD Söein an 
ibm/ Ttx odibus haeret. hinein ein 35cm fe$cn/ 
Alf planure aliqvcm. (siuem ein iexin ballen/ 
fubfidio cflc alicui. i£t muten ür,; Fe $cmc 
fron/ Die flute Xage ertragen fdnncn/ Haut fa- 
cile cd aeqvä commoda mente pati. £)urdj 
SWarf nnD3?cin gebeu/intima penecrare vifcera. 
vrt»pas( an ein &ein ftreieoen/ parvifacere.ni« 
hiti aeftimarc. 21uf Die^eme rommen/ cngi ( 
vires refumere. hinein auf Die öeme helfen/ 
ertgere , juvare aliqvcm. ?0?olli!'d)e ^eine/ 
crura purulcnca , ulecrotä > tibi» fcorbuticse. 
^d)felbcin/ x>m/ davicula. 3lrfd)' oDer ^)üftbrin/ 
os tcilibulu ^anfbeine / pedes rubfclliorum. 
S3ruftbein/ os thorxcis. jDicrbein/ femur. ^ieb^< 
beul/ pes ncqvam, ah'ai ^d}elmenbeili. Sedi 
vf ebelmcnbem ffi.im talus, teilcra diätur, j^arnt« 
bein/ os Uhmu. Sfc^bein/ os aAninum, maxilla 
afelli. ^al}bein/ ligula oAca. ^tfdjbctii/ tcAum, 
otfepise. ©retfebbem/ varus STvatius. JP)al^* 
baue eil ad tio acolload bumeros extenta, vt» 
luti c mpjyi colli cum irunco. Jßal&bciu/r'um *fl 
jugulum, rurcula. J^atPClbeill/ fer / GrcHu v a- 
ciltans, pcdibus titubaos. .Oci'iabcm / os fa- 
ctum. JP)elfenbein/cbur,densElcphantis. J&CT^ 
beill/ fternum, futw % ubijt peütuaperit, ixfr* mam- 
mas. J^infbein / fivr jpitpfebetn/ et/ Emputä» 
claudicaos. £ol)britt/&tt/ ligneopede inni* 
tens. J^ufbcin/ os cox», coxendicis. ^{od)* 
beiu/osjugaletclavuulx. £ar|d)f ot>cti(nos 
fpelbrin / cartilago. Äculbein / fivr JBelf bein/ 

os cranii , amtijtrmi. .jfinD^beine/ pueritia. 
xtas tenera. SjpnalinDeäbetncn an/ a teneris 
ungviculis, ab ioeunte aecate. .Hüu'hiii / po- 
ples. $T Utnmbein / Ott /. lorip« , diflortk ct u. 



1*7 



55e 



128 



58ci{hwa / Di*) morfui , ipfe a3m nimirum mordend* ,• 
item altcrcatio, rixa, conrroverfia, ut Ö'pruri- 
Cut , «ifiw idemfrr'e eß , tjvod ÖfiS (Dtbt\$t rtrttu 
tarnen. 

Sßci*!?Cn& / *dj. pxrfir. morden*, altercani , pruri- 
ens. Sin bcitJfnÖf r ^llip / humor , feu eathar- 
rus acrii. Sin bopcntvr Olnfprunq / mentigo, 
mcnragra, fcabici terra, mordax, ferpcns. Sjcitf ■ 
frubevstiÄe/acuici. 

5>f»Bifl/ fivf 35eif id)t/ «4 &*dv. Mordax,denta- 
tut , aculcatui. £f : morGcarim , mordküs, 
cumaculeo. <£itt bctpi^cr $unb / five Sfreiföim}/ j 
horao lividui , mordax , pugnax. St* bci§tv) 
?Jitiiil / 01 procax, protcrvum, petulani, lin- 
gva maledica , aculcata. Sine beifüge Salbe/ 
P(ipige Sauge / beifrig ^>f<rb / ungvcntum , lixi- 
vium acre» eqvu* mordax. 

S^ciflf rifd) / ädj, iy *dv. Rixofui , animus accufa- 
corius. S i finD bciKiTu'dK fceute / inqtieri funt 
horouncionci. & gebet be ijjerifd) aflt>ar JU/per- 
petuis jurgiis ifthic ccrtatur , ad contumcliat 
verborum graviflimaidcfcenditury 

9b\\li ?cr /«■>'«■»»* ^T9.i'Bci(5ung/ morfui, admor- 
fio , prorigo. £cflcr J^UttDÖbiP / rabidi canu 

morfui. ^am^biji/ larynx. ©er «Hnbij}/ 8" «/»'- 

ijrr ; <> ^ntbif / prandium , vr/ po/iü* jcntaculum . 
50t0r<U'Hintbi§/ &tr*tVeteribia bucceüiex vino 
mrrtco: Acrafifmus.av/ acratifma diHä, $>rOt 

in 2öem getunft. SJcaehtimbiti & 9(aebfiinb*' 
caenarica. mercnda, vefpcrna , cacnula. £v r 
(£ v.T ^Ipulbip / morfui pomi , lapfu* Evae. 9ltl# 

Qelbtf / nun hu hami. Verliebter Sippenbip/ 

morfiunculae mollei, amatorias, mortui libi- 
dinofi. S25a(fcnbi§ / admorfa gena. (§d)lail< 
nettbif/ ferpentum. 3ftatterbi§/ vipera- 
r um. Vi< ^"nnsbttj ' mortui eonfeientiae. 



»cm btn $ü\-n mi bem SOtimbc nebmen/bolum 
e fäucibai aheui criperc. Stuf einen guten 55ifen 

aeboret ein (JUter $mnf /proverb. iromeum mtoi, 
qvi lauft vrvunt , q-va.fi ditat ; dignura pateill 
operculum, dignum efti ucqvi laute prander, 
laute c(r riet. 

©Cbi§/ VM/vrcpr.rß morfui ipfe, v.gr. Srftat 
ein QUt (Sebif / dentibu» ralet , dkitur vulgb , ap- 
pttitumbdbere. Deinde Q)et>i§ r/? orea , frenum. 
V: in ich .in ©ebff / luparum. Sutern ein ^ebif 
t it -' vWaul legen / c«£ rcere , freaare , frenum io> 
jtecre, domare , compctcerc« 
53i|iClll / tß minutaum dare, minutim foUere, 
onerre , item raorari , cunfrari , rardare. QSa i 
biRellt buOarY Qyid ccfTai, cur moraineftis. 
SinCT/ b«C. Minutim , particularim folvcni» >f. 
cundator, langvent, Tcgniit defet, ardut. ^>ig. 
ler ttumdttitur interpolator , obfoletatum rc- 
rum reparacor , qvi mittut a in domo fe&atur , rut^ 
file* *c conltmtai refuü. 
^i^/ 0.1). idem qyod S5i§Mc 2Borte / rerba 

deotaca. Sßipige Vralkn/ ungvenra acerba, 
acria. flagranria, &*Jvtrb. acre, acriter. 
StfUf cit/DU/mordacita^acrimonia, acriras, acri« 

rudo,acredo. 
^bbeiflcn/ de mördere, mordieüt auferre. Sinent 
We iftafen abbeizen/ nafum adimere mordicui. 
Slbbij;/ 0<C/ mortui. X cufel^ 2Jbbi§/ herba fuc- 
I cita , Atedic'u morfui diaboli diSt. 
ilnbcijjcn/guftare, degutrare , eibum capere, ad- 
mordere, arrodere. (£x Will nid)t »inbcil>cn / ex 
iftä nafla efeam petere difeavet , rem cantitHmt 
trafiac ^lubtp / U. tß , qvtd j mbip / gutrarus. 
31nbci§ting/ bIC/ admordendi aftu», vulghtdmor- 
fio ^degußAtio. 



SMK(iilt/C , a*/^m.«.mortiuncula,buccella,orTel- l^ufbciKenv dente frangere. (Eilte 9hi§ aufbeiffn^ 

nucem raorfu qvaflärc. 2Iufbei§er/ morfu ertr m- 



l.i , arqve omnia, qvx in minimo contlftunr 
; jidverbiJdiier ^l(j(fin exfonitur: partim . pufil- 

Jum , parumper. Stemm ein bililein her/ «««de 
parumper , concede paululum. <£in ^itjlein 
Protei/ fruftulum panis , buecella. ©Ute 53iB' 

lein / fetter» five Q$Ud erbi^lcin / Jovis cere- 

brum, lac Venerit , cupedi», lautiti», deli- 
ti*t fotamenta t eibi conqvititiilimi . cfculenta 
opipara, lautiora. iieblhtbirDeri'fcK-rbiß 
lein / homogulofm, gulaededitu», Apitiu»,cu- 
pedinc. 

$i)en/ ©<t / bolus . tfwlob morfeüat. (£in OKunb. 
b^cnybuccca. t£in$ipcn ©rot/ buecella. St' 



gem. 

•JJnsbei^en/ morfu exrrudcre. Sinen au* eine« 
Ol in u au^bei(en/altercando vel calumniando aü- 
nvcmcjkcre ex officio. Olih*bci|;a acmulut. 
$rbei§cn/admordcrc, arrodac. Tic 5J.l!if 
Hi 25»rot ring^ um brbi(tcn / mu$ arroßt panca 

circumcirca. $ebei£ung / bl«/ roßo, vulgb «r. 

T0fa. 

^lirehbciBf n/ peredere , tlutm altercaado rincere. 

Sr f an ftd) mit feinem ORaule aBemcgeu bureJv 

beijten / rant» garrulitatn ctr , ut blaterando 
undieji prinus aufaat. Iöurd>btipung / vehe- 

mcut 



I3i 



35c 



132 



€rbttt(m/ imbuere fapore amarö, condire ah- 
qvid amaritie , iacendere aniraum alieujus , ex- 
citare iracundiam. (Erbitterung / t>i« / araara- 
lcntia, amaror , excandefeentta. 

^erbittern / Uem qvoJ erbittern. <?r ift gaiii \>t v 
bittert auf feinen 53nibef / exaeerbatus erga fra- 
tremert, ira permotui contra illuna , ei ftoma- 
chacur. 

3erbittem / amaritudine implere , corrumpere 

amarorc, graviflimealiqvcm oftenderc. 
Q3(i§Cl/ QtX' cuneus,epifcbidium. Inremtaüi' 

ri «JJcufehd tß mallcus. (Einen 55enf cl na c!; bem 
anbem fcblaqen/ clavura clavdpellcre, i.e. do- 
lumdolovincere. 
535^1^" /proprietß inefcareS^aucupari, qvod vide 
fupra in Söaijen/ qvatenut äutem a beipen venit, 
rodere, arrodere, deroderc. corrodere &ße- 
dilim coria prafparare, vulgo frunire g^cannare , 
ißud ab antiqvi frunitus, utilis.commoduj ,cum 
infrunitus fit homo infulfus öf agreftis j Äoe A 
»fl/Jj-o bebuen / extendere , qvia ,qvi corü prdpa- 

rani , i/U txitnduni. 3lci|d> in vi: ü t a beijen/ cax- 
nes acetö macerare. ©ebeijt Eeber / corium fa- 
ctum, perfeöum, prxparatum. 
$>ei&C/ &W/ pfilothrum, nautea, qv* £5* ©d)iff» 
gaudje SBcijroajjer/ aq»a coriariorum. 

€r t|t in eine Ityarfc ?5eiic geraten/ in extremam 

periculum adJucluseft, haut levicer periclira- 
cur, auribus lupumtencr, exeuffioni rigoroßt 
fubjacet. Copij» ejus in ar&um func coa&e. 

Sl'.isbciicn / macerare nautea, fale, calcc, muriä, 
ftlfuginc, falfilagine , it. ccfTartfä maecrando 
JDie Rieden au* einem £11$ ober ?ebrr autfbei 
jen / cluerc maculas falfilagine vel nautea c co- 
riis & pannii. 

SIHvijCii. derodcre,aqvl corrodente purgare, for. 
des acerrimo aceto abftergerc. 

©urcfybeijCB/ peredere, acri humore perfpergerc. 
JÖle Stber ftnb Hiebt ml burt^beitet/coriahaue 

probe ä fordibus purgau , elota fuut. 
tjinbcijen/ inrpergere , con/pergere acetö Tel tale, 

pfilothro immergere, fupcrfpcrgere. 
3cibeiften / rodendo perdere , extenuarc. (0?it 

£?<beibcroafjer jer&cijcn/ chryfulca i*/aqvacau- 

ftica contcrcrc. 

53Ctt/ bCltCn/ Ö€bdtCt/ expeftarc, prstfto- 
lari , manere , opperiri, fperarc, verbum Belg. 80" 
S, ix. uftUttflmum. S&tit ettlC tWiW/ expecta pau- 
lifper , fubftftc paululutn. 



Rettung/ bü/ expe&atio, przftolatio , remanfio, 
mora. 

Leiter/ b€*' expeftator, moraror, fegnis, tardus. 
Arbeit/ titf Labor, opera. Vrfmnl effi nmfofxtum 
tx ftr/ gravis &hoc bett/ expedatio . q v ia labo- 
rantes rerttanere in toco 9t operi inhxrerc de* 
beanc. Vid. Krbett/upr« in 3Jr. 

^Cff/ bcllCtl/ i* beDc/bubiaefl/erbillet/röir 
bcUcn :c. 3d> bouV c^«/>c^i bull cfT ball/ id> b6«e/ 

geboflen/ lacrare, glaucitarc , ir^-vu Ji/pr« i/J &&f# 
JCrl p/ur4. Sßcücn *'t4w vulpium eß , gannirc. 
5ri fcf? bellen per caUchrefin de hominibtu rixofu 
dicitur i-1\t vcibr, conccndcre , altcrcari, expo- 
ftulare. 3d> beDe au* feinem ^unb^Fopf / pr»v. 

./t* 1»» , qvi ßtperiorif m&ndati monent ,fvxienl Aul 
rtprehtnduHt. Ldt. Noninjufläcano. 
bellen/ nom. verb. Ö'öibeOe/ 0<J3/latratu$, «anni- 

cut . OBatf 1 ft für ein jj>unbacbe(Ie auf ber ^ajen/ 
qvid cancsglaucitant in vicit? frage naty fct' 
nem ©Cbeüc nifyti / parvificio cju» cenfuram. 
correftionem , animadverftonena , iftiui clamo- 
re> nihili habco. 

geller / 0«/ ä^cllcrtein/ ^g/caniculju 5Bcflc* 

rif<3) y bcllijd)/ adj. latrans , glauettans , rar 6 oc- 
cvTTunt, 

Anbellen/ allatrarel Sin 9lugcbeQe/ allatratio. 

SlnjebcQet »erben/ allarrari. 
?Ul?belfen /ceflare a latrando.conqviefcereicon- 
tentionibus. OBcnn wirb ber SJäfeler einmal 
au&jebrllct baben/ finem qvando laciet nafu- 
culus ille jurgii Jtu cotitrovcrfix ? 
(S'ntaegeubellen / oblatrare, concertare litibus. 

(Smem mit SBorten graufara entgegen beQen/ Te- 

riö objurgare , vexbis acrioribus inturgere, con- 
tentionibus ad gtavidimas rerborum contume* 
lias dcfcendcrc. (SnfgegeubeQuug/ ötc/ obla- 
tratus. 

J^inbellen/ item jwi fimplex bellen. £a§t ibn im; 
merbin betten/ latrando pergat, qvousqve vc- 
lic. 

iökberbcllcn/ refponfitare, refponfare, cum per- 
tinacii ät indignationc refpondere , conten- 
tioniifuncmcum aliqro duecre. ©tc'UJicDi'P 
bdlung / oblatracus .retorfio injuriarum. 
Ja'lH'IIi'i! /latrando raucefecre, jurgiorumpi. 

geifern / tif» qvoj bellen/ r*piufcuie latra«, 

tf.blatcrare, cujus Compofita: ÖC4>'H yüüii'bei'j 
belfern/ obftrepere, oggannite,regcruc,retor. 
qvere verba. injurioiä. 




* 1 

.«sarr» «r.E'sr^ 

f^cuat, /t> ■■ no— lottir t- mminn, 

« i"*"- »~.f~-.*. «*-««.. Ä," litt** 

...iiAlii.li , LwVi'.l«....!»!«..^.- 




3 '• Im 




*35_ 



3>e 



33e 



136 



tiarnur , item r]l locus apertus in collegiit aut an- 
te colleeia , ubiScudiou difpatiantur & frcqvcn« 
tcs cflc (olcnr. 
555U«J /W^a^Urfö/Öft/praprif bajulumno- 
i\j/,fcrvum, qvi oncraferc, 80 mcrces depor- 
cat , fed boneßim nomen effe capit , cum etiam Stu - 
dicß ärtium liberalum Je hoc nomine confaluttrent, 
&qvod moribtu hont flu , elegAntibut 8? decoris agi- 
tur , auf Äurfcbmattir / vulgh morc Srudenti- 
cb tfitri dicaiut. Std bo< vocabulum ittrum, qvM- 
dam jaRursm & diminulionem ptffum eß.ctim &jn- 
venu artiutn iUtberaliumJeUatorti boc nomine in- 
f imrivJurrint. Hirn: JOan&»Crf$burf<&/ tfatlf > 

mann*burfeb / ©ebneiDertburftb; / <• e. junior 
, opifcx , mcrcacor & farror junior. (Eilt jtintjci' 
$iirfd) / juveni« , adolcfcen». .£ .illbur \4)t I fa- 
1« codoret. ^)cnfcr^burf(b< / liftorci , lo- 
rarii , carccrarii. Sflgerburfcb, / vcnaturai fcda- 
cor. 

${irtflcin 8'5£ürfd)lrirt/ifm.fcÄf. Juvenculusju- 
vencus , juvcnis imberbis , minoren ms. Slrfio. 
5fclirfehldn7 fcirui tirunculus. In AHfnia&Tim- 
ringia dicunt 93&rfd)4Cn. "j&di 93lirfC0gCil Ufrtt 
nidi)t/ confvetudo altera natura. 

53tirf(ll / verb. more adolefcentum agere * vi vere, 
ramm eß , pro qvi freqvtntiiti dicttnt : 33ur|irCll 
& blir fo lirCÜ / qvod , / verum (br3u , idtm valet, 
ac nihil agere . indulgere genio , in Übertäte da- 
mnosi vivere , difpaciari , cornpourc de amarc, 
nihilqve ftuderc. 

fEiirfalifd) / adj. apmt ad focictatem , ad confocia- 
tionem aecommodatut , itrm folutus curii , ki- 
larus , parat us ad omnia. 

2ktt/ 23ettC/ *** I Icßu» , eubilc. ftra- 
tum, roru*. Q^ctrc wiubcw • o&«r c :i U :; 
ftemere , inftc rncre , concinnare Icfiutn. 

ffrttc fid> fclbfl jureebte maehen/ fibi ipG fub- 

ftetnere. 3ll $cffe geben I fld) )U %t\lt ICtJCO 
uc , incedere , ferrc fc eubirum ■ tmponcre fe to- 
ro , qvicti i"c tradere. ^Ot %*ttt fteigcil/ ingre- 
di lcdum. 3»l 3>ette liCAtn I decumbere , lefto 
teneri. 5lufni Sk'ttC tferben / ficci mortc obirc. 
COiir ben £ÜncM }U Sfcctte fld)Cn / ante vefperam 
eubitum irc. Gill flcm.tdjt ^Ctf C / lc£>ut ex- 
Ariiaui. 2Bd<fe/b«ri S5<ftC/ molle, durum 
ftratum. %evxhnt %>< tfC / leäus fraclus , inor- 
dinatui.confufui.fubvcrfus. QatfyttU/ ftve 

(iln'bcc tc bffttrritcn/ffi'iÄx toctocef < t»?fd; l^fle«/ 
tboium wi thalamum confccodcre. 



2ll«il(lbct tc ■ ÜM/ lefl u » miferiaruin . J>C(fbf tf ( ca- 
durcum, toral, candidum tcgtuenlccli,ftragu- 

Ulm (uperius. (ghebette yfw ^rautbctft/ thala« 
mus, ledus genialit, toru« conjugalit. ^atil' 
Softer« (StUbeBi BiubebCttC/ anadmterium ,gra- 
batus. fictorbtttt/ culeitra plumea, Icltui plu- 
mc us. gclDbet tt 1 aceubuum. fö.U icubcttc/ 
pulrinut , area , porca , didtur rti*m f in i^raut« 
bette/ in hortis. J^üttübCttt I luitrum. & \\ft< 

bette or>er2Bod)cnbctre/ puerpenum, i.e. tpft 

Enixut » S^lcclus puerperne poffit ttiam dict : tu- 
rus infanrariut. JXetifbette/ leflus viaroriu». 

©eblafbette/ cubile. ©ietftbette/ leftu» in qvo 
aegrotus decumbit, notbcomium VrlvnlH'ftc/ 
iponda, torut. Jifd>bette ber SlltCtl/ leftu» dii- 
eubitoriut, triclinarit. £obbctf C/ five lr terbe» 
bette/ lectus, in qvo avii mortuus eft, ledus fa- 
ralis. Sluf bem i^obixftC/ ettant ultimo vice 
momento inttUigitur. ir.n]bcttc/ ledica, gefta- 
torium , in qvo Icwhilu« fternitur. Unterbette/ 
ftratum inferiut. Gitterbette / leAus cancc'.la- 

tui. (gbrenbette/lcdusgloriouis. (gr i(i auf fei* 
Dent(rbreiibc(te aeiiorben/ gloriose propaml 

cccidic GrabsbeitC/ cenotaphium , pyra, ro- 
gus. 9k(lileit|bette/ lcöus contagiofus, pefti- 
lentialis. 

^(tt/fivt potitii}$c\)t/rß eminentior in bortii ier~ 
» .7, in yvifrmin* deptnvuntur , areola 1 pulvinus. 

Qrwd jam fuperii/s © utenbetfe/ Äriiutoetfe/ ap- 
pcllavimui. ©ie (Jjflntjc jivtfc&en Ihth bebten/ 

pergulae, frmicae, mlci, iutervaiU arcol.irum. 
feie öci.tc bef^Ctl/ diuerere femina in areolai. 
Q^Ctt/ tham funl : pinnre in tympano, asfamenra, 
c\ypc aqvac impetu impeUuniar, afptUunfur&bit 

Rubren am OK&lrabe. S5eimenbefte/a/ȀjK5w 
fdfien/ cratercs, coneeptacula aqvae falicntia in 
fontibuf. 

93ef tiein/ 1>»»/ leftulu», rorului, it. areola» 
porcula, pulvinulus. diu ^intf rbef tlcin / le- 
adus infanrilis. 9i llbebetf lein/ leUm extguui, i* 
qvo meridiäri ßltnt, grabatus. 

Letten/ leaumftemere.ftruere. SUie tbm riner 

bttUV ff< Hegt tr/ prov. de H>,qvißi ipftsfrrtw 
»am conciliant , ut qvisq-. laborat , ttc pratmium 
feret. !Sol *t\xtttt I t90l für / lctaim qvi 
bene tibi concinnatt benedorroiee. 
Anbettelt / adftruere leöum, aceubare. 51n einer 
CERauer ailbetten / ad muxum lc&um concin- 
nare. 



13 9 %e 

«ein* babtr maä)tn/ humiliare, inclinarc fc, 
fubmifse fc gerereergaalium. 

3?t>geufr/ Ut/ arcuariui, alikt »oScnmadjcr. 
BfgtlC r itrifc/raries caftratus, 

sBoqemrbt/ bpgec&tig # bfyfcfrt / 4df/.S? ar- 
cuarus , aduncui , inclinatui , curvatui , conca- 
nieratui: &*tcuztim,üiemrfl t avod gebogen/ 
flcxus, inflexui, curratm. ©cbiegfam I flexi- 
bilis , obcdiens. ©efoegt 35* gebeugt l diftouui, 
incurvus. 

Q)uflCl & SSitfitl I k bilden vei bogcl»/ eß 
etum arcui. <£in Qttiqjncqtl I mbcx , ftapcs. 
2&icgelen etiam eß arcuarc lintea : Inßrumentum 
rnim, qy6 linceaarcuabanc Ar Ucvigabanr, oa$ 
S?>iC(lclcifcn / ferrum I* vigatoriwn , «•«/ ofiw, B" 
fcoit* mtwndum tfconcavitm , ytd arcuabantttr col- 
iariaarcuata , DflniU nwn DlC Rräuftn rtHSblC-' 

Q3llCfCtl/ i b«igcrt/ Wegen/ bumiliare , curvare. 
pandare » finuarc, ioclinarc. (£\d) Mtt) Der 
(£rbe bdcftlt / in terram curvare fe. € iner Der 
gebneff Dakr acht/ ccrnuus. 

5>Ct/ inclinacio corporis cum civili- 
täte * reverenria. €inen Q5uff ling gegen einen 
machen/ honorarc aliqvem gcftibus * inclinn- 
tiooc corporis, picfiing / fco/ft infumota , Mc 
»o» pertinet. 

/ fret /preprif cur vatura.flexui , curvamen. 
Vtnalortbiu autrm Die $c5ugen.iictf»ter: arrni ani- 
mahuin. ©er QScrberbug/ armus, yuor pars 
. in ßru. j£>iltDcrbug / five Heilen / poßnior pari, 
coxa, 

S^UCf/ iWtor artemüja, oyod ad terra* finden. 

iur ramuliejus. «Kotet feuef / artemilia mas. 

QöciferlbUCf/ arremifofeemtna. 
^UCfCrn/ fupplantare, fallere , oyaß hYpocri. 

Carum more humilitatem pne k Fcrrc , dclude- 

te tarnen, (rin <5cf)iortger biicfcrt Dem anbern 
Oft ein 3>eill / affinis amnem faepe deeipit £$" fup. 
planrat » w/praeeipitar. 

5lbbeiigen / detorqvcre , avocarc , dcfk&erc. §(b» 

gebogen/ deflexus. Unabgebogen / indeflexus. 

fylbeugung / OUV detorfio, revocatio. 
Sinbengch/ flcöcndoactrahcrc ?Dictlnbeugung/ 

attra&io , qvx fic per flexuram « appropiuqva- 

tioflexione fa£b. 

embeugen / infleaae, Sin ftfiacbtfgcitcr £al«/ 

cervix inilcxa. 



3$e J40 

5ornbeu<icn / procurvarc. Jet nqebi^en / prö^ 

cur v us. 

£er«bbri!<ien / deflea«re. ^frabgebogecc 3n>cige/ 

rami attradi. 

^crfimbcogc n / «reumfleaerc. ^>erön?gcbpgenc 

J^)are/ contorticrines. 

^inberbeHgen / pon« fleftere , refledere. ^inberi 
|id) gebogene Horner / in dorfum adunca cor- 
nua. 

tfiuebeinen / genu fleacre. ©ie tfniebc agung/ 

' gcnuHcxio. 

lieber beugen / ineurvefeere. Qciebergebogen/ <fe- 

miffu« . reclinatus. 9ctebergcbucf( / pandani. 

a^iebergebogenen ©ejüfctf feon/ cemuum eiTe. 
Ober {iefr beugen / obHcaere. Ober fidj gebogen/ 

repandus. 

■5eibeu.jen/ fleftendo luxarc. ©en j^oU einem 

Oerbeu^en / obtorqverccoUumalicui. 

iöiirbcrbeuijcn / flexuram ircrarc Bpr6bt (?ifcn 
Iflpi (1 o*) nicör toteberbeugen / f ernun Uabik wim 

denuö torqvcrur. 
Surnctbeugcil/rcfleacre , retorqvere. ©n juruef 

gebogener Riegel/ veöis recurrus. 
3crbeugen/ fleitendo perdere, violare,frangere 9 

rumpere. jftrbeugumi / ruptura ex flcxione. 

tonjerbeugetertfiunm am ^^lÜKel/projeftmn 

clavis derorrum. 

23cut/ 95eutcn. Beig.b*ftm/s*x.\»w 

GM.butiner, fpoliare.pixdan, pntdam faecre 
Vccäbulum, non ex AjiA allatum , vel ab aliA lingvA 
mutuatum i fed in ipta Ceimania natum , qvampri' 
mum mifiationem ot alieua toca jecerunt , & inde 
ettußi noliis trverßfunt majore* noßri. Qvare ejut 
origo rß bUOICH fru bitten/ qvod figntfic*tTot'u,cx- 
tra, c» ^BW^«advcnam, exterum vrl peregri- 
num $U0temann appellant. Dixerunt nom/ve : 
On fon Gilten/ U t, accerfitum praedas fori« oc- 
cupantur. Uwe etiam omnii proventus hoc voce 
donattu eß, ita, ut in re metaÜicA SpeHf C ditatur 1 u- 
crum ex fodinif, tfufitatiits Die Ülll^beute. Sic 
btre 4/itf«WaalTi,apium tuguriota, etiam ü$eUtC 
nominantur. Signißcabat etiam mutarc , com- 
mutarc , permuure, qvod not bodie t mutato S9* 
in &. PdUteil dieimut. Confirmantphrafes fit! warum 
Ltintburgiearum box ipjum , qvapao dicunt : ^tt Die 
Stalte f OUUncn/in partidonem & pereeptionem 
proventüs Salarii asfuroi. Ulm Sxnrmeiftcr/ 

^eutn-cunbfebafty ^eutorbuimg/ &fmiiia. Ha. 
dii nohiif ul 4i&um t bCHtcu nmmunittr rß , pr%- 

dam 




£5 



«9 





/ 



Digimed 



4- 



»43 



SM 



»44 



S&Cöfl Xalcm / com trtalcrii. Verum bat heut": 
nimif plebtja rß , ntc m ßrtptioite , imb ntc in tp/« car- 
minefjuile tolrranda. 
»nM/jnnftini .una. £arbeO#babft>/pr»fens, 
pr-efr nter. §nrbCD Wr&CU / «ani , pnircr. 
iXuilbe »erbco / P***S< curfutn fuum ! ne fubti- 
fta»! £er Dfr}eniftfurbeO/pluviapr;eteriir. ©e* 
rabc btn/ direftö, ad amulrim. Jjxrbery huc ! ac- 
cede ! Jeebel) gfTbifTbCD/ hic, in Lac rc , jprxrerca, 
ex co< hierbei) la§ id)g bewenben/ hic iifto, fufli- 
cit. ^>inbfi)/propc. (£$ f ommt nabe binbciy 
non mulcüm difVert. SRqbcbci)/proximc: alwd 
rß beynabe / qvod /'£'■ 'M' ferroi , fere. (£r 
fchii'Sf Itabc bfl) / proxime fem, parum aberrac. 
©tratfgbcö/craninö, apud. fetracrfl bei» bei 
ii ireben / juxta templum. SÖobeo five roorbci? ' 
ad qvem , cjvam , q?od , qv* , ex q»o , qvibus, 
undc. 

&Ct)Dt / rßj'cim urtum accedit fru jtmvtttr altm, 
qvaft b<flMfe/ambo,utcrqrc,dao. t>iefe beflbe/ 
horumduo, ftu utcrqre; non ambo, qvia am- 
• bo ftmftr crmpenBiontm perfonarumimportat. Slllf 

benbe / ambo. (Etaer unber bei>ben/ utervij. 
(Erroeble Hn$ unbtrbcnbn)bcn/ utTumlibeteli- 

ge. ©ie fiubbet)lK arm / ambopaupcrei. 5^ci) ; 
bc baben cinaBber lieb / utcrqvc alterum amar. 

©er benben ein« / alteruter. Xxv benben fei« 

HCT f neutcr. 3ta>be$ bi| UDb jrnrt> / tarn hoc, 
qvamillud. 3}<t)be$ /utrumqrc. f^t^btnun- 
nunqvAm AbtmHttiV.gr. bti)fcctf^lireiliqi'nb|ll' 
f Kl / parum & nimium. S&eöbe ftctlt U!tb ^rop/ 
a minimo ad maxtmum • juvencsqvc fencjqve. 
9jf1)b€ mali feribitur fcecbc / tue ullam rattontm 
batet. 

S^enbeilco /aneeps , variui. 2luf brnbcrle») SBcije/ 
bcobcrttl) ?if d)t / ambifariam. JÖCWbrrlci) föi" 
|'vl)lccl)t? / ncriusqve i'cxüs , hcrmaphrodiius. 

Jbet>bcrlci?9lrt/ucriuiqve geoeris. SfcenberleiKr 

9ii'd}(Ctl &flFfe r / utnusqve juris Doltor. SHlif 
bci)Ui'Ui)4a'i'd;( / omnium horarum homo. 
^Übtt/ tott/& adj.xqvus, juftus, vir bonus, 
qvaß &cyt»er. QyrmadmoJum enmt Grttum 
6i y.n<& a «ig« bifariam, i. f. bf ubetlct) '> S' c 
bei* ^ bei)b< / •/.*)»>'."<, jiu Jüum tnbuat , dicitur. 

Hinc tpptllAHtur «Biebermannir ^iebertcure/ 

arbitti, judicci ,vcl a prttoredati * vcl ex con- 
vencione IStigacorum clccli , tanqvam impar- 
tialea, necuni pr* alccrofavcntes. MiapptL 

iMtur (tum Xemmitjaiicit / ttiam QtykH 



leilte. 5?«eber tfl honeftui : jlnti/jrkttiAmfam- 
^fÄvi/utilem, folerrem , Ö» ab urroqve proba- 
rum. QvM AulrmtytbtT frctrüidrm ßtat htfi* 
ber/« Jurt Stxonico patn,ubi £ättD*R. Iib. r. 
Art.98. jDie tftodtH bleibet bftrgheb/ wnb bet 
35«l?Mejt< bleibet bieber / 0061(1/ 95auer und 

Sbfu'Qcr / •'. *. cauJa ptmtAntt civilit ac rew mAntt 
lieber fi. f. agricoladr civil. It. wttt>wu\id)4 
ttcj uiib «nbieber/ i|t/ bUibt webet »aucc 

nod? 25ftrfjer/ h. t. fit tnfAnw ac mkontßtu , f»tA, 
tum ntc j.m ii olAm tue i rveat Ampliitt mAntrt. 
95lbCl / bfe/biblia , ttbri vdtrU &novi TtßAmtn- 
ti: qvsrtavAm n.ttui i ßii qviburvis librk cvnvt' 
nirt dtbtrft. OriginH gr£c£ tß , 05" propHf dur- 
um ex papyro hSimi:ctAt,ßd mAgnAm (w/r> 
nAntiAm habet cum CtrmAnUo wßro ^ncbel/^f«- 

re fvfticio tß , S5ijeJ!)lein ^ 55ibelyK»*« cJT i dem to- 

cabulum zßt, ut meriü fujbtili mihi vidtAr.tur , 9 vi 
Li&(n:u vocabuhim $udl) *f> arbore 55ud)f rra- 
/iiicrrr voluerunt , ei , füoi Mf /i^grtk ty/ tebtÜisfA- 
gtwis dim libri cotiftRi fueririt. SdVt diiliem tß, 
Gcrmanos ^ Graecos qvoAi jnmontm , trarret 
qvafi fjp, l$fict communi torumfontt vturimA fft- 
tun bAuritnJa. Non trgb cmfiigtendum aA aUu- 
fionti , qvan.io per ß pAttt vocAtuli primordium, 
Mutitio B. in ch. ftälU tß, ut: ^UfJ)/ 3"bel/ 

©trauet / ©traiibel / 55* ha 55ue4>cl / SSibcI. 

Qvinqvod ch. in fj. qvod vocant durum, &etm- 
tntptrvetub mutAri foltAt , ui in frffd)flt frftppcl. 

©teeben (leppen/ 3i?Pfl 3eiicl) u. E«' '5««'' 

bliorum radix&nti)! übt vide. 

23tbCC / ber/ caftor, fiber , canif ponticu», Ani* 
m.ii Amphibium. Fiber , vox , poßerioribta dtrnwn 
ßculif irrepflt t cum Antra Biber duerttm; a Bcbrr- 
cis, Ponti in AfiiAccolii. Certi GtrmAmctwn rß 
erhwtü , ttt t qvibut aninul hoc exoticum nolum rjfe 
mo» potuü ; p«Jpmu* aIias faitie Allvfont qvAdAtn 
ei^mat altqvod fingtrt , qvi Ubore vAno ^ iirito 
tarnen mtrubmhßintmut. Dtcitur tliam LAtine: 
lutra major. Mini minor * qzam apptllAtr.tu 
^tfcjjßttcr / pifeittm inimica , taAenufo amphibia , tt- 
iAm rvßuti noßris co°mta tß , utpote , qvitßam val- 
de der uni pt epter a Arnim m , qvod eii ,iat in devo- 
rmndk pißibm. Qvicqvid fit, conßmduntmr tarnen 
&tber ÖT ^ifdMtcr/ callor c^lurra. 

Bibern/ biberifd) / Adj, SBibernfell/ fibrina pellii. 
Sibliie^er (beruchv biberinu» odor. 

Sibcrqeil/ taftonum, teftes caftorii. Oberbaar/ 
piius bcbeiinus. $ibaOut/ pileut caftoreus» 

qvem 



147 ©1 SM 148 



3fcrUin / OKI/ h*ipocorißue dtcitur , w/ ir facU bo- 
na, vtl (acw tenui ccrcrifia, ijvafi dku , efrr 

$ierid)f/ *</jL cererifiam rcdolens, aemulans.ad 
cerevifiam pertinens. (gin bieric&tcr SrantV 
potus cc r c v 1 1 i a m atq vans /: 1 « referens. (gilt bi< 
rieht er Qfarf / barbacerevifiapingvedincfccda. 
SBütbitri^/mcracior. @d)lc(btbieri<bt/ te- 
nutor. 

$lcrf)ort / *J. Ur» </! (jvod buvubt. 55ic r^afftr 

(*>e fdjinaef / fapor cerevifiarius . zythinus. 
\*>UTCl.UV Oer/ f vi faculUiem labet braxanM i ,co- 
ftor cc r c v i fia r i u 1 WgÄ braxator. S&uTger Ullb 
33iere ioe Werben / coopeari in ordinem avium 
dt zy chepfarum vtl fabajariorum. 

SJierol 35ierolt>/ per. orioiu* , chiorion, 

ävli tfot nidum ex ramit arborum fufttndit , inßar 
zythopolarum » fußensA bederA cerrvifiam vtdrn- 
tium, 

23il&/ &»/ ^«'- 33i(t>cr. imago, /h*^* 

five [culpu , icon, effigics , fimulacrum , ftatua, 
sigura 1 excmplum : ttiam pro ftxu pomtur , iif .* 
DJcnnnsbilb/mas. Q^eibwilb/ faemina. Crm 
artlidV fefrrjn/ fauber/ nette^/ liebe* SBilb/ cf- 

figics venufta, clegans, decora. .Jtünftlteb 35ilb/ 
arte elaborata. ©eoofien I fufa. ftO(f>cn 
icelata. ©cfehniJjf/ fculpta. .^jli(|)/i]ar|!i»j/ 
qrobee 2>llb / turpis, mf ormis, obfcocna. J^o(< 
»er» $»lb/ fimulacrum ligncuro. ©ülöf n 2?i [ t> 
ftatua aurca. £)ie 3uityffT i'\ bat 3 alKi |'d) oiu le 
ü&ilb/ qvilibec ftatua emendatior. £ilt> 
in icbcnjtivpBc / ftatua parilis. ^Innere 5mI 
5er/ figna. figilla, figillaria, (tatuae cubitalci. 
SMlber (int ber ?co<u 6cJ)riftcn/ imagines lai- 

corum libri Amt. 
UffcnbUb / imago ridicula, *Jih 9car«nbtlb/ fa- 
ryrica. 2Moc! btltv five &tf Dfculc / fimulacrum 
cx aere, ebore, lapidc. 33rilff bilb / icon , baila 

aurca , maftus. ©rofl c $ruftbilber / auf »el» 
Acnbie CSiPClnwrFe liegen/ tclamones, atlances. 
Cbrifitnbilb/ excmplum Chriftianifmi. £>anfi 
»Üb/ charifma. JOenf' oOcr ©ebettfbilb / nme- 
snotrnum. ©pcltnbilb / pupula. ©capjjene 
©PwcnbilbcT / imagunculae, figillaria, ftaruae 
palmares, (f benbilb excmplar , faciem homi- 
nis repraBfcntans. ©er S0?enf(t> i|l ©Offeö . 
€benbilb/ homo e(r imago D11. ftretibenbtitv I 
piftara lecreans , cxhilaraas. grtebcn^bilb/ ' 
imago pacis. ©nfltenbilb/ figura graria, cf- 1 



figics aurca Priacipis. C^Otteiblib/ ipfchomo 
effigics Divina. J£)JUbrbilt> / arnriciofiilima 
imago, primum excmplar. C^gCltbilb/ ido- 
lum. .jjmnnelsbilb. fidus , b .piinmlii'cbe 
ter aAcrifmi dkuntur, J^enbcnbilb/ Tculpcilia 
Gentium idololatrica. ^antmerbilb / excm- 
plum omnii miCcriae. ^unaferbilb / effigic» 
amafiae K'ipfa virgo. $ UPferbilber/figurae aencat. 
£a|ierbilb/ cxemplar v itiorum . ?iebe^bi(b / pi- 
öura lafeiva , amatoria. £umpcnbilD / pidura 
fuetlia, afpeäu indigna. Acuter oCcr £nn\V 
büb/ piftura vtl fculpturacmendatifluna, opus 
artificis. ^acfjtbilP umbratica piezura. yiät 
ielbilb/ figura aenigmarica. ^ticfenbilb/ colotw 
fus, ingentismagnieudinisftatua. ?Jpfenbilb/ 
virgo rofea. (riCi}es"bilb/ Aarua triumphalis. 
Cr chvif Kiibilb / adumbratio. (Jdjrctf enbilb/ 
excmplum honoris. Crinnbilb / cmblcma. 

(Stt^merjenbilb / doloris cxemplar. 6terneHi 

bilb/ idem qvod ^ÜnmcIßbtlO / vulms fydercus. 
(r trafbilb fignum admonttorium. ^obc^bilb/ 
memoria mortis five imago. Jrauinbilb/ 
phantafma , imago in fomnts obreniens. 
2rauerbilD/ imago triitis,dolorifica, vulgodo- 
lorofa effiaiu. £ii.utiiUuUV virrutis cxemplar. 
2öacb^bllb / ofcillum , imago cerca. Üiiefen; 
bilb/ eflenciae idea. Cifjybilb / prcprtr cflfigic« 
vr/iratua opptdi,fignum ccrmorii, /f iy^Bctd)- 
bilb pro ipfo jure municipali, territorio, dicecefi 
ii 1 ftr 1 ciu fumitur. Htrc 'Itfeicbfneb / pax mu< 
nicipalis , di(lric>us jurisdicrio oppidana. 
Süunberbilb/ imago admirabilts, ftuporem in- 
duecns. -sinibi'i'btlb / fafeinum , imaguncuJa 
macica. 3prilbilb/ fignum irac divinar. 3U' 
(Ferbilb / propr. figuras cx Taccharo * amygdalis 
conflatae ; dtindt pro amafia, qvafi dulcis amica 
penitur, 

^llbletn/ dim.bM/ imaguneula, icuneula, figü- 

lum. $ilMcin in 9tfmen einijefa^et / figilla. 

tilutealia. 
ben / fingere, pinecre , ttulgi fß^Ure, fculperc, 
figna fabricari. lfm toplaebilbeee^ QEBeib^bilb/ 
virgo proecra SjTormofa, affabre creara, ex ovo. 
emerta. ^ .is? Ovücht \h auf bat fchpiifrc ac 
bilbtt I rultus polindimi arte perfcelus etc. 
(rVb^ne $ud)(taben bilben / pingere lieera* egre- 
gie. Diptgebilbete vmcJch / fucatao genae , mi- 
ni& ac cerufsl fluentes buccae. 
Silber fru ^ilbner / fiaor, piftor, fculpror, plafte», 
csslator , ftacuariui. £)tt Silber tium dintur 

pari 



!5i 55t 

Unbillig /tdj.&ddv. Injurius , injurioüis , iniqvui, 
y.- im memo, injufte, illtcite. <gf begeforef 
Bidit-? unbillige* / xqvum pottulac. Unbilliger 
fpeife / per injuriam. <£i i\\ unbillig / baji einer 
um anberu tViUcn IciÖC / iniqvum clt , alium 
alienö praegravari odio. (&r bcfommt unbillig 

% €<fel4gc/ immcriiö vapulat. 

53tlligfcit / t>tc/ .vi] vuas , bonicas , ]uftiria. Sßad) 
Öccd)t unb SÄgf rit urrcifcn / judicare exaeqvo 
& bono. &it QMliujf cit ber Qaty/ boniras hve 
juftitia cauGe. ©ig ifi Der 25illigreii qanj nidjt 
gemäß/ necolorem qvidem atqvt boninabct. 

llnoifligfetC/ Die/ Injuria , iniuftitia . damnum» 
off cnfio » iniqvitas. Unbill Jtve Utlbttlicjf Clt rflbt 
luebt/ molcftiflima res eft injuria. (£{[ tft eine 
Qroitfamc UnbiQiejfcit/ injuitituiumnu, inju- 
riaacrox. 

SJ5ifii*5Cn / probare» approbare, aeqvum judicare. 
Cl in SRan unb £inb billigen alles; / flulrus * in. 
fans in omnibus confcntiunc. ©en>Plll)e it biOi> 
flet Vierlinge/ mores mulca tndueune & con- 
nivenr ad mala. (£$ \\\ niefj t JU billigen / non eft 
fa$, ncqvc jus. 

billiger /Det/ approbator, laudator , fautor ali- 
cujus rei wl fententiae, aflenfor. 35ifJigerill/ 
tu/ laudattix , feemina aflentiens. tCm llit 
billiger / conrradiöor, diflcntient , diverfum 
fraruens , diferepans. 

$M:!t.;img / We/ aflenfus , affcnfTo, approbatio, 
tonfenfus. Unbilligtin.j / conrradietio . dis- 
icnfus , diferepanria , improbario , contraric- 
tas. 

ftSlfJigUC^/ *dj. &*Av. pettk. id. qvod billig //ri 
omnin» rsrum. 

Äbbilligf B / abdteere | demere calculum fuum , ab- 
judicare. JDie Stbbilligung/ abjudicatio , nega- 
tio- iuris, ditTenius. 

jDarbiutejen / adjudicare, comprobarc» calcolum 
fuum alic tu addere, polliccm premerc. 

SJi MMHtCI/ ab alieujus fentenria diffentire, alicer, 
diverfum flaniere , aeqvitati diflenraneum cxi. 
ftimare. f&nt SKtebifligung / difcrepantia, 
fenfus contrarius ,&idtm qvod Slbbillicjuncj. 

"JRICbilltgen/altenus fenrentiam fcqvi , confentire 
cum ceteris.alus aflentiri, conjunetum efle cum 
aliorum confllio , convenirc. «£ine -TcÜbil> 
ligung/confcnfus, ratihabirio, congruentia fen- 
tcntiarun, adhaefio judicii reliqvorum. 

!RebtnbiHiaen / uL fvoimttbUUgen/ rubferibere 
judicio aiiciios, rcvolvi ad fernen nani omnium. 



33i ' 1 52 

sOtf 3eebfflbi0tgnitg/ i^. ^o^g^irbilli-jung / ad. 

dicio calculi* 
Unbilligen / improbare, damnare.reprobare, Car- 

bone notare. 
IBubidigen/ addicere. 3irbillt.v.;na addifti«. 

Der/ pumex , lapis bibulus &y fpongio- 

fus, Uem rophus , lapis arenarius. ©ic @ebul)C 

mtt^imfieine reiben / purgare calceos pumice, 

expumicarct repumicare. 
i*"im|'ld)t/ tijtü. fpongiofui.fnabilis, i/.cxpumi- 

cams, repumicatus, politus. 
^imfeil/ pumicare, pumice polire, expunticare, 

Iserigare, 

Stilb / billbCU / td) banb & bunb / id) b4nbe 

c5 biti^e- aebnnben/ vincirc, ligarc, nettere, 
Tiere, ©ebunbene $uren / virgse expediras, 
colligar«. Wir iStrideB binben / funibus con- 
ftringere. (£tnen .SiTb binden / contexerc 
fifcclTam, (rieb an Die SBorte binben/ verbis 
adhasrere . fententiam licerarum fcqvi. Un 
ebunbene$ticber/ librirudes, difloluti, Unge^ 

Unbfn/e(r4mr/fcalcbs,libcr, folucus. Sucher 
binben*/ confuerc, conpingere libros. ^kbuil> 
bene $nd)er/ libri ligati.compadi, compagina- 

ti. Sinen mit §c§e(ii binben / catcnai tueü in. 
jicere, compedes indere. €inen gefangen unb 
gebunben iiberliefern / vinclum conftnetumq, 
alicui cradere aliqvem. Qiinb iftin dllc QJiere/ 
qvadrupedem con(rringc. ^djjei* binben/ doha 
ö vafaviere. ©nc wolgebunbcneSrtunbfdxi^/ 
amiciria ar£ta,optim£ conglurinara, nece^itu- 
do. ©HC gebunbnif Otibe / orati !ii;ata, Car- 
men, poeina. (Eine ungebunbene Diebe/ profa, 
oratio foluta. €inem m$ auf öen €rmel bin» 
bi'll/fallere, deeipere aliqvem. Sßlc§e 23ortf 
binben nicht / paftum nudum non parit actio* 
nem. (Einem bte Glinge billbcn/ lingvam aftria- 
gere alicui mercede. 
?>illbcr/ Der/ ligator,apparitor, lorarius. (£in 

^afbinber/ vietor, cupanus. (Eine $>inbrrin/ 
vierrix.illaqvean«, vincieqs famina. ^üDcn» 
biltber/palangarius. JÖUcbbinbcr/ bibliepegus, 
compaÄor librorum, glutinarius. ^ebenbin» 
ber/alligator. ^efeiibiubcr/ Tcoparius. 3^ 
ftcnbinberv compefeens lingvarum. 
Stnbe / tue/ fefeia , ligamen. ^albierbinbe in bei 
neu 28linben / habenula , pictacium. i I 1; 
binbe/ mitella, remimicra, linceum, linamcn- 
«um. -Oiubiube / «pira. ^)aubtbittbe / vitta, 

ueoias, 



*55 



53t 



156 



c va dat ./irr miccfcat. ©eboubiget RHT fCH/ man - 
fvcficri. 

55^nWg/*^' s4a&»> cicur, Hominis, domabilit, 
manfvetus , cdomieus , placidus, condocefacrui, 
cicuracus, modcratus, mms, propH'e vioftus, 
£<; manfvcte, placate, placide, mite, modera- 
Cim y moderace. Qlltf Jf>unbC fujD btSfe brtnbig 
Jll rnacf)Ctt/pn)T>. Sencx pfitracus fcrulum negli- 

git. SÄnoig gemalt / edomitus. 

Unbiinbig / adjeB.&adv. indomirus, ferox: Ei fe- 
rociter, faeriter. ©n unbänbigetf 95olf / gens 
effi r: . . Die 2ödt ift Unbcfabig Ittl t> Will <K>V 
fBßgelfren frnit/ mundus difciplinam odit,* li- 
centiam fc&atur. 

SStnbiger/ £anbigmad)er/ btr/ domator. Eft 

tlxam a<ije3. &idem ervod b&nbtet : .Vir &Contrat> 

UllbänDigcr/ correfiondet xoniinbinbicj. 
SSanbigimo, /ii* &<Snbigmad)ung./ Die / domario, 

domatura, domarüs, coCrcitio, cohibicio, Ö" 

freni injeftio. 
SMnbigWf/DleV i-MW^anbigung/ gfrp./inun- 

(Vctudo, mirigatio, lenitudo, five lenitas. 
UnbiSnbtgfeit / X>U/ ferocia, ferocitas, morofitas, 

iwit:a, intolerantia, effirenatio. 

SStinbiglid) yunbo^biglidf)/ idemvalenuqyodhitu 
big cfunb^nbig/ domabilisÖ'indomabilis. 

SBtngtl / &€*;/ contr. r*J5<inbt{jcI/ fu(Ks,var- 
rus, qvo bic ungeföliffeiie Qkngel/ Varrones, 
i. f. duri SfX eff tontet bombtet feu poritu trunc i coer- 
centu r ÖJ mitiganrur. Ü&engel fw« fcinf Leiter : 
Inurbanus, rufticus, i nullius. .i^:«.i>is, horridus, 
incultivita de moribus. <JJemiel etiamvoctlu 
veöis /: vc fuccnla preli tvpographici. 

^5atlt)Uffel/ tjvodfalttJiodtefcnhUa^Xi^M 
ftd confvetudine ita obtinuit. Dicitur k $anb c-5 
Sax. UP frve pbm / f»'oi o/rm iupcriüs neHerentur 
crepid* /»x»e fandalia. ©Iirf fjjantcffdn Tanda- 
lia ex fubere « feu fuberea. Hhtc etiam fuber Wi- 

riftir mantoffclbolj. 9lu*afftppfre ttft ss ftfM i u 
«repid« lani farOae. $üu)erne «pflnrcffclir 
pannex crepid*. £el|'$atltoffcln / crepidx 
ligne*. Ifjantöffdein / fca« / ^»m». crepidula 
^anrcffclidjf/ ^F 8 - erepidarius, qvietiam duu 
t«r«nynntp|fdmad)fr. Sin tyanrotrclcr //fo» 
tyantoflelicyreiv crepidatus,bet Pantoffeln «n< 
bat. 

5JtinÖ / b*t/ fadus , Tinculum, ligamentum, ne 
xus. t$UlU> ttitm dicitur galcrus feu pileus. ©II 

tövfifdxr i^unb/ wa*a, «daxu. ^urfi|d)cr 



^jltnb/ *f hm» p/*ftM qvtaam tft , rt/pa ^cr« freiem 
«tat» referunt. qvaqve tft opcrculum do- 

Ctne^U^/ tigacuralibri. (gilt $illlt> (S<tB* 
teti ober i&iiiftn tum £ chinmmcn / raci« feirpea. 
©■ ijlbrr alte ^unb/ bHinufi^rben/ abomni 
secemitate fatale eft , mortem obiie. ü$unb 
mad)cll / intre föcdas , confpitarc. ^(u bcB 
$unb gi iioninifn »oerben / adfcnbi faden. 
•31ufl)unb/ Oer / longe vmccns.homo mulroruna 
inftar , p> oprtr ex multit cleftus. Vid. tarnen infra 
uiwffBunt. ©n Slu^bonb cinrt guten greun» 
b<l/ amicorum opeimus, ancedenanus, prin- 
ceps , occllus. ^bebunb / fadus conjugalcj 
5icuiit»fcbaff5butU) / fadus amicicia. .Ca- 
Sd>n>nbifd)f ^unb/ UgaSTcvica. Galibnnb/ 
padum falis. J^ailbtbunb / diadema , ta&ia ca- 
picis. 

$iinbt$ / ädj. aptus , legitimus , firmus. (Ein fefit 
btiubigt .0.1 i^fdjnf t / obligatio omnibus daufu- 
lis munita. 

Ülnebönbiq / adieü. cxcellcns. (Ein au^bünbigec 
COtann / vir omninö egregius. ©i< aücrautf; 
bünbigile .Jugcnb / uoa cxcclicntiulma rirtus. 
(Ein aiisbüiibigcv 30?ctiler/ certulimus, exper- 
tidjmus artifcx. ^urbüllbig / idem , yvod MB* 
b&nMg/ prarftans, egregius. 
^IMtbnUB / tdem ovod ÄtnüttÄfl. Diciiur etiam 
^nnbt<(?aft/ Ä/i4jRunbf*<jft/Societas, com- 
mercium. (Eine bcuulidic ^iinbnun / confpira- 
tio , conjurario. ©ne ^inii miß treffen / auf« 
richten/ teere, läncire fadus, paeifei. $ruQ; 
linb ^d)Upbunbnfl^ / paftum de offendendo * 
defendenuo, vuigo : Öffcnftt»' uttb 3D(ftnftW 
Kilian?. fli.p/ffr.inÄitibnt^/rwpr. 

33Ünt>Cl/b€T/ ^bas/rtf^w^unWein/rafeicu.' 
lus , manipulus. @cbünt*tl / intclVina piieium 
piogvtaatefutapta. © tragt einen Zimbel auf 
rem rtlldFen/ prepr. farcinam fert,fedhomce de 

gibbofo üritttr, (feinen S?u«bcj aiifbccf enruub 

barvon gel>en / farcinam tollere five fufeipere , * 

irer (mim aggredi. Sin Jf)anbn?erf tfbftnbcWär- 
cina.qvam juniores opifices peregrinandocir- 

cumferunt. ©r ©nnbelJ^uobct 6trrb / <*- 

feis fani , congeries graminum. 

^itlj/ b« / p/«r. 55ini<i1 / juneus, fchanum, 
fcirpus , eft a btnbtn / infervit enim vinüurd, 
Eju. donin. eft $in}lciU/ junculus , fcirpulut. 
^ac^bin}en/ juneus vulgaris 1 levis, pannicula 

fpar- 



159 551 &f 160 



DlOCf biltDi'«/ et» fem tub nintcam ligare , fubli- 
gare lateri. 

©ieberbiubenV revincire. <£%nt 5Bunbe teieper 

dufbiilbcn/ detegere vulnus 
SufamnieitbinDt'lt/ Conne&cre,conjugare t con- 
jungerc , eonftringerc. 3ufamimnu.ebunc>ene 
Jjur:/ incirrtun rorti capilh. 3ufiimitlCllbin- 
DUng/ connexio, compiexio. Sunt & aha pttna 
compoftta,ßdutUüe3ufaaba,ut: f ClfcbintVm ' |e- 
vitcr nettere, ^arrbinbfnaräeconilringere. 
fosbiltPCIl/ liberarc, cxfolvere. Söolbitibcn; 
perlieare. ancinanDer mm halten binbenv 

ut robora (Ctd?Cn<? Bälffn ) cattnis rrlnäntui, 
t concatenare. Qj-jc omni* ufu facMim'e addißuntur. 
$H'bunDidrny id. qvod ftmplex bAnMejcn. 
. rwjcöerban&tjen / revincire , denuo edomare , de 
novocicurare. 
3liP0rl)frb4n&id macftetl/ praeiomare. 

93itg/ beeren/ icf) barg »"borge/ ich bo*rge, 

/i#p. geborgen/ ö geberget / eclare, regere , con- 
• dere, cuftodire, fervare, abdere. S&ergenpiu- 
f "f r/I in montes , tattqvam ad toca tuta confu- 
gere, undeetiam mons, ein IBcri}/ diciturtß, qvafi 
/frrefugium, afyluin. Notum enim eß t veterei 
Otrmanos in urbibtu out appidU non habitafle t fed 
in &(CMinu,]-)lvU ac montibtu. (£r \)M nid)t / tt)0 
er iu!> bergen Fan non habet, ubi fubfiftat. 3 d> 
fiiH nid) üid)f bergen/ »eldjer ©e|hlt k. non 

*' poffum te celare, q»l ratione drc. €r ffllf Den 
Vrdult unilhrltd) bergen/ egregie (insulare & 
diflimuJare n«»vit. (Er ift geborgen / ein gcbOD 

«* ^ener 50fann / in vado eft , coptae ipfiutin porru 
*na»igant, exrra periculum vcr&rur, fartt fc ex- 
hiberc poteft , dicitur de komme , ein fuppetunt, 
qua a,i cultum , tnHum &ami3um nrcrjpv tafunt. 
i-ffkbovgen fenn/ extra forrupse aleam conftitu- 
rum efle. (Geborgen ©Übt/ bona* fenrara : aliud 
ff.'. <$eb(H*get ©Ubf/ muruata, wn alieno ob- 
noxu, deovopMuhpoß. S&rq inm niefji* twn 
allem/ toatfrwgangeniff / omnia ei ad amuflim 
refer, nihil rericc, tot am illiut fabulx feenam 
illiexplica. 

J£ejfg/ cet ' für. tue 33erge / mon$,eduw terra: lo. 

Hu. <pin nofjrr^erg^/ monsalcillimus.edirus, 
exed/T cofiet: "(Em rfmer *£erg/ mons veftitus, 
▼iridilrimus. ^berißerfl/ praeruptus , abru. 

ptu«' : naner/ ardum, afper: <5fcini<fcfer/ fr. 
xotus* lapidofus : £rtfcr/ nudut,iner«.vacuus: 
<B Pi^e s $erge$/ montii cacumen , apex, Ver- 



tex, jugum , fiimmiea«. £tnberfri( am 5^erge/ 

dorfum monrit. ©orOcrrd! / from , facie» 

mon t is. £)ie®eifniam9erge/ latera. jHrr 
5V Tut» unben am 9erge / radicn moncii. öic 

(jliae &er $crae/ monrium fauecs, angufhae» 

elauftrum. 3luf einen sgerg fteigen/ afeendere 
montn jugum, in montem rranfeendere. ©er 
J^era in t'.T .i.vmy meucarptum , tuberculutn 

manu«. <f ine ©taor auf Dem i5erae/ ei»ita» 
monta«a. hinter tera ^erae balten / pofk 
prmcipia ftare , diftimuiarc. (Jr bat m><^ einea 
beben $erg ju rieten / multi a Ubom exant- 
landt fant. Jt)ie öebfen (leben am »Serge /jafta 
eft alea» res in (ummö perlculo vetfatur» ^erg 
an/aeeiivis. $erg ab/ declivu. 

$rref er^berg / mons brue>eru«, dicitur eii*m Der 
3a Uberberg/ oblMüärumibUßcreitrtfMeß,nn^ 
ventiunatlat. QJeinberg / jie ribialia» oerer de 
arma , qvibui crura tegebantur , olim dift* funt : 
Bembergd. ^olDberg / mctalla auraria » Um 
©Über- tfupfcr» ^leo» ÜKenning. ^ebmefclberg/ 

mctalla argen tiria, aeraria, plumbca, minii, fuU 

phuni. ©nrlenberg / five 6>ucf enbergea / apo- 

didrafeinda, ludi genta t qv6 dliqvi fr cecultwt , »Iii 
htentt bitte indt qvtru t. ^reiSenberg / mon- 
tes eretati. ($la£berg / mons vicreus, eiaucafut 
dtStu. J^imineUberg/ Olympus, con vexa cali. 
J^epftnberg / mons ftve ager lupularius. 1&nU 
genberg /golgatha , carnificina, locut editior , ut 
qvo furc* eriountur. SRagnefberg / mons ma- 
sneticus. CRufenbera/ TarnatTus, Helicon. $Re< 

benbera/ monsfoctus. Oelberg / monsoliva- 
rum; olivetum. vfchn 15 o&tz S\efteberg / afy- 
lum , refugium. (SatlDberg / ruraulus arena- 
n us. Verberg ahks t>orejebireje / promonto- 
r um , mons in mare excurrens. vHfriubefg/ 
vinea, vinetum. v&unoerberg/ mons admiran- 
dus, miraculis inelytus. Ita kmontibus imtumert 
vocantur wbu vppida. Slrtnebcrej / Bdttts 
berg / ^reyberej( / 4<>bclb<r0 / Romejabcrg'. 
n6rnbcrg/ ©fbneeberg/ tüittentxra ic. 

Habtnt etiam mmtt* ipß van» nomin» ; £gr ^ld?l 

tclbcrt] / 0.<DowbarDdb<rg / Raknbercj/ 
piidtuebwt. :c. 

ä^erger ' bet Servator , cufto« , reeepraror , occuU 
tatör , ii. diiTimularor , claneularius. berget 
etiam rß hrrba äeeUiia, portulaca dtfU, alias Jbuxi 

*e !• ^ergertnn / bi«v reeeprrix , feWatrix , di%- 
nmnlatrix. ScirecfenbergeT/ »ncMfMdccem as- 

(ium, 



» 

• 



i63____J5t 3M_ 164 



CDean foll tttcf>c mebr borgen / aW man briablcn 
fall/ nemo pluimucno fumat , qum rcddere 
qycac. (gin geborgte* ^)fcrö foll nn 11 nic&t flarf 
reifen/ eqvo conunodaro parcendumeft. €i< 

nemeine3ecf)e borgen/ ober nid)t ftbenfen/ ui- 

tioncm difterre, non auferre. 
Sßor^cr / XKt I athvt Crcdicorem & elocacorem 
vel commoditotem, paßlv'eautem debirorem Stf 
commodacarium , t. r. qvipecunum vrl alütm rem 
mutuo vel commodtt* dandam pttü tfaccipU » notat. 
(£ine 5)0rgcrin / creditrix , ^paffiv'e debitrix vel 

commodacaria. (gilt Borger foll anf Den Jabler 

tXttfen / pecuniam q vi mueuo aeeipte f ctiam de 

foiutionc foiiicitus tit. Borger / Borger / *« 

alienum » vir» venenum. 
55(51'']/ Oer / mueuacio , debicio pecunix, debi- 
cum , acs alienum , vubo nomina paßiva. ööer 

auf bem «Bora Paufft /. bem fofte« IM einmal fo 

t>tcl / cccca dicqvicmit, pluijuftö folveretenc- 

cur. 55r§er einSBorf ebne SSora/atejmeojSorf 

mit Qfffl 'plus valec porcui emticius unut, q vam 
duomutuatitii. tyQTqrHam dicitur t>tc35orgUHg/ 
&idem eß, avod mutuatio , Öfcrcdi t u m. 

S5orgi<ht/ borgbafttfoorgfamlicf;/ Adfä.&*dv. 
mutuatitiuSf ad mutuandum pronus , mutui 
enpidut,r<i;ö qvtdrm dicuntui ,qvän kutanen oc- 
currunt. 

t^lirflC/OCT/ pr*s, fponfor.fidcjuflbr, promis- 
<br, obfcs , i borgen / ? vü tor /L^w JwAr/ 55* 
miii , ium viter cedit pro aHo. ÜSÜrgCll foll man 
rcftrgen / fponde , noxa prasftö cft. ÜBurijc DP r 

einen »erben / 35ürgefd)aft leiften / fponfionem 

facerc, cantionetn praeftare pro aliqvo. vf ich 
an ben i&tirgen füllten/ appellare fponforem , ad 
prxftandara fponfionem follicitarc. (Milien 
Sßurgen annehmen/ fidejuflorcm aedparc $ftit 
einem SSttrgen mehr in frieben feon / fponforem 

reeufare. 

CtbbuTge/ t>cr/ fidejuftor juramentö adftri&us. 
förivabrburge/ pro cvi&ionc prseftanda datus. 
•£>alÄflt4e / vai , foonfor pro alrero in rc capi- 
tata ©cn Jßatebfirgcn fteefen laffen/ vadem 

«kfercre jtri.'g^burge/ ob/es, arrhabo. $?it» 
bärge / confponfor, adpromiflor, compromis- 
»or. Sftebcnbnrge/ idrm, confidcjuflbr, ejusdem 
rei fponfor. jßfanibiirgC / arrhabo. 9? lief"« 
b&rOf fiw ©d)aMoi»bt!rge / fidcjufi'or indemni. 
catis. ^(btllM'firge/ fidejuflbr pro debito. 
SSurain / t>it / mulier intcrccdeni vel fidejuben«, 
rafidicilur, Jr.^firge/ rpicanum rßc vidttur , dir 



cimiu entm : Qüin ÜBeib f an wr einen anbvrn ntcf>f 

SttÜTgC roerben / fxmina pro alio fidejubere nc- 

qvit. $)atf 93Mb ift »or ihren fflaim $firge 

mürben/ uxor intercedu pro marico, 
VÖftrgen / idem qvod Bärge »crt>cn / fidejubere, 
vadimonium promietcre, fponforem fcconfti- 
ruexe: Sed biiraen rariufiulxm rß,pro tjvo fre- 
oyentütt dumm Verbürgen / indt rtism X>tt Q?er» 
blirguna/ fldejuiGo.cautio, CponCio expltcälur : 
cum -voce Verbürgen parum difftntit aiisburgcti/ 

qvbd auebfirgen / fit hberarc qvem a debuo, 
prdcfrrtim Sutern d vittculk , per fponfionem. 
Werburgen Tfrofaritdacionem folum t äis^ii» 
her a hone debüoi M vrl rei , natrt. 
^Ürgfd>aft/ Ote/ idemqvod ©erbftrgung / vadimo- 
nium, faciidariot fripulatio.obliaatio pro alio, 
caucio indemnicatis. $ürgfd)att lei|ten of « 
auf |ld> uebmen/ U 7 wd ö Arge wetzen/ fidem 
obftnngere. Sic dtcimtu (£tbbhrgf(bafr/ J^>al^ 
biirgfd)aft/ ©ettjaljrbur.jfcbaff / fidcjuüio juratö 
prxAiia, fidejuflio pro evtdione, dejudicio fiiri, 
in crimuudibw Öc. 2lmrbÜrg|0)aft / cauno of- 
ficialium. 

Slufbergen/ cumularc montet. ^er Jeufel berat 
bie f leincfic £iinbe bem SKenfcben unf / bap jie 
mie Ctll großer ^erg \<i)cinct/ minima & vcmaüa 
peccara Hc exaggerac Sathanaa, ut inftar vafto- 
rum montiumappareanr. 

üln^bergen/ montibus rcplerc ©a< SDJeerufcr ifl 
flusgeberget Am tat blatte £anb ju bemabren/ 

1 ic tut a maris cin^unrur montibui cxcclüs , pro 
terra inreriori oSvallanda* 
^ebergenäTDur^bbcrgen/ montibui cingere, ag- 
gercre montes, decorare montibui. £v,o fid' 

niebte Arabien vi mit Gaubbiigcln liberal be« 
berget oOcr bisrd; berget. Arabia defetta, col- 
libui areoariii ccu montibui diftinda c fr. 
(£inbergen / idem jrre fvod bcbnrgm. (Sin ringe» 
bergte« Üaub/ regio mon t ibui claufa, c^circum- 
vallata. 

^)cr bergen/ dtberet finbi beerbergen / fpü exer- 

citum capi.U, eia. diver iiculum qv&fi prgbrat , &fc 
^eerberge. riodü cum securat* iß* ßriptione, 
genuiua fignificatio prope excidit. J^erbergcn enim 
eß hofpitio aliqvem reeipore, hofpites admit- 
tere, aliqvem hofpirari : item divertere apud all« 
qvem, hofpitio aticujuiuti, diverfan in taberna 
meritoria. ©ie Verberge/ diverforium , ho- 
fpitium, caupona, xenodochium. Betreiber» 
berge/ popiaa tenebheofa, ©oteuberberge/ du 

vezfo- 



i6 7 



St 



168 



turui t , dccidu vel in cccnum 2lnf bie 3)im ein 
£ruuf / poft pirum pocus. (Saftige i) tnt / pira 
{ueculenta. fötfbrotC/punicea. 
Bpfelbirn/melapium. &f<j)birn/ cinereum. Qluafl» 
bim / r<meniinum,tuguftum. (£n4jifrj)e sBrati 
(im / DolabcUianum. QSratbim altdi dicuntur, 
av£ iorrendo & frigtndo aptafunt. ©UttCUbitlt ' 
pirum nriarnrnacum .Pornpcjanum. (£oerbirtV 
ovacum. #lotfctlbim / cueurbitiuum , campa- 
mim. ©Inöbirtl/ viwcum.aropullaccum. 4>i>U 
birti / agrefte, Jf>Cnigbirn / melicum, muftcum. 
&\ ülilitldtV prafinurn. $ ifevbim hordcarium. 
^)anfbim / canabinum. J^crrcnbim / domini- 
cun. ^(afob^birU/ cruftuminLim. juirf iv.lk'li- 
bim / virgincum. ji'naillbittl / globoAim. 
Xlunjbini / turgidum. tfiuiaäbtm / regalc. 
ÄlPflcrbim/ ccenobianum. Jfmifctbirn/ turbi- 

' oatum. gaaerbim/ condicanca pixa. SJJarqa- 
tefeubirn / Margaretana. ÜReblbirn/ fiuinacea. 
«xfucca. 03t Ht-r . tenl r;:i hordearia. {pfaffen* 
bim / fuperba. fyintyycafmbitn t palattna. 

' ^fun^bim/decumana, libraria. ßliictenbirn/ 
«otonearia. (^epafbirn/ ovilla. (£d)ebenbim/ 

tefracea. IrPCdbim/ lardina, laitca. f*poti 
bim / amerina. t^pinbelbim / rhombacea. 
^feinbim/ mefpilacea. £Ba(f)$bim/ cerina. 
• dCapcritm / hydropia. Qüfülbim/ tiberiana. 
fiöintcrbim/ hyemalia, ferotina. 3icgelbiM/ 
figninajateraria, ccftacca. 
Sfrimcin/VOB/dim. pirulum. ^üitMtxbiXtK 
leitt/ pixa falcrna ,{n-t fuperba. 

Sirniefcl / ad} piracem. 35imi(&tcr ©ifcfjmacf/ 

fapor aemulu» pirorum dulccdini. 

3&IC jl / bet (lett / ieb ber|h/ toi birfteft / er bir, 
ftet / 8" berjkf / wir bergen / k. 3$ c ' 
vorffe/ fuperi. geborfien &geberfter/ crepare, 

disrum pi , frangi » confringi , conqvaflari , dis- 

<oivi , displodi , dispclli. _<£rberft fntt vor 3ovn/ 
disriimpuur fere pr e na. ©« wirft ja nieflf b«< 
ven ber(lcn / wann bu fd>»T?cmcfr / noli metuerc, 
oc te rumpat tilcncium. (Bcbcvftene Äriigc 
c r c r (S! li fer / qvafläca , rimofa rafa. <£inc jrr> 
6er]]efe SDirtllcr / muras conqYaflätu» , dkunt 
alikt Qcfätiä tc fflauntu 
Surften/ ftaa t 8>ft« ^erft / ruprura , fra«or , erc- 
puus , fcifliira. ©aß surften Der StTjCti / per- 
nio. IDatfSWTfftntcT^rniüunD Sippen/ RJu- 
gades . J5ar rbadagia. ©er Soer fr eine« 3^ret</ ri- 
ma . aflaii. ©er 9kr(i btf jßiramrtt öfter ber 



Wolfen / cha/ma- ©ic ©enuc bat einen $ertf/ 

axca faciücic 

Worfle / xfct p/. Q5or(i<n/ fcca. piii hom- 

di B" rccli , /um Mm/. Dtcutitur « bo r |I<rt/ 
«w/ 9 via* cuto» prrtuMani , vel qvhd difaoßti & rrt- 
üiintergortbm porcorwn , fukos £5" ruf türm pr* fe 
ftrant , td > r:i4JR in früimbut ftlAccü $£verti- 

cvlk frvt txcutw vidrrt tß. (rd)n>ciöiber|ten/ 
oft er 6aubor|ien / ürm f W S&orften / fecc poe> 

corum , i]Vjc per cuUm trumpunt tam^ qvtfi jun- 
gunt & dxrumpunt. 
££ortti<) / ad), feriger, feeofus , it. bifpidut, horxi- 
dus , fqvalidu«. 93i)rftiatc Vrch weine / Tuet f«i- 
:.:cr.c. (£in borfn t X nur' mcutum intonfum. 
«in borfhtjer ^r( öfter (rtopfelbarf / barbafc 
eif compungens. (giw borfÖgrt *?)? flül / Os feco- 
Aim. 

Qf> Cl r ft C / t» U ' pc^cn fetaceus , pen iculus. (f ine 
S^itttbärfte/ fcopula pro muleendi barba. jteflr« 
bAl'fte / verricnlum. I ex cu na. 

$, inbcvb^riie / peöcn pro puern. Äta^b4r(te/ 
echinus. t3flmmcfbar(tc/ Kopula mollisÖfAib- 
nHiTTtna. 

itfttfittot fta»/ü«. penkillus , fcopula. f&üTtt 

bittltlein / pcduiculum barbirii. 
$>iir|len / peftere, capillo» ordinäre & corrigerc. 

(Scbiirftet ^>aar/ pexus capillus. Spiirften rtum 

vocabulum ohfeetnum tß , Öf pro r* ▼enercä , feu 
coitu pcnitui \<p>afi dicat pr8inarrvirgb*t$* 

^ur|iung/ftte/5fftaoi&ürfkn/ pcxitai, &*tits 

dicam, ptüinatio , ßu ipCc »€tut pcltinandi ftve 
peftendi. 

^fir|)er!id)/ <r^apnn ad pc&inandum, ad pexen- 
dum compofitu« , qväji pexibilii. (g^ if[ mir i(Üt 
tu (IM b(ir|lcrli(b / modo ad peftendum inhabüts 

ftim. 

ülbbnrften/ drpcöcre. 2>ie ?nife mw an^em Un« 
flar abbtirften/ caput a pediculi« aliixji fordibns 
pe£Hne feraced purgarc. 

Sinfbfirften/ fursum pefterc. $)ic gfatr anfgttör* 

ftetC ^>are Ort SBeibe&Wlft/ capilli faeminarum 
probe diferiminati, fcopaq* fetina laevigaci. 

, 2lll?burlif n / ceffare a pcclendo. <£ine WP{ Mint* 
b&tlfCte^ariKfe/ capillitium vcnuffcpclticum. 

©tlfO bfer (lau pedendo penetrarc, opu» pedtndi 

I aMbivere. 

.OiTUmbnrJlen/ circumcirca peftcre. 
JPHmtrberbut'|ten / repeclcre , ßu recrö pederc 

I £>tainbei'<}cbnr|ict/ repexus, 



171 33t 33t 172 



prohibcas, permitte, utfaciam, qvodinftitui, 
'qvin cu mini hanccc curam mandas, hoc cgo 
negotium infi ftam. 3Ba< ich mc!) t bin/ ba$ f an 
ich noci) Werben / multatemere fperata fclicrlü*- 
mc proveniunt. 2toa Äinbern werben £eute/ 
taurura toller, qvi vitulum fuftulcrit. ©a Wirb 
ni(f)ti <2U$/ defperata rei eft , sethiopem , latc- 
rem lavas. <l$ fan vor 2lbeilb iwd) «inDcr^ wer» 
ben / weber i$am Oftorarn war/ multa cadunt 

inter calicem fuprcmaq-, labra. 

©COU Ö> iUCrbCII/ frtfvaitißimenombuUterufur- 
pxntur y fumOj a/iif nvminibui conjunountur , f. g. 

sDad frommieim / oietas. ©aä armfepn/ pau- 
perras. Rai f ranf |con/*gritudo. üäia$fö&9> 

Werben /acqvifitiopulchritudinis. D^.- fvt.inw 
Werben/ via ad pictatem. Rai grojjwe itiii ex- 
altatio. Alias Daö (*tun exporrtur tpfum efle, 
cflentia, exiflutu.i , praefentia, ^v«i etiamdici- 

turüas ©arfcon/ «/ fco« 21bfcon/ abfemia. Rai 
n immer feon / mors. Rai werben a«*«n rft fu- 

turum , venrurum , poftcrum. vi' 111 nimmer- 
Werben / ad Calcndas graccat , anno magno Pia- 
tonis , JEm nunqvatn adveniens. ÖUlWcr 
bat einer 5ttdhre/ mventio emtoris mercium. 

^GcfCU / t»4»/ eflentia , (ubftantia. lt. negotium, 
habitatio , rumultus. 2Bu s i\l braufen i\r ein 
Siefen / qvidagitur, qvid rumulruamini ? 3$ 

batfe mein 25ejen an bem Orte / fubfiftebam Tbl, 

cranr mihi iftic negotta qvaedam expedienda. 

(Erwatf iu feinem SÖefen erbalten / confervare 

aliqvid in dignitate, ftatu , vulgbintjfe fuo par- 
tum reftum fervare. SDfttjjtf nidjt ein große« 
$tfcfcn brüm fenn / qvaii res magm fit mo- 
mciui ! 

ööefen in comoofitii ftoißime rem , fhtum rei , mite- 
riam, ftudium £5 cxiftcnriam/yw/iatf. A/i\i- 
cirmm pxuea tx innumtrit : Qlbrüt'fen/ abfemia. 
glnwefcn / prsefentia. Qlnajlwefen/ resmulti l'u- 
dor is , mdoi ii plcna. SliUWejen/ valerudo , In« 
tegritas. IHWC M rcsarchircftonica. S5f; 
f ebrOKfen / qvo.i etsam RcforntdtionwKÜ eftll di- 
(unt, actus reformationis Ecdcfiarum. ^ci)' 
tiefen/ prsefentia. 5)lurwe|en / caufa faftidiofa, 
tatdiofarcs. S&railirefen/ )us/.cxcrcitiumbra- 
xandi. 6f)rif(enit>efen / Chriftianifmus. RUbi 
Wcfen/ negotium Ccelcftum. ©OCf eilWcfen/ cre- 
pundia. üDorfwefen/ ftatus »Ulkus, gelbwefen/ 
campcfttia. glpf WC feil / Res abictaria. $reil< 
beURKfcH/cttwulusgaudii. ^cUtvefcO/ respecu- 



niaria. ©emeinmefen/ rcspublica.' .£>aii5n}cfen/ 
resdomcOiea. J^ofwefen/ ritaauhea. JP)uren= 
roefen/ lenocinium , qvsclrus merctricius. 3;gbf 
lüefen / «ercitium Tcnarorium. ^rrroefen/ 
contufio. j£H>Umefen / res hgnaria. icirdhea* 

toefen / ftatus ecclefiafticus , clcricalis. $\aty 

tvel'en / qvcrela. #rieg»n>efen / milirü. £anb» 

nKfen / ftatus rei ruftic*. £eobn>efen / macror, 
dolor, {iebewefen / res amatoria , venerca. 
£A|iern>e|en/ raalitia hominum, ftarus cxulcc- 
ratitlimus. ^Ärrferroefen/reslaboriofa. $|Rtmi< 
Wefen / mowetana. SR Jrreniwfen / afFanias , in- 

epti«. ^eftroeien/tempuspcftis. «Xei^roefen/ 
negotia vel ftatus imperii. ©anftüefen/ confve- 
tu Jo potandi, helluatio , popina. ©u>ulr»efen/ 
dikipiinafcholaftica. edjanb oöet vriinben* 
Wefen /. faÄa turpia , vitiofa. ©djiftroefen / sei 
feu ncgotia^autica. ©itfennjefen / difciplina 
moralis. f iiMiiv»Yi! ftatus, regimen civita- 
tis. @feuern>e|en / materia & jus collcaarum; 
©treirmefen/ roateriaArexercitium litis. (cMP 
birtt>efen / methodus, ratio, jus , ftudium litera- 
tum. Urftef'en/ pnmum mobile, elemenra, 
iff* natura 1 UntDefcn/ ftatus turbulentus. 
contufio rcrum. aUcltTOefen / conditio , trani- 
caj, ritus mundi. 2Öulnxfen/ ftatus exopta- 
rus,fclicitas, bonavaletudo. 
SBcfenb/ proffo^r iiciwuiJaJefenbli^/ aJj. fub- 
ftantiaiis, ellentialis , &ädverb. eflentialircr , ef- 
feclive. 2Jb»efenb/ abfens. Slnwefenb/ prsc- 

fens. 6elbftroc}eub / ipfiüimus. SKlivcKnb/ 

omnipraefens. 
2öefenbeit/t>iev eftentia, exiftentia. 91bn?efcnf)eit/ 

abfentia. SHImefenheit/ omnipraerentia. ^it- 

IVffenheit/ prxfentia. 
2L l efenl>afr/ ad/. Htm qvod nxfenblid)/ &*Jv. eater, 

prstfenrer, eflcntialitcr. 
löefcn I brlg.lg SfiXim. pro fey»/ efle. Ab boc rß 

compositum utricum: 
C3ern>e(en / corrumpi , purrtfleri, compurrercere, 

carte confumi , fcntirc cariem. ^crn?efeteC 

£eid£>nant / putre cadaver. SignißcMt rtutm per* 

(tiefen / vicem gercre, vicarium effe , officio pne* 

efle, fungi munere aliqvö. (gl foll beine ©ac^en 

OCrWefcn/ vicarius tua? diligentia; (uccedet. 
InTHH'lcv ?ctr / vicarius, vicem gerens, locum te- 

nens , admusiftrator , fubftitutuS) adjundus. 

2lr: t ;vu ivt KT praefedi legatus. 
iOernxfunoy CiC corruptio, arics, putredo 1 c ' a J- 

tnimftratioi vicariaiik, adjutotium. 





Digitized by Google 



175 %t 35i 176 



Biftofttl / «^fö. cpu'copalu. S in $ifebpflid>cr 
Öi($oöerJf>of/ Epifcopium. ^j|"cbü|iid)rvec» 

Stil / bcncdi&ioepifcopalit. Sin bifd)ofli(frcr 
Infertabn / clericalis fubditus. fbifäwid) 1 

ve> btalit er , more cpikoporum. 

$ifdjl>ftimi /fc*W f&t*r arafin SBiffam / Epifcopa- 
tus. Srjblltum / arclucpifcopacus. 

fßifem/ # 93ifcn/ t>«/a/««</*»©ifcm 

diftus , mofchus. Hof vocabu'uim *$ie |"cn co»Jö- 
nantiam cum nuüaalia Imgva habet , » «p** <ii»- 
ffllabum , neceßarib denvatum tfl t ut £>Cfcm 4 
ISiffct) J Sri Effwi fttf/w inventio haut adebfaci- 
Iis , cum Germani animahulum xßud , «nif mo- 
' Ich iis provenit, inßflvis fuUnec aluerint , necodo- 
• ribttideteffält f: turnt. Suftkor tarnen t eot hoc ißi 
namenimyißhße k 35ie|i/coloftro five lactc novo, 
V|t«^, co/ore cerino , *«/ * du» audijfrnt excremen- 
ium vS* fantem vjmicx circa umbihcum felit cujus - 
dam in AfiX mofchum effe , ei excontemtu hoc no- 
men indidijfe : in qva upinione me valde corfirmat, 
qvo.l qvibusdam rtiam DtfCfl vocetur. Eß autem 
Dtfftl vocabuhtm Saxonibus freqvens , S^ftillare, 
dcrt illarc /i.; i')it Felis namq^ mokhellina , Die 
&lftttttAt>C / vomicam ißam , dum Jottt , ad lapidet 
vel arborum truncvsf)icat,ade6q i ditrumpit,famem<h 
inibi content im rfßuere factt. Ab ißo eßtuxu five 

dtfiiliatione , ©ifen/ venit £iefl/ i. r. fanies. 
sMehora his , qvi contra Jiat ,/uppeditabit: fin mi- 
ttut ; tactbit. 

Jlfemen mofchdinficcrc. Qkbifemct/ mofchdin- 
tcdus, moülunn fpirant &ie£anOfebuhe l'tc 
d)ftt nad) Q5ifcit / chirothecx olcnt mofchum, 
mofchö fVagrant. ©CT ©erlieft »Olli SBtfcn t>cr> 
qebetnidjt balO/ odor motchi hautccleriter de- 
ti in r , tardiüs cvancfcit. 

^ijVmiliU/ tHC/ illitus mofchellinus , pollin&u- 
ramorchcllina. 

23ifcinid)f / mofcho infc&us , illitas , madens. 
£>cr$uber retidjf <janj fhirf bifenriety/ pulvis 

ifteCyprius mofchö fragrat. 

fBitt/ bitten* 3<*?baf / »ebbo 1 !/ gebeten/ pe- 

tere , orare, precari , poftulare , ü. vocarc, invi- 
care. Sinen (im etroarf bitten / petcre aliqvid 
abaliqvo. ftlehenblid) bitten/ fupplicare. jpcf' 
tiq/ bofl^ / ptriid) bitten / obfecrare. Uberalle 
mm ernfmd) bitten/ obreftari. ?0?it $r5nen 

bitten / addere prccibus lacrymas. §leißl«]/ 
\\ i\\ Ii M idj / biniftlid) / mu\- ic n | ; ! ; c!) bitten / di- 

■HM ■ .' ■ 



Jigenccr, amantcr, offiziöse, fubmiCsc petcre. 

Uni Q3er|ci&unej bitten/ veniam pettre. gjjif 
vrmrin tinb^ralen bitten / addere minai prc- 
cibus. COtein i id> bitte btd) / qraefo, Todes! 
UiMlui) bitten/ impiorare. 

Ritter / D«c/ MüBn blttetlX>a /qv^dlamen adjefh. 
vum qvc^eß , oians , pecitor, poftulacor. 
beniütiaer Ritter / Wgo öuppltfant / tupplcx. 
€in ai'oba- uRDen^amter Ritter / importunus 
flagitacor. ©ie emfi^en Ritter erbtet ©Ott/ 
aüaduos de devocos pecitores audir Deut. 
6>Aftbitter/ vo.aror adeernam. ^waDebitter/ 
deprecaror. .pi Jr^ ; r b i e r c r invttaos ad nu- 
ptias, ifinbtaiifbitter / aiat ^eufebittet/ »o- 
cans ad convivium luftralc. iciibti ofet !&f« 
grabnilgbuter/ invicansadcxeqvias , ad funuc 
deducendum. Sin ^Idgebitter/ implorans. 

$itte/ Wc/yn9m.wr*-.OÖ»s5itten/ rariusqjDt« 
?)itmno/ precacio, preces, invitatio. £mc um» 
(IdnbMe ^itte / deprecacio. Sin triiulid>e* 
Sutten/ imploratio. Sui liitijeilummcj bitten/ 
cfRagiracio. Sin beiiHM liebes Birten / obfecra- 
tio. Sin bemüfiaeö giften fupplicatio. Sine 
bobe ^itte / obteftario. srjf ,t bitten anhalten/ 
prccibus inirare. ©ie 95itte abfragen / recu- 
iare vocaalicujus , negare qvod pcütur. Oie 
^itre anfahren / locumdarc prccibus, motem 
gerere pothilanti, admittere preces. 

^CCbCö'^e^C/C!«/ prxftatio precaria, con- 
tribucio , five collccla , qv4t ad rogationem donri- 
mrum fitbat. Hodie $Si'et*e *fi pendo cx debiro 
de indiäio ordinaria five tributum. i'unMu'e; 
ben / colleclaB cx poiTciTionibus immobilium. 
J^erbftbeebe/ collcciaautumnali», tDfeobeebe/ 

contributio vernalis. Ob^betbe / oblatio Jeu 
chariiatiTum (ubüdium , vocant hodie prcftntl 
ejclter. 

^ittlieb/ adv.aliiu Sitttrctfc/ »ttUieftet Weift/ 
bottfe Sitte/ um # ittc / precariö, prece, es 
gratis. 

Littel/ S^53uttel / *et/eß a Äitter/ mutait r. in I. 

dicitur etiam Q^cbcU / qvod k pedibtu detorqvert 
tentant , qvi, qvod bittCW vocare, invttare, eiere, 
fignifket , Ignorant. Vocam enim &invitant dnmini 
nomine. Apparicor , viator » praetor» minitrer, 
it. uaor. Sinen ieitio/n Dieb tüauft eiu Innren» 

ber Littel / prov. ad literam : furem, paeibuli 
candidatum, curfu confcqvitui claudus lic>or a 
i, e. fara neccititant. 

55itt6 



i79 35t 

daadipifci. €r bat eine Srenbeif angebettelt/ 

(üb •fj'obrcpt i tic Privilegium emendicavi t , p rc- 
cibui immunicatem tulit. 

gebetteten/ mcndieando acqvircrc. (Erbettelt 
©dt / emendicata pecunia , ftips collctU. 

(Dtirbetteln / mendicit fe adjungere, una ftipem 
coli iget e« 

3crbettelu / mendicando fe maecrare. (Er ftebet 
aanj lumpid)! tmt> lerberteltaul/ verum men- 
dicum reprasfentae. 

Qtbbetett / orando iramw/ poenam mirigare , lern- 
st. SD ■} Uii '.lmr *on einem SanD abbeten , übe. 
rare regionein ab infortuniis preeibut aiiiduis. 

Anbeten / adorare. ©Ott euferia anbeten/ preci- 

but Deumfoliicitare. (ein Anbeter /adorator. 

(tine Anbeterin/ adoratrix. 

teüiieii/ fioire precet. (gin im «11: färbet et (N 
bet/preces rcli&e. 

5ii;$ttJenbig beten / preces memoriter recirare. 
Contrartum efi au$ iNU! %üd)( beten / Oralion es 
ex libro legere. 

^erbeten/ U, qvoi beten. 9Rit aeboaeneu Tineen 
unbgcfalteneu.£>anDen eingebet berbeteu/ fle- 
xi* genubus 4c conjunäit manibus precatio- 
nem duerc. 

J^inbeten / UL qvod beten. €inen binbeten/ ora- 

tionc fuperarc, vincerc. €r bat ibti bingebetet/ 
preeibus Alis mortem ejusaccclcravic. 

tßieberbeten/*«/ fortbeten/ iterare, continuarc 

preecs. 

Serbeten/ placarcoratione, preeibus lenire, prx- 
irc alieui. 

Jerbetcn/ aflidufcprccari. (Er bat jtcb, mol jerbe< 
(et / tDic es ihm übel ging/ inftitic precatiom- 
bus, donec miferiis premeretur« 
ietCn / * btttCd/ fi>*tfnm in virarionem feu vo- 
catiooem fiznificat* ofterre, przbere, darc , ovaft 
ad acapirrJum invitare. ^u!) biete / bll btetefi 
uno betittt/ er bietet unx> beut / wir bieten/ k. 
\A) bot / i<b bi5ce / geboten, hinein bie £anb 

Steten/ auxüiatriccs manusporrigere, auxilio 
alieui cfle. Cinem einen $runf bieten/ pocu 

lum alieui mintftrare. £Vtt »XurJeii bieten/ ter- 

gi v er rar i . darc tugam. (gtncut ben Äopf bieten/ 
refiftcre alieui, obvexecre cornua. 
4&tCten / w mt natura rttir.ne vrndiiotU rß indicare 
prctium, arftimare, ofterre» ratioue rmtoiPau- 

trm bieten rß lieeri , liciran. Rieten imb 3i3ie« 
Verbieten macbf ben Äanf/ HcitanA offerre cm- 
tionem-veedicooem promovesc. 3 Uk * cucr bte> 



&t 180 

tenfaejCf t*CH Jtauferweg/ aeflimauo nimiaem- 

nonii mimica. X)u ntti^fl ba* beinige bieten/ 

feie bu tr: !;r Tua merx cft. tua indicatio. 
^ietnng ' Sic ' acftimatio, oblano, Ucitatio, prxbi- 

cio. €inem^tni)btetungtubi(/j uvarcaiiqvcm, 

opirulari alieui. 

SinbiCteit Ö'2lnerUften/ offene , deferre (Indium, 
Ö^öfFerrc raercem. Slnbittnnaö'üiiierotetunay 
Wa/ oblatio. angebotene Dtenftc fhnfrn/ of- 
fici um ultrö i IIa tum ingracum eil , merx uliro» 
nca putet. 

Aufbieten / denunciare. Aufbieten e tismtß pu- 
blic proclamarc e fuggeftu. Slufijc&teten au- 
Um, evocare ad arma. \[ n f.u'bor proclamatio, 
denunciatio, evocatioad arma. 

Cllltbief ett / provocare, evocare, vinum exponere, 
prolticuere. (Einem uu$ Dem ^).tufe aufbieten/ 
c domo aliqvcm ejicere , locacionem x J:um rc« 
nunciarc. (£r bellt feine vr vbiiii iV'.i^-e aitf/ 
mit fauer Qner / offen, obtrudit caballoi fuos 
omnibus , mlrar mercium mious vendibilium 
aui cxoletanun. fHltfbiefina / proclamatio. 
oblatio, indicatio, indicaiura. (>>Ut3Mer barf 

man nid)t taiujauäbicfcu/ vino vcndibilinon 

opus cft üi'pcnfa hedera. 

darbieten/ oitcrre, prxfentare. ^arbietuno/ ob. 

latio. ^»ubieter ' prxbitor. 
Entbieten/ denunciare. vrmem einen @ru^ ent* 

bieten / cfcer juentbieten / Talverc jubere <£\\U 

bie r ihm oblatio , mandatum. 
(erbieten / offerre, promiaere. ©a^ Erbieten/ 

promiiSo, oblatio. (fbrerbietUttq / obfervan- 
tia. honor , reverentia. (Einet r i mute ben an« 

bern mit (Eberbietuna )ur>ov / Honore aüui 
alium praeveoiat. (E'rbtetiay ct»c r erb^ttg / *d], 
proelivis, pi onus, confentiens, ofTcrcns. 
cebietig/ vencrabundus, honorabilis. 

Gebieten / ediecre, jubere, üeperare, mandare. 
(£r bat über miä) ji: gebieten / Aib ejus imperio, 
jurisdidione Tum , vivo. ©cbictCt / Per / Im- 
perator, jufl'or, mandator. ©ebteterin / tief 
domina , magiftra , amafia. gebiet ung / t>lC/ 
juflu$,pra*ceptum,mandatum. Qiebiete/tnfl/ 
tertitorium , jurisdiclio. 3 teuer oOet 

(ScbitQtmg gebieten/ triburum imperare. gri* 
be gebteteuV indiecre, praeeipere qvietem. 

@cbDt/ X>Q»i mandatum, pneeepeum, jufTum, 
i:. indicatio ptetii. J^mengebot / mandatum 
magidratus, cd : dum Pnncipia. i i eb Uttb 3i0h t 
bat fein 6>eb(tt / amor de ncccsHta« carent lese. 

in 



SM 



fjkucv Kimm 

Iii UWJ U .i 



n«u 

ite i «- 



a|itrt..-.«i.t 



imperial.« . _ 

»Mit«! .. 
nm. eiM»o«<»:ijhKSi«r 
»»UM .l.l. n HL Ii ' . 



»llc%m«1 
au » * 



n(»iimnRtm. fttotaan) ÄtibcKi)^ 
H»;.pi««j^tji»di nn . ioii«»»|"" 
prtAtStrc 9)i4 TX.1I MtftOli. MMW MM 
Hb Uhr/ »«— «■ » Ttnoi» (»»(««. «a» 
>««•'*- Settel Ma/r'iMaWiu.t«- 

iir» <&tl4t*<<tN. ■*•*»<> )»UUi».»- 

kam C«t!>««r Mc7f«**.iot. 

.,n»«fi »Miluni. «lr|o4lt>»«.'^«<i 

Jim, cum ikkiiw. VnranMcta I *>*v 

hui pt%» «« iirMio. 

iwtirr Merten i ikii^oat»te|e«. bnu- 

H*rTiKm,inii4i>dCf«ltatli(iran. Impftihü 
«tili uuart,«onlfa »licjwnlKCti. l£l.tUfcT 

atrr. w jiii i r»f*M>* Cb laVrtrtet/ ko- 

■n* pi«Jt*#, nom#n(i. — > cn Ii 

I t lll l — > » » «Ih«m«. («»• pm.m» 

in 4m«. tnrtWtn / u|M plani 
tyUNtir» . Ofmim »endm.».. 
— ilMumoi Ixf Ii . »!»■■ j it. 
Urlfcratrtni u-.-...Wm<|. 

MI tw/»»i*dl»«.w»>IM» 
hn<Mftu9r*' tNtMr 
Wnl« «■*•< !»•♦ t»-uu- p«uwi. ; 
u driu.m i. W« »orl Umn -fvin «0« 
iMudldnrtr* ■ c«»« n l f > w wtf»; »• ' 
«tu i Jiuiiu «Uta m» WM 59n tut hr 
|M «4** /■»*■». MM« I«*»« ' 

v* inWit««/»*«. «■#»•>«. 

oo» «MIM. —M»» HM 

^»^»grjff i5^7 

- tejaat 



lKu«* • MC/ e..toi /J»«f 



. tu». A».»>tntcyi^i..:i,.i>» »» 

«Nllcilj'l fr«t«t«/ nmn. 

I*i|t ronan fri* «rar«, i mot i 
)* (mV rar ««c *«ncT 

kl ilnaiuiim. S*fag 



tTaJrt 



mna»Te«ma aunKiaa , l-i g * 
fatt/ MC/«»« "K8V 
«Mm»» /«mir. • Cfli« 
UM Cfft l «W 
^fft^riaii' timn uMUruf ptbl • 
uar.crtaVrrr. f»il»it*«.-t>trk-r — 

in'itii i "(i'i r I ■Pr-rrn a ,-rri i am 
iliaC uülft ilt -inniu» «i'dli t — 

r#i<rfrrMM»' i M i tmm «!« !«, 

MMInrtnriwrscun». errpra (h>^ ^am. 
tVt nunfiuar |u.ur.AT.miim. ^ L 



. Um 9tt NÄ fiVra , 

«Blas/Naftn/ «w 

t»! miUm , 

fett Au« , ulut . elf»«. f«?\ 
frt / i-Äw luhim . imm . »i «m* 
a»4<r>liiiitli«lrrW»U<r*IM) f 

n.i» MV« "ui 'I* r * ii.rboc 
fU»f . »rmut Hit. JlBf. ro. ^ 

.ii..iHi„, tfuirwitrpaicw iM 

ICt Uti ; f.a-.a m«tu<M U.i ef*£> ■_ 

tum* yb*#twn* Utin «J* 

luCcrnM» «(Um , 
tat. 3lM4>H«tUpa' Hl ^ 

Im 



mVCrrMctaSf CMC fMn«kt. «MoWWfeÄ'f-» 
-,u,«.I»Tm. «(TftVctcr«- Vc^^/tVhM«. Mc«t lr . 

.«.ri«»~lu.»'>-H««««.t.. i «ab 



w i»»i»'f.i.i«i..fr»"«.i«o»- ««M.i Mir» 



[f [«ti.ijnu» 



■ | * 




i§3 

corna datur. Sroifchen Den jmepen £ornblafen/ 
i.r.bieweil baa Vieri inner» liegt / incerjettö 

macutinö A vefpertino cempore. 
$lafe / tit/ vdua , reeepuculum unnx, tfrm pu- 
itula,papula. aßat}crMafe/bulla. 2BinDblafe/ 
puftula v^ntotä. %Tüüt<tOtmib\af< I Ycfica dc- 
ftillacoria. J^arpcnblufc / vefica carpionis. 
fcAroeintfblafe/ vefica porcina. fuilla. §ifd) 
Hilfe / piieium. ©ei/fenblafe / bulla täponana. 
SMafen auf bcni$rOt/ hecr», puftulxin panis 
cruftula, dum coqvicur , aflurgeneei, Sfclafen 
«Uftwrfei / cbullirc , vel bullarc. 

£i\i|ichf/ b\ä\(xid)t/ erbtäfern/** e3. ventofus, 
puftulofui , puftulatus. (im bld fr riefuer Äu« 
$en/ placcnta puftuiofa. $l4fertd>te* eilber/ 
argentum pufulatum five puftularum. 

SMäslein / Amin. Ems / veficula , puftula , pufula, 
ventulus. 2öafjcrblaVlcin/ bullulae aqvx. 

Q51öftaflcn / iUnonnuUk inlock tubicincs #iibi- 
crnci appelLtntur. 

2M.lfi/bet/ lufflatus, fufflacio, turbo. $]a(iim 
£eibc/ flatus corporis , convulfio , obftr uftio. 

5lbblafcn /deflarc £>a$5>roi/fo einem entfallet/ 

Obblilfcn/ panem vel cibum in cerram caden- 
tcmdcflare. 

51 n Stfaufblafen / inflare , fufflare. £a< Jener auf* 

blofen / excitarc focum , flammara concitarc, 
igncm falle | flabellö accendere. tyn-ffvr $luf< 
blafung/inflacus, inflatio.fuflBatio. (eine auf 
QCbtafene SXcDe / inflatum dt tumidum oracionis 
genus , dictum iuperbum , fermo inciracut. (£'in 
«ufgeblaftlter & ei l / fuperbui , infolent , cumi- 
dut . SlufQCblafenbett / iupercüium , f ait us , ela- 
tio fpiritus. 

3lU*blafcn / effiare, exfpirare. ©te ©f elf OUÄla» 
fen/ animam cfHarc, exfpirare. r SBerg blvt 
Sllllfen aui/ roont exfpirat flamm«, (f in ?iehf 
nusblafeu/ exftingvcre candelam. JDie 5lu$> 
blafuna/exfpiracio. 

S&eblafen obet£>nrchblafcn/ perflare. ©er 23mb 
btbliiHf / tr.it hod) i'i / perflanc altiflima venci. 
©ie (Suppe beblilfen/ tepidare jufculum flatu. 

€lblafen/ frigefacere, frigefatrare. 3$ Fan bi( 
©uppe nicht erblafen/ hoc jufculum fufflando 
icpcfaccre impoflibile. (Eine (Sadje mit grc§er 
Arbeit erblafen/ anhclando vi&oriam cauüs ob- 
tinerc. 

©nblafen/ preprßinfurRare, inflare. einem et* 
toai in bie Obren einblafen / infuiurrare in vtl 
ad auxes, £r l;at Dem 2&ibe ivae eingcblafcn/ 



%1 18 4 

fufHavit, nefcioqvid.rnuliexi. (£(nblafungy in- 

fufurracio, fufflatio, infpiratio. 
Jf)iU; im© hcrbKi feil - circumflare, intcrTpirarc 
3erblafen/ refpuarc. colligcrc fe, ailcvart, refieexe 

QSrrbfafunoy rclaxatio, refpiracio. 
3ub!afen / titm yW ©nblafen / flando p«r- 

gerc. 

3crblafen / flando disfipare. 3crblafung / Tegr^ 

gatio , qvae flando fit. 
3uge9en* o^cr eucrjegenblafrn / reflare. Sin (3e- 
geublnftV reflarus. 

3ufammenbliifen / conflare, confpirarc Sufanv 

ntenblafuna/ conflaget, confpiracio. 
351o7<rn/ bullulas emutcre , tnvtfi äkm t buJUtttrirf. 

513cnn fi* UA 9£5.i fferbtäferr/ fo regne« gerne 

mebr/qvandoaqvapluvialis inbullulas/rv pu- 
ftulas afluigit, mgrarefeet pluvia. Ptoguoßicon 

rußicum, 

Sliiferung/ bie / cbullatio&cbullicio, H xando im 
coqvenio fufluik five buüuU aßurgunt, gut in ttfvif 
tjtuctmodt bulU tmtrgunt. ' 

SStöferlid) 8H&fttiföj *J h &*iv. n modum bul- 

lularum cu rgekens , inltar puiluUrum furgens. 

Q5!after/ bie/ piur. flattern/ * x>\a(t/& 

matur, ut Saxon. XOattt a XCtfat I puftula, pa- 

pula. (eine brjfe Starter / Funmculas. jtin« 

De^blaftern/ papulae, fttcutm. 
$ltfrrerlrin/ba*/<fomfl.puftulac minufculae. J?[fy 

blnirerlein/ puftulae ardente« minores, 
flattern/ ™rb. Lboraic puihili». vis blaffert 

ie^o febr in Der 6tabc/ mOn bie Gladem gebtn 

fehl" irre / morbus puitdarum contagiofus ur- 
bem occupar , graflätur in pucroi. (fg |inb tve* 
nig CO? en|d>en / Die ntd)( einmal Mattem mnjjin/ 
pauci repenuntur bomincs» qvos non invadac 
puftularura feeda lucs. (f^an (irbets an feinem 
@efiebt / Dar} er ftarf geblaticn hat / temexata 
puitulis facics arguit» eum papulis mirum in 
modum laborafle. Comp. Aufblättern / fQtt* 
blättern / relcvari , liberari a puflulis. (£v bat 
febon perblattert/puftulc inarefcum,cxarcfiunc, 
iidunt. Abblättern idemtß. 
^lattening/ bie/ ip/rpufhilarum morbus Ö'affe- 

ctus. QÜk ber iMrttteriina vi Fein 53a tev ferner 

5tinbcr getVif/ patcr de falute liberorumcon- 
h Jcrc debet nullus , n.ii pulrulis fcücitcx <k- 
Hccaris. 

Blattei iebf/ *d\. puftulofus, puftularus. (Sin blat» 
if ndjtcs ©efidjte/ facics cicauicoia« 



5<,ic<*m> erQJWn» »***o«< «■> 
_ 4 i M»w «— «• ; «»* . *r* . »~ 

). f. »W—V ap«!»»! =u »lim«. 



(WM «-f" *■»«•• 

^lly, M.-nfc«TT, CPMM * 



^ <i« wl*« 1 r""« H ~ i ~ " 



»XK«i«*i»«"»«t.!«i«»i(.ni—.-«3— ■ mm, i 
iwAi . w.f. — Cm 

Hill,. .Ii I... -«.!«■■•. I 



CS* 'STJT' * "*■" ' * 



- ■ - m.-M » - *^ ■ 1 - 

rf*H wl MV WWW« 

•Im» 

6? 



AltMllM Ulffl 

noX «»■»■», in » < ■■,»-«■■ 
JJIant.. r« .etaw/n 

■ f y« . »«Ihm . bi ttTim Vi 
)w<ia(«ntVftimU»KtlNi>Mktni 

.f^ijli* mm g4tm w Imii m i (To» 

mm* >4iHi*m.« 
<BidC / MI«»*»». HlUi. IiliUiii-i 

■ CS B 



/«A«f«)U«»,f»lli«J«i. 




i_87 2M 331 188 



2>lMein/ Jim. ©Äffp/«r. jBldflcin $töttcrlciir 

parvum folium , paginula , pagclla. t£in SMtfc' 
lull V> fchcdula , fruftulura charrae. ±> 13 
Oi)rcni)(iWlcill / au dicndi Organum. .ftirnbldt 
Ulli / cerebri membranulae. ©OlbbtätlciU/ au- 
rum rabuiare. 

Ahlten /folia dccerpcrc, frondes fVringere. £ 
ÄrdUt blilfCU/ braflic* folia ftnngCrc , nudarc 
brailkam foliis. 

551.1 tuna,/ Ort/ iß/ra&us dccerpcndi folia ££ fron, 
des dringend». 

Slbblaten / bebUfen / ^« qvoAßmplex blnten. 

Sblölfcricftt / «i;. folibfus, pampinofus, pampina- 
rius : Scrtbitur rtiam Sjiftffftftfj / «t : (£tn 

J&täfterreitfKr ooer QMflKertdjter SUctnfiocf/ 
vitii pampinofa. ^5l^crrr«qcr (rtfcaften / um- 

br» pampinex. SMÄ ttcrtdjl ®eüa(fert$/ ftribi- 
lira. Cn'oj^Urr f rivbt / folia rricnulia. 
3MiftffW/ proprie folia rra&arc, ludere foliii , ut: 

3n ber Äarte blättern' bic tfarte biirtfrMttern ' 

folia charcarum infpiecre ;•; 'mifccre. Jni v 11 

fb. blättern / ein $u$ Durchblättern rubrum 

e vo! vere, pcrvol vere , f v<t/i omnia ejus folia vei- 
teniolußrare , JeA metapbor. pro difftcuttate in ex- 
pedicndis negotii« ponitur. £ j$ Ö»nq blättert 
|u!) / haec caufa muleum habet diftkulutis, res 
ardua eil cJ* difFcilis, involuta, intricata, im- 

pedua. <£i »irb fieh, nod) lange blättern / eb< d 

, um (Silbe Feilimet / multum laborit reftat ad 

cxpcdicndum iftud negotium. 
Geblättert / Uem qvoA 2Mi t tc r 1 di t / foliofus. 

©iirebblättert / evolutus. «Unsgeblättert/t^m 

tjv ^OttrcOgcbUtccte. 
$Mätteriino, /Oiccvolutiolibroruro, i/. difEcultas, 

molcftia caufa ingentis negotii, opcrofillima, 

perplcxa »implicaca. 
^liltt / ad\tü. & aAverb. latus, planus , aeqvus, 

inßar foliorum vel tabula. Scribttur h *>Ait "IMütr 

or<i fcribtn.ii mos adtbinvaluit % ui contra Atj£utare 

Jttcum ventif litigare. (gilt plattet £anb/ plani- 

tie«, locus planus »asqvus. $)Uut heran? rebenv 

plane , apertc loqvi. (gin yl .Itter $CUtfc^cr/ 
alias ein IWatiteiltfcftiT/ inferioris Saxonias in- 
cola , Aiittur autem ita , k vttußate Aialtii . ] 1 .t fa- 
In eß t »<* ttiam 4t(jva , plana , £5* antiqvt Julei fit. 
Noßralinwa Francica ,frve e theoaifca , ututpolifar, 
tv hoc tempore pro communl lingnaXiermani* ha- 
beatur , mutta tamrn vocabula, partim mutavit , par- 
tim pi or jiu rrpu.iiaxnt , multa tpytiu rorvm vtluflate 
trmporii t mrmorii bominum dtlrta Juni. Interim 



vitut Saxonüa , S vevica £5* Gotbica ver* Gtrms- 
norum &fwce, * lingv* mantnl , aiq x ex bis tpfu ge- 
nuin* originath plurimorum vocabutorum F.anaco- 
rum , i. e. \>(V £otJ[)feiltf<&cn / unice petenda eß. 

platten / lxvigare, «qirarc , planum faecre. 
polire, item calvcre, calvefcerc, calvcficri, & 
diduecre in braAcas. $ucb, platten/ l*»igare 
lintea.exoolirepannum. Srillforn flllfbcni 
xm< ^plattet / pr*wa!v lls c ft. .Oinben«)c»lati 
tet / recalvus. (*Kpl»uti^ fern / calvaftrum ciTc. 
On- f 'l ftC(C $led)e / laminz bradeatae. 

platte/ Öt</ braclca.lamina,irmcalvitium, ton. 
fura. ^ine ©Olbplatf e / mafla auri. (ÜHlCi^il* 
berDlatte/argeutum paftillatum. <£ine.£>aubt/ 
platte / Calvities. vEinc platte bcFennnen/ aio- 

pcciampaci. (finc platte bdbeU/ calvcre. (gme 
Vf Qieferblafte / ardefu. g< k ujtlplatte/ capuc 
clavi. blatte / abacus in columna etuun tß % 
ta» wereef id>K SeulcBejefutw. Ofciiplattev 
focus fornacis. 

WnttiQt/ aJj.Uema.voAp]fMltf. calru>,recaU 
vus , tonfus.dcpilatus. 

"JMrtf t / Ott«/ patina, catinus,-paropfij,efnefltt# 
d}c ecb&^el. Diciturefamjphttt. Sreoinein* 
»inber jefeQte platten/ tripatinum. (£iuc £>& 
Intetiplattc /parena. (fine 6ilberplnrt / patma 
argentea. ginnciiplflffen/ ftanne*. Cfgtijplatt/ 
acctabulum. ^J^ttletn / Amin. patclla är 
braclcola, alias Ort $ola,e diritur; item areola, 
heut ex tt leere depilatustn capite. 

^Mttner/fcfr/calvaftcr, calvus>rfoti thotacopaius, 
bra£tcahus vel braftentor , laminarius. Q?m 

^lattner ba rf bejammern* nio>tad)fen/ bra- 

ciearius ftrepirus cupri non curabit. 

Wüttte &$latei*lein/ paAet marinus, planui, 

pijcif. 

tytobl *et/rß<lvoAlibei fpatium vel locus aeqva- 
lis , planus ^amplus , in ßecie autem arca fpatio- 
fa: Duitura plätt/ planus. 9>tuQ mädjen / lo- 
cum facere , viam aperire. ^JlaQ qeben / cedere 
loco. Qlih^ *^!tt . |v , j; aeben loc um dar e .V.i. 
cujus petiwoni , morem roganri gercre. 
SBarbeit pnbet feiten 9Ma£/ vericasrarolocum 
habet , invenir, fsepius cjicitur. (^eilien^)Ia^ 
einnehmen' locum tibi debitum occupare. ^!^ij 
ejcrotnnen ettvaäjn tubn / faculrarem, «fco- 
piam agendi adipifii. £uftpla$ / locus 

ameenus. (£jn fö^lierqrtiner^Mafj/ viridarium. 
(I'in jc(J; tplai* / palae ftra , gymnalmm , locta pw 

gilatu 




189 



SS! 



3M 



yfcMafta fünVflia IM«. I n Ii raaOn , t «— mw «Hfl» .« ■>J& y 

[X r t r c»t , t»^« 1 111 . {mir I mt 



*«V I Ii I i i Ti«iH"» no.i 



i. «MI - ig, 



in ii i ii A^afc/xt^r 1 ***"*-?** 

f'l** t « r^U* Hm 



f: jft«m / w h# *»» •»»« 

u.k44iM.I<ntM<-. tmrfcra««. Mi? 

jht Ulm «W in i tamiii » nla» 

..-m» 4M«f<tn 'hau 

?.vrt miß». Wtn, ,*,u.-^iix V ™. 
«zimtV «m C | »»>ii c Li i . 

Mi T» . iii ■■*»!» X 



»i«jW pioWSo 

=» JMt-M'l •.•>.►«•«=» 
HarfriliM •.».•».!<» 
n*. an*'* popnm. f.i im/M .' 4 m 
«.(tmiiiiiik Viü.ci. «Ufj-ia 
•J«. «fix. . taUli |ir - 

•.«um m<» i~~i« e nx >r . 
MiiMWini'iii <t«i^-i- iLvmr «k' 
MaalatjU. 304hWtuk( im» 
tu. IM OkWtt.tf ' iRiu-imi aw.. 
tiKliliwflt ,\ • « n-nun ijUjia 



UHihA ru*»i rrt^. nu» i,Wta. 

MjttiM («J(ii*«wn. iijr fcturMH ^ 



l m BeKrtit f t*«- 

•>«i;>ma>M«. *».,«lMfc 

nliiiW— HiiTmi 





i9T 2M SM 192 



roina fcrrca , qrt ferrarii ulimlur fr* crierU U~ 
wtutti, item daußrain ftvrfriMrri fahrt. QMtd) ft* 
tarn pro pecunia fumilur, qvcmadmodum pK;^V 
pCCt/ verum erriä moneU freciM non eft. 

SMcehlcin/ bae/ dimui. laminula. braclcola. 

5bl( :d)crn / «ij. du&ilis , in Jaminas dcdu&us.- Cl f 
tDiie blecherne^ mad)cn/ beut opus duQile. 

2Mcd)cn/ in laminas contundere, ielibus percuterc, 
malleiscaedcre, producere Ö'mollirc. Qlntlc- 
(hin/ figerc laminis , laminas affigere. 31 ir bli- 
eben/ veft irc. ^cblcd^CQ/ praemunire laminis. 

^>allafct)/ t>« JproduÜum tx\)Ufö / <}v i >)\ k 
bldtt/ proprie ficam w/brerioremgladium la- 
mm n.iM/ , &*iibi eine plutiV i.'i/'i flaute/ 

*Hbi <U|p$ E^^Ic^C i/«r : copis, CTO btClter 
furjet *£>au«r. Hodieoukm <l).illafd) / <J? »hom- 
phxa, latus acinaecs, utgUdtiPerftrum: non ta- 
mtnmiurvMwJrdrtBui ,X>a* Öchldcbtfdnvert. 

2Mau/ «4 blauer / blaucflcr / hyacin- 

rhinus,cccrulus. himmelblau/ cacrulcus. £un» 
f dblau / eyaneus. Q3cidblau / violaccus , atne- 
tyAhinus,janthinus. l&litfblail/lividus. SgrAUIt' 
blau / id. ©raublau / cafius , ut (graublaue bin- 
nen / oculi ecefii. ©d)ieferblau / armenicui. 
©ad Q5laue wm •'>; mm el \vi:\ Du friegen/ nc hi- 
lumqvidcm tuumeric. Sfötin fiebCt fem ll.uic? 
QBll nber / dicitur dt re ßupendA abominAndd : eft 
enbn impense permirari , rci alicui obAupere, 
gravi admiratione tencri. Den £eutril einen 
blauen £unft wrmafen/ imponcre, fueum fa- 
cere alicui, alicui os offueiis fublinere. (Milien 
braun unbblaufeblaani/fuggillare, pigmentis 

nlmcis pingere, tam maculofum faecre, qväm 
eA nutnets pallium. statte 'Jlnaen / ocult cx 
i et u fuggillati. er lernt ba£ 93laue vc-ni J£>im 
nid / nihil qvicqvam proficit, alicaum a litcris 
animum habet. 
5MailCll / cocrulum fieri , lividum ex conrufione 
efic. ©er -Oimin»! blauet /caelumfcrcnat. Qie 
Sßalber blauen / privat coiorc cccrulcd pingun- 
rur. 

©lauheit / t»ic / ^aauna,/ 1« vor , colpr , hyacin- 

thrnus. 

S6Iauiet)t cffblaulicbf/ *dj. fubcocrulus, Ii vi du Ins, 
livefecns. 

flauen / bleuen / $$• frtavmimt , flauen/ 

pkUrMt / -preprie : livorem facici * feaputis 
concinnare ; Dtinde verberarr , 4cd«larc ali* 



qvem Tttbcribut, contundere pugnia, fuftibu« 
male traftarc. 
flauer / bar/ pereuffbr . pulfaror, pugnator. 

pugnax. 

^lauunq / tt< / pereuflio, verberatio , idut> Tug. 
gtllatio, fangvinis intra tunicas colledio «/yve 

diftufioex 

^Jlanel W9>leuel>bfr/paTicnla,pepn>fftt K(rrid>< 
taUgcl / aöaf4)plaiiel / eudicula , mallcu« 
ligneus. 

bleuen/ ftd> bleuen / affidue hborare , colorem Ii« 
vidum laborando qvafi contrahere. QQex beule 

tu ta^e ein 6t»icf?örotbaben will/ Dermuf |ict> 

in l bleuen / qricunqt hori i c (c ipfum fuftentarc 
vult, multum laboris * /udoru fuftincat ne- 
ccnccft. 

iJIbbleuen/ jerbleuen/ idrm avodfynplexbhntn fm 

plauen/ vcrbeributcsedcre, pugnit contundere» 
latera alicujus contcrerc. It. labonbus con- 

fid. 

SlCib / bleibet!/ Hieb/ id> bliebe/ geblte. 

ben / mancre . permanerc , commoran , fu bfift c - 
re. ©abeim bleiben /domi cfle, mancre, do> 
m6 fe tenere , inha»rere fed ibus. siwiq bleiben/ 
perennarc , durarein aevum, in omnem aeterni- 
utem. Qtuf feiner Meinung bleiben / animum 

obfirmare, in propofito perftare. Sluffeinent 
Ginn bleiben / perfifterc , perfeverare in fenten- 
cia. $5e0 ehren bleiben / dignitatem tuen , in- 
columem (e fervarc. (Ii bleibt nf $ / tüte es 
caufaadl>uceftintegra f ftat,pcrmancc. ^Iei< 
ben rtiam fionificdt mortem« cladem, hinter« 
necionem. e i \\nb viel »pvuebme Herren in Dee 
vr cMaebt geblieben / multi infigniorci & illu- 
Area viri in acie ceciderunt , in praslio occu- 
buetunt. 53Uib mir wm £eibe / amove tc ab- 

hinc. 

Kleiber/ ber/ commorator , permanens, fubfiftent 

inlocoaliqvo. 

$lei6uni) / Me/ 55" b»J9 bleiben / manfio, commo-* 
ratio. fReine* $leiben^ t|i nicht mebr hier, h!c 
ulteriüs commoran haue licet. Qßn ti Ctbüt 
juaebet / ba i(l feineä Bleibens n uf) t / intcr hone- 

ftiores con tiAcre neqvit. 21ilf SrbCU tfi feilt 
Bleibens / nulla maniio in terrts. 
^Icibetlld) / Ö j.tr. aptut pronus, ineiinatut 
ad manendum. e^ift mir ällf \HM$CÜbt gar 
nicht bleiberlttfy/ in agro confi Acre molcAum eft 
mihi. 



193 



SM 



SM 



SS5m, »i«Hj_<*>t»- BN t»(» *t* 




Mntfn. Mi.*»loi«i,p.:«iiill 



fr.»* 

E? 

,\mi •» OMR M<*« "* «n Xlfw 



In« Mm-» ■ <••"" r">*» 



I» . » ptilrMit «WM til» 
•«llcfctM«»* fkl*ri»«JWM<«<- 

r\* !■ 4nl«i« NC *t< wfelafe 

Am 0 «Wk'W p«w. t«4i- 

«WI.InlalMM, tftaf«f.,W<nM 9 



fmlc. 



HrK<f/ W/ M»<iMi . l 



■NtJbtni wl llllll ,«»»««'!« 



*m — Mtu) 1 1 ■ ■ i h hiftii ■i w« fr» f »w- 

■W di'M , hancS^Mt «*«M*C OHM m- 

B&L'iM I ... ,-it>* !*•»«. BnMM«; 
xrMrM M»j IM»«»' «« fc-tx.« 



f r - .1 1 [ IM '« rtJJ» MC , li o 



I 

SÄ** 



www« . ic ju<«m. 



hui ''L ^~T "T 7 ~ — 



Ja Um r --*"». i < t 



■ KHnni •* flu»*«. 

'•-JJjlK .»!«• pl—kc« , U» % ^ 

1. 1^«.«. tjh»MMfMHra^' 





i 9 5 



$1 



196 



9Mint>/ bltntxter/ blm&etf« / ^.«*- 

cu«, luminc cadus , orbatus, prirarus oculis. 
ibai ©liltf tfi blinb/ forcuna coica eft. J^inatti 
geben' mic ein blinb tyfcrb / caca cupidieatc ra- 

miynda diSut. Qüi 

£>tng fcmmt aar blinb heraus / caeö & inconfi- 
deratö impetu res perafta cft. üöer [ich, übe v • 
Cilt/ ber f LMunu blinb / canis feftinans ccccos pa- 
xiccatulof. (Ein blinber Teufel / infulfas , ex- 
cors, impro vidus, geauinus afinus. Die blinbc 
Jacoben / gen 1 ** occcccataj. 5Jert t urblinb / «*- 
eigenus. (jlocf blinb/ oculorum lumine omninö 
carens. Otarblinb/ cxfarTufionetWalbuginc 
ccccus. (r d)t'inl»Iinb / caccus fimulatus. ©in» 
H.it Otet fBcrnunftblinb / menre oecoecarus. 
SMiUtcrblinb/ orbatus oculis cx variolis. 2Miu 

bei* als ein äRaulrourf / ecedor talpl. SMinbc 

OVeifte/contrcftationes in tenebns, facta impro - 
v ; d a, latentia, aftuta. gMittbe ?l nü1) U\q tt confi- 
liaabfurda.langvidiora , prepoftcra, pucrilia. 
J^>alb blinb/ fcmiccccui, cacculus. 
$?inben/ &frtqvtntiut erbÜltben/ caecutire, caccum 

6eri, vifu lscdi. «Bon ber (Sonne crblinbcn/ he- 

befecre vifu ex radiis folaribus , qvando foloeuios 
ferit. 

S&linbbcit/ titffrve (Erblinbuno, / Caritas, orba- 
t i o visus. ©emutsblinbfjeÜV Caritas animi. O 
$ i i u W) ei I Über a(fc m bb ri r / vah qvam craflis- 
fimae tenebrac ! 

SlülblinaS/ ^v.6# blinb* / cac6 imperu» claufis 
oculis. SßlmbtfjU/ temere, impro vide.incon- 

fulte. 3* wollte njel ben -Bea blinblirtgtf tref < 

f<n / vc' cftallis oculis lucumift um aeungerem, 
aflcqvcrcr. 

^3lcnDc!t/cttcare,excoxare, elufcare, cacum 
reddere. Darf ©olÖ blcnbct bic QBctfrn/ aurum 
fapicntes occaecat. JDte Climen bkllbcn/ eftode- 
rc, eruere, oculos, exurcre lumina. 

^llHiMüta. / Sit/ exeoeatio, ofruciae, elufcacio. 

Die tfe^eretttn jtnb (Evbblcnbunoen / harefes 

funtqvafihercditarwe orVucix. !£>lcnbun<) tlmm 

f/?coccum vallum. 
SBUnber/b«/ corruptor, oculorum prxftridor, 

prxftigiator, veterator , impoftor, fraudacor. 

©U'Ilbt'Virt/ &1C/ pr*ftigiatrix , incantatrix. 
$tcnb(U'($/ ö *Ävtrb* Fraudulcncut > £y : 

«iolost , veteracot ie, captiosfe. 
IDcrbUnbcn/oculorum aeiem perftrmgere, in tuen 

tium oculos failcre, incaorarc.cffafcmare. >3er» 



blcnbunq/ fafcinatio,fafrinum, incantamentum, 
delufio, tallaria, fraudacio. 

QMinfeltt/ blinjeln / blinjern/ ö'blimen/ 

coxutirccaligarc.cooniverc. (f inen nnblinjc* 
Icn/obliqvis oculis, tflafcive intucri. //. pafecre 
oculos , cpulas dare oculis. (£r i]\ nufyt alt tinb 
btiiijrlc K-cf) fcf)i*li ■■ rugafcnilisabcft, & oculo- 
rum acies hebefeit. %ÜnjcnbC 5lUvjCH / oculi 
contuoli, in anguftum coadi. 
^linfelcr/ &$linb a c!cr / coccutiens, oculis cali- 
gans, obfeure ceraens. (£int SRIillt'jaill/ idem 
in facmininogcncrctccccilia,caccula t «v« uunm 
»Uh Stint Blint) ftyltity Mcitur. ^linjcrcr/ 

connivens» innucns. 

jölinfflung/ ttTSSIin&ictnng/ bt'c/ caligo oculorum, 

ccecurio. ^(inimiUOy conniventia. 
$linfcli(J)f / bliujclic^t/ y blin,cri(t)t / «<# &aJv. 
ccccuticns, connivens, obliqvc ridcns. 

Slinf / bltn f en/ rc ^icndc«. consÄ«, cpu*- 

dcLcrc. ^ i e i 11 11 1 blinf et ebne 3» M »i / T,rtu * 
per fe fplcndcc 2lrbeil utdAt blinfenb / tomer 
fplcndcfcic in ufu. (gin bUnrtnbcr Deacn./ g)a- 
dius fulgurans, futgens, nitidus, corufeus. S&Un> 
f cnbe QBa/fcn/ arma fpkndcntia, lucida, radian- 
tia, rucilancia. 
§linFi-r/ Oer/ nitens, fplendcns , fla^rans. Q^lin» 
f er in ' otsV mulicr venußa, nitida, luculenta, flo- 
rcnciliiroasaecacis. 
QSI lllf i(f)f / ädj. lautus, concinnus, fplendidus, coru- 
feus« & advtrbiahter, fplendtdc, iucidc, illumina* 
te« pcrpoliciflimc. 
^5!cinf / ädj. nitidus, micans.Iuminofus, fplen- 
didus ,ü. Candidus , albus , purus. (£in bhmfet 
QBein/vinum candidum. blanff $ &Ü)T0ttU 
gladius fulminans. (Ein blemfee OKneibelein/ 
fpeciofa, venulta» fucci plcna puclla. 93lanf 
mit einem f ieetyen / manum cum aliqvo conferc- 
rc , committi cum aliqvo« 

iSldnfen / id. aW Fünfen / enitcre , nitefcere,al> 

bicare , inalbcfccrc. 

-qrus frontiscandidae, candidis 
pun£tis diitinftus : it. locus nitentibus rebus 

pulchcr. 

^lairfuitg / t>t*e/ albcdo, albitudo, albor, nitor, 
candor. 

confpieuum cfTc, prominere , gvod 
tliks f)frwrblecren / cnire(cere. Htm mors dicu 
'■'•-> ^-ICffvjO.bn ' aliks dento, ein drnta prrmi- 

'ntnt. 



T99 2M 

QMÖCUino,/ &tf / captiviu», curtodu, II üllMlo. 

exagitacio , cxa&io. 
SMiv.Hii) t / *dj. truncum refcrem , ftultu» , infulCus, 

ftupidus, morofus | & AdvtrbUiüer , infulse, flu« 

pidc 

^lOCfiC^II/ ru/j/ä bloqtnrot ßribunt ßmU 
C»'J::o GrrmAmc* , exißirr.äntei , qx'ld hdtc voX 
fit ntUurk G aliud , k bloqvcr : Stdnoßrum tß 
fiemficat obfiderc , circumvallarc urbcra , 9 : • 
/tf ».;, ptlii &truncit fieii ntqvit. % 

^loftirvt / Dir/ obfcilor , obtidcns, alias &cl& 

53U?Cfimng/ / & termmAliont GaüicA $lotfdDr/ 
obfidio > obfidium, oWeflio, inclu/io iirbisxW 
aros. £)ic SMotfirunq. Aufbeben / obfidionem 
rclinqvcre, folvcjc , ab urbc rcccdcie. CDtit 
SMocf irunfl anf)a(tCll / obfidionem concinuare. 

^U>cfir(ety adjea. obfcflii9, circumvallatut, intcr- 
clufut , circumdarui. (Eine bfochrt c (£tabt/ urbs 
fpüä 4c vallö circumfefla , cxcrcicu & caftris 
fepta. 

}>flOCF/ tcr/ 54X(w. plocf /* »Ioff 7 paxillus, 
fiftuca , clavus ligoeui. (ßflocf einfcblagcn/ ti- 
gere» pangere paxillum. iScitlCII £üt an Den 
tyfiocf nÄrtflCn / pileum paxillo fufpenderc. 

^ lt>cH<in/ toAG/darti». paxillus minor, davulüs. 

^pwfi'n/fiftucare.ad truncum aliqvcm alligare. 

V Wcfer/ÖCt/alligatorad palu v, exagicacor. 

$f)6(fuit9/ Öl«/ hflucatio » alliga;io ad palum, 
compacrioqvat paxillisfic ,it. preflura. 

illlpflücfcu/ affigere paxÜlis. GuipfUjtfcn/ adigerc 
paxillum in arborem« ^tTpfWcKll/ malcfigcrc. 
3 iifn iiinienp floc? <u/ paxillis configerc. 

'IMvKfcn anpladeil/ artigere, alligare , aftrin- 
gcre , rft k plocf Crt/ undt rtitm dicitut i <PlaFat/ 
iMft/pi'flp»'« affixum : in ftxiie auttm edictum pu- 
blicum, citatiocdiftalis > mandatum Principis 
auf magiftratus. 

*Placf / /Jw *P^f / sb hoc pftoef / 4/i«/6i eftem 
ufurptturfro ferula, aJuts (trW prüfet)«/ rr/r»7 
enimq'vo/Ummcdo paxillum /Ix* davum ligneum. 
i. ranim plötf cn gjf pUVflt m 5l«cf. 

^M6ö & 53l6t)!t/ a^ verocundus, timidus. 
if. dcbilis, ftolidm, metic«lofus,ÖJ'hebe». Hinc 
duitur : Cirt blcbf* ©« ficl>t / hebetudo , obfeuri- 
tat tisus , caligo oeülorum. Mi^cr 9)i\iqcti/ 
\cnrriculus imbecilli». bl^C^ ©nnfit/ In- 
genium fervum , bomo mcticulvius , pudibun- 
4us. 



^1 200 

$(r)i>CU / debihtarc, delum>are. Std compeßts 
magif in ufufunt , ut , (£lUbli^cn / depudere , ab- 
ftergere pudorem » timo; cm excutere , abjicerQ 
reprimere metum. ^ rblööc n / andere , confi- 
dere , confidentius in aliqva rc fc gcrerc , paula 
ftdentiüs loqvi , agcre. 

^lÖbttlfeit / t>K / verecund 1a , pudor , debilitas , ti- 
miditas,diffidcncia »formido. 

$(6bialic5 / bl^baft / a^|. id. pi bläbc/ *dv,t*+> 

nur/r, verecunde , timi.it. 
(f ntbloDuna / M'ä / conrtdentia , animus , prorati- 
tudo. <£rblct*una/ : 

23Jog/ a.ijs. bl68er/W6gcPcr/ nudu*. 

nudacut , it. vaeuus , inanis , Ii . n p lex. ^itl Mp<?« 
(et 1>Cqc tt / gladius hrtclus , vagina vaeuus. <f C 
pat nid>tS als ba£ blr-;";c J^iltl^ /nihil onerer do- 
mum inanem , pi)(illam t ä folam poflider. 
ift mir fo rtn Hi»|!i? Oh-McIht / ml niti prsetex- 
tut qridam cO. n(cb f an ti ble jjer ©irujc ni^t 
alailbcn/ fimpiieirer non credo talia. <£inCR 
blof?enfd)laiKn/ truflran , a fpe dejici , repuham 

ferre. ©oblD^hmwirbnlebttf brnui/fictepidi • 
agendo nihil efficics. &a$ble§c¥cua,nt - nn}tr& 
Hiebt bdfen/ fola negacio non Aifficiet. ' SRit 
bloücr J£>anD ivntf nu^ricbtirn »eHcn / prw. nudo 

vefrimenta detrahere. S0?if blojjrm i( ppfV/ nu- 
dö , aperco capire. SO? 1 1 bli^cn gllf en / nudaris 
pcdibus. S^lo§ ovsndo vaeuum nofai , innunte- 
rif nominibtu U<i fionificdnduM defrtlum ayvonitm * 
r.g. 21tei1tblrji'' aiihclut , fulfocato, angufto fpi- 
ritu. ^brenb(ü§/ infamit. ^ttl^rulp^/ ab 
amicis defertus. Ouliblpf / pauper, eocnui». 
J&Ulfbloji/auxiliodeiritutui. Jucb^li'jf, cttVons, 
impudens , (ioc verccundii , 
$l6^t'n/ nudarc,dcnudare, detegere, frtqvtntius 
Umtninufu tß (futfciiijjcn / nudumfaecre, ve- 

rtibus üjoüare. (iinau'pB fcinrnautcR 0?nbm«n 

entblö jten / fpoliare aliqvcm fama de disnitacc. 
<Er ift aller feiner ©üter cntbl^et/ ommbtn fuir 
boms exutus cft. X>ic Plummer ift uentiid) ent» 

bl6pct / ?crarium valdclaborar inopia , penitua. 
fcrccxhauilum eft. ©tr entbl^Btf Sblet/aqtila 
dcnlumau. &u* junge fSr^effinb uoä; narfei 
Uno bloj;/ pulliadhuc implumca func Uncnt« 
bläßt/ infpoTiatust contec^us , amictuj,. 

3Mo§er /- f <Entbtf6rr/ öer/ fpolutor. JBlrJpcrin; 
<£ntb!o£eriu / ou/ fpoliatrix. 

/ sie/ mnkus. €r fan feine SMofc faum 

i bebetf <nV. ajuditatem i'uam xix contegere potcfl. 




201 

tut 

fnrm 




ler uij]. 



oriiut ioq cil»ntk*n^urw, noa ^ubcuuiUcä *it i 

vnkitcniaai. rV J 

«UfatlKt' «i».»«*.l!«|ilicnn. Crntbltitif 
bO'.tnafbMdbt .'ia id tumm inten tut eft , ao< 

fo.uai eogrni . i J am 
$lcftaty/ Wr/ nailaraa, bona» na Jim, amxibut 

Bonn fpaiauu* « riuiui. 
f23 1 il l> / bltlhdl/ Äertrt i floiclcei«, rlorem 

rtAlttr. VVuar MHni ilonfemoi / •»- 
bote»ur>d«|fcm0oicmftwdijiiw. Cfbüibcf 
frai NW Ktuat ■ loiuioa ein Horn .in uaaruni 
Ofnm .tq.e bonorum a4fao.nl .ivii. » 
Mahn tic finx .Silijir; KQ« Bei* ob Mp/ 
Avdia »aieUuiTana. *i*ü unc]*4m, ftjT«funi. 
Otciu * ■(««<&>*■■ IBcr wey / no raru 
V? lade IM Hijrt / toucüuin foriitru» me» 



Kübln!/ kmriunvVV <sä2 k 
LumM.,fi Slfctltik*, .# 



n..ii 



4<rr 



i Iii .iii.nt * 



3*. 



SMi'IC &tc flo» . rfemnaai.o , gcmumMM, 
inibsWfttc/gnainamopraKoctt. hMM- 
Iabc / rmaiatn» fenMirwu. l£ifiwiic 
ttll»«/»fntua«loo«»fcigo<ibyi«iu4«. fetf 
ber Vvaraoiiarcnriir.it. San (Wirl 
llirV! n«f) tu brr *!•«.• metu. rrannhuaictr, 
(Et itt k?? m Mner 8e itvn ?.fatr ; jutcnrutM aa 

inBoadancKnUadl, jattitili alainta.« flo. 
■er .flnrrniiäirna ei .am curfii aeak Str9lulf 
WVbcn« MB» Iii! il* ' data aiefcuai ll dat. 
canr. Dtc critf £Uu( itaiCbci/ pinleto- 
tare. 

» yfrft l kr y f.o.jM.mo.am.ri.jv,.... ribitblifc 

M*m. IcVlaglHiK / Im arbolara. «Wae 

*(«lf / ab* (IHM ei XSKil *«f «ollUIPfT ' 

«oi Ciiumiiv tfr»iui,^ ; [Rl«l / eruaar. 
;tV; ii.oi.jMi ilHai. :.. „-., ^.Imbtt. 
Wa/aWbailmuai. 3aa*ablaeVer!fcir.i- 
aaaa&Hfcauniun. Iifcirrtbbliu . t)i»'.i«eatti. 
ro. Arnttblat/eeeafarara. <4»ft»rMif . U- 
wad.ila. tUMal / tituram. flSartJ((H> 
Ufcf/aMO*. OMMil I (ulal. »an.eala. auea- 



Am. XuiitabMiu 

\ tßl »IUI r i .v, 

' >«■ 

jAHAttafV tUf (umiairiOi getmirur: 
rnui ... i ■ j, 

Sit**! aar. floifaH.grraunaaw. (Sin. -|— 
»w Mähtalv tut*. norroinLnu dv a>a 
Mit6«tu»P« tüih<rt(3ujc»b. riar aW 

in .flu. ictnj'.tn jc.jt.l .icrnuuriuv J 

bluii*« ÜJjltet / 6War. Won. 
Stuft/ •*•/ »«"■«.■>/» umrjl ,.»;*? 

lii^kn*!» «acatuLoa« lim ana 
i.Hlia>»|aj>>ai.*..,rioiuiülu>. 
Vmtm^ •BcrMsbtiK •cäo.e&trc. 
im ».il.m um.i .lb.Hi'inlKI . jrboi^. 
urirra dWIoruac £>« e*f«lici 
IclAlll*/ form« fmk 
Mutiim» /4e4or*»a. 
SnHabfii ' •i*fr>Ti tobbHni / flonfij« 
frm. CirSnbliiliuMttT «!•(«■» 
n«raai> «rmaajla aaä^Jkaa nilir. 
4nM6t*R ' üCTBiinjiVeit, in Kam rra;. 
ftni nf»*n H«t<n ä«t . rpiamm carr « 
cur . eotymbi pjfiiJtin rcUtam 
fttflifaniar. 
^»»WfllK» / «— fViimijVai ijlfjnl _ 
cm» OK. Ab Haben nrrrvraic 
^••V fl*T« djr« . (« florrn di barm fTä 
Jrvni M <•/.)( MWkT' rWaoram n 
fh* «XaniVi. BtHMMibiniit/ 0»« 
Ni'lfwn / liaiuo lU.iom , jbioluti« iUsd 

eiier^ricKoiueruat. 
Jcnblilb« ; frrtieura Äorrrr. J.|f 
■icftf fwmbiott / rrjitta.aaoo ' 
ajkSa 

glWWjtH/ aWrc flrai S honore 

Rrmiaario glotlauw ^ 
UMlttabtl , favcrAanrectc , «a^ar Ja> b. 

aaa f uf tf f mi tft war. ^ 
9km falnfrfrl rrrtortre , rrflortfc^ 
«IM raub niA rwil tfi.'brrMIHifi, 
(onunrvKetnpeOo. BBlt K li ll L 
tcAuutio Komm. 

3t tfi 




S «V 




H 15 



1.4 iß 



1 «i T 




205 55>J 351 204 



flos , flore». grnlin^blUincil / flores veroi. 

©ommerblumen/ aiirivi. ^rbltblunwn/ au * 
rumnales. SBinterbliimen/ hyemale». 
rird>cnbc Blumen / flores odoract. fcicblicbc 

flU^CtlcjCIIC frjfuV Blumen / blandi , lectiflimi, 
recentes. Äranibülincn/coronarii. $Biefen< 
blumen/ pratenfes. ©.irrcnbliimen/ horten- 
fcs. gclbMumen/ campeftres. £i>lt>crblnniCU 
umbcTlifcri. 2.r«nei)bluntm / media. ®»ilb» 
büimcn/ fvlvefhe«. SBafftr o&et ©umpfblii 
mm / paluftre«. SJoDer Studien /floridus , flo- 
rulentus. ©dfaefce tM1im.1t Ho rrs fimpliccs. 
©cfÜOtC SBlumcn / flos plenus, multiplex , po- 
lyanthos. ©laue/ Meiere brau ur Ott gelbev ro 
t« / »CipC SßlunlC / flos caerulcus , pallidus , pur- 
pureut 1 luteus , rubens , Candidus. Du* 5Ml1 

mc ruht |ld> anf / flos ofeitat. 5>ic $lume reud)r 

tVOl / f va ves ex flore afflantur odores. £)ic QJlu 
II IC Muhet / herbafundie, reddieflorem , aperit, 
vel induic fe in florem. Die QMutdC iH'rMi'bf 
flos exarefeie , decidic. &te Slumc null tarnen 
(ragen/ flos abic/ru exic in Temen. Blumen 
brcd)cn / carpere, legere , delibare flores. 2ßcib> 
Iid)C 5Mum/ menfes, menftruum, fluor, pro- 
fluvium menfium. (Ebrcnblume/ gemraul» bo- 
norum. Xtt^cnbblumcri. flore« virturum. v^hht 
Mit» Dictcbllimm/ figur» y rropi Rhetorum. 
©reof alliafcitbluuiC / jacea , viola , five flos Trini- 
tatis. £)i|lrlblume/pappus eardui. (SuikHii 
men / ahai 0Raricnbltinilttn / belli*, primula ve- 
ri«. (äolbbllMie / chryfanthemon. ©rasblll 
IIKIt/cariophyllus hortenfis. Jf>cr}blumcil/ot»cr 
ilcbcrblumcn / hepatica nobilis. JpcniqblUllieu 
flores meliloti. JßorilunasMunKd / pfeudonar- 
eiflus. ^obAiuicsbluinm/bellif major. Äamil 
Imbllimm / flores chamomillse. jfitaiqsblu 

mm/poeonia. j^crnblum/cyanus. jtnbbluiu/ 
od erjDottcrbluui/caltha. Ü^cornblutn / lilium 
convallium. ^jjioublume/granadilla. fKcni 
bluilt / ftecchas citrina. Mingelblum/ Calendula. 
©iimmc(blUin.'amaranthuspurpureus.(Su)lue j 
fclblumcn / primula pratenfis. ccbllim / nym- 
phxa. (SicDmftlublum / jacea, &c. 
QMutnlcid / tvw / dvnm. flofculus. t JfytvIL ©eiflc$» 
blmnelein / polygala. SRcricnblümlciu; byacin- 

thos, vaccinium. ?föonat$blÜmlciu7 tTJas* 

Ubers / bellis. SMumlcw ber Siebe/ »Ith diu* 

fentfcr)on / amaranthus purpureus : didtur tl- 
iam PS.'.mi mctblAmlciti. £ ii jiin^f'a bliuti 
kill abbrechen tfß deflorare virginem. 



Studien/ pingere, variare, figurare, acu pingere. 
©Cblfimf ^IriD / veftis fcutulata , pifta , barbari- 
ca. ©eblümre üöorrr / verba phalerata , fucata, 
com ta , ornara , fefamo A paparcre fparfa. 

^ItimerCp/Me/ pulura, IcrmoHguraius, trO- 

fMCUS. 
hui id)f / aij. floridus, florulentus, figuratus , pi- 
c>us, tis>*dverbi*l. piftc, floride. ornatc. 
$fblüincit t flonbusornare, exornare picruris & 
flgum : Eteß idfm pvod bl&mcn/ dicitur etum 

91iif blümm/ e^ocrblömm. 

lE'urölÜnttn/ fioribus aliqvid fpoliare, pri varc , de« 
florare. 

/ rß rn-.m imitari pennis co> 

lores Horum, 
^plumc/ütc/ penna,pluma. (Ein 5>ufd) plumm/ 

criflagalcae. 

^^UUmcit/«Hcc pl&men/ plumulx» mollio« 
res piunu, ah'ds pflaomfcbcm. 

Q3llit / X>Q»J flursli cartt, fangvis, cruor. 5^lut 
Ujen/ venam incidere, apenre, fecare. 5f»lut 
OCrgicftn/ (angvinem profundere, effundere. * 
^Mii t liillcn fangvinem liflcre, cohibere, claude- 
re. Öic^U^fpfnun»J bti ^lut«/ ejeftio , cx- 
fpuitio fangvims. 3lrmer £mre 6d>mci9 unb 
Sßlllt / operaaevita pauperum. T^JÖ^IUt ijl 
nid}t QDt an ibm/ nec gutta fangvims ejus hone- 
fla ci>. &ai ©lut lauft ihm »um ^>cr|cn / cf- 
fervefeit flon* ichcV, cor eumularur. OmiIi 1 unb 
SBllltbct) fin .1 auffefcm/ bona ft (ängvinem 
profundere in faluremalterius. 

^lfitldn/ tOB/dim. ttiir cfti iuncjce Älnt/faren- 
culus, admodum adolckens , adolcfcentulus. 
(£ö i\\ mir Cin ?>lüfgcn/ neq vjflimus omnium eft. 
nebulonum pedimus, 

fluten/ fang-inem emittere,crutntum efle, 6n- 
gvinare, fangvine manare, redundare. X>ic 
§Jafc blufct tom / nares ejus fangvinant, rorant, 
fliUanr fangtrine. f^Iutm etiam nonnunqvam 
•poniturpro erogare pecuniam.fymbolum folve« 
re. X>CT St<t\ mu§ bluten mmc hominem 
oportet de fuoexpendere qvod debemus. 

Ahlten ■X>Hß/ tm:. vn!< er uptio fanevinis, fluxus, 
redtindario fangvims. lfmblllfm/ pro« 

flu vi um naritrm, eruptio fangvinis e naribus. 
JD«* ^3lOfm fincr 2BuntK/ fl»Hatio fangvinisc 
vulnere. 

C'^blutf tM* ' cruor, it. genus, cognatio agnario, 
t)tä fd)n>arj< (3eblute/ mclancholia. ^ape 



20? 



$0 



53o 



r»4>(0*Milte'pitiiua,pMrgina.(5rfb. 00«©j|. 

Icmjerliit chükn. 31 i4(ic in* öeMüt fr«. 

fcen / n-.iinmon um cum conljngvinrn COutra- 

hrie MlMtf WfHfcf / geni, lamilianobilii, 

?4frt WrtlBtC' <ang»ii »iiiofui. 
U5turttii4 /Mr/iX. fwi tue bloicn / 8f fviim <*. 

Hm « 
3M:m.l.' «Jj-langfinoltnitH. ernenn», täogtinc 

in au» wrii «Vlfus tetbktfaV erueaure , cino- 
rc a p^T gert j>crfiin Jcrf , I itli . ctr , Imbucrc. (Ein 



■( paua, j'a.in 


afangnoolenta. ilatiar2B«W 


e'.iJ in c türm 


ut.pugioIrRlaai bn"»iae. Seil 


plnlflf. fan S »,n 


rra.fangrinc* coniplexietnii. 


Snrtfwa <>(r«r« 


fangvInem.clnMere yu!oms.co- 


htbcic fltaiam 


ängvin». SgtMUOQ/ Ott/ 


er (Tano a pcoft 


ulonc tangvioti. 



23 tl Millen, aniittr™ fangunein. rang»iiie pnvati. 

pcrirc Cingvmr (i »rni rapea fineintetmilliooe 

efttawe- iir i-.H fi'jj'V.'ir Mi'Iu:rr i'lui.ir.i tn 

bngrinii pctdidu, profudir. S3«Wuil«Jj DU/ 

piolufio (angvinil jjrjattura. 
©Ob/ fBObC/^ vtxjvdftu ftrfitm tniltntk 

Xfiu.nunne* gjITeet. Hatctfi-vtrtmm: 
SJobbtla S tuMxlnr' tjae lonum enaCentiuni de 

{aciCccnttum bullarum. 
Sf-cWcl SONbkrf/ W»/ itfiaila. aar« fuptrna 

(int. 

Q?ObbCrn/itrmifvcrecutn qvoJam frrmira , 0« 
fnftrr fiifm,fttn»0. vtl*kM (tufm.imuifficmm 
mvtmAtm mtmi 4f emfrk »rortViHtl. 

QaMernail,, Die' uemof c-> taiiatoncutlio. 

i^pbbrrcr Dft/ iremebuadut. QjobbtilB/ Dl*/ 
1 . 1 11 j mcueuloU. 

<5cWKrid)i/ <i;. rreroului, bontfceni, &*Jv.ut- 
piJr. 

930Cf / W*7 «*"■ W«©6rf</ HircM.ea- 
pec .am»- <*ria(b«(f / bi»c«i , nutcaptvua. 

Brrfefcnu!« 



agninii lafhbm einem alligarc. Jl« 

«$txJ/ bttet» petulcoi. BW/ach. hotno lafc' ,u * _ 

entern te n SSecf ballen/ (uffukirefe «Jtcai« •* 

yvj rm mtrtuw «tri nuWrM (r aaJerxiVxt C 
fm*t 1 j rfraiart, yrt ftßtfßrnuL 

dtmtrStiSlA mmitviiUnMt , axici 
flau ünn pluirua « tripedaneum ligr»,»s»,-»c-m: 
eabnU , campiagimr« impom lotet » S. 
Itfel .* iirmq/UL'librr lultcniaeulam _ 
reitmpcmumiar. J*(if< »et ,1U| man i? 
«et St bnilf 1/ fbn Nr »etf f p& 
Jrßttx r»»: fitgultu , gcmitibm« laaga» c 
Am ecmcatit 

^Mlna/ixoilt. AM/ iiriliir rtirm «It tH »« « 
hcrdiM ba^ulo». KfljfWcfldn/binr- 
prcolin. 

^P(lfH;cudor, modere , potläte, cm 
£fa bld) ClT %C<f b«f ( hdj .' occur n» 
cornufcni lilc, eaveto. $»(tcil<i> 

[ lirc.^hircamoifr.-. 

?Mrlu / borlje»/ b bocfriK"' iuroiT^. 

birci lerterc. 

2<(ha / *<j. brreinui. ^MtB Unfd)! «f 
trdjm.ll^' ftbunihjeemum. ^wHtt. 
dinapcUt». 

55idl|dv «*. naediatn,lnr<ini»,tfirf . 
na , ninax , »n ft u. >E» ift (m Ii" 

tnorofutbamo eft .t<«iwr*. aidt 

tei. miiaawcr. <fr Mit Hd> 4iin{ !»»> 
feine SfOMItr/ UKivilrm ic gern «rar 
foot. 

^Cfllit<|/bl'icnmg/ ftni frtq*n*n 
<^iclliil4/ ka'exinianMca, i htm 1^ 
«ful etTCb firtllEiJf / faieienin» bal 





nur äwxl/ cape» , aiiei eaftiaiui. 

»ex. J^dlkocf , Wo« 
,■ capet adaailUimi. 

ttrttpntf "*r — i>U»tf/ticioB». G6jr. 

gjffcorbotui, «ort*. &WBlfo&«9**e4»{> 

Knf/ hueui. (£r flinf ci / nie cm Sccf j hucufci 
otre €r sfil.15« fiel) Niranf i al< ein S&cct auf 
feine jTpeVi ner / (oaUu ia vnibtit (uia mmfier. 
magoopetc coniUbt Hat ie_ Zxv ?l'd Jtim 
04stlCT rBadyn.' pr«i.s>»eaulnp»temau«uie. 



95CCfkT / Mr/ ffuftier »Dflarn 1 G*u^ 

(caitnn, parma. «n j^" SotfieCtT/ ro». 

*»a'oi*. C*MV»»MB"lP*Ä«J'" r r 'p>- < ^^ 
mio ftSn. Hirn ttom $e)cfcll>t1Ub(/ 
i^gK/|»!e*f««r*prt/^r«»»n*«tr.^ ' 
ffttßfiti . TmIu IcDemeBiefefbouba. 
ne ♦ AHiß.nt. 

55Uft/ Oer/ !ar»i, perfena,! ajoef / j^, 
pl hnii*! tJi«> iniwraafur. Safat 
mono, laroarw . T n f r ß t Btcxtunsü,,^ 

\ uuaf» iraaet.'jafw. 

Dee 5?efjCT1/ioe«»,tJfilJ; t 





207 



33o 



So 



20g 



ia , gcrrae 



C'U UiTDÜJiCIl / iUnit 
Sicula» , nugse , meptia; , Afp«. (wiTfetRe 
Suirrcnfippctt / non ab rc hoc cft . non alieoum 
eftab inftimro. 3 u f>f^llbO§CII / ftraragcmaca 
forcnHa a Jvocatorum , alias 2U>V3fotcn)?ftcf r' 
lein / <oi!pcir»griffc / argutia , deceptioncs, 
fraudulcjjnc rabutarum caucclx. (£iitcni f inen 
^0§mr(f§rtl/ imponere, illuderealicui, ajru- 
*" ' tum inftrucre. 3m S?C§CH / joco. (£in ftfellm 
Iflfr SÖO§f / fallacia, offuciae, tcncbrae , machi- 
na , prasftigtc. rn? ad) mir ba' $ppcn nidn jir 
ticl / crabronct ne ürritcs , noli accrbiüs jocari 
inmc. (5$dmbo§Cn/flagititun »malitia , nc 
, qviria,improbitas. 

^pplcln tat l jocuim. (gin (ofc* 2>6§lctn/ 

jocutus ineptus , illiberalis » fcurrifis. 
^ü^ircn / ridicuia diccre , ludö , jocö, I accus uti, 

rifum cxcicarc vcrtxs <Jc gcßibus. 
9)Cttr(i(^/ äijrch & aiv. lcpidus, lidiculus, fcl- 

fus, facctus , jocoie, lepidc , fcihve, ridi- 

fial^. 

5Vt;irlid)Fi ir; tote/ urbanitat , fcftivicu , Icpoc » Ta- 
les , taceciac : pititcum firme tß. 

^>0§ircr/t>ec/ludio t ridiculus , risus concitator, 
feurra , d'ictx , alias )po$enxtl$tt, 

S^Ppcrcp / Die , 1 ud us < ' j oc us , fenno facctus , ridi- 
culum, di&crium. 

/ & DOljj / i«/rnrff. admirant. Heu , hem ! 
sbuftvt 1 £y blafobrme fatk ia plebtjorum ort effe fo- 
ltt,citmrxi:lamant : &pft hlWDcrt / bl>fj tailfVlIf . 
«voi rrßondet Lattno : medius fidius '. Herde ! 
Eciftor ! Eßetümprofanatio nomtnii divuti , (>nu t 
©Ottetf/ Worte! ! tourr* m«li!i) $ i/j b/ tä Qaüi 
ayocfafacitmt, in MorbLcu, p» • Mortdicu, beu belli 
Sobe <&0tf<6/ ÖJ*." Sambieu , pro fangvinc Dei, 

ßupefeat ? 

33o& / 58oöe / SSobem s'fBobcn/ 

folum, 

fuoduni , 1:. conugnatio. Poj/if drducikpat/ 
utttri vecab. Saxon. (p/od pedem notat , yw/i W. 
ir/V. Ji/o /<?co ; Sed p> * primitivo potius agnojcimtu, 

fövunbunD T-oi jüi/ tundui sc folum. (Einen 
ipu&rv ©ottftf Kobern feftmeipfn / profWncrc 

aliqvcm , humi fternere. 5luf bfin CDerflcil^c* 
bcUl/io (upcnori contignacionc. (£in flltid^Cl' 
$>00em/ pavimentum licboficom«. %\\\ ftro 



tttntC $0bcJ1l / pavimentum concabulatum. 
<EÜ1 ^Obcm WH [ 3»f aclflcinoi / pavimentum la- 

tcritium. !R\iper/ fcud)tcr Kobern / folum uli- 

ginofum.fundus paluHris. (Saubld}t(r $obcitl/ 
folum arenofum, (abuloium. &Ül'FCr ^pbf m/ 
cxtuccum.andum, liciviuloüun. ilMftU'l'dlllUbe« 
ner $Obrm / folum deratigacum , ager cft'cttu» . 
C%.M"»d)tfr $Ob(m/ folum herbidum. $m 
^v}c ben $Obcin aue'ÜCptu / violenter agcre, 
ad vim defeenderc. 3u örunb unbiSebcm %V 
ben/peaitaieverti, proftratum jaccic. pexire, 
coocidere. 8tuf bm ^ObcUt greifen / in extre- 
mis cfl'c > ultima tentarc. 
5c*tbobtm / *€t I pal«ftra. Srud;fbr>bcm cfott 

^Orilbobcm / graoarium , horrcum. Xud)f \U 
bobem / ein pfittnec 2>ot cm nm Äudun / fo- 
lum placentae tenuc. ^fbobem / fundus dolü. 
(&0tt<4 ^Obcm/ humus , terra. , ^)CUbobcm/ 
feenile , rcpoiltorium farni» jil.ali h'in / do- 
musYenatica. JDcr ■Wittd&Obcm/contignati© 
media. ^rd>iffbobfin / catina, fundamentum 
navis. 3)iatjbobrni / pavimentum pro hordco 
madefalto 9c toft o , apotheca hordcaria. £oni< 
bobent / domus chorcarum. 

i^obctnlcin/ dirnin.bat I contignacio angufta,*c 

ftdicas ,contignsliumula. 
^ObcniidEtf / adjrS. tignis conjunftus. Cilt bobe"* 

m\d)tti .0 .mg / bobcmidjrrtf @cbeubc/ sedificium 
contignatum. 

$6" bcniltttg / Mc/ conti^natio , tignorum conjun- 
c t 0 j contabulario. ^»öbincrt'i) autrm tß vox ju- 
ridfcA, v*lgi Bödmen* , qvando, fub fpc majo- 
ris lucri, certa peenniae fumma perfolvirur na- 
vis patrono, hocpa£to,ue, (älvanavi^rantuna 
com fdruorc reddarur. 

^Obeincn / contabulare , contignare , fundarc , pa- 
tire. ©fWbfmct/contignaru». Unqel^bfmftr 
tabulatis deftitutus , tabulatione carens, con- 
«ignum aderibas nondum compaclum. 

356ö/ b6fetr/ bofcflcc/ malus » per-' 

verfns, impius , it. damnofus, derrimentofus. 
<gr)> five @rnnbb6^/ perditus nebulot homo 
mmli , nullius pretii , manSgia , fureifer. 93tr« 
i'lWiff Ir bit I dcfperatiflimus. ^?6fer JP)linb / ca- 
nts rabidus , mordax. ^56fCT ^ölirm dkitmr 
onrnk ferpens , angris , afpis , vipera , tmpnmir 

Mutm draco. ?&<i\> iH ein böfer 2öurm/ 
Xantippe , irarum A molcttiarum featem , mala 
muliCff. (£m bo|CS ^mj / uleuj, vomica. 5^rfc 



209 



^0 



55o 



2IO 



PVfrO('(J) iff / lociera« nclaria , iruproba. S^frt 
(^e(ehrfl) / exiftimatio rurpii , rumor gravior, 
fama (intftra. V".'|r £ , illfl4< fotntto lema, 
difliciln , iorpcdrra. IFcre ffarb< / color crani- 
dui , obfotcnr*. 5Jjf< t»k|t.llf oc* J cibrf / «ache- 
xia. SJ^ff jtkibung/ »eftu fordida , olida , rrtra. 
t?C|V l3a<fctV k« cxaicsaMi defperata, varil- 
lan». Ü|rt SötftCT/ coelum ingrarum , inlalo- 
bre, noxium. SSsft 3<Ü/ tcmpua acctbum, 
trifte , nufcrum. 3St*»Vtf (Uirpiinfchcll / diraa im- 
prccari . cxecrari aliqtem, malam cruccm ali- 
cui exoptarc. 9laf SPefem fpinm( eft @Utrtf' 
ex malit fxpebonaprovcnmnt ■ profkitcuntur. 
Sa< b«>K "iücfow EpilcpHa, enotbu» cpilepti- 
CUI , TlCMxt ttuun DM b&K Kraut. Pfrrirnßm 

tnpma »ffriUni MbifcHtt. SSifrtmitbc 
fem vertreiben / darum cta*ö r rudert. 
3?pfcn//5Wb»tyfll.t"aceTe, etficere malam, in ufumi 
Honiß.frAnmpofüM: ajjijbpfca/ €rb»ffi/ 93rT 

bf if ' DK/malitia, improbirat, ptrvtrfiras, pra- 
*itaa,neri*itia. <Er(bp«beU7incrcdibilii, mi- 
rifica , (ingularii malitia , immamtai (Velen», 
vts iiiNiwr i^Pibfit ^ebtilb/ luj bir** fo ibel 
«Jfbet/ tu am tft (jftum , qvod nbi male (it. Hilf 
CDU i-.'äbut 4CNtCtV in peccarum dclabi . incJ- 
lictcinturrrre, i uttutc drficcic <£ j Iii nid>( 

oirtiafagca / nw« ept 55«bcit in ibm (ledet. 

qrannun monftrumalai , impofljbilc diftn eft. 
(Eine flejWiimieitc $»Vbtit äffc feine 3>C^beit ' k* 

coatta nulitia non eft. SSfJfbfif / rirän jrcjrtl 
txftn.tur ira<undia,animadrcr(io,fcrcrita», ic- 
lux, corrtQio. 

^ertaftö'bertjfti^/ *Jp&*Jvnb. improbu», 

perverfu», Titiofui.deleÄm , if; impic, prare, 
male, maligne, nagirioife. Ölt bpJlMftfr SitltV 
fcoih affiges (J>rnii'iT 1 mem mala, leminator ma- 
jorum, animtif matignoa, 

5 ; i .n , ,*.f:i fii; DU.' nipiübitü, mVnia , ncqvitij. 
maUfuium Olplia ^tiamBotbciiVjra/ihabitut 
malitiae * maligoitatia. 

YCSl'fb jl/j-W^'V. t irm, irvoiboffy'ft / malirio 
tua, (ecleftui, vitioae, ncf|v«er, peid te. €i 
bt^lid) mit einem meinen l aliq»idler.leriicogi- 
tare, comminifci , meditari contra aliqvcm, 
cottqvircrc in aliqvcmcauum mali. 

9tu»bof(n/ cxcrcercuacundiam in alioveffl • um- 
rare iram, H drponere , ob! ut rare onenGoncm. 
rc«(Karc anirr.um ab iracuadia. 3lunmcbrp 



bat ft att*jrtofcf / jara deferbuir acAua ux, ma- 
nu iracundi« remiut. 
<£rbcf(lt/ irä commoium tx/conclraram. (He ■ in- 
<undti auferri, abripi. (Jr bat fidj Übff W< inafi 
ffifrtpfcf/ (otuteftinfcrmcnio, ardet, focic 
tracundil. 

IlbcrbP'fni' Tuperareiram indignacione. &atf 5Vr5. 
fr tlbcrbfjfciv mala malit retunder e, rincere ,Cu- 
perare. 

23abpfrtvcxacerbari , cacandeiccre, exardeferre 
iu. l/.medcn , imptrareirar, iram freoart, 
reprimrre. r ifi b.lrilber fldlli Pf rtpff I / gra- 
vircrf'erthancconcurncliam, irl COaoMUM eft, 
indignarui vehementer ifti reu 

'J^feni/ depravarc, inpqoicm parrem rapete, de 
notaccipcrccalumniandoperTcrccre, maligne 
intrrprctari,pri-prie.- damnum, pernicicm , de- 
rrrmeneum augert, adderc, tulgi deUtiartit. 

SctWfirrn/ Urm «Toib4(tTrV9'«pa<mi I damnum 
damnö cumularc , latdere fubvertcre aüqvem. 
3>erbp|Viuiiii DU/ catdät/rxvxeiin pejuamuta- 
tio, dcuinKntiaccBmulatio.autlio, •ouhbji;*- 
rtUo,ilftt>mrMk,nir*litmAttimr : <ErU4tbilf 

©nht iitdjt »erbeperr/ fpnbern tccbiftrti non 

mclioravii prxdium, (cd deierioraTic , i, t. futr* 
dorn pejorem, non meliorem i cddidu. 
^ÜltlV violcntö impetu exagicati. f tC Stühe 
biiftl/ vacca,ccuaülopuncla, «npctuoae cutfi- 
tat. 

Q5<<|J / De»/' bramm, belloi , ftur. DU QJ t tfjiCT. 
.1b truhi yvtJ tttAl 1 .Vi räum voran Brßid k 
vi fevu* ivflaia veiunl , tut mn rfyt* utfirum 
V ; i ;r « Se3(^tf W ftrtarm »M/ort jtrrr irrrrriK« ? 
«Vi'^m M«# ncßiaui beftiam, ein M<£ftt 
mal, laiJtfnttHütTLiiun wahulum itßu h*u- 
fnvnl; tum,rvoAkvrfafnie, vHkBtffu , J*ra- 
u*p^ulu,-vttk ii'my -wiaa/, lim rrmalf pf. 
ttltaniffr viJHttr. £jl tM^. ä BcYfV ^e|)iC / te- 
rum^iacoomammal, CtnUnrut. £lMc »a- 
wiincJMtie/ jS-neSöttS «4'P^>"i>'" ^\»m homi«. 
an rüde», foll (ormä ä bruii» diaferentn , fva- 
(<l Juni aam« (hipidi , infulfi , gulofi , abdomini 
dedirt , volupcuofi. S>.T Jtcr! i'i (inC r.'rfllf 
Spcflie/ animal brutirm.beftia.caudex , truneu« 
e<t ©a< 23e rt#tt ift nnc ^rrtie / animal fe. 
rumeft, mor(u*ungnbui (Vevieni, mcrcuix, 
eft p t ofttbulum, Titam bell uinam agent . 
^eflialijä/^wiiu. htfliiffi/aü.tfaJr. beU 
lyinu»,fer«r*,f*v«a,tnrx, trrxn iniulful , infipi. 

Q du». 



211 3to 

dus. <£w MaUf4 fccbeB fftbKR/ more bcllui- 

no vivere. (ix gcbei bcitialiitf) mit il>m um/ 

kumanc * fsvitct illuno tractac. 

ScfiialUÄt/ W «w/iiw $eeffl)ctt 8* ^cfHftfc«/ 

unmaniMS, fzvitia, fcricas, fcrocia, & vuho 
itßialttas , brutalUat , qvcdnoj alib nomine: XOllXX 
iKU; CtCCl)Clt/ Vut)tf4)l)at p'onuncumui. 

©011/ ©one/ / pfe* Bönen/ 

€ritf Riebt ciRcr£oRC rwbrt/ ne hilöqvidcm 

dignuseft. Hi/un n4/w$, die ihn DAS fd)W4r$C 

Slcef Utn an tet »one. ©^fdjrpter« $cnc«/ 
faba hrefa/t« firafta. ScüjbPHCR/lupinut. 53ll» 
tt gricjbPRcn / Lupinui fylrefWi«. $flrfffd)e 
ct»er (ggiprifdK Seit« / faba Ägyptia. aßel» 
fd}C$0RCR/ phafeolus. <£d)rninn>öRCR/ faba 
rativa minor. <§aubCR(R/ hyofcumus albus, 
alias fci !|"cr.Fr Mit. £d)mciiwDoncn / fabas fuil- 
br, hyofciamus. (gilt Olefer mit $Pfl<R bcfilct/ 
fcbetum. €in Äud)<n MR $0RtR/ fabacia. 
6 (bei bonen / conchis. t£r gcf>cr iR 35orch bei*' 

Bill / Leiter de eo, qw forum firmo certbrd eß , in 
fabis oberrat /n >c vcrlatur. &0RCH ctiam abu- 
five fumuntur pro cxcrcmcntis, indc ©<i<bO' 
neu / ftercora caprarura. 
356idcin / dtmm. r»<33 / fabclla , fabulum , faba? mi- 
nufculat. <3d)nuaf b&lkül / fcbulae minores ro- 
tund*. 

Sticht/ adi. fabalis.fabaceus&rabaginus. (gilt 
S&ORidjtCT ©efebmaef/ faporfabaccus. 

©OÜ / adj.alui t$ol/ cumidus, fungofut, eaver- 
nofus , mulucavtu. 5>cH / fctt / ehamnotat glo- 
bum , prepter etneovitatem, und* CaUorum Oonlc, 
pi/tf , SSfnnßrum Äclltrerf / prepu<rnaculum % mu- 
nimentum ,pila, opus ad pcrtuwatutelammduSum. 
jlatfcbpHcfl / Hni caliculm. ^UinuRboU<R/ 
call aili, cqvibus flosetumpir. 

<5j35fB/ propnte volvcre, rotarc. ä 25olI / g/o6s* : 
deindtttuvn fabulati , nugari , eftuure : Ö t ander» 
jacef e , jaculari , projkere , uwi* jc/tcw 

Jgoller / fi™ SBoler / ©<*/ bahih, air« efn 

STIauerbrcd}« / hadii pyroboliu ; wri« tf- 

IM.' 

!250lj/ t»er/p/i*r. SSofiCtT/ &g'»«a , jacnlum,** 
Q50l / &g«"- gtbfTR AR $&c!jfll / »1* ftgiteae, 
|it iRlfflTiffttlTlir peunarc tigista*. SßpljaR 
der e*MUtoo«c / fcaput. 



SO 212 

S3ÖlbC e^SSulbC/OW/ bulbiu, qy*[i globulm. 



mit . 



$ülbid)f c5* £rMbid)t / Äi;>0. bnibaceut , bulbofui. 
? iilbubf c dBur^cItt / radicca bulbofae , tjvau* 
funt : tdpd, ailium, raphdnut , erpx, rddtcm tuii- 

pMttm t ndreiffi , Ö5c . 

^öljitbt c^bäljtcbt /«Wf.carm.fitngofui. 53ul|id> 

tf Ol Ii l'CU / rapar \ c nioi'.r , ca vae , fungofe. 

s ^alK'|tCr / OOS / arcus baltftariu», wuuhhu, *x 
<pA vi t Tri <nbuh drpcwntur. VcfidtUam A no- 
ji'o Sollen / j.iculari, f.u commodt dtrh>*ri : trviM 
veri in vocabulo üftaUtU / ejw mrntia )*m fahl* eß, 
jententiam non mut antue. Qyonum autrm reaie» ir- 
rivatwtiH iliic pretterntijfa rß , & dubium eüicui 
wurveri poffu , een non ißted fftCT / five Ufttt/ 3t bä- 
tißsßtrmAhem fit ? reftondtmui , qvod ißud IfftCF 
venuUa pfKlfktR / fterncre lapidibus , qx-Utaii- 
ftit laptdt* jacerent , und* tat Qrecctttum ÄtJtZi^s 
55* mr^tQtXui nuneupont. 
©Ottttn 'ß tx fonö jittum vocsbulum,& idtm ep»i 
luprä Ibamm f und* %cmmtn five $ommclcR/ 
edere bomhum Jeu ronaotera carnpsuaar fonnm. 
Ab hoc $0rR1R / ScmtRCn eß ttiätn WIRbitlbPHU 
bombORI / clangor nimirum ty mpanorum. 
^5cmbC / t>u* / bombus i pila rormenuria , five 
globui concavus y granofus > deetxh hodi* dicuni 
DCUlbarbircR /i»e« bombis ejwmodi ,Jeu globulig 
granofis » borrendum Cragorcm edentibus, ur- 
bem oppugnare. 
S3pinpcr/t>er/ftrepitus, clangor, fragor, bom- 
bus. JP)pff ubompCT / crcpiius vc nun. 
^OtnmCln/ rbnarc t percreparc fomcu, itrm fe 
motarc cum clangoftqvodam > 85 'idemeß tpxd 

Simpeln / qvemotimodum etum ^pmpclCR pro 
kRtpdf H promifcvi ujurpomm. 

SBcmpen / »pompen / wnw ejfe ab hoc bonw 

rticltl / motu nimirum tollcnonis, t>et poill# 
pett (lange/ qvando aq vam i puteo haurimw ;ftd 
pempCH euam feribunt pRRipcR S^plumpcR I *nc- 
larc , cxautlarc , cduccrc , cxhauxlrc , extrahetc 
aqvam» 

<Uompc/ flJumpe ö» plumpe/ ötey antüa, t*ßhu 

mtntum vtl mathina , qi'Aaq-v* t fontibut , flu mini- 
bm ac puteii exhauriuntur. Sic i novit m nautes, 
feu fentina »ntlilextrabitur >mit btT ^rmpe. 
9)ompcr/ OCC / extrahens feu exhaunens aqvas i 
puteis i in navi WAter tentinaxox > $tt&ä)ifU 





ft« ufl4 «-Act* . 



MW 



MW 



«** Je« ■ 



« Ol*"' 
r>Ct» 




MS? 



mV 



2is 33o 

SÖOrt>id)f/ adj.&adv. fcgmcnt.uus, lemnifcatus, 
taeniis dcfcriptu?, var latus, intcrftinelus, liratut, 
lincatus. Dicituretiam%oxt>cut)a\t/ bOtt>\X\<i)V 

fcorbirRd) SS'Ägebor&irt. 

3Jerlu>r f eu/ wrborbircn/ id*m <pni borfcf tcn . 23er 
nidK mit ©clb nnb (Silber »erborbirct ift / gilt 
nicht'; »Ol i\n icutcn / nifi qvislcmnifcis aurcit 
it argenteis fplcndeat, nihili habetur» Q3ctbCD 
IHrillUV OtC/cxDolitiolcmnifcata. 

JDut'dj unb Dlirc$Borbireit / oroninö lemmfcis * 
fimbrii» onerare. (fitl burej) uiib iMtrcb »erbe r 
fcir f e£ .Hk'it- veftia Babyloaica, Fhrygiana , Bar- 
bar i tanta qvanta acu picta. 

Q50VDCÜ/ &Belgic. 33crbccl / t».o» / ganeum, lu- 
ftrum, lupanar, fornix, h ßotrö/ ora» rjrrr*- 
mifßf t ^-via A igulot »mart ÖJ 1 r/igrrr Jc/rn. proßi- 
lulx. 

SHubclirer/ &«r i «Mb <£u«nn?t« / leno , ganco. 
S&orbelirerin / öic/ lena. 

Q)0rtC c5 Q>forfiV Me/jmu.i,forc5, porta , oftU 
um, p/«r. Wt/ ^ fortCIl : po ttm autem in ufu 
noinfi,& rate triam mßnaulari. Plauflbtltm ori- 
ginaucnem vucn Porta Äj^irri Ifidorus cx Catonc, 
ab aratroportando , ot/ü o/im, cum urbem novsm 
conderent, aratr6urbUfutur* frahum deflgnaffrnt : 
mbiverhintroitut^exitMu futurm < erat » aratrum a 
defignatore portatum fuifpt. Scd credae hoc Ju- 
«heu» Apclfa. /.iYmi mir diftam portam rtiam etn- 
ßtt, qvia per illam aliqvidimportari vtl txportaripos- 
ßt t &itae]Jet utroq { modo ab anliqyo noßro SßctC Iii 
qyo d rß tragen / ferre , portare. Vtvum Latino* 
Tum porta» hoc ipfum Uferte / funt a S5orD/ 
ora, margo, cxtxemitat , qma porta in finibtu 
vppidorum pontbantur » torumq\ amplitudinrm dt- 
lerminabant epudemfyjutet conßituefanU (f brcil 

jjforte / c#©iege& vei $riumfpfprte/arcus rri- 

umpbalis. JraUCTpforte / caitrum dolens. 

•£tmnuhipforte / porta codi. j^clienpforten/ 

poxtae infcroruiTK (r eblcßpfOTfC/ arcis. (*d)lil< 
Pforte rß rcHolaillufrritThuriugiat, Porta diHa. 
2)ie enge ^Jfortf / ferrüta ad vitam asteroam du- 
<en*. £)te IwitC Vfprff/ call ia ad infernum fc- 
ducer.s. ©ferne <pfortar/po/re$atne?e. 2litfge» 
typbene Pforten/ emoti cardinc poftes. 

yfpvtlciü / / - 3 ' im - ponula »oftiolum, foriolas. 
tSÄrberpftfrtlein / Diie / aaticum. Jf)inbcrpf)Jrt> 
lein /&fl*/pofti cum. 

Vfcü'tncr / cet/ janicor" , ottiaiius. ^frjrtiterin/ 

Clg/ jauitnx. 



•i)3fr5rtnerif(t>/«^. portkorü mores referens, ©ic 
tytfrtnerifcfyc Jrc pbeit / jus oftiarium. 

Dö»/ drfignal preprü 
liberum traoCium per portal , fid txponitur : 
Li bei Iiis rer um iave&arum aiTcrt or i us, tcftimo- 
niumtaniraüi ^miiKoius hoaefix, hterx fecu- 
ritatia , r^commeatut. 

^fOflt/ *i€/pl*r. f^fofletl/ porti»,paraitade«. 
a PfortC/ mutato t in »/ funt tnim poßti porta* 
tum partu t rarumq^colunw:a ftUtolumn*. Et qvia, 
eüam pergulae fapiußut'e pol! ib u s mturiuntur , id- 
eoq\ ad dißtrtntiam tüi dicuntur ^ÜrpfVftCU / bi vtrl 
&M$tfofltUvocantur. 

W6\iUin 1 00*/ .um»!. Columella. 

^fO|l<0/ verb. in ufu hauttß, frd Sß<pfoften/ i.e. 
tritt pfo|t<n <JU6fcr><n/ columrüs ornare, co- 
lumellisfirmare. 

ißepfofluiig / DU / firmamentum, qvod poftibus 

IHiM tieft t fne ptVfiuj / adifü. columellis omatus, 
poftibus iurt u\ tUs. 

25 0$ / DiC/ x?«/grr. Q>ol / G jö. Boule. Tr/ca ro- 
cabulumGtrmanicum t fedobfoletum t cu\m relupvut 
funt in f&o$l ligel/ g 1 ob us , fphaera t m% binc etiam 
tß: 

iSotelen/ ludere fphacrä , jaftare globum. Um fi* 
tu- Xaauc iüeiii bofelca/ rpharrula ludere , pro 
vino» 

i^ofeUT/ X>ttj rphanomacrius,peritualudi fphxra- 
Iis. 

$>PleUcbt/ ad), fphxralis, circularis, ro tun Jus. 
33cfcll!TltJ/ Dt</ lud us :{•/' fpnxrahs ßvr gluborum. 

23räni / ta»/ freqvtntius tarnen lrgitur üüS 
bCvllTlC/ i,irm ' V 0 -* ßorttrl/ fimbria. Iimbus, 

inftita. ®ebrÄmnn ber CDtfifcen/ fTmbri* mi- 
tne. ©n fofibareS 3obe!(tebr<fme/ fimbria,«- 

ccllcos cx pelle muttclx Scjthicai. ^u^ßQO 
brtimf / limbui ex pelle vulpina. €D?ar^r9<* 
br4m/cx peile marcis. 
35rÄmtn/ fimbriare. Compofitum rß QJerbrtimen/ 

/jv»55ebrdlHeR/ idem fignificat fimbria nimir. 
munire, ornare» aflucre umbum. Q3t*rbrdniCf/ 
fimbria tu s. 

©riimung/ QJcrbrÄmung/ K'^ebAung/ tut 

ornatua cx fimbriu vel limbis compofi tus. 

$tanitn&$Tcmien/ fraaiH, Beb. jremen/ 

Goth. 53 i cmnt / alU dialeBo dicitur aj$xh\\\ qvafi 

fit front : Hure SrÜnfcn/ gefrtinfet; faftillis mu- 

nitus. 



plana de fimplicia vctba. 
gmii'cbt / t.ij. fragil Iis conlutut. (Ein franjiJ)* 

td llk\n\\(\)i\\'(' ba Whcus frafti 1 Li $ cenfpicuus. 
gr.inii(öfc £anbfchubc/ crüromec*fracii.!ia pul- 

J'.i u; c u.ii.'.i ; c. CODAirC 

griii!}»ii4.' Die/ fcnociatum fra&illorum , orn.ua 
concionitas. qvat fra&üh fit , d«cu> iradillo- 
nun. 

^rötl/ idemqvod T&t&uyffedobfclrtum, nifi in com- 
fofito%lh)<n\)tan / MC/ ftiperciliure. Scribunt 

diu 9lud<nbrau/ ciJ'S.udcnbrdun / ejtovrr^atdo, 

reükfimefcribi : 2lll^<ubsaUI/ ^vdfipmbria fit yvx- 
dtim oculorum. 

Slii.KiibtvmidKcr/ vel ftcundum «//wSluijbcauid)» 

t CT/ Oer/ fi lo, qvi fitpercilia birfiit* bahrt. 

95 tat/ btdtcn/ ic&brattv bu brätelt /er bratet/ 
n>ir braten/ ic. i4>bricCc/ gebraten / j-vi» *brcn/ 

tl<rv i£2>ranD vemÄt, dubwmfitpeteß Milium, fic 
tmm&tat* ©MltD/XÜflt »tt><WO t»»»ii,notatq> 
aflare, toxrere, torrefaecre. (^braten tterbew 
allari, torreficri. ©ebnUCnC^DBrr / galliwx 

toftjc. gin gebratener .&affy!cpu.aftu». ©e> 
braten <!r djreci» / afla tuilla. ^d) roiil Nr mi 
braten/ iamauqYidp^cnuaixucumagam, cu- 
pedia» tibi apfwnam/o/icrt. Qüs Wirb bir feine 
gebratene Xaube ms ^aulflieaen/ nonubi per 
buccasaflacoliimbavemt. 3eb fau nid)t alle» 
jeit (ieben nub braten/ cor^ificifllmiicibi» fem- 
per pafa non licet , opipara cfculcnta rariufeu. 
Je mihi obveniunc. 
graten/ Oer/ a/fiim, atlarum, aiTarur*. afla , caro 
tofta , affara* graten anffCtfcn / figere carnci 
*eru. graten nxnben/mtar« »et«. Urteil 

objiel)en/ afläcuraircfigercdetraher«, Erdteil 
fpief en / carnet lardö trajeftare. QBilß&retfbra< 
icn/aftaf«rina. (Sin magerer graten/ aflatura 

ficca, matra. getter $Ta fen/ pingrif, fuccilen- 
ca. €in ©aldCÄbratCIV rureifer, carmrex r rri- 
t. reifer, patibularis. £cr Teufel wirb einen 
graten an Wr frieflen / mancipiui» diaboli an- 
dern- cris» 

©cbrafeitf/ r*©cbrätc/Ofl«/caTo ailä. ©ebra» 
tcus unb ©»fottencs «einem £opfe/aflumdr cJU 

»um in tefta eadern. jtaIbSd.ebra.Cll4 / afla vi- 
tuima. 6eh6p|Vnt|ebratcnif/ arfaovaia. (Eift 
faucrgebratctl^/ aflacondita, acetö maccraia. 
SMtlcin/ t>ae/d>rwK Offa, offulaaiTaca. (gin 
JKiebcnbr<i(lein/fl.«4* ctn*A«urn/ contiguuaa. 



tus. 

SrOtfA. / dJj. rüdorem all* halans. 3(1 |,i(f)c 
bra 1 1 id), fo Iii es rdi 1 1 d). 11 non laute, tarnen con* 
cinnfc. 

2lbbra.cn/irrauare. 2fm(?piege flbgcbratfti/ ve- 

rnbut iruflatum. 
-Jlnsbr f cn / aoarurS , aflando piagvedinem exrrav 
hcre , 05" arTaruram pcrficcrc. StU^QebrdtCR 
©dllfefetf/ anfcrispingvcdo cxafTatura collcfta. 
Cüisqebra reu @d)mär/ adcpi ez aiTis rcliaut. 
gebraten / aflando carnet coofumetc, corrum* 
perc. 

rlSieberbratCtt / denuo afläre , alteri ticc ver« 
tigere 

^5rCid / Öit/ Tpira , pracenta. 55rc|d (m SBefn/ 
fpira vinö macerata. f£ Uttcrbrcjel / fpira buty- 
rö illita vtl irnmixta, 3u^erbreicl / Tpira (ac- 
charö condita^ 

^btOtol adjeB. & äJv.itafcrtyftrmt htSitmu u, 
qvi deeepti k Latino pravm , txiflimarunt brdf Ptr 
antiphrafm "venire a pravus fvafi miaimc pravui. 

Eß tmm brdf/ ar.tüfVißlma vox Germanica , fi- 
gimfkaru z «ximium .fpeciofum , i/. forrem , au* 

dacem , «onfidemcou vir i|c ein brafer 
aniruonit» torns homoctl. (£uibrdfe8 3)iCrb/ 
gcncrofus.rpcciera» cqvui. bat i'id) im jfrie* 
di" btaf dchalien / fortera (• & ftrenuum in bcllo 

exhibuit. <£t i|l ber brafefte jCaoalir von ber 

SBcli/ pr« omnibui giorian fortitudinit for- 
tim» cfr. jd) mitt i'bni braf fagen/ n»i-ran cr< 

gefreßen bat/ nihil rccKabocxiis, qvae ad cju« 
corrccliouem pernnent. jödlj wkMfj Eugc r 
bonum factum ! 9BcT llllt blMfcil i'i'iltflt ÜUU 
gehet / nrirbaud> braf/ q»i vertacur cum viris 
grawibutdr ccnft.inc.bus, ii ad oomet cafut fc- 
rcmJo» firmu» erir ac iniraAu». C5ai |U brafc 

(epa/ bringt mebr 6c|)dbt-n/ alö^u^en/auda- 

cem, temeranum , nimisqvccontidcnccm.r(Ic,. 
f<cpc pius nocet qyam pvodeih- 
^rafldf Cit/ OW/ animofitaf, jicnerof:as , forti- 
tudo, irrenuitas, pr.ncr.ua an um : /f.audacia, 
confidentia , temenras. i5rafii\fcit fühlt bif 
$»raut I)CÜn/ audcnies fortima ju vat. Dkitur 
^rafbeir/ n/;«y conti *num Unbrafljcit/ motli- 

v. es Amin i ,ab)CCtto , ignavu. llllbtafl)Cif bhn« 
get nie bltrd) / minor ad facinua verecundia. 
I: j Unbr af/ *d\. eß timtdus, mcciculofus, mollis» 
mulicbrii» 




Digitized by Google 



2T9 55r 

Brafltdjj ßve Brafucfj / *dv. forcirer, Tiriliter , ftrc- 
nuc , intrcpidc. Jlnbraflid) EJ'unbrafifcb / igna- 
▼itcr, cimidr, rfTceminate, molürcr. 

Q>Ntfat)e / jMt/ minjc , oftcnratio. «iincm eine 
ifabe ma4)efl/ terrorem auoii infeirc , info- 
Icmerdr fuperbe agere. 

^rafirCII/ jaclarc, oftenrare. arroganter fe ef- 
ferre, glonando cxtoücrc, acriter, minacias- 
qve loqvi , eximium fefc oftenrare. (i'in reebt- 
fyaftcntr StaUföt\id)nid)t braftren/ honeftui 
viraculeaca , five dentata verbaac contumelias 
ferre neqvir. 

?irofirung / Dl«/ Um fwd BrafaD« / ambiuo, 
oftentatio , comminatio, opprobrium. 

BrajÜ'lfd)/ «if. terriloqvus, pcrccrricrepus , info- 
lens : cy *dv. infolenter, immoderate, gloriote, 
acricer. 

SJrail/ braUCll/ cerevifiam coqvcre , w Ig* 
brtxart, &mrtaphor. perpetrarc facinut aliq »od. 

hortn einmal gebrauet : Qyai dcauö turbas 
concivim ? (fr hat immer brauen unD baden 

beoetnünDer / in concertationibu» & confli&u 

Serperuö verfatur. (Ein gut Bier brauen/ coa- 
cere cerevifiam fapidam* prxftantcm , n»bi- 
Jem, fvavcm. CtBtr moOen brauen / omnia jim 
ad co&tonem cerevifias paraca fuoc (Sjjig brau 
en/ coqvere, conficcreacctum. (Eingebrauct 
3)?äl)'bvne cxcoäi. 
grauer/ Der/ co&or cerevifiariu«, fabajariw, vuU 
gb braxator. lt. Zythopceu». <£lllC Brauerin/ 
coctrix cerevifiaria, wilgh braxatrix. Dicitur 

Bierbrauer/ Bierbrauerin/* d dfierentitm $Reht< 
brauer/ co&or mulfi. (EBtttbraucr/ aceci. BranD» 
toi'tnbr auer/ *ini adufti. Brfibanbraucr/ cerc- 
▼ifiavinnul*. ©nieber ift feinet Unatticff et< 
euiter grauer / qvilibetforrunai iux faber cft. 
Sic dieimtu : (Sin Unglncf «braue r / feditiofus, 
rurbulcntus, facltofus, auetor dr miniftcr malo- 

mx». Äofenibrauer/^aiBafferbrauer/ dicun- 

tur braxatorcs inepti , imperiti ccrcvifiarumco- 
ttorcs. 

Brauung/ Brauereo' *W Branen/Zytopa- 

ja , an braxandi Sc coq vendi cerevifiam. Qtii 
Brauen gerät mebt aDemal n>ol> coöio cerevülae 
■on femper feliciter pro cedit. £ie Braueren 

aufgeben/ valediecrcjuri braxandi. Oid)$ur 

Bietuereo begeben / in he Brauerei) einaeuoin« 
men Werften / adteitei ia fodaiuium braxato- 
tum. 



35r 220 

BraUCrfd)aft/Dte/focietas braxatoria, fodaiuium 
coexorum cerevifise, collegium Zy thoneeorum. 

Öie Braacrfehaft bat biel ^teuren aur |id; / fa- 
bapriiad gravifltmas co'lefras teneotur. 
Braueri|"d)£^Brauerlid|/ *dj. omneqrod ad ar- 

cem ccrevidariam pertinet, xuho braxaeoriuf. 
Der ^ • rauer n'eben Untreu uab 3fort(ilbafti^fet( 
foQmau sucht nawlebcn / braxaiorum fallaciit 
indulgendum non eil. 

C5ebreube/t>0t/ demenfum, confticueum, rv,'iÄ 
dffuUäum ad unam coßionem cerevitt«. (£ui 
ÖcbreuDe Bier ' tanrum, quaneum üflicit, * 
dererminacum cft ad fingulas braxaeiooea. 

ftbbrilUt'n / cocliooem cercviiTae perficere , finire. 

Üufbraucn/ omnem polenum in coctionero ce* 
1 cviti c confumere. err bat alle feine Qkrfica 
auf einmal aufgebraut / omnera copiam hordoi 
tofti impendir. 

Otuäbraucn / ad finem vel exirum perducere cere- 
v iii * codtonem. &ie Brauer haben nun aui* 
gebrauet / finita jam cd braxatio. 

(£iubraueu/ damnum , detximentum faecre , ma- 
gnam jaAuram & plagam aeeipere ex zytho- 
pacia. ^r bat aüetf üai feinige eiugebrauet / 

omnia fua bona braxando perdidic. 

^cr f brauen / pergere in conficienda cerevini. 

})l 1 rbraiiai / locium Tcadjangerc co&oribut. 

D^acbbraucu / pofteriorem cfle in coqvenda cet«- 
vilia. 9^ad)braucn rttamdicüur,diluettcctcri- 
fiam aqvi * adulterare. ©aef Bier tt?4re gut/ 
menn&a^3cad)braucn tife / adeö paupertinus 
non c/Icrpotua . nid aqvä uiiFundcretur. 

Unberbrauen / mituni>crbrauen / ex mulrip lici fra* 

memo cerevifiam coqvcre. J^afcr un&er 3föal( 
brauen / hordco 2 verum immifecre. 

Q}erbrauen / braxando confumere , impendere. 
Jdrmfyqwd Cinbraoen. 

©ichrrbrauen / altera vice braxare. 

SSraud)/ brauchen / mr, atu ctTc, ufur- 

pare.frui. Qtf feinen brausen 'boniifuitutt. 

einer 3eit rorl brauchen / optime horas Aiat 
collocarc. X>:t CD^onn ift tot \ jubr aueheu/ homo 
ad omnia idoneus. braue!) ieQunb fein 
C^e'.t pecumä imptaefentiarum opus non ha« 
beo. (gieb feiner grenbrit gebraueben / libertäre 
fr* jure fuo uti. vr tcb Oer Gelegenheit aebr an> 
dv.n / arripere, captare occaiiouem oblatanu 
opportuniratem amutedi. feiner (rinne jld) 
ejebiMUCbeu / uti fenfibus. 

Brg»: 



plut in diccndo. 

$raucbung / W« / Öf$5raueb / b€r / «*. bas $rau- 

<J)Cn/ ufus,mos,confvetudo,obfeTvantia, trafta- 
uo. Der Sraueb bringe ti o\\o mit/ fic fert con- 
fvetudo , fic moi obtinet , invalide , tralatitium 
eft. ©Jtf Ift fein $raud) / fic eft , in more ica ha- 
bet , hoc ipfi folcone cft. 3$ »fof ben $r aud) 
Hiebt / imperitus fura moris regionts. ©atf ijl 
TeieDcraflc feinen 35rauc^ / ejus moriemsornni- 
nöconcrariatar. £anbsbraud) / mos regioms. 
2tmt$braucb / oÄcü nornu. je? aujcllenbraud)/ 

(Klus curi». ©tabttraudj/ ftatuta civitatis. 
*^<richt$braud)/judiciaJisconfvetudo. GQCttft/ 
braud) / mores fcclcfli , rurpes , ftrda confvetu- 
do. ^ernunftbraueb/ufusratioms. Unbraud) 
defveeudo. Sßcltbraud) / confvetudo freuli. 
.£ ausbraud) / habitaxio. ©cltbraud) / c xpen Sa 
n umrooram , ;•' i . 
brauchbar cS'brauehhafr/ *4ufuaiis» mins,ido- 
neus, commodus. brauchbar ©elt / moneta 
ofuali«. vf in brauchbarer «Dfarmv homo apius, 
vir habilis , capax ad varias res gerendas. 
brauchbare ^yortf/confveta vocabula, cpx ufu 
obtinenc Unbrauchbar / inhabilis , inutilis. 
<Ein unbrauchbar ^>ferb / cq vus ftri gofus , maci- 
lencus,dtbilis. Unbrauchbare Älciber / veftes 
•bfolera , tritas > pannof». Unbrauchbare 
§rCT)bct»y privHcgiura vanum, fupefvacaneum, 
inutile. 

©reud)lidy *AitB.&xh*rb. idemfnk qvod braueb* 
" bar/ </.confvetu»,ufiratut,folitm,er: Ufitatc, 
▼ulgaritcr, folitö. £ ? i Ü bicuch! ict) / moris eft, 
ita obtinet. Unbrcildjlicb/ mufitatus, infolcns, 
infverus, & ädv. inufintc 

55raud)barfcit & SSreucftlichreif / Ut/ Uem fvod 
Brauet}/ confvetudo, obfervantia, mos , <t 
fufim ufus ut iütas rei, craolumcntum , com- 
modicas, firuftus. Unbrauchbar f cit/ Unbrcud) 
Hcbfcit #Unbraud)barlicbfcir/ b«/ incommo- 

dum, inutilitas, inania, inanitas. 

gebrauchen/ iio« jWbr»wd?e»/ collocarcopti- 

mc, adufumtramferre, ufumalicui reiaccom- 
snodare. <tr \\\ molgcbraueht / exagitatus, ex- 
«rcicatus cfi\ ©cbrauchtC KUte / pragmatici 
nomine*, (fr ijt jnnilid) gebraucht in Den Oft 
d)cn/ farexexcicusettinagendiscaufis. 3irjc- 
nei) gebrauchen / adhibere medicum, medica- 

mcatu wi. €inca $riB gebraueben/ coo^u 



ift lange nicht gebrauchet/ diu ab «fu dominum 

hatc res abfuit. 

©rbraueb/ ber/ idem^vod^rottd}/ ofio.ufuri, 
ntus , habitus. <£r folget feinem alten ©c» 
braudj / antiqvum obtineu Cvg \]\ alfo ber (5t* 
braud)/ mos inraluit. Scad^ altem ©ebrnueb/ 
mocc majorum. £>{ecbtem©ebraucbnacb/ 1c- 

sitime. 

©ewraucbiing / Vit / tAem epoi ^raneb Sf> <EF»v 

btaa&f/ledrarius. 

©cbreucblid) ©ebrauebbar / adjeß. idtm qvod 
bteucbltcb 85 bwwcbböt / ufitatum , ufuate, 
& advrrb. ufitatc, militcr. «Sir Ungcbrcucblicb 

Ö'ungcbraiubbar / infvcius , defvetus, mufi. 
rate. 

©cgeilbraud)eil/ adrerfari, occurrere alieni , con- 
uariari. ©egengebraucbte Brienen/ ancido. 
tum. ©egengebraueb / Oer / confvetudo in 

contrarium, mos ex adverfo , item antichrefis, 

£5* jus talionis, ©egengebraud} bei SOafTen/ 

defenfio, oppofitioarmornm. 

CO?i^braucben / aboti, male, improbe, penrerseuei. 
(filier ^c^ulD ntiebr aud)ea / abuti patiesttil aii- 
cujus. Dicinua ttiäm : Siu Sßcib mtöbratk 
chen/ pro ftuprarc. Sföt5braud) / ber/ abufus, 
abufio. $raud) bat (fbre / SKisbraucb hat 
VrfbanDe/ ufus habet laudem , crimcoabuiu« 
habet. 5Ki*braud)cr / Oer / homo longc au- 
daeiflimus, abutens aliqvä re. (fin vDT($brau> 
d)cr feiner feb^nen 3crt / otiö abutens. tlin 
■SM brauebn: ter €bre/ riolator honoris. 5)?^ 
bi\".!fblid)/ abuii-.c, cum abufionc, uVinufitatuf, 
i n foht« , cavillans^ 

ScTtbrailcbcn/ neceilitateaftringt ad remaliqvam 
Htendam. 'Der SRorbrancf) / fuprema necefli- 
rasrei. 0^otbreiicblid>/4^f.pernecefläriiu. 

iScrbra lieben / abfumere , confumerc , utendo rem 
detcriorem reddere. 93erbraud)te* @<!t/ pe- 
cunia confumta. 2Jerbraud)tc ^lijcnnHii mc- 
dicamemaadhibita , applicara. (£'r bat Viel kl 
bet Spotcfc verbraucht / ingentem peenniat 
tummam crogavic in medicos , multos fumtus, 
impenfasmaximas fuftioun, infumfit.Ceat, col- 
locavit in re medica. 

2BicberbrailCben / retaliare operas , rependere of- 
ficia,denHÖurirealiovl. sjftan f au Den ^?ami 
ein fiubcrmal n?ieberbraud;cu / altera vice ejus 
operä uci potciuaiM* 



223 



33r 



35r 



25raun / brauner / braimcflcr / « «. 

color bxticus, fubjqtitlus, fortih BumtV brcn : 
mit. 5>raun nnb blau / lividus. ,i«,unni 
braun/ii" liebtbraiin/baduu.ipadireuj. vidu- 
braimfr na fr <q vw fpadix. SXotbraun / m ■ 
biduc. jpcuorann / ravu». (SeWarjbronn/ 
mutinenUs. XunfcIbrailQ / pullu«. «üJiflc»- 
braut!/ violaceui, amctliyftinas , janthiaus. 
Qjraim In rot/ Iadicus. vr (f) nw iör aune Sluaen/ 
faviocuii. €in(5d)n)drjbraHnauqidt)fcr/ ravü- 
la, ravilis. Cf in bratllici' S5?017 fufcusaethiops. 

S&rcumK&t/ «4 infufcui. ©n brritnUd)tc^ 9RJa> 

lein/ puclla colons fpadicei, nigella.bortica. 
23tCUttr/t>l«y color rufcus,fpadiccui. Sed&in/Um- 
maiio qvtdam tonfifUrum Aiakir fcfc QSWUllC/ 
fynanche. £)tr $reunc baben / lynanche la- 
boraxe. 

braune n/brann werben/ infufeari. Et aüiw ln- 
1 ufeare , braun machen. Dkitxr etimn 3inbrau» 
nen. (£r jft »on ber £pnne anaebrannet / fol 



224 



©CI ^Ibcilb Mimet JU braunen/ ^ u ^ ra '„f C n/mitciccre,nianfvefcere, «/.defecart. 

t. JDir Jfirfc&en brennen aü\je< fldcrc t federe. $a*SHer bar ausraufet/ 



• aduftut dl. 

veiper ingrui 

'n: (S cerafa fenfim nigrefomr. 
$raununa, y 2>rcuitunrj7 Die / infufeario. ©ie 
&rauuunqma(r;ct Die Knaben niebt bcplid)/ «o- 
lorfpadiceus pueris ornamentö cß , nondede- 
corat pucllos. 



$ranfen / tthm. verLtas/ & taa (Scbxaufc / mu- 

gitu«, murmur, HomtMjs, it. jefhiario anim L im* 

vetüt mencis. ß$ ifiein(3ebraufe in ber <$tn> 

beil. ingens fremirus auditus in conclavi. £) 

SBiengecranfe / bombiiano. JDa* glieejeuejc» 

brau|i7 rr.uicarwn (ulurrus. 
35rtUl|l$t/ Ai/. ftrepens, perftrepens, fremeni, 

acituoAu, morofus. ©a< brauju&fe 9)i ecr / fre- 
ra xituoia. £ic brauste Sellen/ fludus im- 
rnanc ad cerrai (bnantes , immensö murmurc 
rcfoDanccs. (Ein braujtdjter .Herl homo ra- 
btofufi, damoitM, rumultuofus. impetuotus. 
^nbraufen/ petcre aliqvcm clamore, gravmfculc 
compcllaxc. SBatf Darfltu und) fo anbraufen/ 
bu €|el ! Qyul mc allatra«, eanii ? Slnbraufuna/ 
c o mpeil j cio acerba, minax, impcruoTa. 
!2Ulfi>r. ufen / U.fereqvoA ünbtaufttl/ exaeftuarc. 
pcrßrcpcrc , mvrncrc in aliqvcm verbis aecr- 
bioribus. ; 1 n fbr k i ufi ch f e ^BortC / verba afpera, 
cumida t Ccrmo curgidus ( clamofus, increpatio 
dura. 



ccrcvida reddec % fcdaca,dciccau cft. 
.öiu nnb f>cr braufcn/ukrocitröqi »ftuarc» eixettm- 

Arcpcrc,iaccricfcpcrc. 

S5erbr»iufifit / iä. 2tuBbrm>fcn/ detumexe , fe« 
dari , qvitiaic. 



feraunbalt/ *b Umf»49umU&t Oticus, '^.^^^^ t it£rum ■ imum ffCmcrCt 
fubaqtilus. ( pcrftrcpcrc % dcnuo 

Srciinicin/ t>fl6/puellajamhina,nigella,colori« <g r aut/ W«/ B^.»rin>e/rpon<a,dcfponfau, 

hyaciiuhinu ilem cqvulut fpadiccas. 

25CaU6/ bCOUfCn/ fremerc. ftrcpcrcrcro- 
narc , exasftuare. £)\\&$RKV bWllfct/ marit 

fluaüs mugiunt. Qai i^icr nnb ber SSeft 
br wüifer / cerevida & muftum xftuanc. dinvj 
bafru viel qe^en midi ,11 braufen / quid fremi« 
contra mc ? <£r braute r vor 3i>rn/ pras ira fervec 
& inronar. vf r bat lange alljier gebraufet/ jarn 
diuhic inftrepuir. 

Q^railfer/ t>cr/ fremebundus» murmurillans, £5* 
mtnh. indignabundus ( ftomachofus» ira per« 
cirus, incitacui. 

Traufe SfJ'^rnufung / Wc / prop™ aifhis , fenror, 



y mrtavb* indignatio , (tomachus , excandefeen- 
tia , bili«. Scr !Sein.ejcbet in ber Traufe / 
num aeftuac , in fervore & .vftu cft. Sic defa- 
minii lafcivlrntibut Micitur. <*ic jittb in ber ^rau^ 
Je nurem appetune, caiuliunt. 



nora nupra. Vidriur efftk brilbcn fovere , foc- 
tificarc , qviM fconfa ob fobol'u provägationtm d*ce- 

rrtur. ®cr ba^^1f*cf bat/ furet bic fbxam beim/ 
cui fortuna favet , vel dinte fponsa potitur. 
©a* ift eben Die S5ra»it/n)prnin man tanjt/ prov. 

hoc eft negotium primanum , de qro i»s agira« 
tur , catdo rci in eo volvitur , vertitur. Willem 

eine 55raut wrfprtd>en/ defponderc filiam aii- 
cui. 6icf) eine ©ront nebmen / defpondctclibi 
alieujut Hham. ^incSßinbsbraut / mrbo, v ( r- 
rex, ventus impetuofus. Se.4 m.ittui hocXOltfo* 1 
brattt vrnitt a btßufcn/ ventommsabit * mutinu- 

/«. (Eine Jgpcnqrrribraut/ monialii. 



^etne anbete $raut nehmen/ marrimoniunj rc- 
petcfc, adfecunda vota tranlirc. (?mefd)Cne/ 
freunWittK/ begliche 5>rant / »enufla, bianda, 

mrpis iponfa. .ptmmelfbraut / fponfa Chr -Ol. 

Xenifhlbraut/ laiaia ,ürix»Yencfica, Caga. 

Ereilt 



$rcutlrin / ©0« / dimin. pudla fpontä, virguncuh 
dcfponfaia. 

35wutbaft / aij. a-f». in fpecicra noyar nupt» 
tief) brautbdftansfdjmuarii/ inmodumfpon- 
fae ornah , ? cftibui nuptialibus iudiit. 

Sreutigatn / & 23reii tgam / b«r / fponfut , fpen- 
tus. 4£fW nomrn bot k B taut veniat , Jätehtur, 
fWovts ctrrbrum in cakxnro non habet. S ti jvid 
j>)!Uba p ß.rma a.uil /;/, »cm omnibui notum rfi. 
(*)aUI *utem tntiqvum vocabulum Teutumcum tß, 
v i r um Jtnotan*. Hinc Auglo-S*xonet mari tum 
MpptlUnt (3)0niaB / it* , ut fit vix five mari tut 
fponfe « ra/I nu/« f/Jr «5 antiq vo gani / infus , de. 
Uttae» uuie ©diuniclidb / lafeivus, pctulantfi . 
W llÜTdclld)f Cit / lafei via. £y? ttiAm gemma no- 
mine ÖameliCDfn öperf |lan /charcedo- 
nius,/4/mr irrl*. Er ftcumdum banc Jedu&ionem 
'iM'i'l! fhl .Uli denottrrt lufum c5* delicias novn 
nuptae. QMutbreuriqatn / fponfui dolorum vel 
iugTuiM. jtomaJiÄcr &reurigam / fponfw 

reu 'ms. 3*raui imü:£reMid.am, inatnmomum 
contrahemes. 

55ccit/bcettcr/brcitcflcc/ *4 i*tw, dmu- 

tu$, JittuUit, if. protcnlu», diduetut, latc patent, 
fpatiofus. (£ra breiter SÄfl/ramuspatulua. €in 
breüer (Gürtel/ lan Zona , balteus. "Das breite 
<Enoe amPJHbcr/piimula Brette vr djutxern/Uti 
humai. £>rouc tirn/ froni ampla. (£incr/ 
Der breite giife bat/ plonn, planem, breite 
Riegeln / </ub (Debfenmngen £> Bieber* 

jtflUfcan?* / Im« v*. SÖreite Al»"cf>f ' P'fcc» plan i. 

tcf>f eines' ^uses brei f Ion feiner SKeinung »ei« 
d)ett / nec Latum pedem a icntcntiä difeedere. 

32agel5 breit/ latum ungrem. iß fo 
breit / al$ es lang tfi / unum * idem eft. 2Sr< 1 1 
werben / Utc&ccc. SBeit unb breit / long« lare- 

<JTC. 

Streiten/ &compofitum Slutftreiten/dilatare, ex- 
planarc , diduecre , diftenderc , producere, 

.r ampliarc. It, di vulgare » bervulgare , disicmi- 
narc , dt«ftp»rc £in * t|"d)fud) über Die £afel 
breiten /menUm mappa itcrnere. >>ie glflqel 
»i nsbrti reu / diftenderc alas. <£ id) breiten rt» jm 
fijnißcat fuperbirc, fuperbe incedexe, pompam 
a^i are , magno faftu ambularc per placcai : Et 
tneUpb muJtumdbi igmerc, tnbucre, clat>dr 
m.inuih\e festire , ßlor^ndo fr extoilerc. 

breitet iid) übe ra l wie ein 5'i ofcJ) / inftar bufon>s 
inflttur. 



breite/ t>ic/ latirudo , planitiet , fupaficies. .^ic 
freite am Xut^ latieudo panni. ftcfcrbrdtt? 

faperiieicsagri. SJanbbreire/ latirudo ltgami- 
num. ^>atii>breite/palma. ^röenbreite/ terr» 
planitiet. ^>inimeUbrctt< / convexum cotiL 
riiftbrdte / expanfum aeri«. ?lBeg<?br«te / U* 

tum w/fpatium vi c. 

Breitling / We/ *d. fvodfdttiit / drltenfio , dilata- 

tio tdiffufio. 
jJrcitlicOt / a.ij. y jj'x' Hagvacui , laxut, q vodar«- 

modo latus , laxe , aliqvaorulum late. 
Breitling/ txc/ e/2caUeameneuoi laxura, ijvalia 

funt udonci , calonc», SS'calopodia. 
55r^it)Cl / Oet / habena , undt QäHorum bride. 

örctfclcn/ Irena rc cqvum. 
5iöfbreitfH / fternere, protendere, dilatando fu- 
perponere. Jeller aufbreitfO/ oxba,/iMcjva- 
dras menfat imponcre. 
9l»rtbreit<B /paläm aliqvidfacere, rermonibuidi- 
▼ulgare. Ausbreitung / di vulgatio , rumor , di»- 
ßpatio rei. 91u«breiter / famigerator »dvvulga- 
tus. 51wSiKbrettet/dtvulgatuf,penrulgatus. 
öriiberbreiten/ five Uberberbreiten / infternere. 

Gine t)eef e/ fp man uberbreitet/ inftraguium. 
Drunber» fit* Unberbreiren / iubfte r acr«. &n u»# 
bergebreitetes 5u^ / fubftxamcn. 

(gprCÜCn / Mdditi ptr frosthef. lü. 0. iiemftre eß 
qvoJ brdUn/|]*cuimj tvirm fignifUdt Tpargere & 
fcipfum exteadere, infolcntem fe faecre : hsbH 
compofit* (\üi> & ierfcreitcn/ nimü fc jaüate, aliii 
praefexre fc 

<^pr«^rl & ^prei$llen / pompam agerc. 
magmficedrflu^uatim incedere> »M Otf / W 
ntna\\t<5*$cn 5ucttg«wcrDcrt veolWn/ qvi- 

6preijeler / Oer / fyrma trahen« , grand« fupercwio 
laecrtoc hbrani , pavomno ambitu fc circum- 
fpeftansdradmiran«. j . 1 

6preijelep/ MC/ falhis, füperciliumgrande.m- 
mor mentis , fuperbia vcniota. 

^preucn/ fätßi po /iTrpJoc. Hu t. ^ « £r*rifc 

tclt/a/ijj (UiUatr (pargere «o/af , gTiterncie. 
i3prcuer/t«r/ ipar-cns.ftcrnent. . , 
.y^Prcil/tU« palca,acut.Ir.ftramciitum,l>rarnm. 

Meiere uen /conrjjcrgcrc. Sine ^cfprtuun^ / con- 



fperfio. 
.t.'ü! uob «VI 

1 3^ 
1 fpreuet/d 



ftreuen / /«»r icrfpreucu f' A ' f ("' 
en«iig,d*rpcrfio. ^in-uubbetije* 



:rsc. 



227 



35c 



25r 



$28 



3n e troas fpreuen / yi w cinfpreuen / »nfpergere. 

V^priCflCl/ Öer/ i 0prCtt«tl/arcu$,9T/4/e» funt 
arcaicuaii aptati ,bie2Biegenfpriegel. 

Cprlegelny arcuare. (Spriegele ttc Sßiege yi/ apta 

arcum cunis. ©cfpricqeit/ /» ' ' fpricgelicfit / ar- 
cuatus. (Ein fprtcijclid)tcr SlOaqcti / currus ar- 
cuatus. 

©Pfi*t/ Wt/ * fptdtfn/ antennaje* lignum 
tr ans verhau in malo. lt. venabulum, ein 3a- 

gerfpi«*. 

^3tet / tae/ p/. t*f / afler, tabula , aflamen- 
ta. t 4 btCtt/ v> öf ter txttnfiontm & latitudmem. 
#0(1) m&tttfafil inaltiorcgradu.dignitam 
conftitueum efle. fg>Xtt etiarnjumitur pro tabula 
lufofia/rualcatoria, (£m€pielbret~ Hmc im 
Jßrcte (ptclctl / ludere alei vel ulis, animumcal- 
eulorum kuuitcl.ix.uc. €i$Ctt Sßrtt / älteres 
qverni , qvernci. ©minenbret / aflamenta abie- 

' &ifenbret/planca«uparvinari3e/fuppo{ita, 
fedjniljbrct/ afler fecarius. (£d)Uf$brcit /. fepi- 
mentum ex aflere. <Sct>n>arfCnbrcC / planca.. 

Analem/ X>(tB/dim. aflcrculus, afler modicui.. 

Uretern / *A aflatus. (Scbrctcrt coafTatut.. 3>re; 
terne 2&pben/ pavimentumeontabularutm. 

93CCt>y Wr/ pL*U?&Ut)t / puls, pulmen- 
tum , pulmentarium. Olpfclbrei)/ puW ex pomis. 
J?iirbl5br<0/ « cueurbirm (gperbrep/pulrnen- 
lumexovis. ©rifebretV ptifanarium. ^)ilfd)Cn 

bren/ appluda. ffinberbreo/ pappa. SBoweU 

brcr)/ puimentum amygdalitium. iOiiblbvciv 
puitificum fax. Sßa&erbreo / put» « *qya * fa- 
haä. Diebe n als wenn man $rc o im 3)%anl< Kit 

tf / balburirc, mucirc , incq^jnnc loqvi. ©cm 
tfinbe SJSrct) einftreidjen / inrliui pulticulam.ia 
os indere». 

5J5rn)lcin /.tüM pulticula.. 

S vc pid) / pulmentaris. (Ein breMidjte $ €§cn/ 
eibus pulmentaris pulmentarium. (£ttva4 
brf pi(f)t mad>Cll / inftar pulmemi contercre. 

93ren / z 1 ™ btiny '* SSranöv r*c«*nu. 

qvx Cimbrtc*, galca cnftata fat cornura; Htnr 
feft'nnO nomtn proprium Di/rk Brennt tji jß galca- 
tut. J«4> f««m f/r $ränt)cnburg / prarfidiuin /« 
caftellum armatorum*, fivr galearorum ; £i n> 
mmapropria ri 9li$branÖ / tutor ignil. JgMlO; 
bi\1»b/heroigaleatorum> ?llitbran&/ tutor/hv 

galca gcmiif Aurbranb/ /h* giifibrenny milc« 

pcdcÄCT. J&U$brv'nRCT/ nobii >bed« &ä>xlxtx/ 



fearabasut illc majufeulut , galeauis , rubrii cor- 
ntibui ftaü« teftaeeis arm.it us. 

Srenn/ brennen, saxomcubatntn&btt* 

nen ardexe, flagrare, urcre , incendi. ^d) 
brannte / id) briunte / gebrannt, brennen Am 
ftgnifu&t qvtmlibtt impetum aninii» : Qür 
gorn brennen/ fervere iracondia^ grepen ifl 
bet*er / benn brennen / meims cd nubcrcqvam 
uri. vrr brennet vor §Iei§ sum frudiren/ ardec 
ftudiöJiicrarum. €r leufr/ alö nxnn ihm Der 
^opf brennte/ qyafi exigneaufugir. 9Baä tid) 
mch: brennt / bai lef<t) bn nitfyt / in alieno choro 
pedem nc ponas , fac tuaqvaetua funr, qvarfunc 
alicna rclinqyc €ih gebrennt Äinb ffirtf^t bat 

Sii'iU'V ' i< pilcator i£bi» fapic » nocumenca 
ocumenta. gin tvolgcbrannter $epf wäret am 

Ünaflen / prot;. vexatio dacintcllcctum. ^alf 

brennen /^cd) brennen / calcem, picem coqve. 
re; (Silber brennen /argtnrum purgare. 3iecj;cl 
brennen / co q vere lareres. 
Brenner/ Oer/ aduftör , ufrularor, audtorcombu» 
Aionit> excitan* , parant ignes. (f in ?.Vor M'rni; 
ner / incendiarius. Softcnbrcnncr / uftor. 
MfkcttKt / calcarius. Äcblenbreuncr / car- 
bonarius.. 3>ec]elbrenner / latcrariut. 5:ren 

tlCV ttiam Jicilto mom Pyjrcnacus. $>lMI^ircm. 

brenner/ deAillaror. vmi adufli.. ^iir}crbrcn. 
ner /.dciTillau>cve«etabiliuin. ^Irinepbrenner/ 

alc h y mifta. 3eiu)CnbrCliner / cha: .Itter um in« 

uftor. 

$rennungy&tc7inceiifio, uftio,inflarnmatio, ar- 
dor,fervor.. ^alfbrennung/calciuatio. 3-c 
oribrennung/ latemm coaio.. 

$reiinid)t / & uren», ardem. & reud)t 
brennid)t albirr/ ignem, combuftionem olee 

• Dkttur riiäm brcniuTidu 85* brennerifd). 
^renjelen & brin$elcn/ ufruiare-. w»c igreiu 

jclicbt & biutjclichf / aduftus , ufVulacus. 5^er 
^ranbwein bat einen brtnjelicbten @>efd;macl/ 
fpinrus vini uirularum faporem habet. 

v ^ranb / Ure/ pli tfe^rmibe / ignit, incendium, 

uftio , inflammatio.. gcucrbrflltb / rorris. 

^iaud)en^el• £efd)branb / tino famans. ©c* 
!cfd)ter QSranb/ titio* ©er Q^ranb im 5?orn/ 
uredo , rubigo« ©er Falte 93ranb / cangrxna, 
Hderatio; ©er 95ranb an ©efd)n?aren / uri- 
eo. (Em iRad)bar ifl bem anbern einen Q5ranb 
((bulbig / aliqyid, anali propter vicinum raa- 



Brunft/ vwpi- Q5runfte/ *ftus, flammi,«r- 

dor, fcrvor. geuerSbrunfl / incendium. fl'C» 
bi-sbrunft . » gm* amom. £ü |tc in u nft / Terror li- 
bidmi», catuhtio. $W&lUU(i f cxcandefccnüa, 
turor iracundias. Der £irfd) tritt auf ttc 
25 r i! Ii fr / cer»u» carulic, coitü« appecentii arder. 
JP)irfibrun^/ tuberum eß t &sicüur fungus 
ccrvinus. 

35runftü}/ Ö^^v.feryido», ardeos, devot in. 

&Sm im ©eift/ Hevonu Ipiritu. (Etwa* 

briinllig beijCbrcn / ardenter aliqvid appeicrc. 

3aMwjN0 Ö» brÜnftWlid) / fervidc, m::mc. 

Sit 3mbi ünitia,fd(/ferror,ar<ior, devotio. 
Slbbrcnuen/ deflagrare. abgebrannte Ecntc / ho. 

m i iks incendio depaupnati. §lccfcn UUb Obr 

fcT abbrennen * pagos fLunmitdelcrc. 
einbrennen; adurcre, acccndcre, (Einem ein SRal 

anbrennen / candenti ferro Ttigma inurcre. 

Ungebrannte 3eid)cn / inferiptioncs -trontis. 

Ungebrannt VE&cn/ eibus aduftu». ©ie Jungfer 

bat angibrannt fttifty hjK wgoamar,3cipon- 

(äcacftT ^ 
Aufbrennen / igne purgare , indarare aduftione. 

£)ie Sierfo&er aufbrennen / dolucerevifiaria pi- 

ce condire, ru marc, obeurare. 
abbrennen / exurcre , flammis fubvertere. ©ie 

Stabt \\\ ganj ausgebrannt / urbs pcnitüi in a- 

aeret reda&aeft. 
95ebrennen / circumcrrca adurcre , ambirrere. 

Som ^Setter bebrannt/ fulminc ambuftus. 
durchbrennen /perurer*. £reo£tpcf werfe finb 

Uird) unb burd) rerbrronet/ trea contignationo 

peturt* fi vc exuftae tont, 
gorncnanbcbrcnncn / pranirere. tSörnenfoer be» 

brennte 3aun|lccfcn/fudapneufrae. 
Cutbrennen / excanddecre, ignefccTe, inardefeere. 

5n üicbe entbrannt feon/ perdue amarc. 
jg>cr ausbrennen / forumcic öa* geuer brennt 

|un gemtern unb £)achc berau* / rclucenctlam- 

inis teneftr»* culnima Jwmus, flamm a eximv 

pit« » 

Cerbrennen/ conflagrare,comburere. vrm flei» 
ncr gunf »erbrennt einen oanjen HJalb / parva 
fcintiüa totum exurit nemut. !Dic Singer 
woran »erbrennro / impmdcntia fui damnum 
facerc. j£KtUwtrbrannt/ fcmiuftu», 

tarnen & berrten/ u. bornen # bornen/ 

Smx. vn mrtath. & ipfum brennen / ardcre,tor- 
rerc . Diiitur rtuan banfen / ut : ©cbanfte <4:rb> 
fen / pita tofta. Ab bor &*rrt<n fucciaum iUi- 



r«r5Barn(feinS£r«bcrnfrein/ fW^Srcnnftcfo/ 

epiiA vnßar rtßiut ardtt, gratum öderem ßirand». 
Q3^rnfcn / catachrtß. etum pomtur pro vexare* 
exagicarc aliqvcm , urere hominem. ^d) WlH 

bfd) barnfen / Dn folfl nicht wnjen / wo Dir (er 
£ppf ftebet / fic te-coax^abo , ut , qvo cc YCttai» 
ncfoai. 

aScid)/ beeren/ frangere, confringerr, 

rumperd lacerarc , tcrerc , violarc. Et paßivf- 
runipi.fraugi.dcftrui. 3<t) breche/ bUWldjft/' 

er brid)t/ wir brechen ic. 3* bracb/ ich braebe/ 
gebrochen. Grethen ttiam mutu *iu figmficät, 

qvodexrmplti cUriutfut. *V. C. ^jlimU'U bt<d)(tU 
colligcrc, dcccrperc florcs. Objl brecbcn / po- 
ma legere. $cljen brechen/ furculos defrin- 
gere. Die tiiv breejen/ >ulvam aperire» 
qvod infam* dfprimogrnitU diettur. (EbebrCCben/ 
adulterium committere. T><n Etilen brechen/ 
appcuuun cohibcTe. glachS brechen / linum 
<omminucrc,decorticarc. vf rcinbred)i'ii / c;c 
dere, revellerc, incidere lapidem. Siabbrccben/ 
crura clidere. ©en Qöein brechen / Yinum di- 
luerc,»ordere. Einern baS^erj brcd>en / mi- 
fericordiam movetc. £>ie Äranfhe<t bricht/ 
vis morbi remirt it. ©fl$ Äopei brechen / ftft- 
-verejejunia. Gich brechen / -vomerc. €r rt)itl 
fid) brechen/ obonnir ei naufea. ©aS Schliß 
ton her Xftr brechen/ foreipe feram a foribui 
revellere. ©at? ©efe^ bred)en l legem infrin- 
gcre , muldam eormnittere. ©en 95linb bre» 

eben / feedus violare. ©en ©abbat brechen/ 
profanare ^bbatum. JDen gricbcn brechen/ 

»onditiones pacis difturbare. ©cn ^)a!S bre« 

eben/ gulam frangere. Die 3ufage brechen/ 

non ftarc promisüs Bre. 

Ererben / t>a*/ nom.txrb. es'ißree^ung/ t(e/ fn- 

dura.Tapxura, Um Tomitio t Tominn»t)aufca. 
^rtcjjC/ Vi* / Imi decorticatorium, ^ulfella lir 
nana. !&rcd) incomptfitit mußt eß y ut: OthleU; 

brech / ntiks &iu\)ta)t\/ononi$. eteinbrechy 
faxifraga. 

frecher/ vtt / ruptor. frecher in/ Vic / ruptrix. 
Verbrecher / adulter ,m«chus. (rbebreeberin/ 
Vic f meecha , adultera. SJanbrcther / audor, 
dux , index vi«, femitac , glaciem frangen». 

SßiinbKdjer/aqviiaoififraga. V£ibbred)er/per- 
jurui. ^rieJl^recbcr / pacis naptoT. 55unb< 
breeber/ tadifragus. JbalSbrecber /<o\\umfra 
«erticem Irangcni , cftringcn*. ^)irnbrechcr 



2 3 l 



33r 



55r 



dt terevifiA ßtrti ttmeto dkiiur. (Ebcbrcd)tT/ 
ttiam dicitur tlle, avifruSut ante matutitalfm de- 
terpit. §t l|Vllbr cd)CC / dicitur de ventis tmpetuoftt 
§0 fulmine petru rumpente. j£>CTJCnbrf d)CT fic 
zmotvocatur, qvaftptüoravulntrar.s. SJfaucr« 
btttytl arics , tormrntttm murale* öioßbrcc^cr/ 
«uctfraga » nucifraogibulus. <£tctnbrtd)er/ 
lapicida, latomus. 3*^nbrcd(><r/ mcdicus dcn- 

• fium. Siwigbrc^cr / tfUb &wb|Ucic&cty 

frondaror. 

SHcchio. #brc($lic&/4rf/.c*aiwrk Friabilii, fra- 
gil«, imbectllus, fragihrer, tcncrc, lencri- 

tcr. &at gjJctb i|l ein örctfjli^c« @<fa*&/ vas 

fnabilcmulicr. 

3Jrcc&f)flft bre cb^afrtg/ «i/. Htm qvod brcd?ti^/ 

cU" infuper valetudinarius, morbidus. 

3b:iä)\am/ a4j. idtm fw>d b«d}U#/ friabilii, cor- 
rupcibilii. 

f&TtdbiittQt / funt pifeiculi parvi, Omari gußtu. 

nom. verb. pri- 
ma aratio , cfrra&io » profeisfio foli , rcpaftina- 
lio. S$rad) ttiam fignificat fterilit, fernen non 
aeeipiens vtl ferens. Hinc: ü&rad) liCQCR/ in- 
eultum jaecre, ceflai c , rcqviefccrc. £u$ üöcib 
ItC^t brad)/ if mulierevacua,vacante t vidua, & 
tujtu m Ai itut effdttw, impos out abfrns tft % 

^Marfu'it/ rcpafHnarc, novare agrum, aratris * 
ligonibus arva frangere , proprie offriogerc. 

©fbrad>rcr9l(fcr/agcr paftinatus. 
55röCf 1 1 \>9X I caaii rcfimus pfopttr nafumineur- 
iium 55" Qyaß frattum. Dkuntur ttiam ahi conti 
wnatici &rac!f nbunbt/ vulgh bracebi. • Sgrätfin/ 
•anicula, canis foeminina , 8? ff» catachr. pudla 
Iafcidens, foemina ddinqvcni , qvam inertpa- 
Mi: £u loff Srdcfin/ inverecunda canicula ! 
©rd cFWtl/ dimin. cardlui. 

SSrccfe/ t»fe/ ^/«»todje/ piur. »Srocfm/ 

mica, offa, bolus, buccclla. -Douiilbrcff <n / fr • 
vortun reliqvi«. Siefen UtlPcriti ^tfd(>f/ ana- 

r u- übrige Bretten fammlcQ/ fupeun- 

tia trufta colli gerc. 
S>l'fcf(rin/ dimin.'ÜM/ fruftuturo . mica . ofTula, 
turunrhila. QM tkflrin ma^i'n auch 3Src t / co- 

pia mi carum paoem effiauar , ptov.qvvd mini- 
ma non fint fternenda. 
Groden / & Dr6cf (kn / terert inmicas&fruftula, 
«livcllerc auc frangrre. (fr |> a t i'dx n / bfti cT Ül 
Die SRild) brwfen ran / prov. de opultnu & y *- 
ävüt , fupaeibei; q,r« f^'cn«Ldc r i y«l 



232 



(f «nbroefen/ intcrexe. €iniicbrocrrc 9Rilc(> / 
tum. ayag baft cin.jcbcocir/ top tnaaftu 
aild) auseven/ tuccqvod incrifti, cxcdcndui» 
ribi cfr. 

Scrbrocfcn E^erbricfdcn / friare, atccrcrc. ©ic 
B«(una ^rbr^ctelcn / pari icuiatim folvcrc. 

$rötf clif^t / 4i;. frubiUs. QJrricfdicbf gir ifl 
gut JU verbauen / caro friabilu coucoäu la- 
«Iis. 

35r6cf fd/ idem avod ©cbrorffc* / intrirum. 

gmficationlS 

eß. Proprie notat frac^uram, rupturam, fciflu- 
ram , fcifltoocm t irmi^ r/I bernia, ramea , ix. 
dchdum, miilcVa, ii. ramus viridis arborit , ^ftl 
biC ytiev ailf bCU Jpilt Itcdf n. Tandem ftgnficat, 
caligai, Aibligaria, fcmoralia, Belg. 2>ro«f/ 
Gotb. IbtAtSot / qvod veterum braeed fuerint per- 
tujx , pvalt* adbttc bodie Helvetierum ivm panno- 
amiftgminibut ctrmtntur. ©finbrUC^/ crunfra- 
gium» S5uiibbru4) / rupuo foederis , fordifra- 

Eum. €bfbrud>/aduUeriura. gntfcnebruoV 
adio, ruptura pacis, pacifragium. l£i£e& 
brU(T) / perfidia. ©laubensbrud) / apoftafia. 
vrif bnwft / gladei fiilüra. ©ddrbnid) / viola. 
tiofalviconduaus. JpalöOVlld) / homicidium. 
J^Pljbnt^f/ dchfta rarionc lignorum* fyUa- 

ramcommiüä. 5falfbrud^/iw(Efcinbrud)/ la- 

tumiat. tanbbvüdjf/ dciiöa publica. <Rabd« 
bruA / luxarfo umbilici. Pflicht ßve 3imtd< 
brueb / muncris prastermillio , orHcii neglccbis. 
Sccubrud) / novalc. £Ktrcf>(^briict> / noiatio ju- 
nSrix. ©cadbruol) / telorum ruptura. »crU' Kl- 
bniob / refignatio litcrarum. 5 reubllld) / tra- 
Aiofidei-. {£<f)ii\bT\l<S) / naufragium. a^a§<r« 
britdE)/ inundacio, alluvio. ^HjÜnbbrucbe/ ar- 
borcs ventorum vi dejc&x. AUA fignific. QBwb» 
Ober ^armbruo^e funt herniat veutof». QUok- 
fmbrueb/ Cataracta. 5i*?t»rrbriid> / intumatio 
rromiflbrum. 3alfn» ßve 3irftT> ?icd)f tt- 
bviidnv fraAtoncs numerorum. 

^vficbia brud)licb/ *$rft. iVrm ^voi brcd^lid; 

&vt)trcct>lCJ /friabilis ,'fragilis. i/rm afper , in- 
cuitus. .fr^nibriicbi \ l ramieofus , ruptus , hcr- 
niofui. Q5l'Üd;ia (tum txponitur lenrus dt flexi* 

biltr 

^ruci^Uc^rdt/Ofe/rxagiliraf, infirmitas, dcbili- 
rat. 

§ibbrC(T)cU / rcvcllere, abrumpere , carpere , abs» 
trahere» Utm deducere umere de Aimmä . de. 
uahcrc^-any^ defakarr. %<fy fcabc ü)m nid>dT 

ttf« 



233 



234 



Äbaebrpcbm / tanti emi, qvanti volnit. 9lm 
©eltc abbrcch/cn / minori» emert. t3tincm 
5)?imbc abbrtcbctTV dVfraudare genitmt. £)c in 
ÜDfcrb ein ififcn abbrechen/ eqvofolcamrcircl- 
lere. ^gebrochene §dfcn / rupei abruptx, 
pratrupoe. 2lb>JC btO(S)ül(X 2lft / cerm«. 
JSbbriieb / fcer/ damnum , jaßura , dcrc&us , prac- 
judiciam , detrimeneum , dcltqvium. OhllC 

Abbruch inetucr <£brc / absqvc prxjudicio fa- 

m:e, falva cxtftimaäonc. ibcui grillt) «ff (in 

avoFCi' äbbrudj tjeftbeben/ koftiivirci diminu- 

cat , deperdi ix (unr. 
£lbbr»d)i} / *db parcas, praejudicant , damnofus, 
ß& sAv. damnosc , parce. Unabbrildliq I fineprse- 

)udicio 1 damai dcmnicnto. 2lbbn!ch!id;f af/ 

t>tC/parcitai. 
Sllibl'CCbcn ' dclibarc, admordfre, alTraneere, t.'. 

illucctccre, putrefecre , putrcfirri. Qjci) 'JltlbTC' 

«jy»be$Sa<jrt/iubofcuin lucit. 51 11. u bricht*» 
,Obfi / poma purrida , vice« <£ine attaebroebene 

5)1 mt . Ar ift/r , f «;•:♦ virgmitts Jeltbät ä tft , tf v i r go 
-defponü ca. Ol II bl i'Cbfn ff muh r/? primö loco de- 

cerperc. l/nirQtnbnicb/ Oer/ primitiv. 31»- 

bni ;f>M J.'Jrm intamit . perfidus , £5" pcrfidiose, 
inridcluer. glnbrucbjg an viln'cii. tgnominio- 
fum , dedecorum. 

Anbruch t>CC/ acceflu« , adtnorfio , putrcfaltio. 
Slnbi i; d)ui , putrefattm. Slulu'ücbiici}/ mol 
lit. tener. 5lnbn'id)hebc Sßflbre/ merceiad con- 
ta&um 4t dclijbarioncm in vi taute». Siubrudjii)' 
feit / NC/ putrcfa&io , adniorius. 

Aufbrechen/ cfTringcre , rumpendo aperire , it. 
loco Cc coramovere, vaiacolugerc, derukere, 
hiulcarc. Briefe älifbredxn / refignare literas, 
flgnacula removerc. £)er 6 du\i rt » / tat» <B<* 
[äaxvht bricht anf/ uicus cmmit pu$. £>icftcr* 
Jen jtnb ihm von tfälrc aufgebrochen / mmid fri- 
gore diirupti pedc«. £)?r Ctbafc bnchf AU|^ 
Beile auf / pj-*g-i redulccratur, vulnus recrude- 
#cir. £ic eolDaten brech.cn auf / milircf caftra 
movent. 

Cufbrnd) / fcfr / cftra&io , effraaura. Sfufbrncft 
i*r gcr|en/ P crn '°' rhagadia. ^liifbnich t*r 
<£rbcn/ terrae hianu. 9tnfrTü(i) jiir Steife / »tcr 

ineeptum, ÖF'fcfa pcregnnar.o. QufbTUCh bet? 

JCriege^heertt / vaforum collc&io, cxpcdirio 
exercitüs, ircragmfnum. 
4ÖU^brrcJ>en / eruere, aperire, erumpere, percre- 
brefeere , d > vutgan. ^ tft .lil94cbrod>c» / ret 
Bcsacbuic. 3d»r au^brccfjcn / deucs ercllcic. 



Stu^ebrochcnc ^rnmcnPabcn ooct- SJienenae» 

Wirf C/ favidemesfi , exemu. fHüibn\d)/ titj 
roroor, cfHuxio , cruptio. 5t»J5brÜtb^/ 
divulgattis, noru« , cogninn ansbredjetl' ri. 
Um tfl carecrem f ränge r t & aufugerc. L t %ut< 
btechcr/cfTraclor carecris. 
^ebreeben tfivt ftaibrccben/ circumcirca frangere, 
drfrmgcrc , delibarc. S?Cl)brecben / prope 
rtrmpere. tßfbrccbung/ Dte dclibatio. Unb* 
brochen/4.//. cxirema parte nondum defraftum. 
OnrchbrccJjen / perrumpere , vi irrumperct per- 
firmgere ©urcbbl'UCO / ©CC/ perruptio, item 
diarrhaea ftu profiuvium alvi. jDurd}brO(hi'ne 

Arbeit / calaiura , calamen. ©nrcbbrecljcr/ 

CiC / pcxruptor, cif'iactor, cum violcnua 111- 
tram. 

Einbrechen/ irrumpere, inrrorumperc. (ginbrfr 
d)tT/t>cr/ clTractorxdium, ditectauus. ^nj. 
brneb • ©er/ irrupno. 

ntcjcijcnbrccr>cn/ obruatpere, ©ffiringcrc, contra- 
. frangere. 

SntjWeobrecben / dirwmpcre , diffringere. (Ent 
jroencjcbrc-eben @cfap/ vafafraäa. 

Sil brechen/ aperire, rclignare, it. vomere.evomerc. 
.^1: ^iren (fftre^CR/ tozc% effi mycic. ^rbre- 
cbuircr/ We/ 5J* p«5 (rrbrechen/ vomitas. 

^crtbriojcn/ rumpendo pergere, irruptioni in« 
ftarc. gortbruch' w"Cr/ abnio, mutio , mi 5 ra- 
tio. 

3cvn abbrechen/ prarfringrre , prxmordere. ^em 

£crjrn Ülctc t5piiji- fprnal^ebrpd)eii/ gladru« 
cuipidc mutilatus cft. 
©ebredjctT/ carere, deffeere. deeffe. abclTe, deficri 
<£g gebricht (>V;If m berJXtntcrn) / aerarium pc- 
cunin exhauftum cft. (£s4^inichrtnnt an niet)ft>/ 

fatis * aburrdc eil ci. ©a cö Olli StÖtin QCbr%Khy 
cumvinum non fuppetercr. Ontiicbi» ' Her 
ntofur, ramieofat , cncerocclicus. 
*5>;*brcct) / ©et/ ö 1 Gebretijin/ x>m / Vitium, defc- 

tlui , morbus , penuna , mdigcmia- egeftau 

©tbrech h^ben/ carere, egerc. ©ebrccb rom 
©ehe/ diflfkuhas nummaria. v^ln Uta: 9Jfenfd) 
ßat fein ©cbrcchcn/ nemo fine criminc vivk, 
qvisqvc Tuos patitnur manes. (Beblfld) ttum 
äuur.'.ur arrus, t^x.ttumtmi,* junguntur , \citc- 
br*. 

(5 c breiig £5" ©ebrech! icf)/ ^4 .&>. fragiüs, i ndi - 
gut, maneut, munlaru-. vHin (^i'bvcchhchcr 
SJfanit/morbidus, morbofuj, dinuus, Uli;'»' 
brccblld)/ faniu. integer. 

?J iij #>ebrcd>. 



23> 15* 

©e Lnc cb Ii cbFci t; Sic/ dcf c&us, .Vitium , infirmicas, i 
fragilitai. 

©Icidjbrccben / ex asov&.frangcrc. Birten # ud>cn | 
»tlcicfo »oncinanber breche 11/ placentam düridere, 
aeqva lancediftribucre. 

J0erbredE)Cn/ verfu« hanepartem fangere. ©ie 
3cit bricht baber / terapiuadcß , dies 1 nftai . 

*S>erabbr<4>CII / .deorfum frangetc , defnngere. 

£>cr.©oefen ben £opf l)erabbrccbcn /.capuc xe- 

<vellere pupulae. 

4?craotad)cn/ er umpere, crucre. €0?it ber «£>eim* 
Ud)Uit berau$bred)cn /.manifeitarc (cetera. 

4?crfürbred)cn / prorumpete. $>er Jag bricht 
berffir / lucefeit , diefeir. Slus bem £i 11 D c r I) a U 
bci'fül'brccbcn/ confurgere exinfidiit. 

^inau^brrcbcn/cruptionemfaccre. £80 ipitl ba$ 
£niH binailf brechen / q»is finis landem cht hu- 
jus rci 1 <it toirb einen fcblcchtcn Jf>inau$bruch 
cjciüinncil / infelicem exitum , ücbilcm even- 
tumforticrur. 

JE>inburd)brecben / perrumpere, violentcx tranilre. 
€r bricht mit feinem 2lnfcl>cn allenthalben bin'' 

buTCh/ au ftoricarc luaomnia patxft, ubiqrc ta- 
tet ejus au&oritas. 
?0gbred>en/ prorumpere, crumpere, eftringere. 

£>rr Dieb bat fid) l08\}cbrocben / für carceres 

etfreeit , vineula cupit , clauftra revulfit. ki'ii t 1 
Ud) bracb er barmic ißt I undem enunciabat, 
indicabac rem toram. 
COJitbrecben / mitemanber brechen / corrumpere, 
confringerc. SJftwbrccbcn / in frangendo ab- 
errart, 

JRacbbrceben / frangeodo infcqvi. tRcben abbr r 
rj)Cnv circumcirca defrinjjere. <£in 9cad)bre 
fj)er/ fucceflor. 3}acbbrild) / 0«*/ rupturrceon- 
tinuatip. 

tcberbrechen / diftraftione deftruere , tolo aeqva- 
re. <£in ©eben nieberbreeben / aedificium fob- 
vcrrcic.ikrtrucrc. SRiebcrbrud) / rudera. OitC 
berbrneb be$3ßot|}anbe$/ forum» everfio. 
9Runberbred)en frw J^innnberbrecben / frangendo 

dcturbare.dcjicerc, revcllcre. 

töerbreeben/ legem frangere, jus infringere,de- 
Ii uq vere , item frangendo aberrare, £)aÖ QJcr 
Erecben / peccamm, culpa, viiii oorfefjlicbcd 
SScrbrechen / deliftum voluntarium. iiin Uli 
Porfcßjicbetf / involuntarium. Dad SJerbve; 
chen netten / redimere culpam. €iu SBerbrecbcrv 
fineScrbrccberin/delinqvens.pcccani. 

UubcrbrcrbeR / interrumpere > miteere , impcdirc, 



SBr 236 

»Berte mit Trinen miber brechen / verbamtxca 
lacrymi«. Unbctbrccher / Oer / incerruptor. 
Unberbrccbmi'! ber 9itbe/ interpcllatio.intcr- 

locuno. 

3}cncinartbcr breeben / in duas partes frangere? 
33on unbenauf ent^veo brechen / fuftnngere. 
Sorbrecbe»/ praefringcre. -Bcrabbrecben/ pr»- 
rumperc. 1) ore 1 ul r e d; eil /ante irrumpexe , m- 
troBumpcndopraevenirc 

"Beiterbred)en >-l tpeitcr auf bredjen / rumpenda 
laxare , irangendo concinuare. :f ehre* 

brid)t Detter CLUi/ rumor percrcbrefcici exicia 
vulvjus , di ipcr tur vanc fcj' latc. 
Bi :bc vbr echc :i / denuö rumpere. g r b&t ftcb tvtW 

ber gebrochen 1 revomuic« 
Bpran etroa* jerbreeben / adfringere , allidere. 
<£t bat ben xopf am «Etubiren qanj »erbrechen/ 
in ftudiii tenimium nuecrando animo debilita- 
tuscl>, cx immoderaxo Audiorum ufu langvcc« 
jaeet . male feiiaoct. 
^erbrechen / difcindcre , revcllcre , confringere, 
dirimere , medium abrumperc. T3?»in fiabt a[- 
lentbfllben jcrbrcchcnj: Söpfe / viuis fme nemo 

nafeirur , prot». 3crbred)er / Oer/ vaftacor , deva- 
ftator,cxiriunii pernicies domus, everfor for- 
tunae. 6pief)trbre<ber/ludifragus. 

3licbrecben/ irangendo fervaxe, cuftod irc, operire. 

3ufammenbrcd)en / frangendo conjungere; 

XrDtfcbcnbrccben/ interfringere, interrumpere- 
3n>ifcbci»brucb / Interruptio. Atulta aiia Jaxtitr 
Mcomptftta ab hU compoftm ufu aAdiftendd , qvfilia 

funt e Rrommbreeben / unwteOerejebt:^ 
dien / tmvoneinanoergebroeben / un^uejei 
btoehen / un$etbroeoen / tinobgebrod^n/ 
sjtuncjebeocOfn/ imaufgebroer^en /ic. 

breiten ^ brijlm / ©ebreflen $ ®tbxv 

fien//»nt4 3öric0/ brechen tut ZttfTenSs'rai 
\ii n .': ruhen (F5aft « <Be0en/£>lit|1 a blühen/ 

deefle , deficri , defecium pati. Der 9rmut uC» 
brt|t alle^/PaupectasomnHtmrcrumindiga cft. 
ioeroeiM.nu iet i:"t. ruiucbrefi iud;t6/ qxicon- 

. icntus eft , orama poilidct. 

9 reit / jebreflen / Dan / vitium , indigentta , defe- 
£his. tir hat einen großen ©cbreltcn an neb / vU 
cio hant levi laborat. 

3?reftia/ & tiv. vitiofua, mutilus. maneut, 
item indigus, mifer* tenuis , penuria laborans« 
Dititur ettam Sörcflbaft B" SBreftbaftla, / wgcr, 
atgroiu», langvidu«, valccudinarius« 

^rafl/ 



237 



35t 



238 



^5vdtf / I»cr/ tnftitia.mcrror , macftitia, ludus; 
J}<T\cn$btx\$J maror , dolor, angor animi. 
üeä xörafl qvatutofyttism pro cumulo c5 congcric 
wmitur , Mix mm rärö %TC\$fcni >iti 11 , ut : &<l£ l't 

ber aanjc 0>r»l§/ hoc otnneeft, hicftatuacßrc- 
tum 1 haec faßt Tpccicteil. 
^ne|fen / conftxingcre, »^rift?/ anguite,/nVwi 
bvevei fatent , Jrd ranorrfunt . 

Q3cr|ten/ i«pfr. S3trft sr berft/ idj bcrffc / bu 
bir(lc|t/ er btrft/ wir berftrn/ k. icb berft / id) bir 

fic7 i1cbor|lf i7 Ivijcborttcn/ ptrmttoibtj. k »rC|t/ 
brechen / creperey creparc, firangi, ditrump 
<£r birtf fafl wr^Prnv disTumpiturfcre.pr« iri. 
3)a$ er nur bergen möchte / rumpamur ci^ a ! 
(JÄrcfKebid) nuriiidjt / bap Öu wm vrtiUichmci 
qcnbfr|tcn4nöd)tctt/nc meine , nexerumpat Ii- 
lemium. <£t modjtc wir $*$bctt unb 5ftrib 
Iht 'tca. dolore drinvidii crepere pocerir.- 
©cTftcn / t>as I nom. vrrbsl. Stf4BcT<lanq / Mi / ru- 
prura , fcifl'ura» crepitur, f ragor.- ©a$ 5ßerftcn 

ber Jfranbc unb 3fi jt/ pernio*, S^rfiiing 
bcT rben/ hiatus terrae: 
$3cTfhd)t7 **% fc^* 1 * 0 ' fimofosi icifluj, hunsy Kiul- 
cu«, dirupeus, fatifeenr, Ö^' Hiulcc, fragose. 
3krfti<JC Sörcfcr / aflercs fiifi , ftisfit nmo!i>fa» 
tifccntCS. 

5JHfbrr|lcn / rumpi , hiare; £)k Cürbe: ijt t»or J^i^t 
aufurbcrflcf/ terra hiataelh».. £ic Slufbcrftunoy 
hiatus. - 

3frbcr(rCH/ idem qmJ fimplfxbcvfl'en/ confringi, 

drrimi , rumpi', franei , hifeere, biafcere, hiare, 
fattfeere. ©ic ^i^f raadjif ötn.3obvn jrrber 

f?i-n/*ftu$hiu!catagros. £)4tt@Iatt »|t WnbfT 
ÄÄltC Jtrborfrcn/ vitrom m gelo ruptumeft. 

55rU(JCl/ OCC"/'f*wmjfJ'_/rriÄi/i/r<|Jrft(Jcl/ tuftir, 
fudci, paiui , feipio. Kßkl&tt&l/ut: &ttiii 
gd a emefc/ Srcfld 4 3wd?. ©nem mit brm 
$>n»i;cl Drohe»/ minan baculd.' £)cn Sruad 
O/bcn/ impmgerefufternaHcui. 55rܻjd 'tum 
qvanJofypro membrö virili fumitur.. 

5Jrftadn / fuftibui male raut&arc , aeeipere, com 
cundcre,.verb'eribuf cardere.eoercere.fuftigare. 
<£incn f Obt br&fldn : / capuc, offä fcipionc elidere, 
comrmnucre-, laniare, Jacerarefirftibus, dirum^ 
pere capm rabulai 

jFrmulit / *Mt twH.'vnb. W^rngdonfl / W«/hi- 
(Vüarium.fuftigario.. ©as ^riKJcln DCTbimcn/ 
fuftuarium mercri. (£itl 35<rbrcd)(H/ f«) 

«Brüsdn^ nxbrt i|l / fcdus fußvunodigi 



s £i'ti4cUr a Vtt/ catdem« enecans, contundem f u- 

ftibui.- 

•^ruadbaft / £5 SßrnqdidjtV «iwrfc.fuitim. Sbru* 
ac(id)((6b(m/ iimJinättdncrfd^laacu/ fuftim 



inccumcrc. 



UbblUHCl»/ adhiberc verbera ..impiiigerc fuOcs. 

€r ift i'cati'.uf) '.baebdiiidt-ttcrtfii/ "cgrcgic ia- 
tligatuf ciV fuftibui. 
3crbrugdn/ Ucm qvod öbbr&ö(dn/ dedolarc tifee- 
raalieujut, cortum alicujot concidcrc feipione. - 

Q3ritfc& öj" £$vitfcfee/ oir# 4bred)«ii/ 

frdm*lr feribitur ?pdtfd)f/ ferula lignca> xylago- 

gium;. Birten bieigntfc^efr^lagm/ xylagogiö 
atiqycmcaftigajre. 
Q5ritfd>cn/ ^m^o^J^i'tfcl?crd?!ag<n/aflcrc vel 
rudentc natet ferire. Hinc an Sölitfdjcr/ 
»ntfcbmrifrcr/ fannio: ©ic 35ritfd)Uii9/ «pfc 

actus xybgogiocafti«andi , vocabutumkfonö 
defumtum f/tUfti Dicitur eham pädia gracili» 
per metaptior.. eine 35ritfcbc / brifft^cn »ofÄ* 
^•ofl, aufügere terga dare , wnif Compojita. 

^crfbrtrfaVnv binrofqbriffd>cn / baoon brit» 

|dKH7 aufugere, in pedei fe conjicere, clabj, 
prxiftdium tibi in fuga ponere. SJbbrÜfdKfMa- 
tt m rß labi , prolabi , puM invia lubrici. Stbbrtti 
f(f)UHQ/ Iapfur, prolapfio* 5ibbritfd}id)t/ iu- 
brice. 

®cief/ wr/ p/. 55ttcfc / «w »efeff/ »nef« 

fc/ literx, tabul*. cpift'olä, epiftolium. £m 
Um^CT QV0§cr 55riff / lltcr» uberiorts, pluribus 
vcTbis feriprse; ÄJirKf 55nVf/breviorci. Sid 
$ridV / cpißolarum muhitudo , frcqvencia. 
CM 33unlXl Briefe/ f a&iculürlhcrarum. $r<ff< 
Udk 55ncfr-A lircranaraver, eleganter, accuratae, 
difert«.. ©djfflrfc Ifiricfc / acerba: , aculeatar, 
vehemente*. grdlllblidjrSrKfr/ biandac , ama- 
biles , humanisnma?.- Oliiijciicbr.JC guff Srirff/ 
litenr jacundae « hilartores , expcclatisflmsc, 
gramfimar. 6d)lfct)tr qentctnc ftjricf«; 

• apprllant ^leOitwtfd?«/ Senitf b Wbricfr/ liter« 
inane» ,jejun»i#acuae , nulliusargumenti , tuU 

• gare» , finc fueco'* fangvinc- @ct jbtet* /J"«* 
bdrre Briefe/ literac per folutionemexftincbB, 
vul^mortifitationu.- UnflttlPf CtlC 35rif ftV Hier« 
inurilc»i. Briefe fdfjrnbcn / conferibere , ex- 
ararc , corrficere , . texere , perfenbere literai. 

S5crbcdr< SBriefc fc&mbcn/ litcra» certii notis 

fenbere. galff^C Briefe mad><n/ adulierare 
: Utcxaa , aduket inas , tum vas cudcic , daxe, fub- 

oxna- 



239 



53r 



55r 



140 



omare. $rfcff (imn JRföirf CR7 Hterat ad all- 
urcm dare, dandas.pertcrenda» curare Briefe 
nbfrbrilKJfll / cum Ii reris profieifei , perferre ad 
aiiqvcm lirerai. %*kf< Hbcmnworfcn / JUTf d) 
IC brin<K(l / literas alicui ab aliqvö reddere , tra- 

derc. JOrintSrieftfr mir stirrcf>r nberbrac&t wer» 

• tKR/ Htera» tuae n :c , pulchre, rede iradirae Air. 1 . 
S^Vicfe aufbrccfyftt/ refigoarc, foltere , aperirc 
1 itcrat. Stielt lefefl / legere, infpiecre , rectrare. 
9tl0ffttm/ obfignare. £örd)<lrfiehCR / can- 
ccllare.licwri« abolere. 3crffi|?f:n/ concerpe- 
rc. confcindcrc. Auffangen / tncercipcrc. £ic 

SBricff pnb njd)f jurcdjc f emmen / liccrxexadc 
runt in via , pericrunr, in alienurn inciderunr. 
>M).'.öi , i > i:- SöricfC burWtt/rmhi bic nec fcti- 
tur nec metitur , meäuihil refere (£t b.U hc 
Briefe fdjon QCfRtttrM rem jam tenee, fibi iplt 
jam confulere poteft. (?r bat 5kicf uni> ©icj}d 
III Jpdnbrn / inftrumentis gvaretuigiacis in- 
fliuclu« eft , documenca • manuferipta poili- 
dec 

mHjW < b ffrfr/ Itcer» valediflorix , dimiflbri*. 
91 11. f or^criiii v^bricfV / provocatori» , diftldato- 
rtx. Dicuntur tinm Sibfagbrifff / literas diffida- 
tmx. ^litl.iitlillt^brkf/declaracio bannt ö'ju- 
dtctalit iramidiorus. Clinf«?briCfC / officiales. 

nbiafbncfc / induigenrix. StnitanMbricf/*^ 
fgtfcrnc Briefe c^cQvnrtqvendlejt/refcripcum 
snörarorium , litcrx moratorias, inducuTes , fe- 
curuatit, vulgo tnnnqvtntulu. StritCf l Abrief/ 
f> epr capitulatio mili taris , qvandotu rtuvn apptl- 

/tfwf.r^iniun ^#3unftbricfe/ftatuta collcgto- 
r 1,11! opjficum. ^.iimbi'u'K / lirerx bannimen- 
ti. 3>cjirf. ß vf ($ren}bricf / litcrx terminales, 
zicejfuj & (onventtopts f ü» avibtu finet Aß&dti 
ßtnt' ^Cjicillmiiiobriffc/ lirer* conduftirix ßvt 

r.yodL. ums, i3:iUT.brif\' / oOer Liebesbriefe/ 

ccndlarix. 

qvinqvcnnalcs , moratori». 

Xhnfbrlefr/ gratiarum iStvr x. ©cebbriefe/ 

«örnrutuAcorue. £V|n4/Ufl Briefe / litcrx. rub- 
. CdiaJc<,//'< miituicompalTü». ^rtidjtbrief/ do- 

wumcntuiii vca.ur.r. ^ityb;Tlini}$brief/ literc 
Tjt*^$v**$ '^tl^briffc . incertx , inanes, 
^ milLuspondcrif. ^fbHns'brlcf/dtflöma nara- 
^'ffttiiij».' &fl?\1fr > Crbri<f /litcrx luflrJlei ; parrioo- 

rum reqv.'fitorix. ^rtlf; 0?»Ct i?cfll(bbrwf</ 

ijUuatoriv , concüiatotix. 0Htt|l6rfrf*/ litcrx 
^» yom nö'lcüJi pro al cnarione isnperratx. 



anncorix 



:tx inen iiCAmii** 

■ I. 



fVfhorfambrrrf/ remifTori« lircras, qvarum te« 
itacione fubdiri ad debiram obedienriam officta« 
libus prrftandam monentur. fy^^atbrifftf 
nupnalc«. ^t;n..fVrbric|> / virgtnalcs. ^ompli« 
mril(bl'((f'c / literat honoris , urban» * aulicas. 
@(rid)^bricfC/curialef, acla judicialta. $aft 
briif / documentum manumiflionis. 2urbftlt 
briet' / falfa: litcrx Sc cum figülii adulterintf. 
93? ifd>bricfc / literas mixtai. tobebriefe/ com. 
mendatittas. Lehrbriefe / dodrinalet , tnfbrma- 
corix , informationia reftimonium. ^nehrbne 
fe/ milruir.cn ta locacionii-conduc^tonii. St&T* 
rcnbl'tefc/ folia chartarum. eubbriefe / ms* 
2jiii}iöen / cpiftoU. ^(bertbriefe / jocof«. 
<^d)Ufjbriefe apologia , dcfenlionaies. @tccf' 
five Qtfäbvitft / litcrx accuCitorix, qvibuifä- 
cinorofof mjnifrßon fugihvci perfeqvi folrnt , ut » ubi 
reprriutäur , in vincula dutoatur : dicuntur etitm 
arrc(t.uonx,dclinqvcntium perfecutorix & re- 
qvilitorialci.criminalcs. $.VHUbxiC\t/ ßve £tC* 
t^ciubnefc / licet« crcdcntiale« , vulgb ein Crtdi- 
Hv. Uvikisbriffc / licerxBellerophoncia.morci- 
ferx. ©ileitffbVicf /litcrx tu icivx, ftJci publi- 
ce, ülvi conduclui. proteclorium. (?d)illlV 
brüf / obligacto. &iw oöet glebbricf / fuppli- 
cacio. ^renheit^briff/ Privilegium. 5lDclbriff^ 
bulla/rur diploroanobilitatii. jfaufbrief/ ia> 
(trumeneu niemt onis-vcnditionit. ^.Ulijbl'ief/ 
primarix preces. '^.V; r 1 1 jip.uublif r interdidum 
Ci.vicil.irt I*. um , aiui 33crbictbncf ^er (?>eniem» 
fd)ilf(. <p.iftbriff</Iiterx commeatui. (r(b»lMb' 
itnb€cbm^l)bnef/ aiüu paeqvill/libellus fa- 
mofu(. <X'i'cb-. iviV ■ p.u't.i docatia. £ef}nbrief/ 

litcrx invertiturx. (Sebe^cbrÜf/ repudium , li- 
tcrx dtvouti. ^Oiübncf/ literx con^crtlonit. 
v3i<gc^briefc / ütcrx laureatv. €u)irmbrief/ 

pnueü oni« pri vilrgtun» , ff lirerx. qvibttsexe- 
eucio pecirtfr. f*$vf{ßfil\cf / licerx manumta- 
fioni* hottii.ium propriorunn. ©fdjfKbrlff/ 
luerx cambii. 3"9W"icfe/ literx mutui com- 
pa(Tui,i.'. immifforialcscJt primo !ccn-o , aUks 

C5.iut iv fSttirccjbnefe. 3»nna^ $5* 3fflng« 
UHßbvief / litcrx'compulforialcf . 
$VicnfitW Amin. ^05/ rabcllx. literul», epi- 
flolium. ^Uppelbrfcffcfn / epirtol a falutigc- 
xula. 

Briefen ffffrtovenütts SrTbrirff R/ liter's configna- 
rc» -mtgh dareia fcriptis. feriptura confirmare. 

QJcrbrfcfre J^anMungen/ conrrachu inferiptu- 

ram rcdaOi. 



241 %>t 

v$fTbritftin<l/&fe/ cautio hterisfato, vulgbajfe- 
curaho mfcriytif. 

Serbricflidj ' *Jj.&*dvtrb, Infcripruram reda- 
<ft us, liccns confignacu«, vulgb in liier«. 

%STWfive5$tt$t / brevia, breve aportolicum. 
Sic appellantut hierd a Papa Romano JaU, tjutifr 
ortoinotiontm k voce Lotinö, Brcvis Jumunt » qvia 
t*$ti Potiiificaltf epißoldbrevioret teteru ejfe foletenU 
Verum enimverb appeüohonemhanc iüerarum k Ger- 
manico QSfiCf tqvthaufißr Romanos ac rotam k no- 
ßro Diabt/ conßlium, cum curiamPontificidlem ro- 
tam Rwanam apprilanitvero dtffentamumhaul eß. 
Ab hoc Breve aiiapaßmodum vocabulaexorla , qv£ 
illtnobk fuo tfpo infignäa redJiierwrt , qvaliäfunt : 
$>re»ier/Da»/ breviariurn. ^nbrcBiirc«/ imbre- 
■viare. 3nbl eviatur/ irabrcviarura. 

23ring/ bringen/ i# braute /icWr4d>ie/ 

i]fbraef)f terre , afferre, Jef'crrc, item redigere, 
prodgeere , parcre. bringen fignfo** 
praebibere. <£mr m eines! bringen / propinare 
alicui potum. ?lrt be« i >'a bringen / revdare, 
in lucera profexre ©eltunb ©übt an fid) brm 
qcn/ colligere, corradere pecuniam. r ,^nid) t uitb 
Sftußen bringen / frußum ferre , gignere com- 

roo«5um. sie gruehtbringenbe öcfcflfcbafft/ 

fruclifcrorum fodalitium , ordo Carpophoro- 

rum. ©et »Ibenb bringt bic Stacht / dies pr»- 
eipitae , vergit ad vefperam. £)ie 3<it Wirbel 
bringen / rempus docebit. €incm in Un#cf 
bringen/ ercare malura alicui. <f iitcn }U £b' 
rert 6rif)(irn / fuffragari, nomen ali cujus ornare. 
(*>lü(f bringt 9ccti)/ Fortuna invidise maecr. (Sin 
Söelff bringt fcitl glimm / lupus agnellum non 
parit . vel prov. malus corvus, malum ovum. 
sDic ©clegenbeit bat etffo gebracht/ ficoccafio 
culit. (f in Sltort bringt Da* anbere/ Iis litem 
feric (3 . bolet t|( nicht gebracht / accerfere non 
tftaccipcrc. $ring$/pro bring ei/ adfer. 23ct' 

(erbracht/ DCt / t>ox metoilic* rß , ; Spira- 

men » refpiraculum , vermittelt? Deßen Oer 
XXhnO fureb Den iDurcbfcbUct, ober Stollen 
in v)te5ecöe jciicht/ Daß manDatbey Arbeit 
ten fan. 

I&hngcr/ Der ' lator, portator > tabellarius, propi- 
nator. Olrbcitblütgcr / moleftiarutn creacor. 
^reubenbringer/ paciiautor, promotor, nun- 
ems, caduccaror. tfriegbringe? / clarigator, 
fccialis. SSriefbringer/ tabellarius. ©cltbnn« 
ger/ nuamuJahus. £cibbringer / mwtiui tri- 



%t , 2 42 

fti». luiilu'iiKUT / anununi jucuBdiute cz- 
plcni. i?d)mfrjcnbringcr/ dol orem cxcitanit 
2üoUu|ibrina.tr/ proleOam ad libidinem , illex 
illcccbrarum. ^fifungebriligfr/ Gcrulus rerum 

noy*rum t vulgonoT)igeruiw, Springerin/ Ot</ 
porcatrix, allatnx, conciliacrix. 

23ringung/ tU/ Das bringen / latio, portatui, 
gcftatio. Ztunt bringungy propinatio. (Seit* 
bringung / praebitio. ^roftbringuug/ levatio 
?cgricudinis, confirmatio amrai, admonitio To« 
laminis. 

•Bringicbt / bringlid^t / ö" bringbar/ adj. fcrcndui, 

portandus.gcftatorius, addudilis, &omniü, 
q-noA afferri, oßerri t pvrtari ö produeipotrfl. 
Abbringen / reforraare, inridere. tollere , diflbl- 
vere , evertere , refeindere. ©ne alfC @cn>0n* 
bi'it abbringen / coofvetudinem TeruAam ab- 
rogarc, aboierc. <f in abgebradjtrtSvecbt / Jus 
antiqvarum, fublarum, intermorruum. (fr l4f* 

fet fteh »omSKn jiggange nidjt abbn'ngen/ab otio 

& dciidiaabduci , ad frugem revocari non poc- 
cft. Wringung / Di«/ abolicio, antiqvauo» 
abrogario. 

Anbringen/ adducere, perfvadere Y induecre , com- 
movere, all iecre, j/.rcfcrre, exponere, propo- 
ncre , Iucrari , q vzftum facerc. <£r jjat^ ü* 

tbn gebracht/ caufam prxbuit ei. ^d> n>iU mein 
Qklt fd)on anbringen / pecuaiam mcam optimi 

collocabo , probe infumam argenrum in re ali- 

qta. €r bat feinen gumracl vtel angebrae^f/ 

haut Tulgarirer te commendarit, optimc fibi , 

confuluic. ©n bemnfigrt Anbringen / peticio 
humilis. Sin linperrebamrcs Anbringen / in. 
rerecunda poflulatio. Slnbtinger/ X>€t/ re- 
lator. 

21ufbringen / excitare,irritare, commovere, fiiiH* 
ure , introducere , evocare. i£iü ^rieg^bcer 
aufbringen / exercitum confcTibere. ^)ie (^c 
tocnfyeit bat er aufgebraßt/ hujus confverudi« 
nis auexor, fax 8x tuba fuit. 3Ran bringe ibn ja 
nid)t auf /necau/asorVcnfioniscides, oilcm ei 
movere noli. 

21n$brfngett/ deportare,exportare,erTerre, fpar- 
gere in rulgus, manifeftarc fecreta, it. obtinere. 
(Snabe aufbringen / gratiam obtinere. $i neb- 
lein ausbringen/ pullos exdudere. ©ie ^Babv* 
beit beraub bringen / veritatem alicui cxtorqve> 
re. $?tt guten 'Borten ift vtel aus ihm }U briiu 
gen/ mcllitis verbis ad qvaccunqve ofticiorum 
genexa petfvaderi potent. <£i ift nid)t< aüt 
Q ibm 



243 ®* 

fl)m JU bringen / mirum, qvanrura omnia (ilcn- 
tio premat, disfimulat, tegir , fhidiose oppnrmt 
rem. 

Umbringen/ infinoare, communicare. Einern et» 
roatf beimlicbetf beobrtagen/ fecreta alicui, (üb 

fide tarnen filentii, rcvclare. Sffian mcillCl / » f 

fco ib,m ©ift bft)<jcbrad)f werben / tu/puto eft de 

propinaco veneno. Beibringung/ prxbitio, 

obiaiio , pcrfvafio Cinen etwa* in riucnj lta< 
fcen 2 afuvin beobringrn / verborum lcnociniis 
inmicere,infcm«ntiam fuam trahere. 

£>ur(hbvüigcn/ diifiparc, dccoqvere, prodieerc, 
profundere , disperdere. Da* ©ntlcin Wirb 
DHrd)flcbra(!)t/ parximoniunjdtlabitur, lacera- 
iui. ©uroSbringung / DU / eftufio , luxus. 
2>urd)bttHflcr/ &et / lurco, popmo, gurges.nc- 
' pos , bclluator. öm'Abrmgiiri) / lumtuofus, 
luxurjofus, profufui , & aiv. copiosc, affinen 
' ter, luxuriöse, perditfc. 

Cinbrinjen/iroportare, inferre. £a$ 2Bribli$c 
(Einbringen/ paraphernalia imporrata. Semen 
tnthrn feilft einbringen/ cripliccm fivt tertiam 
pofitioncm offene, exhibere. €tngebra<$te 
nnb feine erworbene ©uter/ bona illara non fiuit 
bona acquiiita. !Dad SJogelttclIen bringt ivc- 
nig ein/ aueuptum infrugiferum eft, partim pro - 
ficir, nihil lucri adfert. 

fortbringen/ promovere, afporrare, auferre. 
' CÖ^an ton ihn nieftt fortbringen/ remoreri ab ifto 
loco ncqvk. SOfan miifl i'icf) nwnDerlid) in ber 

Itfdt fortbringen / miris arribus hoc in mundo 
' nomine» fc exhibere coguntur. (£iitrtt $aum 
mit grofcrr Arbeit fortbringen / diligentrffimä 
cuii arbori , ut coatelcat , fuccurrere. 
jjjm oWir vorbringe»/ aerferre, apporrare, nar- 
rare , proponere. 3 d) loeof nid) t / um s ieh. für. 
britWCrt fpfl / »p'ä ratione oratio inftitttenda Gr» 
dubtu» haereo. SHIi's / toa? er «orbrad)tc / um 
tfll Saopalten / omms ejus propofttio inepta 
«rat. CÜ SortrUigen / petitio, fermo, im- 
ploratio. 

^erbringen / apporrare, adferre. «heimbringen/ 
in domum ferre , aedibus imporrare. /?i nbrin 
jm / deCerre. ©eine 3rihmt Scarrenbi'frn bin* 

bringen / tempus ftium perdrre rebus puerih- 

bus. SOfa» Im |W> mit, gcimntr Slot bfnbrin; 

geil/ dif&cilimeac unprobo labore depanc lu- 
crando certandutn c(V. 
tOffbringen/ liberare, redimerc JDer©ffangene 
i-.t loegcbrad)t / captivui e viacuJii fotutut cft. I 



35r 244 

Die gotfblingung / ubexatio p iumo , exem- 

cio. 

Mitbringen / apporcarc , adferre , adducere. 3lu* 
tNrr AVi-i'^e i'.u er mdv*' mitgebraebt / ex per- 

egnnis locishuc nihil appoeeavic. ^inenunge- 
bebtenen ®af? mirbrm^eil / umbram fecum ad- 
ducere. $5 ff n >{ inbern bringt brr ^eili^c Thrill 
nid)td mit / improbis pucn$ Jcfulus nihil clar- 

gitur. 

9(«d)bringen ^ J^ernatrjbn'ngcn five bevet'nbrin. 

gen / ferendofcqvi , poftmodum apporrare , it. 
1 cOitnci c . repenlare , rrl'urure ©cbe OOMn/ 

td) toiQ ba< ©clt nnebbrtngen/ i pm , * ego cum 
argenco feqvar. Stfann »on^ » Tfenmet fft' mnp 
e* beo3etten n adjgcbracht oi»*t beretnacbmd)i 

rotrbrn/ tiq^id prascermiflüm eft , in tempore 
rcftiiucndum ei it. 5>rincr cb.iDcn hfrcin- oDet 
bctnild)briltgca/rcläxcire d^nnum. 
n^ieberbringeu / rinecre , fuperare , deponerc. 
Süc&erbriugung / t>u / fuperatio , fubjeftio. 
©ie 51 inber finb ju SRette niebergebradjt / Ii- 
bexi lecio tradici func , in plumis fornno fc- 
pulti jacenr. 

?vuCfbviligcnc5'3ltrucf bringen / reportare , referre, 

regercre. ©er 5^otc bat Feine üHnttporf jururF: 

gi'Diad)t/ tabcilaxius flnc Uteri« five re^ponfo 
revertus eft. (£in JCilcfbrtnger / reportans , rc- 
terent, relwoc. 3nf JKücfbnugcn auncbuico/ 

ad reter c 11 dum aufeu I rare. 
Umbringen/ disüpare, dilapidare, perdere, !.. r» 
iiuerficerc. perimere » trucidare , obrruncare. 

(Seine umbringen/ prodigere , profundere, 

abligurirc , exhaurire fortunas , res fuas. inen 
mit ©ift umbringen / renenö aliqvem tollere. 
(£ in Umbringer/ prodigus , decodor, vorago, 
it. homicida , pcrcuflbr , 1 ntcr tcclor. UmbriiU 
gung/ MC /luxus, Prodigalität, effufio , prodr- 
gentia: item casdts, homicidium, jugulatio, in- 

ternecio. Btfrrt ab Umbrtngen / bcrdinb'riit 

qen / ?W efi paraphrafticc loqvi. f^r Ftin (i fo 

freo bcrümBrinijen/ bn§ man e^ mo^t merfet/ 
adcöte£ri * arnfteiese loqvitur, ut, qvorfum 
tendat ejus oratio , ambigas. 
Überbringen / \iem <p*ui fimplrx brtrtejen / gerere, 
eeftare , perferre. Überbringer / Dcr/1aror,ca- 
bellariuf , leeatus , veredarius- 5i ru"itfoclf 
ubert? ^Ba^er bringen / trayieere exeratum. 
Sfrbringm t efficere, peragere , abtblvexe. Pofc 
^)ällbel Oerbringen/ res novas mohri, rurbas 
tacerc. €r bat teil $e febl ocrbradfjt/ unperara 

enra- 



245 



246 



curavit , mandata cxpcdivit. ^d) fall trieft 

©ad* nnmualid) verbringen/ pmefle, ätisfa- 

ccrc buic rci ommno lmpolübilc cft. Dkitur 
Mliki wQbringcn/ «mfumnurc , per6cere, ad 
umbilicuia deduccrc. Iii ri'lilu\id)f / ccn- 
fuinmatum cft A'i.i. in/i »ptoxuae. 

Unterbringen / proar. ürat r/7 ?W ni<t>etbrifti 
gen/ fubtgtre. feinen unoer feine ©croalf brin 
fjrn / opprimere, lubjicere fibi aliqvem , vim 
adferrc. Sed UnDcr bringe« rtaun r/1 promovere, 
profpictre alicui de officio. Sciue tftnoer mol 
unterbringen/ libcros optimeelcKarc , ad hono- 
ret dr dignitatca perducere, cx tollere, prove- 
\\ctc , fui« utiliccr profpiccrc acqve provuierc 

Unocrbrntger/ t*r/ pmiM , promocor. Un> 

bcrbringun<J/Mt/ provifio, promotio. 
Söüllbrinqcn /abfol vere , pert exere, pcrficcrc, per- 
fungt , perpol irc , conncere , explicare , perage- 

rc. «OoUbringc / mai ou angefangen bäfi / per- 
texe od exorfus es. SBoJIbringung / © W / coa- 
rummaiio,cftctlio,abfoluuo. 
Verbringen /proponcre, commemorare, Barrare, 

r tc cn fere, adducCTC. £ CHIC 9ß0( L^Urfr mit DCUf > 

beben 23ortcn »orbringen / defiderium fuum 

diftinäe , Sc verbis difertis explicarc >jjye pro- 

poncre. €in iingefd^icffe*/ albere* Gerwin* 

qen/ propofirio »nepta, miulfa, abütrda. 
■JBieDf TDnnqen / referre, reportare.rcfarcire.ie- 
fticuerc , retnbuere . rtpendere. (Jr bflt D0# 

©elf nid)f wieoerbrae^r / non renituii pecu- 
oiam. iöie 5SiebeTbrin^img / recuperatio, re- 
ftiturio in integrum, fein -$JeeDeTDrfn<jeT / re- 
cuperator, relriracor. ®icPeTbringlidj> / recu- 
perabihs. UnrcifDcrbritigltd;fr ^cfrabe / da- 

mnum irrecuperabüe. 

SBcitfr bringen / cxccndere,ampltare, laxare.rro- 
mo*ere. 3d> ran W< (Sacfoc 11 1 dir toeifer orin^ 
gen/ bic in rc ultra progredi non Ucee (Er (m [ 
rt? noch viel ireitcr gebmebj aWanbcre / longc 
fuperant aliot. ißeit evbrmqhd? plut ultra ! 

^tiebringen/ adducerc, arferre, apportarc, Htm 
confumere, infamere, con/purcare, perdere, 
inqrinare. (£memau\$ juebnngen / roasnun 
h6xV omnia audita referre, renunciare. feilte 

3eit oergeblicb iuebringen/ rempus fruftra tc- 
rcre, transigere, confiimere. (£r bat fein S. ! eiD 
fcr)on febr uiCAebr.-.cbr / vettern fuamjam feede 
commaculavit. 3ngcbracJ)(c fönur paraphu- 
nalia. SinSubringfr/vadatoi. 



^ufiimmenbringej!/ comportare, congererc , cou- 
ierre , «r cumulare. Unredtf ©101 ,ttfüRUUC« 
bringen/ corraderc divtmt t coaccrvarc, cogcre 
ingentem injuftas pecuni* vim. ^nfanmien r 
nibr ii d) res &u\)t/ bona collaca. %n eil \ u \a m 
tnrngfbrticbtrf iuMt . tumulruanus, lubiuriut 

mile«. ^Die Sufarnmenbvingung/ coaccx tatio. 

^erbringen / de vaftaxe, perdere, de turparc, prodi 
gcrc. Std non adtb ufitatum eß, 

QU'iflßntin/ OlC/ navi» (pccutatoria,apbraaum. 
catofcopium, pbafclutcpifcopius, paro t myo- 
paro. Vidttur rßi Gaibcum , rgo tarnen fufricor, 
venin oh StlrbnugeDV (peculari, utrtferantur in» 

fr &cog«rit«,fi^$ringtf an ibn. 

non eß , prdter ejus compofirum , ^rorabeer ^ 
gjvoiJi beerfiaube/r»buf , duuntur ai ikt W< 95r oitu 
beere / mora rubi, ÄM4bccrc/ tfrauflKfWc* 
©itnoaribeere. 
©romen Ö^bramen/ W</ rami vel caulet exilibu« 
Opinis veftiti , ita ut impedunt euntu. j£>0pfeB* 

brarueny cauleslupuli. 

p/«r. ^rt 5Bt Ott/ »on «ßrooe/ nff 55root t / pa- 

ni». befeuert $rot/panii fermentatuf .acetofu». 
Ungefeuf rt S5r0t/ axyrru», infertr enratui pani». 
I)ieitt/oerb SBrot/ fpifiui, denfui. J^ettenbroi/ 
pnmanus. J^aiKbneJen ©ienerbrof //. ?Xocfeii> 
brot / pani» eibariu», domefticus, filigineua. 
©erfienbrore / panis hordeaceus. @rob oX>tt 
J!)imfrc6rür / accrofiii , gregariw , plcbcjut. 
W kltWft i 1 rurfuraceus , recrementieit*' 
Äaufbroi / pani$ agorarus, venahtius, fbrenfi»* 
ioefer irot/ (pongiofui. (Bdjmnncliefot 93rot ; 
mucidus. ^etibaef e n ot>cr frlfd) ^5rot/ recen** 

ÜUcbacfcn ^roc / panis durior, icdacior/iw den- 
fu«. (Bd)roar$Sc5r0t/ater,fubcincritiu». ©ejt)tfj i 
brot / bis codus , oauetcus, bucccllatus. Zeit' 
fd)!iff« oö«r ÜßaBcrrrr6mid>t JÖrot/ aqvaricus» 
uvidu*. SBcii Srot / 2öe»(if nbrot / candidur 
rriticeu». ^emmelbrot / fimilagineu« , fimüa" 
«us. »Bmofenbrot/ ^ettel'OöttepeiuVbrot' 
gradilis. 95Pfenbrot / donario probono nun" 
cio. (*panifeftS5rof/pani«crocato«. äwta' 
bref / faccbariui. IßutTet unb Sfcrpf / panlt bu- 
tyratut , butyro illitus. 95ier Ullb $rot / p^ani» 
cx cwevifia. 2Ba§er nnb 9?rof / panu ex aqvl- 
^in Wb ^rofrt/ panis integer, non pTofeäüs* 

(ß 1) man» 



unang«f<Umttctt. fegefönfttai Sfirpt/ pro- 
<cc t us, inctfas, admorfus, ddibatu*. v£m i$füef 
5?rPt / fragmenrum, fruftum panis. S&rot Luc 
die ü contxingere pancra, ci iiuhniiucn/ inciderc. 
j£cfchnciDcn / eultdlo puxgaxe. ftlein l'chiui 
Den I fruftulattm concidexe. < &at 9tt>t tro 
Ifen ot>et bröcf c(ll / buccellarim comminuerc. 
Jtrüinelit/ panis tncdullain contcrcrc. (£ine 
rCuti?; Sörot/ er ulta panis. ©enJftet sBtOl / pa- 
mt roftus. icrbfcilbrüt / panis expilis. $Ran< 
belbrpt/ pani» nur tius. vrehön/ lieb« Qjrot/ 
panis dcgancisGmus. SUbcnbbrot five 23e|'pcT; 

• WOt / merenda. iöefpeibrpt ejjetl / mexen- 
dare. ^prowbrpf/ jentaculum. £)a$CÜ}pr/ 
ßenbrPt efjen/ jenrare. (Saubtot/aWb€riMpfel/ 

? «jclamcn, johaiwiiahiTt ; ceratium, filiqva. 
fckbrptete Dienet' / fo an an eines fyvm i ; ic te 
fepil/ domeftici. greillD $5rpt ifl (Üfe/ eibus 
alienus duteior. (gr bat baa" SSrpf tmlj t fatf j ii 
freien/ nou habet , undc ic.1I.1c , undevcntxcm 

..OPUat. Um^JBrOtfieiiflJ.'pancmercrc. 

JßriStclen / panem qvaetcre» meudicarc. f&titO 
Icv/ ©er / mendicus. $r&eluua, / Wc/ # taa 

C?ebr6tC / panificium > omne nempe id , <?W pro 
faneannuatim txpenditur. Hinket/ X)tt/ unus 
ex familia hcri , cui pani» v«f afiraentum pne- 
betur, alias 5?r6tliilij. Dicuntur etiam @ebl'P< 
tete ^heh.ilieii / famuli & ancillx domeiticae, 

ex pane factus 

Igt panem ccfczcns. 
5?rpflei«/ Sä*/ <im. Buccclfa, panis parvulur» 

Ö3rofam # Q3rofe/ mc/ p/«r. SBrofamen 

&3$t0flti7 mica, if. mcdulla panis , & panis 
fiiatus. 

^rpfamlein/ Ort« / paxvae panis mic», ana- 
Iccta. 

55r6felert/ conterexe, inmicas frangere. @ebrr5< 

felf/ contricus, fr intus. 
JSrofeluno, / MC/ fractura in micas , ipfe actus con- 

terendi de friandi panem vel aliud talr. 
355rpfeli(f)f/ aJj. &aJv, Contritus, friatui ,friabi- 

lis. 

SJrftcf / fBröcfe / piur. 35cöcfcn/ 

pons. J^Pljemc ^rmfc/ pons ligneus fubliccus. 

©teinerne / lapideus , faxeu». %k\)bv\id e / ©Oer 
gaUbvfteff / pons vcrfatilis. (£inc abaciDorfrne 

SörÜcJe / abfolTus , revulfur. (r cf)#r lief e / pons 
natans, ponto. (?ine hanaenöe 5&rucfe/ pons 
penillis. (Eine 25rfl(fe b^Uen / ftrucre, cfEcerc 



pontem. Sörftcfe abwerfen/ poncem imerrum- 
pere , reteinekre. £ine ^tiiefe iibenperff n/ pon- 
ce «jüngere. £0?an fpll Dem flieljcnpeni Mdc 
eine ^ulbene Sörircfe bauen/ ?rov. defperabundo 

hofti via apexienda , tranfitus permittendui. 

€inc fdjdue aetp^tbfc Qjrucfc/ faxeus pom in- 

genti arcu cxitruaui. ^(ne ^vüetc PPn fatU* 
ncoenen 3P<ftcn iiifammcn (jefiil)rcf / pons e ro- 
boreqvcxno mulciplicicompagc ioftruftui. 

^brucilein idimm. x>a»f ponticulus. (Jin $riiri!ein 
mit einer ü4ne/ ponsicufuiforicaru». 

^tiicf eit / &ufit*tuu bebrurfen/ Mberbrft(f en / ad. 

jüngere poncem, ripas pomiculö conjungere, 

viam Aiperamnem conitruerc. 
Ubcrbriicf unoy r>w/ (irifctura, conjunftio ponria. 
)$Xlut/ Wf / ob hngittiMnem 55* granhtMtm die* 

tur pfeif ahbt CTeumiitgc/ lurnbricus aqyatilit 

Öflampreta,/?»ffluta^i5w. Cmgemaetfe 55rü 

Cfen / muraenae coffaß , condit* muraenulat. 
muraenula. 

£)NCf / Vttfproprie ffm <^fc^in^Cte!fer. Sunt 

auttm ifli Briefen five <9eftnt>etel(cr »on erbet 

rehtndi feu orbkuli ligmi t qyalu hodik orbibtefi An- 
nen fh>f difäs aroenttit ßpeiponuntur t fed amcult 
longiufculi , qv» imponebantur menfis ferro- 
rum. 

ixare, calidam fuffunde« 
rc , fcrvcfaccre, fubfervidam reddere. Swe £h 
bio rß a & rennen / qvod etiam mqmbwdam loeis 
bxhnnCtt premincutur. frühen/ tranilate eUam 
! fumitur pro vexarc, exagiiafe, ludificari. 2&d$ 
bn'ifuttti ntich i curme ludis > ^a§ mich iinae-- 
bröftet / ne me derexa ! €ine ^enne brnben/ 

dcplumarc gallinam feu depilarc. ein 0efa§ 
brnbeil / aqvafcrvidä vas perfundere. jßiuln'n 
etiam Belgii obfeanum eß t &pro revenerei afree 
•vulgi nßtipAtur. 
SJ3rftt)i* / Mc / Jus , forbicio , jufculum. 55rube etiam 
ejl c und i tur u , embamma, intinexus. J>ie i ; n'i he 
rollet nieftr a\ß bai Sleifd)/ jufculum carius eft 

ipfa carne ,prov. cum impenfg plur'n conßant ipsi 

cauii. 3n ber 93ruöc gefpffen / jurculentum. 

Ohne 53rfif;C anricf)fcn/ aliqvid ficcum inferre.' 
SRlt 33rilbe beaieffen / jure perfundere. ginc 
tfpfhnif Pt'el53rul)e/edulium jurulcotum. 

Der ^3ru()e (?ecfcn bleiben / in anguitüs Tcrfari 

vel hxxexe. glcf fch. mit Der Q5rÖbe / caro juru- 
Jenra. ©elbeSörube/ jus croceum. ^luv.'imcf)* 

fe^rfibe / jus faßum. Söanne / falte ©rnbe/ 

fem« 



449 



35r 



33r 



256 



fttv.dum, fcigiJum. erfmMtit S8riih</ jus 
atium v pulmonum piperaiumv •2&ol|'cj>ine< 
d enbt $rül)e / jus bene conditum. Ubelfdjuu'' 
dcnbe / infipulum. 2Ut< SßrilhC / jus hcfternum. 
Stellt / rccens. Eigene Sörübc/ ju* f» b > fuum ' 
©icfc <BrubC/crcraor, 
gi|d)brnbc / 0«/ jus pifccuns. 5«|?e Si|d>E»ruf)r/ 
gaxura , liqvamen. ©Cl'fhrrbrul)* / ptiiina- 
riUUS r juwuluiu bordcaccum. $.eif$b(Une7 

juicu.u..) c camc. 5hieblcc^bi:ul)C / jus allia- 
tumv jpuiicrbrnbt' / jui pullorum, jufculum 
ealiinaccuoK (£üli&rilbC/ muna, falfugo, fat- 
Iilagp. @ail(rbrÜbC/ oxygarum , condimer.- 
cum acctatumv 3»ctf4)f enbtubc / jus i prunis 
ficcatis. ^Niebclbrub«/ caro jnrulcnta cumcc- 
pis. f/a^llnbnibc/ ciinx uvia pasus. £unt- 
mclbrubc/ cum cumino. äüurjdbiiibc/ cum 
radiculis. ^crcftenbrü&e/ cum tubcnbusp/w 
fungis nigcllis 65c - . 
55ruWeilT/ ifom«.0a*/ lormllum, forbitiunc»la* 
©» ^rublCitt C|tn / aliqvid jufculi abforbci c. 

SJJrnbcn/ iptodtiutm brüten fcnbuur , p> ojrr£ fo vere, 

ori» ineubarc» pmpttr cälotrmjoviattmgcnt- 
rarc, proercarc» «c tr/ttuhti rnofiri, eniri, p.»t ra- 
re, efhecre ,ß^nßcAt. £u' JPxnne fat llllb klf 
tCt/ eallma ineubae Otis. ©er wirb nc (I) ein Un. 
<\\ 11 f brüten/ caramitatcra maebinabitur. 

$5tfltnn<y MC / t o i s, incubicut, mcubaru% fectus, 
i neubä t i o .pull at i o. 

QSrnn'fl/^f^»- factificationiscupidus , fotui aptu«, 
JÖrutiije (&Kr/ ova animata. Unbrnrfac C0CT7 
hypenemia t fobvcntanea, irrita. .Ö,ilbbrilUt">C 
(tociv o»a urinat 

SJl ilt / U€/&*M ^rtltC« / fectura, foetirs. 5^. 
fSlisfcnbrnf/ fatura bafilifei. %kww o*c r 3m* 
mrnbrut / apum fatura. ©ic Lienen ntfl 
S&rnt/apesfoetifkant, ponuntexamina. ©rM; 
djenbwt/ progeniet draconur» (*<tIunt}Cn< 
bruc / fobolc s ("erpentum. v£ miicnbru t / facus 
iogcniü ( 

SSrüDer/ *tx/ frater,p/. 55rut)cr/ rcafitw- 

dem gmerkifatur* tfprcfipi* , wrura/o t in t>. U»- 
ir rcum Lal worum, fratcr, äväcm»» vox grtca 
4&tut > tiutdens citri* conjort ßve conlribulü , cw- 

J&im.. <?in rechter leiblicher trüber / fratcr ger - 
inanus. €in etiefbruöer »om 5S»uer / confan 
gvineus. etiefbruber »on free SKutler/ fratcr 
otcrinui. 3n)illiiUJ^brÜber / gcmmi , gcmclli. 
ScMBciM QM'llbcr/ profratcr, uxori. tratcr. 

«SJannvi $rubcr / levir. Dc4 grübet a 



5ßeib/ fracria. ©rtSfltemSnibfV/ patruus. 
T'."? (BroiiVJrcrsbrtltHT / propatruus, patruus 

magnus. ©er SDfutter grober / avunculus. 
©er (£)ro§numer trüber / abavuneutus , avun- 
culus magnus. glittet $rubcr ebn cv 'S? ut 
ferSBmbcrioc&tcr/ matruclcs. JBmbevfinber/ 
patrudes. ^ruber« nnb (Schrveflerfinber / <o- 
brint , confobrini. ^rf) l).iltc ibn vor meinen 

^l'llber/ locofratriscfVmihr, amo ut fratrem. 

©mjbrubcr/ ©aufbruber/ 3«-'*bruber/ fratcr 

baccbicus, tuiiläror , combibo, fympotes, com. 
potor. SniC^brubcr / colkga , contfibuiis, 
^rc&nlbrubcr/condjfcipufus. SRollbruber/ m* 
tcrlaicus. SJtiibrnbcr / a/tjt/Wüingxbrübere/ 
confratres. (£in33rubcr bata oft ben anbern/ 
fratrumqvoqvcgratiararacur 9Qer On'lc Ivif/ 
fii^ct ctllroecje cjute $rhber / inrenics muitos , fi 
res tibi floree,amico>. 
^rubcrlct«/ dim. ta6 t 'ft3ktCTai\ut»&vulgifrattl- 
lui. SÖSciR licblhs $rnbcr(cin / fraccrculc mi 
dulcislimei fvavisfimc, vhartslimc, ainantisfimc, 
optrmr. • 
Q5riiPerli(^/ *d\. &tadv.fr3tCTnuf, frarerne» gcr- 
mane\ 55rftbeTltcffe tiebe «nb Zxtnej amor, 
anitnus fratcrmis, pictas rrarerna. vru - (leben 
riRünberre(f>tbrilbcvlic1)/ concorditHmi fratres 
funr.anu-rc iiaternofe complcauntur. lliibn'l 
berlid) Üben/ titctc difcordcs, minus, qvam fra- 
ires deeet, intcr fc agertr. 
Jörilberfc&flft / We / -frarcrm'tas, germani tas, it. fo- 
cieras. (odalitiuro, tribos, collcgiunv trüber-- 
fdi :. ff mit einem macben / in vi rare poculi« ad 
amicitiam, inrimam familiaritatem uncire po* 

t«. ©erbrnberunej/cönfraternitaT. S3erbru< 

bert/ fraternitate, confraternitatc conjimclus. 
rboerbrübernn^ / confratcrniutes t j(mrp4ria 

gtntilitta mteriUußreif/tnnlist irtita, ut slitiiia ßitpe 
rxt nUA ad Alttrum primtpotui Sff Patrimonium (9- 
rumcntifuccetßonk Itge ptwtniat. 

Pilfor nbe 11/ bulücndo coqvcrc. 2ibbr»ben/ ca- 
hdaclucrc 2Tnbriiben> fubfcrrcfaccre. 2iu^ 
blflben/ jufculum bulliendo elicerc, comparare. 
©er Äobl iß nid)t re*f ciu^cbrübet / olerit 
acrimonia bulliendo non fatis exrralla cd. 
93erbrüben/ nimium elixarc Uncjebrfibet/ 

crudus, incodlus. 5V>rnbi'd)lia/ jurulcntus. 

2lnbrüten/ «neubarc ovis. €ine J^enne jurQln» 
brut fc$en/ ova gallin* (upponerc. Vtftfi> 
ten/ cxcludcre pullo» r pullos ineubandoemit- 

tere ©ebröt 8> ©ebriVe/ Vwl idtm qvod Brut/ 



t 



2$1 



3Sr 



fatw: Srd ©cbrilt Wwwi »jj paronychu, redivia, 
abfccflu« circa, radicea un^vium » aJiii £Jeit>* 

baten. 

bzt f plur. c&rrt. Locus juxra aqvas, 
item locus andus ex aqvis ficcatis. j£>lrfd)brul/ 
ftario ccrvorum circa loci aqvofa * virgultis 
am« na. 

S8rulid)t/ <t./;c3. viridans, frondeus, nemorofus. 
din $rfilid)rcr Orr/ viridanum, fylva nemoro- 
6 ^paiuftris. ©o brüliebtcr <pla$ / f> Wa fuc- 
cifa , ficcata. 

©ruc* / ©er / ß^.«5recf/ */>i/OTorafi/ pa- 

ludcs, colluvict itnmora, limus, lacunas limofa. 
Ab bdc 55ruc0 diSifunt Bruften , Dil $rilC<f)Cr/ 
popa/i Grrmam, qvi intrr Vtjhrgim Alofam flu- 
trioi , circäColonUm, vrl dd Lupfit ripam babita- 
vertmt. 

&riU'd)i(t?t / adj. pal uftr is, limofui, lacunofus. coc- 
n ofut . .5ri Wir taiia vccahula ütufueffe fere de* 
ßerttnt , pro qvibut dkimtu : 0ttr»pf / JTJoMfl/ 

67 •• öutnpfietn/morafrffl. 

iöcöü/ bröücn/acbrfiact/ rugirc iw/?<«r 

leonum , mugirc , boarc , ittm vociferari . clami- 
tarc. Cr fcruflef/ toit änQfyi/ boat.mugir. 
inftar bovis. 

35rufler / Der / boator , damator , vocifcr ans , tu- 
mulcuans. 

^riilliriM 'Die 1 rugitus, boatui, mugirus, vocu 
fcratio i turouhuatio. Dicitur rti*m i»rii! 

Icn EffDa« ©cbriiHc 

Sgrullerifdj / *d\. & ddv. clamofus , damatoriut, 

Dicitur qvofy «Bruflbafr. 

53rfllfCrt t idem qvvd btMUtl/f- i in freie dicitur 
derabulif &beä*$t,fri< indoäk prtceptoribtu infebo- 
tit ampulliU y ftiirvtptiUiü verbd proficieniibui. 
Clamorem tollere , ingeminarc , exdamarc, 
perftreperc. 

S^rulf er / Der / clamacor , Orbilius , rabula , caufi- 
dicus, latrator, fciolus, fophifta, Stencor. 

$3rülf(rifö / & brfilferfjafr/ *dj. &*d-v. clamofus, 
clamorem immenfum tollcns, jaltabundus, vet- 
bis inanibus Sc finuofis. longisqve ambagibus 
urens , item more bcanorum Je rabuJarum blacc- 
rando. 

Q^rÜlf rrci>/ t>lC ' clamoriranus, ineptus, rufticus, 
liti giofus, latratio rvrpit, voeiferatio (rentorca, 
item difputatio frivola . mordax , clamoOl , fix* 
ptica, i l iu' ;':m imaginanum, vaniloqvcntu. 



2J2 



'©vumm/ brummen/ k fono difium, muc- 

nuirarr , frrepirum, murmur , bombum edere, 
(h-epitare , ftrepere. fremere. ©tT St(T\ l>rtim- 
ItlCf iru' tin n < inftar urfas murnnira ftrepirac. 

©arte ! id) »rill l«d) brummen lernet!/ age • eda- 
cebo te has ruas obmurmurationet. 
Gruntin .r Der.' murmurans, boator, crafsi Ar de* 
prefsä voce fremens. "i^niininfr dkituT eiiam 
craifior chorda ftve inrimus nervus pandurat 

majons. Der groje JBruramcr an >er Safcgel' 

i]c hypatus. 

$rnmmid)t/ ^bnimmbaft/a^'. murmurans,ftrt- 

pcns.yjiv. rumultuose. 
55i Hmmen ^as/ mm. verUl. & Das ©ebrurame/ 

murmur , fotius cradior , vulgh intonario. Dt- 
citur etiam Der ^riimit! / fed pro talicro olerutn^ 

ufurpstur. Hinc (füier txu 5^rumm fuMaqen/ 

labium inferius factum k digitö percutrre, rßj. 
ttflui & aütu iäe prtultns velut impudicitut lu- 

du». 

$rnramelen/ idrmavod brummen/ admurmura- 

re , murmure obftrepere. 

$rummelung/ We/ id.qvodto» 55rummcR c J&t* 

brumme / murmurts de murmuracionis fre- 

qventia. 

s ^ramin<n/ P« iram clamare , iracundc in- 

ftare. 

35rammelen c^brdmfen / fVendere, un.it ^ilU 
bramft n / coerecre. (Ein yfcrC rtnbr^mfen / p o- 
ftorrTidc cohibereeqvum. 

^rimfe / Di</ poftomis , firnum arSiut , ftmim, 
qvod dd cobibenddm envorum tenActam naribut vel 
morfutimporMur. (c,iuc j^rjuife anlegen/ pofto- 
miae coercere. 

ißi ame / t>tey k bombdahone diBum ,oc/rrum, taba- 
nus. :\opbr.ime/ alüus. ©riiniC' per i.u^b.et. 

lameß colaphus. 

35runn / Der t f Dr< 95runticn. senbumr 

ettam 53orn/ö ,; 5rcnn/p/. Horner/ 

dedueunt a Kinnen / geronnen. Fons , featu ri- 
tt , Icatcbra , aqra vi »a , vena aqvac. 2Ua§er III 
Brunnen tXCiqcn/ prtv. noöuas Athcnas ferre 
Ollis.- bem idtütm fdjmeef ti am bellen / dulcius ex 
ipfo fönte bibunruraqva;. ^er ^ninn alled Un» 
qtttitetf/omnis mali fonsdr featurigo. (E^i|leilt 

feblecbrer Unberfebieb unber 3Jorn / Sb*$ und 
^ßatter/ Iis eft de lanacaprinä. üiStr ©orn 

innft / bem kort batf SRaul »oll ^Ba^er/aqvam 

fon- 



253 



35r 



foouaam bibcns vmo haut faturabirar. ©Ct» 
tföfuubr iji oer25>tuwi t»ci* aß«rn^!)cir / »ons u 
pieniue, umor Domini. <£ilicii ?»niiiuen 9t»i 
o(ii / fodc t c puccum. 2öntjcr aus Dem &runn 

bofen / cxhaurire , extrahete, cxcipcrc aqvam 
ä fönte. ©.19 äßägtr fitUÜt auö" &tm äfctunn. 
aq v j ex fonre dcflm t , pronvanat. ©er Q3tuntl 
rci'K mc t ■ bleibt an^cn / fons lutexroittitfluxum, 
ilauduux t Ctu, footi» venx intcreifat, averiae 
fuac ©<a$runnen aar auf lebppfrn/ «nur tu - 
herc a n im am putco. grifcfotT $iunti / fons gc 
Ii .1 u $ , irriguus , frigidus. .pell« $runn / lim- 
pidus. £tiibct 2>rU!M / turbidulus , mufcofus, 

luto fus. Uner fcfcopjlidjer %>xnnn / fönt ubeici- 
nus , recondittrs, fiuxum nunqvara intermit- 
tens , perenni». 2lU8d,CtrU(f OftCt $l'UAfl / Gcca- 
CUS » repreffus ,avcr !;is. 
©rebfbrunn/&ct/aqvafonrana,roraductiIibau- 
jienda. ©efunbbttt« oeer -£>Cilc-runu / fons 
medicarw, falutam, divinua. ftrbtlläbtUIUl 
fonsvitat. Xhü.'Khujiu maxhinafoncanadu- 
HiU. $iunp< ooer jjiebbrunn/ puccua, fons 
tra&ltt. ÖvcllbruHn/rcacutigo. vrJljbiuiiu/ 
■alioa. (Saucrbruna/ fon&acidulus. vrrfwf' 
bltmn ' aqva putealis, exundaus. SSarnibcunn ' 
thermae, aqvat calidae. ^uttberbrunti / fons 
«tiraculit claitts, miraeuiö enatus, <p>AÜt funt 
Ahfii e peirä» 

£Rr unnlcin S'SBirnlrin/ dos/ Amin, fonricult», 
Söernfonft/ burnftbf ö^brunnbaft/ fbntanus, 
aqrofus. ©er SEBctn fcftmecfef qanj bornr>afr 
vinum aqvä dilutum cfle videtur. 
55riin5f tl / * IbxwtVM mingere, mejere, urinam 
redderc. Qvem&dnto/ium mim äqv* fonUru per 
cmmIh /tucitur , ßc min* per urrtrie* erumpit £y 
tftcuUtur. (£r Inn ti t cf> r Irinnen / uwnac dUf- 
fkultate laborac, veficam levare , exoncrare nc- 
qyit. £r brunu't alte SRadjf ins S&erte/ proflu- 
v i o urinat laborar. (Emen bebrunjen/ lotio alt- 
qvem confpergere , habere aliqvem pro matula. 

Cr bat nod) nt<|>f atHßebrniiiet/ nondum cx- 

oneravir Yencam. 

35rurn/ TttvJ urina, lotium, ferum (ängvini«. ©e n 
5?ninj ©erbalfrn/ urinam inhibere, remorari, 
t eprimerc. retinere, tardare. ©en $rnn} n id) t 
^Ifen / fluorem urinae pari, ©er falte $runj/ 
urin» ftillicidium, vutgoß» äitgurtM.. 

f2)rhlte(€ti7 w^jW brurmn/ mingere, urinare, 
miftiirift.r^iriniel ii. jWÄTOIB/ urina. 



254 



jörinjelen/ tw»/ e^rari «Brtnjcrung / fit* f&xum 

Jlino/ Ote/ miaut, ipfe aOus mingendi , $gnovi- 
rrr, mifluritio, urinae redditio, exoncratiore 

ißlinjelcr/ ÖJ'^ninier/ 0€t / mingeni, mejens, rc- 
ficam leYans. 

ißrinielidjt / brimiie^t/ miauriens. & iß mit 
immer btinielidjt femper mifturio. 

25llb ^SllbC/ 0«/ pucr. tiro, U. ferYi», 
ramulua. tkntmfy äuttm htdi'f m mtteon parttm 
Mripttur pro feeieraro, neqvam , nebulonc , ma- 
lo, perrerfo. (Ii i|) ein fofer 5?llb/ infignii eft 
ncbulo. ©er Uidxfcrtiaiie ^»b anf brr 2Pelt/ 

uifurcifer. (gtn entlaufener Sbub/ fervu» fugax. 

€rtj)ub/ fcclus, verbero, tjin jteniltd>er 5^ub/ 
puer grandefeens. ^ f a II bub / Df P&bllb / ftabu- 
lariui. .»>ni!i . 'wir - venatom caoumq, famu». 
Tu9 k fotterbnb / drtTolnruff, levis , nullius preiii 
bomo, it. lurco. fenrra. JP)enfcrbllb / lorarius, 
l«Äor, maftigia. J^nren unb ^uben / frx feet«. 
«torum. (£s ifl ein feiner 55nb; feit«, clegans 
rrrer eft-. 

tSnUiU/ iim i m .tMßi pncüus.puciiMi- nruncului, 
puflo, pupus. £t< t f t ein $üb!ein / fexu mafeu- 
Ins e(r. 

Gliben / commttrere feebn, ffagirium patrare, per- 
petrare. (£r fubt anber* mä)ti / als buren unb 

bllben/ difHwic luxuria, verfamr in cano libi- 
dinum inft.u pecorum. Ufurpttur ttiam Com- 
poylfufn^nöbUüen/aneqvinisdcfiftcre, abßine- 

re. (£r bat nunmebr au^ebutrt / ad fan : orem 

menrem red/ir. 

Rubere» /t>i</ flagicium, malcficium, probrum, 
Diaculum,facinus fcelcftum. 

^nbiftb / äs). levit, «agus, fec eflus, perverfus, fee- 
Icratus, c5' M<hmb. perverse, icelerace. 

^lippC & ^lipe / Wf / frtfri* pnerulam feu 
pucilam r.atj'. : Drxnir ^Jllpen/ per mrton inia- 
gu neu las Ö'figilla^xm/n/.fcoefen. eicfpiflt 
noci mit ben flippen / tmD fölte einen Sfcann neb» 
men / adhuc detiderio pupparum & ligiüorum 
renerur , Sc viro nuberet r 

Kupplern / dtm. ^flf / fig»Ua E^imaguneulae pneila- 
rum. Dichma etiäm tländkut* v&gmtbut&in- 
fantibtv : 5Rem ^flpp!\t1t / imaguneula mea ! 

Rüpeln / ÖT 9lufpbpeln / pr*p> « dt ornatu Jitittir, 
av6 imaguTtcvU tfl* fr* p'-W* vrßiuntur , paßt* 
traft nn: M vccabulttm aJ iptmlihel ornatum ruidk. 
krem impnmU y cu*r (gput orntrtnt pronmü, rß^ ; 

comam 



2$$ 33u %u 256 



comam calamiftrare. Sp&t fid) Dfl$9Bcib nid)( 
aUlgCPÜpcÜ/ q vam alto galcciculö comca cft hatc 
fccmina« 

^iipcl/t>«/calicndrum, galcriculum, procomion, 
corymbioa. 

Q3cpd/ DIE / larva, perfona , vulgh mafca , vtl ab 
tflh puppis, i,< </r , no/fro puppen y pÄppIrtn/ 1 
4:^ 46 /)« crimbui afdtitik , yiipcl i*ntf . Dicitur 
ttuvn 1>iiih i pupcimann/ 0 ^opanj/ yWcw- 

Iv.n*/ larva«,*, muraco veftitu, turpis perfona. 
.M/i »14/« ultimom fyUobom art$ produmonem voc'n 

ejfr , ut in (Dvtthttt) / 2llcfan$ ic. ^/u/ <pcpan j 
dicitur ißud ccrriculuro in agns,qvo aves & lepo- 
res exrternantur ar abigunuir , Afiiu ((0 0dKW 

fdl/rflflj/W. 

JBUC()/ X>(»/p!. 9Sftd)CC/ Uber, codex, Vo- 
lumen, (im QMid) brutfen/ Ubrum exeudere, 
jmprimere , rypis dcfcjriberc. (Ein S&ud) 111a 
d)CH / coofiecre , contcxcrc , c lab ur ar c , conferi* 
bere Iibrum. (Ein $11$ «Uneben lajTcn/ edere, 
cmittcrc.inluccmproferre, di vulgare Übrum. 
Einern ein S£ud) itifd>rctbcti/ opus alicui infcri- 
bcre.vigilias fbas dicatas vellr. SBicbcr raun cm 
d) l'ch r c ilH'ti ftringerc ftylum 10 aUqvcm, iin- 
petcre aliq vem calamo , oppugnarc alicujus fen- 
icr, tiam fcnpjis. £ 8 |fCf)Ct in §iid}(Tlt/C0nftaxcx 
lierris, tibri fiedocent, comprobaturferipturä. 
Silks in ein $nch bringen / unum volumco ex o- 

mnibus conricerc.difperOa in unum corpus coli i - 
gere. & ic 2>ud)cr fulfehen/ fer ipea corrumpere, 
commutarCt pervmere. (Er i|t in Biebern nwl 
ItflrfcnV diügcnter in fcriptis volutat us eil. (Ein 
^nd) auni bui'drtcfen / per legere, cvoJ vere Volu- 
men ä prineipio ad finem percurrerc. (Ein UYbU' 
bllilDcn ißucJ)/ Über eleganter concinnacus. (£iin 

Jfcud) in (jkrgamcnt Ifcbcrlid) aebunben/ über 
membranaruduer rcxtui. iXobc Sucher / übri 
fojuti vcl rudet. (Ein «Itgefcjrieben 33«Ä / ma- 
nuferipeum , monumeota membranas. (Ein gut 
££>ltd) / Über egregius * pratclarus , fubciliccr feri- 
pt us. Verbotene %&LÖ)<V / libri improbarae lc- 
rtionis. gciftlidbc S'c&viftbuäV biblia fa- 
«ra. (Ein 25uch Q3apir/ codex chartae, feapus 
cbarraecui > volumen papyraccum. 
3llUt? buch / diarium , protocollum , tjvodrtiamfSt; 
ri(j>(6bnd) dicitur. SedtymttibtätT elitm ycon 
lur omnu officialium libri, ut libri cancct:ariae 
Äaiiilcn. »no ^eci(ibucb<r /ccufuuni. £$a£< 



libri. Sic&b JiaqtXf ©ijI«8^Urbarbu<!Kr/ libri 

xftimi , vulgb cataßra , cum gvibut convrniurt 
^Inrbüdn i / tabulas de defaipeiones agrorum. 
3?ilt*crbuc!)/ liber imaginibui rc/ertus , piöu- 
risaenejscondccoratus. (^cbcbtbud) / libcrora- 
nonum, precationum. 3iabrbu<ft / calenda- 
darium. (?kfcäd)flUlpblld) / commencarium. 
ÄrCUtcrbnc^ / herbarium. Jfraitfbüd)/ liber 
dxonomicui. ji unltbud) / liber rechnologicui. 
?OiCBbudf)Cr/ libri rirualcsjirurgiae. ^Jlnncfciu 
blid) / über divinacorius , aAroloeicus. fycbdt 
\>i\Ö)(X / libri eqvelhci. £kbrrbu%/ libermufi. 
calis, cantilenarum. £tnnpcnbuc^/ liber abje- 
C\ us , vilis, nullius argumrniL fXccbcnbudv Ii* 
her rationum , accepti * expenfi , alias (StbuU 
benbud). .\u|Vbi!d)/ itinerarium,faodapori. 
cum. ÖPOtlibctbw^/ aaalefta. <r MtrhiduT.' 
libri (latucorum civitatis. J^anbclsbiicbcr / libri 
mercacorum , 4t contraduum. ^aubrrblicfy/ 
libcrmagicus. J^clbCHbu<^/ fropr. Über vjro- 
rum f'ortium, in qvo prifcorum btroum GermAni- 
ccrumfaüa rhythmU txprrffa funt. 9)?tinnbud)fl7 
libri feudale«, vaCallorumcatalogus. vrdjmiJbf» 
blieb / Übellus difFamaeorius. ^d)inicrbud)/ 
adverfana. €(l)rnbcbu* / codex exceptorius, 
collcftanea. SlrgumcntDUfi) / W>er exercitio- 
rum , rpedminum. Zaufbüd) /iwÄirc|)cnbii(t)/ 
liber plebani , matricula curati , calendanum 
cccleuaiticum. %titbtid) / chronicon , annalci. 
Siltfbud)/ über ccnllticus. vf tr.mnibiid;. album 
amicorura. 

•)>U d;l f üi / dimin. VfiB/ libellui , codicillus. J^anN 
büd)lcin/cncbiridium,manuale. ^cnfbud)U'in/ 
ephemeris. £inbtt'bud)lcitl/ Übellus pro pucris. 
Ül b C büd)fcin/ Übellus Abc darius. 

£Üd)crrp/ Die/ bibliotheca, *!iks gjfbtttf * (Er 
bflt eine frcfflid)f Sßüd?crcp/ inftrutliflimam bi- 
bliothccara pol!id<r% 

33tbe!/ 5W/ biblia , facercodex , .j ÄftcDcl/irM*. 

tat6 4?. in b. gierig in ber SSibtl lefen / in fa- 
cris literis perluftrandis fcdulum cdc. X)if 

iSlbd unter Die 23anf jlccfcn / ä Jerone facro- 

rumbibliorum abfrincre, Volumina facra Aisq« 
dcq; habere. €r ijl in ber Sgibcl »Pl belcfen/ 
4>eriruseftlocorum facrae feripturae. Ssflcbet 
Ut Der $tbe(/ ita (criprum eft in bbris utriusq: 

teftamenti. gidS) auf lie 55ibel beruffen / ad 
faexas literas provocare. 2>ie S&tbcl anffibren/ 

allega. 



257 ®y % u 258 



»Uegare loca fcripturas. £ir SJilhflf fm& cVr 
ifcncii Sßibel > mugincs laicis pro bibliii (um 
Ti\< 3?ibcl muB m.mc&ein Sörot brinijen/*etbuni 
DEI mulcis mcrcatura eft. 

$iblU'dV adj. &adv. bibiicusfctf biblice. S£iblt|'d>c 
vr d>rift / facra fcriptura. S&ibllfdjr 58orte/ 
verba divina. $ibli|'eb,e 'r. : ir* / doftrina chn- 
ftuna. gfcandjtfr rcto biblifö/ uut> lebet tcu< 
flil'd)/ Dcus in orc, daemon in opert. 

j^jbc! X>wf corrvptt 'a&ibd/ ßgr.ifcat aultm tabcl- 
hm abc.lariam. t£r lernet nodj in ^tf^ gibel/ 
liecrulis adhuc addifcendis operam dat. 

Q3llc!)C / DU / fagut, arbot k Äwd? denominata, 
qvia t]tu lignum ad conßiiensaf tabrüas apttjßmum 
dtprthtnjumfuit.non contra Ü50(& i SlK&CV uspluri- 
mtu pc:(vafum rß, licet codex k caudice, payyui^ 
k plant A Mg^ptiacd , nun contra, die antur. Piuri- 
ma xamq. arborot falvrßru apud vrtrru Germanos 
ar.A ratkme , qvkm ex earum ufu dßinHum nomrn 
hautbabuerunt 1 lUcL&anne 1 a Detriten/ exten- 
dere, porrigere ; &trt\7 * Äorf / cortex ; Jtifett / 
k fcMbt I humore , eoqve ttnati ; Rifer ix (Befer/ 
five (Zklfet / falivi, i. e. exfudante refind ; Urfdie 
*f> 3fd« / ri/wr j 2U)OW / 4 cornei durüx ; t£ii 
6)C ab%$\) / vr«pi letale , fy $ild)C ab aptitudmr 
ad .AuIm conpeiendoi voettafunt. Accedxt, qvod, 
ficuti volumina k volvendo , qvia Antiqvi libros ad 
C)Hndrt famlitudinem convulvebant , diSa ; Ha 
$5lld) / oritinem debet vocabulo bciiqett / fleSere, 
qvod oiim circa c^hndrum invorverentur , ita , ut 
VNld) *üM *liud fit, qvkm cortex tenuißima inflexa, 

ftveconvciuta. @tcinbu$e/ ilcx. jßagebudje/ 

frve J^ninblld)C/ornui. 
??ud)en ^QSuchjdjt/ adj. fageus, fagineus, f-ia i nn $• 
^tidbcnbol) / lignum fagineum. l£inc budKtie 
£a rd, rabula fagipa. 

55Üd)6 & Q5ud)fC/ O!«/ pyxis, ?»f»* Üätor 
de vafculii c fago f VOtl DCt J5i»4>f / Jed per ab* 
fionem rtiam altH aecommodatur » qvomo.io dtco • 

(giite (jn^enc S5»dj^/ pyxwaurea. (£inc|llberne 
$)\uS)$t pyact« argenrea. (giner ^uc^fen anlid)/ 
pyxidaru's. »}lpOfcFerbfld)fe/ pyxi$medica,phar- 
maceTcica. 5>al|ambild)fe/ baltamica , inanao- 
ria. ©fltbue^fe/cbccapccuniaria. 2lrni>/fM3il 
mof«rnbllcf)fc / pyxidet pro pauperibuj , eifta 

ftauperum , eippi clecrnofmarii. Älappfrbuct) 
( /crepitaculum. 

Slintbncbfe ywglintf / longula , *'pera . *ipe- 
nlLi . qva catulo UndUttr, £$ui|jclbucbfe / &lo- 



pu$ daricularius. d)mierbne^fc / vas ungvc*. 
tarium. (^d^ntipf rtbafbü(f>ft/ »heca ubaci pul- 
»crifati. 5abrtfbndi))e/thfcanicotiana. (SpW 
bi\<bk I capfula fiftilil. 55fld>fe etiam pro omni 
fetopo y tormento mttapb. ponitur £5* vocalur eine 

^cl)ic§bftd)fe / bombarda. (?inc Qropc Jfaro' 
bttebfe/ tormenrum majufculum. ^ir|(fe[>!icf)!e/ 
ülopctum venatorium. &twqent$>hlb\<t teio- 
pecum (biatum. ^ iiiuibiutK / fetopus globu- 
I11 jaciendil aptui. ^)anlb\\d)i/ /clopui minor, 
manuaiis, alias \)i\\ol 9ieitcrbÜ(b^/cqvcftrit» 
alias SUtcbtner. vrcblciibml^ / ^eu<rroc/ 
lorarut. Qßinbbucbi/ bombarda ventofa. 3ieb 
büch,^ / rdopua Muh. $ücbfe los brennen / ia~ 
flammare (clopum. @C^rotbÜcbf< / riftula gra« 
nii plumbeis apra, grandivoma. Nihil minus 
S§(Dfa/ fimihtudxnep'ixidumfumunturproci- 
ligii jfr« femoralibui , iWurt femorum thecit> 
q-wd tarnen altt a &ocf / yh* WrrinJ pf Ut dedueunt, 
tanqvam materisX , ex qvi caliga communiter fiunt. 
T^hci^ttandem etiam dicitur oxybaphum , aceta- 

buhm , Dte pfanrte oet 4&fte/ tri wddjec fid> 
Me ü>berficnfclömfcren 

MkMIc&I / <"P« / pvxidula , py x iduula. 
belbücbslfin i pyxidulaacicularia. 

iSnebfcn / fclopo ferire. ©raufbudjfcn / fdopö ali- 
qvem petcre , appetere. $obtbüd)fen / five (£d 
bnebfen / trajicere aliqvcm fdopö , globulil 
plumbeis» fclopctöaansvcrbcrare. 

^3llvbflUm/ &«/ buxu», venital5M)6/qvod 
p<ixi. $tabeafierent. Sßurb.lUtnen £clj/ lignum 
buxeum. SBnrbeumen 23»ilt)[ein /buxenim. 

35utf /buffen/gebufft/ erüptre, mtor- 

qvere , ineunrare , calamjftrare , Hern curgere, 
tum i(l um efle , inflati ^ürrwr hoc vocabulum 
uniwejuidem0gntfkcati<mis tforigmii tffreum M 
peln. Ver um ad plura Je txtendere manfeßum eil t 
Nam ab et venit Düffel / bubalua, bos M«jm 
qvos Pltnitss \ubxlos bifontef appeUat, frd , gffltff ei 
per ignominiam qviliSet homo Tordidui , erFron*, 
inilpidus ac incultui nemmatur. yf S3ftffcl eß: 
$JlffcIid)t/ adj. bubalinu», item fordidui, olidm, 
infulfu» , tfadverb. fordidi, immodefte, immo. 
dwace. 93Üffeli(bt £fber/ corium bubalmum, 
ovale eß colobium bubalinum / v£m $U|?el$' 

W Äcr « - . • , x 

tBnifun») / t>f« / calamiftrano , cnfpano , vulgicru 

ffitura,utcaHendra&capiUttiacrtßaTi folent cala- 
mißt 6, Eft etiam inflatio , tumor , fuperbia. 

9 J w 



tS9 



$11 



3?u 



260 



55unid)t /adjtä. cumidus , intta t us , crifparus . $uf. 
pd)t J£>ar / comacalamiftrata. SlllÜdKc.Jtupftt/ 
«cmcalia tumida plumi«. (rill buffld)tcr VcuiU/ 
ammus elatus , infiatus , fupexbus. 

©llfftt/ t>Ct / abacus, ywa ibi vafa argtnlta & 
Aurea ad pompMu poflid Jtult, Dictiltr allAS £UCl 

octtttifd?. 

'tu qvoA bitffett/ crifparc t tutncrc, 
inflatum, tumidum rcddere. (£fn aufMCbiilfct 
SbctU / le&ua (opcrbus , ad pompam ftratus , ita, 
ut rjw puiviiiana ftupulvim turoejcant. 

ttu^buffcit/confercire, cfFarcireSJ'fefarcire, ah as 
<mfÄt!eri/ voll flopfen. (riR aitfgcbiifftcS 
Cttllfugrit / culcitraconfcröa. (£m flUftai'Duff; 
trr ?Jo.njfll / culeus, fcorrea, bulga mfercla. 
(£tn flU^ebllfffcr 55nild)/ ▼ eurer fuffarcinatus. 

Dir/ amator, 

a m all us , <y r: ci7 Etiler. $UleriB / Die / amafia, 
amatrix. CDJubulcr/corrivalrs, aemulus, C onv 
p cciior. vf v'bnttbuli / fimulator, amorem fimu- 
lans , perfonams airuliu«. ^d^crjbllkt/ jo- 
cans, In Jens amator , amaiius politicua. a< it 
bulrr/ amans remporarius. 

5>ukrlf itt/ OO0/ amatorculus. 

5?'tlli'Ü/ amorem colere, in amorc occupari» apud 
pucllam haercre, item ambiic, procarc , infidiari 
▼irginibus , ludere puellas. i£t blllf t um Die 
^unijfiT/ arahit pucllam. €in aRl\rr$ ift bulcn/ 
cm anDertf vi nc^nuu/ aliud eft .mute, aliud 

nubere. 

35ulcrct)/ Di«' amatio , mulierofitas. 3luf Die SßU< 

IcrCO flehen/ amoribus dclcÄari. 
$üJcrid>/ buterlich/ bulcrbaft / •»••,'• cf «iv. ama- 

toriud amatorie. 
Stbbtllen / amoribus fe macerare , exeraciari. (£r 

hat fiefc w.a ab jcbltlt't / abunde in am um fti 

verCitus eft. 

Slnblllcn'/ adulacionibui & aflenratinnibus cal- 
lidis progredi. vrr bat fid) bt n Der Sraurn an* 
gebullt / blandimcnus obuouit favorem ma- 
tronse. 

21 n?bnlr n / defercre araorejn , valcdiccre itleccbris 

amatoriis. 
V^rbnkn blandimentia acq virerc. tucrari. 
<£inbillcn/ immergere fc blancktiitin .ilicujutauu- 

deiara, afTentatmacuiii gratiam atuupari. 
§or(bulen / usqvc occupari in amoribus , ainbicn- 

do pergere, profcqvi amores. f 
CScrbulen/ amcnibi»sbonaruadispcrdeie , fortu- 



nam fuam illccebris amons novercantem (ibi 
redderr. prodigere bona (ua amarorüs incanta« 

racncit. 

3rrbll(en/ perire amander, amore exeraciari , ni- 
m tum e lic in amonbua. vr id) irr btllCuV iaciaci 

arooribut. 

QJ£l!l/ ÄÖnC/ tte/afrrrculum,rra«tillum. 
tigillum , rignui , */?«/ /Latte. Rai&aä) mit 
ItariVn kirnen mnj.ibrcn/ tcclumtignit robu« 
ihonbus probe muixirc. v£lllC c d).iUbuuc/ 
theatrum. 

^fllicn/ tignis fuleire, firmare tränst 1 Iiis. S^ftnCR 
ttitmrfl coadäre, contabulare, foi ntearc. ine 
WClijfbimfC <Btub(/ hypocaolhun aftabtecon- 
tignatum. 

^unimoy Die / coafTatio , contignatio, fornicatio, 

q vd tign* Ö* afftrtulu ßt. 

5Mmt/ bunter/ buntcflcr/ 

color, maculofut, variui t variegatut, tfrmcon- 
fufus» inrricatus > perplcxut, turbatu». ift 
bunt am labe / maculis in cur« confpcrlus c(t. 
S^UKtCf «Pici'D / dii.ii K»t»Mtf<*Mft / cq vus raacu- 

lofut. ftnb m<br bunte R übe aH eint/ ptuv. 

tu non folti» fap» , mulro« tibi «ovales habes, 
& alibi reperiunrur vcnufhifi. ' Q.^ gebet bunt 
: 1: omnia turbata funt , confuse £5" per fatyram 
tractaneuci praepoftercaguntur. QSuni falben/ 
variare color ibus. <£in b\\\lt / vcftisva- 
ria, veftitus diicolor, intertextus. Q : U0tC$t* 
tern/ vcrficolorcs pconas. fKnif irbun t / turbi- 
dus, 1 n v cri u s, confumfl, inordinatui. VI' 1 u Cl ♦ 
bunt/ profr.eß infignis, cximius homo, longc 
Vinnens, multorum in Aar , prxftabihs, vel alt« 
res elegans S> formofa , 9 tüt/t aAmoAum rni yjT 
fblmdrntit cofarit; frd &in mtitm partim qvan.ioq, 

fumitur,ut: €in9lii^bmuanVrvS<|>elme/ extre- 
mx malirix nebulo, ^liisbiinr txr £ luu-nlv 
Tirtus nobilisfima t excellrntisiima. Oiusbunt 
Der ©ferDe/ generofistimus cqvus. »iusbunt 
Der Jlinafcrn/ pulcberriaa. 

^lintbett/ Ott/ varieras, mixtura. 

^Suntlict) & buntbaft / adj. &*h/frb. nataxm, 

vitie>Jiättiretiamb\mt\<h/ ybuntreJ^t / ö idtm 
rß qvtd bunt. Stutfbitnt lid) 1 prarftantia excei- 
lens. vi 1:1 au^builtKCr ^aitn / vir omninö 
egregius. Slu^biinMije vBd)riftcn 1 feripta ac- 
curara, i'dcfta, opera elucu&rarisllsna. VU.ta- 
mtn ttiam Jup* voc. fiinD Ö* fi>Uttt>. 



26l 



53u 



262 



©&§/ büßen/ gebüßet/ besetz 

fvaß btßcttt/ praprit rcticcrc , emendare, zefar- 
cire (igntßctt , demdt per meUph. poenitcre, pude- 
re, agnoYccrc erracum Aium, dcliäum confttcri, 

Snn y faciare, cxplcrc Ö* fatisfaccrc notat, t.gr. 
\< iril'f bupCfl / cupidicaci fatisfaccrc, fitim libi- 
dmum fatiarc, rethngverc. Po; ri iJrm c^, y™.»' 
pmti, niulftan , caftigari, v. f. <£r l)iU |Vin 

58et brechen grnuafam bügen nmürn / ftulritiae 

iuae {- cenas culic Cit graves. tRcfcC bÜfjfB / refi 
cere retta. Y\\ (feil bü$eny proprio duuta refker c, 
mrtapb. iubftitui .cxplcrc alicujus locum, tuc- 
ccnturiari.fW «iiai iGtlhco Hecreuin, rcfrfc 
HrCB/ "voc&Mt Alartif filü, tjTtin& Irpori* galräii. 

Sßeun bie. Obrigfcit funDiijct/ mfcpend bic Unter 
tabuen bilden / qvandodclirant Reges, pleclua- 
cur Achivi. 

sfcüjjcr / Oft/ fartor , refe&or, renovator, caftiga- 
tus, raul&atuj. fcücfcnbüjjcr / fucccncuriatus, 
vicarius, altcrius loctun fupplcns. (SunDCru 
bufrT/ propitiator, placator, expiator, dignti- 
Jim* rptthtu ülonofufimi Strvatow neßri. j£)0< 
fcnbnpfr / femoralium refeftor. (z<t)iib\l$<V/ 
Cutor vc teramen i ar 1 hs. 

^uBiina / Sic/ rcfc&io, concinnatio, emendatiö, 
exputio. 

/ b<« / proprfe idem «W &&£rtng / fprciMÜtet 

•ver&eß paenitentia , poenitudo, contricio, dolor 
commifTorum deli&orum , ftudium vitas cor* 
rectioris. :>iipc Mif)it. poenirentiamagcre, pra- 
vos mores corrigerc, refipifeere, antmum ad 
frugem applicare, in viam redire. (Jineil jur 
93u§e bcfcbrcn / er nvertere alicujus animurn 
k vitat pravitate, ad peenirenriam revocare. Sed 
& $jut?C ftiäm multtam emendam fionfaat. 
(Sr bat ein jie mltcbetf für $u§e neben müficn/ 

magno redemic dcliftum fumn. $U$e geben/ 
mul&am pecuniariam folverc. S&abre T(ä)V 
fd)aftcne$uj[e/ iwxniiemia vcra.cordialn con« 
cririo. <§d?cinbll$e/ paenitentia fimulata ,rdl- 
pifeencia hypoeritica. (Spate 35u§C (übt feiten 
(tut / paenitentia ferararöcft fmecra. tapfere 
pw |ietn!icbe $u§e / gravi», graucnbnf 1 1 levis 

muiäa. ©cltbu§C/ emenda, mullta pccuaia- 
ria. $ irdjinbilBe / paenitentia ccdcfiaftica vel 
publica. 

$U$bdft/ «/i^buffertl'4/ *Jj. peenirens, contri- 
tus , refipifcens , promt us , paratui ad pccjuccn- 




abbüßen / posninndo ireniam delifti afleqvi, rc- 
dimerc peccarummulftä. abbÜRuna/Oievfttii- 
faftio pro delicto. 

Ülnbllfcu / affigere , afluere , aptare. Hmc eß 

bpf / qvod Euphonie gralid firibitttr Sittlbcß/ 
DCt £v 00« / inciis , in <fyd ftrtum eudttar. Bs* 

nierauf einen 9lmbp|j fd;mieben/ eandem tun- 

dexe iiKudem , prov. m eot , qvi mmk frdulo in 

aiLlvoßudtoprrfrvrrant. 3n?ifej)en Jg)iimmer«nb 

WHMf Iti'Cten / inter malleum * ineudem , \d 
eß, in calaraitatibus incvicabilibus verfari. ©er 

Olnibop nebtet fc&rcercr eebldae ntebt / ineus 
non curat iftus, 6. f. fxetifwänimtunoncommo- 
•vftur minit. 

SlUöbjifecn / reficere , cxplcrc. ©te Wc^cr an?-. 
bilden / rbraroina obtundere. 5lu5b| r |jjunt) / fit/ 
refedio , emendatiö , expiatio. aiu^etai^et/ 
expiatus , refcÄus. Unau^ebft^et / non refc- 
Öus , pannofus. UnnusbuBÜe^/ lnexpiabilis, 
irrcparabilis, irremcdicabiJis. 

circumcirca refi- 
audbftßm. 

,,.n/ omnm6,pc- 

n 1 1 iis rencere. 
£in unb b<r Mi^en unO ausbüjjen / hinc iade refar-' 

circ, undiqre refarcirc. 
fDuM sf CH / 'dem fvod bft^Clt & «ttSb&ß«l. €r 

bat ti aenuafam »erbupen raupen/ abunde terae- 
ruatu poenam dependic SÖClbupiing / W</ 
emenda. 

«Borbuven / praeruerc, praeaptare. ^tntmpff tOti 
b\V$<XU fvod Tbunny ferbfm tffltrbfrnefferunt, 
ubialia rcaprare , i. e. Rippen vor fegen / pan« 
niculo praemunire. ^eibfuug/ b. e. SBiubuBun«/ 
futcla. 

©iebcrbngen/ »ieber MlAMp / reconcinnare* re- 
novarc . retärcire. ^utev öT ^eaenbupen/ 
propr. etiamefl expiare, fatisfaecre, muiöam fol- 
vere. CScgcnbUKUHg / D« / damni &' mtetefle 
reftttutio. 

^ißelen & böfcltl/ afTuere, confuere, fubfuer«. 
S?6fckr & $ufelcr/ ber/ drei nator. vetcramen- 
tarius, nundinaliii IV i volar ms, aluu pfufdiec 
yBcrnboftV tpvafi calioaritu. jCtn^o^nfocb/ 
t>et cjerlictte ^o(m fctl bat / interpolator. 
^5fifelerinn/ bte/ interpolatrix, farcinatril. 
^3lltt/ adjtS. mo'.lis, fracidus, putridus, oii> 
ftcus , mttapb. exeors , ftoLidui , ftupidus, 
taxdul* 



263 SÖU 

SSUttCI!/ fSfreqventiut 3JcrbU((Ctt / qvod ttiam QJeT» 
bntten dkuat , fitu corrumpi, fraccfccrc, mu- 
cciccrc. 

$Uttti;feu7t>tcVraollities, ftupicÜtas, mueor. 

$ : ■ j! £ficl)t / Adj. fcy Adverb, fitu corruptiu , mucidus, 

fracidus.ti. ftolidus, infulfui: fcorrupte, in- 

Tulse. 

3$Uttlt / Öl* / p/«r. cor. buryr u m . Exploßonc di- 
gnutntß , tn minaticnti jinalts nomutum ab vocabu- 
7k rem :pf*tn &fubßantiAnt rri fignificAntibui 4i erf- 
ftre veutt UtSut noßtum 5?Ulter dtltai trahi a ßit t 
tos, &-r»t»i > cafetu ftu toagulum , qvafußud tCVf 
hoc ivfum rw^ii ßt , cum txmriinec G r«t nrc Rornani 
»limbutyo utrrentur : Piwitts auttm , qvi primtu i 
*Laiütis btäyri mevünit , iA apprllet BjrbArai um gen- 
tium abum , Arißotelu yni minqvAtn ißud gtnut 
tibi ittigerit. tß üa^ butyum k ü$UtteT / non 
conlrA. (£ iUT auf $Uttei' / ov a frifla cx butyro. 
$UftCT UttD sßrot / panis bucyracus. ftutto lint) 
$ ÄftV epidipnis. gcHc glittet / butyrum olco- 
fum , pingve. griffe SJuttet I retens. ©C» 

fdjmcljte Surfer / coflum. (SfinrVube $itfrer/ 

rancidüm. Sföepenbuffer / butyrum Tcrnum. 
ir troljbut tcr / hybernum , exfuccum. Qlugen> 
bllttcr / gramix , pituitA oculorum. &ul)burtei7 
butyrum bubulum. ftimeblbuttcr/ butyrum 
cx bete camclorum. tycxbcbütttt I cx lade 
cqvino. Sd)afuUtrcT/cx ladcovillo. SicgCR' 
\>Utt(T I ex lade caprino. 
©UWeW /«. t, Buttel- fälaQttl) lac in butyrum 
cogcre, fpiflärc, condentarc. Sßfnßmau 3ucfi*C 
ins sbtitrcrfaf wirft / buttert ilcjs mct>t < Uc in 
butyrum nunqvam condenfabitur , fi qvisfac- 
charum indat vafi ifti longo» inqvo butyrum 
crebro ja&u exprimitur. 

$11 t Ux ich t / Adj. buryrarut , pingvis , olcofus. 5llt> 
c\< iibut f enchr / gramiofus. 

^Urrid)/ &*r/genusvafislongiuiculi, lagena, 
/crt> »6 fimilitudinemvAju iildts Hgnei, inqva buty- 
rum ftiffttur. 

23ul} / t>fc/ fkr. SSUr^CW/ ^> 

rWr< noHonti : pioprie ornntm dtfiqnat eminentiAm 
(tu txerttumin pyrh ipomis Alitiq^ß u3ibw dici~ 
tut: umbilicus, ocului , flofculuj : pßtA iß rar 
ber .leirrhus , caro indurata &qv*cunq.äuriti<s; 
ferro mueus , Ö) omne , ^voJ emungitur , «/ ; fun- 
gus , myxa canddx. CAtAcbrrß. ttiAtn mimum 15 
morioaem , cvjw mAximi toput fadumtf inetndu 



SU 264 

tuMqvidrrftrt,ut: §flf1nrt<t)ltfbu$/ crepu». V+> 
lunt Ab hoc &Ot}tn y/t*ÄoßcJ1/ tra t,ftd vide fu- 

prA in voc*b. SbOtk. 

fculus. $iibIc" in auf b c Iii (öt jctiiu^r capuc ulcc- 
tis, aI as OicZMumtf. 

^lli^CII/ mundarc.abAcrgcrc t purgare :irrm polirc» 
comete, corpus curare. &u htifC nidjt biVyu 
^fbU^ct/baut dimati es judicii ad banc rem con- 
neiendam» non fatis comtus es, ut talibus tc in- 
mifecas. 6ic ift ^cbufjf/ n?oltc fic eine %>T<uit 
IUC l" Den/ adeö polua, ornaca& nitida cö, aefi 
fpo tu jm reprseientarc vcht. j^cn ir»ar t buKf n/ 
barbam raacre« tondere, refecare. 2)^5 Vcf?f 
bilden / emungere candclam. ^ic SJajVbu^f n/ 
excergere na Tum , emungere nar es. Std&&i& 
VXa{c bütjitl CAtecbr. rxponitur t retundere ver- 
bis.coargucre, redargvere, qvod not Aliht: tEtri» 
ti'iu.rt / abUuä)ttn / «tun ir t ; d- a- ejebert/ 

nbleudltCilla^eniC. vrnußißim'e dieimw. tiihät 

ihm bie 3c ,-. fe r,nui|cf)et . er n>trb fc batb tndit tcie> 
berfomuien/ adcöcumcxccpit, Hc ob* 1.1m ivit 
fannis ejus , utimpuft»: rum k ulibus fubfanna- 
tionibus facilc dctliturus fit. Nttat enim ^Hfjen 
refcllere , obtercre , eonvinecre , labefadare , di- 
luere , Ü'ludiflcare, dcludcre , cludere , qvin ~S> 
bonisexuere, defrruere, evertere,peflumdjrc, 
fubverterc. ©er l|t gebort / bic ludibrio habi- 
tus eft , ludificacus eil, in perniciem protru- 
fuseft.* 

öebufcf/ A.ij. vtrbAl. politus , comcos »elufus , pra»- 
eipiutus , abraCus , detonfus , it. ornate, politc, 
tonse. 

^UftC/ We/emincntia rei , myxa , rungus, tuber. 
i:cb:bi;lU-. cniunäorium , f urcinula. 

ißil^er / Wr/ ornator , politor. 5)UfJfrin / tlC / ce>- 
motria, comtrix, ornarrix. 

^Il^ling / WC/ limatura , ornatus , expolirio , pha- 
Icras } Jicitur ttiAm ^uQrll / nitor , lenoetnia, 
exornatio. 

51bbufjCüV abradere , detondere , decerpere, emun- 
gere. 

5lufbn^en B'ou^buleu/iirm q Wburjcn/polirius 
hmare, componere , concinnaxe. Clii^bUrjcn/ 
exornarc > expolirc. 

535C^ir<n / fingere , deltoeare , formare , feu!- 
pere , fundere. t)ai 8>il& tfi über bie ma§en 
fdjen in QÜac^ö bp^iref / imaguneula ifta venu- 

ftitlime 



265 



Sb 



266 



ftiflime e «ra effifla cft. gwat nitf aSü$e 93o§irung/ We/effiaio, fcuJptura. CBacbtfbpfri 

» £ • - . f « J - «- • « - — - rillt fl / nln'.m , T , ,.„ . 



bo§U*Clt / formare ccram ad arbitrium. 
S'PBltt r ' öet/eflTiftor , formaior , fculptor , fufor. 
2£a<fyibo§ir<r / ccroplaftcs. 



rung / plafma ccrcum. 

53cijel / 01t/ piur. &teQ3eijd/_M f«**™ j«- 

tntnUrum , in com au ji.. ; 4, J^u^cl. 



c. 




tm-a Htera,non q^ridcmGermaiiorum: 
hujus namqi viccm folum ö olim fu- 
rtum 1 1, auteqvam ex Grxco, 4r € cx 
Latioo fcrmonc in noilrum idioma irrepllt, 
de 5? qvidem multit feculis ante €; (i autem 
cum doftrinä Cht iftiana 1 Et fanc , Ii verum fa- 
ten fasert , (£ ifhid La ti mim Ittel u nobil pror- 
fus inucilis& fupervacua cfle videtur, idqrod 
srtultiante meaoimadrertcrunt: <i() olim uni- 
co j£/ Ar (?<t> per <5& feribebaeur! qvod ctiam- 
num Saxones obfcrvanc t qvi feribunt ä- pto- 
nuneunt ©lagen pro fragen / (rlieüen ' P 1 " 0 
fd)liejjcn/ qvemadmodum nonferibimosfebpre** 

rj>c n/ <£ehpi>tt7 Ted frree&en/ <?port. fcf »"«m 

perperam innoduclum , cum majore» nortrt 
unieo f contenti eflent : Qvi autem, cumMtv 
liflb, f duplicarum,pro (f nobis obtrudere fata- 1 
gunr, cerrehimulrisroodis peccant, non tan- 
tum, qvod vulgarem orihographiam folicitetft 
atqve ex novitaris pturitn ) (uä au^oriutc, po- 
vam comminifeentur , verum et um , qvod t!u- 
riufculam iftam litcram f duplvcando . fonum 
durisfimum A qvi pronunciatQ fere impo»ftbi- 
lit eft, ercenr. Tolcrabiliorct igitur Amt ifti, 
qvi folcune illud (f retinenr, modo ab hac feri- 
ptioneabftineant.il confonam prsecedac, & fo- 
lum f / uc : in $ 0 1 Fen £nnf en / Qöcrf / galf k. 

ponant : In noftra enim hngva, qvodcunq; legi 
dr audirineqvit.fcribirur neavicqvam i in mc- 
diovoc» autem, Ii Tonus ita tcrat . fctibatur ff; 
fin minui , et um poft vocalem unicum f fuffi- 
cerc dtbet. E. gr. alia cft pronunciatio vocis 
2Pltf ( l turunda , eV voc. SSBkfc / vicia : aliud cd 
S}&Ul harpago, aliud .parte / paftina: aliud 
«Hcff/ giga«, aliud fJlctfc/ porrige, pandicula- 
rc* dcc. Inrcrim nuila datur tox Germanica, 
cujus initialis lircra £ fic. Qvapropter, ü in 
peregrinis vocabulis £ ante 21c- c 1 f& * 11 <C- 

periatur , nobitin 3» anre O/ 11 vfrü ' n ' 
mutandum erit. Haberaus häc in^econfen- 
ticntei Romanos ipfos , qvi non folum no- 
mina propria Gcrmanortim pro fuo pronun- 



ciandi more plnxcruntt verum etiam ipfa 
cabula Gneca 0 K ineipientia cum tu C com- 
muurtint. Cum itanve reclictTrac feribamus 
\ : ^'r . S inu'M .S :vud Hcvi'sM. kr:. 
frf«M(j/ ÄlilHtr / Sinnobcr/ Selten/ 3ent/ §ett; 
menien/ 3iftcn/ ^opern/ non ^iah'n^er/ (£a> 
tnel)!/ (£opu 1 ^tmicber/ (Sent/ Kapital ic. 

ideö nihil nobis Aipercrit in hac litera (£/ qvod 
expiiectur , aifi uni<um vocabulum (ii)Vi(l/ 
qvod origine qvidem Graecum , fed in nulla un- 
qvam hngva (tne ptaeulo m 11 tan fas efr. 

Smnp <5 ff(jri)luö/ gw*, noiu an 

] • <Scfalbt<r/ r. e» imtltu. Cbriftus Jefui, Thean- 
Ciisjpus r Mi-ifias cy S.il v.uos noffer bcncilulus 

.m'fccular .^ee^eilnie &brfft/.*«/»i/ bki €l)rift» 
fiUt'lctU/ Jafulus in (cfFo nauüciarunl rcpr.xfcrt- 
tacu* puir>9 injAf.\v*§/Imam memotiam incar- 
% nati«ais 4c nun iratrs Ckt\&ii t '£umitut (tum pro 
^mtvprt'i^is .na\aJltii». v . €rn»m teil JP>filt*U'tl 
4ii:Vtfl ^C'.'ptt-^ffUniis riat^Ilwbm offerre aluut. 

v<ri j^bW .ß(mjV bcf^irtt-.biM'-Äin&crii 

nUllM / ieTWlusrfnmr^bis libcris nulla dona con- 
fert. ~<£h lhTf<«^^»!ttJfr1gc>rf(}/ amplis- 
fintum donum » Icdliffima jQUPera natalicia 

Chrifti. ^riffntfilfOJienfchworüei!/ chrrflus 

humanam naturam induir, humanam naturam 
aflumf/t. 9lnrrt£hrirt t €n6e€hrifi £5" QSceDeP 

(< [\ , i,;.. filius pcrdit^onis, Antichriftus . 
Gfjri.t/ ©et / Chriftianus, Chrifticola. ThtcU 

eBiwr. <£in frpmmer €brify durift ianuspiu», 
probns , ver-js, genuinus. ^io befer <£hu\h 
UncbrU?/ atheus, imp us, prolar.us. ^Ülfol» 

fcü er (üirift / (rebeittcbrilt ' hypoerita. (fin 
sRanlcbrift' 3»»ibmen?cbn|b chriftianus nomi- 

ne,non re aut omine. &ä)Cl\f<5)\iil/ Chnflianui 
neqvam * pfeudochriirianus. Q(T abatfitgff 
gcil^ aller (£bri|t eil / Turca, juratus hoflU Chri- 
ftianorum. ©itf 5?reuj ^l'r Cbriiten / calami- 
tas Chnftianorum. (gtn Cbvift / ein Ärcujf Tii« 
Oer / Chriftianu« crucianus. ©er ho«t)fte SU^il 
in ber 2Belt ift ein librift fenn/ excellcntislTma 
nobitita« cft, efleChriftianum. Anritten / b^fc 
Di Hj <£brt< 



2 67 $b 

CLbttjieil / junftac , apoftatae. Sed hic Rbyhmut 
de vtris JureconfultU vertu non eß : hi mint jkcer- 
dolti jttfttttd audiunt, tegUtfr divin* &moräliißdii- 
fimi cuflodei exißunt. 
gfn'iftin/ Dte/ Chriftiana. (Tin? btHlbfgUf f Gl 1 vi 
(lln/ finccra dt ingcnua Chriftiana. OlltJ ftnc 

n>abrc (Sbrifrtn leben imb fterben/ chrifto dc-ote 

viverc arqre mori. A voce (»brijl plurima nomi- 
tJApropria exortA, ut: <£t)ri|ttan / CbCfjtd 9» 

Eujtcl/ Cbri^of/ Cbnilotfct/CofTe! Ö'etoff 
fcl. £brl)ifrirt>/ dbi t|tmann/ Cb*i|tine/ 
<£l)ri|ti,*.n.V £l}ii [tun au- :c. 

(£1 l iftcubcit/ t>t€7 chriftiamfmus, cecrus S.infto- 
i um , y vi Chrißo nomen fuum dederunt , Ecclcfia 
Cathouca , Chriftianorum focictas. Die Ult< 
cl)ri|lenl)cit / paganifmus, gentilifmus, Ethnt- 
eifmus. | 

Qbl'iftcntum/ fcds/ officium Vj munus Cbr iftiano- 
n: in , vgcaiioadEcclcfiamChnfti, Clin fluni- 



0) 268 

ta«. ©aS uncbriftliebc Cbriftewmn/ Chriftia- 

nttas mmimc chriftiana. 2i?tr finbijar (AH in 
UBfcril (Ehrilknrutlt/ nimiun\rcpcmus in amorc 
erga Chrifturqfjf proximum noftrum. (rtfl> 
bc$ €bri|renfii% rühmen tjt nidjt ftratf* ein 
(£l)d|i fcon / aliud ert videri , aliud cfle Chri. 
ftianum. ©A* URCbriftcnrum / opera idolo- 
larrarum , apoftafia , vita pagana /hw paga* 
nica. 

Gl>r ililidj / «4* aiv.Chriftianut, pins » pietatera 
eoiens, plcnuf rcligionis Chriftianas, reli- 
giöse, p»c, chriftianc. ©ie ©>riftliebe Äirebe/ 
Ecclcfia Catholica * pia Chriftianorum rurba. 
(SblifrlidK Obriafrit / magiftratus Chnftianus. 

€bri|tud)e 2Berfe/ bona opera. (tbriftlieb le« 
ben uttb fccIM frerben/ finb bie jrcen anWetfünfre/ 

artes arcium lunt.pic Mverc.ft beatc mori. Ün« 
ein - i;HjcI;. iropius, profan«, &*dv, impic, pro- 
fanc. 



qvarra Ge rmanorum litera , frcqvcn- 
tislimc cum £ confundi folee , fedhic 
ufut dr affinitas , feu cognatio vocabu- 
lorum t una cum differentiis fignificacionum, 
pronunciatione dr derivacione obfervanda vc- 
niunt. Ita feribendum eft i ©rutfen/ premere, 
imprimere , cum ©. $rir(fet!/ ficcus , cum £. 
©aurrn/tangi,mifercri,cum©. Satiren/ du- 
rare, cum Sag/ funfcl / non ©ao, / foinFel. 
©ad) ä beeren/ non $aä). ©On/ fonu», tonus, 
non £pn/ q»od cftargilla. ©eHtfd) * Jdltfd) 
indirlcrcnscft, nobis Xctltfd) Tcribi placec , licet 
beuten/ interpretari, femper cum © pingatur. 

/ &olimfreqventijfimc&Q/ adv. /»ci, illic, ibi» 
co in loco, item (1, runc QlQbaV illic. 23 on bn/ 
ab ifto loco. !S}ev ba/ cujai es > ^.svj ba / epid 
▼i»? SBieba/qrarc? 3Böbrt/ubi? J5ierba/hic. 
s ?tc : Da / buc usqvc , haftenus . <&icw ba / cccc. 
SCeebt ba/ rede, bene. Q3Icib ba/ fubfifte , mane 
nobifcum. Drtfcnn/ adefle. ^itlniebtba/dc- 
Hderatur. ^dexpletrvumifX'andoq^eßte.g. (££ 
fe») ba/ nxr ba RHU / q visqTis criam fucrit. J)a 
ttiam Abfoluteponiturpro : capc , tcnc , accipe. 
JDa / ta / inter'itü. irridentk. Hui » vah. ©rt ba fft 

e^ nun 3eit / *ah tarn ferö ! Da ba / ba ba(l bn ei 
ba ! Euge , cape tibi hoc • ©a ba/ ba* feben trir 

gec uc. Eugc , euge, videcune oculi noAn. 



©ar/ i^w fifdQat qvgndo nimtrum heum fignifi» 
c*t. 9lQbar/ibi,imftoIoco. ©tt« bat/ ab illa, 
w/ cx illa regionc. ^mmerbiir / femper , per- 
petuo, &dicüur folummodode tempore; Aliud rfl, 
cum frparatur , ut : (£r ift immer bar / rreqvent co 

in loco cf>. SOJtin fan mebt tmmrrbar frölid> 

feon / diem noftcmqvc hilarum cflc q vis qvivo 

rill SWan gebenfef feiner immerbar / memo- 

riam cjui omnci anni confeq ventes excipicar t 
non opprimetur tenebrit Tctufrant. ©nr i|t et/ 

bar liegt et / bar (lebet tii bar ba(hi c£/ En, 

cccc ! 

&afüj / ßdj. noviter inventum , talit , cjusmodi. hu* 
jus generis. Potent ettam k &at deduci , qvisvni 
non rai o vocabulo 4?U'fi(l opponäur Ö" /ocwiw 
^•4« u6t nos fumui t notdt; ideo commodiw k ©4 
^iriuei poteri/. ©ie baflfje teufe/ diöi hominc s, 
B'homincs» qvi illic» i. c. utecloio, ino.vodtxi- 
mut .habitanr. ©allge ©eltcr/ argcncum.qvodi 
ifthic , pttta LipfiA vel¥r*ncofurti depodrum eft, 
cjusmodi pecuniae , de qvibw veldtilum vel tränt' 
adum eß. 

< 3Dad)rj/^cr/p/. ©idlfe/mcüi.caxo. (Pc 
foWr/ tvie ein ©Odj j / initar mclis dormitau 

eß form änferum gingritntuan : QabdbM 
mnJe verbum: 

©aber/ 




269 



£)atmn baberu tf&otar/ bobern/ gingrire.cfc- 

v\txt ut anferti j'oltnt :fed per mettph. eftetütm bla- 
tcrarc, tcftmamcr Jr« prxcipitauccr Joqvi, in 
vcrba rucre. 

£\u\TiT/ txr/ blatero, prascipitanter loqvens, 
in rcxba rucns » m cxphc 1 to fcrmonc ureas. 

£)aberuug / oft/ /rw tM 2)aberen SJ'öcfca&rrf/ 

blareratio, inants fermonis proflucnua, mur- 
in ur cx mcondico fcrmonc ortuin. COJrtnfün 

vor Dem (Scba f-crc fein eigen 2Sort incftr [>i$rcn/ 
prxiftöftrepitu nemo icipfum audireqviverit, 
fic Murtt fonäu cppleatur t & JuJunAtioiiibw abbin- 
duntur. 

JDaberhaft / baberiC&t/ *dj. &adv. Gingrica* , bia- 
cerans , loculejus , 1/. loqvaciccr. 

^ fi w XCtff) / dr.tijvifCermamr. vocab. 
eclara, enfem, gladium, 3> pugi^onem //grai/ic4w ; 
firibilur bodi't {sdtoiur nobit> &ägeU &communiüi 



270 



$Öe^en/p/«r.oi€$)eflen. blutiger &egcn 

gladius cruenrus , (angvinolcnrus. S&lanfer 
&egctt/iulgcnsi MogeT/vagina vaeuusi hd{|cr 
«er öegen/ rudis c ligno gladius, c.cfrus. yji»/ 
ftiger Degen / co/n rubigine cxcum. jjiucij 
fdjneibiger Degen / gladius aneeps. ö« De 
gen (liefen/ neben / cru biegen / ftrmgcre, nudarc 
gladmm. ZjKtt De .cu cinftccf eil / rccondcrc 
gladium in vaginalis, ©cu t>e4en angurten; 
anbänden/ cingt gladiö, latus cnfcpr*cingerc. 

ÜRit rem Degen treinfcbnieijicn/ »nvadcre.laccs- 

icre, appercre, adorin t'cirö. v2k!) mit belli 

Segen mehren / eme ic defendere. 3Rj$ bem 

£<gen greifen/ arnpcre,corripercenfcsn. ©en 
JDegen fd)Wingen/ roiarc, vibrarc gladium. £1 

nen mü bem £)egen ermorben / cra)icerc aliq vcm 

gladiö, transvci berarc, uamfodcrc cnfe. £er 
ibegen legt lief) lufatnmeit/ duplicarur, cuirarur 

gladius. (einen frumuun Segen wieber glcid) 
richten gladium ineurvum terrx innixum pede 
corrigerc. Segen e tum pro Vuo animofo, ßrc- 
ouoo hcroc eltm ufuipAtum. InAt: £1:1 fr.ncr 
?Dc4Cn / homo bcllicofui ; Et nomina proprUt : 
Daganus ftve Tht£*n, athlcta, pugil, fort is miles. 

Adcldagu*,eincfckr£db. Concdagus, funer 

JDi\b 1:1: D.i-eruus,J^cltCBreif^. Dagcbto- 
cus, .OdDf IUH' 1>U. Dagobcrtus , Jhclbiiiroc!)«. 
Sefidagiu, RtxQxrußorum 1 fS,itUX\l$aft/ fv*ji 
sedüm potens. 
3^aßeilbegen / ftmirpata. obtufta qvidtm fvu mt- 
crt>mt, txutd Uratn »titglädu*. $ a Hb- j« vr X Xdty 



Ö'eetrenbegen/ gladimramiliarii, urua!i$,do- 
mefticu*. ©embeiterbegen/ gladiui ignobilis, 
inen, imbcllis, puerilii, famineus. ^rbbegcn/ 
gladiui patrigdrarus, hxredttariut. geitbc* 
oen/ gladiui cx ferro hebes, enfis palxirncu». 

ium, linuofum , toreuofos 
aafraüui babens, vubofitmmdtut. Jj)aubege!l/ 
fpatba , gladiui ad cxüm fenendum. SL orbbe» 
gen / gladius manubri6 laxiorc & cutiorc muni. 

lus. üenfcrlobegen ftve SKcbebegen / 2llmobe> 

begill/cnficulus ccxncinnus, habilis, decorus, Ic- 
vior. Sumpenbegen/ gladius retufus, incfHcax, 
mollis, hebes. ^Jorbbcgcn/ gladius Ictbalis, 
facalü. JHiiu^bcgen / gladius uitor. «Xaufbege« 
^i*(3(ftlagbegeu/framca, verutum. ^er)nnb» 
begen /cnfis Ccclcre imburus. OfabbcgeB / do- 
lon , gladius feipioni inicrtus. ^ trgbegen / Pa- 
raxoniurn. aßcrd& ftve SSerfbegett/ vftrnl .u 
AUmannk voiabatur Dccanus operis, prxpofi- 
tro operariorum, natu ho.iie 23tiumci|Ur. 3«h< 
bei'begen / gladius facer , incanracus , magi- 
cus. 

Degenlcin '.' "DccI^fH tM/Jimit:, gladius mtno. 
cus, pugiunculus, cnficulu«. ^eifenbeglctn/ 
gladiolus brcTior , honorarius. Äinbei'beglciöV 
pugiunculus ligncus , piftus, pueniu. 

$miflcn / tSflen s*rtugcn/ Beig.^tuahtu/ va- 

lcic , in ptctiö efle , aptum efle ,prod«.flc , 4 




acuta haur ert , oou qvadrai, inutile , Aipcrva- 
caneu» cft. &ie ^>pH jnber rangen ju jjferbe 
nidtfS / Belg» cqvis iohabilcs func. ^r tauftet 

nber bie maßen rocl ju bem 2lmf / pr<Jbe arFcaus 

c(\ ad hoc snunusfungendum. UScnn bu nur 
metnefh bap ich §ura Diiu>£er fange/ fitibüdo. 

ueus vidcor , q»i judicem. <£t (a«gt mch t im 
icber (!1 aDerlct) / non cx omni ligno Mcrcurius 

cxTculpirnr. (Er taugt aui allen leiten siemlicb/ 

utröqrc verfum rectum cfl ingenium ejus. 
tauger |ii beiner cSa(t)e / hoc ad vincendum va- 

let , maximt moment 1 ic ponderis cft. ^ailtJCB 
rtidmaJvzlciudiatmhomiaitreferttrr. (£r f .tu 

get immer weniger unb nH-niger/ valctudorju» 
^ravefek. 3tf> tauge ie^r nlef)t viel / minus belle 
habco , non belle Tum. 9?td)tf rangen / mm jo- 
htm rß tenui autoritäre efle , cj> pavum poliere, 
vti im etiim xgrä , mfirmä di mcommoda vale- 

x 



tf\ £>a g)a ' 27 2 



tudinecflc. Compc f.tß : Zill SlMU\(l\/ infumari, 
parum valcre , repudtan , ncgligi » refcindi, 
contemni . labct'actari. fit lut üik-.UT.u \ t 
bcom SÜTflen/ auctoritascjus ex aulä cxtcrmt- 
nju cd , cecidic gratia ejus apud prineipem. 
Sic iföiebcrtnuaen /r/hn gractam redire, reeipe- 
rc valorem, rcriccrc Ictc. (£r ttlliqet XI 1 1 11 WieDCt 
|Uf Qll'bcit/ fatis validus c!t cx morbö ad fub- 
cundos labores , eravirate valctudinis levatus 
eft, cx incommoda valctudinecmcrfit, ut jam 
parfit oncri. 

Saug # langer/ bet/ poit.ßmt ua etiam X angfrin/ 

t>t&/ idoneus Ö'idonca , val idus \f> valida, mas 
& foemina pollcns y valcni. Compof. auttm ufi- 
tdtiorafunl: $iH tail<} / ad oinma paratus, 
iunicicns, omni um horarum homo , premtus 
ingcuio , omniraodx folcrric atqi maximarum 
rcrum ufut Vir. ^}\dt mu\, t>cr / qvi muleum 
poteft, valct, par de fttfficicnscft ncgotiis geren- 
dil. C«/«# contra) ium : <£in 3ftd)t$ta!ig & Uli« 
tfllig/ homo ineptus, bardus , bhtcus , ingeoium 
tardum, ficulneum , nullius pretii , uihili , craf« 
?ä Minerva homo. 
SiiihjUd) / füglid) / tnchna / cniatchc / f augb ar 
taili]f)ilf*t/ &ady. idoneus, aptus, aecorn- 
modus, competens, appofitus, inftructusi cor- 
refrondet Cothico &ejc(igf) / fvod eß formofus, 
pulchcr, clegans: &5* decenter, convenienrer 
apre , appofire , idonce , prseclarc. (f( tr a £ fallt]* 
lldjed / aliti vid boni , con ven icns. Utltdlhjlid)/ 

fivf untuij(id)/ tfuntttcbttg/ adjtS.&adv. in- 
eptus , inconveniens , indecens , indecorus , in- 
ucilis , it. inepte, indecore , minus appofite , in- 
commode, ineükacircr, infirme. <£X IftjUbÜ 
fem \l:m nur.» )ltdj / impar eft muncri , haue 
iCuflicit huic negorio. ^pnfldjtiij / aij. i*>*Av. 
prrr a Iiis aptus , praeccllcns ; dicitur etikm Uber» 

tficfuiq. €r »|t ubmii^tü) jtt Mejcr 6a(&e/ 

aptnlimus, inftruttitlimus , nullt fecundus c(r, 
mulrispartibus anteit ahosiu munexe ii)oc\- 
eqvendo , virtute pr.ee puus e(V. 

Stlualidjfi'it/t'tf/valor, ui(ftcicntia,aprirudo, ha- 
bihtas , coocianitas: dicitur ttiam, l £\U}\ilj)UU/ 
$fld>f iaf eif tfrard ugnm) / Die / facultas, po- 
teftas, & vulgbidoMilM, capacite, ACapptopiiatio. 
Unrw&figf dt ^Unraugficfcif &IC/ inertia, ru- 
ditas, ineptia.impotcntia, imbccillitas.tcnuitas. 

2i:ibti"l.'j) rci\c, rice.optimc, belle, decen- 
ter» & ccnttarium\\m\Mfr[i$\iQ/ inepte, inccn- 
cinnitex, incondite« 



^uflcnb/ Die/ p/.^ußfnDen/ Guhu. M 
y Br/^. 55cu*t/ 7 r j;i taugeno/ a tAugco / thi 
gCtl/ virtus , nonc(Vas, probitas, lntegnras, in- 
eenuitas, fanetiras, decus. ^tf JmU'no f Pltimt 
nbrtaQ fort / m via virtuci nulta eil via. Tyct 
iuqcilb na^firrbfü/ aroplexaxi, expetere vtr- 
eucem, in virrucem ineumbere ltudcre, operam 

dare virtutibus. t)ic ^ugcnb erlange n / in Zu> 

qcn& JUnehnlfn/ compotem cfle virtutis, pro- 
gredi in virtute. iuMl ttt ^thUüb »lbUiHcn« 
deficere, deflectere, degencrarc ä virtuce. &ct 
J ligc n& llritiub geben / virturem exterminarc & 
ejicere cx animo. ^ugtnb ilbt'tl / colcrc, tuen, 
cxcrccre vtrtuccs. JnijcnD ma$t unD cvbalt 
^rcunt'fi^aft/ conciliac amicicias de confervae 
virtus. Xugenb rtumvro cfFeltibus , qvalitati« 
busqve rcrum pow/ur ; feie ^llijfnbbcr feCnncn/ 

efficientia foüs. (Eine 2U*icneo wn großer 5u» 

aeni)/ medicameutum panchreftum , pocenris* 
iimum de valencistlmum. ?}?jtrit?»it bcrwi 
®ift l)ie grdlle Xll*3<>lt> / de omnibus mcdclii 
nullum contra venenum eft mcdicamcnrofius 
mithriJaticö. Stire tfreutcY bnben nid)t riel 
£ugenb/ herbx vetudae dr cxdccat« eflicacitatit 

parüm habenr. ^n SBcrfen / Hentern unD 
febclijefleineii flecft eine aro$e $uoc nb/ in verbts, 

herb 14 5c laptdibusconuirtc magna virtus. £tli 
Qenb porrb tß x-oc.ibulttm honoris , trvi mätront 
ö* vtigina bcmßiorti cemprüjntur. (SlirC Qbdifbc 
£ugcnb/ nobtlisfimatuapracilanria, dignitas» 
pr?eclaris(tma raa gcncroHcas» cxccllentisfima 
tua nobilitas. 
^tfierdltjenb / virtus fcqvtor, virrutisvicem getent 
qvaliras. QtUrtlCCnb / furnma 8c maxima virtus, 
t)ic (&cUc${üTd)t i|l eine 31!Iiiiijcnb/ virtus vir- 
rurumeftpieras. 2imf^tU$enb/ ratio officii, Je- 
hl tum vocationis. ^fo* f"t SJebenfuqenb/ 
concomitans virtus , (ocia dr foror virtutis. 
dhviflenttlC.eub / virtus Chriftiana , Chriftia- 
nifinus. (£na,elritqeitb / virtus angelontm , an. 
gelica. (Srbtligrnb/ herediuriaprobitat. Qirrjj* 
tU^rnb/ virtutura Regina, fumma de maxima 
virtus. ^)albtll((eitbeil/ fernivirtutet. J^>v1llbt« 
Hl KlliV virtus cardinalit , caput Ar prineeps ho- 
nciratis. .OdbeniK-'.enb/ vir»» heroica. Jtpinu 
niel^tllt]enb/ Tanctiras , (anetimonia, infuü,cix- 
lica virtus. j£>oftUgtttf> / virtus homiletica» 
JCrieflSllltjeitb / virtus Martia, fortitudo, gene- 
rodtas- i?iUtblu ;eilb/ COnfverudo, mos regio- 
•is & vicium provincia:. it\)K'fiveQt\tTflt< $\l* 



273 



(liqent)/ fimulataprobitas,boniiasoraüi. Sßa» 

für /i-i*®cburcfc # anaeborneSugenb/ *inus 

tngenita» innata , indolcs. ^ilttn> fivr T3vct 
tuqtnb/ »irtus moralis. <3touftUijent>/ habicus 
porandi , popinauo, gula. <£djetntnqent>/ fi- 
mulacrum virrutis , virtus apparcns. (Stamm 
fU^enb/ virtus avita. fplendor inclytus pater- 
n*virruüs. ßocjfcuW'j" ©einuMugetlb/ vir- 
cus mcclIeOuaiis. UntUiJCllt) / vicium , impietas, 
improbicai,fcelus. 2ß um ,enb ' tircus imagi- 
naria , fifla , fimulata. 2BdtfUgenb / mundana, 
▼ana, fucara, umeratia, naufraga virtus. Qßun; 
bcrtu ]OlD / donum miraculorum , admiranda 
virtus. 3lwfd)Cn(UäCDÖ / babitu* indiffcrcns, 
Virtu» intermedia. 

Xu^c«M>aft / tHßenblid) ö'fugcn.bfara / *dj. &*dy. 

vircuteprseduus, ornatus,munitus, omni vir- 
»tum laude cumulatus, integer vitae Icelcrisq; 
purut, y <m't. Honcße, mculpate, fanur , in- 
violatc, integre« incor rupte. Huc pertinent titalt 

ßrmtnri : iwt! vih;' unt> iuijenbfame / multüm i 

•OOttyShr« lint £lia,eilbfuBie/ adraodumhonefra. 
6t0|<ä)r< Ulli) SugenDfamc / honeftiflima. Un< 
tugenbbaft / UMutjcnblieT; / umiKicnbfam / *dj. 
& adverb, neqvam , impurus , indecorut , a v i r- 
cute alienus, vitiofus, depravatus, improbus, 
ir perfid i Hirne, virioie, impure, fcclcfte. 

tlurmcn&r«/ aufeugenben / betugcntxn / crtnacn 

Den / Vt rtUgeilbeil / vrrbfpoeiicet funt , nottmtqye : 
ad firrutemcohortari, face» ac ftimulos animo 
ad v innrem addere , imbuerc virtutibus.inccn 
dcre,cxcuarc ingenium, inflammare, exufei- 
rare, exaeuere , alacriorcm adanior.es hone- 
sta* facerc. Clus t lncntVli eß t ad yirhircm pro- 
eredi ■ cxccllcrc , emincre , eluecre virturc. @f > 
far tua/nbet öcn Sapf.Tn <mi/ virefeie vulnere 
virtui. ^IlI3ll! Kt^Cll ettsm eß virtutem defere- 
re , alikt VcnttUiJcn&f B / ncrvoi virtuti» incidere, 
honertum extingucre, fplendorem honcltatis 
ob i'curar e , qvod etiwn ijvsn.ioty fjjcr I Ugcnbcn 

puätur. <£r iti ijaifi »ertugenbet / dele vit , extin- 
xit (äncxitatis'lumen , mir j pravitare anuni at- 
qvcingcnii in prascipitiaconvcrAitcir. 

©ClltlS<'D0mC/v51«/matrona, hcra,do- 
imina. Veltu Celtiatm voenbuluvt, cujut vtßigia 
andi<kß , ff r [ uni * imprimk xuUm termimtlio nomi 
num final* tü\n /ßy&m I yr<torigincm , fta 
cum 50 proprieutemrei/ijm/ic*/, tfßatumfacü, 



g to 274 

tä vtAert rß m 'BsCf^xtvtmlS^cntnm!'^^* 
tum / qvd-fcribebaniur s &cy fccO 0 m / $&t\Un* 
Dont / ^UfcDoni/ unde lohne dominium , qvomod* 
* Dtlltl Dominus & Domina. Sednoftrum .X> 
mchodurr.o Umpoit vocobulum fufyrüum frrt eß 
pro amica in malxm partem junntur , vttlgb ttnt 

tXlatte$t> €inc Dprncfjmci)amc/fo:mina illu- 
ftns. eine tapfere / verhafte .Same/ heroina« 

virago. Ölie fu)^«eSanie/ polchritudincfum- 
mä , formofa foemina. (Eine erbare/ anfebnudje 
^Daine/ pudiciüima, graviQima. ?icid)c £)atney 

pccuniofa, locuplca. UllifirJjtlCC .Daim'/ impu- 

ra , impudica famina. v£üie alte / eine juno^e 

©ilinc/ exotera , xcate fiorentiütmä foemina. 
£).ilTie tß dum ludui qvidem de et. 3luf b(T &AtM 
0»5<r ^er Öamefpiekn/ lufu dam* tempus (al- 
lere. »X'ine £!)rent>anie/ matrona pcdifcqva , co- 
mes vix , Qo.lL Dante d" hoemeur, 

i)Ämlein ö'2)4in(ben / ta§/dim. Dominula, ami- 

cula. adoleucntuia, £y non reub üortillum ßve 
meretricula. 

^OmCtt/ antifviffima -vox Sdxonic*, & qve*t*d- 
modtmjufkUor , rädix vocabuli &an\t: notat an- 
Um juduarc, dijudicare, adjudicare. Undeau- 
guror ttixm venire antifvum vocabul. (^cbätner/ 
operarius municipium inhabitans absqvc jure 
civitatis. apptllamut *&<}iißgcno§eit. Vid, 
tarnen infra voce (OAT>. In SvecU adbuc hodve ufi- 

uuftmum 'Ddina & ©Pimna / judicare , t( . göre* 

froin / pncjudicinm , Compafitum nobU tdbuc fu 
Miliärijfmumu 
'7><^atnm<l1/ proprir judjcio #pr*vi!cogni- 
tione dijudicare : oed mfiaviortmpsrtem ftmpep 
accijniur, iU , in* fit idem qwd poenam in aliqvcm 
conftituercatrölapillö fignarc. Verbo: judici* 
damnare, condemnarc. SSerbaramet »erben/ 
damnarijudicitS, condemnari fenteotia judicis, 
ton vinci, teneti. 3umXut<»erbaminen/ capi- 
tis condemnarc. Unred)t oerDamroen / iniqve, 
turpi judit 10 damnare. UnqeWrtt* <&Wt Per. 
Umm I «ncognitl , inauditi causä conjhuie- 
re aliqvid in aliqvem. 3um £clli|<bt:n Getier 
PfVbiimmtt n)er^en/ damnari xternum . 
panis tradi. T>iM nj »ol ein »eriwmmtf i äße.- 
fen / defperau res eft. ©aß tf\i »erMmmt ic<^ 
reih abi in malam crucem. Der l>ert>;immtc 
&ci% 1 avaritia execranda. SScröamilUU eUam 
Hicttur : anatbemathixare, execrati.diras imprc- 
cart, item icjiccrc, icprobare, repudiarc, im- 
q proba- 



27S 

probarc. ^d) WrDjmmc (i Ridjf / per mc 
licet. 

SÖerDammet / Der / damnacor , condemnator. 

S3crt> immer ill zu, condemnatrix. H(ch toiO 
fein SSerDammer nicht femt / judex * arb.ter hu - 

jus rei cfle nolo * qvarftioni praeefle religio mihi 
cft. 

©crDammano. S'SScrDammRÖ!? ftk/M. ons 93ct> 

Dämmen/ damnatto,condemnario, dcnunciatio 
poenaet fcnrcr.ua detinrtiva gravior. &teftDt« 
fcSBcriV.innillj atteruumfupplicium. (\\(\. 
ftcr 23crDamnfl§ fctJU/ scqvalt jjdicioprcmi.ccY» 
dem iüco haben , candem per n am dclilti fubire, 
fufttnere. £>ie 25erDnmm«na perMcnen/ pet- 
r.am mereri, mulclam committerc. 

53crörtmm?'.T / Oer / judicatus , ccndcmnarui , da- 
mnatut. £ic (frpigperDflmmfe / in inferisfe- 
d eures , damnati in aetcraum. (?in Juni $C«De 
55 iTbd itr.lt tcr / mortis reu» , capitis damnatui. 
UnvciiMmitUf r / vfhdicatus a fuppticio , reus in- 
columis, fupplicio clapfui. ^d) bleibe Dejitpe» 
flClt ipol UltVcrDammt / nemo nie fupplicio di- 
gnum xt pucabit exindc. <£jn auf Die ©alci'CC 
lOrrSummtcr/ad triremes condemnatus. 

SJf rDammlid) / ad\. y adv. culpabilis , fupplicio dir 
gnus , puniendus , crucem mcritui. Un&er 
(Mmmiid) / animadverfione haut dtgnus, impu- 
ni>» nihil finiftri promerirus , abfolutus, paena 
exemtus, &adverb. impunc, inculpate. 

BcrDammlicfof eil / t>it f tdem </vod tJertwnnuwcj 
-' V<ctMinmn&|i dignirat fuppliai. 

Der / antiqve : Judex | E£ omnk , yvi jurk- 
dtHicntm habet , qvalei funt ierrarum domtnU Ab 
boc ©Pm nihil nobi« fupereß, qvkm SQitfiQW qvetn 
etiam SBitJtlim appellartt, Viccdominut, Vicarius, 
Iegatus, 'Qi^rumhfif/Ticcdominium» 1. f. pi <- 
feiturafubßituti. Sei undt iftud 93 ify '{ an k vidi, 
vicem , vice? Hoc autem undc ? k Vix, ürunr, 
nrmpr , yrra , qyod ob dtfjßcuUatem ab uno pr*ßari 
tteqyitt Cd aJternkfacere joleamm ; Aiifera certe ra- 
tio & orißinatio eß. 93.$ eß flßirj / Wld) aut »ig/ 
ayod refugium * oppidum* arcem nclat, undt: 
lubtPia / refugium folacium populi. .£urf< 
iDlf / 2ÖifmG.in?C. non folum, qvta Vicedomini 
m certu cppiJit led dominorum fuorum jurii-ütlio- 
ntm exncebant , verum etiam, qvia dominm ad ta- 
tem fubßiluium fuum , fvafi ccnßi^iebat omnrm 
fftm in tum , tanayam abtäte conprßui & auxilÜ in- 
a\<rui,r>o'iebat. Eflab hoc 5>j(j noßrum 53ilj/ non 

r od k mm 1 Otfinc f™ aßrt«6(it Wrtf»*/«r f 



5)a 



276 



adutiam noM, Jf//, tj-nod in phraßbw tßU : 2&tß* 

»icDer iwg/ toiQ »ar id> Da/ iri$ wie t*rr %$mb x. 
celeruatcm , agilitatcm , alacriutem de indu- 
ftr 1 am deflgna t, qvtdobver, y m^«^« f, ft WiSum 
, ne iaurtclam in mußaceo avarant h-ß* gentk 
Teuümca.qvi, ft, ut pueri infala, alioviä tenßmum 
vccahulU GrtcM aut Latinu inventunt , repente 
noftrae lingvae cardinali auferunr , * alu & Um- 
gvis ad nos nihil pertincnribus pueril iter 9z in- 
vidiosc tribnunt. Porrbab Aoc£)pni venire pro- 
babüe eß termnationem derivandi £um / ovod non 
taut um originem&ßalum iri, wrifw etuxm e\ut pro- 
vrittatem fignificat , fciwc itjcnfum 8? Cig<n(nin - 
ll(hc (Hilter dicuntur allodialia. bona propria» 
Öi* propriccat , de qw fuo loco. 

Det/ ferienro, 

pannus feutulatus, ab urbe Damafct, undepnmttut 
aüatum. Hinc ad\. &älllä£fin7 ad feneum iÄud 

fercinens, vcl cx coconfcclum. €inuamaf< 
iner £K0Cf/ cunica feutulara Jeu Danufccna. 

Vapor, 

cxhalatio, exfpirario, terrx anhclitui. ft(| \uef)t 
eitlSampf int»tr6tub<n/ qvanrut in hoc liv- 
pocaufro vapor cernirur ! f an hjer »or 
Glimpf nicht bleiben/ pr« aimia evaporarioae 
fubfiftcre hic non datur. (Er&enDampf/ vapor 
terrae. J^eibe^ampf / evaporatio campcftrii. 
^olenDampf/ carbonarius vapor. ^e|(flen|> 
Dampf/ aer peftilcntialis. ^chwefeltampf / va- 
por fulphureus , odor fulphurarius. ii^iijcr. 
Dampf/ humoraqveus. 

£>iSmpfjein/ t>M I dunin. aer Jeu vapor renuti. 
©iimpfcn / vaporarc , 8^ ampoßta : Qlitfi nnppr« 
SöerDflmpfVn / c vaporarc, cxhalare, cxfpirarc. 
^(impfen autem aaive ßtmium proprii eß : \ apo- 
rcs coercere, deprimere, inhibere, fuflbcarc, 
metaphor. frenum injicere, arecre. pnevenire» 
impedire, occurrcrc, obfifterc, rcfiflcrc. CFinetl 
feinen SRuttviileu Dämpfen/ alicujurperulanciam 
franeere, liccnciara alicui prascidere. 
©ilmpfer/ te?/ reprdTor, propul/ator , (eda- 
I tor. . 
^Ampfung/ tiC/fufTocatio, ^giAemqvad^cmpV 
I cxhalatio , vapor. v ... eüam rß fpirandi dif- 
flcultas, afthma difta. 

vapidus. vaporiferus, humifer, ftt» 
migana, (gin bdmpficht ^JferD/ eqvus anhelut, 

fufpiriofui, (gin Dampfiaer aaf Der S3ru(i/ afth- 
macicui. 



277 SM 

O 'ini^Ü \Fctt / DU / an h c h t us, anhclatio , iv i f< . 

3)Uttipf/ THtf fit«, mucor, 4 Dampf/ väpore eo. 

yvi utplurtmum in hcis J'ubterrantU dfprthmditur, 

ßtt . :: rßr fvlet, 
jOuntpftn/ mucere , muccfcctc, fitu corrumpi , di- 

citur & ©ertoimpfrn/ doccrc firum. 
^umpicfor/ mucidus, fitulemus , & SJerbutm 

in.) i <"u corrupt«. 2>te dl? -ihren |lnb in bem 

(£ewt>!b< «anj tumpfr^r worden / merecs ia hjr- 

pogeo miKuctunt 

2) au/ »irfi«i (Dann / c»«/«»b. c*«/*/. ü- 
«<»/r # ©enn/ »on ben/ ** p t"* m * 7wn - 

uuBufaibüur. Nam,qvippc,qvoniam, i/. mfi, 
praercrqvam,q«am. &lsbann/ tunc. 2ßann» 
bann/ cum rgitur. 3ftilbanil/cum itaqre." 93er 
Danny qvisoam? SBchinbann/ qvorfum igitur? 
NomunfvMt abund*t Dann / 9ßpra»fbann/ 
ad q»od , five, ad qvae. SBorfimbann / <] .am- 
obrem? ffiprillbann / cujus rei gratia? $)ann 
unb wann / t.e. 3utoeilcit/ nonnuoqvam, per 
vjccs. 

t)annen / locum öf uufsm «©/*/. $9?ein 9Cri<fo tfi 
liiert »on bannen / regnummeumnonefthinc. 
(r r rt oen bannen gangen/ abüt ex ifto loco. 

©anf / banfen/ qebanfet/ r/uixnrw 

mtmirt'Jff enim brntfuiorum tß agnofeerr, confitrri 

&lAui*rt officiM prtß-.u. kfi loitur banfen / gta- 
ciat agcre, perfolvere grate«. C3or bie 9ßPltat 
banfen / beneficia prsedicare, extollere, grata 
mente recolere. (Einem Übel banfen/ roalam 
referre gratiam. 3d> banf Dirtf mit bem 2eu» 
fil; damnatusfis pro hoc tuomerito» tuo of- 
ficio, malut genius tibi vicem hujus tuxaclionit 
referat. 2>a*babe id) bir uj banfen/ hoc tibi 
aeeeptum fero. änf ben (3ru§ banfen/ faJu. 
tantem rcfalutare. ©Of t b . nf ( eild) ' Dco gra- 
tiai. jP)abf fd)rfncn £>anf/ ingentet tibi habeo 
gratia«. 5Bie@m|/ U £anf /Brot», qval.sqv*- 
ftio, talis refponiio, /itf ut fementem feecrit, 
ira metes. 

*Öanfer / ©*t / gratiarum aftor , homo grati anl- 
mi , memor benefteii, feu officiorum. ffiif bet 

(Srnjhrr fp ift ber Sanf er/ut farurlris,ita refa- 
lutaber i«. @ute Ritter/ gut e £)a nf er/ r ccUpc 
tens , refte gratiasaget. £anferin/tic/ gra- 
tiarumaclrix. 
Sanf/ Oer/ s«»iudo,patia, gratet, gratiw,gra- 



®a 278 

ti animi fignificatio , gratiarum actio. Cr d;i;I- 
biaen D .u;r meritam repono gratiam. üDieufi' 
lidjin ' frcnnMidun/ geborfainen / bcmübi^en 
iDßnf fvjgen/ obnixas,dulces,dcvotas, immor- 
taics pendere "tates. £anafam aeirÄren / vcv ■ 
Kurt ben &anr / gratia, qv»rardaeft, ingrata 
eft gratia. ©cfianf »pr öanf/ conrumeÜa pro 
beneficio. ©anf »erbicneit / inire, merexigra- 
tiam. 9Bieberbeinen3>anf/teinvitd. ©rof 
fen ©anf »On feinetroegen / gratias ago decentes 
illius nomine, hinein ctio.'.j $!! ^Danf w.bn. 
obfcq v 1, amice agcre. (Einem ei nv s ^anf n>if> 
fen/ gratiam habere aiicui. ^anfbab/ tibi ipfi 
imputes , tuum factum puta. d'breiibatlf/ 
five Xumirbanf / mcrcesccrcaminiii brabdum. 
Unbatif / mala gratia , ingratitudo. Unbanf 
tftrbieneil / malam acccrfcre gratiam. UnbanF 
mad}t 93pltnhn franf / libeialiuccm toliit in. 

gratitudo. 

banfen / t(Mf verbsl. idm avoJ JDämF/ grati 
animi memoria. &a£ banfen rcraiPFii t bie 
93oItat / gratiarum actio eft ad plus dandum in- 
vitatio, (fti ißnid^t banfen^ tvebrt/ indignum 
eft gratia. &e§er Arbeiten / bann bitten unb 
Raufen / labor prxftat implorationibus & gra- 
tüs. @utcr SBille ife DanFensweljrt / fidefinc 
vires , tarnen eft laudanda voluntas. 

©anf bar / BT £anf barlid) / adj. gratus , aeeepto« 
rum beneficiorum memor, <gtd)PanFbar Ct» 

leiten / gratum fe pr»bere. ©u follft erfahren/ 
ras id) banf bar fenn werbe / grati animi laude« 
in mc non reqrires. Unbanfbar / ingratu«, 
orCcipcrda. €in unbanf barer ©uefuf/ m gra- 
tus euculus. Dem Unbanfbaren ifi afle 93e(r 

feinb/ingraruiaeqve eft omni odioac fibi. 

^aofbarfeti/ ©<</ gratitudo, pieras, grata volun- 
tas. €rtva$ mit Danfbarf dt annehmen / dare 
animi <ui grati fignificationem erga aliqvcm. 
Unbanf bavf eir / utm^i r t 'Unbanf. Unbanfbar« 
feit ifi bad avpptc Malier ; ingratitudo vitiorum 
pefilmum eft. 

tlbbanfen / propri} rß gratiaf oratione publicä agc- 
re, Iii in nttplix $5funere. Slbbanfcr / t><t/ ora- 
tor. Htbbanftina/ X>itl oratio funebris, nuptia- 
Iis. (Eine »Bbbatlf unq tuf)n/ declamare , oratio» 
nc m panegjricam habere, tlbbanfen *ß ttiam 
exauetorare, misfionem faeere , iL abiremagi« 
ftratu, abdicare fe provincii , deponcre, tra- 
derc officium fivr munus. Cm abaebanftec 
VC tlba t mi lins, c xauttoratui railcs. (£r i|i mit 

'c ü einem 



279 



JDa 



280 



einem l£d)c1m abgebanf t I ignonimiae causa re» 
mocus cd. 31bl*a llFlIH \ in .St» (igmßcttiont r/1 mis- 
fio , exauftoratio , abdicacio , deceflto. 

g^ebanten/ Htm qvodvanttn* (Jricb wretwa« be< 

Danrcil / grata memoria profcqvi aliqvid. ^d) 
bc6nnfe mid) ber (r( rc / talcs honores noa curo, 
parvi arftimo. S&cDauf ung/ «^m qvcii fünf & 

©snrbarfcii. 

'$Sit6anfen7 unagrarias agere. 
jftatbbanfcn / poft accef ta beneficia (e grarum 
praeftarc. 

.*öcröanfcri / grariam referre , mecre ac animo tu. 
cri , rependere beneficia , remetiri , remuncra« 

tc 3<& ' fln M' u *ä)t iinunMtn »erbauten/ 
praeter volunratem ad remuncrandum nihil 
mihi fuppetit. SOerbonf ung / Die/ remuae- 
ratio. 

©KÖcrbanFf 0/ dupltcare gracias , par pari r* fer re, 
beneficia ultrö citroqve dare. 

©art>/ t*r/ P /. ©acben/ wiu^mum -w. 

cäbulumCrlticum, telum noUns, ferro triangulö, 
unciarum qvinqvc , haftili triam pedum dt fe- 
mii t «Itks verriculum GJ" verutum , grosphus 
dxBwn. Hmc adhuc hodteG*Ui ttlum fivtßiculum 
dziiapprUant , &darder,cjaculari, tclaingerc- 
re : Dardcur , jaculator. jlpprlUverunt etutm 
hocgenw jacuh, einen Dremcl. 
Qütf/ f' vr WW7 «»«r* tb«r. PrWm 3* 
burfte / ieb bdrfte / fit* bütffc / jwrt . gebitr f't 

Xg ^(Hx\t/inpt bfirfetl & bfkfcn/ Saxomc.M* 

rcn. BWg. berren / <w»«f»* bürden / audere, fubi- 

rc aleam vel difcrimen » fortunae ic crcdcrc, 
committerc , audaeern , confideutem efle, 
confidere. 3d) barfS ni(&t tulm / non licet, 
noa audeo tacerc &U barfft »Ol trauen/ 
fclva res eft. (Er barf IÜd)t {n$£au$ / domo 

exulat. ©a* SXÄableiu Darf wx ber 3But> 
tfT ItteJ^t/ puellae non licet per marrexn. €r barf 
Hiebt muFfcn / ne hifeere q videm audet. 
barftf ttiel Sßcrfe / q*id op«« «ft verbi» ? 2ßer 
ben ed)ab<n bat/ barf oor ben e»ott nitfct fori 

icn/ ludibriihaut expers, maJa qvern fortuna 



8 



atigat. 



©Hrffg B bürftia / «4 inops , egens . pass- 

per, mi fer : dr pauperrirne, cenuitcr. TVv'M 
\t\)n ofcer leben / in ogeftate degere , vertan » Vi- 
ts m duecre , inopta <5r anguftiis cogi. 
twrfafctt / &mrliut % SDurftiafeit / MC/ üiopia, 
c^cAas, «idtgentia, affiiäUtornuia. -IDiirtü||s 



fett Ubrct Viel ^3oM / panperut omnet artav 

pcrdoccc 

Dur ft / tief non rfi m ufu Jr^obtburff / qvod idem 
rji ,ac Dftrfttg^U /indigcntia,pauperics. Sed 
etiam nomtunqvam ftgmfic.it fufficjcntiam , neces- 
fi tatem , parvulam pouedionem SfJ res modicas. 

& bat ja fo natb t^ebtburff )nlc!>cu/ habet q vod 
tat eft, qvod ei ad viehim dt amiäum fufficit. 
In Je rß tRohtburftiay egens , tcnuis , pauper- 
culus 1 par v is opibus praeditus , it. rufficieof . kic 
bat fein nohtburrnaeä Mfommrn/ acqvicfcu 
rebus fuit , contentuseft rerum uiarum tlatik 
ScObtburfti^Ud) / *dv. (u die 1 c n : c r , parce , cennt» 
ter , reftri&c. 
^(bürfrn/tndigerc > dedderare, neccffiim rubere, 

opus eile. 2Ber geucr bebarf/fttd)tö in bc r QffrJbc/ 

pnrv. qvi lucerni egent , inniswiunt oleum. 

Sßer ein bo* SBcib bat / bebarf fetne« SeufrU/ 
mala mulicrpurgatortum dr Gchenna» 
Qxbai'! r Der / indigentia, inopia,pauperics, ne- 

ccsfuas. Uber bru ^eltbebarf fiaat icbertnan/ 

anguftiam pecuniae omnes aceufanc» qvilibec 
de caritatc nummorum q veritur. £M' V H i:ü '"u 
bebarf / ignorantia artium liberalium. ^ci* 
Rvcunbcbfbiirj; amicorum dclcctus. 
^eburftig / id. iptod Botfrig / tndigus. (^i'lti»C 
b&rftg / imparatus a pecunia. J.miMhi i'u'Ü>V 
inops ab auxilio. £Ketf>tbrt>tirfi9 / egens cois- 
filio. Seitbcburfig / occupawümus , rut nihil 

tmninh otü fupertß. 
QÜTflttl/ tßtüudtnfuivumtttftn/ audere, im- 
petu ferri , confidcntius fc gercre , praeeipitem 
her». Sed *b ufu bec vcctbulutm hodie fni rtmo- 
tum fß,atfy bBrjtCn ßrciatim dicüur de fiti, fc# «- 
fotritur fitttc , uri premi > Cum ferrc , i o . ciarc, 
pati. 

2)nrflig bnvfliglieft/ *dj. &*dvnb.tud»x, con- 
fidens, praeeeps , ix. aadacule, pnrcipiuntcr. 
SJ3llltburf!i9 / (änguinem tuiens, truculentus, 
immanis, f.cvus, tzjaJvntialitet .eru.'lc Iitcr, im- 
manitcr , cyrannicc , violentcr. tjlutbür|l»s 
fcon/ firirc (angvinem, Taevire, iratucre aliqvid 
cyrannicc in aliqvem , crudeliratem fangvine 
ablucre, £)urftia, *utrm rj|(ttiens, iiubundus, 
fiticulofus. £tubniturtlii)? flagranscupidirate 
gloriat. 

S)lir|hgFeit/ &i<7 audacia, taevttia, ferocirat, ty- 
rannis. 

Dur(t / t(t/ defiderium, impulfus, facious audax, 

con- 




£»a 



5)a 



282 



confideni.coufidcntia, it. fiti». (£Ü1CU grauf«-' 
mcnDurlUabcB/ fitihorndä ardcrc, gramer 
fitue. £)tU 2)UV|t kfötW refhngucre, cxplerc, 
levarc , fedar« , pcllcic fitim. 2>ur|l* ftcrbrn/ 
firi cmori» caccari. 

Gbcntcurcn / fn* Slbenf euren. Eß * f 

ni« bfon' j"«"W&f*> tbÄrfl» / t*nr /cntoiir ; 
»MHtbur« f »ilpcntl>ÜrCll/ audere id . qvod 
fimia audct, Siftcrtburvn finiftrc, ftulre §*au- 
dacule agerc, ut tili Agnat, qvi bu: vjcabuluat omni- 
mi Gummkam k Gdümm a»anture,>« advan- 
ture , drtoraytre audtnt. tß auton hoc noßrum 

9U>ea; /ivrfcbcnteuteii/ i|ijWif««wj! 
tum expeiiri , ccntarc , periculum torcuu« f a- 
cere, impetu fern in rem penculoplcnam. Jlt 
»icbtwjcn ead)cn mu j nun nid)t abenlciiren/ »u 
caufa gravi praecipuanoni,/«« praccipitanna:, 
locus non eft. & bot »Ol XvS)t tmrA MtJBcU 

geabenfrurrt / varü fortunä ums eft. Slbcn» 
tCIIICH^M« ßgmßcai: ariemhiftrionicamexcr- 
cerc. 

ttbfntcu« «jT^bf nfena/ t>l'e/ perichratio, alea, ca- 
Au , ereneus , tf. mercedem certaminum intor- 
neamcatti frvt palmarium »rf*t. €i»f 2UHH- 
tfUCr beliehen/ aleam fubire , periclitari. ggf 
Igbentemr »fl^cn / facere eum eventu dubio. 
<SiKUteuer hilft ben ÄÜrro» / aud*c» fortuna 
juvac. 9lUf brinc »btntCUft / «»6 fict periculo. 
£>c n 2lbenren« gewinne« / palmam aeapere, 
brabeö honorari. <£ine gbentcuer anruwen' 
ioculari. €inf Slbcntcnrcr / otxr 
audax, periculum faciens, rortunxfe commic- 
cen«, it. gefticulator, hiftrio, mimu», veniilator, 
circulator. 

tlb<ntfirrifl^€bfneci!rM3/ f4 »urfacului, 
gefticulardrius . vacerrofw , mfanui : & auda- 
fttt , eallide . jocose,infpera*o , nwe. €in (9t II 
tCUTiaCT Jani / fclratio mimica , gefricular:!, 
qvtlttfunt ebsrr* nuurrtu , ©et 2TI»>Cf rtt4n% 

5>ruft/ bretft / w/ * BWgk-o berren / r»*!* 
U rrurt : •Wtorr mim öT^ricfl / *•■*' 'ß ? er me - 
tathrf. a t> HS / audax , effroni , ioferccundui, 
«©nfiden«. SiRCn ^rieft machen / aeeendere 
aaioram alieujut , CaÄic t ntourtger. £>< r Jftrl 
ilaar jubrieft/ nimium audaculu«, confiden». 
impudeo$ eft. gt«>f« «O^ 11 mu ^ mtin 

U i$t afliU bTk« fcw/ »mcuncUaapud magna 

res r cq vuit ur. . 

©Witte er breift«/ *4-^ t '- iitw Ä W 



(Ein brieifiijfr «JRenfd;/ homo audax , nimium 
fibi tnbuens , inverecundu*. 
öricdigfcit / 8* 2)rcijtigfeit / W« / fiducia ,auda- 

cia , anirous , fpiritu« , Caü.ct , cturage. 
5)atni/l>CC/p/. 2)ärme/ inteftmum.ilia, 
ilc , omeorum , omafum , dicitur etum Daa ©C-> 
binne. 3art ©cbarme / lafte« , inteftina graci- 
liora. SKcufca.cb(1rnK / fl**t* , tnca^ 

Dorn/ dtdä , oßicmis rufeus, Ö*brufcum. ^>00er» 
btinu/ i^^m pl*nt*, alfinc morfu» gallina 
grofd)^b4mi / «tifc Jrofd?lnc^/ ova ra- 
narum. aiftcrbann/iwSKaitbarm/ mteftmum 
r c ft um , anu«. . D ul ' b .11 1U / imcftinum cacum. 

©unncröarm/ilium. 

DÄnnlcin / X>6» I dimin. 6bra , la£kei , hillas. 
£)urnicn/S\ ußtatwt, beraub bemrbar. 
nun / flle wenn ein«: xnciocnjunt) $t\\oä)in 
Wltt> / cum intfßuia exßant, prorumpunt, foräs 
iruduntur &rxjurgurtt. 
ÖaTntid)f / *di.&*dv. fibrarus , inteftinuf * iliofus. 
qvci tarnen dt mar ho ihum^\xnu]\d)t I cuumuHiiu 
ufurpari confvrvit. 
©<ty / etnj. eauf.ut, qtod, qto Jeribitur per p 
ad diffrtrntiam pronominii feu articuU bfl$ / hoc, 
9lüfba§ / ut. gnundia ,fupinä &Trtfinitivoj ft- 

fuifcui'ttxjiicgnjoiet ,e.g. ©flf er fromm nxrbc/ 
ad pieraiem inculcandam. <3tc fctnmfn / ba§ \\< 
flauen/ mehr aber / ba$ jtc geftauet »erbfn/ 
freftatum reniunr, verum fpeftentur ui ipfae. 
I>ap man büd) fO COltt / feftinarione qvid opua 
eft? J>.i§ bu wäre ftv lvii|lf iebntd^f/ teipfum 
adefTe haur rafpicabar. <£i T<$Utt I ba§ t« 
bmifd)(/ pluit largüaqvis, aqvac largae prajei- 
pttantur, denfl nimm ab aethere funduntur. (fr 

lunnf / biif ihn ber $otf Mfl / flngulnendo plo- 
rar. QRtd) wunbcTt / baji er nidjt roti <ft/ mirot 

eum mortuum non efle. JDöp rti * m 9 » m firü>e- 
batur Qafy * tc l\ etummtm in multv Suptriark Grr- 
moniät loeit fic profertar. Midlum *utrm dtfftrt 

ab XHtujvo vocub. 2)0$ ' P lur - Q<Mltn f 
veftigal.rributum.cenfut .gabclla, findige, 
%iüi Stxon. 2lCb<n / prwtnit & idti jehüi r 5a$ 
fenbendum fhnt. A t>aVß r* WV» 

decimae # aiiai ScbnMn. £)d)C0 geben/ decuraa« 
folvere. 

X)aum / ^ ©oumen / **i poü«. 

lajjlf 4 ©cm / qvöd principatumobtineat intec 
digitoi. ibti'b^banmcB/ pollex abkiflui fuii- 



283 



©e 



©e 



busdcpatibulopcndcntibus. (Fjne* ©anmei^ 
breit / UuMido pollicaris. (Er bat einen ©iebtf> 
bäumen/ incantamentis utitur * dicirur de ms, 
qvi abfciiTos furum polliccsporui immergunt, 
urpote vino & ccrcvill«, ut allicianr emtores 
arte qvadara magica * magnetica , ad emendos 

iftoipotus. gfoem ben©aumenb<titeB/fame 
alicui .joTarealiqtem , pollicem premere. 

©rinnlcin/ dim. x>ae> parvus pollex , avaftpoUicuhu. 

©eumiefet/ 4i)rS. poUicari». StwpbeutniJ, / pollice 

bihdo curpis. 
D .'i! in liriij Der / operimeneum, tegumentum pol- 
lkis , mvolucrum nitrurum ißud ex jerico vel com 
*d tuendum pollicrm vulneratum. 

erc, paenirere, mife- 
rcri,indignc pari, mifercri , commifcrari. Scri- 
biturcumfaid dißrrtnHam tatsrtrt / <rvod tß du. 
rtrty pt rftflere,obprmäri. (£* bauref micft/ poeni- 

cec, dolec. Qftbauretmich feiner / dolco vicem 

illiui. ?ii p Dtdj i nicht bduren / ue te peeniteat. 
SÄcin ©erbrechen bauret mich, / peccatotum 
meorum me posniter. 2Bf m bfe <Hlb«C baiiret/ 
fcer i ! t .neu f ciu wehr t / qvt laborem refugir , f»- 
fpendiödignui ed. 
?n i i Uli it / roiferefecre , tasdio affici , commoveri, 
commifcran , permoveri , capere ex aliqva mi- 
feria dolorem , graviter aliqvid ferrc. ^fcfi bc» 
iMurcfcnt llii ilmr / raiferor vicem ein. %Qc\\ 

mich iiiruitinb bebautet / fo bebaute td) auch nie- 
ntauben / nemiui mifereri «rtumd , qvia aici 
mu'ciet neminem. 
SSebauriitiq/ tue / condolenti« , c o nun nc ratio, 
©ae Uuijliic? ut Qjcbaiirunge* tvii i im / digna ca- 
lamitas cd mifericordiä. Dicicur ctiam, bat 
3\'iM m'cn / dolor , aegritudo , crucUtus animi. 

&ebauri<i / Gebauer lieh,/ bebauerfam Ö'bcbauer» 
fimlich / *dj. &adv. res poenitenda , dolenu'a , it. 
miferans , mifericors , commiferans , c^mifera- 
bilicer , miferandum in modum , dolenter. 

£od)bcbauren / gravicer ferre cafum alieujus , ali- 
cujus fortunam, mUcnam collacrvmare > mife- 
ricotdia frangi. 

9lu$bcbauven / abftinere a lamentis , feponere do- 
lorem. 

Wittuiuiircn ■ mutuÄ molcioarum fenfu affici, ad- 
Kivarc aliqvem stqve dolcndo » conununem 
cumatiqvo dolorem capere. 

2)c<f / Dccfcn / gcDcctt & flc&acft/ 

tc£cic,opuirc, abicoxdcrc, occultarc, iaßot- 



nerc , vcftire. ©cn Sifch / bfl< «BcffC bftf ctv 
ftemerc menfam, internere kaum. %>( n ^ppf 
^fCfrtt/ o^<cbtr^ccf^^ / regere, obtegerecapuc. 
^ic MltArn bahn/ absondere »iria. £in 
^«11l^0l>nrDad)bfCffn/ tedum faecre, refiecre. 
»erducere aedes ad cedurn. (£r Tan ftinc ÄcMt 
tmm l>Cffcn/ *gre veftieu teguur,male vettuu« 
eft. 

©erfe/ Ut/ teamen, integumenrum, lodix, m*x-' 
gula. £icZ eefe einer gruben / ox>cv gruben« 
Dcef c / laquear, lacunar. ©ecfe einer tfutfebe/ 
oDct tymmtltMy/att/ ryropanum, ov6 norm 
owritur. £etftn »on SXcr/ aMu VC\Mxat^mi 
ftorea, marra reges , cannea. J)ecfe fluf Ut 
^ftriubuilt/fiparturarcenicumyaulasum. ©ClV 
be ©eefe/ gaufape. ©f ftief te / getoirf w bunte/ 
fdwehebte ©eefe / ftraeulum acu piQum, terfi- 
coior. @ifiicfte©ecfe/cento. 6id) nc ebber 
©eefe fr mim infcrvirc feenae , fuö concentum 
efle» fecum hab.rare. platte ©ecf en / unpili», 
mappje ßnt v ltit. 

iSettDeef e / lodix. ©ne i«rte 55ettbeefe / cadu*. 

cum, vclun» ex Uno candidwfimo. JgMubtfecfe 
ber 3ßcibet/ caljr ptra, operimeneum capitis mu- 
licbris, plakula. rua. v^d^nnbbecfe/ velam« 
honoris. 3l(tarbc(Pe / ara? periftrooia. ^ 
rei^eefe/ (bagulum ex pelle uriinl. ^rrtut« 
bcef C / velum nuptae. $ilöcrbecre / velarium. 
3>rcterbccfe / fvt »retweej / ^vaIh inpompi per 
plattit ßenri foltt , Aratum hgneum- 5>ferbe< 
beefe/ inAragulum , inüratum. (gattelterfe/ 
operimentum ephippii. (rut^enbcefe/ vcla- 
mentum , occuleario dehclorum. ^rrcfebefFc/ 
formio, ftorea. Jafeli oO«: iifet)&cef cn / peri- 
perafmara. Sßapenbfffe/ paludamenrum. 
|©ecf ei x>tti ^©ref lein/ dmm. ö<»/ operculum« 
regilltrm. 5fi©etfel/ etiAm ^vodvk operimen- 
tum , ftrueulum velamentum ßgmfuAl , ubi 
mtandA: Qluqcilbctfel / palpebrae. $iruiineiti 
becfel/ puteaf , opercnlum purei. goftaffl/ 
dolii opcrculum. ^OjlctcntXffcI / cruftula fu- 
perior arroereatis. (*pri5enbccf el / epiftomi- 
um. ©iebjDecf ii / per contumeliAm dicitur no*> 
null* pileus. (r^aubbetfel/ cauümo, vulgb 
:attf.itiuncttlA » & exatfatiunculA , fumitttr enhm 
.©Cff ei meUph. rtiam pro praetextu 85^ prophafi, 
tum in ßraem Alitpnd fil wl diettur , altks &idt 
tttanttiv vclamen, (Imulatio. 
©e(Fer/^Ct/tcclo^,ab^condens 1 vdans. ^d)Üb 
teilet er/ tcaadularim. © j d^bethT/ Q*9t 3 ie. 

gel 



285 



ÄClbccfcT/ tegularitu. Jflfd« fixe JifeJbDerJcr/ 
frrator mcnla t um. 
$Ctf Ulla/ Die / fimplexrgrtmrß, &ipfum *ftum le- 
gendi , operkndi , tbfcondendi & operculändi ßgnifi- 
c*t. Abfconfio, protectio. 

&ecfbar / btdbait/ Dccferifdj/ *d). uOm r*räfimt, 

pro qvibw participik ulimur , DctfenD/ gCt>CCf f ' 
opcricnt, occulrani, regen* , rcfticnt, rclans, 
8 (crtum, occultatum, rcftitum, velatum. 
•IbDctf cn / deiegerc » nudarc. $lb6c dfe 0 / etUtm rß 
decorcicarc , deglubcre. ©a$ 'Sieb abDcdren/ 
glubcre , deglubcre pecus. (£ül 'UbbcdtX I cx- 
coriacor, peTlium detraftot. SlbDccf Utlg / cx- 
coriatio. 

SlufDerJen/ deiegere, demidare, infrernere. (ri 
ü(i vrd)anDc aufbccJcn/ ignominiam aücujut 
detegerc, manifdtarc, aperirc. vsjincn fd)let 
fcnDcn aufbccfcn / dormienti tegumenra detra- 
h c r c. SlufDecf Wß% I det eftio, aperrura, apertio. 
C(t)ailDiiurl)CCfnna/ manifeftario turpirudini». 
?}? an foD einen Olltar nicfct aufDecfcn / um Den 
OnDcr« $11 jUDccf en/ prov. non debet unum alcarc 
dtfcooperiri» ut alterum cooperiatur, i.e. non 
funtfaotnd* msla, ut vnde rvenitnt bona. ÜBie Der > 
ailfDeffen / retegere. 

SKeDecfen/ protegcrealiqYem, cnftodire. 55eDecf« 
tctSBaqen/ cflcdum,pctoricum, arcera, tchi- 
culum cameratum. ©ad J£>etubt bcDccfcn/ ope- 
rire capuc. 3>cDccf t / amittui , tectut , vclatus, 
cegminc fc pi us , opertut , abdicui, occulcui . et- 
latus. 93cDfCt( (rd)iff/ narijconftr.ua, tecra 
©ad ©efit^CbeDeefeil/ obnubere, obrdareca- 
pur. 3kDecf ima / X>\tl mrolucrura , latebra, 
praefidium, feprura. 

€ntDectcn/ paläm faecre , forajefterre, rcregere, 
involuta aperirc. Srunfcnbeir cnrDcefr Die 
fiBarbdr/ operta redudu ebrictas. (EntDccf unoy 
Die patcfaAtOi manifeftatio, promulgatio. 

@<Dacf ut 1 tu» / ©cDacfte / w »gmo 

ma'.ico dicitur , tegula presfior, fiftul* pileatat. 
.ftlem ui\uh / pilcata minor. ©robacDaeffc*/ 
pilcau major. CO?if f cltjcövicf f Crf / media plica- 
ta. Alxh DOS @>eDatf le efixm exponttur cicutat 
reexat • capitata!, oppilat.Te, foni obfeuriorca. 

£rnbcrDcc!en / infrernere , fubtternere. (einen 
«Puinrel über dnen berDcrfri/ integere pailiö 
ÜRit ©trob übcrDccf f e Käufer / ftra- 
menr& intefta cefta. 

•JerDcffci/ obtegae, celate, *elare,abdcre, ob- 



286 



feuritare inrolrere. (gm öerberft €§cn/ lancet 
teft«, ymf^A.infidia?, tenracio» obferrano» 
pMcextuf. ©nem ernat in einem oerDerf (em 
anfielen/ ambigiofis verborum inrolacru 
aliqvemdctinere, remorari, indifcrimen ad. 
duecre. 

»BerDecf cn / prwrcgrre. Cine ^e^ürje »orbecFen/ 

praecingere cafhilam Mut fupparum. 
3llDe(fen/ openrecooperire, Aiperfrernere. ©er 
Da feJjrei^nnjin/mu^fid) fcfriubeefen/ fudorem 

eliecre qri dcfiderat , arüc pulrinaribus feco- 

operiat. <?pun& eine^ jiiDedeii/ 

patellam dplii opercularc. J)ie ?)fliinjen m 
PerÄrtlte JllDetf eit/brailkam a frigore defendere. 
©ie 6d)anbe luDecf en/ errara alicujut recondc- 
rc,contcgcre. 

QtWitb/rvoJrHam ^flppef Aieunl , rß h fetf <t% 
ut Ktftppd ä fiied?««/ ciT 5ippd « jieljen/ 

idtm </i'oi JDccf « / rapes , aulscum, pcnflroma, 

ftragulum. €ine Cammer mit Tapeten bebAntjt 
unD «UiStKbu^t / condare peripetafmati« de pa- 
ricribus Aipcniis exornatum. ©ejiicf (e / blintC 
Tapeten / «ß*itötfifcf?e CdpcKreyen/ ftra- 
gitla Fhrygia , Babjlonica, barbarica , aureo 
hlo inrertexra. Lß mim ZApe^ttif/idemqvod 
C^petcvCepptdÖ. 

l^aci) / tae/piur. ^äcber / non Zadff ut mf* 

nm ant , qvi k Latino teftum detorqwnt ,tc(\um 
domus. pitji , I>vich rectum pedlmatum, dit- 
pluviarum. iMim'iVr £\:ef)/ ceftudincarum. 
•f6f<f> d) / rc&um pcrpluen*. JDüd) Decffll/ 
fterncre rectum . tollere rectum. Quä ©ad^ 
be^cril / reftum inilaurarc, rcfti euere , reficerc. 

Siegeln auf. Den IMaVru jeMeu/ ociorumciTc» 
hicrar«. Milien 1111 1 er |Vm ^ ,ie!) nehmen / reetö 
de Tedibui fu is aliq rem recipere. SRtdpf i ift l ef 

fer/ ol i fein eigen £>ad> fyaben/ domut propra 
omnium optima. Uiu\t einem X)ud;e njolmc n/ 
codem cedo eidem domo uti. ©je £ per; 
linoe fiutjeneö auf Den ©adjern / notonum eft, 
in omnium orercrurur. 
^mnnenDadj/putcal. gur /.2?orDae^/ fug grün* 

dia, rar t trRiprvmmrnj, pro tcclum : dicüurtttam 

Die Z2>cl>Acbunfl vor Dem Keßen / £arn yh* 
llbcrfdjug/ ed^of;» öchupfenanrcnl)^ 
ct7crn. €d)ieferDad)/ eeftum ex lapidcfitGli, 
fi 1 e imbncatum. <c d)uiDelDildj / teftuni Tcan- 
liulare. <Sd)irmDact> / fuggrunda. ©fro(># 
Dad)/ culmc« , tcöum ftramincum. (rtirfm» 

•Des 



287 

oDec ^B(tt(rDu(^ / Coronas , provcclurae coro- 
n 1: um. 3ui]dt> ldj / imbricamcncum. 
©.idjjcn/ tcgcre. Simplrx in ufunonrß , ftd Compo- 

fit* ; £cb \ d)cü, f vics ccc tu munire. Überbauen/ 

i^rm f «oi tcöo rternerc. 93crba<ftcn / procc&is 

intimere. iuiiV.d) protetrura. 
!£afC/ Die/ftorca , matta , cannca regettcula. 
&iüd)lcin/ 045/ dmw.k&adf/ parvum rectum. 

qvafi tc&ulum. 
3tCC^el / Dl« / cegula , Sax. $ieqCl I efl .« fceefeil ' 

tri Ltttnum ttgulä kttgert ,alu> later , iaterculus. 

3tcgcl iirciu)iii lateres ducerc. Sictitl brennen/ 
coqrac latercs. breite ^ieaellt/ lingvat. öaü> 
liebeln / cegul* , m /Jrcjr. .pol jicutin / imbnccs, 
iegulaccavae,iotundas. ^\ coliiCAtin. tcgulaedc- 
liciarue , marginale , ineurvatx. güljjiegeln 
haniaca. glerfd)jie«}eln/ tegul* finc margmi- 
bus. tyttii» OTMZ Ott ju'iH'ln / eegulae angulares. 

Jieqelet/ Oer/ lateranus. 3if>)eliti)r ••• •;• juxtaor. 
dmerm, feriem tcgularuin. 

^IC^Cl / D*t/ lcbe$, Ö*m oenert qvodimvat fiäi- 
It , a SMXonico Siegel. ^rCDttCgd / urna, leb» 
pulmentanus. $ifd)[ieqel / cacabus , lebes am- 
plior. ^ncrtiegcl/ ftixonum. 1'ciuituMi'I ■ ;.'>■ 
tmarium. vf dviu lifu' nl / caciqui $ carinum. 
(öicjjtie^d / tnaugularis catioui. £iegeleül 
dm. D*» / tigcllum. 

©ebn/tobnen/ gebefout/ tendere,«- 

tendere , diducere , pandiculari. IT> f r SSeg beb» 
net i'.'l) !.-tn / via leritacur, longa . porrc&a ope- 
rofa nimis eft. QBribrrbaut bebnef \\d)/ cutis 
fatninirum facile dilatatur , extenduur. 5Bcr 
fld) über ber ^tt bcir bebnet / ber toirb (angfam 
fertig / pandaneet ad laborcs , ftve pandiculan- 
ccs , tardc profitientes. ^cblU'n etumufurpatur 
pro torqvere , dtftendere hominem divorfum, in 
cqvuleo difpanderc, cornicntis lacerar; , qvre- 
(tione explorare. (Bebebnet »erben / cruciatu 
confici , in eq*uleum imponi . carniticinam fub- 
n-e. (£r nMi^fidnrol nidjt brAbcrDcbncnKiiTcn/ 
absqve ullo cruciam confirebitur dchdtum 
fuum. 

£ t[ "1 •. E ~ a ' eortor , carnifex, pandieuians, pan- 
dans , tenden«. ©ebnerm / Die / tortr«. 

Qebnun«)/ Die/ difteulio, pandiculario , erucia- 
tui,tornKntum, qvxftio criroinalis. öieJDeb- 
flUttt} flH^K'bcn ' fore torcorem , perftrre cavu- 
'Icum. Victt it eti4m*a§ ^bncn ö* @t^C9nf/ 
pandunlftHo , patidaci«. 



288 



Dcbnifcb/bcbnba^bcbnlicb/ excenfus, du 

«iuclus , tmptunu autem, qvod dJ txttnJtndum vrt 

didueewium aptum rß, yv*ß extatfibilk diducibilk. 
Ihvtic ucw ■ extendere, diducere %m bc])nung/ 

Die / pandiculatio. 
-Olli unO bcrbt'bnen/ huc illuc crahere^diduerre: 
Serbebnen / diftorq vac , diftrahexe. Üküur ettam 

{erbebnen / tormenrij lacerarc , difpanderc. 
3urucibebnen/ rcrendercretrö tendere , rcflcüc- 

re tendendo , rctoi q vere , rc traherc, recrö agcre 

dtftcndcndo. 

5>ünn / AV/.l)unn« /bunnefler /cennis ^xi. 

Iis 1 gracilis. Gracilrfcunt mm corpor* tmAendm 
&tArefiunt. 3 Anne ^icr / ccrcviGa rcnuis. 

jDunnc WRiid)/ Uc hqvidum. i>ic ^unne »ccbeuf« 
fr/ äpptlUnt etiam r>tn Därmen iHartett / S5 Die 
feri ncllc Cnretme/ al vus foluta, cita, laxa , pro- 
fluvmm aUi. .Bünnes! 9<eQ/ rete nebuloiuns, 
Vimiiv :'; v. ' IC / tlia. 
Tünnen ' raretactre , extenture. J^ie ?ref er jur 
Slrbeitbnnnett/ aüamentaattcnuarc ad operas. 
Qßaeben bunnet ben Uib / vigifia attenuaae 

corpus. 

^Iinne / Die / K^finnunq /attenuaiio , rarefartio, 
raritas , ranrudo*, tcnuitas. //.fluida paflio ege- 
ftionis. Dicüur ttiam ©nnniqfeit &faktti8h 
exilicas. ©ie^nnnl)eu be$ habend macbf feb^n 
Züd)/ filorum exilicas dt fubtilitas ptaeftac ad 
telam conficiendam. 

^Cll.CJf Itl / in fvibatdam loci» dicitur , pro falcea 
aeucre, qvod fit AcitmaUtniunJo. Scnijclung/Dil/ 

falciumcxacutio. 

^Ullf «1/ £•? 3)l'nf t\( Der / far , ador. Duitvr 
ä D&H II 1 prepter trüntlucidim fllrndorrm, 

Q(MT\< I qvod multi ttidm firibunt&mn€ / pinus, 
abies. VrepterprocrritMtm ftf extenfionem dicitur 
k Debttett. Si rnim Romani abicrem ditunt, qvit 
abeat in aerem, Ortci derivent i>. <? f » ix«*, 
promoveo, in altum extendor ; qvif nobit •w'/ra 
vrrttt, risßrum QiBttC/intod idtm fl*mficat % k b(b* 
lien de.iuctrr? 5JJei§c Sanne/ tß propra abiet,' 
^arjbanne' pinus. weda. JXrteX>anrie picea. 

^iinti/ frve bdnntn / ai/. abiegnus. £y,nne« 
J^H>li / ligsyiTO abiegnum. £<$nntnne Ureter/ 
alleres abicgni. Ödnnin £c|, $ }u (cebiffen 
gut/ apra fretis abies. Rannen retßii)/ r.wnus 
■iHcgnnt. ^imin QStftfy vasabiecinam. 

X^Ctinf / Di«/ qvod Caan (cribunt !£enne/ area* 
»1 De^lKtl / qv*Ji fxpjajfttm £f planum. (?me 

Ol» 



289 



290 



^^CVrrni oDCt §ruci)tb.ei!nc/ area fruraenraria. 
jDie ©<ßuc fegen/ arcam purgarc. v£inc X)«.h» 
ne |d)Ua,en/ hftucare , tu de, vtl bacuario arcam 
«omplanarc , coniuaderc. SR an 1)0 ubir l \UtU 
ljtf> auf &ci* ©enne/ gravicer tuniis gemic area 
frugibus. 

^ f M / Dfc/ fv^yi JDcbnel / afler, tabula feexilis, 
planca , Saxonicum rß, Nobis Jmbiiur >&i?l 

ctf^tcl/p/. fielen /afla menra, aflercuti , He- 
rum f rottet extenßonem i Debnen ortum habent. 
SSciiiFefferbieltn/ alleres fubftrari vinaeeis. ©j 
(S)C\K Diele«/ afl~cres cj vernei. ©ä iminne/ abic- 
gni. >. jnbielen / iongiores robuftiores. 

(iKrino/ ©telen / plane» , alth öd^nxuteti. 

i£ej)n.a!e©ielcn/angufti. «Breite/ lau. 'cn 

gc/nodofu 3crf"paUcne/ fiiß. Ort ^Dielen/ 

corticati, excenoret. 
Riefen/ gebietet / afleribus folum compingere, co- 

affare, contabularc. 
©tele/ Die/ etuim locus qvilibrt plantu, declrvk £9 in- 

fericr pars domui diextur. Saxonibtu etiam locus ju- 

dieii. Up bc©ebl (Jl{)n/comparerc in judicio. 
Vieler/ der/ faber lignariu* , abicranus, coafiätor. 
JDiclUIX\/Oie coaflatio, comp.iftio qvx fit aJJ'mbtu, 

contabutatio. 
!Dtclfro/*i/.contabulatus,ex a Acribus compaftu», 

ligneus. (£in bleierner Sfcobenv folum ligncum, 

ex afleribus compactem. 

III / ad), cuus» tua, «um. ©eine*/ betnem/ 
Dein / p/- beine / beiner / brinen. Habtt rtiam ht 
pht < ah : (gare/ eurer/ euren / <n>t>J in famdan 
duitur euer / euri/ eurem. & i\\ bein SRann/ 
tein 33< f / beine <Sd)Ulb / tum eft maritus, tua 
culpa , tuum t j . 'tum. 1 1 md): beut / ad te 
non fpectat. 3ßad) betnem tfopf / tuopte inge- 
nio. Ulli beÜICllViUeU/ tui causa, proprer re. 
©ergib/was Dein ill.de tclargitor 2ld)fc(tu mein/ 
Jo jcftic id) teilt / fey- manui manumlavat: (I 
\ ;s amari, ama: merita meritis rcpcn&ntur. 

Qcifl / ^QB / rttAm vmiTu'.-.ur ufurpatu) ,t.trm j. batf 

i)nn<.v ©aö 2D?cin unb©ein madjr allen 

jT)klber / iftud m cum * tuum omni* litis caufa 5r 
primordium cA. <Rim tat ©eilte / Unb lil^Ct' 
ik' MI anbertt ba$(3eilie/capc qvod tuum eft, qvod 
eft aliorum, reliaqve. Die X)etntV tui, i.e. agna- 

1 1 , cognati , dorocltui. 2Bar te batf Deine / bleib 
bei) beut bei neu / inttatuamte pclliculam con- 
eine. 

Q f inx%/dJj.tiemfvoJQfi6 7}cin<. €$ijiba4©ei> 



»ige / tua ert pofleilio. ©nbitibeä ©einigen be» 
raubt/ exutus bonts tuis es. ©u tnuätie bie ©er 
tilge iHi ku »Jen / tciicu» eexte aicte tamiliam 
tuam. 

€uet / (Jung / da« &xttf«i>ß- «*< 

notandum , /irrt Germtni in plurativo Jicar.l ; tüS 
tCtlte / ÖiW Klinge / (qvod n«v6 voetbuii 
vol\hiTC,appellant,) LaUneUmen femper txplicari 
ruum, tua , nifidtpluribtußrmoßt t t.g. ^jf)X VKt » 

bet ba^ (guriae (ojen in ad)t nebmtn/ curabis 

eqvidem , qvac tua funt. Sed ft ad plures dingstur 
oratio, tum exponitur: curabttis ca «qvxveftra 
fun t , (ivia tibtjpttio , qvod vocant f faltrm locum ba- 
hrt in jtrvit tpueris ,fratribui Jororibw , ir.timis ami- 
tif n-'j-. qvi fibi invictm irafeuntur , ac contumtli£ 



laust mutuift tmffant. Dtui temrn femper in fm- 
gulari cafu , ut apud Latinot , 'k GermanUfalutatur. 
Non enim Mco : Vater llnfer / ttt itft (<Cft> t'nt 
^immd / gcbeilicjct untre euer Viabmz/ 
enerKelebfommcK. «Sri.- gcbetltgettt'etDC 
rem tlafymt I t»ein Reich romnt« tc. ©er 

(£üXC/fivt bet Rurige / »eftra«, velhi ordiois, 
veftr* familix. Um eiiert iviQen/ »eftr» causl. 

/ antiqvum rß adjeSivum , obfeurum 8^te- 
nebrofum , ßgnificans. Unde adhuc apud Frifioi 
bcmfti^/ö'BfTo«becmflcr / apud Saxontiauttm 

bttmmer/ i. e. finfler. Willeram m cantic.habtt, 

tbiniflenii^C/ tenebr» , caligo i atq^ hinc rß : 
©CI'.IBierun^/ X>itf lux dubia, q-vtmane diluculum, 
vtfcriauton crcpufculum •voc*itur t crepera , pri- 
ma lux. 

©eiltmem / (Jjcrafcere , ad»cfperafcere. Vicitur 
ttiam bebittttü/rn/ftute bcbemntert/fub crepuleulo 

Tf/diluculo. (e^bcmittert/dics inclinatur»prc- 
eipitat, noxadventat, advefperafeit» it. lucefeit« 
illucefeit. 

'0(mVKVi(f)t ? alj'&adv. tenebricus, tcnebrcfccnt, 
Tcfperrinus , it. lucefeens, tub crepufculum vc- 
fpet 1 miini.a J folis occafum, fub auroram. 

©emmrn/ aebemmet / proprätfl.- noaesconmiit 

vigilatas ducere, in tenebrit perpotare. Stattm 
autem ad qvameurq. intemptrantiam B* hrUuaiio- 
nrm transterri capit , tta , ut bcmniCU hodt'e fit : 
comeifart, f crgrwc.iri , luxuria difKuere , gc« 

nialitcr vivere. ^djlemwen unb br mmen / vo- 
lutaxi in coeno dt voluptatibus , abdomini infer- 
tue. 

©emmer/tcr/gulofu3,lurco, ingluvie», catillo» 
afotu«. 

Z ©env 



29« 



292 



&cmmcrif<fc / *dj &*dv> luxuriofus, tcmulcntus, 
p ■ [■» 1 - cbrtetatc (cpultos. 

JhjtmÄ DamCVCn/ propra vino effc confe- 
Äum, langvidum laborarc crapula heflenu, 
mvvJvviJrm neu adtl in übt tßJedaJjtüivuM, cum 
Wo, bamifd> fon/ ut iß rJp/oi«il jwrMMÄii««« 
pate ohßupß uVe , mria». i'Xpowilwr .* 

UimifA/ ai/.afper , difficilii, moroüis, mirabilii, 
var.us. (Eitl bomifäVr tfett/ »«Wie caput. 
Der OÜcnfö »ft «J<«i ^' n »f* 1 hic homo dclirat, 
iofauit, furioiu», \cfanus, demenseft, &*dverb. 
ii* ptc, rabide, furenter, dementer, furiose. 

JOimtr/ Wt / auftexus Cato , homo diflfieih«, lym- 
phatus , ceritus , fanaricu* , phreneticua. Scd 

sbamife&er inufutß. 

Qhmiföbtit l Sit 1 «norofitas, impattemia, amen- 
cia. infania, dcliraincxttum, vtcordia , phrc- 

»cfis. 

2)cmant / # ©tantotit / »<*ama«, 

' fi em»tf fcoc /fjnp&rr nottßima t vettribtu Germams 

iico-initä. härter al* ein £>emant / adamamc 
-dunor. £xt ©ernant fan auf feinen WN 
MÜltirn rocv&cn / adamas nec ferro ne* dura 
'neude domatur, (/i ciWm- tß, rxprttntta 
tntm rtcUmtt.) <£in fpiMer ÖcmOllt/ adamas 

«ufpidatu«. €w bcüer Demant i pcliuodus, 

fuWurans , radian» adamas. Demant JOßtU 
tfCW fculf cre adamantem. ©einantin ©* .DjflJ 
mailtiU/ *4 adafliantinus, SJfadamanteus. £in 
bemäntln Jj>erj/ cor ferreum, inexorabilc, VEine 
bcffl.intine ÄetttV t©rqvesadam.antma. 

T)enf / bCllf Cll/ ieb. bad>te/ kpJebte/ geba*t 

cogirarc, putart , recordari , meditari , (ollici- 
tumefle, ammö agita«. U. judtcare,c*dm- 
rare. °M fan* letc&t benfen / faclc judicarc li- 
cet, ^d) hob «Hti^it qcbad)t / femper id au- 
curatus fum. €r E>cnft jift UT IM tren/defen- 
Lncm parat, audetobnit». 8tof b6ftt iWfCB 

pati.amtaDdcmojcditatui. €»n leber benf t m 

fernen eael / VW* iui *r f,u$ curam gct,t ' 
fceuft an DenalunSKana/ ventur« mtmow 

Unit / l>ae reDet unl« tufo Der voHe / q*o4"> am- 

mo fobni . id cft.a lmgvi ebrii. C «CKCB 
KafeH I4W / nugnatum plnnibcae funt. 

r>enf cn/ f / »om. wi. ^r*r2 t)cnf »in« /<xifti 

matio »conßderatio , coßitatio , meditatio , re 

puutto. ©a^ Äcnfen i? 3»0ffCT)/ cogitauom^ 



panam nemo pautur. jDnrcf>M3>enffn|u- 
IDC§C bringen / cogitationc aflcqxi, atwnger«. 
comprcbcndcre aliqvid. 
, 2^^^enren / recordari , meditationc vindicare , vtr- 

tum in uju aith non eß , ftd »amen wrbti. X>AS IJlB» 

Denfcn/ e^2lnijel>cnfen / eftipfa recordano , m. 

aemuncratio t mDemofynun. ^Dt^nberlaße (CQ 
Wr j ii meinem 2lnDinfen/m sau commtmora- 

cionemhoc tibixclinqvo. 
^IlDaC^t/ tU / devotto , religio, dcCdcn um, 
ianaimonia. galiebe SlnMebt / kypoenfi«. 
Jbtiitti fcMri leSlirtJCbJ/ dcvotiocalida.fcrvcn«. 
ScMUktc 5U^ad;nviket nie^t lange/ mv.tanon 
dm durat religio. SRit fenteebater Slubaept ia 
bircil/ fujgularicum attentioneaufculurc. 
ünbächtia / ad,tü. ^^.rcligiofu» , devotui , at- 
tentus. Sr iji gar aiM^tU auf bae liebe w 
Aimii eft intemut ad rem. K.rcligioie, pic, fan- 
4le, devote. UnanbAe^tti}/ negUgens.mcuriofuf, 
ou .uns , remiflut, dounium » fupmus : ö ne- 
gligcniex,ofcitantcr,fineatteiuionc. 

üliii»äcbti4lici/ *dvtri. religiöse. Unautac^tiijlicp/ 

irreligiöse. . 
IHINIhCB/ cxcogUare , inremre, repenre. \£T tu 
bererfteoeroefen/ber bieÄunft tüätimty bot/ 

hanc artem mftituu. (£e i|t |<ptWV Ol»* 
lUbenFcn / difficilc eft inventu, habet hxc res ex- 
cogitationem haut facilc«. 93JaÖ »irb er bcd) 
flCeh aiisbenf en / qvid tandem repenet? 
XlrtKttfilM / / inventio , excogitatio , inven- 
tum, inventiuiKula. SJu^benfuni] einer 
()et( » mach'ma , inventiofraudi». 
21U$betlfer/&«r/ in»enior »repertor , excogitator, 
auftor. äu$btnfeiin/W</ inventnx. 

)lu6benfbar/ oi»btnflid)/ *<V»- &** v - 

facile. WnauibenFlid) impoffibileiBventu. 
•SebenFen/ ptnfare, icputare ,pondcrare. ^^"i 
D0#(£nbc/ refpice finem. ^cbenf« / 
\<\\U I confidera.eVpofka rem aggredere. W» 
nen mit einem 51mt bebenFcn / protpicereahcut 
de officio. eine« beeren bebenfen / conn- 
Hum in melius commutare, verterevela. fcCl 

ne ©efunbbett bebenfen / Talctudinis fanooem 

habere. x 
bebenfen /©«»/ikliberttio vm«diraiio,wg* 

moriaie. (gin nnt>ororciflid>r$ igebenf en / confi- 
lium liberum, Scntemia fine praejisdicio. DM 
Olle« 5>ebenfcn/ confidenter, non dubitanter. 

^n biefer (Sacf>r tft fein^cbenfen/ inhac cauia 
dubitationullacft. 

teeoen 



293 

^cDcnfung / Die / coniul ta; 10 , conHlium , ddibe- 
tacio .rcipcßu», Srdißavoxmn adtiinußt eß. 

$*i>enfer / Der/ noiuot, dubitans, mcditabun- 
dus , cun&ator. 

cNnflicb / 4& iS'd.hr dub'tabilis , dubiofos, pe- 
r iculoAia. £mc ^ ud?c i lifel) r bebenFlicb / nacc res 
cA dif&ciüs , dubitatiooc A per iculo plcna , non 
liqvcr. 5^^affi<fafuücH/Kaetere f in dubiumre 
rocarc, intra factum cV fax um verton , aoeipitem 
cfTc , haedtarc , ambigere , £J* dJv. cogitatc , pc- 
ricu!ose,ambigue. 

.^>ift= unt> herbebenfen / recogitare , reputare , ite- 
rumaccivcitcrani cogitarc. 

Oorbcl enren »orbin »örberbebenFen/praeinedi- 
tari. ^rtv r; f s jiuht ftvt vorher / anicqvam inci- 
piai , ton fu I ca. 

Q3<t>dCbt / Der/ condJium, deliberario , memis 
confultario. SeTUllbebacbf/pr»cipitaiio,impc- 
tus, aufm. Unbct»acfatru COflltrf/ extemporanec. 

/b<ba<j)tfam / bcbacbtfamlüfc/ *4 «>n- 
i o\ rat ui > memor. c i u l : i . iut m u k bcbAebtig 
feöB/ mendacem oportet cAe meniorem. 
urrbtdüUtr: meditatc.confultö. (Ein fltig^j£xr| 
h anbei! bt M'.lM Hl'di / pruientis mens föentias 
Audcc Unbebaut ig / Unbcbacbjfani / impara- 
tus , non pr.Tvifus, &incogicanccr, temer c. 

SJorbcbacbt i Der/ prondo, äTa^. provifus. 33or< 
bcbad^nanittcfe/ confulte, cogitate. Untwrbe 
b .nb f I d nilid) ' absqtc cura rr. condlio. 

$cbitc1)tmfcit #5t>cbrtd)cfamFcit/ Die / iirm «rvod 
»«Dadjt. UnbrtÄebiigf cit #Unbcbacbrfrtnucif / 
iirm ^ vai 1 Unbeöad?!/ temctitas. Suat&siiä 
cvnp-ßt.t , vtdtHcrt: 

tlrgbicbtig i J fuipiciofu«. S5t»rbfb<Sd>(i<t /pra*. 
meditatus. *8orbcba<t)!/prsemeditatio. Un&ör» 
b<fcdd5>tülli(fa. / prateipitanter , incondderati. 

3teibcbÄÄrt|f eit //« Da» SRac&oebcnfen/ exa- 

mtnatio poft-facla. 

^HTd)bcbc»lf fB / penitw coadderare , ad unguetn 
icfccare, pcnitm» remperpendere, accurateex- 
aminarcrnihil incontultumrclinqvtrc. 

€inJHItf Cll ßvt ^nbenf CB / memorem cfle. Mmu 
pfqvrtts vocshilwn,frdfJl *b hoc : CUigcfU'nF/I'tx' 
ni icbcilf / meraor v confcius. 

€ci>t"0ff1I / cmentiri , confingere . comminifci. M. 
eß qw* Bo&Denten. i ift ein erbaebte* 2Be - 
fen / figmenturo . fabu!a cA. (£ in 3<an ffbcnFi 
immer allerlei) / Aulros fibi fonmta fingit. ©er 
ivui'cl bat Daj erbad)t / Diabolicum inventum 
cA i aucior harutn arttum dt aftutiarum cacodae- 



2 94 



moneft. flöfnnfdnte n>oUi(fa(tn<Srrijlfiec6er' 
bn'f cn / nüiiJ lufuilius hoc iaveato uaqv am ciTe 
poterir. 

©Cbcuf Cli / 1 itm qvtilftmfltx DCnCeit/ cogitare . re- 
minii'ci.rccolcre , memintde. 33ei) jicb Qcbtn» 

fen/ feeum cogitarc. (Eine* £ino^gtfcnfc«/ 

commemorarc, fermouem de aliqva rc infti- 
tuerc. 3^ »flW niebr mehr atbcnfcB/ abjiciatm 
cx animo, memofiam ejus rei exuam. lt. crani- 
eant iAa, oe vcrbulum ultra de bis. tvil 
tiVi acbcilFcn man» alti mente repoftum. \>Sc 0 
^OiCnfcbcR^t'bcnFeB/poA hominum memortain. 
gelange / als wir grienten Fumun / nodra mt- 
monä. Eint's im argen gebenfen/ pcdüTte dcali- 

qvo (entire , men tionem iacere. bellen gf t 

benfen/optimcloqvi. Jajiges öeienfen / longi 
temporis memoria. Uber sKenfo^en ©cDenfen/ 

nlttä hominis memoriam , ^ttmfmimmanorütle 
noUA. 

SlngcbenFen / vtihim m ufu mn tß t ßJ*om. vtrb. 

DA0 9lngebcnfen/ memoria. £in 3lBgebcnfcB 
babCB/ meminifle. 

3urnctiKbenfeB/ «irm fppdtygUhafa / 

care , vulgl rtflrxiimrmftctre. ©ebenf ein RKIÜg 

juriivf / nie bu es Betrieben b.-ft / cransfer men- 

tem ad afta anreriora. 
Jfrin tmb bergebenfen/ animö circumTpicere. 
^5eödd)tnܧ/ D»W/ memoria, recordatio, re« 
minifeemu. (ibrijimilber ©UuiT?fivDigfter ©e» 

bAd)tnilH / beatse , gloriof« memoria?. €ÜU1» 

ein ^brcngcb^cbtnnp |tifren / jereruitatis mo- 
numeDtum aücui engere. (Eines' l^cbdchrufijf 
bedebcn/parentarealieui. ^mfiUig ©f^icfjt» 
nhß / memoria fluxa • Ubilit. ^cttvaCr) 

CHc^fbfnng / hebes. ©nf / fcbarfO'.bdcbf» 

mip/ memoria praefens» acris, rrnax, ttrrru. 
divioa. &m )hitliu) 9ttdcbtnu§ b^ben/ vigere 
memoria, gm Kblimm Wer^ cr>rrrfifj b»ibcn / va- 
cüljrc. t'alli mcmoril. vr fetig Öet'ttuJJiiui;.' re- 
cordario perpetua. Ur»*iürigC s k't tU!)tnnp/ acer* 
ba. gnJücb ©ei'(icb:nn$ / fueunda , iV avis , gra- 
ta. 3n frifrbaii C3ebid)Jnfip haben / recemi mc- 
mona tenere. ^em ©cbflebiniil? elmjtrldbcu' 

memorix tradcTe , mandarc * infiserc. 3öBge 

bute baben ein viel febirfer ©chiebrnm; als tu 
Silfen/ jnvenes feientiam in lapjdecaslanr, qvam 
I drncs vix arense in&ribunt. 
©ebildbtig/ ^.memoT.memorioffns, & iJvrri. 
1 mcmoriosc. 

^oiifc/ Der/W. ©e^a!lfcTl/ cogiutionrs, 

£ Ü fcnU 



295 



S5e 



fenfa animi, concepttu mentis. *H5tt»cr alle (5c> 
tattfm / prxtcr voluntatem & opinionetn. 
SR, d> meinen (Sebanfen/ ur mea icti opinio. 
Sh6fcO>cDnnfflt/ perverfae cogitationcs, fufpi- 

cio. 2>r}fc fekbanfen von einem habcu/ verbe- 

rare aliqvcm tacitö cogirationis convicio. 

Jfcine ^11 rc ©ettartfrn iu einem haben / animo 

averftsiimö ab aliq vo efle. (?,id) totT (SctMllfcH 
<iU|'c!;l et! res u;arc fc ä cogicationibus , cogi- 
tationcs abjicere. tScine föibanfen iu crfcn> 
«Cngcbcn/ animi fenfa exponcre. £tc lc^e@e» 
tanfen finö Die bf'tc poftcriorcs cogitationcs 
potiorcs funt primis. 

SJJfiebcnFcn / finiftre judicare, fufpicari. SDttfbCR' 
hfd)/ furpiciofus, t'jaiwK fulpiciose. 

SftachbcuFcn/ conjefturam facere. perpendere, ani- 
mo deliberare. *ftttd^tllf?id)/ ponderofus, pc- 
riculofus, dubius,anceps. ScacpbcnnicbcSBor» 
Ul verba altioris indaginis. üead)t>cnFii(f)Ctf 
<Bd)rcibcnyiiter»captatorix,prxjudicialcs,con- 
iideratione dign». $J?au intlf Der £ ache rei- 
fer tl^C^^nfCR / omni ingenii acie hoc nego- 
tium contcmplandum cd , mentis acuminc res 
indaganda. 

SScrtcnTcn / fufpicari, fufpeftare, aliqvid alicui vi- 
tio darc, imputarc. jub Fa n s ibtn tu du wrben« 
fen i jure cum feeifle puto. aBotten* bu mir tt 

VDC\ wrbcnf en / numne iccus de mc ftatues ob 
rem iftam > aliqvid imputabis mihi ? 

S3crbad)f / Der/ fufpiejo, € inen Selbachs auf tU 

nen toerfen / fufpicionem in aliqvem transferrc. 
3cj) roiü einmal ans? bem 33 erbachr fenn / fafpi- 
cionem hanc a mc amotam <flc volo. Qjcr- 

fcneht fehtfpfen / fufpicari. fßerbacht raachen/ 

locum feumatcriamdarefufpicioni. ^uSScr 
f'iichf fc*nini;n / infufpicionem vocari, cadere. 

2>ie ©adj)e ift ohne SSerbachr/ rei caret fufpkio- 

nc. a fufpicionc proculabcfr. 
Sßerbachiia, &?Q5ert^cf>£t^lid>/ fufpeöm. SOeir 
ift leib / Daf bu mich fo verbachtia htUrfl / doleo, 
mctibicflcfufpe£hira. (£r itf febr Oerbächria/ 



nari , ii. legarc. inJr jitqeb icftf i» ttßsmentit 
pro fideicommiflb tarrter. Pfth fiiSfrr ihm big 
nichf iU0rDnd)f/ tantum nonadferipfiflemei. 

^unfcn/cj€bauclS)t/aei)t>ebt/ # gebracht. €1 
oeuehfetc mich/ # ci bauchte mich : tjf? oirm w- 

f «fH reeiproc. cxiftunaTe , arbitran , videri, opi- 
nari, k JDcnfcn/ ut trunfrn a tr&nftu/ «on 

* frfcftr , cuÜAm t»Ünf Ct / qvshbut non immt- 
ritb qvU dixtrit. Notandi funt muhorum er- 
ror«, qvi, qvod muita con vcnicntia invencrint 
in lingva Gr?eca cum noftra Germanica , pqta- 
runr, ca nos a Graecii mutualTc , ignorantii re- 
Ci x originiift antiqvitatis, Schottel, ex Serie ckio. 
Q)i- ifi alfiv \VK lllid) Nmfc(/fic cft, ut ego augu- 

ror. dt ld§c t (ich bunf cn / cß fco aOc« »abr/ 

perfvadet (ibi, haecomnia veritati cflccontcn- 
tanea. ^iinfcn ttiam nonnunquam fuperbiam 
arrogantum notat. (fr l<J(,tt jfcfj Wa< bün< 
feil / fupercilium attollit , cnfrat crigir. £vif 

^ßeib mfcf fid) feine (rau bünfen/ mul i er in* 

fibi aliqvid rribuit , c tri vio e/Ic non vulr. iüs 
limf et £ich nur fp/ fallen«, iu tantum perivafus 
es, cx vanis indiciis colligis. 
2>linfd / Oer / pci r.-.Uio, nimm de fc opinio. ta< 
bültf cl Sf'^aßbÜnfel / arrogantia. <£r bar ©iin» 
fei au^efdet/ Vrov. deßiolo &phil*-vto, perfva- 
f1one,amore (ui laborar. i^ein ©Ünfel gebf 
auf tc'.jcn/ animum infolcntia efter r, nimium 
fibi placec , tc unum fufpicir. (£igenbunfel/ va- 
na perfvado, prava opinio, philavtia. 
Dnnftn/ X)H%fmm.verh. fententia , opinio. ®llt' 

i)ünfen/»irw. Slu^eiaencmföuiHinfeu/ motu 
proprio, ©einem ©utbiutfen folgen / fuo ju r 
dicio ftarc. (£me^ fein ©ufbuufen »pruber 
t>rtnebmen/ alieujus fententiam fuper re qvi. 
dam avidc expedare. 
S5cbnnfeil/ idem cWOßnfett/ colligcre. conjicere, 
SBic mich beb du! <i / ut opinio mea fert , qvan- 
tum mihi videuir. ©a^ bcbunfet bich bicrwn/ 

3vid lentis, arbitearitbäc de rc, qvid hariolaris 
e ifto negotio ? 



fides ejus vehementer fufpeda cft. iöie^ache 95fbunf / ©er / ^buf ^cbunfen five Sgcbunfcn/ 
fommt mir t rcfJim rcrbäc!)f u] ver / tu a ra vncr opinio , phantada , viflo , fenrenria. CKcinc^ 



Sx'buufcn* five meinem ^ctuufen nach/ MV i 
qvidem fententia» SRadj deinem ^ebunfen/ 

tuo arbitratu. 



(ufpetra mihi videtur. 

©erbdü^l»|(A c^Q3crbcnf ifch/4^. fufpiciofus, fufpu 
cans. SSerbäcbtifcbc reute (inb fchhmme £cutsv 

natura? fufpicaco funt pesümx. ©Cbunf & ©cbtinFcn/ t>Cr / praefcnCo, praeügitio, 

3erbenFcn/ maecrarc fecogitationibvs, mulrum | coniectura, perfvafio, anuni hbido. 

diuqi cogitare , dcbilitari, franjgi meditationi- j50?i5bl!llFen / diffidere, Tercri, difplicere. & mii> 
busarfiduis. 3u<^Cnffn4:4lf»ijr/att2urari,opi- 1 &Hnfrf ibn&UTbep/ fufpicatiu, metuit, fubolcc, 

olfacir 



297 



£>e 



oifacit aliqvid mali. €s : misbfmFfC mit ffrncft/ 
prorinus dubitabarn. (im 5J?if bnnFcN/rimor, 
mcrus, contraria opinio. 3P?istriinf id)f/ y 
tiinhld) / *' */• Ö'iJt. furpicioiut, perculius, mc- 
ticulofu»>dubiuj, KT- dubic,diffidentcr. 

Richten r/i i fc«ldncn/ no« i diclare , w/ /*no- 
t jntei äut yottia urtndentu lingv* ti tßr* fingtmt. 
QvemMdmodum enim dieo : bat mieb fo qc- 
beliebt/ »*c mihj videbatur, in ci eram opmione : 
üj £>id)tcn propri'e rß , cogicanonc in venire, as- 
feqvi, fingere, comminifei, componere, con- 
commentari. I>id)rcu unb£racf)rcn ber 

Sfjt ettfcben / animi cogitano <V conatus. ginf 
tilgen tickten/ eudere mendacia. <£in £icb fr id) 
fCO/ condere carmen. 

£ud)t / pro ijvo Hiamui @cbid)t / poema , Car- 
men, fabula , ccnuiv.cn tum, figmentum. (£$ i|i 
(io blofri GkMdjt / fomnia, nug* funt , purum 
purum eil figmentum. €in (Bt^icfjt ijt feine 
(Scfchidjf / fabula nun eft hiftona. l£\n ticb<& 
ßfbidjt / amatoria fabula , carmen epicum. 
vf :!k-ü':v contumclia.pasqvülum. ©eilt' 
lieb (*kbldjt / commentum fpintuale. tfobqe- 
bid)t/pcan. Sraunjebicbt/ lcffus. ©cifilid) 
£obqcbid)t / hvmnus. (gbrengebicht / panegy- 
ricum. ©rfcbid)t$C&idjt / hiftona cqvcflris, 
poema epicum. 

£Nd)tCT / XfCtfpl. t>tt ©Icfcrrt7 pocta, inventor, au- 
Äor . h:t nr , fabricaror , Tabulator. Tid^evur 
ru 1 'i:>rix,poctist i Tpöctria. ScMiebbiCl)rCT/ fcti- 
ptor. ÜcDrrbirfjttV/ verfificator.rhythmorum 
confe&or, caotilenarum compoGtor. Eugen 
bicbtCT/ faltariut, mendaciorum concinnator. 
©tfe^id)fcT/fiftot legum. JRcim. ot>« 93crfch; 
bidW/ poen, vaics. £d)anDDl(hfcr/ ealu- 
mmator. 3rirunojb»C&lcr /fpermoloßus, nuga- 
cor .fabulacor. 

JDiebtMty /&!«/ «/ii/©iüVf »ttlfl/ rfWtar r/um ©icb' 
fCTCO / pocfii , ars poctica , artificium poemata 
conficiendi. ©ichtunq rincö SJuicbr* / feriptura, 
iibrorum (criutio , ccnlcr iptio, i'criptitatio , hbri 
eonf c£tio , contextio. 

2liift>id)fcn / fitf anWetten / affingere. (Einem £ii< 
fiten OUfbid)ten/ afpergere aliqvem mendaciun- 
cuüi. <ii ifi lauter aufqetiehrcfe^ Qöcfcn/ com- 
ment itium eft, cmentitia funt & falfa. (£jlt *Muf 
DidbtcT / 1 a 11 us delator , calumniator. 

SiUlMdjtcn / idem fvod Mebten / «co"itare, con- 
gllKinatC,BKBmari,(?bricaxi. $Ba$ Wirb ff 



298 



einmal au&icbicbtet haben ? qvalc« fraudes de 
machina« denuö confarcinavenr ! 
(frbid)tm/confingerc, in venire, exeogitare , item 
ementiri. (£rt)id;fcfct5achcn / fiementa, aflt- 
mulata , efficla , mendacia. £pfe Qrtncfe crbtcfi; 
ttll/ componere fallaciai. SRCUC Sßörter ertieb- 
fen / vocabula rertim conftruere. ViThdx . r; 

Füeöe/apologoi. (frl)ict)tctc5räiien/ confitl* 
bcrymx. (im iürl-id.)Ur / confifior , exeogi- 
cator. 

-fjtvbityttn 1 teno» tafytt Mdnt'r» / Um yvod 

Ci'MdHCft/ callidc,imptobc in venire. 

??iit' B'S^fbenÖiebfen/unacon fingere. 
3crt>id)tcn / macerarc fc fingendoj in condcndii 
carminibusopcrampertlcrc. 

blt/ l fl£> / <fi artiutltu Germdnorum ge- 
ntu nomtmtm iniigitam , LatmeMutem nihil '*£' »- 
mens , dxco enim : ©CT s ^ Ulm / ar bor. loit 
v.- ch! Kht/ pugna. ^Da^ltr /animal,«o»; ä^c 
pugnM, mit bot anim*!. Pronomen autem DCt/ t)IC/ 
DflÖ/ reldthmm tß : Hic, haec, hoc, five ; p"e, 

ipfä, ipfum. Cr , wii.©c(tS5'^c§en/? , cv W i>erc/ 
2>e^ yDcien. d*i.&<\n/ tcr/ t»m. *cc*f.Qgb 

bit I t>üt. ftur. Qic I per vrnm* guter*. Gemt. Q(V 

ö t5cro. Jtt.&mm. *c<uf*t.&k. & III an 
Dem / für eft , non contradico. (g$ nat an Dem/ 

prope erat, ©cm ifl alfo / verum eft. WirD 
bei) Denvnid)t bleiben / hoc non funiclet , non ia> 
tu crit , non aco vicfccc rf( eben bat/ perinde 
eft. Tie Die unb Feine anbere/ i»a inq vam , non 
alia. &ero e / illorum de illarum domeftici. 
jliriculi ©CT/ MC / öa^/ /rpt- abforbentur ,ut : |um 

p i e<n Dein/ am pro 41t oem/ bcom pro bey t»cm/ 
nad)m/vcr MKQ&fm/ jur p»o >u be r, ine f ni 

©CT/ Die / bfl^ / q voqve diftributiva funr , f. g . ©er 
tvacbitt nad) Dicicbium/ unb Der uad; i^hren/ 
aiii divitiat, alti honoref praeponunt. ©er lebt 
(0/ ber anbere fo / aliit alius vivendi fflot eft. 

©er bat einen aufen/ unb ber einen tumrrnä cpf/ 
ingrniorum alia facilia funt > alia mm s ob- 
tuta. 

Teilen ^©Crcrlct)/ ninnter effStfrenomin* , talit, 
tales.ciutmodi. ©erleo^eufe/cjusmodihomw 
nes. ©ereilen ^udiee meebre ich tvol babcn/ 
horumlunilcs librotavide cupio. 

U>i efer/ Diefc t Diefed ' etf btfi/ »o» bf ef / foufi- 

im revttenst, pronom iemonürAl. hic , hacc , boc. 

3T Üj DtCir 



299 £5c 300 



Du tttnttiam : £)erfelbe/ biefelbe / bafelbe / 
t v vi'Kli'i..u ,/ biefflbiqc / D.'.K'.-Il'MC. >ü« , illa , illud. 
£ieferi»W/ »imbcra icb »ix/ idem illc cft , de 
qro fermo inftitutut. JDiefer Wann »irb$ nid)t 
et ilsiiri) reu / hic horao nihil clRcicc. Öiefeö iffe 
nun adcl/nihil cft reliqvi. Bon Dttfcr vraefje wiQ 
id) if)IU fcfyrdbcn/ hac fupet re fcribam ad iilutn. 

£aft(j / baftger / Mlge / DajTflctf / nüs , fi- 

milic Aiiudeft ©afia/ qvMdoft adlocumrefnt, 
i ©a/ ibi, in cö loco. ©awje SSabren/ ta- 
*ej mcrcct. IDapgPeit /ttie/ümilirudo . unuro 
4c idcm , tale qvid. (£*br tU3ti|Tijfcir , indifFctcn- 
tia, indifcriminatio« 

5ftit>cr/ an&cre/ an&wrf/ ad]. Ab an & vct/ 

ptoxmieab hic >r, alius, divcrfus, fcparatus. Sei 
ttiMm eß numeralt , fecundus in ordinc, alter. 

lieber auf einem Qprfe bet rrfte 1 altf tu einer 
^tabt ber anbere / malo efle pcirous in vilia, 

qvam tecua Ins in urbc. 5«/;/, <fvi vocabuUtm 
$>CK anbere/ tx ordinr numti 01 um elmitiant, & pio 
eo Oft i weite dkunt , J'r.i fmt cmsA ; licet mim vo- 
Cetil IMitt non imfugnemm ; mit Urnen rejUimm 
tßuA Ottbei'C proper ufum inveter*tum, Favrt 
(jrxca yvo^ fingvs, in qvA 1ti{»i & pro fc- 
cundo in ordtne 1 vel Je tinu «s duobus furmi- 
Jcue dicuntur. Silber eti*m pro priorc Ö" poftc- 
riore ufurpatur. €i« £a<J ift be$ anOcrn %(\)T> 
meiner / diAipului priori« poftcrior cft dies, 
ßcn einer Seit $ur anbern/ de die in diem. Sln< 
beres Cr uuies unb 9iabt$ werben/ animum de 
confilium mutare. €in$ unt$ anbere/ »kisfim, 
per vicet. £ein anber/ alius nemo. " u t) bin 
fciclanbertf aennnet / longealia mihi mens eil. 
€in Unqluef beut bem anbrru bie £anb/ aliod 
exalio malum. €in 3abr finita nberc / alter- 
«u annis, annuis vieibus. (Ein anber icl) / alter 
ego. Um anberer ?ente Unaluef weint man 

nt(f)t lange/ le? ts eil confolatio niorbis aliorum. 

tlnberc i<Hi anbere grrnb/ fivt anbere habt/ 

anbert >f)ar / alia *h$ alio« mores ponulat. 

vr a!i ju tinbercn ^Beibern balten / alienum fun- 

dum arare. £incr «^br ba Ottberr / alius 
aliogravius. (giuem anbern raattqelt mat .111 
beri/ aliud alimtinueft. €ineiuber^ anbete/ 
freqvcnrer aliud ex alio, fapenumerö. ^iner 
um ben anbern / altcrnus. €rn Saa um ben 
anbern / niternif dich«, (finer narJ) bem an» 
beril / uuus dt idem alter. £iner fowol aU bei 
anbere/ tam «muf* qväm ait«r. 



3)ia(Fanber/5<ix. viRannber. mixtim.conf usc, vi - 
ci;(im,mu(uo.^eIl>JUbtl bini,unus cum attero. 

(£imnbcr/ mueuo. €in nterraal/aliaa, ahö tem- 
pore, (cinanber antworten/ fibi mneem ro 
iponderc. & ein. 1 11 bei |UVprtuim woben/ cer- 
utim ad opus concurrcrc. 

^Uinanber/ perpetuö, uno contexta» unkfetie,, 
unö tenore , continentcr. vf ie |utb fd)on c, ri- 
emanber / agmina confligunt, collatis (tgnit 
pugnanc l5rcn i .:qe a nein .. .Iber / tnduö per» 
petuö. (Ein. mber tjfet(|) über/ eregione. 9b» 
einanber y pcuein^nber/ Tcparaum, disjunftim. 
31beinanberb.Mi(n. intcretdae Soueinanbec 
aelu'li diifipari, Tcccdcre. 

^>ei>einanber/ (imul, copulate, conjunftim. 35ei)> 
einanber haben / in numerato habere, c 
fXabf ift bei v 11 nber Scnatus congregatuj cft-. 
2nwn/ JP»uren unb ^teblni i(? gern beneman&rr/ 

amiceconfpirant mcnJacu, fibidinet dt furra, 
92abe beiniu. Uber / compaltui , contiguus. 
5ßir Wimen nabebct>cinanber/ proxineiaTtä* 
nü habuamus. 
£mrd)einanber / promifcue^tumultaaeiin» com* 
muniecr. <£'4gcbt aDe9 biirdHina über her co n- 
carbata funt omnia. 5)urdS>einanber rfibrcn/ 
peragicarc Itgnca i'parha« t tl mann. £mrd)eUW 
anber befehlen/ varra Hmol mandare. Aliud tß : 

Durel) einen anbern befeblen / mictere aliqvem 

cum mandarisad aliqvem. Siciliudtß: X)Uie$ 
einen anbern t>errid^(en/ aliena operi uti ad alt- 
qvas rttyjeu fidem vicariam Tupponerc, qvkm 
burd^einauber »errichten / tumultuarie dr coa- 

fufim cxcqri. 

vi iu;e in einander / arclut , atrriclus. (£nge meinan* 
ber wenen / angurte lubitaxe. (Enge invinanber 

t]i'ftOvf[ / arftc conftipatus. 

Ckqenemanber / mutuö , contra, ©egeneinanbef 
half eu / novisfima primisconferrc. ©e aenetn» 
anbei' reebnen / alterum cum alrero componere. 
Sie haben Siebe aeaeneinnnber / muruö feamo« 

re coinplccluntur. 
J^iHbcicUliiiibt r / ponc, ex Lnildiis , ä rergo. .fpuir 
bercinauber ber fron/ inAeqvi , pcrfcqvi fe m- 
vicem , mueuat iniidias fti ucre. ^ie J«el)t 11 bin» 
bereinanberber/ Wiebie^ramt^e/ atiusaliam 

icqvitur morc gruum. 
9)eiteinonber / fimul , pariter , conjunftts vribm, 
CDiireiuanber fireiten / conemarc. X)i| 
üUtÖ ntiteinanber / habe« omoem rem. 5Ba< 
m.io>f tfar HliteinaabeiV qvid agicur imervos; 



30i 



302 



£>a* 93<ylf ift aßre" miteinauber auf bcm 9>la|}< 
geblieben / mil'tcs ad unum onnet uuciicui 
funt. 

JßclKUCilUHfcr/ juxta, proxkne, peopius, conti- 
nuc. SßclxwiiiJnivr reiten/ adeqvuifc. Sir» 

beneiBdUber |l«en/ pioxirneaibdere alicui, fc- 
c et c ad latus alicujuf . 3MeJianojlber uviun r. 
juxciot habiurc. * 

^.«C^tin.Ulöer / ordioe, fccunduai feriem, jugitcr. 
Continus. ®c\)t nacfrciiiai&ftfrri/ feqvimmi 
ordine. & folget artlid; nafrinaubet/ »a< 
er rcW/ apte, coocinoc* facili qvodam fententia- 
rura nexu reo» diciu Aliks »flufein JB&er ; StA 
Siufciuanöcr r/uw»cumulatc, cumulatiro txponi- 
tut. 5lui"cinaB^rU8Ci7iiiperyoacre,inipoue- 
rc, accumulatc, coaccxv^rc 

Ubcrcinanbcr / ri.fw^aiifctiwnoer/ n\conFute. 
its liegt alW uberciuanber b<r / omniaduptru 
jacent. 6ir wollen nbereinaubet ber/ ad arma 
dercendunt , iavadunt ic inviccm. Uk 1 1 Liiau 
rcr gefefct/ fupcrpofitu*. 

atmrinan&rr/ii.^^g€C|enetn4nöct/muruö, 
vicisiim, altcrnatim , alternis vieibus, Uinem 
Ollber flmgttf ambeffen/ arnantalternaCama:- 
nse. Umeinanberberom gehen/ ciraunire. gte 
frpnwcl^abr nmcinajber aemefen/ muUotum 
annoruni confvetudo inter eosniie. 

UnbereinaBber/ • L tp*>d DuretoctnOTioer/ coafcw c« 
fparfim. permifte , promiteuc. Unbtrf inanbcr 
tineiltä Werben/ rß, cum nxa inltr (jvos.Um oritur : 

- diflentire, diferepare. 

jBoreinanber/ pr* alio # pro aKo. e«c ftenen 
wreinanber / aliut pro aiio intet cedit , PT 01 " 11 " 
sie , obligacus eft , fpondet , pngnat. SBuPf r 

etnanber/ contra, adrerius «comrarie aöieeer 

t iiunbcr jlrcitcn / in contraria« partevdifpuia- 
xe. 9BldXrciUAHbcr gcfrBC / contrapoluus. 

SL^pcr unb jener finb »ieoereiaaBber / »q»» 

ig n contraria ed. 
Srin 'HbCT / ii. W? ,avoJ«tnono«t/ una , conjun- 
€tc, copulatc. gHetnanber ftigm / conjugare, 
conncftcfc. eitrp>nmcnMtcn|iicinanörr/ ra- 

r:.iimcconveniunr. 
fi|nbcr</-f«f. aliud qvid.diverfurn, 

U. aliter, alias , modo, alioq vi. JDa^tPrtr ein an. 
ttrt, al.artscft. $ini*Mranbcr*1ieb/fi me 
amas <\ft <i anbrrtbeine VMUM [ niodottet 
fententii »nber* Wirb c*ni*t 
xninü. 1 w tibi 6c capiti wo ! Snber* remben 
wir mebr (SxtMnprl babc« / ahoqn nul» »ta- 



rent cxemplamajoium. QMbfO/balbtinbtrl/ 
aliud ftans , sliud fedens. <J r Ui. f t . 11; n;cht •;■ a tt 
bers äm/ al^ba^ er mitbiu^obenrei«/ nihil 

aliud agic, ni !• urmc oppnmac. Slnberjp ronun- 
ctatm 51nberfi»?lllbirÜ)alb / fcsqvi , unum cu»u 
dimidio. 2inberibalb3»>l)r/ annuicwndimi- 

dio. »Unbertbalb ^unben / fesqvihora. Sln^ 
bertbalbSei! /fciqviaUcxa. SInberibalbtPfuiib/ 

rcsqvilibra. $lnbertbalb Unj/ fcscuncia. 
Ülnbrrlen / a.ij.&*Jv. disfimilit£5'di$fiiniliter > in- 
seqvalis tf inaeqvaliter, divcrfusgS'divmc. (£s 

f |} anfcerlep -Ratnr / diverfai eft natur«. 

ftenbem/ ßeätlDCrt/ propr. aliter faecre , rc- 
iincerc. in aliani formam convcrrcrc . Sr i de 
qi'Jvk mutätiont qvofy dicitur , murare , commu- 
*arc , immutarc üct tbiiut Imdt'e enbcni f*»d 
t'Mimui , nrt novum rß w nofh 4 ÜH g* 4 Ä C *' u ' 

fundt. 5)ie Keife enbern/itcrmuuic, tollere, 
defiftere itinete. ^ein 2$crl)«ben enbern / pro- 

podtum deferere , discedeie de fenrentii. SKnil 
muH be« aßeinec öcfd>nuicf enbern / fapor vim 
infufeandus eft. t£r bat I«* fci)l* tjeenbert/ emen- 
davit coniVetudiaeni vitiofarn ^Dte (8ttminc 

miip innSingen bisweilen «cnbcrtnxrbcn / vox 
in cantu tepc mutanda , ffeöenda, moderanda 
eft. ai>ir SMenfebcn enbern im* mit ben 3eiten/ 

tempora mutamur , 4c 00s mutarnur m »Iiis. 

2^as ntd)t juenbevn ftebt / ba^oebe wiec^ qebt/ 
feni debet , qvod rnutari non poteft. eine 
S)?Jfi»unq enbern / calculum reducer« , verfo- 
riam capei e , fententiam conunurarc. (Eubevn 
ttiäm rß norare corrigere. 6fin Beben en* 
Äctn/ (cipAim cort igrre , ad virtutem profiecre. 
(£Ih enbern / librum caftigarc, recoeno- 
kere , ineudi reddere. <£in böfee ^ ad) eubernv 
tetturn inftaurarc . <w/reftituert. 
enberrr/ tev, & (rnberuber/ mumans, emendans, 

contertens. correft r.novator. (EnbcriBO/ Ol«/ 
fccminacommutans, immutansaliqvid. 
<£nberiM4./ tU/ nutatio, immutatio.conveTfio, 
variauo, varietas, vicitfirudo. Qlllc^ i|t ber €n» 
beruna nnbermorfen/ oronium rcrum ticrnitu- 
do ©fe ^nberting ffl anqencbnt / vaneas de- 
leaat. eebnclle (£nbcTUB0/ caraftropli«. ©e* 
fid)t5enbtrung/ motaiio vuhtls, coloris vanati«^ 
3 Ubrinberiuiq/annua; commucationes. ^)nlb» 
tnberuna/ arTcdio inconftans. EufteBterung/ 
arTc Äio cali. ©tniÖKenbcrunq/ anüni aTerfto. 
^fftaltcnbeninq' meramorphom , rransforma- 

sio. <8prad)enbernBg/ lmgvarum confufio. 



3°3 5>« 

Sft.imruftnDerung / nominis impolitio. 3ut 
enDeruRg/ revoluiio ccmporis. @lü(flenDc> 
rang / inconfrantia fortunae. @hubenäenbe< 
r ti rt.j / defeaio a rcligtone, ScbcnScnDeTUHg/ 
vit* cmendacio. 
tJllPerlic!).' ddj. &aiv. murabilis, variabilis, emen- 
dabiUt. vrr ift gar euDerliö) m feinen vf »icftcn / 

inhabilis, volubiliscft in Omnibus , mutatur in 
h o r 31. Dicitur hinc r*ti (£nDerlid)f eitV Ol« tpjod 
idtm tfl «c ifirsDcrungf' mutabilitas. 
SJvTfilDcr n / id. tfi qvod etfOcrn / variare, emutare, 
atccrare , demoverc. X>«f g lr hl berÄnDert (td) 
bei) ibm / non conilac ei color. ^ IctDcr KfCU» 
bci'fl / veftitum imtnucare. (g m (3d)(oÜ ra'i it 
trrn / feram mucarc. (£ eint n Sfrinen rcrcii 
Dem / nomen Gbi immutare. vr cm-:« $raild) 
©erenbern/ de morc fuo decedere, vr ich weit« 

Dem/ 1 n vertcre fc, commutari. Vrid) IU ein £ KT 
r er c rti\r it / converccrc fc in belluam. IßtcDcr 
lUTcni-enr- remucare. 

flfrre uberung/ Die/ ü. awi JfinDcrung / immuta- 
rio , conrerfio. ÜRerenDerung etne$ f^iirncb» 
meirf/ digresfio ab inftituto, Q^crcnDeruitij bti 
0Vti/ migratio. 

33creiiDerlid>/ *dj, &*iv. id. qvodtttott\id)f mu- 
tabilis, verfabiiis. UiUTi\Tu\rlid) immutabi 
Iis, fhbdis, obfumatus , Öfobfirmaie , firmitcr, 
conftanter. (fr ift uuwrenbet lid) in feiner 3 " 
fage/ ftatpromisiis, fanfteobfervat, qvasinfc 
reeepie. 

töerenbcvli^feit / Die / id.ftdufitttiut, mA»Cn| 
Ditlidtfcit murabiliras, veriatio, vicislicn.io, 
variario. UltvercuDcrlidjfeir / firm itas > con- 
ftantia, immutabiliras, permanfio. 

ettmacc. (Ine, abiqrc, praeter, 
extra; ptr crdßn dicitur , A fr) c!)ll Der. Üf artDer 
*b Alt SJ'Dce/ äfft tn dtrivatk idem ftri fignificat. 

vBcnDcr 3<ben/ extra jocum. Öcnber ©elr i|t 
ni(j)f*au5jlirtC?)tcn / pecunianervusrerum gc- 
rendarum , qvodqvUxmdixH : denciente ptcu- 
defkitomne nia. igtonDert&l/meditate. fcc\l 
t(X SJcrjlig/ finc mora. vr onDet \hcrVI)L absq« 
tnandato. 

iSruDcrn fo crtPeni/ feparare, fegregare, fe- 
** jungerd dhjungerc, araovere, fcligere , fecerne- 
re. Cujus csmpüfta funt SrbfpnDcrn/ au? fonDcrn/ 
sc nonnunavtru Dure&fonDern S5* entfcuDcrn / *t- 
avt id. x-Jtnt , 7 vod nmpltx font»e tu . 93i>n Der 
(Seme ine foutern / fw aiun'r ncev n / Tegregare a 
communione cetcroram » femovere a (am. 



£)e 504 

vük Ich te ooneinanbeT fondern / rerarare conju- 
gcs. vir I) .:f fiep oon Der &r|ellfd)<ifr abgefciiöert/ 
valedixic focietati. £)o£ ?Keer fcnDert gr :.nF« 
Kid) 00n(En.)eIlant) Ab/ roarcdinmitGalliam ab 

Anghä. Si^ir (inD um ein geringe* abijefonbert/ 

tenui diferuninc rejunftt Turnus. ©efonDiTt / ab» 
& aUtfgefettOfrt / *dj.p*rtic. &a.hv>b. iepararut« 
fcjugatus,«xemtu>t divulfus , remocui, & fc- 
paratim ,difcretc, remote. lln.ib^e (VitttTt / in- 
divnus , y mdividue, indrvulfui , indiflolutus, 
permanent , ( bliOcns , coli* rem. 

v? onoerer/Slby Slu^fonberer/ Oer/elector, feii- 

gen«* feparans, dirimens. fecemens. ©OHDe« 
rill Die/ fceminaaiicnani.rccernenB, divclleni« 
diHblvens. OJl iVltttTCf f >.:.imrj\ rh.inCYus, ahäi 
Cin (SonOerling/ homo fingulari« peculiaris 
opinionis , alienui k confortio hominum , foli- 
tarius. ^cfOHPcrer/ privatus, fuui, (ingulans. 

Sieber ^efeuberer/ditee>ui, prccipuui vr/exi< 
mm«, aut fpecialii. S^efonber/ fteber / ©erreucr/ 

fidclif d Icde. 

(Sonoerung t Die / u. 91b» <£nt> ^Durd}fcn« 

berimg/ disjunltio, fepara^o, fccrctiOt fcjunÄio« 
cleelio. vi- nie 2tbff nPerung madnit faecre d:«- 
junctioncm. (gine ^ujfonbvruu i Der ^oloatcn 

Dornef>nuny nütica idigere. 

vccnDern/ cunj.ftgrtgAt. Ted, autem» tarnen, verum» 
veruntamen, at» atqvi, verumenimverö. Sftidjt 
nur Du/ fonDeruaucbcr/ noncurolüm, fedilie 
ctiam. ©ie gragc ift nidjf wn mir / fcnDern 
von einem anDei n / non de mc, (cd de aho qvx- 
ritur. 

<SonDer< S5* S8ef0llDcr</ «/».figillactm« fingula- 
tim« feparatim, peculiariter, fcortim, icjuncbm. 
Eß thamddjril. eine fUHDiTe Srage / qv*ftio mo- 

mentofa. €in befunbere^ ^d)reiben/ epiftola 
ponderofa. ^efonDerc %i( jeichnunaen / not* 
rclcaisfimae. irr bat iVnDere ©efrM tt ju Der> 
richten/ internus eft negotiit gravuiimn. l£U 
neu befotlDer« rwbtlt führen / removerealiqvem 
alicunde. SJcfenDer^ ift Dir jnwitTcn enmoien/ 

inprimis , primär 10 nofle de bes. VroitDertf 
Jbed^aeebricr J^en / Venerandc Dom ine. €t 
m mein befcnDer* guter S^unD/ neceflarms ma- 
x mv.c mihi eft, nemo mihi amicior vel conjun* 

Äior eft illö. SkfcnDet fivr (gonDer ©erid[)t/ 

judicium extraordinarium : " privatum. 
(SonDerhett / Die / fpecialita« , pccuüarttas , phi- 

lefopbici, Individuum S^individuatio. jiifiMi» 
I Dcrodr / f ß Aiv - praeeipue , pi aepr imis , maxime« 

pcculia- 



305 3* ■ 

peculiarirer. Wen mug fofonberbeit auf J?ic Jn 
genb Kt ui / Tirtut anti omnia l'pcftanda cd. 

4in< uob ein jeder .nfvnbcrbeit / omnes 6 Gn- 
guli« 

eorrberlicb # ÖlbfpuberlidV ti. fenberbar / *4 & 
~ j « -. . praclarui , egrcgius , eximius > leciülimus, 
gfcgregic.eximic, infigmter ,unicc. i£i'n|"on. 
berhd) %ll)r / aunus mcmorabilit . 3$ fifl fPH* 
Perlieb Darob fron / in illud unice incumbam, 
nulla de re laborabo magn. <£r ifl nid)t foniJcr 
tieb C ipiil / multum de diligentia rcmittit , me- 
diocrcm in iftam rem conferc operam. jeft babc 
abfon Der lieb mir ibm baüon qerebt /privatim, it. 

fepat atim, fcorfim cum con vcni hujus rci causa. 

©er gurft ift if>ni iirit fpnbcrbarer ©nabe b rMt> 

tabu/ hngulari-clcmcntiiprincepscum comple- 

Äuur. 

«gpnbtTliehf eit 8 Sonberbarf eit / "Me/ tf. (?on&er« 
baftiaf c it /* fon&crbtffk/ <M»riÄf , tnehofm tfm- 
pultritt rara funt , fc*? firntficant fingulamacem, 
auftontacem , praeltannäm , if. duriciem > moro- 
firatem« "difttculcatem , es rirai privat** *atio 
«cm. 

<^ Onft / twn dMjutiR. alias , al ioq vi , alioqvin » ce- 
t r roer vi n Scrihiturftiam fonften 6? nonnunovam 

Moment. $Öae fonft ba$ anDere anbelangt/ 
qvod alias iftud caput attrnet. vr tMiltt» fan ich 
iom nid)t »erhalten / ceterum celarete ncqveo. 
©ehorebe ! fünft .ririiu v*tü>lntu' f riegen / aut db. 
feqvcre , aut -vapula ! 3cn|t gebt cS uns allen 
npfh U)Pl / ceterum -puldirc "valcmus omocs. 
(senfi »Poin / «^»6. 3iief)f nur iefct/ fenbern aud) 
fo in t / non modo folum, verum & alias. Siebte/ 
fpBlt \iTCi\t (*>Ötf i or j , aut Deum vindicem ha- 
be, ßonli tliam irmpw yrtteritum figmßcat. 
<*onfin»arc$ntuyfp/ olimnontrattic. 
Umfoift/ adv. gratis »grata! tft , fine mercede ,pre- 
tio aut prarmio, ex merl gratia* , . fruftra , in- 
cidum, lnuti'ucr. Umfr-nft arbeiten/ inanila 



306 



tA t aqvis iuirrfluH. Hmc dieüur (r fralftllU / San- 
cinum , olim Sunnonia,Sunda : hodtic Stralfundt a , 
urbs Ponteran. Sic fauecs ySpacium man« intcr 
Zclandiarc & Scaniam dtcuntur X)tt ^unb. 
^Cfl / 0<t. Profneunumqttoi^ mtricatum t zm- 
fuj'um ffetdum ffavalUum ffffordidum tß; ftrriatim 
d:c.tur agger jru aggefta terra * in qvam fagirta- 



rii fagirtis jaculanttir. 5^e|l ttiam vocatur por- 

rigo. ©er önnbbeft auf bem Jbaubte / cottex 

capitis ulceraci r..Ttabiofi. ©efl / mfuver dicitur 
aurifabrorum tefta , cumauium tgnffrobatur. 
heftig/ 4i/. ya /r. fq valcns, fqvahdus, 115t ncacus, 

Sjr.- fqvalide, confusc. 
$)tf?el/ M«/p/. ©ffleln/ Carduus, ayia horridw, 
ajfn rigidut efl, a fHft reSe Jfducüur. ©r O&e 

fteebenbe öifle!/ Carduus fylveftris. ©anfebi; 
(tel/ ibnehusafptr. Jg>a|VrDtflcf / Carduus a»e- 
nanus. ©cbenebente ©ijM/ Carduus benedi- 
Äus. 5f arten» [n* Äartetfebbiitel / dipfacus, 
>irga paÄoris, Carduus fullonius. SJJanenbi- 
frei / Carduus Marie, ©ailbifltl / Carolina fy%> 
veftri« Q5»ebebirtel/ Carduus laaew. 9ö«Uf 
bi\ttV Carduus frellatus. SBeijje $ergbi|lel/ «>i- 
«aalba. aßei§e^öe<}bifkl/ acaotium. 
- U /''iT'f n ^ f " "u"" 5 ^" £$e(ld)l/ Äi;.c5'«.^v.<pioo4'us, acutus, pungens.' 

^in Diltiliebtcr 2lcler/ ager carduis horridut. 

!Dcu/ beuen/ öeDcuct/ # bauen / g«: 

baUCt / concoqrere, digerae, &mrtsph. paii, 
•connivere, pcrfcrre.fuftinere. Öbrfeigen laf- 

fen fieb nid)t w\ »erbauen/ (rfi enim uwm &idem 
verbauen / ierbauen Öf bauen fat beuejv) *q>6 
animönon concoqvunturcolaphi. 'Die c pei- 
fe tfc in bem 3)f Agtfl ni^dj niebt aebanet jTj» WT-' 
batltt / cibus in ftomacbo nondum probe 
cciluscrt. J'; • J)>& i 

2)euung / yh^ iDauuno, / u. 23erbeuunft ßvt ^cx 
beuung/ Ol« / cemcodto, digcftio. 2Rt>Tie 
Öeuung nioV rier)tia i|l / ba fertaet 3Jeagcubc: 

fd)ircruug/ cibus in (tomacho haue probe modi- 
Hcat us cardialgiam operatur. 



bore fe torqvere , operam ludere ,-malc ponerc 
©iefe l'Jclrnht ift#imfr'njt/bcneficium occidu, 

interiit.delerunieft. 3d)b»ibeibmnmfon|lge< X>ctud[>r7 ^atIicl>t/^aultd^ / j>cvt)ault(|> c^ietbrultd) 



Dienet / ftudia mea erga illum gratis collocavi, 
fine pretio exhtbo« ©ie^unrt avb(\t(t nid)t 
ilinfpnft / frucrum eruditio fert ubemmum , 
magna doAos merces manet. 



adj. &odv. coftus , pereoftus, digettuSi <onco- 
chis. UnocrDculid) / coneoftionem impedien», 
digcftioni nnecns, non aptus ftvc comniodus ad 
pcrcoqvcndam. 



(^Onb o^Utlt / Oer/ fretum , anguftia maris. !X>«if)CH & ÖciCO : ©Felben vo 0 mfltf* in ufu 
Eß a fonlxm ßve TtbjfcnOcrn/ ditjungtrt t frva- \ r/i, ereifere, nurriTi.provenire, fucccdcrc m rna- 
rarr. Dirvmt enim^ftjungtt parttm ttrr* ab aitr- i jus. 



Unrcd>t Öubt »;ebeibctiii(r)t/ de male q* 



307 

f üti% non gaudec ccrriu» hcres. 55a* man einem 
WmfßmtU qebeüKt D# am beften/ qvod «mde- 
tur , fxpiufculc f cliau« provchiuir. <3d)tüa U 

$ror ijebcibet bei) Firmen mebr/ als SeefabißldB 
bep bell :Xn cf^u fubcincritius paois pingvcfacTt' 
©auperca magis, qvam cupediae divites. Oft 
n>rtijcfc?cf flcDei()Cf nict)f/ plantafopctranspo- 
fiea rarö coalefeu. £j C Sinfc&Iflqr mit (5£ft 
, ontjerarnjen/ gebeibeu aDejcif / confilia cccpu 

cum Dco perpeeuo belle lucccdiinc. 
5S^ebepCH/ benedicere. Tranftit hxc -vox ad 
noßracaßracumretigione Chrißiana, eofaciluuar. 
repta , ovo fropii/ acc rdit ad noßrum gc2)Ctf)Cn/ 

f vafifit bebeiben. ©Ort fen gebenebcoetv benc- 
1 dictus , Taudacus, eclebratu«, glorifuatui He Do- 
mmujnofter. SeJ bcncbcoeurtuw» malcdicexe, 
execran Ö*imprccari ovandoa^ßgnißcat. £er «je* 
bcncbCDfC 5f tri / rureifcr alle execrabithv &cnc> 
berj 11 1: ; / DU / benediclio , celebratio , laudatio, 
gruriarum actio , it. votom pro fdici tcrum Ihr 
tu »congraculaiio. 

Sifr (lleD C 001 / mir* da vox eß. Sunt tarnen, 
9™ ÜRilIp"» prmtitrvo (jermanuo'vendiUrtt , cum 
cum 1 infanum • infelicem £5" 
iflJflW «»Jiyvr ccncrum.gracilem Ö" macilencum 
fiinifkarertt , qvomodo ttiam malus a fuüuu^s, 
jnpllis .imbellis deducitur^üa flfcalbrfbetl/ pro- 
pVir notartt inftrme procedere , ftulcc c venire. 
H?**' d ^ f lt * vemat eo/videm a maledicere , qvod& 
notaj. 2JcnnalebeDfn/rÄ devotere aliq rem, di- 
ras alicui imprecari. $BernialebC0Una, / deteßa- 
tio 1 devotio , execracio , imprecacio. 

(ßebeiben / Da« / ^©cbeibniHj / Die / AicccfTi» , in- 

cremeneum , profectus , forrunatus exirus, 

eventu» profper. 6eblimmcr (rrrperb / fcfjlim» 
nus (Öebrihen/ malcparca, male dilabuncur. 
N & ijl ein gute* ©cbeiben in hoffen/ fccundifli- 

mum c ventum fpexare licet. 
SScIocbeibcn / ad frugem pervenire , proficere, ex 
animi fernem ia procedere. Ubcbjebeiben / fe- 
qviuscvenire , deterrime accidcrc. ^ i|f ihm 
TPieber feinen SBunfefcübelqeMeben/ cupidiratem 

ejus fortuna fruftrata eft, »rritam fear. 

V ilich a.ij. & adverb. profieuus, truöuofus, 
irugifcr , utilit , commodus , i\: ucilircr , com- 
mode, opportune. 2ÖoIqcbcüid) / perutilis, 
qv.rrtum liabenilongeubcrnmuru. llbeljebei 
lieb / perniciofui , exitiofut, detrtmentofus, 

nut i 1 1 rer , perniciosa , incommode.. 



3>i§Cm / »«r/ fermenrum , mafla , qvafi $&dß 
|rttn. Qvattio enbit mafja bttü toller & infuroit. 
tunefurnarim btne ftrrat de cmfrunJo pane, atq. 
ob eandem rationem not a *a\)CndcJuamtu : Ztia/ 
avod per C vulgb feribitur. 

$eig / Dir / Um ae fc*lfem / f^nifieM nmirum 
mallam, fannam fubacram. ^«uerreiq/ fex- 
mentum.mafläacida. en^eiiiyazymus. Jriq 
matten / faeinam fubigere. 3u einem ^ cioe tu 
mag inaeben / maflare. i Z(u\ Tiiiiien / deprere fa- 

rinam. 9)ieI)lfCiq/pul»,pulincmum. coerteia 
fari " a "ibafta. jeuebenreiq / $d|tctcntciq 
maila tcltacca. 

i c ialc m / DOS / dim. maüuU. 
^(Ig/ AdUproprie tenax, lentut maflaim , deinde 
mollii.fracidu«. £ci<j »erben /feaceTccrc, len- 
refeere. Jfiqc^im/ pyratracicU. ^eige 30ti 
fpcln/mcfpila mollia. 

Xctgen / rrace/ccrx, lenccrccre , maiTari . cum Com. 
pof. 2lnfeiqen / au Steigen / burehteiaen / erraten/ 
rer (eigen / pneiaen / <pi* cum (imphn convemunt, 

potlua Juni, pro q-vibut ommbu» dicunu,: (ei'j 

toerten » im fenn. 

Jeigl'ö / AdjeB. idem pi %( iq. Diätur etiam £eli}. 
2el0 %rOt / panii aqvacicus, im Jus , 7 u non 
profoexcoRuirßJedüfamajftlnttefcit+ 

a lentorejvafi Jclig / frve tciqig/ fe- 

bum , ferum, alias 3nßlu. Süiöacaanaen Xalf/ 
fcvum liqvcfactum. ^defin Jalf / fevum birci' 
num. SHiuber^alf/ fcvum bubulum. 

XalfieJ)t/«i>.fevofu$. Salfiefcfc tickte /fn*Za\l> 

liebte/ candclae febacca». 
©CUt/ bCUtCll/ Belg. Weben/ SaxonMten/ 

proprie eß (onö indicarc , c5 ve int ab ipfo fono .* 
Hinc etiam multk in loc'u pronun- 
ciatur: Rauten / <jvcmaJmodum dtco: laufen 
leufeil / campanis fonare. Eßita^ tauten five 
Deuten pnmö Hgnum darecornu, uti vigtlti de 
turribus, freutii &phat U figna dabant incolt4 t paflo- 
rtbut^fit nauäi , de adventautibut boßibm^orienti- 
but inttndäi » &aük fubitk inß/rtunöf. Deinde 

£5* omni alio ßgno vtl ßgnificatione 1$ p.HrjaUi.n*, 
etiam ßne cornu, fumi carpit , donec landem Uafxre- 
tur ad mtrrpretahonei & > divmatr.uet , j jam 
nonfolumnotetfigmimdut tuba. verum etiam in- 
dtearc, exponerc , explicaic, intrrprctaxi,divi- 
narc. Falfiffintt igitur j'unt, qvi, JeduÜi ab hu, qvi 

Tcu- 



309 



Teutoneni Teutarctn fnv Afccnazem, (uttJe 
Teutonei, Teucifci.Tuifcones ^ cum £>/ Qc Itf Ctt/ 
&tb jptlltifd) ßvr IVUtfd) 71137 w cum ^ jfr- 
peikmJiTibunt ,Jttcfa Hcl mßnmt tollten / Tcuiont, 
Celtarum A1rrcurto,*cirptuntftrunt,cumbttlttn/ 

frot oatiren / ut dtäum , « fono • £>u / bu ! 
JDilUb U ! venimt, &cvm tßs pfru.io-Airrcuno ta- 
ttone Ltymt r.ibil commw.e baitat. £/? ffjf, : ©er 

Mtiefccer Dcutctyiw baut« auf Dem Suvm/ «x- 
mbitor de turn camar /iw fonat hon*. .'Der 
^)trtC ballet btfm iöitl) aurf/ btibulctm'eu pecua- 
riut lignum dit pafticftll cor nu , :'ni;;«n< //5Wi- 
ficAtianh ; metjrpbcrn4 tiaem : <£*f Jö tVc( / C»bcT 
Übel beuten/ in benam vel maiam parcem ali- 
qvid accipctc. vriiii- vr ad)e auf einen unbern 
>8crÜiUlt> beUtCIl/ verba alctwrfumdeeorqvere, 
acetpere atnee aiqvc dictum, li'ine? (Ulfen 
J\al)t &C Ute« / alieujus conti! ium incon- 

tramm partem rapere. fyit RinqCM ^^!tfn/ 
Higne moii.'crarc . indtearc. QKtt QBmfeit Deu 
tC4l/ innucre aln.111 capitc, nuctialiqvid (Igmfi- 
<arc. £Ü£i{ jDiUfcn 3a fa^fU/annnere, innuerc. 
3Xit torr J^anb $u fdWiaeii bcutni / üicntium 

tnann pofeevc. SOtil bell SUugUl Deuten / oculo- 
mm nueu loqvi* 
"Dfllttr - l»Ct / expluacor , int<rprcs , ounciator. 
ÖCUtei'iU- t>t€/ explicarrix, inrevpres feemraa. 
SraiimlK'Mter/ fomniorum cxplxacor. 2i$övt> 
Hilter / <rKicus. s3adKitbeuter / phdologu*. 
«Bpjciceutcr/augiir.aufyex. Opftrbeuter/ ha- 

Tufpcx, 3^id)eR^i'HtCr / prodigionun incerpres. 

vriecKtnDcBur/aftronönms. fejef'idjtgbeutetv 
mctopofcopu». 

£cilUlti<l/M«/ 6>t>fl» Deuten/ expUcatio, fignifi- 
cario. natu*, mctaitoi imcrprcratto. epitafis, 
fentenna. Cime l'ebarfc Deututhj/ exaggera- 
tio. giibeli>eutimil/<piniyihmini aftabulatio, 
«orale. {jfcbeiinbeutimq/ -allcg-oria, inrcTfio. 
(»kmiitsbeutung / memu cxpofici©. Gahmen 
Deutung/ notatto nomtnts. äÖortbcniUlUJ/ «Ti- 
nea, vf ternbeutunq afhonomi*. QBcfinibea: 
funa/philologia. 3eiebenbeutun«v hariolatio. 
(Heftebtebeutunq / phyfiognomia. .nünbireu 
111114/ cbironunua. £ r flUUlbeutMng / fomnio- 
rumcxplanatio» tonjcclura. 

Z>CU(U(/ iS melius ^eiltüdv k'n B'm'v. clarus, pla- 
nus, aper tms, c7- lignificant<r . lignate, nom.- 
naeim. QtilttiC^ rct^clt/ arnculace, perfpicue 
loqvi. Dciltltd) febrcibeil / apcrtc <cribcrc. 

3mcDbcutig/ ajnbiguum. ^twnDcufiqc ?iebe 



310 



amphilogia. 3itlt»CUtia/ polyfcmon,»qvivo 
^m,bx»i»ooymom. (jilvidjbeuttq/ analogum, 
analog.cum. Ul^CUtlij UnDcuilid;/ inart.- 
cularum, obfeururo, illiqvidum. 
jDctltlld)Feit / VH/ per/pieuieat, CTidencix Un 
t>CHtltd)Fcif/ obfeuruas, tenebrx, improprictas. 
"OCUtCiCn / Cbi tmaginari , vcrbolisllmis com 
mentariis aiiqvid ooerarc, praifidcnter intcr- 
prerari, glollam violcncam vcl contonam ad- 
btbere, nimis fiabciliccr explicarc. 
Benteler / tttt / calumniator , fallax interpres, 
Zoilns, Momus , Ariftarchus , fplcndidarum in« 
<pciarum magiftcr. 
Deutelet) / W</ pbanta{Ia> prfaconeepta opmio, 
inrcipmamcncum perverfum , audax , ridku« 
luni , cenmra inepra. 

'Jrnijeufcn/ fignificare.inntiere. (i:inemctne(c(rfl' 

ff OltDcirten /muld>atn alicui dicerc , poenam 3c- 
4inqTenti proponert , -coniri euere indicarc. 
^tnÖeutunci / Oic/ lignificatio , nunciacio. 
Cltt^t'ittett / fibiloaliqvcmcxcipeT-e » interprecar., 
enodare.explicarc. 3lu^t>eUtUtig/ W«/ Htm tjTo& 
jDcntanej. 

j^t^llfeil / dedararc , fignihcarc , denotarc. ^'^5 
bebeut l C^viJhoc rci oft, qvidluu lii;ii»ri- 
<at,qvj Je cavt$j,<ui boriö hiEc difta, fhrra frmf ' 
SUU'U bedeuten / mfonnar« , doecre , ccrriorein 
aliqvcmf.\ccrc. if^bat ni(f)rt jt^etlteil patvi 
■momentir«cft. Siebenter /t>et7 inroTtnatOT, 
interpre». ^5ebentUlt»3 /t»ttf/ mformanailftbi- 
ficano, vit, pojeftas, nono, HkiHtr'tiiälH'rmn- 
ni/Ttyvjm ^fbeufUHf. ©cbfUfliCh t a&\. b^i- 
cuus, cl.itns, apertus , itiv. pcifp»c<nf', tx- 
prefsc. 53ebeUtli(|)f Borte / verba «Tgnifican- 
tia. 

•OtU- Unb bcrbetlten/ dubiam cfTc in inrerprecando, 

flbi non confVarc , variarc opinione*— » , 
9)iisbeU(CTI «üter judicaTC ,qvam qvotli«W?fi- 
tußrcdpcrpcräincxpl'care, invertrre vcib.14» 
fenfum. j4ppräatui'etiam*ßc.tbfattt\. 

tunij/ö'5}erbeu(una/ ow/«n»eißo vc'rSoiti.i:, 
mrcrppctatio alicna, fuggillatro, explicano u- 
Tiitlra fcr:pti , dich , faftive. 
23«cbcri>cuten / ßve (3<qenbcttten / con,na inter- 
pretari, alitrm fenfum afferrc ,aÖJHgcic. Qie 
qeUi>CUlUn»Jy l>l€ / interprctatio concrana* . 



Düben / Duteln/ 



NM 



& fuM ftamficitionr y ibnare cornu, tibi&siituo 
'DllbelU tarnen propni* tß cancre mriculan tib; j 



3ii 



£i 



out ti ir u !a m paftoritiam inflare , ßWr fc/fr ntri- 
cularis tibia appelUtiur t cttt ©Ubelfac? l&äbboc 
&nt>£l(dCf prvpter fimilitudvtem venit : 
J^Utte /fw 2)ÜttC/ bumaftus, />« vacc* übet, 
qvod tarnen vocabutum drin Je ad omnct uuuuma*, 
frimarib tarnen a.i 4ißrnta,plena & pendula ubera 
translatum. glitte ttiamib \ andern ßmtlitudinem 
cum comu tibi* eß eucultus, urvvlucrum nimi- 
rum Aroma tum, qvodetiam eine ©eilte appeUamus, 

ut: cine©eutee&re©utfc®e!tc$/ cucullus ar- 
gen« , foHiscumacruginc. 

©Utfidjf / Ad). Sftadv. ubera rcfcrcni , mammifor- 
m is , papillatus. oBöiif tid)t / f$ldj)t>ltf tkftt/ 
maramofus , maramatus , Ö'mammiformitcr. 

©Uttlein/iroi. papilla, mammula. 5m»/ rturtn 
©Utflein / papillae tenucs aqvas exeucienres.. 

(£UtCr/ SMß / über , rcccptaculum laüis , alias 
ÜWr .'i UcutC fe&tt</ dernti per apbar. lit.&. 

Stn Den (Ettal bangen; uberita» hxrerc. Xuf) 
euter / ubervaec». ©roü (Euter Vgrandc über. 
Seile Hilter / diftenta , plc ua ubera. fccerc vr n- 
fer / inania. 

(Euterlein/ dimin^&bf, mamilla, mammula, par- 
va ubera. 

$3icf / tiefet/ btrfcflcr/^/. awr«, mr- 

AiS , fpiflus , folidus. £>i(f r/ütm qvandofyftgnifi- 
tat ;. fiepe, fiepius, ur v ©iefbefagt/ fiepe com- 
memorarut.. (Ein Ntf er iÖaudj / gravida , pne- 
gnans famina. ©icfer©aim öfter ©iefbarm/ 
intcftinum.cacum/ru colum. ©ider Slßall 1 
faltus , lucus. ©ief !&ier / cerevifia denk , craflä. 
jDicfe ©inte / airamentum fpiflum , denfum. 

©er biefc<ScbaMraöi>m5Küflc/rlbcei. €in 
drt ^ailbtfupen / ccrvical conferram. (Eines 
3£eßerr(icfen6 ©i(f e / craflitie obtufioris partii 
culrri. ©icfe fceutefhnfen / Tcnrricofi fatent. 

©ureb ©icf unb ©unne geben / per (äxa per 
ignes ambulare. ©icfe /lac conercrum. 
©KKV/ denfare , condenfare » denferc , fpifläre, 
wrhmboc -oocMbulum .magUpoUicum tß , qvkm ufi- 
tat um, ficut&compofilum 2tntMcfciI / confpifläre 
craflituJincm inducere. Ditimut en'un ©icfe 
Wachen / qvemadmodumQifi Werbe*/ fpifTcfcere,. 

craflcfcerc ©er 93re* if? aar »u biete .jtmachj/ 
pulmenrum exfpiflatum elf. 
©Itfee^DWtWig/ftl'e/ denfatio, denfiras , «affi- 
nes , eraflitudo. ©0« ©icfe I fo ficf> auf Den 
(Btnnb fefjet / craflämen, craiEunenmm, fcdi- 
keraflum* 



312 



©icfid)t/ 4ij. y «ir. aliqvanculum crafTus , fi*/? 

fubcratfusifubdenfwtvulgbinfrßatw. 
$)K&t/ äduidemßre 'ji'-JJbitf/ denfus, fpiflus 
Ö* treten* folidus. ©iebte 35rot / panis denftu. 
©lütter ÄÄfe / cafeus bene compaaus. ©icf) t(f 
^ar / coma den/ä. ©er ein tod)te< J£)ar bat/ 
bene capillattw.. ©nftte machen / condenfare, 
folidare , confoli Jarc. ©id)fe »Uerfcen/ dcnlerc. 

&nen tid)t unD ^erb abfcblaqen / pugnit alt- 
q.Tcm, probe oncrarc. <g$ i(l ihm fachte aefagt 
normen/ rararpercobjurgaxureft. hinein blühte 
fenimen / gravUCmeanimad«crtereinaiiqvcni. 
©id)feu/ür»i^uoiöid)t< madKtt/ folidare. S5cr» 

tlAten/ inJurare, obourarc, coarct.uc. 23er- 

fcicfrtiing/DüycQaraauo. ^infiebreii/ dccul- 

carc , circumcakarc. Ärauf in ^em ^a§e 

ein&icbjen/brasGcam in dolus conftiparr, hfru- 

«*fc. 3ufammenDid)teu / idem qvod vertiefe* 

ten/ confolidare, coarclare, condenfare. 

fammem^iefjtnihj / condenfatio, conAipariu, co- 
arclatio. 

Ü>iefe/ t»etV a liefet/ agger,fcu»t©iefen/ agge- 
rem jaecre, Ä©ief unoy Di«/ aggeracio, conge- 
ries cerne.. / 

^ei(t)/ l>«t/'pifciiU4 jlzgertenimmunilarjfefolfL 
jDen ifid) ablasen A lacum emitrerc, ducere, 
aq vam ex pilcina deri vare. ©tH Steid) fflllcW 

öfter }u Sicrer machen / palüdci ficcare, terra 
eomplcre. (&'n Iridf/ M feinen Slitfflui? bat/ 
tragnnm aqvi refe«. ©er Xeid) lauft ftbcT/ 
pifeina fuperftagnar. (Ein fd)iljld}ter Jeie^/ la- 
cui canneus. 5}?it SBetbeu beroaebien/ dentis 
faliÄis obfeflus. <5umpficbfer/ leiniiejjrer J eid)/ 
I Iimofui. tiefer ieid)/voraginofus. StußiKtrucf« 
neter 2eid) / ficcus, arens. Unreiner $eid> / Da 
oben Die tTJeerhnfen mifTd^vimmcn/ putri- 
dus, mufco opertus. (Ein guter gifebteiep/ vi- 

varium. A %t\4)tß verbum (EtUfet(!)en / qvod 
im Fnfia OrieuUdi eß lacum aW focum paludofum 
in terram arabilcm con vertere : «nir (Eintei* 
(bona/ Die/ exHccaeio lacus vcl loci paludofi. 
^eiebiebt/ «4. pifanalis« (Eine te»d)icf)tc 

@eqenb/ rerra lacubus * ftagnis referra.. 
£eid){ein/ 000/ dimin. lacufculus. 
©CDlCCjen/ *d f . qvafi $tbUftt fru Cjet»iCr)tCt/ fo- 
lidvs , conftipatua , mollis , tener, punis. <&ts 
t)ieaett @oli>/aurum purum y ("uum. CHcDie am 
Silber/ argentamrosfile. ©er $0frn|'cl)i(iganj 
gC&iegen/ hic bono eftingcmi traftabihi, man- 

freti, 



313 



De 



Di 



3*4 



(nu, buauni , pacifici. ©ebievjen ttiam expo- 
wdut 1 lnfumatum , infolaruin , coarftatum, 
con/piflarum. ©ebiegene n/ *» ci »"d*- 
PchiMdlb/lf/ OU- confolidacio, pumas, folidicas i 

Um mjufvct udo , comitas, humanitas.- 
^(Mi^Iid) content us, human u$, aptus, tom- 
modus,, maaiVctus ,. fsLtdverb. raanfvcte y co- 
mitcr. 

^Ut(}(n/ Ofl*/ qvMex per« ärgrnto cufum fit , a 
<0<ptfO«n/t<troboIum DuPRelbfUjjen/ duplioi 

®cff#bffti0/«4 firnm*,.eximiu« k fölidus. Qüin 
beider 9)iii"n/ virgrant>eximius, amplitli- 
mus. St.i Dlftiay rJfponttirr : Sollen „ callidu*,- 

alrurut.. , 
J)ieb/w«/^SiCbt/ruc,expiUK)r,r R oliator,. 

prjrdodomcfticus, nrium üierarumhomo, o/im 
TVllb/ flvin #&>i»f aounullif in lock fit Jkitur t .Mb 
Mturwhm» vocsb~ Dubr/i-Dub/ qvemcunqi 
dolura.fallaciam * <tcllionatum>»<rfrfiu, aliks 
«refel. Diebin/ &U/fcunina furax; fpoliamx, 
cxpilatrix, iurumXocia,jniniftrajadjucnx; <£in 
(eXjbieb/ trtfur*. (EbrenDieb/ caJummacor ,. ob- 
tretfator, carinaror,.i»alcdicu*,.convuiator, du 
ätu> f/üw<Rabnini^^ud)cr/o^e*nttCB: 
bt*b/ plagia'nus utcxariw. ©afoenbieb / furci- 
fcr, impanbulatus. ÄÜhbieb/ «Ouhbieb/ Wert» 
bieb / abigeu» . abador. £ird)enbieb / Ucnle- 
ßua. 5Rcnfd)CnDiib / plagianus, raptoihomi- 
oum. ^onibub/praedofrumcncarius. 5Rel)l' 

Mtv prxdo färinaxius. $rotbicb / <*>er 3eab- 
runq«Dtcb/ cladcs rei familiaris, dccrtdor for- 
runarum , e»«for rcidorocfticac, ereptor all- 
menrorom, flägellatorannowe. ^anbblfb/ ftir 
mam icftus, public«.. ?oftt Dieb/ nebulo, ne- 
qvam, 3Rad)tt>Üb/ *caicularius. erraten, 
fcicb/ pr*do,*iarumobfcnor. 6«lenbfeb/ *©- 
Iuptat, efca malorum, fpoliaiorammatum, dia- 
bolu*. 1ji|J>|f|r pcrduon confumtor tcropo- 
rit . prodigus lud«. £in unqcbenfter £>ub/ 
/ufpcodioru«,cruciario». <£in bernbmter Dieb/ 
für nobili«; €in €rbf«nft<Wcb / expilaior 
hercHiracit. €in nnm!i(&cr Dieb/ dircOariir?, 
für clancularius, clandeftinuf. €lfl« ©ICD OH; 
1f ben/ furri aliqrem argucre, aceufarc , mfirau- 
Ire. $£Rit Dieben e* halten/ communicarc 
iirca cum aliqvo. €inen Dic6 ertappen/ot>«t 
rtirfiffm / deprchendeic aliqy« in furto. 
BlU>bttb/ fi* fexarum. 



Dieben / i.e. fefebfrey treiben/ furtum faecre, 
für an > poit. eß , qvenuJmodum & compofiium t?ib> 
bifbtn/ fuppilarebofia al terms , averrcre abali- 
q vo pecunui m, (et ucati domos furacitcr. Der 

Xcb btebet bie befte ^reunbe ab / melioribus nos 
amicii mor« fpoluc SBerbieben/ furtit iofa- 
mari. Cr* bat cg aUen(l)alben per febelmet unb 

perbiebet / undi^vc probris de futtts fc nobi- 
licavic*- 

D»eb<rc»/ Ott/ ^icb(!al £^ wrtö JuriJut, 
BteDeilbe/ furacita«, crimen furti, rapacita», 

cxpilatio. <£irtf D^ube beticben / crimen für« 
a.iii uiüca. Dtebcreo gemeine^ @}u&fc$/ pc- 
cularus. 

D»ebif(^v aJj.& adrerb. furax, furtivus, fureim. 

Dicbifd)er weife/ furacitcr. 

Diebleül / Dmy /Am»'n;furunculu$, pr.-cdonulus. 
Hygotot tßic'e j Diebeben / <Aci/«ramaiiusoTa/5cor- 
dN furuneului. €tti allerliebiie? DieboSrfl/ ca- 
pituiumlepiditflmum; pullus fcftivitdmut» . 

©icd)7 Wege / ^ btcgle /. t»i«/ femur. 

aSorberbicglcAal»- ^mbcrbieijie / dunes, in 

avibtWr- 

£)ien / Dienen/ geWenetV w»* 

famubn, in/; ^ prodciTe, ufui eflc, conducere, 
con venire, percincre. ^6 bienet nid)t im vr a. 
d>e / ad rem non percinet. €ö bienet mir nier)(/ 
non eft mihi ufui. «ffier Dient/ ber btent / fervii 
noncft oüum; , 5lnf feinen eigenen Dieneny 
fuis commodis infcTvixe. j{ mber iinb Marren 
bieneu niefef jofammctty non bene conveoiunr 
pueri & ftuki. ^Bieber SBiflen btenen / iDgradis 
fervire. €t löjfc l'd) bienen/ perfvaAim habe, 
crede mihi , aucfi mc. D wn r mir iper / fo bten id) 
tbm reieber / officium oficiö provocarar. Ulli 
<^o(b' bienen / ftipendia mereri. (finem llttl 
(5elt bienen / operam fuam alicui locarc. 3u 
Rtf / ju ^Pferb bienen / pedibu« , eqto ftipendia 
facere; Den ©ifleniu ütfebe bienen /* convim 
miniftrare. Cr bient Itict? t nad) J£>ofc / ineptus, 
inhabilis eft ad aulam. 
Diener / ©Cic/ p/. Diener /minilter, famnlai ,ftr- 
▼ut. ©o^enbiener / idololarra. ^>cfbtener/ mi- 

niftcraulicus, officialit. ©Oftrtbiener / fervut 

Dei. jfirebenbiener / Diener am födtt lieben 

SISStiVV parochus, verbi divini mimftcr. ^d)«l» 
biener / paedagogu» , collega Sc hol*, ^bellen t e 
Diener/ affecl* panicionirn, Nobiliom. 9(abt^ 
cO<j Gtabtbiener / apparicor , Udox> Oator. 

U iij töaud)» 



3*5 



jpaue&öiencr / abdomiivi n*u». sRammpn*» 
Diener / ftrvus pecuni*. 2i$p(!uftpie nrr nun«, i- 
Pium luxuria. $ f urcW Liener / mancipii»! Sa- 
.ibanac. SSrautNcncr/paranymphut. $refDir; 
ncr / maccriarum praetcftut. tfammerDtenrr/ 
cubiculariu», camerarius frlbDiener / ftrvus 
intimuf. ©ilbrrbicncr/poullator. (fm^nubt 

Diener / mlni/ter prünanus . fulgi tnimßrijfimuj. 

Dienerin / Mc / «tr cntmW, , ©ieren / # $)rtne/ 

mmiftra , miniftratrix , famula, ancilla .ferra. 
Sunt Urnen, fvi&ixne a Jtcry animal. detorqxtnU 

fedidtm eß , qvoä Wienerin, tfannnrrDienrrin/ 
cubicularia. fcpbnDienerin/ mercenaria. fcetb» 
Dienerin/ pcdifcqva. Jlnqenbieiierin / aflenta 
trix.adulatrix. 
©tCIlfi/ 0«r/ flur. J)iCn(te/ fervirn*, minifterium. 
officium , admimculum. <*>Pff r*Dienji / culros 
divinui. £anD /;-,,, ftibc?Dienfl / operx per- 
fonarum. £cfttfiifi / mmiftcrium aulicum. 
VmcMtWfa idololatria. 9lna,enDienfr / hypo- 
cnfis, adulatio. (Seme&ene&icnfrf / definic», 

derer m mar* oper*. Unaeinerjene £ienfle7 in- 
definicae. ÜölUf,iiiqer4>ien|i/ öbfcqrium $al 
Jeher (*>prtetfDien|t / fupcrititi©. 5rwii»icml 
operae public« , parangari*. GqmnUfntt 
•Oieir}!/ angan*, fcrvituicoacla. O'TcnDit'nfl/ 
fit,as ^eerircucr BflT ^ccrbmtn/ hoftenditi», 
i. f. concribunones S$altmoma exercirüi. <jtp''r 
^»cn(l/ vchkulaTio. £icnfl tini £ienf?/ mueuum 
officium. 2lnailH>tencr:Dimfr frinfef/ officium 

oblatum raro eft grarum. Trinen ßienft ofl; 
bieten/ deferre frudmci fuum. (^iiicm ui n 
fte fcon / gratifican. £inen £ienü vrrf^ii&cn/ 

beneficium compenfarc. 

nfttein/ oo«v ,//«m. offictolum. Um ein £tcnft 

leinaitbfllten munut tenue, ignobur amb:rc. 

£icnftbar ^Dienftbafr bienfibaftin, bienfibar' 

liep ^//.c^A/i\S«udioru$obi<qvjbj|ivobfc<jvK)- 
fui. £rn DiiH|fbai p Öilb^prardhini ferviens. (jin 
Ntnfibilftiii (Fenint/mens addifta.ad omnu offi- 
ciorum genera parariifrma , it. obfeqTio«, ftu- 
diose, officiosr, fcrvilitcr , diligenter. UnDienft 
Iuft / unDieniibar / inofficiomt, fibi folmacus. 
n orofi» , tardus ad officia. Unbicn|tbaftiq 
tqpn' tibi um ftud<te. profp teere , confulere , de 
fciplli tantum laborare. 
X>qj|Kii|-feit. ^uniSbafttiiFcu, X)itJ fcrvirui, mi- 
mTrcr.um, Umulaius. mgum. (fjnen m £icnib 
lurfeif fteefen/ al.qvem in fervirutemtradere. 

3n Ounparfe it qerabfen/ redigi in fmitutem. 



3n enjitjeXMmitbarWt bmtwa füren/ infervitu- 

tem perperuam rapexc. «rjj c j nc ^icnfibafttd; 

tut er.Prberr tt / dcbm«d<ft, & poftulS™. 

fcqv.um meum. Unbienftbaftiqfeif / rud.tas, 
moro(ua$,Hitetm.lIio-(hidii, officii denega- 

Dicnftfe^aft ef^ienerfdjafi / Wc/ fcrv.tui, dien. 

tcla. Std htc rar* funt. 

Sienlict) ^ienfili*/ obfcqtiorui , addiaui. 
i/.idoncu$ ; ^ppoUcuf,<ontcnranew, & *4v. 
prartto, obfci^iosc, apte , commodum. ,ft 
m tft?jß «lall NrnU«/ non omnia ap'a 
funt ommbus bifCC bienftliel) / officiosc ,o- 
go , ummo ftudio obeeftor. 3 ur ©eftinDhr if 
D.enl,d,/falubcr. 3n n,d>« Menlfd)! 'S^" 0 % 
*ihor alga. Vl.üc.u biefllid) jeon / *a*»re ope 
ramalicui. r 

Bcinnit ctwflbwrbiennw demercre, mtAat 
alra vid <onfc<pri , offiem lucrari . (J r hfl f ihm 
™ \&<\t mit eebreiben abperMenet / calam" 
mulrum pecuni« luctatu« <ß. © u mjr 
hp* nne Wanliebefle abPrfbtnic^/ colaÄ 

tan.lcm a mc rc portabn. 2ll>PerDienim I OH; 

OltlDiencn/ prwftarc operam , inferrire, officiis a!i- 
qvem complecU 2 4 u^ienu^a / OU/ cratifica 
tio.obleqvMitn. ' b* 4 " 11 ' 4 * 

^ur>ioicn / mimfttatc , praeftö cfTc, ad arbirrium. 
acJtiurum, ad voluntarem alicmus v.vcrc. *tut 
DienMntj/Ow/minHrcrium. '* 
löqrabienni / bland.n , afiWi. augenwenft/ 

««t/ aflcntor, aflenutor, fervus ad oculum. Ol» 

nenhenff/ oer/fcr »itus ümulata. 

auebieitCtl/ cmcrcrc. cxaurtorari.munus finirc. 

2lll^eX»lcntcr Cl^at /cmcrirui , rudedonaro*. 
rudunus. 

P' ac "V ?. raturo faccre - 3* höbe bis 
?lmt rm 3^r bctienef/ adnun.m-avi bo< 0 t- 

bcumarvmim mtcgrtim. ^r la^ (hS) ijemc be^ 
Pinien/ «Jcfcnrm fibi qTatntnaxMikappcm.-dif- 
cupitfibiobfcqT.um prarftari. ^tcnutli?. MC/ 
obfcqv.um.mcnttjm, prarfcm.a. 55ebien|len/ 
einen beDienftm / officium alicui mandarc , pio- 
YJnciam alicui deferre, confticucrc aliqvcm in 
munerc. UnbeM.lifiniv Ajffra«ioaIiqvempra;. 
SS!« ^WcnlCt/ Oer / oflk^l.s, miniftcr. 

i>per|tcnrtat6bel)initer/ pTimarms ftamtmi- 

niftcr, vulgh mmißi rtfuntu. 
£ri>icnen/ lucrari aliqvid fervitiii uns. inferviendo 

ditefecre. €r fan nieJjt riitcs förpfe^en erbfer 

nen/ 



3i7 



2>t 



- 

SM 



Ben / ne obulum qvidcm mcrcrc fcrvitiis fuis 
poterir. 

SRttbicnen/ comminiftrare, una fervirc. •JOfitiMi 

n<T Oer/ confervus, adminiftcr, collega. jftit 

tnrtlft/ D<C confcrvitium. 
Sßrtefjtoenen / fubftiturum cffe , fuccederc officio, 

rc&rcirc prattcrmifla in officio. %\ • r bi\ [■, : 
minifter vicarius , fccundarius. 3J»id^ie 

nunfl/ t>leV (upplcmentum icrvmoriim. 

Sßebcnbienen/ >dem qvod imrtmun. (Ein Sßeben. 
btenfi/ parcrgum-, officium fuccedancum , vuhb 
accrßlrütm. f 

23a-fciCUClU ürm f voi ClbuiKU / mcrcrc, iucrari, 
commcxcri , promercru. (gi<h wrbienf m\l 
eben/ dcmeteri. <gid) üni nncn bothmtoenr 
marken/ bene mcrcri de aJiqvo. ^i'fDanf Kr« 
bienen MM / loqviadgrauam. (gm n>oloer- 
tienrer 3Riinit / vir bene ncnoM. Ubetoei Dient/ 
male mc*irus~ © vt fein ttruienrrr frobn / di- 
gnum labore prxmium. (fr bat toll (Sa Igen 
verbleitet / capitaliaaufus cft. j)n luü e<! ronr 
Uä) ra bienet / Pol ' meritum cft- cuuin. ©er 
tunft / Der/ &qvandoq l *öerfcienunav &ie / me- 
ximm. gftad) &erbien|tqeihdfcx »erben / po> 
numeriusdare. 2UIea ndd) feinem 93erbicuji, 
omnia, prouimcruit. Unwbient/ immcn- 
tut. 

SBieberbienen / operas mutuat tradere , remune- 
rari , offieiisrefpondere. Qßicberbtrnit/jrrCSc; 
qcnbicnii / Cct/ opera muiua , tcmuncratio, 
..ompcni'jcio , rctributio. . 

!Dm$ / *a* i piw. ©iwjc / * g™** v»™- 

libtt rem fiantfcat , Ens , aliqvid, caufam , nego- 
tium': Dein Je per cireumlocutionrm gtttitali» t ütm 
peftem : Aiajoribw auttm noßrk imprimit Judici- 
um, caufam *y Iitcm Hincqvidam iiinn, juftitia 
tWultio, drrivatum volunt : Egoautrm avtrto 
tllbn / faecre , agere . ejfr malmt , nifi pro prtmutvo 
habertm. De hoc 'Sin») qyattnm Judicium i.', 
8d)ottc! tnqvü i X)inaiTtbr ' defendo judicialit. 
SSebrbtnq/ defenfio per duelliim, ftnb ulfe £f Ut 
fcfU" - -iu , r:cr / humanum Judicium- v&ebrbinq 
^mamannen/ cuualcs: Gardmgi.inLL. Lon 
gobeuftodes judiciorum.prsefccti judiciis.2i3tU 

Fingen/ fBorrer* t<i (Stbingtf/ Hungen, judica- 
rc, aut rem in judicio peragcre. &aber f cmnif 
Q\n$6tay nobii £>icnfw V diesdicatus judieiis. 
Hmc £>inqft$lli) / res licigiofa. £)ingftabf ;f 
©inijltud / locus , ubi Judicium cclcbracur. 



318 



$urqn binq/ caufa civilis. XeifrWng/ rraftatui 
amicabilcs, compofirto- extrajudicialis. SStX 
nilll(}Mna / judiiium menfe Februafii celebra- 
tum. ^Orcnhn^ / Judicium qvod iribus par- 
tibu» cooOituicur , /tu , w tp'u hes perfon* a$- 
fidtrtnt ommaq. t emtlumtnla in trtt pditn atßtt- 
buttrntur. lUtp>e vocubAtur Judicium paga- 
oum in Silcfia. Sed /xc omnia fhl bo.ite 
nm frrqVfnUmita , prttn ^ejbinj) / unde 
MlVAAUl/ qvo.i qytum rt^.lbt/ f'aclum : 4/it4 
'J tf.j / <{ vaj ti siiaito tfli , und du sbfolvatur t Alu 
k BtljUo iaco / plicabilis, traclabilit , ut conum . 
Adx dtr.x^ LCrltko, Jüiey avu, eine ß5rc«jmiittcr/ 

•'.Ii SRllUerlcui. 'JV* bland mdopueroifowt , de- 
Jitcvnt. Cet /<• %tisM /fivr tlNo^CsV 4 transige- 
rc.componerc, jucifci: toidt JeilUltl:) / tsjei 
h.VJll.*/ ttansa.hu , aniicabil.k cortipoduo, b 

Ieil»in4«niaiin / aebuer, Jiöis»g»*iciil</ paeifi- 
catores. (gö ift bcfClOi^Ct / trans j'äum eft. ©il^ 
teih4C( man riel / qvid opus cft- verbis opero- 
fo traftatu > indtetiam SerteiW^cn / & S3erifl(i» 
gen / defendere , tucri , arcere. 2}f rf CltX'ejltlTg/ 
defenfio , tuitio. SSertööipnnffdjrtf /apolo- 
gia, libcx apologeticus. O^-jentirteibinuna/ 
amapologia. IluvcTfeibiaet / indcicnfus*. ffter* 
tui uiiina-" unb $elcit>iqiniii*treifc / ofTcnfivcdt 

derenfive. Li iandem ©rt(fd)ell!//rtt ractcf>Icn 
alid dialcüo jitfchlcn/ demuleere, blandiri , in« 

dulgentem effe , & tntff|)elung / 2ifrf(ibele$/ 
XfltTcbelwrP/ conniventia, blanditix, palpa- 
tio , aflenratio & loqvela iufralta : ;- v.iMff'v 
Uli nimii conniventia A liccntiapcrderc. Sri 
de bat voce etiam aiibt djRumrß. 
£in<t / cum dr tntäqvafy re dicatur , idtb etiam ad Cpc- 
clra, phantafmata $9 Non entia tramftrtur. (£ in 
fd)»nri J>tn4/ remeula-, larva. $5ije ©imj/ 

(umtturpro ferpennbns , er scrisq. vermibus vc- 
nc natu, «St aq»ccru Hörndls, <p>aftdkM: noxittm 
ammal , qwmodo tttam lupi Jaiuiantur. 
^ UM eß etiam ulcus, fervens, epinyciis ; 
^in^er dicuntur Dracunculi , vermt* nimirum 
infantum dlimrntum dbfumenttt , qvare $5a!iö nomi- 
ne ttTitißer / gf «ebrenüelClbers / f. r. Älpen/ 

uicubi , dicuntur, Smntq t CffttCSS , qxas lamiftx coi- 
tuSatbanko pnxreant ac f*>ßta perfafematientmin 
mrmbra Itomxmim tmmillunt. £fsj g||f / fa> 
d 11 :ii bonum , res utitis , laudanda. (% r ^imt 
n*ill SSeile baben/ difficilia qva* pulchra. VrN iibr 
J)inqe/ /es aninulct* JBeqreiflfthf /unbeqreif« 
lid)C jDinge / corporales, incorporaics. tßet; 

bcrqene 



3*9 S M 

borgene Dinge/ abdita rerura. llnerbö'rtc Din 
iK res infoUcae. 2BunDerbinge / adauxanda, 
SfJCirrelbinae / adiaphora , res indifferentes. 

©cf^chen Ding hat feinen Stobt / factum infe- 1 
rtum fieri neqvit. fcllc Dinge / omni«, *cs 
omnes. £6 ifi atifi ein Ding / nna eft ülorum 
caufa , unum * idem eft. ^ ift meine* Dinge* 
nicht ' mihi non eft .aprum, ad menonfpertar. 
2lngefangenctf Ding enbet ©£>ff7pr incipium eft 
dimidium totiui. (Ein Ding ift mit man* ad)t/ 
* bona mala malo. (Er nimmt fid) feine* Din» 
gc* an/ nihil curar. ©uter Dinge jenn/potare, 
ludexe , cV occafione hilanratufrui. Olßer gu- 
ten Dinge müpen i>rcn fepn/ bis auc ccrqvod pu) 
chrumeft. 9töerbing*/omnind. (*d)lerj)ter< 
fcing*/ pr.cci so. limpi : l 1 1 er. Utting / no n-ensi 
it. enormitas, immoderatio. g$ jff ein UiiDmq 
retabfurda, cnormn cft. 

Dtnglein/ cS'DinaJe/ <»i»n.:D<w/.rccula. (Er gebe 
nicht ein Dinglcin brfrm / me tacui q vi dem rem 
aeftmi.u , de eo parum c<i follicitui. Dudurft- 
i*m , Od* ©ebingle /pudenda , gcnitalia. feinen 
DhKjlicb/r/f pannus lincji« , Mvrßimcntamtulte- 
brid vel fnafia , vel pMrdttu. 

iceri , locare , U. caufas agcre , conten- 
derc, judicare, bdbtt in pritterit. ^d) bunge/ & iej) 

Dingte/ conj. 3c&^ü^gc/ ( p*r/^f.gc£»u^gfnö , gc> 
Nagt Oßet borgt/ darf nichj »irl biugen /f ro- 

mittat large, pronu6qvisqvis.carecarrc. 2lr< 
beifer Dingen / operas «onoucecc^ jnetoenarus 
»ci. (Einen $ nedbt Dingen / «erwum conduoere. 1 
3??an bat enrb gebingt/ bap ihr arbeiien unbnitbt 
Da|j ihr foafcbenfclf / opera huecondurta veftra 
eft, non oratio. 23er genau-bingt/ bciafjlt tvel/ 
parcut in 1 iciunda, Jargui in forveedö. 

Dinger / Oer/ licicaror, condurtor. Dingerin/ 

Oi«/liciratrix,.ccmaurtnx. jfarfl«/ ttEbttt 

Dinger /cocio. 

Dingung/ Ol«/ Jiciiario, condurtio. Diäturttiani 
C^'.^iH'U'/ ^:?/jo*..i:;o-condi>ftio, conditio, pa- 
rtum, lex, In, controverfia. $D?it bemßebina./ 
hac conditio»«. ©ebin« SS" ©ebinge o/mi gri; 
Ding <<; Srigebing / m. aßetfebwg / judicium. 
^urgergebing / convocaci« -avium , q % voce 
pr.cconit Tri pulfu canpanae fit. £eibgebitige/ 
dl. SeibjUiU &8Bif Ulm / doxaliüuan ,-dcrtarium 
(^donatio proprer nuptias. Veibaebinge rfwnn 
*pptll*nt emericorum honeAam liberalcmqve 
cradationem, vulgl frovifio äddm%ii4t. , (ic 



SM 



320 



Wng ttiamidrm rß t/vod ©naDetilebc/ cxpeöa- 



<civa. 



Df»gi*r :-v DimiliAt Nnabaft/ ajj.&*Jvnb. 

•condutricuis, licitant, condicionalis, vcnalis. 
2lnbingen/ conduccrc , orTcrre, (Er bar felbfi 
bar } u asgebiingen/ «neipre fcobtulir, operjm 

Xuam denunciavir, ineesfic. Die fÜnfrngtliig/ 
partum adjcöum , a/ia/r/iawSJligebUJgc/ 0(10/ 

oblatio. 

Idingen / locare, depren a n , d ecra her e aüq vid de 

pretio. m ©elb unb gilbet Idjef fidr> RiQti 

abbtngen/ licitationei auri 9z argenti locum non 
habenr. 91bbingung/^teV imminutioprcrii. 
Jlurbingea/^onducere fer»um,fatnulum, pretium 
paeifci. (iinen ^anhwrfrfjungen anfWngeH/ 
inaodaecre difcipulum ad atxtflcium -rel opi- 
üciumaliqvod addifcendum. ^ein Stufgebtn: 
ae geben/ ifagogicum fuum dependerc. $luf; 
Öltt^MtU), Die/ couduaio. 
2lu8binge« / exciperc , eximere, & SJprau^bebin* 
gen / praciinirc. Da* ipiU !(p mir au^ieMiiget 
]i-ve aitfgebiingen haben ' hancconduionemad. 
jcaam<flc voto. ^ufbmgung/^ie/condirio, 
paeüo, partum, exceptio. '9!n<gct»ingte ©a» 
eben / parta excepta. €* ifl alfp aii^gebiiigctr 
iiaec conditio intercesfit. Unauegebinget / ilH« 
ail^ge^lingen/ Hne-omni exceptione. 
Ebingen / condicere, paeifci, protci>ari,xontra. 
dicere. 3icrlid> ooer feiKrlieb barn?itber be» 
biligen / folennitcr prorefrari. ^e^ bebtnge mit 
alle i>Ced)tlid)e -^Bvlrbarcn / refervo mihi qvasvis 
junum benerlcia fru competenna juri». Jßei 

bnngene ^anMungen/ parta<onvenu. SSctia* 
gung/Oie/ t>»i«5c?ebfnge/<onditio,paciBm, 
ptaieftatio. gjfit bem ^ebinge / ber 55ebim 

gitng/ cum hic condirtoncTcfervatione, exce- 
ptione. «Bei) feinen 3?ebingimgrn bleiben / Oarc 
conditionibus fuii. ^rbungene Slrbeif / opera 
locara. 

©egenbebhtgen / reprotelrari. ©egenbebingung/ 
Ol«/ reproteiratio. Seafhbibingen / poft feftum 
fivr feto leges ad dere, proteftar. poft farturo. 
QSprbcbtngen/prxd teere, pracfiniic , prxmirte- 
teconditioneilöprbebingt madjt Peinen^treif/ 
«auiäxitedcfiniraeontradirtioscm rollir. 
Serbin 1 cn / architerto domuni aediflcandam loca- 
re. Um bar ©elf oerDingen / ad pecuniam nu- 
mera tam conducere. (Einen Sßeinberg jn arbei« 
ten oerbingen / vineam fodiendam locare. SJer* 
bjnger / Oer / locator condurtor , redem tor. 

iöer; 



321 



SM 



322 



fBcrbinoung/tl«/ rcdemtio , conduäum, pa- 
ftio. t>ic 55crt>iö(jun^ auflagen / renunciare 
condu&ioni. 

©irb/ tccbcn/ $ « fcftrfen/ 9 w 

ße/g. J)ffWn/ opus habere, -nti potHu üifupcr 
habere , dttüur. "Jd fall ted D itvett f nihil cur; 
tum utor. Sri fimflex £crbcü »mfluu in u/u non 
tß ,fedf*lUm compofitä : , 
Jßcberben I ufu conterere . exagitarc, UCKCIC. 
SBtfttrbf / «endo coniumtum, atrritum. (Ein 
^C^crb / ufusfruclus , commodum rci. ÜRit 

iSoraen nnb Unorftcf beberbt »erben / exexcai 

curis & calamiracibus. 

«erberben / wrbirb / ic& »erberbe / bu t* rbirbfl / et 
»rrbubt / * aane : bu »c rberbe ft / er »erberbef/ 
wir »erbcTbctt/ k. it^> »erbarb / i<& »trburbe/ »et» 

Derben c^wrberbr / deftruere , corruinpcre, per- 
dere, cWercpenandare.^pÄjJi perire , incerire, 
oeetdere, pcrnicie opprimi. Der5Ö.lum »et» 

birbt/ arbormoritur. Der <3»iDaiöeTberbct7 
milet vaftat. ©er <rj?f<J ifl »rrborbctt/ acetum eft 
aqvcum. T><1 €$.0. Ül »crbcrbt / aecrum eft cor- 
mptum. <£itt »erborbener Äauftnann / mezea- 

tor foro cedens , asre alicnö perditus .decoeror. 

k\n »erbfrbfei Kaufmann / negotiatorab ahn 

peflundacus ,Jru in peraiciem demer fus. <£ine 
&ebcr verberben / recundere mucroaem penn». 
£>ie Gebern txrberbeit / calami rodunrur a »er- 
m 1 bus. UnfmuC DCrbtrbt m d) t / mala herba non 
peric , malum ras non frangirttr. £>tr (Jtabt 
fceftn ift in ©runb »erberbt / actum eft penirus 
4c republica .retpublica oroftrara jacet. ©Itrefy 
SBeuuft wirb alle* »erberbet / homines trolupta- 
tibui coihq vefeunt. «Kit ber 3«t »erbitbt alle*/ 

omnia vetuftare mimiuntur , conficiuntur.cx- 
tingvunrur. dt bat ei beo ibm » crbcrM / exci- 
du gracia • benevolennam amific . am o rem ex- 
einxit. SJerborbene Spetfc / eibus infipidus. 
fßerbtnbcnc ©ewddjfie / plant* langridul«. 
53erborbener£cib/ corpus aftedtum. I8erbt>r» 
bitte v3 vi dj> c n / res abfcifiäe. Utwcrborbcn / in- 

corruptus , intemeraru*. UnwrDtrbt/ mviola- 
ttti, integer. 
IJerberbcr / Ott / abolitor , corruptor , extermi- 
nator , vaftator , de vaftator. QScrbcrbcrin / tu/ 
▼aöa tr ix , corruptrix. fca nD»crbcrbct / faxrei- 
publux , Carcinoma publicum , peftti , ruina 
populi. SBrotwrberber / paniperda. gelbver« 
fierkr / dcraftaroi agiomm. Juflwrberbcr; 



turbator gaudiorum. fu(h>erberb(rin / delecrix 
Iztici». (rpiclocrbcrber / everfor hitariratis» 
mtercarbator recreationnra. (r Pril(böerberbti7 
terborum tortor , lingrarum carnifex .lorariut 
eleganriarum , pur iratis turbo. %(\t\>CTbtxbtt/ 
pcrdiror orii , für temporis. ^''^l^ei'i'crbciv 
difciplinae corruptor , peftis pudiciüa?. 
SSetö er bttng/ tw / S^Oa* 93crberbcn/ per ditio , de- 
ftrudrio, damnum,corrupriOi pernicict, inte« 
ritua, Z)ai Serberben ift »er ber liix rwna im- 
pendec i appropinqvat occafu» . peftis ob oculos 
eft. jOcm : 3er Derben webten oOec fitr rout wen/ 
vindürarc ab intcriui^ petniciai occurrere, aV 
internecione libuare. väUS ift bi'tn cufer fieö 33er» 
berben / exuema cua eft perditio. 
iBerberblic^/ a^.^oi'v.cxitialis, exiriofus , pet- 
nicioAis , pefttfer , fcralis. Uiwcröerblic!) iacor. 
ruptibilis , ineeger , iy iategre , incorruptibt- 
licer. 

fBcrberblie&Fcif / trt / corruptibilitas , corruptela* 
dcbilicastdepravatio. Uiiucrbcrblicbft'tr incor- 
rupubilitas. 

SJerberbnüjj/ tk/ tJemeß ^WVrttetbung/ ü. 
diminucio, imminutK). ddeftus , attenuauo , 
ftrages > extinclio , calamitas. 
^atbCll/ carcre, laborare inopil, deftiroi re- 
bus neceflarüs , egere, indigere. Srwevjj»»* 
f cinew Darben/ nuilis rebus neceflarüs deftitua- 
tur , nihil ei deefle dicas , omnia ei fuppetunc. 
Harber / X>tX I pauper , egeu* , inops , mißtr , ege- 

nus. ©orbiinfj/ Vit/ Ö'to« ©arben /inopia. 
cenuius.penoria.indigentia. ^)ijrbid>t £5 tax* 
benb / egens, panper , egenus , attcnuatusi 
coanguftatus, cxhauftus.paupcrculus. 

!^0(t)/ eonj.reddü. Tarnen, attamen , falten^ 
nihilominus. Initrdum rtism tfl inttrj&io prten» 

tu : itonim bed}/fag boxj)/ gebe Dod> ' Eja , veni» 
dic.abi! Scyt ttum ibundäl. fc4 wtrl; bt d> \\v 
frixben / fac me mifl'um, nc mihi moleftusfi*. 
?aß boef) fcpn/ Aibfifte, intermiue. acqviefce. 
3*1 bed) / omninö , fiat. tRcin bce^ / minimc, 
ncqraqrara. ©cnf I bPCb rinwal / confideraic, 
perpenditc.judicatc. greoli(febeeb/ qvafi terd. 
Slber bed) / nihilominus ramen. 511 int bod)/ age. 
J^r5rt beeb/ audi, audulta. (cul) breb/ vidcs 
ecce ! 

Dorf / ©oefe / üfi/ pupa.pi. XJocfen/ 

SM aliud rß , qvxm papp«/ ftd diver sd diältüt % 
(£ngclbccfc/ Uitiüima puclü^aagcliuTuitu« vir- 
2 pH 



32? 



©0 



324 



guncula. 5r/(£nglMC&e©OcFf/?wiffom©oagc 
jü'i!i(:.r,r|?mo!o(liu , vaftus canis cx Angfia. 
©Öcllein / T)0B/dimin. figilholum, invaguncuh, 
opcrae figilUriae. ©>16 SReofcfr fruit iiucl) mit 
©od eo / juvcncula- adJaodum cfl , ac ludicxa 
tra&ac 

©Ol / tOlett / Belg. ©odeo / Saxortibm Ü Br/- 
gismujwvox rß,fignißati<fattrATC, vagari, eur- 
fitare. Hinc famina vagabunda Atiitur (int 
•ÖoIC / ; - : aby r inchui , etil ©Olfoof. 

3)0lt tf 3)<llC/ monedula, graculus,*v« 
Ttoußlm*, «6Aor&cltn7 errare, qvutgraculi fr* 
«lii> avibtu tmrrtb heb fubfißunt, 

©Ole/ Ol«/ exponirur ftil licidium, ClitC fc^d} ' 
ttAttffcV vrrum «i«^ in uju non tß. 

JDaUn & j&a\tt\tn / jocari , nugari , ineptire, 
ficuti ÖfjD'lUcn/ garrire notat: ut garrul* anut 
&frne4 loqvcKulianiUsfabulat rrciUrefolait. Hinc 
JDrtllmamt/ ^etiipclnunn/nugigcrulu«, ine- 
pius, ludio , «/üb «in ©aler. Malerin / $iey 

Judia.. 

©rtlereö/ tU/ joca, facetiae,diftcrium,inepti*, 
dicacitas,fcomma. It. &W©tt1eD/ludüs. 

©alid)t # ©alerifd)/ «4 8* ludens, jocans, 
ineptus,facetus, tf: joculariret, xidicule, nu. 
garorie. _ 

©on/ tu/ tf©ollc/ pfc* Rolfen/ 

jnus, ramulus, ramalc. ^Dic jDt>Uc \<UU]l OOll 
tlrpfcl/ ramusfirugifer, ramusdiveseft pomis, 
poraif er eil, ponderc pomorum curvantsv 

.©tfluer/tw: / aiDolIeV tß cacumen arborum , Co- 
rona y umbclla diaiur , ifrm curio , imo onwe* 
fummixate* arborum ©ülbeT dicutit. 

^©plbe I tU/ mufearmm 1 rrfrrtentm ejumedi um- 
beüanu 

SDiuW fcf*/ anetumt i/frt/m a TDoUi/ qviatjtu 

flortt inflcr coronarum txpandunlur. 
©iOc/ tU/ myxus. Herum ab [mÜituAinemumbeU* 

& rotundüatem, Äflinpctttoruutt. hnc!) 

fetbiHe / calix candelabri. 
£olp/ tu I alikt Julpe tfSolipaity tulipa , flot rlc 

gattiifmtu ,fed odorv expirs. Poffet dicii ?Dollc/ 

uvoniam umbtüam qvandnm refert. 

©öle!)/ ttt/flur. ©Ö(Cf)C7 fugj0, fica. 

Sin filberncr ©okj)/ pugto argenteus.. 
SDolctflei« / VAB / dinm* pugiunaüu«, clunacu- 
Iura* 

©plffyen / pugionetrucidarc, clanculum «-violcn- 



cer necare. 2iuf einen III bolzen / pugione ah- 

qtem petere, tliks ertauben. 
? I'l'r^iv ficarius, ailäsfinus. 
Dold)Un()/ tU f affäjfinium, trucidario clandcfti- 

na , clanculatium homicidium. Aiw tfi* 

©rieben. 

©0n y ©One / tU/ rß gmw UniieuU rx 
Je ti> eavm'ti ta t* ad a vet captandji. Dicitur ttitm 
pcdxay laqveui. Vtitil ibs fr dubio kjDttyltn/ 
ijvia extendüur. 
©Oll / ttt/ vtttßißhnum vocMbulum Cothuum, 
Tonus, clangor, fragor, tinnitus,fonor, fremi- 
tut. Scribr*idumtßptr'&nonptr%i pnidkUur, 
nen a Latint tonw,Jtdtonw aQiiU I cujus dehvatio 
a Gr* f 0 fitem , munde , rumi» retnota ijj dura tffe 
ridrtur. Q^iif ttnm rtfflicos , qyibut ^Dll / ©Ott/ 
DcniUTR / &ßmüiar,attffim*Junt t docuit,hjtnc vo- 
ctm ab <xtrnfwnt Gr*cldici? Jg)cr battt ©00/ 
canra> du r us. ©rr lvndH' ©011/ canmi molli«. 
©cn ©PH bciUcn I ibnum in caneu rice formare, 
Ctc|TC inlillcrc. Qtt grobe ©00 / alias »dg/ 
fonus gravis, ©rr fUtOC ©Ott / alias ftietant/ 
fonus acutus, fupenor. ©er 20? irtdOOfl / </tj- 
{isrfillUlO CtfBOt/ fonus inccrmcdius. ©ft 
•O.llbDOtt / icmi roiu um. ©CT K i ; u < ^>alt)t>lHl/ 
Icnmoniom minus, ©er |d)arfV J.\lU^iMl ; fe- 
mitonium Jii.riii. ©Cr föleid^Oll / /onus uni- 

fonus. ©er .©oo eioeti t^e^e4A modus cautio* 

nis, aliktVicVCtifi. 
©önen/ fonarc^ clangerc, pertonarc, inronare, To- 

numreddere. i£ebr belle DlWll/ tjnnirc. 2ßua< 

PcriVOeO/ numcrofisfimcionarc. 
Sri>6nCtt/intonare, pertbnarc, fonum cicre. SSBie* 

tert^oeo / rtibnare. Jf OffUeooHont / creparc 

Se^arfWneo/ acute fooare. 

©tfflUnrt/T'fC/ &tü3 ©efcdo/ uiem ipnd ©00 / foni- 

tus, fragor, fremicus. CPjn frfjr [oSaiM(?>eo6fl/ 
clamor , fonus acutisflmus. (?in tjl'Obrt' I00f C< 
\ti @CP^0/ murmur. 
'DonidjtÖ'fcioeoD/ *.^0 , *ii*«'Monorur,TragO- 
fus, retbnans, ttnniem> increpicans , fonoxe, 
fragosc. 

^Otltlf TXtf « t3rtC0/ «onare , ronirruarc. <£i 
bOttOCrt/ carlum tonar, ronitru connrtmffcit. 
5lbb000ero/ de(i(Vere, q viefeere ä tonando. 
t)äf fieö bellte W0l ObgXOOOOert/ tqnirruhodii 
terram nimis q - an tum coneuflk. Qilt^OOOOero/ 
idrm fert <pnd (fotQWHVn. & \)<it aO^ebtOU 

ocr(/ 



525 



©0 



£>0 



546 



IlCCt/ cempctUs fedacur, nubci depouicruncsni- 
nas.horridacceli murmura <3r fragorcsceflant. 
Do:ilUT Der ronitru.conitrujs,* conirruum. III 

giaufaincT i'djrccf lid)er©pnncr/tonuru reboans, 

horr irkum , cernbilc. iJMifjenDer ©0Ml£t7 coru- 
feu rn.fulmm ibu» pcrmiftam.£m röeirer©Plincr/ 
.rooitrurcmorurn, raueum. ^fer)n?ÜtbtT©0n< 

ner i repcotmum. ©er ©onner fd)rccfet ieDcr 
mann / tonicru meines hutnanat mover, omni« 
busqvc cerrorem ineucic. DcT©0nner reißet 
Gie Weifen in Der Wirte voneinander / toaicru 
medium caclum di/cidit. 
©ontmeti / jvafibimmtnf fonum , ffrepmim ede- 
re | tatiufcuiumtß ,fej inde dtfeendit DiorDPtlllHCl/ 
Dil / buceo , ardui ftcliarii , dicitur etiam taurtis, 
XO*#itoä)&/ propttr fragorem 8? mugiium , qvem 

«du. 

5D6f(ftt 8? t6\tti I ftrepicum edere , fremere, 
murmurarc, perfonare. 

£>pfcn /©oTung / Wc / tftxw öctfa / ibnitui, (He- 

pitus , tumultus , tumultu.uio. 
©OjenD y©6|i(t)t / «epant , murmurans , lu- 
uirrans* 

Ordnen Ordnen / ab bocto&ntnfivr'&onf 

ncril/f" metathef. fonarc exqvifite, ul n;de Ju- 
re* Itdantur , in t uc mo veri. (£5 DCnitC r t fb ftarf / 

Da§ Der flauje (ErbboDen baroon ordnet / tarn 

gravi» tragen 1 neonat , ut toca terra incui con- 
rremifctc» 

©rintltKJ/ tremor ob momm violcntum, 
( ragorem * (rrepitum horrtfonum. 

J)rÖ*neuD / Drdnidjt / brinlid) tfbritobaf r / «4 f*v* 
cercitui , exanitnatu» ■ perculfiM timore , 06 fr*. 
gorem qvendam , fivrßtlrmntui fit , five ex alt j motu 
*ivlrnto,&*dv. cremende, tremcbundc,frago- 
«C , horndc. 

Doppcl / fcoppeln # Dobbeln / f?'« 

duplarc, a qvo dtfcrnJit qvidrm f cum stutemdu- 
plare i duo vmiil , qvodnoßrum rlflO «/? i MW forc 
t* irx commttnU mm *ß cum Ldtiiiif & magit pro- 
fria,qv*fi die* ÜIC fVw Cumveriluduiflrrumfa 
int fr Juot ßät, idrot«pVC\» rttdm fiintficat hiderc 

alcä gclurris. €t Doppelt über oie mo$cn arm/ 
admodum dclecla tur alcä. (Sonor iiin UIlD 
feben boppcln/ extrenwjaÄuceiam de libertäre 
eomendere. 9lüe fein Seit »CTbcppcln / omntm 
fubftantiam alcä perdere. JP>a|t Du nitfct einmal 
flUtfacDoopclt/ qvando finem imponcs exerci- 
Mtioaibusludiuii i 



©oppelcT/Öf©m>ler/ Der/Lufor, ludcni.aJea- 
ror, &in Jrtjvicri fiomficationrprxRiviztot , fal- 
farum teflerarummagiuer, aleo, eilt 0p 1 9* 
bube. ©oppterin/fcu/afleirrixludi. ©oplcr 

S5 1 ©Upier etiam adjtU .,fl, ut : ©up'ct ©anf/ gc- 
mina gratta. ©uplc ß WlDc / peccatmn duplex, 
irerarum. Doplcg tl'infrtelt / donanum dopli- 
cacum. ©OPpel /T>«3/ autrm dicüur : cxcmplar, 
iransfcripuim .apographum. 

Doppelung / yjDnpphinq / vitlfrcfrii duplican'o, 

Htm , luuis ip/f , wl chai ta um , vrl a'.e*. Dicitur 

etum aas Doppeln. ©oppeln bat ibn jum 
flrincnO)i»inn«icin,.tf)i; alcaülumad mopiam, 
Tnendiciratem redegic, adduxir, depauperavir. 

Jbenm ©Oppeln tnu$ man auffegen / cxcrccm 
alcam pecuniam in ludum deponac. 
©pppelr/ i->tmpt\t,a.j,. duplex .dupiu*. (Ein Hopp tl 
ter (Seddin duplex ncqvam. €in Doppelter ;>un» 

gier / alias IxpepAnejiCj / bilingvis , qvi alicer 
loqvirur, alicer animaafFectute/t, aliud clau- 
fum in pcAorc, aliud lingvA promram haben». 

BBtt roipenMic^ funWijet / wirb Doppelt geffraff 

nxrDtn / qvi leieos peccar , duplö ▼apulabir« 
©oppelt wicDergcben / Juplum reddere. ©0P' 
pdf er ©IlFat / ilate* aureus , duos Hungaricoi» 
aut q-vatuor Imprrutlet Valens. 
3)Upl0n / tot / binio, & ita voeantur^it fcup* 
pelt4t>lcr/ XMtppelDnf Aten /feuppelofttcjen/ 
&alU monrt* dupluat*. Sic d am duplio dicüur 

eine Duppelte Straft. 
Ü^OPplft/tWt/ geminut enrrer , diloma, genta 
noculi duolif fvod diduci ■ptteß , aui duofocula fibi 
invicem tnftrta. 
©lipfirfn/üi'.S^Ödppflll ir.ytrfr. fignif. %exn\- 
nare , «mduplicarc. Unde ©npliruna / t>t</ 
congemrnaeio, duplicatio. Lt tnpltud)f / ge> 
mimif, duplus. 
©Off/ t>ftö/p/«rr.!£)^CfCt/ vicui,fagw,»ilU. 
EßvttußiQinut voxTeutomc*, domorumeangrega- 
itrmem int. vis , qv* mur6 non ctaudiiur. De voce 
©Orf Quverius in German, antiq ait : <%ro »OCa- 
buloTicumprifciGcrmaniappcllavermc, cq»w 
dem vix dixetim , nunc oronibui dicitur ein 
©Prf/ «Sc va i ia n : ibus dialectit: eeil ©Orp/ ©6rp/ 
©erp. Etfmon non adiueit ,fedeßh ©irren/ 
<alefarere, hmc apvd Saxonei rrypocauitum adhuc 
vocaltirfinc&fanftt/ nos eine gtUbC/ acom- 
modi Ö calUiori ßatione t X>a man (lab^l feve (loB 
UnD ft<^ witWtt» f an. Tmaringit axis etiamnum 

x ij *Pm 



3*7 



328 



duiiwr ctiU ÖtolX. £r«n/ 4u*rm fubttrranti 
«/im $rc«tf ./wi^ oncra/i, luffugu hyc m t <k rcccpta- 
cula trugibus, t/i Tactti utor. dorren 
dutt m rß incalcfccrc ad igncm , binc IDorftp 
confraar^Orf /prcpni* vaporariurn, focut, ein 

9cu«rt)cr&/ eine wunnc 0 1 httc. Horum iuu^ 

focorum , fru fubtci r&neorum j^fcutim mulutuAtntm 
Kon qv.dtm conneXAm & cobmt entern, J'ed od amplüu 
fratium terra rxtenfam ab bujwmodi jbcii rill ÜOrf 

MppclUvere. 2lur Den Dörfern wohnet Die \Xn 
fcpulb / in pagis innocemia verfarur. t£Del 
mannsDorf/ vicut nobilit. ClmtsDorf/ rk«i ad 
»rasfecturam pertinens. JJ'ittftDorf oDe* fljfari' 
Dorf / pagus, ubi ecclcfa de paßor plcbanus re- 
penuntur. £in DvCid>-?i)ül*f / pagus Impenalis. 

ü'A\ ofbnlteis auf Dem Dorfe/ pagatchus , pagi 

judex. Q3on Dorf )U Dorf- vicaeim. 
£)i'rffd).iftv tue / foticta«yh* communio pagano» 

rum, vicani, ruricolau 
JDorftfcty Dörfpaft/ «4 ö'aVwA. paganiau, vica- 

nus, agrcftis, £5". rufticc, a jeefte. 

fpina t vepres, 

Kims. 2iuDotu7 marcubium. !$0C?$btrn • rra- 
£acantha,fpinahuci. JtpageDom/ oxyacantha, 
fpuia acuta, femis canis, cynosbatum. Äreillj- 
frorn/ alias etiam SßeaDorn/ fpma infecaoria, 
ihamnus catarfticus. fccie&Dorn/clavus. Sföeu» 
fcDCi 11/ rufeus, rufeurn. £dj!el)nDorn / acacia 
Gctmanica , pruous fylvcftm. v3tcdf>Ö0VH/ 
rbamnus. ÖBegeboril / rhamnus folueivus. 
StlMcDornr cm Swittcr androgynus , her- 
maphrodicus, fcmimas Jeu femivir. 

£>6rulcin/t><to/ dimin. fpmacula. veprecula. 

tDörncny vcpnbus ambire. ©ebtfmet / fpinis fe- 
pcuii vepnbus munitus. 

Geborne/ dumecum »dumui. 

IßOCt/ aiverb.loci, iifhic, illic. Dicitur etiam 

mbufiye : ©orfen. 3d; bin bi« unD er ift Dort/ 

ionge feparati fumu«, egohic, is illic moracur. 

Qvid agis in e6 locö. 21U» 
bovt/idrm avod&ovt, ©ort etiam pro aeternirate 
fumitur .»Vier UuD Dort/ in hie & illa altera Tita. 

S)0tt # -DUtt/ Der/ lolium, «gilopi. 00- 
bk raube* .'• -fet. 

©Oft ^ ©OftClt / *ttf origaminr, dküur 
etiam X&olgemut. SBif erbofi/ cupacorium; 

S)cad)/ X)rÄcbc/ wp/m. 2)cactKn/ 



äppellatur diaboiut , fathana». ^d>upid)(rr 
r*i\id)C draco fi] vamiger, CqvanioTus. ^i|'(^en< 
Der/nbiian«, flauer/ cccrulcui. .C^rfd) <•.•..;« 

rfl metturnn ignitum draco volant dtUum. Qnt 
$5>äb bat Den &r<3d)en . padum cum daemonc 
habet basc anus. 3dt> I^joc Den £rad)en fehc» 
Ü1 ibt Jfrtüi Riegen/ draconemvolaneem vidi la- 
bt pec caminum. D'.Mch;i tnc/ dcacasn«. 
i>vadjcn!)'ift' * l\ more draconum. 
X)taflOnet/ tec/ d>ftta k GaOico Dragon. Fcjjbt 
Akt ein ^nppclfolDncr/ Ainutcb*, hippotoxota. 

£)t:e()/t>re6en/ gc^ccfjet/ ß^.Dra»cn/ 

.!.;..•; f. Korten/ tor^vere« ^vr.uc, circumagc- 
rc, tornarcealare, polire. ^>eDrcbCt/ gyratui. 
€r t)XC\)<l - cl) / tOie ein tllltetn / gyrarur in or 
bem, uc lapis molarn . Hßeib^bilD auf Dem 
£anjJ Drehen / vicginem in gyrum cogete. 

(Sein etiler Drebet fid} rounDerlid) tu Der QBelt/ 

iliiut fortuna mirum in moJum roratur. ■QVC* 
t)CW fvando tornare jtgnificat , etiam &tt(fiftfl 
dici/Mi-, (SOtf bat Die »ffielt fo runD ^efehafteny 
ah« toann fit <jeDrrdj|"e!t märe / Dcu« mundum 
ita tornavic , ut nihil 6eri posiit rotundiu&. 
grelle Dict) niebt lauae unD aehe fort / ervid curfa 
vagarit ? redi via progredere, cjvid rnorarisf 

feftina. Ctn geDrebtctf Xrinfgefehin / duue- 

tum. i 

2lbDreben / tot qvendo decerpere. l>atfo>on tU 
litbe ^ed)e r »1 Nebrehe! / jam aliqvot feypho« 
tornavic. ÜbDrciniua , Die/ ipfe a£tus detoe* 

qvendi. 

?lnDreben / cornando apxare , affigere rorqvendo. 
5lufbreb<n/ folveretortivcndo. j»er Dreebsler 
bat vu ! J>0l5 UUfneDrefjet / cornariu» ingenttm 
«im lignorum corno confumiic. Stufbrebunny 

folutio , qvas torq vendo fic 

WDrebrn / cavare tomando; €incm Den Uege» 
auv Der ?v: ii '; Drehen / extorqrcre c Rianibus 
arma. viii" bar |"icb »'»ar fein ouäDrebcn f onnerv 
qväm afhite caufacionibus fuis clapfus eß ? 3lu6> 
Die I uim / Oie / prastextus , prophada , torc »ma, 
l .uii.it 10. Sil jebr eher / fcer / cavator , cxxor- 
toe. 

(liulrebeu 'contorfjvcTe, corqvcndo unire. (f< 
i\\ Diel @olD in Die vireibe eitueDrehet / muloira 
auri involutum eil fciicii ftlisiftis. (£ri>ntfid) 
fo in Da^ 2lmt ein u'Drebct / AirTragüscblanditif 
provinciahaec ei obvenit. inDrebuilfi / Aiffra- 
gn vitiofa * lat^iüonc cociupta. 



329 Qt 

CrbrrfXB/ torqvcndo vincerc, round» tapcra* 
re . lucrari cornö. 

^dnMoi / hin nni> brr ^rcf>clr / obvolvere, 

Ptrvoluure , cu cumagcrc. £)f r J^iUlUld brefcct 
fi^ IKB Mf <£*rl)r bfrilllJ/ coclum couverricur, 
rorqvccur in orbem, vcrfatur circa ccrram. 
JfdftrMiet ftcf> bcrtim/ anuus circumagic fe. 
J.TÜjnörehniM / r ic / gyratio , cauftropbc , m - 
rcriio. f mm brn £>a Is nmfc rr bc u / obiorqvcre 
coiJom alieui. 
©fi^rrlKB/diftorqvere, torqvendb perdere. 3Dif 

5liwn»erbrcben/ diftorqvcreocuJos. <*icf> ©er* 
&rff>cn/ gyrum duecre. feirbtcb.Ulfc} / OM/dif- 
tortio. 

3ort»rcbcn / |tifammcntrcf)cn / oedud«Te troch- 

kam , obferoe circumagendo , conrorqvcre. 
3nfflinnKnbrebunq / coagmentum crochlearc. 
€nf}lüfl)&rel)cn/rumpere , frangere , torqvcrulo, 
cornaodo. ©lcid)t>rebcn/ corqvere ad juftam 
atqTaliuccm. tfrummbttbtn/ ineunrarc tor- 
qvcndo. 3*n li-.r fr rohen I rcrorqvere, &c. 
&cbrchct/ädj. cortus , rorci 1 is , tornaulii. @icbrf * 
bot srtlbri'/ argentum pufulatum. SlUcrltJ) <Jf> 
iTrbete SöcrfcV coreYmata , opera cornö facta. 

Richer \S £>red)'5kr < Ccc cornao, cornarius, con- 
tortor. 

£>rd)Un$ S£ ©recbfclunq / Die / gyrario , circum- 
aöio , volutario , voluracu«, a&usqvc tor 

nandi. 

&vcbid)tJ&£>ud)üi4)t/ *d\. &*iv. U. frre qvod 
cur roi)0t tornacili«, corrilis, cornate, 
polier* 

©rOßdtl/ i frei)«/ ftrangulare, laqvco neca- 
re, faueet elidcrc , gulamirringere, frangerc. 
<Erferotje.il/ laqvco niifocarc <&btO$<\t/ Iwan- 
gulaciu. 

dopcl ©tc/ jugulurn,glandi.lofacaro fubjugulo. 
JÖrO§Ci tß rham rvk ex genere turdorum y nomine 

rtccdula. QBrinbropd / vinago. jT^ciDr iMVif" 

15« -1 0&Cr3ipP&rl>lKl/ rurdui minor. «j?rer 
trO$cl/ curdut jnfds, curdcla. £ro{|cl slibi cLiam 
JDl'Uförf -voettur. 

» r i 4 H f 1 » n i / Ol« ftrangulario. <grbre|}dm.g/ fuf- 
focacio. 

>T(It/ ©er/ iör«t>W/p^ojprirfi!urnfcrrc«m,fcr- 
fjtum 4u/ cupreum. ©fenbrat/ Jfupfcrbrat/ 
Ferrum duttum, duöile, juw ; fr deindeetism y>o 
miimi * ,'ic />.'•. JgMnfcnbrat / filum taj. aabmum. 



__ ©f _ 33o 

©Htörnbraf / aurum duöile. enbcrbrnr / ar- 
gemum duAnm. frineilbnif / filum iincuat. 
€d)Ul)* Ö £cJ)Wrerbrot/ iparcum.chelcuma. 
£rte)f/ aaj.tfai'.'.duailii, ftlarim. 

®rafrcln/#&ri>Dcln/ t/vod cemmunitu «fctfl"i 
bell» & Srufcltl (pibU*r t fractilJi, fimbria. 

ÖIIK/ |lH)Cint7 ijulbCBC ^rnbflll/ ferici, argentcü 
anrei fracrillt. 

%X\\b(Uti)U s.ij. &*{v, fimbriacus, laciniofus, la- 
eimatuj. 

^rtOetl/ * örebeit/ duplicare, conglomeruc 
fi'a. ^ i ; '' ." 11 rtiäm rß cornarc . gyrarc, circum- 
agerc. Hini ivo^vc»ttZviU(n/ exercere mili- 
tc« , q-vAj'i cücumagitando & gyando vexate 
tp&re mn oput eß, ut k tnbularc arerßamw. €r 

Hi töol gcaillt mit Dem SBUlfötW 
exagitatur ab c6» (£üirn jiemli(5 trillen/ nego- 
lium alicui factfl'crc £)ic iSMottn lilffen |ld) 
nid^t getne trillen/ militcs inviiö decurrunt* ex- 
ercentur in armis* in morunpugnaecojigrcdi- 
untur. 

Prüfer / VCtV Exctcirator armorum. JrillfTtn/ 
exerciratrix. & fjnbt immevcin $rüitf 

ben anbern / faepe rexaror v exa t or c in vexat. 
Xrillun.l / Dt« / exercinum, rradario armorum. 1 
Xlitlitna etiamrß vexatio. derifus, ludibrium, 
ludifteatio. ^rilfling '» ''fmconglomcrarioncm 
\£ duplicarioncm fitorum , it. excavationem frm 
poltrioncm rornatoris fiimficat. 

triflerif* / «4 ö'i^W. &%ctttött/ more mili- 
tari cxrrriratus, exercitus, verfarus 111 armit, 
asfvcfadus ad rraÄanda arma , promrus , alacri^. 
pararus ad ufum armorum , inftar exerciraco- 
ri* , &: exercirare, asiVcftclc , more ludionit . 

£>rcl ^^riflict)/ t»cr/ müx. a <iyo etiänt drri- 

vatum tjfe tndttur, <tvdjß ex ttibta püsteUconfeUü 
8* lexta; frAbx noßiiurtQriUtn/ conglomerarc 
rlla 1 qvod a Drctycrt ducilvr , buk Etyno t eclanuit. 
Si fvit tarnen pothu <: tTCt) derrvatum velu , ei ob- 
in Je neqv*qv*m fuccenfekitnw. 

I)r^ / öj" J)rdferep / jwi etutm t>tfowett/ 

Jicitur , qy^vü corrilia c9 rorno polica vafa , dt- 
inde omnii gencrij , qvin viliora ruppclIcAi- 
Ha 1 utenfiha ac mobilia» qvae conluu jacenr, 
figmficät. lr.de eiidm dicitur eine JDr4|f am m<r>/ 
camer M utenfilium mliot um &negleÜ<irum. 

®refor/ ^iö'^refur/ &«t / abacus, 

tfW oßtntdticnem vajurum locot*. ^jOlOB/ vot 
£ Iii to'n*. 



33i 



332 



torttätUt t i. f. (Ugant , qv*le§ funt fcfpfii figil- 
Uli. 

&QTföt / BW*, ^ertft / fax , t*da , frU ejwfunis 
lorqvrtur. Per mrtathrf. tß k ©rflt. 
©orfebf f voft fttpulam • ^ rrunxum poft bratö- 
cam rcfcitamrcmanenccm, yvnw eiO( Äraub 
Dorfd^t aw 4»f j dmotal. 

&0tiibi$t/ tdjtB.ut j £ttf$t<ftt£raiif / brasfica, 
cujus feapus valdedenfus cft. 

^Ott/ Der / qvodomntt $0Tt feribunt, exißimfin- 
U4,bocvocabtilum , 91/oiinjuriam, iniqritacem 
Cfdamiiura li«mfic*t , rfJ3r Gallicum ic rc , ci/m y vo 
eqvtdem &i»nd &ipfd re cmvenit. Tort mim no- 
xiam, otfenfionem gfixfionem nottt; frdtton 
intrÜigunt, fvod ifitid Gull* cum Tort «6 r£/ö no/fro 
©Oft/ fwi prr mrtathrf. k Drcbctl tfl , procedät. 
Etilem grO^CM allfUbn/ atroci injuria ali- 
qvem lafderc, imqv isftme cum aliqvo agere, 
gravi damno aliqvem afficere. %0lt etiam brrba 
r/f , feftucago diä*. 

©reu/ beeucn / r° { & fcf oben mm*. 

terpronunciemt, vrdt.it}, t)Ta\UWbt<.ttCtt Ö brO 

betupart. getrauet/ gebreitet y gebrobet/ »»o«- 

r 1 , nn m tan . jaftarc mmas, periculutn alicui Jc- 
mmeiare. £inen mit groben fd>rccf IXU terrere 
aliqvem mim j. .€i*cr Btabt mit y uer breueu/ 

/n< brpbflt / urbi tijinmam 011 n 1 ra ri , defl a»ra- 
tionemmmari. 3ScT bl oiuT . i\r |'d)!a U md;r 
cap.cs mulium latrant.es non mordene vi'-.- 

feebteu niebt alle/ bie ba breiten/ müws jaaa*tes 

ra ro dcbellantci. 

©renung Uramwg / Dfe / *m*M T>unn\ 1 & 

Das i>f oben / rninae,minatio, ftrepitus. >$ef> 
flO/ £>rpblUtg /r* ©rcutlBa/ iEacidin* min*. 

©vobiutgen/ ba niebttbarbinberfteefet/ t'uigur 

cx p.ctvi, min* fraise, inanes» iras ridiculae. 

1 1$ beln ©robcit unberroegen/ define minarum. 

ÜÖtÖ^C ©D«t 2)rCUW / D« / minax , oftenra- 
tor. 

2Dvob*ti<& t rti'&tdv-nüntM» mimrant, mma- 

CtaS ja^ant . : ;' iV 1 :i ac 1 1 <■ r . in 1 :) .< r. : f 1 . 

ID.inC contumacia , ohftinauo . irnratio , mt- 

nx. QTtddm k fertsf)/ V«rt»ruß/ //^«m, iu- 

cu»r. vetumr&tio£fj"<Qlogut k &t<A)Cn tjfe tefl*- 
tur. (fvifrOÖ/J&aubftro^/fumroa contumacia. 
JDein irn$ foB bir batb vetiefc* / Animu««ibi 
ptetinus £raagcruv, 



X rcljtn 5 rfl^f II / lac<flcre , irr i rar 1 , conrra !o - 
n v 1 , temtarc miois. $ro^e|lbU üod) i\n jU / cn- 

dara erigis > Krmen beuten flel-et pa£ XrcfeK 

niebtail/ arrogantianon decetmiferott 
£ rofjer / fcif / mina« , conrumax , arrogant. £fl>f 
Q«r «fi«m /rfrcifr/r crifta galcae, fttt ^^Dcrbufd?. 

£roQid)t/ trol^ialicb/ tru^iaücb/ *dj.& *Jv. C»~ 

perbut, jaftabundus, gtorio/us , clacus , rai- 
nacierr , contumaciter. ©a* ift mir dt! trüget 
0)C|VU / incrcdtbilis audaciat , admirabilis igno- 
Tanti* eft hic nebulo. iroiji^c Dieben fiircn/ 
verba minacia cmindere , vehementius 1 oq vi, 
acritcr invebere. £1 i^i-icn geu teil tfl n teiiunb 
gut / fpiritus ciatos unusqTisqTeocgligit, arro- 
ganüael^odiofc. 
Zxnfyqf dt/ vi* I y t>aa Xro%midem fvtdZto^/ 

co tu mm auo, ) Atlant ia, gloriatio, arrogantia. 
£roQet1/irritare, concitarc. tnflammarc, bdcmali- 

cuimoTcrc, ^idrmßrreeflqvodtLtut^tn. 
^Ibbrobflt/ minisaliqvidobtinerc. ftbbrobung/ 

t>lf / acqvifitio per mmas./rt comminarioncs» 
OlnbrPbeil/ »J"»» ^"w^ DtOÖCn/ corammari. 

bretbuna/DtC / ürm 7Tt 5D ccl;uncj / commina- 

tio. 

^cl>robcn/bebrftUfn^5'bfbreitfn/»irm^wiyfiiip/<'x, 

tucreparc, terrcre minaciter. i>f cM'c!) und / 
braillllig / idem avod }Dto\jUt\$ / increpatio, 

Su bebrob1ici>/ bebrobfain/ bebre-bfaralicb 1 unum 

&idrm cum ftmplki £rot)lld? tfl. 
^tbtrOtjftl / vc: bis mioaeibus obtcnr.ire. Cfr hat 
ii' m JMS *3imcI abacfiTtjet/Ziipcravitcum in hi- 
dendo verbis magnificis. i>tneiU tie £(Kf)ter 
abtreten / isvitis parentibus uxorem duecre, 
fitiam matrimonio per vim tibi jüngere 6c pav 
rentum inguriis. *2Jbtl*DBer / Oer /extortor, 
SlbtrcJjiny/ DU/ violcuta pertvado^vu/go ex- 
torfto, 

Hil* OD« J^eroil^troftcn/minis confcqvi , jaitan: 
eibus «erbis rapere. <£r bat gleicbtcol bai &c\t 
enblid) berau^aetTf (et/p<cuniam tarnen impor- 
tunitatefuacandem exprestltab«ö. 
Q5etr(^et1/ UfmyvodlLtoyen/ terrorrmineutere 
com mm.it 10:11b us. 

<£rfrpfcen / idm qvod autttot^en. (Er wirb bk 
" Sacbe noeb bftilUjtro^eJt / porietar eandem re 

iltt imporcunis uiisflagirationibus« iavito at« 

qrc ingra tus cxtorqvcb:t rem. 

üBicberrro^en/ minas repe«dece. Jroft/ tffiieber» 

irofj rjjcontijcoicr c^ima colloqvi , wbvertcre 
comua, jaftaüo conuatia» 



333 



DCCUl/ DreUlCH/ «tare.freqfenccrire, eon- 
do & redeundo folicicare, gradum addere, gras- 
fari. Alinut ufitatum eß. 

^tOtt/ X>ttf eß ddmonum gtnm , qvodmomni labo- 
rum gerurr fi vUe.tlur exenere , cum tauen nihil 
MgMt. &n$WB$€ifl/fvlfnfvnitfrit*i: Ab 
hoc verbo £ reuten diüta fpirirus familun». 
©rfll tti&m /r^n/iat/hommeni in otio nc^ocio- 
fum&in ncgono otioium, qvi peragir magna 
ücdulitacc nihil , homo vagabundus , incrs, vc- 
cors .infulfus. 

fbnütnfp opri*: fila rudia fr dura ncrc , m/U- 
fbor. in rebus vilioribui anxic occupacum c(Tc, 
Um ftercus duriufculum egerere. tiinc ©roll/ 
©Cr } fß res con voluta , cercs Öfrocunda , ywm- 
t.imodum Cln ZtlKUCl / glomui. 

S^rOÜen/ fc reeipere, difeurfare , magrmgradi- 
£vrli Dtct) hinnH'4 / »page! TacciTc 
hino if roOcn ttiam nctal fuccvjfire vul^b , wä/iiu 
fuccuccrc , gf?pJ-op» if rf»K fuccußttaribta , (b Od 

»uiKln unt> föftudn/iroU/ troll/ rrollcj.«* 
r>en / dicitur. . 
^rpHfT /PCt/ ambubror,aflidue curfitan», Eft- 
qvus uiccuflarius. $u*Ucrin/Oie/ambulairix, 
vagabunda. 

2rcming / t><€ f ^ÖOtf^rctlftl/ grcüus incitatui, 
graduteflufut , incefl'ui multivagui. 

*£reflit&t # ii'OÜbaft i ö «iv. curGians cum 
fuceuftu , morefuceuflorio. 

ffurftroflcji / bintrcHen / bimvegtroflen / «ripere fc, 

<xccdcre«x loco .curfitare. 

JDccuf* / Dccufcben/ flc&reufcljct/ 

fpargere, difpcrgcrc aqvam cumfonitu , £5" vir 
tnrUpi blaicrarc . effutire , «nunciare. QBo 
man tojfcJfct > t>a ni"S »nan aud) breufchen/ p-o*. 
Ubi ligoa cxduuiur, cadunr febidia. & ttWiti 
baf C?brcufdt)Cty imbtr tfuir fonando , eftun- 
dunrur-phni* cum ftrepiru, pluvia fpumar & 
frridet, nimbus eteber exundar, Tcrbcrat hu- 
mum cum flrepitu. 

QTCUfätX/Xftt/ ftrepitans . perfhrpenj , foniram 
aqtaoens » # «ugaior , locutulejus , garrului. 

Drenfftcrin/ t>ir/ &q-»*tf rr r t;e ' ,tiu ' r ß* 

©rcufHf /icemini loqrax, garrula, loqtacula. 
2>TCllfdjCu7 CO» / M» (SrtrCtljcbC/ ftrepuui , qti 
aqvaricfufurrusftiUanmaqtae, difperfioaqvae 
cum qTodam plaufu. $JM<f)t ÖO* nicht f» CIO 
0>(Brcufd)C / ne circomfpergat* aqvam. « 
*um ©<Dr<ufd;< / loqvacirai mepta , gdioia, I 



g> r 334 

inanit qvxdam iermonis profluentia. £>a4 
QOcib h.uiiu gro^&cdutifd^c barvoa a,m (.'••: 
muher j(U omnia foris cituüvit mira loqvaci- 
<atc. 

^rcii|'d)baff ' trciifcbidjt ' - tucilts , &j.{vni. fu - 
dbecr. &reufcf)i$tt ^niKr garronei rutilcs, 
multa inepee eftundentef , plcni rimarum. 
2iu£i>rülfd)fn/ c hnunarc.d» vulgare aliqvnl, fermo- 
nes disHpare. & &mifd)t allerg aui/ tv.it? er r o • 
ret/ ptenus rimarum eft , huc iiluc perfluir. (£t 
i i ällc^ .u:? flclwi |'cl) t/ effurira hxc func omnia. 
SrrtDicufcbc« / U.jrre qvoA %mx>t<u(d)tn / ob. 
nunciare porrö aliorum fa£ra. viö tvirD ollrtf 
fturebbarf gortDr«:ufu)fn ariftt/ qvodxumph. 
bus disTerrtuiatur, fcrpcooo grandefeir. 
".\ ; : iM'aifdKi! adjutorcme(Tc in ipargcndis r umo- 
r ibus, disdpare rem una per placcas ftrenue. 

ad?&r<u fd)c n / UL yvod %ueX>teuföcn / q vod in 
arcanii commi/Ium cd, temere profierre 
Ubcrbroifc^rn/ verbii humidis 6c lapfanrrbu« de- 
■ flucre, ©ii^5ä>cil) Hbf röreufo^t jebn 3)?4«ncr/ 
loqvacula haecfunlicaic bxX omnes blaccroncf 
long* Aipcrar. 
3l•r^rcll!"d)lnl/ blaterando irraucefeere. Qit. jrr« 
t'iiiifduüd.) ja t>i-uqatu<:u$ag/ fa« ilir .Wv i:i 
frol> n?iri> / nxiin i'u iu ^atv* acht / diem ua lo- 
q vendo Licet ac , uc os cjut impurum pro benefi- 
cioduxcrit appropinqvanccs tenebras. 

txdere, eniciari, mole. 
(tum eile , dolerc , uri. Simplex in ufu non efl , fr J 

cvmprfium : Qtxbxltytn. vtrbrfujif mid[)/ 

naufeo ad hanc rem. ^ reif VOK m\<S) I capic- 
bat mc fatiecas. wrlM*0^f tllfu^ / abbcuTc- 
rem ab ifta re. 2>fr^0^«t / pemefui, /egnis, 
orcitanti Sßcm arbritrn tcrorciifif / t»er muö 

JpUllger^ firrbfn/ famcperear.qvem labohs tac- 

mir rpnimcn bi ff / oibil um acerbum mihi acci- 
dir, qvam qvod me invitere dubicaret. ^Ot id) 
rnfinipt Wngrr iuUbdl/ abom nor vicam mc- 
am.iarietas meeepiemiferrimae hujuivit9* : 
Q^CrDroß / ttr Ifl. SStr&rilf 1 1 faftidium , (acte- 
tas, tacdium , naufca, it. ofe; ratio , ignavia , 
grifia. SScrDru^iuUbcn/ratietajYitaB. €i«fn 
5erbru§ rrrrcdeu / ©Orr briitaeo/ aflerce , ex- 
hibere moieftiam , fariccatc afiiccrc , onen cfTe. 
€»nfn ©ertrug empfjaben/ abhorrere ä xc ali- 
qvä. £)<n »yerf riifj ubenvinbett / tatdium con. 
«oqvere, & utuft cm (}W<r S^oracn fet)» / b<r 



335 



©r 



336 



fcoiel QBerbrujj oarbaueu f an / bono ftomacho 

cde oportet , qvi tot ougas devorarc poflit. 
©en 3?frt>ruf linOrm / naufeam k»aie, depcl- 
lere , difeutere f aftidium. £e ift ein großer SScr* 
Drtl0 bcO ber (3<Kb( / '«» P'cna molcftiarum 

«ft. 

1£erbriejjli<&/ #uberoricflidf)/ «4 ö**h>. fafti- 

dioftu , naufeao«, abhorrens * odiofui, invifui, 
jnoleftus, infvans, ofcitans , dornuta/u , cicli- 
diofut, 89* • faftidiose, molefte , odiose, infen- 
ic , ofcitantcr, negiigcntcr. 83erbric§lidK©C 
fcf>4fff / negoriadirUciiia, dura , occupatio mo- 
lefta. 1ßtrtoU9Hfa StvanfMt I morbus odio- 
fus , gravis , valetudo molcfta. 93erbrieiJUd)C 
atiebc / oratio ingrata , rerba tnoleftiffima. -i 
fft niebrt oerbricslieberS / al$ Unöanf / nihil mo- 

Jdtiut eft ingratitudinc pro cotlacis bencftcns, 
t}erbric$(id)~fenn / importunum eile .mulcfium 
«xhiberealicui , farictateaffiecre. $}rrbrie§licb 
Werben / odium contrahere, in odium ineurrc- 

m ©er Q8dt €efrl i|r bem Wen uberbnefc !td>y 

rcrum omnium fatteta« «it* facic fatieratem. 
©ttbrirslichf eft / Wey ürm Vtfrtruß. <5iu 
reeptfdMcner Cimet Flacjrt über feine 95er. 
drirßlicfyrar im Mint/ fidus mimfter non con 
«reritar unqvam de moleftiis officii fui. (Jt 

ijt lauter $erbrfcfHicbfeit mir ipm/ fummo cor- 
pore drmiränegtigcntilrencrur» ad omnianc- 
gotia naufeac. 

<frrbri)jjctt7 *dj. &?«iv.faftidiofus.abhorre«is,ne- 
gligcn«, ineuriofus, disfolutus > faftidiose, 
©fcitantcr. Unoerbrpjcn/ alacris,diligens*im- 
piger, ftrcnuus , molcftns vacans, Iibcr a taedio, 
qvictUl, tr anq v i llus.acq vicfccn», &Adntr}>, ute- 
ri t er, vclociter, impigre, tranqvülc. 

2)CC1)/ *<*}■ tndtci. tres, tri«, *!lfler guten ©inae 

finb brep / bis aut t er q vod pulchrum eft . 
fan et mit ©reoQöortenfagcn/ «ibusverbwef. 
fari licet, ©reo unb OreO tft feebt / erea €t trt« 
«aciunt (ex. €t gehet fcfciinb auf breo / nora 
tettia impendet. <£t bat Drei) <\c fe^laacn / au- 
«Uta eft bera tertia. fluf tilgen breo ivcni^s 
tag / in fefto Epiphanias fivt crium regum. 
• O bret)' nnb »iermät fedlfl / o terqve qvatcrqve 
bcatü (Einer/ bernütbreoen^ferbeo faret/ <ti 

tariui, altks ein JDreyfp inniger. € iner / ber 
r<D ©eiber bat/ trigawu«. 2)er bten ^>oben 
f>rtt/ tnorchis. gin Berber von breo Seilen ei 



br eiv tcroi. ^e breo unb bren )ufamraen rotten/ 
conternare. (Eine ?etf rou biei) f^bren/ tnCQ . 

ii i ii m. 3 e tt pon bren Sagen/ uiduum. 
3reo$iay uiguiu. j^reo unb breo^ig/ uiginta ttia. 

(i'iu ^reopiaer / hämo mginta annorum. 
T r er :• t (mal / uriciet. (£uie 3*ibl von biengiy 
nuoicruicricenarius. ^Cbten^iO/ triceni. ^r 
üi in breo9i9 Sagen ni$t ba ejemeffn/ tricenis 
cuebus lauiu. ^ er D r ei> 5ia jic / trigcilmui , er i- 
ceüioua. 

Öreoet/ tfX)rco(i!IO / tet/ cerunciua . triobolut. 
üier £iKnluiic raad)eu dnen (5roffi>cn / qva- 

tuof teruncii conöituunt groflum. 

Dritter / fcer ©ritte / tertiui. 3* &bt V« / baf 
bll fdbbritte Fdinett/ vcltm« emius ut renieet» 
S3a ifl Fein&riitet »er ba üben / non datur tex- 
tium. 3UU1 britten/ tertiö, tertium. i£üi( v nv 

dritter *ut ©ebritteter / tertiana, ©ebrrtte 
ot>ct gebrittete 3ab( / numerus ternarius. £>a i 
arpfce gebrittetC (Qot / SacroCinita Trinitaa. 
X)l fttbalb / cUio cum dimidio. 

©rillg / trinaen/ ifb brang / brdngte/ 
icb bvunge / gebriuiijen c-* gebr^ngt / urgete» 

unpc I lere, propel lere i ftiparc, premere, coge* 
re. Jf)art auf einen briugen / impetum in ali- 
q vem facere. ©nrd) ben tob m$ Vebeu brinqcn/ 

feliciter »itatn commutarc. ©rmaenbe UlltiU 
toenbiofeit / urgen« necciHta«. ^ä) »erbe ga> 
brimgen/ baruinmu^ icb anbere aud) bringen/ 
preflus premo. ©cbruiigencr 2Uc nv anhehtut* 
feebrungencr 5BiBe/ Tolunca» coacla. 

Öving^er / Ölt/ preflbr , exagitator , impulfor- 
JDnngeritt / Ml / f amina urgens , lacetTcns , (H- 

muiatrix* 

©ringung /©<C/coaAio,T«atio, preflura. DM* 
tur rtiam tas ©ringen. VBai man gerne tu hu 
baß beoarf Feiner ©ringung / q^id opus eft im* 
p ulfu fponte agentibus ? 

^Ibbringett/ cxtorqvere, a Jimcrc, aufmc, abri» 
pexc , intereipere . inrerverrerc. 2lbbr iU>KV ero 
ptot , iotexcepcor« Sbbrütgung / extorbo , erc 
ptio. 

Zubringen/ intrudercre,prcn(are. (rieb mit feü 
neu (Barett anbringen / ingucre (uam operam. 
Cluknuger / invafur. 
Aufbringen / urgere , cogere, vi imponere. Buf 
bie »crfaHvne Strafe bringen/ commiflam po> 
nam perfcqvi. SI7an bringet it>m auf ben 2eib/ 
ngraculae m »cunwac res cü. Sliifgetrungene 

ttolrcdf 



337 



338 



(Stohren/ merce* aücüa «. Aufbringung/ Dfe/ 

violcnu pcrfvafio, incitamcmum, invitamcn- 
cum. 

Slusbringcn/ cliccrc. elu&ari, cjicere. *luffgcbnjn> 
(jene Xrincn/ expreß«, eliciut lacryoue. Qlu 
gcbrungcn ©clt / pccunia vi coa&a. £>en 
iSd/ipcip ausbringen / fudorcro eliccre. SMus 
Dringung/ bit/c]t£tio. 

£ ii r d) t) 1 1 im c u i nb u rcf>^rin i f n / eluflari, perva- 
derc. ©ctDalt Dringet bltrd)/ potencia orium- 
phar, viocic, violcnnapcrfringic omnia. & 
Dringet mir C-urd) 2)?arf unt) 2>ciu / pcrcranfit 
animum, prxcordia cangic, commover, infiam- 
mat. 

Einbringen / inferre, immirterc. fD?if ©orten in 
einen bringen/ verbi« urgerc. (gid) in eiued (5ü 
(er einbringen / mgurgirare fc in alicujua bona. 
Cid) in ein Qlmt bringen/ funim fehnaufcere, 

iqgerere officio. 

©raufbringen » idanferi .p»./ aufbringen/ urgere, 
profeqvi, contra audentiiu irc. bringt hurtig 
brguf/ alacritcr feqvimini. 

{)eriUbringen/appropinqTarecum impetu. .£ht 

bringen/ acccdcrc violcntcr. Einbringen/ per- 
rumperc. flcflcbbringen/ perfcq»!. giebencin- 
bringen/ intniderc« inecremtare, inccrmifcerc 
fc T interponerc. 

Serbringen / mV« <j wi ans Dringen / extrudere, 
ejicerc. €incn aus feinem £aufe »erbringen/ 
domo fui aliqvcm extrudetc 33crbringung/ 
We/ exaclio, cxpulfto. 

©orbringen /prxvalere, fupplantarc, anteoccupa- 
re, ante venire , anneiparc aliqvcm. ijjor i'i'iit ■ 
aima prxocoipatio. 

^ringen/ meiiwfcrtbttw pr fl qvkm brengen / venii 
enim k pretn. §rang : »»/! vrtif rffr *b Qjng / an- 
guttut, feu engen / anguftare, qvodnon difrlictt. 
hfl Auirm J)r i imcu plw >\ vkm Dringen / vrolen- 
tercogere, angcre.aräare, coanguftare. \r\(l) 
an bie SBanb bringen / Mt mm o apprimere. 

^<\i Mngfltl tt<t> tl'el Y Qvid arcla* mc? ©e^ 

Dringet »erben/ in anguftia* addoci. 
£ringcr/DeT/ coa&or, execuror, pracfeclt>i,ex- 

ador.cxjgitaror. ©ringerin/ DM / coadrix, 

feemina anguftans. 
©rang & ©ebrann/ Da:/ »/. D<w ©ebringe/# 

jDrnngen/ coa£ho,ftipatio, prefl'ara, calamitas, 

miferia, affliäi©, coercVio, adaAio. ^ito CS*. 

brJiniegerabten/ prcmi, coaräari , conftringi. 

Cinrra allen £rang uwubn / m anguftias a«i- 



qvem crahere , in fummum diferimen adducere, 
cruciarum aheui inferre. Vr ich aus" DCtn C?5f - 
bninge beraub reiben/ emergere ex nulis.cxpc- 
dirc feex xrumnis, afTcrcrc fc mlibertacem. 
©ranger/ ^Dft / in qvibtudäm lock tß decipuliun <o* 
Uimbanum, k corrtlionr,votl jDrang/ diButn. 

£)rAngung/ Dte/ U, r/?^voi JDrvmg e^OeDcänge/ 
nifi,<fvodfrmprr afHidionem abalio prorenien- 
cem drnottt. ©Ott bcrgcbe bir Die ^rangun- 
gen/ fo bu mir angetabn oafi/ remueat Dcus tibi 

mala , in q«a; mc coojccifti. Sed Aicitur etiam 

£)rr.nqfal & Dr^ngnu§. t/ni^brangfilig / 

fc^ Adverb, ardus. prcllus, afiiiclui, Tcxatus , ex- 
agiutut, e> ■• ar£rc ( prcrsc,calamitosc. 

DrÄngic(>f / brengiefyr/ *dj. &*dv. ardui, ansuftu^ 

prcflui, & prcCsc. Coiivenii cum DrängfOUg. 

Ebringen/ ^.jtWSibDrincjcrj/cxrorqvcrc, ri 

rapere. 

Anbringen/ commircere, apprimere, collidere. 
Slu^brilugen/ id. free ovod ibDrlngen. ©fiter 
abbrgngcn/cxuuc boni«. 

Erbringen / idtm q-vod fmplex fer&ngen/angcre«. 
premere , compelicre in calamitarcm, incom- 
modarc , dolorem inferre. £&ebr4ngung / afBU 
et io, ö" 9>ebr4ngnfiB. ^cbviugt fe^n/emu & ca- 

lamuatibus exerecn. 

Einbringen/ binburebbr jngen/ perrumperc. 0 idi 
mitten burrJbä !Bc(f hinbringen / per mcdiam 

aeiem perrumperc Surchbringung , DtC uan- 
' Gtüs violeutus. 
Nachbringen / perrumpendo inftare , tranürum 
omni iludio pe nci] v i. 

föcrbriingen / iugare, exeruder«. fDcrbringung/ 
exaetto. 

Wegbringen / arcerc, urgere, propellerc, idem 
efl yved Ausbringen / loco movere. SBegbrin« 
gung/Dt'c/expuino. 
3crbrdngen / coarOari. (gr bat fid) ierbringet/ehe 
er hinein Farn / ba£ nirlH? bruber tfi / adeo com- 
primebatur , anccqvam pcxriunpcrct turbam, ut 
nihil fupra. 

X>rtfv1) / Drcftben/ i<& brefd^ / Du bn'^ fl/ 
er brijeht / wir brefchen' k. 3$ brafeh Sf'brpfd)/ 
id) bleiche gcbroiehcn/ criautre, tnbulii <m- 
mentum excurere , frumenta flagcllare, &per 
extenftontm, putfarc, verberarc» percurere, ferire» 

verbenbus mulftarc. 2luf (crrcr ©enne btifcht 

t du- nicht w\l tritura in rnbularto vacuo eft 
Atpcrvacua , fiov.cz nibilo nihil Ac , &de*Üi*- 
9 mibm 



339 SS 

nihttfintanbw chm »jfopi« ereditotU exclttdit ägen- 

DtcffjKnV prvr. a&um agerc , Uborcc ranos fu- 
fcipere. UltyrtrpföcilC ®,irbcn / mcrgites plc- 
rx&non cxcufTz. 
^rcfdjer / Der I triturator, fhgcllator, frumen- 
torum excuflbr. £>rcfd)fTin /Die/ rricuratrix, 
formina frumcnta pancis cxauicns. (£t {Wft/ 
ItMCCinjDrefctKf ' tmuratorccft voracior, /» cf- 
tur de pamphago, poiypliago, man Jone, 05 omni 
homint tdace. 3nngchftc!(fyfr / tabula foren- 

Gl 

£xc\Mw / £rrfdKrco/ Die/ «/. Do« £>rcf(&eti/ 

# <Stt>rcfd)< / trimra, tribulatio, exctiflio & 
fbgeltatiofrunirntorum, u. pcrcuilio , pulfatio, 
Tcrbcratio , idhis. 

JDrcfcfcidjt / freföfaf: # brcfdjfRD / *dj. & 

rrituraoi , trituram referens ,aptusadrnturan- 

dum. 2)rcf(t)i(&tC QMrc/ frumcnta in bor- 

rcuminTccta S^repofita. 
flbfrcföcn/ trituramabfolvcrc, fiuirc, r/.vcrbc- 

ribus aliqvem cocrccrc, vifccradedolare. 
21u)>r > :»d)cn/i^f»M^ , o^2lbt»«fd7<n «» propria fem- 

ficAtujnt. (£6 i|t nunnKbrp alle« aufecDrpf<&cn/ 

nihil reliqvi ad rrirurandum adelt» fupercfT. 
9lU6Drcfd)Cn / fpicas probe perticis cxcutcrc. ©if 

©arbcn fint> gar nid)t m\ antf^rinrofd^en-/ muha 

grana in fpicis rclilramnt, intacta funt. 
<£rbrcfd)Cll7 trirurando lucrati , dmtcmrx tritu- 
ra ficri. 

£urd)örefd)cn / idm fWaueDveferjert. Siwß , 
c<f riiM tirm 9 wi l)<riWt>rc(cb« : m . (Eine rage 
Ptir cbbrcfd)Ctt / oD«r !,cvnmDi ■ •;»\1 # n 11 feriem fru- 
menti excuecre tribulis* 

gprtbrcfd)Cti7 triturando pergere. 9D?ifb r cfd)rW 
unä criturare. %ld>DVC|<!)cii/ alios triturando 
feqvi.. SSP^rcff^fU t primum cfle in tritura. 
5SBictcröl*cfd;CH t altera vice rriturarc. QBicDcr 
fibcrbrcfdjCII ( adhuc ferne! tnbulam inducerc. 
3crl>rf fu*>« / triturando excedere , comminuc 
re ftramina* «raiia. Qv* compoftia omma etum 
in alter A ßgnificahotte U\:m babent H> in verbo 
^(fyUqCXl addifctrJafrr.:, 

©l'Oft / DCt/ fic in PrTf.i , WrpphaliA .fgtlik Ger- 
mMtidclncU dicitur facrapn , prxtcdiu, jud<x loci ; 
ncs avpeUsmw : 2üm>lMr»tt / ^ImtftVeCflMftfr/ 
0d>5(?<t. Sufacortfft j. Druidir, Crltarum fa 
irrd*tibtu\*> fimui juduitta. Eß<Him vtx Diuidsc 
mt re Germane* , fuKOttfr veritaeu ac Ädci Dofto 



Qt 34°. 

rem. &rOIP ntmtpjr fon&t fidrm , & tPI# japif*- 

fem , Mtlbgrntem .rntft ^ronjn»i§ / ac ex hoc com- 
trafte , vtl älU dtdeElo , §r OlPifj / &XWt I & ran- 
dcm^rofl. Hincvnüunt : ^an^rO|t/ pracfei 
provinci* . w/gd Dioffattu. SCctdjSPrpft / f«- 
nator & vicarius rrgi« . vnJgo Droturus regnL 
Hinc: üanbtorPllfD/ Olf/ fatrapia, tmlgh Un- 
drjfttw. 

©l*Ut/X)nitnt/ «y|.caru«, fidui.accepnn, 

cj.yuip'ijioi ;fY»'*r>ci nomcnfMl, utexWäe- 
rsmo , OttfriAo fffeüt'u antiqvti frriptotibut tndtie 

^Drütte/ /«'Xriiftc/ ote/ ^«»x jw/^vr fami» 

nam fapientcm fr/ prophetriam , /«/*/r Tagam 
vencHcam rtotst , qvrmadmodumttiam ^rUlPCII 
fiw Erlitten / magos, impoftorc* & necroman- 
ticot figmficat. Htm JDctil^cnfu^/ yvod Ö'Älptf 
frj^ Jicuni : figura , haben $ impheitos duÜm trifi<€~ 

tui<jrn:.j. t in hunc ntodum , 

^CAUll / Uem rfl qvod Hebrdtorum Amen inrv 
edito nomiuii dtvtm ^rilttll/ trvttfi n\ciicrcuie , me- 
dium tili i u s. £s iü (r^uil tpabr / ommnö vcium 
cft. Xraun/ id) idjcijc liiert/ finccicdico, nie 
non jocanjuro. 

grauen / getrauet / k ^rut/ £dcre t crcdcrc, 

contidcrCt r<qvt alicujus fidero , &fer txtenfif 
nrm: duecre uxorem , copular<«onjuge&novcl> 
lo». a r »111 ?\<l f 11 r t bA8 iVcrf ivi\; tidc, Ted cui, 
vidc. li-j ifulr.n tiid)t i'.UcjtttiutraiKB/ cjusfidei 
. non facilcconimirtendumcftaliqvid. ilMlKll 
l\ rit 11 U iu 1 11 nusqvam tuta fidci. §Dv.<D lUag 
btin tljrlidn'ni ?D?a»inc rool trttuni/ cft «a boc 

hominc faucl uliir.a fides. bcoi»cn £«1CC |Ulb 
in'd) nid)t QCtrcmct / duo ifti hominc& nondum 
copulan <unt per facerdorem. 
i r .Uia" / Der / ndem Habens , credttor , ttrm < v- 
dos conjuges copuLans. iiauci'in / Die/ crcdi- 
(rix. 

^rninin-.U Die/ fides, aclus credendi pecuniam, 
condlia £5' aha fecrexa, iL bencdtAio facerdo« 
talis-, fponll dr Yponfas con{unc)io coran) (acte 

cccleJi*. ch iU-übf bt-na- Xrauuno baben Die 
^pmpliinrnten ein €obe / poft faccrioulcm co- 
pulam vetba anutoriaxeflanc. 
^rOUt / < l U U a' : I **> fidelit , fideliflime Sc m- 
ciracaddickus « charu« , charifllmus. ?.\ u u r i\ui 
tCX gCcUnb /amicc fidel iilimc. ttAüUfax 
^dj^ft/ charifliBuaainu mca. 

5wn 



34* 



342 



^rCU & ^rClie/ OW/ fidcs , fidelira?,finccritas, iSJerfraufB/ fidcmalicujut feqvi , niti fiduciaqva- 



honcftas , Integrität. Simtftreil/ Melau ofli 
Cialis, (^betreue / matrimoniale fiJcs. ®c» 

fdjimnfte Srcuc/ fidet fiöa, fucata. Mk6 
rreii / filialisrc?erentia. l'icbe. rrcu ■ amatona 
fidcs. Q3at ertrctt/philoftorgia.affcdtui patexnut . 
Uubcrtabnentreu / fidei fubditoruin jurata. 
3un^tiii ©Der falfehe £reu/ (Scheimrc«/ idem 
qvod gefdjmmlfre Crem / H Je» vaua , dubia, 
rucau , corrup t a , ambigna , nutaos. & i\\ hfUf 

iu ; ai cut fei^m Sühn um t)ic £reu • fidet hoc 



dam aliorum fidci, mulrum fpei ponerc in fi Je 
alicujut. SScriranuno. f ipet optima de aUcujus 
fidciitate. <£ÜinUC(ro.i< WrttaUf.il/ conctcdcre 
aÜqnd alicui , committerc aunbus aliorum fc- 
creta fua. 23crtraufcr/ intimui, familiarii. 
Sinüßrchfclomraotcr/ murub, rcciproce, ao- 
4)?c confciiu. !ÖcrtrcUUd)Fctf/ tamiharirat , in- 
ci ma conüctudo. £er trauen tütm rß defpon- 
u rc. £s finl> »ertr '. in e 2tUtt / nomine« Amt dc- 
iponfaci , matrimonial! fidcconftri&i. 



uoftro asvo eft rara ar* in cerrii , nigroqvc 41- SlnPCftraUftl / communicarcaimaliqvo. (£iwcm 



millimacygno. QWbrcct i ne £«U/ violara fides 
$rcu bin / £reu hei / wenn id) tu »er Qklt Inkttv 
qvacrenda pecunia primum , rirtut poft num* 
moi. 

Untreu / tue infidclitat • perfid ia , fidet Panica vel 
Graeca. Untreu fehlet feinett eigenen .£>crtn / 
f«epc >n magiftrum fcclcra rcdicre iiium. (ß?an 
halt ifyn vor untreu / Je ejus Ilde fecos aeftima- 



ein Slmt anvertrauen/ provmciam aitcai et edc- 

i c, pra^ficcrealiqvcmmuncri » officio. 
%\\ttM\<WiJ.<jV9Jtta9itn/ fidem habere, adjun- 
gcre, tribucrc.adhibcrc fidem aJicui. '^d) rianc 
ihm aüetf outet! $u/ compertam, expiot aram ha- 
bco ejus tidem, omnia bona fpero de illiut inte« 
griratc. Milien IDU6 H\(* JUtraUCO/ßniftra qvaeqi 
om mar i de aliqvo. 



tur, infidclitatisfufpeauieft. 3d)Wrrbcmid) riN,...^ / K«..Vrf**t / aAh.', -f t- l 
Vor Untreu febou offenen / com« pcrfidia* , -OCUCt / WUrfCH / QCDrUCtt / ptemere. 



mcop timcmuniam. ^ch blll feiner UtltrcU IVOl 
innen IVOrbcn / perhdiam ejusphit faru agnovi, 
expert us Tum. * 

Srcucr / fidclii , fi de prxdirut , honeftu? , in- 
teger. <£iu alter treuer Qreunb / homo antiqv» 

virrutis * fidci. V übe (getreue / fid de* drlecli. 

€iu treuer greuub ifl viel (ttritei wehrt / fid» 
amicus thcfaunis ingem. (£r ijl mein fveueüer 
Liener / fidei plurimum üli habeo. Untreuer/ 
perfidut , malitiofui, infidehs. vüv i|t ein im 
treuer ?0?etlfcb / homo parüm bonae fidei eft, 
nulla xeligioneac fidc ct. 9ßer Del Untreuen 
Qt'ftQ i|t/ iftfflblicn untreu / toluntatem tuam 
alicujut pcrfidiai Ii qvis aferibit , ipfc fidem r to- 
lalle centetur. 

Neulich / adv. fidcliter , fidelitHmc. \\n rrnilich 
perfidioce .perfide, maliuosc. Uli rvenk'b ha 11 
belli / perfidiä abutt. 

aBetranen / fidem habere. Vfttaiim ideo mn tfl , Ji- 
amm Urnen : Sin hrcfil'ct'. Miiter .\;.ht coniilia 
riut mtimuiv cu\m fidr mtilur Ptincrfi, 

CDJUttrauen/ difßdere, non crcJere , fidem alicui 
derogare. ü>as istraucn / diffidentia , fufpt- 
cio. SJitftreu / öic / titm qvod Untren / infidc- 

Ir.al. «4 
£eid)ttraucn/ temere credere, facile fidere, fidc 
abuxu ^itt tcid>rtraucrU>cr / crcdulus. 



angere, oppu^nare, airligerc, impugnarcangu* 

ftarc. t>\( ^iiacnb ivirb gebrüeft/ aber nicht 

unbercjebritcf t/ virru* premittfr, non fupprimi- 

tur. 34) werbe m meiner (£atj»e fehr aebrtwff/ 
eaufa mca ludificarur, labefadatur , debilitatur 
11- 1 tum m modum. 3e nu bv 11MH bid) brüeft/ 
ie rumlicher bir^ ift/ ovo acnüi te impugnanr. 
eö plus accedetad laudem rua-v. ^a? Cilp bat 
ibna.ebrU(tt/ludrficarus eft a fuceubo. Seeib 
bn'l(f t (ihre / tnvidiagloTix ineubat. (rrft ae» 
bvmir baiinbe(](urlt/ perafperaad altra, poft 
•aubila rhoebos dr jubila. ©er v?duif) brüeft 
mich / calceut me urget , premit. & nnT'ü nie« 
tnaub/ tro ifm cht vr muh brüeft/ all ber ibn fclbfl 
anhat/ prov. tu fi hic fit, alt ter ientiat , f. e. unw- 
fviitfa fttM kj.'.i f!w frntit , aram ornnet alii. SDCf 

fd) priieff / wirb oft Ffua oan>on/ paupertat fa- 
pientiam form eft. (Ein i'aum brüdt unb 
WCld)t bem anbem / arborarborem fugitdrore« 

mit. ©aibiücftftulanac unb toilft nicht bcri 
auö/ q^idmuflltat? ^ic^Rohtbrucrtben guten. 
üDitmn ^im(id) / bomit illc noilcr cum pauperie 
eorrfliclatur. 

©rudfer/ 0« / exaftor, exagjraror. Dicitur etitm 
avamt. €in X)riicf er/ Mrgcr^dj/ ^ «5r6cf 4 
Pfennig ' cocio. ^riicf erin/ 9lC/ fccmuia ava- 



ra, cx.igirans. 



<&rucTHue[/ Vit/ cxa£tio, cxajuatio.prcflkra, dici- 
£ ij tat 



■ 



343 

tut tium Drürf f iu X>at ©raffen ber ar» 
mcn Senre fd>rei>cf ijrn Gimmel / Aipprcffion« 

paupcrum clamicant in ccolum. Dtciittr qvox 
e in ©ruci/ opprcffio, moleftia. ©ebeimcr 
Drucf/ ein ftfmxerer ©rmf/ heu dolor ! qvam 

mifcrcft, qvi in tormento vocem non habet? 

€r ld§r* nicht/ er 4iebt ihm nc<h einen ©ruef/ 

non intcrmitccci qviu in eum miferiarum pro- 
ccllam aliqvam excitet. <£in ©rutf ÖBcilUt/ 
preflura, faftum vini. ©er eflte ©rurf / prima 
preflura. ©er anbere / ber brittc©rucf / "ora- 
tio, rertiatio prefluras. 
Slfrbrucfefl / propellcre premendo. Slbbnicfea/ 
etiam dicilur catatbteß. dt morre , &ovidcm k rt- 
traHd lingulA fclopeti pro cxplolione , iU , ui ab- 
bmef cn / hdc fiimfiiM one idem fit , qvod cxhalare 
animam» 15 Der legte 3lbbrucf / ex trenn« vir» 
hall t us, cum juvma t corporit vinculx evolat, & vi- 
tämjolvit rmiprando. 

SUtbrncfen/aUidcre. (Einen an bie SSanb brnefen/ 

contra parietem preflare. (Ein SRlgMtta All 
ffch binctcn/amplexari poellam. 
(Hufbvncf cn/ imprimere. ©a$ Siegel oufbrfttfcn/ 

fignare, figillum imprimere ©ic SlufbrtJCfmii; 
betf vriöU'l?/ 1 inprcslio (Igilti, figülatio. 

5lu^britcf cn/ exprimere. sjOJif antfaebrücf ten 2Ö0V 
ten/ ▼erb« c*presiis. 9^brucfunn feiner 9)?ci 
nuttq/ explanatio, explicatiofentcnti*. 2|u<? 
rumflic!) exprefte.diftinfte-. 

SBebrftcf tn/ ii. yw>i 2fttfbrö(f *rt/ &pr<tttrta in an- 

guftias coojicere. (gr ffi onietw febr bebriicf f/ 

coarltarus eft vehementer, ^tiriichinij mit 
bem vrtracl appofitiofigilli. 
Crbrfirfen / fuffocare. ©a* jpinb im Schlafe et' 
briicfen/ infantem in fomno fuffocare , animam 

tun intercludere. ©ic £enne hat bie €per im 
€:'4cn crbriuff / gatlina ineubando ova fresit. 
dirupic. €rbrfimin<}/ Wf / fupprcsfio, fu/tb 
cario. 

SR Jthbn'ii'Feit' premendo continuare, feqvi. ©eine 
Vre r tarnt brutf cn nach/ conciones illiui fuc cum 
& fangvinem habenr , ftimulos in audicorum 

animis relinqvunr. ©er tttachbriicF ber 5H3crf/ 
emphafi«. ©tc QBortc milden einen 9eachbnicf 

haben / verba cum cffcäu Arne aeeipienda. 
3^ld)bnicrlich' nervöse, fignificanter, cohaereu- 
ter, conrinue, miloi effeftivr, cum rjfeilu, rechter. 

€r bat ben flRachbrurf nfd^t/ tan nioV nac5< 

briicf i'n/ ad continuationem rei mediit AiflScien- 
tibus dcfiiruirur, feqvcla deficit. <£in |*d;I<d>rci - 



344 



9(iteJ)bracF/-pigra rcqvacita«. Dicitur rtidm tu 
rt milttäri D«t 5Rad)bnict/ impresfio in hoftea. 
iHMrltffpQprtphic* ve>i SRactbrflffen / exponitur 
reeudere libro», qvod vidtproximt m/,«. 
^OtcberbrÜcFen/ retundere, par pari reterre. Jbat 
er mich «icDriicffC / fb WiD id) ihn »ieberbrutfen/ 
fi me exereuir, renonenda, vindicanda erit inju-» 
ria. Sed ©erbrücfctl efi degravare, exigere, eji- 
«cre: 93trDriictcn äutrm regere, dithmulare. 
SlÄncn »erbmefen / Aipprimerc lacrymai. 
SSerbrucrumv Tuppresfio, disürnulatio. 
Unberbrucfcn/ oppnmerc, Aipprimerc Unber> 
bruef ung / 0<c / oppresfio, fuppresfio. U«bcp 
brucrer/ Oer/ oppreflbr. 
3üf(immcttbrucfen/ (Vringere, eonftringere, com- 
primere. <gin infrtmmenqeftrucfrcr S?e^er/po- 

culum comprrflum, conci vaflätum. 5««/ &*lu\ 
compofit*,ut: ^)inetnbrf!Clen/ imprimere , depri- 
mere. 3e rbrurfen / conqraflare, dirumpere, 
frangere. Suruttbrncfen/ reprimcrc,.e$r. ntf 

ufu adltfctitda. 

mprimere Iibrum, exeudere« 
typii deferibere. J)a< S5ueh i(l falffjf geDrHcft/ 
mcn dose hic Über impreßbs c(V f multa peccä« 
runt hk hbrarii. ©ebmcf t< 55ö<ber / libri im- 
presfi. ©ebrurffeifeinwat/tdapifta. (Einem 
ertthtf jub viiilen geben / caleograph6prcl6 opua 
exK'ribi curare. 

©rncrer/ #w£#ri<S5u(hbrncfrr/ Oer/trpogra- 

phut , caJcogra'phui , exeufor. Virtti riiT|,i UT 
Bruder/ di!igens,artcnrui rypographua. (fln 
^lipfcrbrucfer/cabularumaenearum impreflor. 
<£in £einn>nrbrutf er/ phrygio, ÜntcorLm piclor. 
$ud)brucfcrÜI7&te7 rjpographa, calcographi 
uxor. 

©rntferen/Ört/ cypographia, calcographia , ari 
exeuibria. (gine nwIbcüeOre ©ruetereo/ mftju- 
öisiima offteina rypographica. 

©nicf/ üer/ impresfio, typus. ©er (SehrfnbrucrV 

rypua emendarui. ©er SBiebcrbrndf / rypus 
rc« erat us. J)cn jDtjKl lefen/ perluftrare ry- 
pum. ©en ©riicl bepern/ corrigere, emendare 
typum. ©er©rucl i|r febr falfd) / typus fearee 

mcndii , erratis librarii refernis ei>. /n paiüim 
curioforttm tdjiciemw hic ijvsJam charalrcrum n+ 
mina ex Cah^fiorum Tbrpturo. 
^(hliff/ lyni.charaÄerci. @rc^ ©erfill/ typu« ri- 
tuiaris. Uin iVrfiil mannl ula bibliorum anti- 
qvornm. Sgibcs antiqoa; typus bibliorum aoet« 

qT»n»m. 



345 



346 



nvorum. £amm teurfeh/canonicusCJcrmanicu«. 
S«Ut!*dKic«f4>rift/cypui rextuali«. $itkl|d)rift/ 
cypus biblicus. 5J.nu 11 / canonicus major. 
C>r0R 'Jlbrl|d)rift / rypus biblwus graudior. 
CDiitldir f (IIT/ media trartura. fötttct ^fd)a\l 
b.id) media Svabaccnlis 3i}cro gr "-fmr / Ci- 
• ceronuna fraclura. Ki vrdjlWbrtdjCV / mi- 
nor Svabacrnlli. ^tV.tttirlciU / fraftiuiuu'a. 
£afnBi)'(t<vB(t>rift/ typn*/ cbaxaaercsLatini. 
£crr anriaiM/ texcualu an t iq va. ® robe Furfio/ 
grandior curfiva. 2>ibel iilltiqpa / biblicus an« 
nqvus ^OJirrcl aiUtqva / mediui antiqvm. 

5Ji ittcl furfto / medms curHvtu. 3 ijci'c furji»/ 

ciccronianus curGvus. 2i}ero üttCtqOa/ ciccro- 
nianus anciqvut. (Sarinunb anti^u/ mtauca 
Romana » gaxamundius antiqvus. tyttU AütV 
qva / parvus antiqvu*. Littel föi cf / me- 
diui Grscus. 3»i<-™ ©ref / CiceroniauusGra»- 

CDS. 

^IbDrucfcn / id. >ß <rvo.i bruef en. 'Die eingelaufene 
jjeitungenabbriirtcil/ noiellas allatai typ« de- 
fcribcrc. Oer ?U cruet / typus, excmplar, de- 
fcriptio typographica. typus imprefliii. 

Unterliefen / finirccxcudcndo, cypum abfolrere. 
©eine 23t w finb noeh mdjr gar aujgcbriicft/ ty- 

pocheu ejus carauna nondum plcnane defen- 
pfit. 

©ebniefen / rypis implere. ©a$ ftapicr i(I ganj 

»Oll bebrütt (/ coia cluna r> pii retena c(t. 
geblbl'Utfen / /h* ScrftruefcH/ crrarcincxcudcn- 

do. mendose Iibrum impnmcre. 
Siiichrrucfni / libros exeufos furtirr reeudere. 

(£in 3}ad)brutfer/ plagiarius, für aliorum libro- 

rum. 

tBk'berbrucfen / fccundl vice rypis defa ibere , de- 
nuö cxcudere. 

Briefen/ ctiam pudicedicirur, Tenrrem exone- 
raxe, lerarc alruru, cxccrncrc , opus natural fa- 
cere, cacare. 

exerementum. 

itercus, olerum, merda. 33rid)eT ©rrcf/ foria, 
0rvm. @af eilbretf / ecenum, fimus, lutum , for- 
de! , itlwv ics. ^tenenoreef / äbufrvk mcl diatur. 
%JfflrD<rbrfcl/«geftiomarcium. 3n©rerffal» 
kn/ in lurem meidere. <£r trefft fo tief im ©reef 
nie id)/ m eodem h*Gtat luro. Milien im ©rret 



rium , colurabinurn. Jeufetöbrecf / Ufer, a/Ia 
feetida. 

©rcdid)t7*ij Ü 'Adverb, ecenofm , lutofui, fordi- 
dus, iv : fqva'idc, fade, fordldc. Diciiur ttism 

Dretfhaft/ lutem. 

X^rub/ brühen/ a (tufett/t^«*»^ 

»u/f Treben jcritüur , vigere , prorteere , fucerc- 
fecre , araplificari. Unruh: @»bC brubet »übt/ 
non habet eventus fordida praida bonos. 

fan vor Sfteib mebt Drüben / pr* invidit au- 

crefeic. 

©ruhung / t>te7 incrementum , augmenram , fuc- 
celsus * profeltus. 

©rubeltd)/ *d}.& ddv. coalitus, coalcfcens, fec- 
cundus, Tegctu«, Tcgcs, frugalucr, profpe- 
rc t felicircr. 

X)l'WÖ/ ©rÖfe/t>»C/ Ulcus, glandula , tu. 
berculnm. Ncn k r*M«f , defatigarc, opprimere* 
ßjjotiut a ©mj/ ©riefen / i/n./rVctDric(:L'n/ 
^r'dV ttdium & molrß:am nobis affnjt. j£)aubl' 

oDcr Obrenbrufc / panus , glandula. ©rufe an 
ber ^d)am/ Ulkt ö^licr/ bubo, apofrenn. 

JÖi.lsDrüli'H / tonfill* , durtu tumer circa /Mutes. 
<ßr|Ü(tn)Ornfe/ carbunculus pcftilcntialis. 
irtfrh Ciebß 

©ru(td)t/ glandulofus, euberofus. ©al 

^(I)iv.in ift q»uijtriir»d)t / caro fuis glanduloia 

©rilfcn / ßmfltx, r*ri in ufu rfl. Dicimta t*mrn: 
©ie^icrbe brufen/ eq?i tumenc fcrofulis, tu- 
moribus inflammanrnr. Slusbrufen/ tumori- 

bus liberari. 2öenn tic ©eule du^aebrufef fewn/ 
fr (leben fie tVOl barnad)/ eq vi fanati aglandibus, 
vegetaneur «Sc alacriores evadunc. 

©U/ pronom.perfc». Tn. ©einer/ tvi. ©ir/ ti- 
bi, ©ieh/ te. flw yyti toi. (Euer / veftri. 
(£ii(b/ vobis. ©u felber/ tute, ©u nmü t Dich 
felber jitbcn ' tute tibi imperes. ift bu btr ic 
ittae/ tune ille es > ^d) totU bim pro ote i|>n/ iiud) 

tVt*( gilben / profcDö tibi »11 um repenam. ©ir 
bilbtd)? allein \\1 banf cn/ tibi ani aeeeprum fero. 
W u\ mirb bid) nid;( brum fragen / tua hic non 

req vintur fententia. l£i:cb fommt (i }U/ vedra 
res eft. (Juretbalben/ veftri cauia. ©u concra- 
hitur in vcrbis : Jba|hl/ tVÜIffu/ lebftUV fooftü K, 



fimfttlen/ inluto pmolvercaliqvem. J^onb^ ©Uljcn/ gebüßt/ vuho cibiflaxctuiflarc 
breef / flercus ranmum. @ei^- $)ferb 5Rcuft' I unb j( inber bn$r man / fervos & pucros tuinä- 
^aubeRbredi/ itcrcuscaprillum, eqvorum, mis- I mus. &elt bukt ben SBtrt / regina pecunia. 



347 



0£>tt bildet man/ Deumiofiugulan numero 
alloqvimur. 

©Ufymrt /Oie/ ctfÖflsDulcn/tuifTatio, compel- 
latio in finguUn numcto. *2 J iifbuduna, f« a • ' r • 
nnj» i>otor<«u 

^br^eil / aabrjet / vobuTarc . 8> toifieart. Sic 
Mim utj cogtmur -pr rbv vrtfeittibtu* 

yißVm i ö> o«f 3orjen / t obdlätio , appella- 
cio numero plurativö. 

©Utö / foUt&Ctl / fcrr« , pati , colerare , indul- 
gcrc , petmicrerc. Fans nicfot langer butbcn/ 
amplius non fufrmebo. ©n atlbcrs* ifl btllbctl/ 
ein anber* OUtbciBCn / mala loleranrur, qvx 
non probanrur. 5k&er SbofcS bulbcn/ «9 
ff * :ubn / praeftat mala pati , «vam mala facerc. 
felllDf n /fretjventitM effertur @ebflftfl / Mtientcr 
ferre , moderate , fortiter furFcrre. 3<v Qf bulbc 
mich/ füliUI«C id) fan / patienter feto qvantum 
poflum. ?&au milj jlC& OtcbulDen / ferendum eft. 
ÜJcblllbe 1)14) ein mcnitj / expeda paulifper, fer 
moraxn usqvc. 

jDulöuna/ ÖW/ perpeflio, colcrancia, patientia, 
tlias ©cblllbling / cxfpcftatio. 

©eDlllt) / Oie / idem qvod DlltftSOCj / &frtp*n- 
tws tißtrpatur , tolf ratio ,a?qvanimiias , patien- 
tia. (ScMilb i|i bicqrdfic Suqenb / patientia vir- 
tueum regma. Sfcit ©cbulb nbernunbet man 
aÜti I omni« fortuna fexendo fuperarur. <Sc» 
DulD / öcbulb ! bii ctfbe§cr n>irb/ tera«, non cul- 
pe» . qvod viurc non pures, ©.blllb träum 
animö erecto cJTe , fortunam ferre. Qcblllb bt> 
njfifcn / patientiarn praeftarc. ©re§e ©cbnlb 
mit einem haben/ mores Ar in^eniumalicuju« to- 

Icrare. ÖRan muß ©cbulb haben/ unb ber SBefe« 
rnnij hetliTl / ferendum Ar fperandum. ■©cbuli> 
i|l Me (>e|le Ölrjenen / animus a?q vus optimu m eft 
zrumnx condimentum. tScbiilMqfcit/ (tyfulfc 
\m & ©ebulbfamfett / r*r* Junt, & idem fvoJ 

Ungcbnlb / &fc / impatientia, intolerantia, mdi- 
gnatio , concitatto animi. TOit Unacblllb rief)' 
Ut man nidjt* an*/ nul'a eft tarn facili* rc*, qv»n 
dimeihs fiat , (1 in vitu» faciaa. 

QJeblllbig / ^«^w- pa««ns . tolerant . funinen«, 
apqvanimii. placiu», ^•patkncer^olexabilirer, 
conftanter , placide. ©ebllltiq im Reiben fei)tt/ 1 
dolorem mo< lerateferr«. (ginett flebulb(<im v 
(fjen/ aliqvem plaeidura dr fedarum reJdere. (gr 
ifi ein gcbuli>iflcr $icb i fortii« ulamitatem 



fufferf , obduruir ad omnes fortunae cafat. Un< 
acbltifig/ äJj. &«ivtrb. impariens, indignabua« 
dut , impararus a rnali« , Deoiiuqvus.Ö'.- into- 
leranter, imparienter. Unflebtiltii? fenn / patien« 
tiam abrumpere , irDpotcntiA imbccilli ammo 
efte. 

t?cbu!MaHd) / un^ebnlbifllid) / idm yWgebul« 

biq B nngebulbiq. 
k 2llläCitlbf n i perpeti , miferia« patientia* obdurare, 
perferre S^expcftare ultima \ &dlt6fenfu ; exue- 
re patientiarn , nullo modo amplius res adrer* 
fas fudinere. vrv bat-nunmebio au^etulbet/ 
|am omnem patientiarn abrupit & abjeck. 
(frbnlben ywrbulben/ Urm ^WDutren ^ ejcJ 
DulOtn / «aqvo animö fufferrc , forrunie obfc 
qvi , contra fortunam pararum e> armatum 

<(Te. (Jrbiifbuna/ ©te/ perpeflto. ifi ab 
bereit r-erbulbet/ *Mif rerfebmenet/ jam de« 
dolui, omnem dolorem abjeci. Vili ch bie 3eit 
wrbulbcf man o.Ue5 / dolores veruftate micigan. 
tur. lilterbutbi^llC^ / intolerabiltt , vulgb mfup. 
vottabil'h. 

2Siebi rbtllbf H/ denuö fc erig*re c^refiftere. J^afhl 
©öffi aetabn/ fo marjlhi auebtrieberbulbcn/il 
qvid malcfeccrii , idem expecta. SBteberblll« 

blin^/ patientia mutua. 

XMin;t;^-X)uuii. ^.©onft / pwpr* 

lanugo , lana anfer ina ,mJr ttttutfcocril / p/cm« 
m-Mioi et. j^Utl rti/iw flijVfli-w r ß ebrrttl , ^i'«/J tu- 
mefeern vin6 , *X*nn ctrKT fiefoffcn Ixar/ffl^ et 
flirrt wie efne 0otf pfeife. ft#nr 

voi.rm Alifnia &F>tm(ifronnneiartt ^atm. In Je: 

t^aiinicbt/ inflaiu«, tumidus, ©aunen/fft< 

Ssxon'U Dtinetl/ i imi meiere , exTur^erc inftar 

f>lumarum il!ariimin<ulcirrit,ÖT^i«f'p/.* heU 
uari t ingurgitar« fe, u/n. /i/m btflar t^mptni n ers- 
ter turnest, ata, thhocQuil S^^unctlr/ri^abun/ 

/I-ur Änttun/ goflypium , fc* Ätirtonne/ tor- 

menmm maxi m um, ervod vehott'r tn carro,& 
väßtßimum fit. It. jTatbaimcn/ inteflina graci- 
liora ,4 RäI/ cortcrefta , &Oun infiatw , qvofi vi- 
fen j ti4rffida t cok4t-e(cenita. 
©nen/ &*Ml dvUeBd KlbCfl / augefeere, intumefee* 

rc. ©et Xeit? bfiber/ /r»e bebt/ ß«b«t »juf / fer. 

menrum tollitur, eftervefeie 
^lltie / WtV » 3>tine/ agger, tumului , colli! 
arenofu« , q v*fi fwt UimorUterre^ &txo.ltatio xn>4- 
d*m fvlt. In Je crvüat'tm nbtwnä : Lugdunum t Viro- 
dunum, ffrdunum, Novi)J*M4tn t '&c, 



15? 



'tOimC/ Dt« / doliura. Ab boc JDötl rjfe , proptn 
ampldudmem «5* capxcitattm , 4r£i/it Coth^um 
£)linna; ?voi i4irm #c dolium figmjicat. 3>iCP 
tOUBC/cadoi cerevifije. (*io^f^tf>nnc/ cinoa au- 
ri. Jf>CCrma,fMoue / cad« faUamcntarius. 
(rf4nfcrrrnac / cadusaxungiaplcnu*. jpulle 
XcniU*. dimidiuscadut. 

5onncn / ^qvoifretptentua , t illtontlCuV infunderc 
in dolia, replcrc cados. £a$ $1« i|t tlCÜ) Bichl 
Cin^cCOtUiet / tliäs gefaß«/ ccrcYifia non eft 
rrjnsvafara, dolus indita. 

Scnnicpt/ ji/ &aJverb. doliari». (Ein ronmebter 
25auoV/ rill$.\UCb. tüiccinSBicrfap/ veruer do- 
liari«. XomiCiimiit five tüniUCbJ/ doliariicr, 
per cinnat 'ii :• tinus. 

Svnnlrill' dim.+a»/ doliolum, vafculum; 

S)limfcn / ailfbllUlfcn/ iur2erc.iuflari,intumc- 
feerc. < 

^mnfurtJ./We/inflatio, tumor: 

JDnni jid)t / Aß. & *Jv. intumcfceoi , tumidus , in- 
flatus i y inn» idc. €r flehet aanj bumfir&t um 
bflff Öf f\d)W vultus cjut inftar fpongix rumer. 

Rumpeln / qwß bunpclll / jatfare , »rollere. 
^Utfcrau^Htnpcrtl/ Uättjaflaru burynimfa 
cere. HmrX)urapclnul(&/ Altat BBttTOlllld?/ 
lac fcrofiim. 

3>0nfC/ Die/ rypha, clava typhae.fceptrum mo- 
rionif,«Üi/X)Ot>DC/ corfrus, £)0lbC / clava fer- 
rta« mallcus rerrcus. 

S50fC/ Die/ capfa. Sabacfbrfe/ pyxis nicotiana; 

T>Utlll/ DC*/ p/ur. 2)im|le/ vapor, cxhalatio, 

*MM™j***o.*xmti(kn. Wellie/ 

vaporet mahgni. ©a« W>C0 ift 1WC CHI ©UUft/ 

fo qrpij wirb unb balD rnrfcbrpinöet / v«a vapor 
eft, qvi inrumefeit 4 ftaum et ancfciK 
tt&niim 85 bllu'lc n / »aporare , vaporem emittere, 
» anebunfttn/ eraporarc , tliki rerbunfte n / cx- 

fpirarc. . ...^u .. 

Du:ifhmo./Di«/ vaporario» & bun|ti$/ *d } .9*pi- 

d i >. vaporifer. 

S>Unf*«l / DCt / P"*»' o«; cujus «»biajurg.da 

funr, k noßro BS» / ; 

br ii Dnuioyi ber/ ofculaxe rat. eipcni cm* auf 
Pen öunfüVi a<ben/ pugnum in o.jmpmgcre 
alicuj.coUphii objutgarc ahqicm, b alutfemf. 
apprehensa bucculä dcofculari. 
jC>'Vnfd><h(fee/M- er^. mflatus. turgidus. <£.n 

btWcftclifttcr 9Re«"*/ l»o<«> > j; M « in 
maul. 



X)Üng/ &&1U)en/ ftercorare, pabularc, fatu. 

rare hmö. jDic ebene i v i £ c\ mfißcti buttiirr/ bic 
%>übdab<rr birfet acbtmgei tverben/ iocampo 

rariui , in eoile fpitüus ftercorabimus. <£itl 
tvoly; ;m ffL- £.lltb / folum ftercorc cx&tiatuin. 

9.V i cv fjnb muß ftarf gebtinget werben / foium 
jejunum rtmo probe pabulandum cA. _\r ,11 f a' 
TlVit je iVw'i: i. t v i" bia^tcr/ qvöftcrcut vctuAius 
cit , boc miniu valcr. £)($ .na:a ;lu>' c bun^t 
bCU 2McT / pi ov.dfßüutsrt prdltntwpAtrjijMuüut. 
Oculus domini fagioac, fivt unpingvar cqvum 
St agrum. 

Dlliuicr/ Der/ pl. ©unacr' lacramen agri, ftrrq vjli- 
niuin , (imetum, (lercus, fimut. ^Mih'.ii.u't 

bcui2Üftr ciUiWtcrjDüngcr/ agcr pmgvi ixra- 

mine opui habet. Suuijunj / Die / täem qvoA 

Düna*x r/Z.J)ift)6tnjunq iu rco^tcrSrii wrrid)> 
(tu / ftercorarionem jufto tempore racerc. 
DfiüSUtl / Adj. ftcrcorolus , ad ftercorandum 
aptu». 

!j)On I Der / p/ur.rar. ahAdialtüö ttiam SMtl/ 
aigilla« lutuni. Hvdi'r tarnen petpt tarn J'cribitur 
ii'bn/ r.ihl aliud tß , ifvbii gleba pingvior: Et 
hinc kQ\\\\$tW fttT£OT2te,tnnitbdediicitur. X^P' 



fcrtCblt/crctanguUrirjtiguIicia, latcratitia, ex 
trvi oütfinguntur. Adj.ß SdnCM/ & ©illcm/ 
hgulinur, argilloAis. Ronane ($cf%/ ticTki- 



^Und)Cn/ ßetÜndjei/ parictem tegere, lutö ?e- 
flirc, inciuftarc, cecrorium induecre. t}} ab 
bot JPbH / argilla , Iutum,& 'optimt co/ivenit cum 
verbc JD 6l1 flCrt: Aoür i;rrd (tünchen cemmurtiter 
gypfarc i dealbarc parictem. albariurn induecre 
paricti t S 0>eriincl;cc / dealbatus. Jimdjcr/ 
MutemV'tK l inctuflator, tedor , vtilob dealbator. 

$ünd)crm/ Die cedoris uxor. Siincbung/ Die/ 
c^Dae XundKU / tt. Der £ mich / albario , alba- 
riurn, tecrormm , incrudatio» illinimcnium pa- 
xietHm. Jmid) abfcblaaciw dclcre ccftotiuai. 
Std XÜnd) r/i4m tnetaph. dicitur ccruHä , fuitu ifte 
mulierum & illimmrntum , qvi facitm aJvIthant. 

lr.it dicitur: ©er Stmd) i|t ihr roeibheb ab;:efal» 

len/ pulcritudo ejus t'ru forma: dignitas dtflo- 
riiu. sli;tR.tß: 2u«cbic^t/ p'(pr. albidus, al- 
baru» albicans, metapb. cetuflatus, fitcofus 
infucatus.minutui. Millich ic!>rc f'ft gfflind)tc 
Ic^dCfen/ bucc?c cerunatx^nuniatula:. 
QUXÜ)/ prtpof. per, 9t«//^ttrieb7durantcr. 

Vilich Die ^pie^ruten laufftu läüci»/ viigarum 

fup- 



35* 



-Du 



35a 



fupplicium dealiqvo tumere. Durd) t>tC 1? rirw 
jiVKIl / objicerc aliq vern telit mititum. D'M'd) 
lttlt* blird) ftefli it ' pcnetrare ahcujws corpus gla- 
did. IDurdj lanaci ©ebrand) Penisen / ufuca- 
perc. Jbierburd) / barburdD/ huc , per hunc 1 o- 
cuai. Jp>iitC*U ; cl> / eö, per illum locum. Oben 
Durd) ' per Ick um fupenorem. UtlDffl blird)/ 
per u^i.orcm. Ü*>eita'fUVd> p!u-. u-iti.i. ÖÖ0< 
Du rd) /ii f n>i>r&tird>/ q va rationc, ob q*am cau- 
sam, per qvam viam. Durd) Hilb burd)/ omni- 
nö, per to mm. Du bttl 11 1 di nid) t blirel) non- 
dum evafifti, rua paena tc manet. J£)flf. bu t" ' o 
burd) Cid) |V! h'f ' tuonc impulfu, inftinßu-, con- 
(ilio, hoc factum eft ? 

Dörr/ b* Dörre / Dörrcr/ Dörrcftcr/ 

«i/. ficcu«, aridils, ii.maccr, Icrigofus, extenua- 
tu*. Dürr Werben/ areiccrc, exficcan , it. mar* 
cefecre. Du r r feon / arete, areiccrc (£in hi r 
r er iv-.iim / arbor retorrida. Cum' ^Kjrri r 
aridafolia. DÜttcSdaeo/fieuspaiTie. Dürr 
Jg)otj/ acapna. Dürrer Ä<Sfc7 cafeus exfuccus. 
fcürnmay Dürre Dürrbeit/ We/ ficcica«, andi- 
cas- uredo. <£r fan cor Dürre feiner 3umien 
nitt)f reben/ propter ariditatem icficcitatem lm- 
gvae fermo cum deficit, DÜrrung Ui 5öetter$ 
mattet Curling / uredo caritatem annonas in- 
ducic. 

C 11 n id) f / &*dv. qvodammodo aridus, a r c ns, 

^va/i dkat,fubai idm. 

(fvtntius t)lirren/ arefaecre , tor- 
rere, torrcfaccrc. dorren fcoatr* eft arcre , are- 
fcere, torrefeere. Datf .£)eu bürreit/ feenum fa- 
lb ficcare. 9epfd tut Off 11 bürren / poma in 
turno rorrere. (fr n>iU ben (rdjncc im £>fen 
bUiTi'n/ pro-y. imposlibilia tentat, res ftultas ftul- 
tc conatur. ©fbürrct pi>\y ligna coftilia. 
©erruncy Ort / id. qvod jDorrtmg ; Sed Dünung 
eß arefaftio, corrcfaäto. Dorrujfeit/ Die/ an- 
ditas. 

lDoi ricbt/4-/. &*Jvtrb. arefeen«, aridi. 

5D0rf/ & Saxoru^CTD/ Der/ terra cxficcata, 
eefpei retorridus, glcbafosfilis, ce(btt , qvi ftle 
exccfltu pro ign'u femtnto eß. Scnhiiur etiam (£ prf/ 
DorftC^t / 4 qvod ex taiibus cripitibu* eft , : 
€iu borfic&f ge UCr/ ignis ex terra exficeata. 

flirre/ Ort/ übe«, phiifa, pulmonum exuleeräho. 
Darre eß ttUm inflammatio extrem» parttt 
uropygü • puitulas inftar eminentis * acununa 
*e , qvi AVMpierm^ ptreimt. PoribfoOttt *ß 



furnus polentarius , in qvo hör Jcum madef«. 
«fluni torretur , fropni ciibanus, i,t. hordei for- 
nax. 

^.mricBf/«'«?. 8^*^-tabidtH,tabide, frve tabitu- 
dine laborant, phtificut. 

%am » ^or(e/ ort/p/«r. Korten/ mtuhifcru 

beittur 3>nc. rntm ä Dorren/ placcnca 
corta, teftacetu panis, coil-rra, popanum,cliba-> 
nttes. SlcpfdrortC/popanumexpomis. 0SaiU 
bdtorrc/ ex amygdaüs. tOi U^tcrtf ' ex dcfriuts, 
ut fiuit XOeinbetttnus / faoa , Rtr fcrjitiuö / de. 

frutum cerafotum , S&ClfcfeFcnrmiff/ dtfrutum 
prunorum, BTr. 
A> Cr b / ./ t.j •'; D J irib / «4 folidua, cratTui. Qvoi 
tniminAißjktur, veluti db igne , foicjvrl dtre, ftcs*~ 
tur. Derbe Ohrfeigen / penetrante« colaphi. 
(Einem Cr rbc vr tcfje tjeben/ fufte caput lumbosqt 
dolarc, densö verbere coneutere. Derb &r0t/ 
pani« denfu«. Did) t unb berb/ aW ein ^r<mmuö/ 

Tpidum inft ar pulti«. Nonnunqvun ßribiturfax* 
lud)t folide, folidiiis, fpifte, fpisfiu«. 

Säxonicum eß % occu!- 
te aul'cuitarc, obdormifcerc, fc^Uimmctlt/ 
dormiturire. vf / Aoc r/2 : 

5)uf(fl/ Oer/ vertigo capitis, ftupor , perturbatio 
animL ScrtbiturritdmQüfcl vEs fiMniiH Ull(f) 
cinDfifet an / caput in gytum rocatur ad caligv 

ncm usqve. 

Dufeln Ö'btlfclB/ vertiginclaborare, obftupere. 
mente de animo perturbari, attonitum fieri , 1.'. 
animö dcficcrc ^ langvefecre , otymnAc}~ttei 
wttX> er». 

Dnfelid^tr* *di.&*a''*> exfenfus, exienfilis, (hipi- 
dus, confuius, iuribundusi c^itupide, furiose. 
£t wirb mir a,an}bii|t liebt/ totusiangvco,ani- 
mo dclinqvo. 

3>cfcÜfcln/ qvodbbfiUn. Efferunt eiiämnontul- 
lt $Cbi1lfdlt. Inde «Bei)ujtluild/ jJkbeufdUHg/ 
X>lt/qvcdideifießa: joUfttj dcfcclio, dciiqvium 
animi-ccitafis. 

Qüfltx 1 ädi. biitrcterv biMferfrer/ tenebrico." 

fus, obfcuTu«. Ctligänt enim oeuii ex verlioitu 
c5* tnimi defeüione. Qyw qvod til\\(X etiam fem- 
fiett torvu«. qvalet funbundieße folent, horridu«. 
cerebrofus, larvaru«. ift aaH| Dü^cv in fem 
.$ailfc/ Jedes iftserpeetri« infeftas tuut. 
DuirerR/caligare, erbebilih'rn/ pcrtcrrcfacere.ex- 
anuxurc fornudiac. (cl bat i\& (In ©cfpcnfi 

mm 



353 



bctMilicrt / illuferuac cum Larvas vei Jcmnrcs. 
Idem tfl t(Tti\\\txn / fvod proprie obfcurare» te- 
nebrasoffundcrc, & Atinctpt atconitum redde- 
retexriculajnenti»/i»»«i/jc4<, ©adUnijCtiim tkT' 
büflert Slugcn Uli t> J^cr^O / fpcclris oculi 9t am- 
miferiuntur. 

©nfkrung / SJ normuwivjtm ZM'ifierbf it i affilier« 

feit / cencbrx,caligo,obfcuriras «crepufculum. 
it. illufio lamiarum. D.r dvr if> t>0ft £>U|tcTC. 
£3ir (inD im Lüftern/ fumus in ctcpufculo. 
£u|lerli(b / aJj. 8^ äditerb. obfeurus, caliginofus, 
caligincui , tcncbrofus , trnebricus , tenebrico- 
tus ,if. horribilis . f ormidabilis : * obkuic , for- 
midolosc. 

glitten / a Dufctl / muUto f in ti ut fieri folet in 
XVattet / pro Wa$ct/ t»at pro da«/ trat pro 
VMS. Stupcrc.exanimatumcflc.attonituni fic- 
n. Sedcompofitum DCr&UfttnV mag« m «/ü tßjcri-- 

tttur etiam *8crtort>&en. €r i|t gaiii »tröuttct/ 
exanimatus, f ratio animo cft. n bi|l Wr&Ut» 
rc r mein Jj; eil / foraudolofua es , au homo ! 



354 

!£)uD< / &«r / ftupidw. <gm Dufte nfopf t hom» 

frupidus , tardus , blireui , infulfus »agreftis. 

©Ufct/ # Dll^tt/ alias etiam £ufin/ W«/ 

unumqwdft in duodeeim parle* divifibile , airf /Aw- 
Jt/m , as duodenarius , duodeeim • "vuM dufecum 
& duodenio. ginem ein ©u$t «9?aulfd?cHcn 91« 
bell / colaphos alicui infringerc duodcnarioi. 
©ufjidjt t alias £ufcttwijc / p« duodenionea 
<«f du/trta. 

2>tt>al / Mt?aICtl / Brfeiwf« potilti eß , ovkm 
Franciatm, & proprie errare , *e dtinde doli de 
aeerc , defipere , fcV infanirc nefc/. SScnn tW 
jpiri bwalet / fo bwalen aueb liic <r (&afe / errat 

grex o vium totus , dum paftor aberrat. 

£n>al # Dnwler / «• ötoai / Oer/ ftuitus , fatuw. 

ftipcs, caudex. 
Qfya(id)t/ *Jj. yj/v.abcrrans, incautus , hebes* 
pl umbeut, • impro vidc , imprudentcr , ftulie« 
inepte. (£in broaltd^crURf nfd)/vervex marinui» 
omni pecore obiulior, fungus , cxfcafui. 




qvinra Germanorum litera » prnetcr 
pronunciarionem , qv.x modo clara 
eVaperta, modo qviefeens cft, ita , ut 
Kgre audiatur , praefertim in tinc di&ionis, licet 
eV plerumqvc in medio , nihil, qvod confidera- 
tionem mercatur fpecialiorem , habet , nifi, 
qvod multii nominibui , imperativu de imper- 
FcAii verborum , absqvc omni causa atqve cum 
redio legentit * audicntii ab imperito vulgo, 
anneftatur. Sunt tarnen , qvi literam i/ram 
climinatara volunt poft il in wocsbulii ^icb/ 
Jieb/^icb/fo^ricb/ OK/fit / aiqvc t cxmcrono- 
viratii pruriru » icribanc: ^ib \'b Kbnb n". 
Sed hrff (hpkthongw*utGermanit* linpy* peculiatH, 
feipfamtuelur , qvod unusqvisqvc, qviderVcarit 
auribui prxditus eft , facilc animadvertet. nec 
(Ine caula terminos Vcrcrum movebic. 

€/ C</ Cft)/ W«/ prifcUpraprieU' 
gern, feedus, teftamentum, item aeqritatem de 
acqvum dtmUbat: hbtetit flltC <£f / venu, Mc 
IICUC €cV noTum teftamentum, $faC|P/ curia- 
lis. nrplicatOT legis. (£T»arÖ & <£roalt>/ legi» 
«uitodiam habcni. Ab hoc €/ €c/ €v/ CttV 
(Ena y €n>0 / varia denvata in noftra liogva 
exoru Arne, 1 mpnmis autem : 



(Sh/fnt (£t)t I *W Tccclu« conjugii, connuDimn, 
matrimonium, fadus conjugale, pl. t>U ^f)Ctl* 
^Jn<|icr<be/ matrimonium Clericorum. 3n)ic« 
jad)C €bc / bigamia. *Biclwcibiqe gf)e / pory- 
<»amia. $c\ri> OD« !R<bencf)C / coneubinatua. 
t $n«S)ti<l)t / contubernium. <?dKincbe7 nu- 
ptias (imulatac. Unc!)C/ propr. calibatus, alias 
concubinatui. Inde : 3ur Uncf)C ji^en / con- 
eubinam in domo i'u.i habere, .^abtt'cbaftcue 
(V()f/ nupti* legitimae. 2^n^eT< ot»o: \\v<Ne 
(^hc/ »ota fecunda. 3^^ re » ntf ^ h <f / Tolutum 
conjugium. ©CJWimgcnc coaÖum. ^>lci; 
d)C €bc / conjugium inter jeqvales. UiiiUcicbe 
(f bc / connnbium jpromifeuum. gricMifte' 
Che/ paeificum. f&W (£l)C/ lamentabile, fune- 
ftum, angarum. §ru<blbar< €be/ foteundum. 

Hnfriicbfbarc gfp 1 ftcnlc. 3ur <Ebc ftbreifen/ 
connubia fancire ,pcrcre, inircconiugium. ^11 
l»cr €bc leben/ ftni conjugio. 1£x bat niebt Jjuii 
) ur (Sbe / rueit » vi"" connubia. ffineni feine 
^PCbter jur CbC «eben / gencrum adjungere, 
collocarc iiliam in matrimonium. £nc dt\)C 
trennen/ dirimere,dinTahcTe,folverc matrimo- 
nium. Singer <4:be ut bat befle 2ebcn / nihilcd 
c«Lbc Icäulo lcÄius atqvc tottucatius. 

3 * 



355 ® €b 356 



(£i)(ligfn/ maritarc , uxorcm duccre , matrimo- 
nium contrahcrc. <£ bellen tß etiam nacalibut 
rcftitucrc, legitimum rcdderc, vulgolegttimare. 
<B(T t-irif bei'rblai'r ■ hui;', mc chcluen. Oberau*' 
(teuren / ftuprator ftupratam ducat aut dotet. 

"Et rebel tont / ft db vcrcrjchcfcett / iirm r/I qvodifyv 

Itcbert/ uxorcm fibi adjungere, fxmmamma- 
crimonio fibi conjuogcre. hinein feine vi dnre 
(ler oerebeltgcn / nuptuicoliocare, nüptum da- 

re alicui fororem fuam. 

Cbeligung & SBcrebcliguncj r<fr™ ?r.'./£i)c/ con- 
nubium , matrimoniale vinculum. 

tbi'üd)/ Üf*-iv. conjugalis , matrimonial:« , 
ifmi legitimus. Q3iTi'bcltd)t *:/:«»« eß uuptus, 
nupea, maricaruf , maritara. Unverehelicht/ in- 
nuptus. (Ebelieb beonjobnen/cobabitarc. <£be* 

luhe i'iebc Uttb XrCUC / amor A fides conjugaiis. 
<£l)elid)e Pflicht debitum conjugalc , coneubi- 
tot- €beliu)er £t<\f\b/ focietas manu de uxoris. 
^11 ehelichen vrCiiu? treten / connubium intre. 
U nein-! ich, caclcbs. Unehel td>cr 6ohn / filius 
nochus 1 adulierinus , illegicirous. 2lu|crc[)cl id)/ 
extra matrimonium. ilufciihelid) empfanden/ 
furtö coneeptus. 

€belid)Feit/ Wc / wo» w Unfbclie4>FctC/ 

caclibacus. 

(&X))i$/ aJj. xcernus, xvicernus, percnnii, im- 
morralis , fempiternus. Eß ab i£n? / lex , qvaft 
inßar aterna legis dar ans, &adv. xtcrnüm, aetcr- 
ne , perpetud , immortali ter. ^ntmer lUlb c ro M 
in fccula (eculorum. \£w 'u\ etiam eß ad dies vitac 
3' c w i -u* ©übt / fummum b o n um. (?j n eiri 
etes" @ebä F d)tnü$ / memoria immortalis. ©ie 
croiqc 6eeligf eit / Talus xterna. groige ^tnficr 
mis ■' tenebrasaerernac. (Ein erotqer i5rnnnqt>ell/ 
fons perennis. <£:n ewiger J£)JH/ infinitum odi- 
um. (£tt>iq HlM /perennare, in omnem xter- 
nitaterodurarc (ttioas »u eitlem ISMcbffiiin 
fuhn/ immorralitati mandare, Uteri* dt laudi- 
. bus «cernare. ift bir eine ttoige ©ehanbe/ 

xternam ignominix labern hoc modo fubis. 

(Etoige 2anbes~flern>eifungy deporcatio. 

Cftiglidj/ in xternum , in Tempi ternum, in per- 
petuum > in omnem xternitatem. €tt>ig / 
(frDiglld) normunqvam idem qvofy luürnt.qvea tan- 
dem, ad ultimum, ad poftremum. Sljie Werbe 
tebnuremig jureebtefommen/ qviHeandcmficc 
cx mc ? SU3al fofl id) ewiglich, fageu/ q vid refpon- 
dcam , cqTidcm iguoto, SC ai wirb boeb, e joi j 



hieraus »erben ? Qyi» demum exinu hujua 
caufx tuturuseft ? 

€n>lgfH c^/rpfwif/u«a5fre»lgfn/ »ternitati rra- 
dere confecrare , mernä gloril donare, afficerc. 
9?er ttms niHjlid)f$ febreibtt / ber btTcioi^et 
feilten Sabinen / qvi (alucacia icripta poftcricari 
rclinqvic , famam fiiam in omnia fecula diüt. 
pac. 

(£rci«r/ 55rrcn?in.cr / Oct/arternanslaudibus ali. 
qvem , profeqrens immortalitatis memorii. 

©ie Poeten finb ber Jg»clt»cu 3erenMijer/ poerae 

heroes ccernicati confccranc (criptis mia. 

C ;v 1 « \ ( 1 f / r ic asternitas , pcrpetuitas , perennitas. 
^011 vrrtuf eit her / ab omni asternitatc. jti ade 
tt)iafeil / fempiternis feculorum aeraetbut. 
Vl'lViiUfir etiam pro ftlutc aecerna , beacirudme & 
bearieate , rurfgc 0<cliejfeit non r*roponitur. 

(?ben / *Jj. S*xon. itptn & Belg. Kffcn/ ab <£*/ 
fvaientu aeavum Ö bonum [ijnificat, cujus rc- 
gula lex eit , transfertut^ non ttotum ad omm 
jeqvale , planum , rectum, directum, fed etiam 
fimilitudinem veram de con vementem figtiat. 
Exponitur etiam adverbuüüer : Omninö* xqve ( 
pennde , fimilitcr , plane * diredc. (£tn ebener 
33eg/ via plana, item via longa. Noßratu duuni: 
(£in fibebeuer Qßeg/ tu (ätis porreAa. \£in tbe» 
tu e 8anb / toi um xqvum , planitudo. ^in cbe« 
ne^Diec^t/jusaeqvale. €inccbrneUrfa(be/par 
ratio. TSIeiebeben/confimihs,aeqvalis. ifbrn 
fo alt/ xqyxtus. (gben ber/ idem. gbeu in red)» 
irr 3<it / commodum t opportune. (Iben fo 
aroj/ xqve magnus. & gtfd>trr>ct btr eben 

red)f / condignum fert pnemium. €ben m<W 

d)en/adaptare. ©ai^leib ift mir nieit eben/ 
vedis ifta mibi non fatis apta eft. ^5 i\\ mit 
icßo niebt eben / fam mihi commodum non e(T. 

Cire iir ebm foviel / perinde cft. (rirun eben an« 
feben/ attcntcconremplarL €ben forool fijBei> 
ber / iils Scanner / faeminx juxta , vinqve. £)u 
bift mir eben fo lieb/ ak- On beinern S3atcr fletoc< 
fen /carus mihi asq^ct, ac fuifti paxrü 

URebcn &*dv. inxqvalis , impar, afper, con- 
fragus,^; incommode, inopportune, afpere. 

Unebener QBeg / via ch vofa , faiebrofa. Unebt-nc 
Siinbe/ cortex rugofa. Unebene Sorfebliae/ 
«ondmones confragotx. (£inen unebenen Ort 
t ben machen / complanarc locum atperum. £i 
febtefetiid) niebt tittebfo/optimecongruit. 
Ebenen/ «omplanarc, atq v ar c, fiftucaxe. gin 95re1 

mtt 



357 



358 



mit bem cb!ichtk>bd ebenen / affercm dolabra 
lavigare de polire. (£ine vrt&reibfcber ebenen/ 
feabritiem penn» abrad<rc. Slusebencil £5* bcebt'» 
nen / xdem tpnd ebenen. 
Stent Die/ planities, campus apertus, planus, pla 
nitudo. Stuf gleicher (ebene faden / m loco pia- 
no cerpicarc Sluf ber (fbene nt gut ivanbcrn/ 
in locis planis Arave ieer. Unebene 0 vi ! atpe- 
eitas loci, falcbra, campus prxruptus. 

(Ebenung/ (gbenheit/ Vit/ jeqralitas, stqvatio, fi 
ihicacio. Unebenheit/ idtmqwd Unebene. 

^bbe/ bie/recurfus, receflus, refugium maris, 
db Cbtn/ qvtd pldnitirm detrgii fundt , XTCtl Cö ben 

ebenen J&ofen enrbcefet. €bbc unfr ^5In l 
mir is reeiprocatio» refugum Sc refluum marc. 
(£bb<n/ abire , rcflucrc, dcctetccrc. Diciturfolum 
de aeÄu m ans. 

plur. Die (JbtT/ »erre», porru; non cd- 
ftratiu. Rt i'.cvlam qvidam dei ivahanrm bujtu vo- 
€H djftrt, q vdfifaüum fit ex aper & vrrru , melius, 
fvi d >54r/ dxdfi fit wie tin £>4c / urfa, qvdm ma- 
giätuduu refert. Sei efl a eben / q vod iJem fit ex- 
terni ftecte, de dlim poretu. l£ut una.Cf'chuittcncr 

€bcT/ porcus. (gin aefd^niftencr ©CT/ porcus 
caftra tus , majalis. SuilDer (£ber/ verrcs fylve- 
(rris, aper. 

^ben/ /iw (£benbaum / bet / cbenus , /ig»«« foU- 

diffimum &pondei ofißimum hdbens , 4f /imi/f buxo, 
yvoJ ex tndU ajfertur,propter Untätern, gldbriciem 
ö* reütiuAinemfic dppeilatum. 

Cbenin / Ö* ebin / «^jeff. bin £pI >/ ebtneum Ii. 
gnuro. Sbene (Birdnfe/ fcrinia ex cbeno faßa. 

Cef / Cef e / brt/ p/«r.bir Cef «1/ 

Plunmt db HtnQß/demto tiper fomploctn, de Aue im t, 
qvid, ubi duo extrem cmjunguntur &an£ußartur, 
ibi dngultu fit : qvibta lubent dßipulor. plotdt enim 
(£(f e focum feercrum, abditum, detrufum , 'bl in 
genere extremitatem , oram , verfuram. £ich 

in eine <&fe vertierten/ latibula qvaerere. <rr 
freuet in alle (Ettal / omnes angulot pe r rc pta t. 
©a« llnglucf t'cbläar von allen (Scfen berein / un. 
diqvc me petit fortunx injuria. (Jin recht (£cf fV 
Warfe (ErtY/ angulus re£hii. ©eiebte/ fthiefe 
v£eK* ' angulus obtufus. 
(£cf lein. bflsV <foni»t. angellus, pamn angulus. <£< 
wirb ja ucch ein €rtiein »er mid) in ber 2Brlt 
fet)n / dabitur Ar mihi locus qvidam üibdtlcndi 
in vaftnfimo hoc tcrxarumoibc 



<5(fef ecf itfjt / it. geerff/ «Ä. &ddverb. angulofus, 
angulatus. ©ret)erff(t>r/triangulus. ©leid)^ 
breneriet/ rriangulus aeqvihrerus. Söicrctf tet) t/ 
qvadrangulum. Ungleich ftcTCCfet/ rhomboi- 
des. ©leithtierecfet/ eubus. g&nfccf i<S)ü pen- 
tagonoo. (gech^ecfidjt / fexagonon. 3f h n» 
eoiebt/ decagonon. Sieretfidf)ter$cü"er/ qva- 

deadifeus . qvadrangularis. £)ie (V^ecfichte 
3?if nenbeiil'cr / fcxangulx cellx in favo apum. 

£tfen//^;Vffwnfiu/ teerten ö^honeefen/ irride- 

re, nasö lu.pcndcrc, lubfannarc. 3 c ^fnian 
brneeff barÜDet / res luditur irrilionc hominum. 
31 lle'ecf entehrt/ irrifione dignus. 
'2iu ittinnq, tu f &*as Wetten/ ludibrium . Tan- 
na, fcomma, ludiflcaüo, irriHo, dchdiculum. 
CllJ#etfer / bei/ derifor, cavillator, numus, kun 2, 

fannio, nafueus, irriibr. 
ölll^crJifcb/ ad;. &aAv. ndiculus, jocularis, inepeus, 

abfurdus,^-' ridicule, deridiculo. 
^fd / bCC/ faftidium, naufea, conremtus, ab- 

ominatio. ttaqt einen €fel barftir / ab- 
ominor , fatictas ejus rci mecapic, nauieo ad 
hanc rem. &(\ tot tet (?pei|C / everfio ilo- 
machi, faUidiura in eibis. vf peile / i>ie einen 
<£Ft( macht / eibus naufcofus. ^mem einen 
Gfcl mad)cn / naufeam alicui movere , eiere, 
excitare. &er C'fel ift vergangen / naufea abiit, 
difcufTa eO. 

Qifcln/ acefelt/abominari,a»errari,faftidire, nau- 
feam habere. (£$ efelt mitft fiber bie mafen / ab- 

alicnarus fum faftidio hujus rci. ^hni efelt 
Dorm SBciber nehmen / abhorret ä macrimonio, 
avcri.it in nuptias. 23er Den Gimmel liebt / Den 
efelt vor berieft / q vi amar caleftia, ei fordene 
cerreftria. dlu^cfeftl / abtlergerc faihdium. 
(EnteFeln/ difeucere, abigere nauteam. 
(Ffclicbt/ Ö'Cfelbaff / ddverb. faftidiofuf, 

abhorrens, naufeans, it. faftidiose. Naufeofui 
dtttemeßi qvod ndufedm excität. (fin efe lichter 
Geruch / fragrancia naufeufa. (Jtn efelichtcr 
9?? enfd) / dlidt ein (ffeler dbfolute , naufeator. 
^Brinef clirbt / abftemius. 

^llf el / bl'e / ruga froncis. Ab tttel / Qvid turpi- 
tudinem qvandam bdbert videttrr. ht ie cilfelcil/ 
caperare trontem , froncem rugis concrahere. 
CL'llfv'lcr / bet / qvi fronicm conrrahic, torvui, 
morofus. (f ufcllUia / bl€/ morofitas, frontis 
contrario. (£ufdMt1) / *dj- ">ft>» » fevexus, vul- 
tuofus, ft Yuhuose,tiiftfe,(orvc. 

3 ij €5/ 



(El) 



360 



£b: cf)c/ efKt/ cf>i|t/ »c»(.«3f«(l/ 

loci & temp. priut , ciriut , ante, anrcqvam, 

pr msq vim. <£be man tieft S »erflehe v opinionc 

citius, inopinantcr, inopinacc, Ö" inopioarö. 
3 ch uu'llfc eber roa$ .uu\c; / aU t ; s tbun / qv«- 

«unqvc prsoptarem , ante c\vx vis in me fulci- 

f crem. €r f eimiit eher aU a Iii antares omnes 
antevereit, antiiipat. 3$ Wollte d)tr CoW feOil/ 
Qb D.ii cii'.iui'.'i! / damnari mallem, qvam ad 
iftat condmones acccdcre. Sßcr i'ftcr fotlimt/ 
&er "r :' : ef)(r/ prior tempore, potior jure. Ol: 1 .'* 
tftcllc/ q*amprimüni , primo qvoqvc tempore. 
ÜUIcreril/ modo, nunc, nunc deroum. je (i)CX/ 
je fiebet qvo citius,cöcommodiut. 
€t|lCT/ t«r erjlc / ^4 f rimus, primaria!. D/ti- 
ter f <<«»n 0«: erftere. £)er erffe an ©tano uub 

r f d> a n f n h C i ( / primus dignitatc, dt virtutc 
prasftantiflimu«. £)a$ (T\U/Mi belle / Opti- 
mum qvodqvc primum. ©ai crjtflli.il / primö. 
£>e? erfun £agc$/ primö qvoqvc die. vürfifll 
imd aipcltu. ©et f rße (Sctjlaf/con- 
tteinium. ö.itferjie©ericb( /caput can*. $m 
erften/prae ahn. <£tf ifl fein er|te$/man tnug 
II. ni um 6 tu gilt galtet! / venia detur primum cx- 
pcnemi. 

€r |1 / *dt>. pnut , ancea , primum , prineipio. Di- 
rtur rt»4w fre^v(ntißime t crflltcft / primo. 2lfö' 
ttinn iT'i/ tum demüm, tum dcoiqvc, vulep : 
nunc prüft. ^\vt?( ertf / nunedemum. £rjtlid) 
^ngrcifcü/ primordjumcapcxejaggredipnnci- 
pium. 

Crilling / ter / primieivm. £)te (Erfttingc fcer 
grüd)(e / primiü«. ©er Crftliug unber &en 
& inoern / pn mögen itus. .£ie (Erftun4,e i"t ö 
5>U'!h'$/ f actus primigcnÜ. 

ontnntrti 

mrtaüw um , , 1 1/ primum , primarium * rx ftrf 
dttndravodvü mrtaUunt in foecic fimditur. Ita 
ttum&\i primas, pneeipuura , oriiur al iKrft/ 
» 0» 4 ür^co «Vjg« » *rr €r t im,*b bebrtueo Ercz, 
terra. £wi r J / archi , tUtmrt , r/l ptrticuU tüi- 
qvid (umm'e augtndt & mtendeadi, ui vidrre rfl in 

•voubulu : (Eribij'cftof/ €ril)eri09/€ri»vie|(er/ 
€r,cna,ti / Crpater/ €r,ifd)dm/ €r,n.ur/K. 

<?ri autem, äs , tmrium tjl : @i>fl)CT|,/ auraria. 
^ilbercrt/ argentum rüde, ^iipfcwj / pyrites. 
(Sifcnert / metallumfcrrarium. ^let)erj / plum- 
bago , molybdzna. $)(TQ(Ti 1 mecallum cru- 
dumi lapii mctallicia. Qjl^pei'i / lapis ex o 



conflatur plumbum. JfUpfercTt / g«ve. 
Ä lülAcleri / aera acuta , tütiu ^^>^ellö £rt / tinni- 
en$. €rt »cnfet auf €rj / vena venam ie^ v icur 
Sc proxime oftendit. €r| Hauben / materiam 
mctallicamaiaxit «St terra fecernete. (Jrjma« 
len/ venam ad (ärinam molcre. <^rj pudjeil/ 
venam tunderc. 98.if(f)rn/lavare. $iiHMiefl/ 
experin. @rabtn / excidere , effodere , erucre. 
S<U(OTI / igne perficerc. @ic|jeil / ofccr fd)mcl» 
jet»/ »sconflarc. Ä^rnen/disfolvercinglobu- 
\ot. i5»tci^en/ materiam mcuKicam feparare. 
föe^P^en €r| / «nruCle. ed;niicc>eeri Xi coro* 
narium. 

€t'tin/ ebrtO/ cnmv »reut , ameut , ahennt. 
(itrin (öefdjirr / aeramenta. (f rin Verlebter / can- 

delabrum ex oncluUo factum. QÜiinc VctÜCftV 

tormenta cx aexc duldariocoaflata. 
€riicbt / adj. »Mus. £Tii<t)tcr 3^cr<| / asmtiut , *- 

roüit lapis. Sriicbte arbeit/ «nfic 
Sbltl 55" tbtm I prtpof. Circum , circa , in cd 

tracru,loc6,rcgione,proximc. Rdrumtß. 

£f)E/ V£f)CC / ©ie/honor,gioria, laut , digni- 
ut , re verentia , prxrogativa. PoUß cjjtab 
priut , oyoJ , ovi bonorai, primat dlicui defrrst. 
15rofe $brc / nonor fiogulari» , incrcdibilis. 
Un»lerb1i(J)e Sbrc/ immonalis. SEBpfocrfiftitc 
(fbre/ meritut, dignidimus honor. *ctf)cin» 

ebre^giorta inanit. 2lmHcbrc//?w (crtanW# 
ehre / digni tat oftlcialit , ordinit fptendor , gra- 
dttSTtoaeftut. H&tbmtiHfyrc /nobilita«. «jfpr* 
f^ebre I vrxi crentia , ftu potita praerogati va fet- 
li »ms. 0>elrel>re / di «a monera , honor ob opet. 
äOeltebre / honor mundanu« , fragilit, oopula* 
rit. 3Band)rc/ honor levis, falfut. fuflcnfc 
fbre/ glorurirrute parara. 3^ad)i]cN{cbni»ß« 
eine / nonor immorulis, diuturnui, polt fata 
florens, monumentum. ^efudni!U)?ei i e Ji- 
£rutio pr*fcntta». 3citlicbe(e:brc/tranfitoriut 
houor. Hultbi'bre/ honor rcgionis. Uilt'brf/ 

curpitudo, macula. SRacb 6i>ve (heben/ afpi. 
rareadhonoret. (güientu (Sbreu bringen; pro. 
vchercpromovcrc aliqvcmadkonores. \£\)Xt 
t» ir roll crimen ' reportare, eoafcavi glonam. 
i£ l) r< einlegen / puedarc ic gercre. "Cluf (tbre fb 
ften/duci glöria , fpectarc tarnaro. (fbre Der lic. 
rm/famamamittere. 3« €bren bellten/ colcre, 
obierrareaüqrem. Seine &)X< bcf»fnfen /exi- 
ftimauoni fu* confuicre. Seiner Öfhrc entfc^et 
Werben/ de gradu dignitaiit dunorexi. ?Sm 

(ßbre 



3ßi; P? €i 362 



€bre ir&icn, honons causa. 2llle r (£brrn roebre/ 

amplitudine lummi dignus. £men Oll |eillCU 
(Ehren a 11 ircini'U / fainam alkuf uc laedcrc , de- 
trahcrc Ijuix , cxiflimatiom dcxogare. 
<£I)l'Ctl/ gechret/ honorarc, colcrc, vcncrari, obfec- 
varc (ufpiccrc aliqvcm. Cüucf feil nun ibrcA/ 1 
lorcunam revcrcuccr habeco. SJtfr.n feil Uli 

2) jum ebren/ i>er einem »3 4m um #i / p»cv. bc- 

nefa&oribus reverentia debetur. (£h,rc ifj 
law tXt |UcT|i cljrcf / honor cir bonorantit. 
2111 jllfoodnbrcn / nimiiun honoris alicui rrtbue 
rc magnificare, cxccdcrc in vencrationibus, cf- 
fundere honores in aliqvcm. * 
fchvvv l»ct/ veneraror, aeftimator, cultor, admi- 
rator. <8 (f)Cincbrrr/ p»*co pcrionacus. 

gbrhcb/ y £bre nbaft/ *Aj.tf*dyt T b. konori- 

rkus, honeftus , integer famx viraeqre, i/rm.* 
bonorirke, honefte, gloriose, hoaoratc, disne. 
Cfl itf ein guter ehrlicher «Osann / vir eft aotiävae 
fidei 4c digniratis. Igt i|t ailtf Ctlltltt ehrlichen 
t£f KbledHC/ ampliffima Camilla natu» cft. (£bt 
lieb ober lebt/ nonefte vivercauc mori. <£or> 
ltcb uit einem tKluuict fem» / honorificc dcali- 
qvo fencire. <£in ehrlicher^ flon f>Alf f«n"ißwrf/ 
in bonum virum non cadic mencirt. Vi i in tili 

ebrenbafrer ÜRenfcb/ *»«• gravi» * fc venu cft. 

tjhrfam 8f (SlfamUd)/ adf-ÜSaJ-v. honorabihs,ho- 
notificut, digpiratc praeftans, SJ*: honeftecum 
honorc. t£ill V["lH"|amer "X^bt / amphsllmus 
Senaten um ordo. (Eine ciTj'.UlU Al\> 11 marro 
na, faemina honorabilu , venera ndl. 

(Sbrlicbffit/ 0«/ honeßa«, inaegnta», dignita«, 
cxiftiiruuo. 

Gbrf.linf CXV ÖIC/ honeftum, ho nefhs, decus. (fc 

rf llbJf(i4fCtt/«vo^Üf«w r/?» raro Urnen AicÜur. 
<&brung/ Öl«/ idfmqvod&t)tt/pdH.tß. 

Ehrbar / wSbrbarltd)/ hoj*omitt*urßre f)/ 

diciturqve: £ttat7 gtbCltUd)/ *-$.&*Jvrrb. 
mcUrmvälrl, qwJthlllä) / honefhis, fplcndi- 
dut , ornatns. & jtnh erbare Seate/ bomioe« 
tnoderri , btne moraci , honefti funr. (c i cf) ei 
bar fairen / honefte, morare, modefre fc gererc. 
<Ein erbarrr Sfrurbfl/ vfta inculpata, integra. 
Crbarf cit/9(t/ iJrmfveJ tfcrjrfrmrcit. 3ud)f 
tint> ^rbnrf erf nnb<rr geben/ ftuderc rinuti & fa- 
isz, digniuti lervirc. 
^eebr«fn / Li.qvod ebten / venetationem aliqvam 
baberc. ©nen mir einin £runf 5ßein beepren/ 
honorarc aliqvcm vino. 3d) bitte/ (Ti?clle 



meine £w&Kif mir feiner C^enoiwarr beebrenr 

peco, vchs cohoneftarc nuptias mcaitua nrar- 

icnua. Seebrung/ Me/wm ^warjrcSfrfct;!)« 

runej/ ornameneura. Cicilur ri.jm honorari- 
um, xcnium. 

!<J:Uicl)reU / macularo inurcre , infamiam conlarr, 
caißimationem alicujus violare. ^nrebriirtß/ 
X>liJ deboneftamentum, dedecui, contumclia. 
Duüur ttiam nonnunqvam SOJtfebren / Aisqve 
dcq»e habere, parvi peudere, nihili arftjmarc 
aliqvcm. 

Söerebren/^ropr.cTcncrari , multum alicui deferre, 
houorihee aliqvcm appcllare i dtindt donare, 
munere aliqvcm ornarc, prasmiii ameerc. SSe p 
f brer/ OCt/ ü. yW «ljc<r / 55" pmtrrea munifi- 
tut, largitor, donator. SÖcrehrumi / Mt/ ho- 
norarium, prarmium, donatio, ohariöna, xe> 
nium. gliriilfche SSercbruna/ congiarium, do- 

nativum. kleine/ geringe S3crtbrung / munu- 
fcuium , munus levidenie. ©egenj^erebrung/ 

remuncrario, recompenfatio. 

Unebrrn/^verunrbren/ i.ta» qw.i citobrcn/ 1«. 

bcculamafpcrgcrc, turpirudinc norarc , dcho- 

neftare , contcmncrc. unebret mieb gar 
niel)t / hoc mihi non eft dehoneffamenid. UlV 
et>re/ Die/ infam ia, dcdccus.macula, oppro- 
br i um, dchoncftamcncum. Uiieljrlicl) / aJj. 
*d-wrt>. inhoneftut, in^Iorius, (purcus. item: in- 

dignc, tnhonefte. (f ine imcbrlic^K Cflcbe / pn- 
dendacaufa. Uiubdfd)er b /exitusmhonc. 
Aus. Uiicbrlichrrif/We/ indigniui, ignomi- 
nia. ©eninebren ttiam expbitüttrprofin»te. 
3ecehreR/ eertareinricemhonoribuj, qvodttiam 

^cir«re>igend)ren K«U>icbercbren/ retrlbucre 
honorem , compmfarc cu!rum culrn. 

Slb ö (flbC/ t>U/arcuUalifta. fcorpio ma- 
nualis. Nobie tnuCuhaut eß , htm dkthtr: tfhoen* 
fd?ft9/ trcubMhßäriiu. i^ibt i«'C five ^tbftl* 
btinni / arber rß vrnnvtj in Corßcn infula ; nomine 

Taxus: uiWr ©benbciimin/ coxicum, ör©beni 
nwlb/ tylva taxca. €ibifdj)/f imUiß, mal va hör- 

2tCt) ÖT CiCl^e / NC /q»«cu«, JöxUarUrA. 
fl*, qvaßfit lontraflumab iElQlä) / id f/Jeiijen/ 
proprius. PriftiGntnam tnwnntt in oppidii nee 
•vic'Ut fid fub qpercubui babitabafd, atqvt rtmotum 
nexu centrgeoAntur * recrptatulumq^ ißud proftit» 
tu ronin. erdni , Aghium diüum s-nsf iklld) i-'jtti 

Qtn. J^«]geiet)e< robur. ^)afeleid;c/ *u,u s lari- 
3 »j iölia. 



3^3 



364 



to n. J&afclckfrc/sefculusjrucfcului. Breill 
eiche / iicx 1 qvercus petnea. vr««e alte <Eid)C/ 
annoij qvercus. fället feine £id>e VOM einem 
(Streiche / unö i£lu qvercus non cadit. 
€'icf)in &tiä)i(S)U qvcrccus,qvcrcinus,qv€rnus, 
askuleus , iligncus. Efl etiam CM £Kb icbr / fub- 
ftancivum , jlve (£id)i'C / qvercetum .aefculetum. 
£id)iu -frei} Iignum qverne um. £id)ine s5rei< 
aftercs ilicci. (£id)in 2Uft(eül / ramui falignus, 
i.e. vilis. 

Sichel/ &*M**ieBo gef er/ tue/ pfcr. €td)e(n/ 

(Sofern / glans qrercina. 3^ l J 4 ^ c nidjteinc 
taube (fichcl haroor/ cafsi nucc non cmcnin. 
Cr icbt 1 11 fammlcn / glandes legere. $ua>:i(i)eln/ 

glansfagca.fagina. 5ktfcve»d)clll / terra: glan- 
des, dicuntut Alias Ürt&fciCJCtl / chimjtbalanui . 
€qi)P(i[d)C vr id);:l/myrobaUnus,gJans itgrpcia. 
£a ■ Kicbc! / gians roborca. 51 bgcffl 1! e 11 e £id)Clri 
glans caduca. vi"td)i'l eiiavi diciturpan fuprema 
glandif penn virtlk , glanduia. Ab (jjefern dicilur 
etiamX>as <£cf en'c|>/ paftio glandium. ig d)IVfinc 
in Dad vf vK-nd) itüubUn .: (ivran Den Ccd^l 
laufen Liften t fuci immietcre tempore glan- 
dium. (£\äx.\nfi-ve Scf erit im Uberfcblaue/ Tuni- 
culi, cumglandibui/r« globuhi linconlocon- 
tortis. 

propi ie Je doliM (fVtrceU exbAuriendU dici- 
tur , flilent emmvaCa innaria ex robore furi t inde 
phiAi'iiy fe» $iiuehcidKii/ bibere, porarc, vi- 
num infunddc ,ui in doli* (jvrrcultna fiertfolet 1 
Sigmfu ai fium aq vi metiri. Exttudüurautemad 
val orum examina. Hirn : ©CCid)tC Sijjcr / vafa 
ad >v enfuram publicam examinata. 

(Sicher /wgtcfymcifirr/ Oft / magifterdimcnGo- 
nis publica; vaforum. 

(Eidjutuj/ Die / examinatio i>r7 dimenfio dolio- 
Tiim. 

(Elb/ &«/ ClbC/ joftfatf (Job/ 

1t:j 0 tanavam Hiera Grtca 'd> ptrtgrin* in media 
ocumnon Dabei: Jusjurandum, juramentum, af- 
firmatio rcligiofa. I t'ibüclu - vliC 1 / juramen- 
tum folenne, vubo corporate, grenwillfger (£kV 
voluntarium. 3nacfcIn ( betHT (f iD / delarutn. 
3urficfqcfd)obf ncr <£ib / rclatum. Offenbarer 
(£-it) / folenne. ©» lehrt er <£ib / informatum. 
©fflflbter ©D / jusiurandum coneepri« verbis 
praftitum. ©Ottlofcr V£ lt>/ impium. Cr in Uli 
Ter Sit»/ dejurium, fanltum jusjurandum. ©e» 
niritftCV adaftum, cxattuin. ^cpm (gib 



fraoen/ ad juramenrum rogaxe, adieexe. S^cnnt 
(Ell) 0 erbeten / juratö promiccere. t)c n vlii) auf* 
imponcTc« ©es Vil tc*c ? Ctlüßen / j uramen- 
tUOS remitrere, faecre graciam jurisjurandi, juris» 
jurandircligione aliqvcm folvere. l^icf) illtl v^ibe 
wrfeumfll/ deferere juramenrum. 5}fr|CUIIUcr 

deferrum. ©c fdworncT / abgelegter <Et*>/ 
prarAirum. ^11111 viu^e |"id) erbieten/ jusjuran- 
dum ofFerre. $De it einem <£u>c vtT|>rec|>en/oDer 

beFr^ftmeil/ obftnngere fe , afHrraarc jurejuran- 
do. ^lDu0f^9led)ttUhn/in legesjurare. (£fi 
t9A^ auf feilten vfü> nebmen/ jurejurando arHr> 
mare. 

^llHt^eib/ juramenrum ofEeialc, aliht ^ieneretC 1 . 
2lilSi!"cbl(»9<< fivt (fnreib / juramentum lim deci- 
forium. ^e|i^ttgiin^eib / confirmatorium. 
$uri)crcit>/ ci»ium, i ; .v,laubuuiu \;< -ti credu- 
liratis. SJ^llieiU'i^/ promisiTones amarorias , de- 
juria amannum. vf rrMÜuiiqscit? / Aipletorium. 
(£•r6>mun4^<i^ , patcfaöioni». ©cfdrbeiD / oDec 
(£it> ror C^Cf^rDe. juxamennim calumniar. ©e» 
rid>tt?nD judicialc. Sufer 0>evid)tseib / extra- 
judiciale. jcrica^eiD/ tacramentum milicarc. 
f}>\ H;<eiö / domefttcum » voluntarium. £ebneü)/ 
juramentum vafalli. £nmpendb/ vilc. Wain* 
üb/ falfe^er €ib / perjurium. gj?ini>eruug^eib/ 
minorationis. Scopnfjtf > fi™ *£^a?fit) / jura- 
mentum afteftioni*. DhUCiö / nece/Iarium. 
9Ccinuuina^ei&/purgatorium. (^d&anbeiD/ tur- 
pe , ilbcitum. i?dH^diu\ ■ .n.'w ^errechtuna^ 
cii)/ juramentum patefactionis bonorum , wüs 
cm T$urQ<v utverfchorlen five juvetrechrer» 
bat. (Scforecfcft/ perhorrefcentiaB. ©tu&cn? 
CenctD / juramentum academicum. sBrrbetf; 
funa^eib/ proraitfbrium. 23eineiiiumi?eit)/ dif- 
fcsuonit. SScrjicbteiD/ renunciarorium. Sc- 
rtteiD / /ivr ^enreti) / maliti«. WabrbcifeuV 
veritatis. SÖfiriKnino^eiD / juramentum in Ii- 
tem. 3 c,, d ( neib/ juramentum teftis. 
V?l^en / vrrbum, noneß in ufu,fed compofita : heften 

^©ceibigen SÖrr^cn / »ereioigen. Et ^w- 

dem beritten rß jurejurando aliqvem obftnngere, 
ad ju<jurandumadigcre. Die 21njja<je i|t bceu 
li\\<t> dcpoittio juramento confirmaca cft. Q>f » 
r it r.uc 3cuqcn / teftes jurati. Unbeeidigte 3cu« 
gen/ teftes injurari. SBeeitigeryiw 23ercihger/ 
Der / judex 4u/commiflärius, qvi verba jura- 
menti juraturo praelcgic Q3ceit)igting / DtsV 
conttrmatio per juramentum. 
n£ ifi-g / odj & adverb. jurameato con^imatus , ju- 

raeö 




€i 



ei 



366 



ratö pcomi (Tut. (gin cit>lid>c Stugage/ depofitio jCtiliafcif / öle / i^rm ywi <£tlc / Ü ßifuna. Sei 
jurata. <e^&ud)e3ue|'aae/ proraiflio religiofa. ^üigf cäf rt«4w Matur dcocium ftupor contra- 
<£inc6d)Ulb etulid) abföNCrea/ abjuraxe debi- äusex aceto * ahn cibisacidii. ^«wi «uro £u 
cum. (giölid^ wrbunöcn feou / juramcnco tc- ligcSÄn*/ dtntu ßuptdi. 
neri. (ctltfc/ nomm proprium ßtmin* t exponilur: Vigil, 

CibifJ/ J ''- r*«*« rfl $5* tiw mvmi/ur , prdtrr in prafcns.expedira ,cxcitaia. 

SWaiiuibnj / SReineibiaer/ pctfidus, [teilen/ idemowAfimpiexalea. arwcilf erriefe/ 

pcrjuraoi , ußujtlfiu&WMdax. luer „ feftjnat», epiftola fcftinationu ft pul*c- 

(Ell/ CllCn/ QCCllCt/ fcftinarc . properare, ; risplena. SJPH ClHCm Dl'fC übcilcn/ pede pro- 
accclerare , maiurarc . Htm conientiü» ambula- perante fepronperc. (Hbcilung /©ff /aceelcra« 
re, plenögradu ingredi, oeyus fcpromo»cre. tio praeeeps. 

(tilc mit 'Ilfcilc/ feftina lerne. 2öcr Jilfrt>r f ilcf/ ^ralcit / curfu confcqvi , asleqvi gradu feftind. 
f omnit a,crne fpat / q»i properat , nontft tutut , | foabc ihn unterroege i nicht ereilen Finnen/ 



innere cum conleqvj impoflibile fuit. (£rciliiruj/ 
tue / compr chenfio cqvisaut curfu. 



opuseft. 3c *vd) berief »iDt et' gorteilen / citöft ftrenue progredi , contcntiüa 
linare. VJa< cilc|ln foY qvö I properarc gortCillUlit/ Die / ambulaiio ftre- 



aede qvio cadat Ute; fcil lehr kvicf) t>en £aN; 
canu feltinan* cetcos pari t tatulo». ?0? *.n mujj 
CilCTl/ properatoopu 
len / ad urbem fefttnai 

properat? ~0t i e Da* Clrbrir eilen/ laborempro- 1 nua «acccicratio vue. 
perare. 23a$ haben wir |ueilen / jaqt uns bpcfc ^erjueilen / approperare, advolare. hinweg' 
niemanb/ cur fcitinemui, nemo iane nos in- foeqcilen/ ©cyusaut"ugae,fugamcapcflcrc, in 
fcqvitur ? (Eilcil tliaan imperfonäUter ponUur pro pedesic conjicere. 

inftare , urgeri, premere. flßatf am meiflf» eilet/ 3cad)Cilen/ perfeqTj .infcqvi , infedare , cciam ar 



füll man juer/l tUt)n/ q*dd inftar.agcndum. ®c 
Cflte Oacfjen/ negotia urgenria. 
(EÜrnb / *dj. &*4vrrb. Sed advtrbioliUr frtorvtn- 
tiiitdtcitur. <£ilmt)tf/fcftinani,propcrani, pr*- 
ceps: Fctfinanter, celemer, propere, (ine mori. 
©er cilcnfce feblec aern / niir.u propexant ä *ia 
<i4 ift eiknM cjtfdjricbcn/ rapum 



qvc ertam inftare, curfu incicat ilTimo petere alw 
avem. Tcm nn(iefcl)0^enen 2frlt)e nacheilen/ 

feram bombardä vulneracam extra proprium 
falcum perfcqvi. Hm: t7acbeil//n -e ^olfje 

haben/ iutptrffqvendibabert. £ie ÜRadjeil Der 
9}erbred)er / fcqvclaiperrccutiodelinqvcnüum 
exeraterritorium , capiendi cos graul. 



fxpeaberrac. 

feriprum eir. fitaMiU einem fommen/ ad»o- Übereilen /prascipKace, annopare. ßr übereilet 
lare cito ad alicprem. <itnai eilenW berbtO , M W«*t gerne / non adeo praeproperare folet. 



f(t)fl^en/ deproperare aliqtid. (£(ii\is eiU'ND* 
fer t\Q m i djen/ accclerare op ui aliqtod. 

©1 £5" ©(C7 ©<C/ p/«w. teftinatio, acceleratio. 
properacio. Dtcitur etism t>i'e ^iliuiq I cfT f<»S 
Ctlen. 3nöcr€il/ «ptim. £)a*t>'m iftin 
Der €il 0,emad)f7 «ft opus tutnultuarium.appro- 
peratum. 3« grp§er €il/ ma»na diligcnrii, 
miri ederiuee. t!> a » ^Hen 1 !f blint)/ fcftmaiio 
improvida eft flreaca. 

©ler/ l»er/ cder.eelcripes, inuigator , properans, 
diiipent, Icd ulus. hierin/ OM/ ledula. a-.:en- 
ta»acxis. 

Ciliij / eilfam / etlr)aft / erlbar/ «i;. # A/v.Celer, 
vclox , agtlis , pernis, Aibitui , citut , concira- 
tut, praepet , Ö". Oleriter, ▼elocirer, impigre^, 
man 1 rc , incitati , curfim. (Eiliger @0n^ / pro- 
greflio incitatior ,pr*cep« progrefl'u«. <g\\i<\t 
tcCl)rltt( / gradui ei» , impign , feftini , rapid». 



©er §ur|t übereilet feine teilte mit 6ci)aDen/ 
Princeps iftc peccat praeapitantil, cekrirateqi 
miniuro* Aios oppnmic. Übereilte 21li|"d)liia,e/ 
calida conillia , t. r. prareipirata , inconiulu. 
Ubereilung/Sie/praKipicanxia. 
Sorctlen/ ancevertere, prxtcrtere , antieipare» 
prac venire. VßüXctiUfli}/ prXTcnuo, ancicipa- 
tio. 

3cretlen/ Telociratcpeccare, aimiumrem pratei« 
pitarc XJer fic|) narrifeb ^ereilet / bleibe oft bat 
billigen / Aulce captant compcndium in maxi- 
mumiirpc incidit difpendium. 

€in/ einer / eine/ eine^fö tintl «4>&. 

numcralt £5* artiattw, Utini nihil figmfiiant , t>. rr, 

€in ÜRann / ^ir. ßine^rau/ mulier. (im 

©Itia/ cnt. Qi'ando Autrm mimtrale tß , um ra- 
rem fignificat. SRnr ein SO? aun i(l entf r mmen/ 
ncuiO praeter unum hommemfervauu cft. 34) 

tobe 



#7 



368 



!>Abc Die Ocfcub vor einen Xabler hiegt/ unum 

Imperialem folvi pro calccis. In comoofttione 
(Ziüvtlfttitm/pi'iJ In Ö) incra. (Eingießen/ in* 
hindere. (finf Ittlftc / provenmj. Qyxndo^nt 
incerram perfonam 4«! rem Jifignat, & per : 
Qvis, alicjvu, qnJam , exponirur.ut : (£wa tV 

in r, uriui aliqvii. Sieben einen fechten / prope 
aliqvcm pujnare. (Einer Ullberjebn/ decimus 
q v iiq ve. (Eine* nach Dem anbewj aliud cx alio. 
vcBa^ctncr toa>§/ ba* fancr aud)tubn ' m qvi 

re qris fe exereuie, hanc eandem cftcltui dare 
poecrir. vfincv für alle / unb alle vor einen/ 
unmqvi«qvc in foüdum. (Eines 3J»annc*?Cebe 
t ft eine f)a!bt 5Xebc/ audiatur dr alrcra pari, vi 1 
ne <5<btt?albc maebr feinen «Sommer/ una hirun- 
do oon facit vcr. 3n>eo Scanner jino eme* 
CDfanncÖ -Cht: ' ne Hercules adrerfusduos. ^1 
ner unb aber einer / una* de airer.^ (Sin %\bx 
ftm* anbere/ altcrnit arini» (Ein* tiber* anl»cr/ 
identidem , rYeqTenter , fxpenumerb. SOi it ci 
Item ?ü3flrt / unico verbo, paucis , rribus verbu. 

3»nmer auf erner Q5cicjc bleiben / eandem canu- 
lenara canerc , chorda oberrarc cädem. (Eineä 
^ftlbalt*/ unö cxcmplo , eodem fenfuvel argu- 
menro. ©et lefjte obn einer / penuliitnu«, pro- 
ximui a poftremo. £a* UMV iirt^ / feirum, 
egregium hoc erat, 2Bic lange b*lt ti ein* QC< 
fcpUlfJCII/ q vam dudum fonuic prima 5 (Eine* :ü 
(er*/ coxvus, cjuidem «taris. 3u einer r.' 1 1 le> 
bcnb/co^raneut. (Eben eine* Hilter*/ *q**vus. 
2)a* einmal dn*/ abaa» Pythagoricuc. jd) 
babe nur einen hffjcfl $riet von bir erhalten/ 

unas tanrüm k re aeeepi literas dr cas perbreves. 

Cin* / a.ij. indtclm. & oAvtrb. Concors , amicus, 
unanirms, amicc, unanimirer. (gini fet)n 
concordarc , ejusdem fententiae etTe , ciTc ami- 
cum. j£>icrinnen bin ich ein* mit ihm / in hoc 
«onvenir mrhi com cö. (Sie finb ein* unberein» 
tflber / Wie JpHtr&c unb a$en / conrcnhint in- 
cer (c,uc<ancsdr feiet. £in*ge|innet Jcnn/unum 
arqvc idem fenrirc. (Eine* vr inne* )i't>n / idem 
vcllc ac idem nolle. 5&rnber fmb feiten (in*/ 
frarrum qroqvc gratia rara. 

llnein* / difcors , ditfemiena, Unein* feoit / difcor- 

dare, di»fcntire,di»Gdcre. SJftif ftd> fVlblC \m\ni 

»erben/ fibi tpfi dwetepare. jd) in II mit Dir 
nicht uneül* werben / «ulla -comroTerfia mihi 
tev um cm. gjfan miU un* miteinanber uncin* 
inacben/ fi«H,qTinolbaraamiciciafladiifQWcrc 
etnamv. 



(rinefr er einfl/ s" vv^njo^ ein* / fcmci , aii- 

q vando, rändern, «arbeit mit üujl mirb nod> ein* 
fo lertbt / omnia conando docitis folcrria vmc 1 r. 
(Er iff m»cb ein* fo aro(? / duplft major eft. <&it \\\ 
noeb etnft fO febdn/ pulchrirudinc cam muleit 
parafangif vincit. 3cf> Will einfi ^U Dir f ommtW 
inviüm tcaliqvando. j&te .^c theiviri) ihn cinjt 
and) treffen/ rändern Ar is cric in numero Horum. 
Vonn:uupf*m<&MiAbund*t: @flfl mir <in*/ co- 

dö, agc, die mihi ! ftemm ein* ber/ accedc 
^crmaleinfi / aliqvando. £11 mint Dieb* ber« 
maleinjt mit £ufi erinnnern / ohm memindTc ju- 

Tabic. 

^ittiÖ S< ©tUtej / ad|f. &*Av. nnicu« , anicc. CfH 
t imtjer/f« cinjiger <&Ott> Deutunüs. hinein« 
jiaer £obn/ unicus films. Süi im leb bir eine ;m« 
(ige i'naeu fage/ fo bring und) um* ^eben/ n q?ic- 
qvara mentiium inveniet , occidito. ORem ci* 
murr £roft/unica ara mca , unicum furTugium. 
€inii) fer>n/ concordem efle, confcncirc , coutc- 
nuc, confonare,rcrpondcrCi asfentire ?0Jit ei« 
nen tVieber einig Werben / in grariam redire cuna 
aliqvo. 

Uneinig/ iJm jroJXlntins. 3ie jinb uneinig »er« 

Ptn/ disliJ.um oborium eft inicr cos, benevo- 
lentiarcfrixir. 
(finigfeit/ W«/ concordta, unanimreas, unitas. 
(£inigfeit mehret / Uneinigfett verbeeret / con- 
cordta res parvaecrctcunc, difcordia maximz 
dilabuarur. 55e§cr unein*/ bann uncbnjtlichc 
(£(nigfeit/ prxdacinimicumeiTc, amiciciaDco 
contraria. v£migfeit i(i bie ftarfite Wauer/ 
concordia civium. murus urbium. £tie J^eilige 
£)reoeinigfeit / ss. Triniua. (Eiiiiigfcit / tu/ 



manatt Gngularirat. 



Unciuiiifcit, ttc/ difcordia, disrcnHo, disfidium, 
disjunaio , discrepantia. ^nrgerlicbe Uneinig« 
feit / bellum cirile. 2Bü Uiiciiu fei t ift / ba rc 
giretöcr Xeufcl/ inimiciciae diaboli cacadromua, 
(£inc beimlicbe Uueinigfrit/ tacir» dücordic. 
(Emen / Einigen aT Vereinen / Sevcinigen / unire, 
/bciare.conciliare. conjungere, in grariam re- 
dire , facere pacem. Uugtncf vereiniget bie 
-»1 e ufdn'ii coocilianc hominet mala, lieber« 
vereinigen / rcconcüiare. ^>ute bieb vor einen 
rviebervrreioigten Srcunb / ab amlco reconcilia- 
ro cave. 

(Einigung & Bereinigung / tttf / unio, faedus, pax ( 
concordia. Bereinigung matten / faecre feedus 

intor 



369 



370 



mtcr ic. Seicinigiinii brechen/ folvcre Man. 

(giniguno, fcribttur ttutm j n n im«l / qT/*fi<£\Ml\$. 
Statt Auttm 3nnunacn ftatuta opificum , avafi 
Concor Jätafabrorum , jccundum qv* vtvunt &con- 
ftm*uttutr. 

Cincrlci) / *dj. indretin. uni form is, uniutmodi. €i< 

nerlen garbe / unicas colorii. (Einerlei) 2lrt/ 
ejuidcm gcncri$Tf/fann». (Eriftallejeit einer' 

let) icmpcr libi (imilis. (ftnerle» vJpiMCtK/ idem 
ferfflo. Einerlei) ^rru)/ mala communia. (ft 
Beden Äinber / fratres A fororcs germani. (£t'i 
nerlei>31int wrmalfen/ iisdera ia cartris milita- 
rc. (giuerlen tvi tragen / candem cundere ineu- 
dem. (Erf irtmiraUetf rinerta»/perind««ft. 
gnfel tfginfd/ «.4. es* *ivr*. fimpicx, fim- 

plus, unut cum alcero noti connexus out con- 
jun&us , & ßmflicittr unicc. t£llfel rtum «ppell* 
tu- taut ped s. 4/;ii DcrRrtorr. slluid rjl *J£ni 
lt\/ nrpos & iCoftliri/ nrpt« , qvtvtf, Juprk in 

3t>n. 

m i« l / * J; . ö" «<*V tf in & 5a! >rr> cowpo/?. 
tum | (tngulut , particularis , fingularis 1 & Indi- 
viduum. (Ein cinjeler SRenfch/ homo unicus, 
vir privarm : * ;r. tlngularim , particularim. 

Ginirlc $uchjhben/figi*, qvMfi ft*oui* tuen. 

35ep einzeln / fingulatim , parciculatim. 

(£inie1en&!8ereinielen/ «.rf r/1 . ttnjd wühlen/ 
particularim folvcre , gut tatim erogarc. <f uijc» 
liehfrit S^^illiclfeit/ t>uv uniras , fingulari- 
na. 

(Ein} dich &<in\u]/ *Ji «/iVrD.unicut , ■fingula- 
ris t particularis , folus, EJ".- unicc, tingulanm, 
pamculatim. (fnijui unb allein / folut cum folo. 
(Jin eiMMe* Littel / unum ommum. Werne 
enijt K ^rciiiV / anica voluptas mca. fttfdK Die 
einiclich «.eben/ pifees folitarii, folivagi. 
ond) ein einher 5J?enfdl) fo tibel t)aT«rn / atä t* / 

an qvitqvam usqvam gentium cd xqvc mifcr 
ac rgo J 

(Efniiq1ieJ)/*iwr&. ürm fWcimtg- £aint einjia/ 
Hei) mein £ ruft / hoc mihi unicum reftat fola- 
nura. 

€inf.lin / .r^ ,&*dv. fo! 11s. unut, folitarrus, l^.- fo- 

liim, duntaxae. vfin einfamrr TO, en| d> / homo 
folitanus , folitanam viram ageas. \Er lebet 
gerne einfam/ deleclaiur folitudinc, ab homi- 
num congrefluabhorrcr , abditut in fuis leftis 
latec. * 
(Sinfamfeit / 0«/ fccciTus, foluudo. Cr bat Die 



(finfattfefc lieb / eclebritarem hominum viiar, 
qvawit feccfiuni<Sr folirudincm. 

(Einfamliu)/ Um jW zinfam. drinfainlld) leben/ 

in privaro abdi, dclitcfccre, frcqvcnriam ho- 
minum fugerc. 
©nbflr/ *ij.&aJv .fimplex, uniusmodi, S:^ fm- 
pliciccr : Stdrarumtß : Sunt v, rh fr: \£iv.[\\, 
ren / unire, concordare, pro ./t<3 utimur »Uer» 
einbiircil/ adunare, pacem coagmencare, conci' 

liare. ic'i unbereintinter vereinbaren / eoire, 
confpirare. <£icf) mireiiitiiitw vereinbaren/ 

in uaum corpus coalcfcrre. 
tSereinbarung / Ott / nnita», aflcnfut, cohaerenria« 
conjundio^onfocianoicoicio, copulatio, ttrm 

confpiratio , conjuratlo. Vereinbarungen/ 

confenfioncs , pacla, ftxdcra Hfvulgb concvrdtt*. 
£Bieber9rrernbaritna, / idrm t/vod xOictitvit* 
cfntgunej/ rcconcil^acio. 

l"S3ercinbarer / ©er / arbicer.virbonuttcommilfa- 
rius, judex compromiflanus, pacificator. 23er» 
etnbarerin/ conaliatrix* conaltatricula. 
C?ereinbarlid^/ai; &aJver&. pacificatoriua.conci- 
olians, confocians , una , conjunöim , i» 
modura confpirationis vel conjuracionis, co- 
pulaec. 

unum, 

vtl totum ur.ttm , (ingularts , folus , unicus t &jid- 
•vrr6. unicc, lolüm, privatim. ^ÜBagmati allein 
nid)t onrie^tenfan / ba mu^ man -Oülfc haben/ 
qvod qvis folus crCcercncq vir, id auxilio focio- 

riun efficict. srjjan(t>en7f nie »entger allein/ alf 
trenn er allein l|i / multihominanunqvam mi- 
nus ioli Amt , qvam ciimfoli func , i. r. tum de* 
mum , cumßbi rtlittt funt , bonam fu/un mnrtcm tx* 

plicMrtpojfunt. 3$ bht Der 6ad)e allein niehf %o 
IDaehfeO/ per mc, r<7 üncamicorum opera de 
aJmmiculoparumhic prxftarc potero. 211km 

mein / pDerlafetf garfeon/ autmeus, autnul- 

hu er is ifcwllU^llKf allem/ nulla calamitas 
fol«. ^ieh allein/ fonfl niemant) liebe ich / te 

unum, praeter cz neminem amo. 5ßer H?a8 rcejj)* 

te** fthretben tvill/ m\\$ allem fron / (tylusfccrc- 
togaudet. 

Mnj / conjurtBioftUnuß , fenam : fed.modö.cc- 
tcrum ,a:fi, pr*rcrqvaro , dummodö, Ollliin/ 

jiclie ju / ba§ ti tt»ol aelinae / mod& taciro.uc 
omnia bene procedat«. 3^ ft^bc nitinanDen 
aU allein heb <jefeJ>en/ neminem pratrcrqvam 
2tüfmli«if rtkw«/ t»n- 
il a tum 



tc videreconrigit. 



<5t 37^ 



371 e< 

tiiii cardo negotii in Co •/ertirur. >Da finD bie 

6d?ube; aUciu/ ich mujjöeftbaben/eccecal- 
ceo«, fed argen tum ubi eft ' SRid)t allein / fiMI« 
beril dUd) / non modö »verum c ; 1 .1 in. Dud) t >i I 

lein jen$ / fonbern aud) batf n i du / nee itlud » ledj 

r.r hoc qvidem. SRid>t allein mdjt / eleganter ex-\ 
fonitur per : tan tum abeft. (Er 1)1 tüdjt allein 

mehr f ara/ fonbern vielmehr ganj frepgebig/ tan-* 
tum abeft ut parcus (u , ut enam Iibcraliorcm co 
neminem invenias. £r ig< l nicht allein nxim 
fonbern hält aud) nicf>tf von groBen Jraf tarnen 
feil cum minime edax eft , tum ctiam ecenis 
fumruofis inimicus. 
Slucinig/ &*Jv. üemfood fcfnicj &tin*i$/ 
unicut »Angularis , folus» unke , folüm.fin- 

gularim. SQdfl alleinige jrinf en oerberbet ihn/ 
all n iii potationet cum corrumpunt. (Er ivirbe 
alleinig nid) t tubtt / «pfc folus parum praeftabic. 
Cil f Clf ' " J 2<,( undccim. Du 0 mwm bie 
£ilfe /hominci, Apoftoli undccim , qvsfi ttnltf/ 
mvod und numert pltu eß denarib , »£s lauft Am 

eine l>5l)cr ol* 5«r>n. £er 3" ut tveift am eil 

ff / hora inftac undccima ,pr<rv. demortiproximo. 

£)en j£>ut auf eüfe feßen / pnv, de innbw & wc«- 

rio^i AomimW,€Xtrcmisincederedigitis.criftam 
crigere , omnia fusqvc deqvc habere. 3 C Cllfc/ 
undeni. 

Stifter / a*>8. ber eilffe/ undeeimus. ©ie eifte 

(BtUllbiY hora undccima. 

llnj/oic/p'«»-. Unjen/ d flhns/ uncia , f<«x 

Mfüi4 rrwm unus dlcitur , ovta unicum valebat 
nummulum ?crcum. Nohn eß pondm dunrum 
lotorum. Eß envn eine Im Ibe Un) / femuncia , i.j . 
?-uoi (tn lot. Unjidjt / «4 uncialis. 3rüCt) 

Hnjen/ fextan». ©reo Unjen/ q^adrans. 3icr 
Uitjcn mens, glinf Un,en/q*incunx. (£cch$ 
Un seil/ femufis. tBieben Uujcn/ fcpiunx. Sicht 
Unjen/ be$. SRenn Unjen/ dodrans. Sehn 
Unjen/dcxtanx. (gilf Unjen / deunx. 3ro6lf 
Un»cn/ as yJw asfipondium, 
Ctö/ O40/p/wr.r4rf/, glacies.gelu.gelicidium, 
aqva congclata. (Es hat bie SRadjt (£iö cjefro» 
ten / prartericä nofte aqva frigorc conftriöa eft. 
£a$ (Etö fraeftt / glacics crepitat , minatur. 
&atf€ti M? flefpalten otet aeviBtn/ glacics fis- 
furatt rimasegit. Z>aß ^i? acbet ab/ glacics 
totviiux. (finem ba$ £tf brechen / Tcindcre gla- 
«icm, apexire viam alieui. £rau bem ^"ts nid) t / 
cl bat Wttc ^lfcn/ gUcicm uycio , qvi aulUi 



ineumbir fuftentaculis , null» f ulca eft trabibus. 
3iuj bem v» ij gicmtem / {ifcbeln / nd)iir ren qlei* 
ten/ lubricarc pedet per glacicm , pedibus lubri- 
cantibus Tummam glacicm pcrlabi. &\ .1 tt (£il/ 
glacies lubrica. ^raueuci5 / lapis fpccularis, 
aphrorclinut« fclcnitcs» glacics Mariae. Xra» 
qenb ooct tradjriacs €i$ / glacics firma , dema, 
iV.iia. ©intereis / glacics , qvae media hyetne 
trangitur * coilignur. 

(Elfer/ tCK/ glacicm frangens, Tcindcns. 

Silenz glaciarc, glaciem iccarc, congelare , congt- 
lafccrct &mrtaph. incanctccrc. 

(Eifunoy t)IC/ congclatio, glacici ruptio, fraftura« 

vi i i'ich t eii'haft sdj. &adwrb. glacialis , giaciacus, 
gclacus,^; gclidc,in modum aqvae frigorc con* 
cretae, induracas, conftridat. 

^ifen / ferrum. Ab «16 / fvod rtfertrxt+> 
riorißecif. Atulttderivantab Kis, ^Egyptiorum 
Dca, avMmferri urvrntrtcemfabulantur. Sed vtU» 
rti Germamferrt ufi ftmt , id/fr hoc juo nomine t***» 
runt | Antrqvam Iiis nmctrttur. <£ül tjlüenb Sf ifen/ 
ferrum candens. (Sin Stielt |tälcit /aeiem terrö 
addere. 3cof)t bucht ei|Vn necestitastrangit 
legem. &alf viilVn brennet nicht / pnv. canit 
mortuus non mordet. CK n foll fchmiebcn rocil 
ba^ (EifeU CjlUCt / prov. de ttptand* occäfionf, 
Dum ferrum candet , eudere qvemqvc dcccc. 

T>u Jungfer gebart unber bat alte €ifcn / h«c 
vir »o eft explera. ©af 3£ägb(cin bat eilt Q:ifen 
verlöre» puclla dcflorata eft, caftum amitit pol- 
luiö corpore florem. (E'in fcftlotternb &|'en >m< 
iteben ofer beften / Tolcam vacillantcm clavit 
aftringere. ^prpbe €ifen / ferrum durum , fra- 

§ilc. ©efebmeibig £ifen / tenax , duetile , molle. 
!eiB (Stfen/ ferrum excoclum. (litt vii cn m..chf 
ba£ anbere fd)arf / ferrum ferro acui cur. (Er tumf 
gifen/ ferrum obtufum. SCtrn »om (£ifen/ floi, 
nudeus fem. Qllf (£ifen / ferramenta vetcra» 
(Einem in bie <e?ifen geben / premere , urgere , pe- 

tere , infcqvi aliqvcm , infcöari , proximis rcfti- 
giis urgere. 

(5i|en / aliat ttiam [tgmficationu habet. Tr*terqv*m 
evim , qvhd folcara cqvi , ein J^nfeifen n t.it, etiam 
Yincula c5 compcJcj fignat. Hinc : (Einen in bie 
<Eifenfcblie§en//iw fcblagen/ catenas alieui in* 
jicere, ferro vincire , iacompedibus cuftodire 
aliqvem. ^ra nbeifen / ^renneifen / feu 3eichen* 
eifen / tudicula.cauterium» ovo ßifmutainurun* 
l* r i JßratlbclKn dit* eß inßrtan<ntum ferreum % 



373 



qvod xnfoco !i<w fuflinet, dalopus, fulcrum fo* 
carium. ©ieaelcifen / Ferrum lcfigatoriom. 
$inbeifrn / aniieferrc*. x8ratfpie*ei|cn / cratcu- 
teriuoi ,frrrum , w <pA veru vtrtüur. &rcbci|cn/ 
comus , rornum. gtljjeifcn / encencrii , retin a- 
culum ferrcum , q»6 feandentes munrur , it. 

compedef. ©erbcifcn/fcalprum. ©rabeifen/ 

bipah um ^)aU(it(n/numclla. -V'CbaK Ii. »c- 
j£olcifen/cxftrum,^f6tfrc4i/«lur. Jf>ol< 

ftippcucifen/ /h» Strepfelcifen / artopta. 4?arf» 
cifcn / plcörum. tfrummrifen/ hamuc. fcafcei» 

f(R / lanecola. üJJefceifcn / bacillum menfonum. 
sjKul ■: i |cit / iubfcuc ferrea. Dfiua,eifcn / tomer. 
Sieibeijen/ radula. SXibeifen/ fi™ tSfcidfcn/ 

radula raparum Aolcrum. £d;tircif"cn/ruia- 
bulurn. <ce$cifen/ fetrataeufpu. *S<^Ui^cif«R/ 
cuneu» ferrcus. iSPteäClfen/ fpiculum ,frrntm 

mbäJUu tSteineifcn/ /wSano.eifen/antÄ.for- 
eipes acuminat*. %anl<i]tn *utem dieiiur *nu* 
1 i xofa, cm alt Bruimrwi fen/Xanthippc, Itngu- 
laca. ©tCmmciKn / fealprum fabnle. Jruinm« 
/lüf 5jrumeifcn/ crembatum. SBageifen / •»•■■ - 
£i>.iv}c:»|(l)u':ui!iii/fcrri mollisbaciUum. üßmiD 
Cifcn / fpccillum f tnßrumaüum , tpih ebtrurgi vul- 
nrrtiprrcu näantur. »3d)Drif ein. OfcCt XeBcIcifen 

fttxtOem <ocrt>«/ clirnaftcr. 

CJClfetl/ verbum fimplrx rtiro invenüur , fionificatq^ de« 
rincre« onorar» t profi/9 dtcimm beeilen conjice- 
re in carcerem t q*xnu4moium au&ifcn rß ä vin- 
culiilibcrarc. greifen / infcrrumtranimu- 
tari • indurari : Arne percifct ©emüt/ animus fer- 
r c us i durui , i m m i ie t icor« . (£||(u aliks rß t afh- 
dirc.borrcre. Pia*. 2U». 

Cirflfin /S»4S/'ii»«in. particula fern , uncio!a. ha- 
mulus. ©OiCtfleÜ. a mSoliHI/ unemus fa- 
sittw reflcxui. 

Cifern / fc# ?W rim» r/J, ei(in /I w t ifen / a^VS. *«- 

reut , ex ferro cemflara*. Äuf einen eifenen 5i Iii 

bo< tjebort ein cifcner Jammer/ mcudi fmeas 

nallcut ferreui. Cifcrn *uttm rß non folum ftr- 
reut, ff d& dum*, inhumanu.,.*. vinftus Sc ob- 
acraru*. Hinc eifern »erben / ob*ratum fien, Ii. 
rcrismoratoriis <c tueri : ö'pxrw. bc^ci* tu i\v:i 
fern/ altf in eifern/ pr»ilat efle in compiti», qtam 
incompcdibuf , i. e.jugA tuhor rß »vom ex ctree- 
ftn^amdtre. £in rifern-Oeribaben/ »oeaorabi- 
IcmelTe. €iff rn (Sefdf / vai ferreum. ^(ferner 
tJccbcn/ «rpex, irpu», lupui. (rifcrn ©itter/ 
clauftrum. ©fern^rat/ ferrum duftum. (£1 
fenur Ot<» / foraax ex ferre« tabalii conftru- 



€1 374 

cla. Cifernc sRauer/ muru« aheneui. gifern 
Äepel / oOct Pfanne / cueuma. Eifern fUJrrf» 
,eua/ ferramenca. <£ine eiferue Xür f an man 
mit einem ftlberncn Jammer gejebwinb auf* 

fcbmeijjcn / argen to radient haftx , Hc cunfta do< 
mabn. €lfcnier9iJ?ann/milescataphraflus. 

SM«/ €le/ ergüe/ w*/^.€Wcn/ 

gdCII / «laa, eubitu*, mw/«r« duorum pr- 

dum. tJblenlang o&« breit/ cubitali», 3^f» 
<£tteiilaiiaoO(K breit / bkubicalii. ^er^aunj 

ifl fincr iclen biefe/ arbor ulnam compleöitur 
crasdcic, ^r a ba nh ! dj e (£(C / »Ina Brabancica. 
Äramerelle / raercacorum. ^aiim'cbc vilile/ 
ranHcnfis. ^aiifclle domeftica. Jjalb; '>ll)le/ 

uin.T i'etnisfii. iBcbncibcreUc/ iartorum. Sief« 
teil 0c/ qvadrans ulnae. gRan Fan feine Euejcn 
mit SUen aU^me^Cn/prov.<xVimp«im^/nomrii- 
Jacr, monftra dicerc, ulrra finc» jaculummit- 
terc. 

Elefant/ Helfant/ t>«/p/«r. (fiefam 

tCil / Elcphas, bos Lucanui. Nomen Elcphan- 
ti Latini k.GrtcU, ürtoab H ebnen mutuMtifvnt, 
qvibtu Elp bot rß , qvocum noßn/m belf * m fa* 1 ** 
Jrdrtum (£lenb / alcii , concordtt : Mty vult m$nu 
frflum reddüur, Getmtoot ratione bujut ixxtibtiU 
nrc Grteck nee Latin*» qvi«jvt\m drbere. Voitmut 
etiamhominem tngentU molt* einen (Elefanten/ i. e. 
longurioncm, giganrem , Titanis filium , *lüu 
einen Sltrfibel. Dicitur rtiam dt ala* rrbutgrsn- 

dtbiu : fr™ an» bfr CDfucf en einen ©efanfen m«. 
eben I elephanrumex mufca fäcere , prov. in eot, 
fvi rem minimtun strecUer eXMggeränt, veipärv* 
'verb'H magnißck exornant. 
^;|cf»mtin / & frrp>entiui hflf« / *dj. eburneu». 
Hute t^clfcnbdn/ dem elrphantt, ebur. tfcm \)iU 

fenbeinern ßßlfambiV^sUtn/ natthteiumebur- 
ntum. 

QElement/ t>As/p/«r.QP{cmcntc/ ciemen. 

tum, Lätin* origwii tß ,(umu phrftc* & Mrlibttt 
hbrrMhbus ad not trtuifätum: Std ipft Loiim Ety- 
mon Etemrnh nondttm w-venttr potutruM. Qyod 
enim fit *b Alrre y fru tlet>*re , vti anti<pio olnt , i. e. 
trrferre , v*lde JuftrÜum mihi vidrtur. lpfr Vo*- 
fius fatriur in Et^mologico /«o; Qy» tera iint hu- 
jus voci» elementa primordiaq^e , adhuc in ob- 
feuro latet. Qvidl ft dteerrmut , rjfe k votr Ur 

örmcnqen / mifeere, fi-a/IOöe Unjcmcnge s Ex 

tltnuntit emm omni» cornponuntvr tttp/t in ra refoh 
Ü j tl vuntwr 



1/untur. Stf. aobHfrtfutntifimr in 2. muUüur , ut 
ex eo faSum fit UlntCflg/ qvemadmodum in Wnt04 
f(tt / pro 3(rmofco. Poetin verb Hin t fett h 
ftcilif trtnfiHo tß. Et rußki nJlri loco f in nUBt 
promißue dicunt : (Jfo ftlcmf BgJchcT / homo 
execrandus. Qyicqyid fit, pfjumw MppelUre ele- 

mentum, Das UrmefeB/ toc Urmena,ung/ yfeu/i 

Br/g* clcmcncum -vocant (gfo $eginfd/ f-vurx 
qvatuor elementU prmcipuim dueunt omni* cor. 
per*. 

Clement/ ftidm atuftvr ßinütur pro imprecationc, 

ut: ©afi Did) ©Otts* Qrlemenf fch^nDe/ urreDii 
perdant ! fyty taufcnD Clement / tvatf mat&ft Du 
Da/ q v id, malum ! hlc rei eft > 
Elementen / nun Jolkm tß imprecari, verum etiam de 
vctbis ad verbera venire. Hinc peffunA plebejo- 

rum phrafis: 3$ toiO Dieb elementen/ man fpU* 
Dicbfafriimcuten/ ita te verberibusexcipiam/ru 
pugnis traclabo , ut ipfum Dcum in adjueorium 
vocareopus habcas. 

ClcnifltfarifaV Ad) clemenearii, ex elementk con- 
ß*nt. Clemeutarifcbc (Eigenfcbiiften/ qvalitates 
dement j r es. £<j$ elementarifcbc Scuer/ »gnit 
demtntarii. ©je demeBtarffdf)c 23crmifcbung/ 

elcmentorum mixtiow/transmuratio. 

Clcmcn tff<b/ 4i). t^. fWelcrocntarifcb/ &infuper 

pravus, perverfui, improbus, Icelcftus, perditus. 

(iine Clcmcntifc^c t# 6fld>C/ caufc defperata, 
pesfima. 

GlenW *«•/ p/«r.fcwQ?[en&c/ajce. 

tragelaphui. Dtritor c/üu,, (£(ct). Btlgut^X* 
lanl». Kl vocabulum ßrrile nihil* habet, pruter 
cempofitadtlenMbQüt/ pelli« alcea. CVWKffll 
Ict/alutarium ex pelle alcea: öTtifenDef lauen/ 
alcis ungu!» >amulttum, utcredunt, conträepile- 
pftam ,pr*cipue Annuli ex ioii unvulA , Ringe POM 
«eUnOdflatien. 

£nt> (EnDe/ / , finis, caix, 

cxrrcmusterminus. lt. cataftrophe, exodium, 
ceronis, exicus , ut : ©d gebend (£nDc7 exicut 
"»itae. $nDe Der £Hebe/ perorario, epilogus. (giu 
DC £»i*s Clfh rs ■ verfura. vf nfc De$ Gimmel*/ ho- 
xiaon. Cll(Mrkw9abeil/ filorumeapita: 
fotvls extrem** AppelUtur j£ntc / da vf d)»f15- 
eBDcWf extremitasnavis. BanDd (fllDe/ extremi- 
tai terrae , ora. (£nDc rtiaro r/i claufula, meta, 
tt. obicus , internus. Vr Cl) flcrViH b^OH DCtf 
D</ efto fidclis usqvc ad mortem, ^tö AR De? 



5Bdt (£nb< / ad terrae ultima. £)a< ^nlK Dfi 
$lat*/paginaextrema. ©a^^nDe DfT feilen/ 
margo.fpatium. ©crgnDfn/ in ifto traOu, 
iftl regione, ißo loco. 2lu$ «Den 5nDcn / ex 
omnibu« locis. ©j< JtldjcnD«! / orae pannü 
21m €lO)C / in extremi». 3u v£i^e De* «grifft/ 
in extrema parte epiftolae. 2)a6 rufcrftc (SllC'C 
amdtOCte/rtmbria. v uff ,;«( ^llce mit omnia 
tunc bona funr , claufula qvando bona cft. 
©djlimmcr Anfang/ fdjliiumrt (EBDf/ mali prin- 
eipii malus fini«. 2)CDcnf Da< (EBDe / refpice fi- 
ncm. 2)t1<€nt)croilD9(cbreil/infine videbitur, 
cuju$.com. Arbeit £llDc/feriae. 2aqr^€nb</ 
tempus vefpertinum. UncnDr/ alth Unfug / im- 
qritas, injuria , contumdia , rixa. Q3on 21nf*ang 
bii \ü <£nb( l a capitc ad calcem. ^in gut ODct 
b C?uD( ^CtViullCuV bene aut male evenire. jtSic 
6<ld) lüUft |Um(fBD</ rouintincxitu, finem 
fere attigerunt. 3d) hob nimmt bro jiiiu €«• 
t)C gebracht / pcrfunclus Aim hoc labore, ulti- 
ma m man um impofui. ©er <Bad}e ein ^nfc 

mad)ci1 / negocium conficcrc. 
(Snbeil/ geenDet/ fimre, abfol vere, perHeere, ad exi- 
tumpcrduccrc» colophonem addere. ^B au« 
tem enteB/ ad optatum tlnem pcrduccrc. y£i 
ift fa|} geendet/ pene confcAum , abfolurum, 

perfeaum eft. €r bat fein £eben geenDet/ cur- 
mm vitae emenfus eft. ^eiB Sagroerf enDcB/ 
penfum abfol vere. UncnDen/ non finirc. 
^nDer/ Oer / finien«,defiften«,deiineni, efTedor. 
nDer r<uun .ücurstur capita lignoruro »(trm cor- 
nua jugi perforata. (9efid)ttfenDer / horizon, 
finitor. 6crgenenDer/ rranqvillans follidtudi. 
n« , conciliator anuni. (JnDcrin / W« / conci- 
liatrix. 5ic noviterdici poßit de teflitudine, t€t 
tLautt/ poitue , fedatrix curarum, Dir UnniUbf' 

(f nDerfn. ©ie €nDer am ^)irfd>ronb / *iOs 

(Stangen/ rami cornuum cervorum. 
€nDigcn/ id. fgmeluu ovkm tnbtW finire, confiecre, 

dcicrminare, coronidem imponere. 
(SnDtger/ t>er / U qvod ititott / in ra fignificatione 

nitmrum , qvatenut finiencem, abfol ventem 

perfickntem netat. 

(crnDigung/ & ^nDungy *tt/ exinw, mm, detcr- 

minatio , it. terminut, extremitat, ultimum, 
Aimmum. JRcd) ©er (EnDnng Der £rnDe / ante 
finem mesfis. 2$ct) (EnDung De^ X agrt / appro- 
pinq vantc vc fpc rä, ad folis occafum , fub crepu. 
fculum vefpertinum , die praeeipiranre. ©tf 
^HDigilllsj Des ^pieW/ catalbophc, cxodium. 



377 €n €n 378 



Cnblld) / iJl.ö'jAwt. extrem in, fummus poftre- 
mui. ultimus, novisfimus, y : novisfime, extre- 
me, ultimo, poihemo, i/. tandem, aliqvando, 
Jeoiqvc , £?/ finmvc, füllte. €luMicf)Cr SSfCT* 
Derb unb Unbe rgiing/ cxcidium, internus. <£nb> 

lldh' £t)i)ft>QUIig/ terminus perem ton us, citatio 

peremcom. loa* $ mein enblidjer vr4)luf;/ 

co, qvicqvid eft , dtxigicar, hnem rci agendx, 
hunc mihi prxfcripfi, in hoc fubfifto,ultima hxc 
mea eft fcntcntia. 2Wctf jeitlief)e ift «Mich/ 
omnia temporal ia funt definira. UnenMidj/ in- 
fin icus, &adv. infinit*, (fnblidj wirb mani fc» 
ben / ad poftremum omnia patefeenr. €nt>licf) 
tvarenbifj feine legte 3&orte / hxcdeniqvc fuit 

poftrema ejus oratio. SRctfrt behält bo<h etlb* 
Itd) bell Oieg/ tandem bona caufa triumphal. 
si"*ö muf i s ech ciiMuf) gefiorbenfew/ morsfua 
qvcmqvcmanct. 
(Ellbcltd)/ *dj.&*dv. asfiduus .ftrennus »diligcm, 
induftrius , fedulut , de ardenti ftudiö , manibus 
pedibusqve , diligcntcr, ftudiose, navitcr, fefti- 
nantcr. (Ein enbelieher SK.uin / vir expeditui, 
indufrriua. <£nbelid>e -£Mnt) nmd)t reich / asfi- 
liduitat parat copiat remm. (f itfdicf) fenn/ 
lumma vi drftudio contendere, omnesingenn 
vires profundere , operam fcdulö navare. Un 
cnD(lid)/ dormitans, fegnis, piger , defes, rar- 
dus , remiflus , &adv. ofettanter , remifse, lente, 
ig na virer. 

&\Ü\&)tät/t>ii/&<Zn\)<\uWtit/ firm, exitus, it. 
asfiduitas, induftria, vigilantia, cura, follici- 
eudo. UlU'nt){id)fei(/ infiniras, infinmo. Utt 
enbeluhf eit / ignavia , fegnitia, procraftinatio» 
cuntlacio , mora , prorogatio. 

€nt>fd)rtft/trte/ Htm qvod (?nbting/ terminatio 
Der ©freit bat fein (fnrfchaf'f erreget / Iis ad 
finem perduOa eft. €foer ©atfor ihre €^^f(l)ilft 

geben/ colophonem rci adderc, finem reiim- 
ponere, negotium ad calccm prrducere. 
€nor(en / 1 e. mit Dem entnejen*oejcrn/ immer 
mit orm enDtgen befchäfriget feyn/ out» t>od> 
m feinem £nt* gelangen/ fomniculose ali- 
^vid pcr(cqvi ,levi o räch 16 aliqvidagerc» lan- 
gvere, indiJigentcm operam adhibcre, rardare, 
cunetari , morari. Al(k$ pr*fixo t diciiur Ceti' 
Gelen. 

Ciiiclr. Ter /cunft.uor, procraftinator , mora- 
tor .dilator , len ului. 

llmf feilt / tontraBumex fim ber ©lb /prxpof. cir- 
c um , circa, £ 5 Wut H 11 m t r c n t / in cl regio- 



1 gionc , non proeul ab co loco , ibi proximc 
| erat. 

©eejent» / tu/ fiur. ©cge nben / regio , tra- 

ctus» mies, ora , vicinitas. Viditur tßi fempo/i- 
tum y a geben / y iCnt)/ ^t/«/I ttrrmnui fit ittonü, 
4Uit v-4C. Htrebäm ammt , num vox Qn'iienb a M ■ 
bf tt / An vtri ab (£ uö vemrtt ; poftuvMm autrm csh- 
fidoajfcm f rtgienem qitAn/Um tßr pojfr lutt qxu 
eh non äccederet , prävalwt cpinio , 4 tennino , ex - 
trenn täte , ttf/ orä fumlum rjfe @C0CllL> / non 06- 
^s// f h4m ©MlK feribatur. 3^ie @egen^/ 

ot>er @egenc gegen Litton / regio auftraiis. 
X)ie ©taGt lieijt auf ber ^eiienl) jur redjrcu 
4>iinD/ urbs ad dextram (tea oft. T>u' falte On*- 
genD l>es Sßetge^/ latus montis ad fcptcnrrio- 
nera fpecrans. ^ tvirt) um t)iefe On »Uiu^ fenn/ 
circa nunc locum forte erit. 3<ft^ n ^ cr ® f ' 
genb Uttbef ant / occafio , (ratus , confti tutio ejus 
regionis ignoca mihi eft. Qit (^ommergegenb/ 
rraduamertdionalis. njobnein ber ©egenb/ 

finitimus fum, confinis, proximus Tum provm- 
cix ifti. 

©cgen/ demti pnapeeep. b. prdpof. erga, adverfus, 
i 1 tq vö. »7. contra, circa, ©egen flber/ e regio* 
ne. öegen mir / pr» me. ©eijeneinanber/ 

comparate, mutuö, paritcr. ©egen ben Slbenb/ 
circa vefperam. vy v ift frcunthd) gegeu ieber« 
mann / modeft 11$ eft adverfus , erga , in omnes. 
föeacn ben <?trom fd)rüimmen/ ad verfus, contra 
Amnis cuxAim nare. ©egen eine 8umme 0el> 

td llVftcn- fponilonem facerc deuofitö nummo. 

@egen ?cipjtg/ Lipilam verfus. Wogegen/ ubiq>, 
omniprxfens. J^jnjegen / bergegen / ccontra, 
ccomrario. Zugegen / pnefens, in pratfentia. 
coram, unr. contra 'I>ari]t'grn/ contra, viett- 
ßm (Entgegen aeben / obviam fe alicui ferre* 
occurrere, obviarc. 
©egenen / (td fimpirx in ufu mn eß. ^gegnen ««- 

trm tfi obviam ricri , occurrere Unter l)pft be» 
gegiiet einem oft / infperata fxpius accidunr, 
qvam qvx fperes. G 0 iji ihm ein grc£ Unglficf 
begegnet/ infortunium, cafus iniqvisfimus ei ac- 

cidu. SBcm i-.ie ©lucf begegnet / ber Inf ti 
niä)t vorbei) geben / necre prxfcntibus: fronte 
capiii.ua eft, poft eft occailo caiva. Begegnung/ 
tie/ ö' ^eaeanfiff/ ^0/ occurfus,occafio, fa. 
crum, it. ofTeniio. 
Segener / Der, hoftis. adverfarius, adverfapars, 
antagonifta. ©egnerin/ Dil/ advctfana, ini- 
mica. 

9t q itj ©egenb» 



379 

©egenblid)/ J'ti" (öegemvorrtg / ad),&*dv. pne. 
fens, oppofitut , contrarius, lt. coram, in con- 
fpeftu, cx oppofiro , exadvcrfo, contra , c con- 
trario. 

(Eng/ enge / *q. enger / cngeflec/^- 

giittus • aretus, prcllui, Knaus , ES .»•;'•• anguftfc, 
Ii de, finde, pre f»e 4>T 9iotf tfl mir JU < IÜO 
tunica nimis arda eß, angultior eft, qväm uc 
mihi convcniat. (Enge (i|en/ anguftc federe. 
€r f><lC ein enge* 3Raui/ angulrioruclt (fn» 
Btr i ritt / gradus iörmteinus. (£tn enger ^Isi ■ 
gen/capfus. <CTgc64m(}C/<alcciftriai. > 
einen engen £)rt gcbrAngt werben / in angußum 

cogi. <£na.tT SÖfllht/ anguftiaanimi. (£nge$ 
9itd)t t|t Weit Unrecht/ fummum jus, Aimma in- 
juria, vsuger DieuiUroang ' cxaöio , fervitus 
coa&a. (jjngc« &cn>igen / arfta confeientia. 
<£ngcr 2Beg / angufta viarum. (Enge | ^reiben- 
comprefse feribere. ehr ot»cc gar enge / per- 
anguftus. (Enger maefyeii/ arftiüs adftnngcrc. 
t^rt^CU/ coangudare • coaretarc, conßringcrc , in 
anguftias compellerc , brevi ambito concludere. 

Et compofita Seemen / eineiigen / verengen / ja- 
engen / ta\ v 0 ^ fimpUx engen» 
(Enge/ X>ii/ ctfnomji/KfMmWeCngÜI/ anguftia, 
anxietas, follicitudo. <£rbenemie/ ifthmus, Irr- 
ra angußa inttr duo nuriä. (£nge Oer V? tr.itti n - 
femita anguftisfima. 3Reereitgc/ Cfant Ö> 
0ttä#«/rretum £>ie<Enge um DieSkufi/aithrna, 
anhclatio, anhelitui. vin.'»t" &CT .Kille / t-juc^s. 
€tn?a^ in bie €ng< bringen / conftnngere, , con- 

erahere, conferre ad compendium. (£inen 9)1 e it < 

fdKniirWcfEnvje bringen/ inangufttas, mme- 
tum aliqvcm adducere. 3Begen vriuu fer 3eit 
abgebeten iwrben / intercludi anguftii tempo« 

ri$. 3n Die <fnge geraden/ in anguftiam cogi, 
redigi. 

£ n .ig # €ngli<ft / *4 Öfa/ivr*. anguftu«,arftu«, 
«oardatus, lubßncrus, Ö*: arfte, reftnde, pres- 
(iufculc. Coincidit cum raiiee (Jnge/ ffd ftiam 
frortundäiur enged)rig. if in mgeetfig ©emnt/ 
animusarftus,timidus, foheitus. v£"in enged)« 
tigrr ?0JcnW>/ (crupulofus. (Jngetbri.} fei)n/ fol- 
licitum cfTc animo concidi , angoribut durum - 
pi, maecran, cruciari. 

Sngiafett/ &«e/ id.yt>od Cngc/ coaröarlo. ad- 

''• i . 1 1 o. U. T^ritudo, formido. 
(Sn^jlt'r /l»er /bombyliut, poculum rorani t va- 
(culuut anguOiom , guttui, baucalium. 



380 

anxietai , angor, 

molcftia.amtclio, aegritudo, cruciatus, refor. 
tnidatio. J^erjCIt^angft / fyncope, deliqviaia 
animi. <§eroi$en6> fnt c eelenangii / mortü*, 
yuIoiu conteienäas, tun*, (^cbulbenanail/ 
follicitudo obaeratorum. (SeltatMtt/ cura cx 
egeftate. Sterbens» fivt Z obe? angftv agon, ul- 

nmus conflidus Qtnqfi tinb ^Pbt / affiiftio. 
afAidatio. <tmt fleine Qlngft/ rooleftia, cor« 
mediocrii. J^)efti^e 9lng|t/ anxietas acernmx. 
?ln-;f"r ■ wegen beforgenben Unglürl^/ formido, 
tnetus , expedatio mali htturi. (Seeangfi/ ia« 
gor marinus » naufea. ^iebe^angjt/ cogitario- 
nes a m a cor is. 313tibeT> oöct ^ebdrangft 1 an« 
gor mulicbrii , nixua. <£ r n?ft>p vor Ünql't niebe/ 
im er bleiben foü / pr* anguftia fc colligcrene- 
üit. Sleir i|t angfi unb bange / angor ammo» 
discrucior. gro§en $tengjten fern / xiluarc« 
intet facrum * faxum ftate. 
knoten / eß verbim fotticum , conrriftare , afficere 
nedio «artigere .molciliam afterre, u t. 2Jr»g|1 
machen/ Cwfof. »eancjen. 

31cng|lcn 8f 4ngfKgcB/ angaftare, dolore afficere» 
fcrupulum alicui injicere , attonitum aliqvem 
red. Icrc, minis labcfaOarc , exeruciare. (£r 

l»irbfcbmcriliebgcrtng|iiget/ doloribus horridc 

premitur. (f r (ingfügt ftd) febr Um ibn / extre- 
me follicirut eft de co. ^ie SRufter (Sngfiiact 
f\d) fun ibr »erfirrbene* 5tinb / fufpiratfiiium 

amiflum mater. Compojita : ©e^ng|tiacn S5 3er« 
«nötigen / idmjunt qvod fmpiex Angingen« 
^e^lngftiget / prelius , anxiu«. 

9teug(?iger/ Oer/ exaAor, vexator , executor, dem 
tßtin <£uger/ ardans , an^uftans: 5fj'ßnget 
tjvofjvr diätur vtimii peeudum cfT maxtwr cervo» 
rum cutibtu ar8e ädhuiens, diüiu fpondylus; alias 
etiam (Engerling* Inde provrrb. ad innte dtftm 

wl fa8*: jd) moebte nur (Engerlinge friegen/ 

naufea mihi moveeur , bac ineeptione rcl pru» 
dentisfimu^ amentiä depravaretur. 
1\<iu\\\) ) ■S'foh\\]u)\\& adj. foliieitus »mecitus, tri* 
fr is , perturbatio, \v ■ follicitc, ende, malle, 

(fr tubt febr aiMing um baß verlorne Belt/ ra- 
befc!t,graviter ameitur , accrbisflme fert jaclu- 
ram argenti. Diaturetiam angfibaft B angtl> 

baf(ig. Slngflbaftiae Borgen cur» atr» , re- 
ligio, ^inattlmfr ig jcon um einen guten ^reunb/ 
an«orem pro amico caperc. Sic advero, augjt« 
I; iif: 1 „hd;. <ß aoxie, fctupulotc, fohcitc. 



Qlcngiitidjr eit / #9inajibafngfect / *itl vlrmqvod 
Ißncjigfeit ^ 3ftng»t / anguftia, follicitudo, 
tciupulofitas. 

Cngcl/ txr/ p/. »<t (Engel/ «geius, fpm. 

( us, dxmon. Cf l //i iyytX<& venirtt , 5Un 
g(I fcriben.ium ejfrt , qvarc fufpicor, (Engel ü«, 
V'f / Safe famulus , -vr/46 (Enfel/ ncpot , ;f .1 <// 
fcn.ji'l /?* «va/i ^/ii4i 4«/ /rrxf/ü Dri. Jf> .5 11 5t n gel/ 
Lar > Gemui familiaris. ©uter «Engel 1 gcnius 
bonus. Du hflft eint n guten (Engel gehabt/ bona 
fortunäufiu es, laurcum geftafti baculum, prtnr. 
&6ftT VfntU'l/ malus gcnius, diabolus, caco- 
daemon. 4)cr ?0»eilfch i|t fein (Engel / errare hu- 
manu m cft. (Er t|i mein «Engel getpefen / ferva- 
Tic , beavic mc jtDer $Ü?cnf(l) bat feinen (Engel/ 
»nicuiqvchominum fuuaasliftit angelus. Jvir» 
d)t tieniU'l / mmifter ccclcfias , legatus Dei. «£rj 
criiU'l • arcbangclus. ©ebnrte engel / idemqvod 
Jfpautfenqel / genius. (Ein (Slcicbengel / ifange- 
lus. ÄtnDerengel / angelus infantum comes. 
lR<i<bß< fn* guritencmjeT genius imperü & prin- 
cipis , diu; *rt-U«en-;e(/ angelus parronusRei- 
publicaivei pnncipum. «3trafcngcl angelus 
ultor. 2ßnr en ul/ angelus ultor , pereuflor. 
(£ IWt l eU*m*oufrve fumitur pro amica. 5J?f in (E II ' 
gel / dilcfta mca. Ab (En.id diciiur ttum monrta 
Anglicä aurea, «in ^ilCjelott/ valoreqvin^ im- 
ptruhrm ,prüptrr l^pum dngtlt. 

•JlMelein/ t)At I dimin. parvus angelus , 9 vafidkas 
cngeMw. Anecllus <wm rß ein Cef Um cOcr 
infUin. 2tcJ> öu £ngelehcn ! eß formula blan- 

• ditn.ii infäntulii, &laudsndi eos. Qvjm pulcher, 
q vam venuftus es , filioic mi ! aniroula mca ! 
CnglifeJj/ «i» angelicus, xthereus , fydereus , cce 
icftis, it. beacus, innocens , purus, praeftant. 
(Engt ifdjc (? peifc / man na ccclefte , ambrofia , ci- 
busangelorum. (Enalifdje 3unaen / lingvae an - 
gclorum. £>cr (Engl 1 .che ©ruft/ faluratio an. 
gclica . vuhi Ave Aläna. Habemut etiäm von- 
tu! um ff ne)ltfd> / qvod *b Anglil riwto venit, ut 
€ngll|Cf) iueb / pannus laneus Bnrannicus. 
Oglira 3inn / ftannumBritannicum. (Engli 
frher (rd)ipci§ / febris Anglica , 05" (Englifchc 
JDocfe / moloAus : fwt etuun dicunlur Jßngcl 

f naelbaft / *Jj. 9g sdv. idem q^od^nqUid). ülid)t 
fehlen tfl engelhaft / benmgehl wrbleiben aber 

Jeufclhaft/ penieüs nonerrarc angcliciuacft, 

iac^gic pafcYCiaxc diabob(uiD| 



(Endeln / fimplex, in ufu vtx eß t fei compjfitum iu r- 
COjdn / angelicam nacuram atfumere, (jpiriti. 
bus aethercis ümilcm ficri, isangclum efle, 
pium , rcligiofum & devotum evaderc. ©i« 
öromnien perengcln ^ neeb auf (Erben/ iai* 
mx piae cciam in hac terra angclis xqvantur. 

€nt/ ente/ p/«r. gnten/ -/«• 2(nt / w 

«flie äfitvocjd / anas. aÖlllX (gute / anas fcn. 
SanievElltC/ Cksjti Anas mac dicitur i&ntttdj. 
(£nte et J.w Sv<vh diotur kamnum agii five ter- 
rae. Hmc pt oiK (Enten febiejjen / cum aoer non i/n- 
du-j. convntitur , glabretum , locus, ubi nihil fuc- 

crcfcit, Ahh m*nd)t. 15lftuc(Entc / ^«uerttey 

Dtefe|)(nte / anas torqvata minor. SJrntentC/ 
anas ad asfandum apta ©rojje (Ente / Wei'jen» 
tt 1 boscas major, ^auöcntc / Äricbeutlein/ 

qvcrqvedula. SO?eertnte/ anas nigricans. Sffütt 
telcntC / boscas anate minor. $e(ente / anas 
muscaria. J auchentf / mergus , mergulus , Ö" 
mcrgula. (Er KhiMfftir int rui (Eine ' inrpteek 
odiose garric t diist cltmor onatum detrinnire 

yocjtur. Qic ipatfebtlt baher/ gleich einer (Enff/ 

inftar anatis titubando trahirur. ©«e Jfrtft 

rebnjimmet barpru / »ie eine €nte / venefica na- 

rat fuper aqvam utanat. 
(Euflein/ VAS dtmm. anaticula , qverqvcdula , anas 
minor. 

Unteren / vociftr4H ui anatti, tetrinnire , &metapb. 
garrirc : undt »fntcrer/ l>er / garrulus inftar ana- 
t«»,S5'€ntcrid)t/i'ye €«ticht/ anatinu». 

?t / P r *P°f' mfrp/trabHif , apprebrnftonfm , herum, 
fujUrrtationem , babitum drfignänj , exponilur : Ad, 
con , re, e 1 ut in compoßtü : ig ra reifen / tt\)dU 
ttn/ (rUnejen / «tjtcigen /crmict>ern/tci*- 

derr rß. Aliud eß QFf j if> ^ ipfCf 

pron. ptrfon. 

Cenit. (»einer SJ'eein/ fui. D*t. gbm c^fSidj/ 
fibL Acc. ^bn # Qiä) 1 fe. Ahl. SBon tritt)/ 

a fc, Flur. Qit/ Uli. fjbrer/ fai, c^illorum. 

3bncn / fibi, »Iiis- €r ift ber «Rann / ii ipfe 
cft. 9ln (leb felbften/ per fe ipfum. (fr bntf 
Or<rft(r)getabn/ totumhoefuumeft, äfc, non 
aliundc, promfit , fuum opus cft, iw/£^ , proprii 
MuBonUüe, Drop, 16 aufu freit. (JtWai »Ott fieft 
flbtP Äljen / aeclinarc , avcrterc , abtgere , arccrc 
aliqvidafe. &ie Siebe fem filbft/amor fui. (gj 
lullt (ich nichts vor Ubd / nihil de fe conqveritur, 
nunqvam fibi irafcitur. Crjcn eß in tertia pet- 
fona al'oqvi. 2ß a 4 matter? qtid agis ? Un- 
dt ^r|un^/ Ote/ fi^/i iüe ii«t w, 

Crb/ 



3«3 



€ tb / ecbcn / vUetur 'JM £m / r°*fi *<* 

J£f n Werben/ jfcufi rfüwi p/*rwm hercdcm i herus 
derivant, (ucccdcrc , obirc, accipcrc hercdita- 
tcm , ccrnere , obtmcrc hcreditatcm , poflcsllo- 
ncs paccrnas cencte. ©ce XbtCS ©übt/ bona he- 
reditaria. Jf>e rrt n ©Hilft erb« ntd>t / fervire 
prineipi viro nullius cd hereditas. Ellies mit- 
einander erben/ «xafle heredem cue. Den wer 
tCtt Xeil erben/ « qvadrance fucccderc. <£r ha. 

fta(t!tii)c?iKcrln t fplcndidaci ventchere- 
duas. ©en legten GMm>| erben / nilmiila- 

borci * raedia cx beredicate capere. (Ein ieber 
Sftan f an erben / «um fhiltistimus dicari poeeil 
(iKCcdcndo in bonii altcrius. (Arbeit rtu dt' 
citurde concagto^T qvicwuL propagacionc t/r/ 
craducc. (Er bat t>i< vSd)roinbfue&t vi m ber 
Splitter geerbet / phchi An rraxit ä matre. £ic 
btl'c^e 21r t erbet in£ ©cfehlccbtev ad mores natura 
recurric, natura» fcqvitur /cmina qvisqvc lu e, 
fropru : für furemgencrat, 

Crbe/ t>et / ffar« (Erben / heres , fucceflbr. -tefia» 
nuntlid^er <f rbe / heres infritutus» teftamenta- 
rius. Scaturlidjer (Erbe / her« ab ioceftaco. 
J£>albet (Erbe / ex parte diraidii. £pfn u n ad e r 
be/ dcftgnatiu heres. ganberben / heredes allo- 
dialcs, vulgares. Mm-.- erben ■ feudales. Sei' 
bewerben ' nati ex gcacrationc (Ine medio. 1 e : ■ 
be^li'bn^f rbttt/ infrudU ßiot tAntumcomprrhtn iü, 
heredes matculi <k tegitimi. SßodjiKfVlJfc (Er 
ben/ fubfriruci. greiube/ ofcet attämarinfehr 
€vbm/ extranei. ©runberbett/ -proprierarii. 
©eniefebraud)«rbtn / ufufruauarü. Q3oHer 
(Erbe/ hercs ex afle. 3um (Erben machen/ inlti- 

tuere. facere beredem. 3*"» £efiament$crbcn 
einfeuert / feribere berede«. Kähmens- i»nt> 
UDeltfcrbe/ ejusdem nominis Arprotapiae. (Et* 

bcntrÄncn/ ^rcirte im -fxrjcit/ heredis flerus 

fubperfona risüs cft. {Erbrrbe/ t ort ins hercs. 

1 Jrcnrrbe/hercjfiducianus. ©anerben/fcere- 

des commune? i condomini, "vulgbGtnnbictu. 

*D? iferbe / coheres , *nh 9ccbe nerbe. ©citerbe/ 
; he.es collaterahs. v?diii!Devbe i 'fucceflbr in dc- 
biro. vriuibenerbe / p cecati origtnalis reus. 
&t mm> ©eftylcebttf« 3Mur« & (Einjeierbe/ hercs 

' vntcu? , confangvineus, 

€vbe / t>a« / dicitur etidm ftte (Erbfchnft / €rbunej/ 
Ö'fcos (Erbteil/ heredicas, fucceffio , Patrimo- 
nium) res dc*olutae,portio hereditaria, if. pr?e< 

di um rufricum , iuul»t\ü Ijalbc* €r6c Viertel 



384 



/ calepraedium induas vel qvatuor partes 
d 1 v 1 fu m . II n a n er teten ü<4f nb Vgrbe / heredi- 
tas jacens. 2lniJCtretcne €rbff4>aff / adita here- 
dius. J^infäiitd (£rbe/ hcredirasxaduca. £ie« 
txrmann* (£rbe Xitqt in etBrn ganben/ qvairis ter- 
ra alii artem. ©ufer ©iü i|i Pein «rbe / axbi- 
trium non eftdebirum. einer Cr bfcftafr, 

begeben/ recutäre , repudiare hcrcditatcm. £ 1$ 
ein Crbfd).'. f t anmaßen /«Ürc heredieatem : enu 
halten / abftinere a hereditate. ©ireif Üm (frb* 
t^aft/controfcrfia hereditaria. Ab (f rbe L«- 
iiHum arrha IC aulubo. iOie €rbf(feaff teilen/ 
crcifccrc hereditatem , res hereditarias diftri- 
buere , Patrimonium dividere. 0> ; nr; [ :\h r":/ 
•vulgo Ganerbinatus. SRiterbfthaft/ partubf, 
divifa hereditas. 

<£rblcitl / / dmin. hcrediolum , it. parvus he- 
I res. 

(£rbli(^ / *dj- S^si'wrft.hereditarius, »"heredita. 
rie, proprictarie, in perperuum. Qai ©übt ifi 
Wir erblieh jngefaflen ' pncdium iftud hereditate 
mihi obvemt. ^r bat e$ erblicb nnDriijentüm* 
Ud) jure hereditariö posfida. €1 blitfe etiam eß 
eonugiofus. (Eine etblicheiTranfbeit/ morbus 

hcrcdirariui. Urbild; etüun dicitur (Erbhaft & 

erbtüralid). 

2lberbeu/ jure hereditariö confeqviaoalio. ^ch 

I h .i be vir ned) nid) : viel absterbet / ex hereditate 
cua parummim obtigit. 3tbrrbun<) / idem qvod 
(Üi'biina fuccesfioi« oona & jura defundi. 

Stnerben 5lufn*ben / propagare ig propagari. 
^.i i|t ibm an; oMr atifocerbcf/ * ,oc "f fi natura- 
le, nauütium cft. ©fe Äranfbciien »erben oft 
anaeerber / fxpe morbi per rucccsilones rrtdun- 

| tur. tUmcrbtri 5H5apen / mfigma gcnnlma. 
fUngeevbte cunOe / peccatum onginaic. Olner. 

bullt)/ X>itj propagatio, tradux. 

beerben/ herxditacis rapacemfieri , redimerc jure 
pr opinqvit.it is. -D»1P C^llbf I|t beerb«/ dicitur, 
Oim infans ca/citur 'mercornuges, tone bona 
corum hereditaria fiunt. ^eerbniM' Tie / he- 
rediutis conftitutio, devolutio bonorum* ' . 

(Enterben / exheredarchcredirateprivare. <EnU 

erbung/ Die/ exhcrcdatio. <£\a enterbter / ex- 

hercs. 

Treben/ hcredirace acqrirere, adipifei, obtinere 
hereditatem. ^ie ©fiter finb aBe ererbet/ 
omnia iftabona hereditate venerum. Ö^in er. 
erbter Seabm / nomen hereditarium. (iier; 
erbUllj)/ acqviiltio hcrcdicaiia« 



385 



(Er 



€r 



386 



•JOi Ui 'tl>cii; m hercdtuce conjungi. Gill 2J?itcrbe/ 
hcres ad]unaus, cohercs. S&turbuiuy F"tici- 
pacio hcrcditatu. 

Ccrcrbm/ transicrreheredirariijure. Qftrerbuno/ 
bi« / translatio per hereditatcra. Sxfeidem rfl 
qvoA beerben* 

2> ererben praecipere.pr* afiif capere, neconferttur 
t/t iivificrtem txrtdxtAlts, praeter eommunionem 
al ein proprio nomine depurari. €fne 33omlk/ 
fi-x SSererbimfl/ prjccipuum, prelegatum, prar- 
«ptio. SÖ?^nuiid)t(5 i&rcrfcen/part *iri , -vui- 
HengevteiU. ^tiblidK* ©ererben.' para mu- 
Tieri» . ueenfilia , vulgo-CjtrMd*. Diiitur q-vapte 
ein Voraus. 

Ci-b6/ erbetStfCrW w «/p Jur Stfc 

feil & £CÜCU / pifum. ©ebarnjlc Gr6fen/ 
pifatofh. @i*flau<tte€rbffnyp«fafota. 2>urd)< 

Setricbene Grb|<U/ P»** in pulmentum coa&a, 
cfpuroata & tudiculata. grüheritfen / praeco- 
•cia. 6paterbfen / ferotma. Slu&WttctitC 
Grbfrn / deconieau. ©rünc fivt ;Jnnge erb« 
(dl/ »iridamia, fucculcnca. £U>|ier Grbfeil/ 
ifum Romanum, dicutttur 



. ttum JiIuHfercrbfelWi .. ^ &lö|rtrerbfen ff*« 

♦ttfrim/ürglobuli dulciarii, pipcrau, a/««Wnön* 

iKufitod^n. öute Äodjerbfen / p>fa mollia, 

ft* faeiif myultem (oHiont evnt. flithcrcrbfen/ 

'3iicrcrbfcn/ ««er. «Puriürerbfen/ p-fa pur- 

Santia. eierbfen ot>er gdbcrbicn / campe- 
ria, arrenfia p>u, crvil.je. (Bdjetbfcn I pifum 
hortorum five majus, •t/iii rtiam £tengclcrbfen. 
3u(f rrrtbfcn / pifadcpellata , qvaetiamdicuntur 
gcbalgtc Grbfcn. (cAotteiierbfcn Wnt filiqv* 
cum pifii. KiinuKlrrbfcn/«"' p»* femicoaa 
4.-.: r/i4w »goe rofta. Gincn mit einer $lafe mU 

CrblCU »er jaUCU / Utre aliq vcm t emtarc. ^A 

habe (einer nixfct einer Grbfen gru§grncjieu/nui- 

lö omniriö benefkiö affcthis Tum ab eo. f :C 

.^un,jfer .fiebct / olä J>oue man Grbfcn auf tfrrera 

&|id)f <|C^ofrftcn / virgo eieatrieofa facie. t& 

hat »tclleic&i Grbfen ge&en unb ftebet burc&bic 

«£>uf fen/ prov. <tV r8, fvi vifu dbnrät , obtudox ei 
eftacieioculorum. 
ClbÜd)t/ as). &*Jvetb, pifum rcfereni. pifi magni- 
tudine. €ebiflrin/ bO*/ pifum parru- 
lum. 

(£tt) 6^ ^töC / liicitur efiam mmuUk t>tt 
tCtOCnuj mfibtucbllqvU »terra , humus, folum, 
(cUui. 2lUJ&cr(£rbcn/ in terra »Kurni. $on 



ber €rben aufbeben / tollere de terra, ©er 
flftcnfdjiji au>5 €rben gemad>r/ Adam e terr« 

gfeba formatus eft. fo/tmf gt*e **8«"»» # * 
Hertha , prifcorum Cermomrum Dt*. Sed iff* 
Hertha nihil tdiu.iefi , qvamttüw & 4 neßri iEtb« 
dttnminsliontm acetpit. ^aiierbe / terra cultui 
apra, i. f. fundui über, ferax. Ab hoc voluni effe 
CCHtrMÜnm ßorPe & Bardos , ftpuhi tired Album 
inS*xomd olm fitos urby^ Bardevricrnßt imolaf, 

bf« BttrOtt ^t»e lWrbfc dtdos. gelte ^rt e 
folum pmgve. guUcrDc/ terra fullonia. €Bf 1(1» 
erbe / fimetum. Vflaftercrbe / terra in platei« 

coiiefta. Jfocfere erbe/ terra puUa. «Korc €r* 

be / rubicunda , ruffa. (ganberbe / areno(ä. 
•Sam; ober «^deröe/ arvum. gtbiiftcrbe / iu> 

-dus, humus congeftitia. 6chtt>arje StbC / ter* 
ra atra & praipingri«. ^ieaelcrbe / terra figil- 
Uta, Lemnia, Mclitau. 93atewbe / folum pa- 
trium. ÖBafd)erbC/ terra eimolia. ©»eOber» 
erbe / fuperriciei. 3ieorierbe / terra latcrana. 
Gm (£ana unber ber Grbe / cunkulu«. €lneti 
MbCf bie €rbe brdhjen / necem alicui inferre. 
(£r i|i nidjt trebrt / bafc ibn bie Grbe traaen fi>U/ 
mutile pondus terrae cft. 3»r Grbeu »erben/ 

inpulvcrcm reverri , reddenda ert terra terra». 

3ur €rben begatten / funcrare aliqvem. 3ur 

Grben n?crfeu/ proftemere in terram. 
rbiijcn/ & jreijventiui $cerbii]en/ fepelire, huma- 
jc , fepulturse tradere , conderc in fepulchrum, 
it. i unus curare, duecre, eff errc. Gr t|t jrattlicb 
beerbiqet werben / habuit in funere, qvi illum 
dccorarxnt, honorirlcefcpulcus cft. 

2>eerbigcr/b<r/curaioTfuncris SccrbtguntVbii?/ 
fuuuti exeqviar.fupremum olTciurr , fepultura, 
3tbifd) Ö* trDftl ftvr irbeil/ **j> terreui, terre- 
nus, terreftru. ^l'biU Q*K'fap/ vaü fiftilia. ^Xt* 

binÄi-uay nMcha. ^rbenföefebir./ vafarciu- 
<ea. ^rbiuer Jopf/oila fiaüis. ^rbeneetiMri 
je/ operculum fiftile. 3rbeu £vinfflC|d)iri/ po- 
eulum ßÄilc 3rDene ^parbü(hfe / capfula fi- 
öiUs. 3rt"t|'d)C Gitdf citCU/ vanirate« mun«H 
mundi crepitacula. ^rbifd) MUltlf t ft1)n / car- 
naliter afteftum efle. GiU irtifd) ©emut/ men« 
detixa hum6. 
i3rbifd)bcit /btC mundana, terreftria, tranfitoria, 
| temporana , clih bÄ» ^rbifdjc : riam Jr^tTuV 

|)<lt yvttitum fß. 
fytXti/ b«t/ plttr. bfC J^Ctbe/ focui. Sed & ff 
I ipla domoaocconornii ponimr: binc provtrb. 



387 



€r 



€<5 



388 



€i$cn J£>crb i|i (»kltcs wehrt/ domus Au, domus > 

optima. J^>crt> ab i&tt den-vari mit um non efl, 
cum terr* & fon vccabuta (Andern habuermt anii- 
qvitm fign.fuationem , ttfle Cluvcrio gfadhuc (£rb 
pro arca J'umatur ; hm 33oaeIberb / arcola pro 
aucupio. ©ilbföniib^beTb / focus aurino». 
j?ud)enberb/ focusculinaris, cui igrM ad coqven- 
dum impomtur. £)Ü Qlföc (Ulf 0(111 JfrtXPt i|t 
ntd)t friU/ prov. de ubarato, cui nihil omnmo 
fuppctic 4c cui ncc umpcftas qvidcm noccrc 
poflit. 

J£cr Mein / / foculut , diminut, 

»2cl / 1>» /?/««•• t>w £ ClCIl / ^'wf/iiffl €0er/ 

alnus , ein (£ rlenbaum. J£)cf>c (£rl / alta alnu$. 

Sßilfd)C (Tri / £<uitb*}Utn / alnus baccii'ora, 

item frangula. 
(Jrlin # crlrn/ «ij. 8? *4v. alneui, exalnocon- 

feftus. €rlcnbb<jcn / arcu» alneus , id eß , tnuti- 

Mt % qvif aale rumpitur. <grlcnl)Ct|/ lignum alni. 

(Jrlinc^Pt^lC/ p»H alnei, qvi m aqva lapideßere 

dicuntur, 

dementia , acerbitas, deinde: Studium, fcduli- 

tas , diligentia. Slitf bem <2<berj wirb Qcrntf 

Werben/ ab Iiis jocis res ad manus ac pugnam ve- 
nict. ^it rechtem <£rnfi/ feriö.cxanimo.fc- 
dulö. i& i]\ ein 5W:.nn ,u Sehimpf unb v£rnft/ 

homo omnium horarum c U. 23om *i" vn 1 1 uaeh> 
Iflfjen / animum > frontem remicrere. €ni|i 
brauchen/ gravitatemadbibcrc. ©enCürnft wie» 
ber iemauben vornehmen/ exemplum grate in 

aliqvcm ftatoere. (£w|t etiam nonnunqvom ad- 
f( U rve ufwpatur : (£in er II | IV r TDt II I) t / m c n s gra- 
vitatem(pirans. <Ein CTtlftC^ ^cfict>t / vultut Ic- 
terus. (Ernfte (Sitten / mores Stoici. 

grillten I rarum ftrt poHicum rß , gravirare ftipa- 

tum inccdcrc. 2Ba i bn ernjtet / bas fthimpfet 

nid)t / ftria ludo non vertuntur. 

| rnftlich / tfernftbflft / <# g«*» » f«*«nis, 
Schemens, &diligcns, indußrius, laboriofus, 
fcdulus, i/«ir:auireri, feverc, tragice, gravitcr, 
ftudiö, fcduld, diligenccr. (gilt ent|tbrtftia,er 
^ .um / vir gravis , feverus. (£in erniilither 
tSturmfopf/ vuituofus. ^rnitlidjer 5Öill unb 
3Jt eimin^ / mandatum lerium , pr?eceptumacre 
a teverum. < man erntflidj rebrt / on rVl 
gen bif5?ortef(fton/arTcau«fuppedittr »erba. 

Crnjibaftigfeit / ^rnftlicbfeit / ©w/ iv*Vm qvod 
|((i;nft/ auimonia> feventas, diritas, fuperu- 



lium , induftria , ftudium. <£tt0ii mit (?m(fb :f» 
tt^feitfiioen/ ex an:m<> , finccavilloaliq»idaf- 

firmare. Oüft mit ^rnftlid)feit ftubiret / bei 

mil^ gelehrt werben / qvi {enö ftudia traftar, 
hunc dnQrinx gloria omninö manebit. ^in« 

Ülrkit mit «rniHjaftiafeir getöbn / ejebet \M 
»Dn fiatten / qvi ftrenue laborar, opus fuum fcli-- 
citcr perficier. 

(JÖ / pa»tuuld t eß not* verbi imper Jonalls out tau. 
p€rjor*Uittrufurpati: (gireijnet/ pluit. <££f(pneo> 
et / ningic ^5 ijeljet ein (öefebrer) / rumor eft. 
€^ ijebürct fi<b nicbi / non deect. <z$ Fan niel>t 
ein ieber ein ^perSCabt unbfl .njler werben/ 
umeuiote non licet adirc Cotioihum , non ex 
qvövisligno fitMcrcurms. <gi J^gtg rool blrf» 
5cn / nunqvam cveniet. & bat Da* SinfebenV 
apparet, »idetur. 
(£$ ^liitin ingenere neuiroreUtivt od aliud yfvaß com' 
plrxum aliqvod pomtur t v, gr, ^[(b be>;ebrf Ct 

niebt / nolo id ,ßii.tp»dofftrs. t)Ab( ti nidjt 

flC|V()ill / rem illam t fcil. qvam yvaris, non vidi. 
>!' Will l ; r lt. II / 1 Und faciam , «wir. de qtA lo- 

cvtifumm. <£f bifrfert ot*t Wfct |'»d) un^efebn 

i.e. caftri iftius nomen terminatur praeter pro- 
prer irr !Dorfa*/J£i>f. 

numerut unim punfti in talk. 
£'in ^">: / uoitas, monas, unio, canis. ^d) Wer« 
fe lauter frbiWiehte (£$/ femper damnoli fubfi- 
liunt canes. (ge? Ober C§ / Cacfar aut nihil. 

X^u^ ef bat niebt / (2ej jinf aibt nid)ti / Qpater 

bren mil§ berb^ltcn/ pwir. rattone coütBarum , übt 
paupenimi, nimirumununet £5" bmiontt , conßrrt 
nihil poffunt, frnwne* & qvimonet, tanavam potrn- 
tioru, rubii tnbttunt, medu autrm condilionu homi- 
nu , utpote temionu f^qvaterniontt , foli expendrrt 
coguntur. %mt t'H / hominem catum eV callido 
conitlio aliis impon entern denotat. €r i|t eilt 
^II^CB/Embarus ct>. 

t>fl»/ etiam faltt n ■.Omentum in rationibtu ma- 
netariorum, qvaßdicae: monadicum , atfa hoc& 
iüud (£Jt tndetur venire a noßto £ilt$ / qvod proba- 
b thiu eß,qvam ut i Laknorum As veniat , qvod ilii 
fatü dure ab jErc tr abunt. 

^ fcI/D<r/p/W.öic £fe(/ Gotb. OfiK/annui. 

Ä/on op«i eßetetrASmtai at'texGra>cii aüufionu 
qvatdam commwißt pro inwßfjanda radier bujms 
vocabul t btßdlabi £5*o vod in il terminatur , unde dt- 
rivatum rßr palet. (£ft! e nim dicitur ab Oegel / five 
iQedjfeUin: 06)4 auttmBelg Oil c«i Goffari«w 



389 



er 



390 



OfRO rrftor.det. Deprecor hic caviüattrum detor- 
tam narcm : Qyif emm vitti mihi vtrtrt , aftnum 
cum bucuia comrnittere , tum Laiini monocerottm, 
qvamvü cornignvm, aftnum Indicum : &Eltpkan- 
Um hovrm Lucanum vocaverint ? Opitulatur nobii 
•vrtw apprUatio Lahns , Ätnas , aftf, cumGothica 
jDl'lK prmtui concorddt , *c i/.t dubium fuperefl nul- 
lum, Romanos ab h'C Gotbico Öjflf /i/mn alhum Jär- 
mavijfe , ri* Cr «cum mt/J'ä rrmotuu fit ab 
afnus jvfn fpfrm OfnC. EJ? ijdturradix vocU (ffd 
monoj^üahum Os7 qvdfi .Offjd/ minor bos Jru bu- 
cuU. (£felin/Stt alina. vi Ifelcin Üi»/dim. afellus. 
(J fei/ p roter jumcntum ifludforcinarium , 4/: u qvoqve 
ftgmfcattonci habet : diciturenm (ffel/ homo Au- 
pi Jus, igoavus, male moratus , Bf difeipulus in- 
docili«. Himc prov. vf 6 qilu pid Vf fei / Tic n 1 du 
(2 Äcfe (ragen/ multi funi afini , qvi (ärcinat non 
poriMt , *t% vocanSut : (ffd ailf STVCDCII ^ilfctn. 
Vf |ci dicitur porrb vtrmit ifthdam^ nomine : Onifcus, 
afcllus , miilcpcda & ccoiupcda dtQut , 
£7» |5J ' oDcr 2U!Utu>urns. vr fei tft etidm plu- 

teus, W tripedaneum iignura, Uli tabula , tum 
pingunr, imprmirur. Uadicuntur afini , q vibus 
ftercus in cratibus reöatur. T.tr. Um lcfiicarn 

Pap» wArfKr De* $ab|i* <£fd. ©er £fd 

Will jeft&laacn fron / afinui f uftibus dedolatus 
atnbuiac cclcriüs. (Ein Vlfcl gefällt Dem anbern/ 
afinui afino pulchcrnmus cft. $Bcnn tan (ffd 

butiiirrf / fo afytct er Der vBdjlA^c mdju / afinm 
efunenj fuficni ncgligir. t)a fallt Der (Sfel in 
Die <?preu / afinus m paleas. vr <d) rom <J3ferDe 
auf £ch (ffd feßen/ ab eqvis ad atlnos, prov. ahks 
de carbonaria in calcariam , 4 meitoribut ad pr- 

jc>*. €r reitet Den vffet / cqviut aGnun, f. e. r a- 
ctli irncaeur. vis i(Tif)ta/ toie Dem vi i'd .Den; Der 
3ad entfallt / de libertäre rccuperatl gaudet. 
^>en vf |VI pfeifen / afino fabutam. (£jrnni Den 
VTKl ffed)cn / fubrannare aliqvcm. IGciW Dem 

viul mpl i't . fo qeht er anfs €i$ tanjen/ luxu- 
riantanimi rebus plcrunaqve fecundts, neefa* 
cilcciraeqvacommoda mence pari. 
^aDefel/aünusbalneatorius. J^)au^cfel/ Cochlea, 
privatut. j£>pfefcl/ afinui aulicus. SOt iitllcfel' 
mulus. SKaulefdin / mula. ^almcfel/afinus 
Amronius. <5arf»Ot>cr -DtUlefel/ afdUisdor- 
hiariui. ©ailtneiel / afinu» citellariui. vrtrvt 
efd/ homo bcfttalis, bardui. XiMiU'fd ■•' ' 
XraabailD / ftaiumen , qvd aliqvid ecrirur. 
aöalD c fd / onager. vrui junger SBalDefd / lali- 
fio } pullus onagri. 



(rfcln/ proprie: multum laboris perferre, fed nihil 
fruaüs exinde capere. €r WUP |id) gmiq in Det 
Vr d)»!f efdn / rumpienr laboribus fcholafricif. 

<£$ hilft fein efdn / wo ö o 1 1 es 6ee^cn nid)f ifl/ 

inani fc rorqvct laborc, eptram ludit , qvi fine 
Dcofudar. 

<£fder / 9Cr/ operariut , mcrccnariui , lab 0 res im« 
menfos fuftinens , paciem laboris. 

(Efdltllij / X>ii I labor herculeus , dura Sc inanil oc- 
cupatio, fudor asfiduut , opera molcftiarum 
plcna. 

£|'eüd)t/ adi.es adv. laboriferjaboriofuf, asfve- 
tus labon, ö*.- laboriose^opexose. Dicüureham 
e fei hau / moreafinioo. 
Ci:CmpCl/t)a»/cxcmplum , cxcmplar,fpeci- 
men , d oeument um , typui . Vocibulum Latin* 
origm'h putant, qvud cum artibut ad ms transmet* 
Ttnt , ürnnj;;ar«ntTJHflCC/X>OrbllD/Äey# 
\ ptcl / TlniiiQt. Qvia verb btc vox , ntc origine 
Latini ,ntc rxGr*cid orta ejfr videtur, cumtty 
ma,t[V4t Critki adfrrunt, analcgicit non fatif q-va- 
dttni; ideo poterit effe ab antiavo alup>6 -vocabul» 
tffl Hetrufco , vtl Ctltico , qvod cum multU ahti for- 
Ufte prriü. Et qvi dem Hrtrufci ,qvod not 9l(J)t d\- 
cmiu , €fj pronunciarunty ut : fjnumetf/ ' n v e^r* 

potentia, i.f.in eurer SJiac^t. SagUur SRecf/ 
?0?a<bt'^, ^«c€cf*rii2ld)t/obfcrva, artende. 
Tempel / quod remamt , vtl puterit ejfr a (innen/ 
ut fit , /i« ifl V?innebilD/ vet, quod-venjfimum pulo t 
a v^am / fimilis, arqvalit. Ejpt igitur (Krempel/ 
obfer rario.aeq raliratis. Et da non anatogia foium, 
fed Ö'rpji natura vock convtnv tt. @n lebftiDii) 
(Treitipel / prxfcns , vi vum «xefflplujn. 3um 
^rempd/ «empli cauaa, verbi gratia. SRad) 
Drinv£rempd Der 5llfett/ ad imitationem vete- 
r um. Q5tl( (Krempel |jeben / virrutum exempla 

fuppeditare. ©pn einem anDcrn ein Krempel 

nehmt U / capere documentum abaliqvo , peri- 
culum exaliisfaccre. (£rempel madjengeftpwiny 
De f Ina / icer breve Sc effkax eft per exempla. 
(Sin ln ; $ Vf rempei' res pestimi exempli. 
^ r'tllpdir / ras/ archrrypus , autographum, 
prototypum, wtlgb originale. (Jremplar rfi-ws 
rß deferiptum transfumrum , vttl^b copia & vi- 

dimw. IRaeb Dem vf rempiar feDreiben / trani- 
icribere , exfcnbcie. (fremplar porrb dici- 
tur b)pothctk , feripcorts frve auetorit aheujus 
feriptum five opus , qvod ipft deinde typti exfcrU 
bunt. 

$b Ü vj-euw 



39* % 5 

<£reinpl 'tlfdj ' <* ■;• cf «»• res adexemplum per- 
rinens , mateua imicationis, u. virtuofus, in« 
culpabilis, imitatione dignus. (gitt CftÜiplnTi* 
fi^v'ö £el)Ctl fflbrcit/ inoocentcr, incu'patc * ive- 
te. €«»1 cjrriWliirKdKr 3)? 1U»/ homo gravis, 
conflatu , * virtUte prxftans. <£ lll< (taUfUv 
nfd)t <S tr<lfc/ pacua, q^aeaUispcrvcriiihointni- 
bus cJocumentöenepc»(ti. 

ßruthonx , BtMMMf / ovum decu manu in. 
SRflttfp/ ovum cynofurum. UUt)e.C4tt <£l)Ct7 
ova coneepta. gl'ifdK d'OiT/ rccemia. jJütc 
ffllllf Socr/reqviera.puttida.unna. ^H'jVi'tiK- 
nntüci)..gc oOC* 9£mte0tt / iubventanea. £icl)f 
igüii / cruda. ©dVrtflU €j>tT / <ocra *r/ cuxa. 
S^Cld^efotiqiC ^OCVy ittjvida , mollia , forbilia. 
Jh in»Vcfottcnc <£iKr / dura , durata. ©cbflcf eil 
(fl>/ovum frixura. ©cbriUCU (£« / asfum.to- 
ftum. ^rÜbr.<(S?DfT/ovaliqvidiüsrriJia. ®t< 
gui jtC (£i)iT / infartaginc inverfa , fpiflata. ©C 
fcl)CCi.C €i)Cl7 ova cxutatcftls. SöriltCl)/ ovum 

fubicäum. €ö mit t>cm £twlcin/ pullefcem, 
ajümacom. e » mit ilPCQCU £ 0 u v v n / ovum ge- 



392 

muu im. (FocriU. vf d)mul| ova fnetaex buty- 
ro. (£iupar<£iw?/ ova bin*. Srittittttcwr/ova 
columbin*. j£>||tt(r <f nfr/gtllinacea. ©tinfe 
l£ßcT, anfenna. Güttin Vi'iU'i • anatum. ^fOJJfil 
CÜinT/ pavonisa. giifiiuru&kr / plufiamna. 
Ötllöcn €0/ ovum a.ium, bczoarciciim , L.e- 
Huitmmdeovo. Cranrc vilHT/ ovaacida. X^ftfr- 
COCr/pakhalia. ^oiT |'d>d«l.« ov.» teftu >«<ali- 
cibuscxucrc. (£urr It.ull / pücre, cdcre.eni« 

ova. £ocr uuucrUqcii/ eiiu^.-iuic mit^ren 

frtjtit / ovagallmas luppouere. C»IC J^flinc filjl 
ilbiT bcn^oernvimubatovij gaJlina. (foer auf 

brütrn/ ovaexcludcrc. 2Ean mu& feine 9ear 

u »: u!.>n M ivriUuii lufipicntibus ardua neso- 
cia commuteadä nou (um. |iel)£ friii*t£o 
Dem auDtTIl ji) tlllilu) / nec ovum ovo fimi- 
lius. 

(fülein / bo§/ itamn. Ovulum. £)ie Jtre bscocrlnny 

ovacancrina. 

(£t)iiljf / aij. $5* «--V terei , oblonge * rorundus, 
Wga ovaIk , ovum magnttudinc & rotunditatc 
referens, in modtim vel formam ovi.ovacus. 



inAarovi oblongucft cacummaius. 




/fexta Oermanorum lifera, cujus du- 
plicationc abutuntur, tum in medio 
dietionumdr fyllabarum, cum in finc, 
qvod modo a lkcnriä hbrarioxum, modo a ne- 
gligentia radicit vocabulorum» modo adepra* 
vato aurium judvcio p_rovenit. Qvx enim cau- 
iaeft fertbenti SBrifff/ fiifftc»/ Wt Ulb fA &fiV 
cum idem fonenc 33ncf / (.iftCJI / §rcunt>fcQ f t ? 
J^of/ aala cumfyo/f/ ipera, nunqvamconfun- 
denda. Sic aliud eft c chiif na vis , aluui ich icf 
obliqvus. ©d)lüffcn per jj' |lrflfcH per umim f 
fenbendura efle nullus niG lucdailer «li/putabic. 
Strafen eriam o on fignat pur. ir c, fed eiccenderc, 
rigidum efle. Vclim etiam , ut, qvemadmo- 
«ium poft confonaacem duplex f( ncce/Iario 
omiuiiTius , ica qvoqvcpoft dipluliongum Hm 

f>«ex f perpetuö poccrcruc, ui : Jj.UifV / greifen/ 
cblciren/ non JOAuffe/ cjreijciv fdjlcijfcn. Aliud 

eil |'d)afff / procurat, aliud tS$t.ft/<capus. No 
.sandum ctum, qvod omuta, qvaGra;ci>4cXati- 
ms per pb feu <p fcribuiuur cumnoflro f feu pf 
pmgi folcanc, iccm, qvodfdr 0 nonrarocon- 
fundan;ur,ui : 



t*<r* ©cfflt'ffT/ qvaiidcöcumvulgö toleranda 
üintt qvia Grammacici jurisdiclionc carenc. il- 
lorumqvc vox audiatur auetoritate (vadendi 
magis, qväm jubendi pottftatc, utTacitusdc 

prilcls Gcrmaniar Ductbusait. 

JaCf) / r luT - %<X(X)ttl ief tum , interco. 
iunimum! fpatium mter columnas. loculum, lo> 
cuUmemum, nidiH. '« C'jmyofitienr nu- 

recrum fen*t (Smfnit /»mplex. ^tOfpplft/ 
duplex, grminut. ©rcnfiicfv triplcx. tergeroi- 
nu$ .erigcminus ,o/tm £rtffl(f> / X>ri(ftl & ^ri» 
^Itlllb/ triplum. ^rhitfad)/ decuplex, dccuplut. 
( J^tmbcTtfnd)/ccotuplex. 2(m(ciufa(I)/i»iHe- 
euplex, Ör. {JMvrrtfarJ) / intcrftitium. 

93?fil»rr t tarnt $a4)(n rnitcrfthjcDfii pifei- 
na loculata. " ^Cibcl /QtHTfad!) / diaphra- 
gma,pr«cordta,Teprumrransverram. ^iicf'cv. 
t'Äcfctr / foruli in Iibrorum condicorns. 
.^^.cb in^ ^ad) ein .pau? crbaltrn / domum far- 
tarn tectam con(ervare. 

3^d)leitt/ fcflfc/ .V/ww.locellus, forulus. t^MlCtl 
fadjlcm / vaWuJa fabarum. Sßcbcnfditlein 



393 



3« 



rum. 



. . 394 

in Da* Xvlfd)C / loculi * intcrftitia loculo- jöerfofien/ proficerc, couiuccrc,juvMc,t/«nfenV 

I coofervarc. (? i m\l gar feine 9Cct>e webt gegen 

|[)ll Vcrfa^CII/ inca/Tum laboramus perfvauoni« 
I bnj noirri», non proficit admonitionc. 9>ir< 
fabiitig/ t>ie I pcrfvaHo, admtifio confilii. Ölrij* 
ii ri ;•. jjjrrfabuttg/ aftuca aggreifio. 



I Ml Kl« 

gaeben' attffäetjen/ dnfacb'en/ perfatben 'in imer- 
fittia, loculo*, inccrcolumnia de fpacia üiftm- 
gverc, diflribucrc, fepararc. 

5».d)im.i/ MC, item 2|u*fad)Uug> ©nfoebung - Ber 
l'ufllHI j loculoium «Jtfl iu aio, j'i an ü , dißu- 

•^.uljicbt •rf ^- ^Ä/t'v. locuiatus, diftinQus, fcpara- 
(us, fc> : fcpatatuii, dißinäc, per loculo* efo- 
rutos. 

fflftCM/ «P««i in cuftodiam tradere , td) 

fahr/ ft> fabelt/ er fabet/ n>ir fabente. 3<b 

fahf tc / af»abtft / JiJ rü4«s in prutrriln tu) 

ma / f <w». 1* prnäe / pariic. geratet ö gefangen. 

jifebe faben / p»fca« * ' vena " P 1 ^*- 
J&iibprct faben / wnari . infcqvi fcrai. .uer 
3nnber will mit faben / fomes non conapit 
(geilten Oßaberfaebcr tcben/ capere ad- 
verfarium. <£inen v3<b Alf füll UM lütt (Bebal- 
fc» fab<n/ adrerfus mendacem mendaeu» uten- 
d i; in. 

^jber Occ/ i»n«<»V5iiitt/i/f/?,caprator,prentans, 
incereepror. 

^öbi<\ / äjif. capax , aptus.habrlis, idonens. <£r 
ijt fabfo >u Innen / hat einen fabigeuXtpf «*oci- 
Iis, aptui ad difciphnam eft. &er ^C(bcr f K ci- 
Mi UW)ig/ «lix fextaru capax. $\au< 

fab» icr 2terer / »ger reftibilii. <£r Ift feiner 
gteiinM'eb.^ unf4W«/ haut capax ertejusami- 

citix. Unfähig jumftnDiren/ »odociln, »ngc- 

n mm tardum, inhabilis. 

SÄbiafei(/f<«/'cap< u »i capacitas.dociliras. T>K 
m\ feit rtf fco ihm m*t folebe* jn begreifen/ 
dcftituiturcapacitare ingerni ad taicqvid iikcU 
licendum. Unfabigfrifr ruditaa,t«/^m- 
f«Wirjf,indod1icas,tardit.is ingcnii, tarditudo 
inteHeOnt, impoteneiacapiendi, inhabilira». 

9ufabei / inefpere , inchoarc. ©ie Siebe« faren 
t\n\n arönen/ palmk« gemmant, g<rmi'nanr. 
<f-^ fan nirmanb jn frftb anfaben tu lernen/ nemo 
nimn propere difeenda didicir. ©fr Picl an« 
fäber/ ricbfeftPfnia *Vt/ p'uribiisinicnMH mi- 
nor eft ad fingula fenfut. €r fobft ba« he» 
jar II! b«><& nit / «tra chocum falrat , ultra fepta 
trafrfiüt. 9lnfahnn0/ Me/ inchoaiw>, princi- 
»iMm.incrptio. 

{luffabefl/ excipere, inureiptre. Qluffabunfl/ DK/ 
interccpcioc 



Umfaben / compleAi , amplefti. €in Q^eiblbiO 
lllllfcben/ mcdiam complc&i mulicrem. 'Ci; 

Hinfabnng/ comp lex us. trnif Uebliebe Untfa« 

bung amplexiu mollis. 
Unbfrfaben / occiperc , tenrate, conari. <*J^ (U 
ne# oroijeii unberfabrti/ egrcgium facinui ag- 

gred«, ad prxrci.ira confcndcrc. ©lelltlbitS» 
I [ u::>i conatus, niüis, contentio. 

^rtrlflCn / yrrntnthrf. I\ttr* tt/ .t fallen/ «nn ^tf» 
ttitm rtUwne JtgttificAtiom congruit, capere, pre- 
hendc«,ccmii>r*hendcr<,»/.irrecire. fan» 

«e/ tnfangeff/ cr/eSn.i«/ n»rr fangen /tcbjjeua/ 
icb fienge / gefangen, ginen mit alatfen Uöor; 

ten fangen / irrctirealioTem illcccbris, blandi- 
%nt , captiuncidis. ^fangen WrOM rxjtotritu) : 
coneipere, prasgnantem €cri. ^ fanget len 
ibr aar letebtlfej)/ ü'a facile liberos fufeipit. 2l!te 
gnrf»fe<a§cii beb übe! fangen / annofa vulp« la- 
qvert Haue cap rur. ^riftbnreb J^inberlilr ge< 
fangen njörben/ ex infidüs captus cft. 

fangen 7 cxcrccr« »cnationcm pulicum. ©rjgd 

fangen/ aueupmm cxcrccr«. gangcnDr tfranf» 

bett/ morbus concagiofut. 
gauoer, XHt/ i.V. gaber / capearor, infeöant, 
iüfidiator , dcprchcndcns, ilemlit\or» carecra- 
rius. Sängerin/ Di«/ faminacaptans, vena- 
aix , captrix. .^irfcbfanger / para^onium. 
©rillenfÄttger / fanaticus, cetebrofus. fuftftin« 
gel' / mjgnü faftu iiucdcns, Jcvüßmam vulgi 
auram c^ptam. SDeiicfen« ot»er giiegenftingeiv 
mufca • cuipologus , culnilega , mufeipx ca. 
20?eufe orer ftartenfonger/ vcncnariui.mmi- 
c.dus. «Öogelfängcr / aueep». JHJcrtfanger/ 

«pcacorverborum.cavillator. 
^anQ/ Vttfplur. Mf Sange/ preprü captura, captio, 

acqndtio. lucrum. (Er h >t einen guten Akm 
gefabn / q^xHum fecu ubrrem. <gr bat eif 
nen febleebten gang gitabn/ fruftra laboraMt, 
nihil ccpio. Sfd ga«g rttam cß manubrium «r 
cuita* tri capulus , itmi forceps, wßrumtntum 
btfulumi fabrorum. gang rfiam Vtruttoribm rß 

ißus , 2U6 : beut roilben 5 »er einen gang ge- 
f&b iü « HIV 



395 



8* 



Sa 



396 



bcn/ ferire bcftiam, i&um ferse inferre. AM 
fang/ anguillarum excipulus. .peringSfang/ ja- 
t"tus rctis ad capicndas haleccr , pifcatia , caprura 
leucomenidum. £adj£fange / fcpta viminca in 
profluence ad falmones venandos. 9taud)faug 
caminus, fumarium. Vogelfang/ aucupium. 
SUSilbfailg/ foru», genusacctpicris. ©tnbfang/ 
cpiftomium, alüu Ventil, ^Jilbf anac «» Bava- 
riA £5" Palatuiatu etiam dicuntur homincs juo- 
prii. 

gängig/ Htm tß ovod ftbtej. 9{aud)f<liujidjf/ 
fumum crahens &> cxpcllens. Glinge £e Ute flllD 
(Buubenfängig/ juvenilis prona eft ad fcandala 
accipicnda. 

captus. cuftoditus,claufus. SSiMi 
vr d)ii!i)ui roegeu gefangen / nexus. (?m ©efan» 
gener / capeivus. <£in }ur Arbeit ©cfanaejirr/ 
alias 0cb(llcbubff / cataftus , ergaftulus. Cn' • 
fangen nebinen / idir« fW fangen / prchcndcrc, 
capere , caprivura ducerc. ©efangen legen/ con- 
ftrilhim cradere, cuftodiis clauium habere . in 
carcerem conjicere. (Befanden liefen/ in cufto- 
dia ceneri, cne in carcere, clTe incompedtbus. 
•Die befangenen lo* laßen / fairere aüeui vin- 
cula , carcere aliqvcm cmiccerc. QBicbcr gcf an» 
gen leget! / reduecre in carcerem. 

©ctfngnnj?/ W*/ ö'öcfangenfe^afr/öie/carcer, 

capeivitas, cuftodia, vincula. 3rei)c* ©efiSng» 
nn§ / cuftodia libera. (E; cklniengefangtroj / ear- 
eer capitalis. ©erocin (Scfitagtliig / cuftodia 

publica. QbftjhrulieJM / funfeie* ©etfngnujj/ 

carcer horribilis, f ocdui , mala manllo , cccca, ce- 
nebrofa cuftodia. £e* ®eföngnu§cd wehrt/ 
carcere, vineulis dignus. hinein Öa£ (äefang» 
itm? JucrFtnuen / decernere alicui cuftodiam. 
(giunn fr* C3cf<Sn<jitut} werfen/ darc in cufto- 
diam. S3cn bem (Sefän imijie befreiet / laxa- 
cus careeie. (£i(h ,1:1? bcin Öcftin9IIܧIl#6rC' 
d)cn / clauftra eftringere , ex vineulis e volare dt 
profiliere. SKif föcf^n^nitä flrafm/ vineulis 
coc.ee rc. %m (3ef^tMnnf; febfen/exeruciatum 
in vinedhs necare. Au* bcm^fängfluB 0.cfu< 
ref Werben /produci e carcere. Au* bem @e* 
fditiUti!«': erUfctl/ tedimere, eximere aliqvcm e 
Tinculis. 

ganquna. / & Sahnng 1 Ote / Uet» qvodSanQ / ca. 

ptura, apprehenlio , rfl etumplerumq^ idrm qvod 
©f^nanftp/earecr. 
©efan lieb / aiW. captive. einen gef<Su$ueh 
'«nnebmen/ in vineula aiiqvemabripcrc, catc- 



nas alicui injicere , captivum ducere. ©etöng* 
h di rer wahren , cuftodire, aflervarc.concludc- 
rc in carcere. 
ülbfiinqcn / excipere , intereipere. (Er hat bei 
9iacj)bar* £auben abgefangen/ ▼idai coiumbai 
incereepieft retinnic. £>er Abfang/ Ott Abfan* 
gung/ incereeptiot occupatio. 
Anfangen / ineipere , ordiri , inchoare. 3Bol dü. 

gefangen /ijl balbovUeubet/ dimidium facti , qvi 
bene capit , habet. Qa* Angefangene liegen 
la^eu / cccpcis detfle. 23i*n neuen aufan^eu/ 
repeiere ab initio , ab integro inchoare. Q&ol 
anfangen/ bonis initiismanus operiadmovere. 
Übel anfangen / in limine offendere , inicium 
male ponere. £s bat ftd) ven fd)lfd)fcn £)IIU 
gen angefangen / profcAum eft a prineipiis ru- 

dibus. (OcniJ^cmer haben |ich alle fünfte an* 

gefanijen/ ex Homert faripns omnes difciplin« 
fluxerunc. (£tac J^aujhaltung anfangen / rem 
familiärem conftitucre. £r langet an einen 
%art ilt befommen / lanugo incipic Uli per ma- 
lasfcipcrc, primamemiitu lanugmcm. ^ic 
^RaUeit anfangen / prandium aufpicari. JDfc 
(bliebt anfanget! / ad pugnam procedere , in 
hoftem irrucre« impetumdarc, impresfionem 

facerc. j^rieg anfangen / bellum exciarc , ad 

arma venire. Zulaufen anfangni / carecribut 
emuti, exirc. b j r it»i fieng er er jt an }urc&cn/ 
hoc fc primum obruiic in ferraombus , hinc pro- 
fieifeebatur oracio. vi faum augefangen/ 
principia rci vix apparenx , vix opus aggrcuuB 
eft. 

Anfänger/ 0<r/ auaor,arehicc&us,fabricator,fe- 

minator, coryphaeus. ^u bi(l ber Anfänger ab 

lercVidjtfertigrett/ tu madiinacor fcclerum es» 
a te fiuxemnx hatc mab. Anfänger eine* ÖC' 
fe^e« / au/pex legis, legislatof. AufÄuijcr eine« 
($<iä)Xtl)C$/ audlor 0 facor famae. Xrteg*: otttC 
Ani'ruhraufiÜnger/ tuba belli , flabellum Cedit io- 
nis. Ani'dngcr einer ^d;!ägeret)/ auöor litis, 
prineeps f'aäi. AnfiHtgcr eine* ^ncljes / au^or 
alieujus operis five libri. 
Anfang/ X>etJ p/«». Anfange / inicium, prineipium, 
origo. primordium, ineeptum. 3 l * Aufaug be* 
s^uchrs / in vcihbulo libri. 53<n Aufaug bei 
Abeubi/ primi vcCpcti. ©er Anfang einer 
.Jfuntt/ dementa prima. £i*r Anfang Oer SO?P< 
nate ben ben ?t6niern/ calcndx. ^ben^anfang/ 
primordia, limcn , inicium vitae. £\ r Anfang 
De* ^jUtes - pagtna pnma. QJt-u Anf\un ber 



397 3* g<* 39$ 



5iVlt a mundocondito, poft homincs n.itos. 
«33cil Infi!, bis JU vi iiCiV a carccr ibus ad calcem, 
a lummo capillo ad nimm usqve calcaneum. 
€r h.U ben °Iir,Hl i ijcralm / cxordmm cccpit. 
' SDer "^Jn^ailij i f CfUC / prxclare ctbi res inchoata 
eft. Wlfnintfjrfln»3cftinjci1 / jaäa eftalea. 

€>n £irb' ba* Weber 2lnf mg m>d) (£ube bat/ can- 

liuneuta nec capuc nec perle« haben*, '^u ;;u 
fang be*J 28crfe$/ »n fronnipicio operis. -■ 
flritfnalitV ädj. & *dv. Ouiturettam 9lnfana$/ 
primä fronte. prmcipiö, primirüs. Oiiltan.'lld) 

wehrte id) miel)/ c<xpi adverfari primb. vrtraefs 
(lUMn^S / fratimabinmd, in ipso limine Q?t 
wa« i anfitngltefo fleh unberftcljen/ capcflcrcprin- 
cipmm aluujus faetnons. OinfaiMlid) muß ItUIlt 
fcem Übel OOrfoUimcn / obftandum eft punci- 
pm. 

51uffan<JCII/ ii. qvod JtuffUbCtl /excipere, arfiperc. 
Briefe aur'fan.jen / mecreiprre Uteras. viui 
^C^clltDCrf auffangen/ malediltum excipere. 
CO? an ' fangt nur i>.;e tyferb äilf/ agite,cohibke, 
cxcipitccqvumiftum, capite, comprcbcodirc, 
(iftitc curfum cabatli! 2hlffang/ D<r/capulu», 
capulum. 31uffanguttg/«Me/ inhibitio,cohib»- 
tio. exceptio. 

Clu^fanaett/ furripere, fubdiicerc, fubtraherc. (Er 
bat iom baö (Seit aufgefangen / fuppilavit ip(i 
aurum, avertit ab co pecuniam. Oln.' fangen 
rtiamrß: nihil amplius habere qvod capi poifit. 

JDer§or|i \\\ ganj aufgefangen/ nihil amoTiui 

fer.it um reftat in lucoilto. sfö .n fjatbett £iel> 
nun aui ' C fangen / für evafit , clapfiu eft cufto- 
dias, capi porrö neqv it. 
befangen / comprchcndcre , implicare, oecopa- 

rc. (?r i|t mit t3d>f.if befangen / fomno corre- 
ptm eft. (Seine (3ütrr finb befangen/ bona ejus 
aftelUTunt, vadimonio obfrri&a. öfT © arte 
iit mit Staren n>ol befangen/ clauAis, confeptus 

eft murii h«riuscgregie. 3Jffang/t>«r/confe- 

finim, locus clauAis, ambirus, confinium. $£e 
etfiejnfl§ ; DU/ impedimentum , manui injcfho, 
retentio. Aliud eß: 
5?>e'Mn.inn§tfB / »ncarcerare , aliqvem in coffodiam 

dare InAt 23e|'<ingnu(i/ mtodUrm tß *c ©efflng* 
nnp exponitur t*mm quandoq^ vadimonium. 

55cpfangen/ una. fimul capere,*/>Är ttiam SOJitfan« 
gen. Hinc Scogefangrner & TOgefojujcner/ 
concaptivu« , concatenatui. ü?>er)f.ing / Occ 
prxda, inopina, vcnarui infperatus. 

€infangat/ ultmyvodfimplrx failflcn/ ätindefae 



fwd befanden / inclodcrc, fepirc. Milien Jfpof 
mit Uretern einfangen/ aream plancis cutlodire, 

tucri, circummunirc , circumdare- ^ui' in 
t>er/ fcprum, rccq>taculum. vi in Einfang ber 
ctngefe^lageucii Sieben / novelletum. <£m< 
fangung / X>lt / munimentum , circummuni- 

riet. 

€in|>tV.ngen / qvod uomiulli finbunt iCntfancteit/ 

ij via lt antt p in uni f^UibA fimptr in m trx .fit pro- 
p:tr eupbomam. Scrtbuttt autcmGtrmani, uti lo~ 
ipwntur. Etbjtc rrgula tßcerttffma, Acadrb po- 
ttm in nifirAUnrvi ,ut omnti ahm GrammatUorum 
Japirutiai, trgummta, tancp>a.m ficulnca rxdudat* 
atq x exphdat , fitmMt omnti liett: Ita, ut qvic- 
qvid contra pi vnunciatiomm orecetur in J'cribettdo, 
pteettur mortAlitn. Empfangen >ß aeeipere, 
coneipere , reeipere , it. fplcndide t raa.i r c , libe- 
raliter forerc, profeqvi, complcAi. S5xit[< cm 
pfangen/ aeeipere literas. Wer bitMf btt e i;; 
r*f^ n jet / qv» petit, obeinec. (ginen mit greller 

%-\:><b: empfangen / umc. magniHce, fplcndide 
adventum alieujus excipere. 3 QBeiD \)M fi;i 
>ftingen/ coneepit, gravida facta efr mu her. tJlu. 

ev ber (Ehe empfangener/ furtö coneeptus. €m< 
rt.wgting/ Mr/hofpitalicai, hofpirium, acceptio. 
2>ie (f mpfängnujj / coneeptu» , coneeptio. £er 
Cmpfaiiv^/ i3m qvod iCmpfanejunej. ©er ©elt« 
empfang/ numeracio pecuni«, folntio* acce- 
rtio. (jmpf^nö'ic^/A.tj. folubilis, vulgbaccrpt*- 
hiU. 

S3cTfflHrten / confervare, rucri .prodefte ,&contrk 
prx}udicarc , captare , Ia7dere. 5Bt> 9Borte 

niebt rerfangen / ba mftfen 6chMgc feoo/ verbe- 

ributopui, cum verba non fufficiunt. T>c(itc 

ffien^heft »rrfdngt nxnig ben ihm t nihil agit 
cum if>o fäpientia tuS. Qaä ^pferb i(! Derfan« 
eil / eqvus pota frigid* infirmatui eft. dl>enil 

te ^'erbe fiberfntterf werben / »erfangen f?c 
(ich/ cqvi largiütpafti Iscduntur. Verfang/ Oer/ 

przjudicinm. fatQctfaK&ftiMm 1*M commo- 

dum. (£4 gcbeJKf ihm ju gutem 95erf ang / utile 
* faluearc ei cft. Söcrfetu^lidf) / adj. & *dv. fru- 
cluoAmi , utile, eommodum. K.praejudicabile, 
St qvod praejuilicium importat , fivr aHerr. 

QSerfangliehe Briefe / ütcrat canratorix. 93er« 
fduglid)e SÖorte/ verba praejudicantia, perieu' 
lofa. 3?crfangene6)ufrT in Jurrduuntui bona 
affVaa, Sj'Berfangenfe^aft / »• alienum ,/« de» 
bitum , 5f5* ob id ortum impedimentum alicnatio- 
cit bonorum. 

Umfatv 



"599 



5* 



Sa 



400 



Umfangen / idem qvid fti 11 f.i b c n / amplcxus darc. 

brachiis aliqvem circumdarc. Ulllfanouno/Dic/ 

amplcxus .complexus. 
UnDiff* 1 nactt ' conari , entti , tentarc . arpearc. <£r 

1111: a f'a::,;rr ftd) mehr 1 aU er an 'rieben fan/ 

.majorci viribus res aggreditur. ^brer Vifl lin< 

berfangen fieh betf 4)1 nctciilcfcntf um QcttinfM 

rptQcti / muiri qvacitüs causa hariolantur. (£in 
UnbcrfttU-JCIf / cun.uus, niolmo , machinatio, 
Unbcrf anquna y Unterfang. 
©Orfanijen/ praenpere , praevenirc , ancieipare. 
S3orfandy t>Ct/ antieipatio, praevenrio. 

Sa&n/Sane/^Sa&nc/ 

Wp/Mr.Jaf)? 

IlClt £5* Jonen / vcxillum , fignum. 0/»m 
trat Imteolum ayodlibtt » m./r^, in nnüqvU Jcripth 
kgitur: ^rttiffilitO / m4pp<t. Ctfcbfartd/ m4p- 

€Fumfanon/6eiir^rcn^fabn/ J>iubf 

Jabtt/labarum. S&Iutfaf>t1 / vdumflammeum, 
fignum perditionis & ruinae. \>MUVuT|ahiu 
vcxillum civicum , urbicum. ^ciui'fäbtic fi- 
gnum incendiarium. Sriebcnäfabnc / vcxil- 
lum pacis. föreubcnfafyll; vcxillum pi£tum, dc- 
auracura , ul rcontra XraUCT > five geibfahn / pul- 
lum, atrtim. .Jfrt<t> Ärka> &$btill)ifaint vc- 
xillum praetorium. QJJarffahllC/ fignum nun- 
dinalc. $ird)fal)ltc/ uiton in ccclefiis de cur- 
nbus: aliht Rix ü)}\\bl\{ ' vcxillum facrum^i«^ 
rß. Kciltlfabnc / bandum, fignum cxrcnfum, 
aper tum. DfrUtcrfahuC / vcxillum cohörtalc, 
fefeia halbe alligata. 6(fyfffübnr/ £l4g< 
fle/ vcxillum nauricum. apluftrc. (frinm 
fabiu\ fignum oppusnationis bellica:. 3<d)' 

fobne/ a. Jpivatowcrmabnt 1 vcxillum collcgio. 

«um. ^(d)\([\)n etiamrß fignum fymboli , po- 
coruro , in forma vcxilii notatum, aliis £ritlf' 

€pifl' $icr; £5* 2ßcin /n* £rcitenfal)nc. 

Jull'ciH cS'&Snd/ öäd/ iim. vcxillum minufeulom, 
t ov*lia ejfe ßlent cqvitum Ggna milicarta / bif 

£ranbarten / Aorncttt. ^nlcin auf tem 

i 111 III penntculum. Sed $Anleiu ettam dr ;t> 1 
*k t/cxitfo »wj'Ji r <rf rtfi/r , ut : ^tiftU'Ute ^aillciU/ j 
figna ercäa , (ublata , explicua. i berqd rtj?C' 
tlC gihilcin / vexilia fup<na. Uni ,t liv i!t: 
U'in/ converfa. 3llft'imm?!iqcnwrftC/ involu- 
ra.jconvoluta. ^tiiiKiil fliegen lafctt / ex- 
plicarc vcxillum. Vr cbiviiuu*» ' ciretsmagcre. 
UiUJbcbeu ' figna con vc I lerc. SRicteflaßen ot»ct 
fteiaen / Aibmitterc Ggna. jum gänUitl 

tUvldji'n/ ad Huna conveaire 



^anlcin ©<J5/ cohars, fubcodemfignomilirans. 
villi AOtilfin ^nod)tc , vcxillacio, cohorapedi. 
rum ■ (Sin gdnlrin «n ^fVr De / curma cqvitum. 

gaiilun iuMi ^cf\i?unillfa«l/ darecohor- 
tem in praetidium. ©ic §jnlcin 0115 ber ffo* 
ftifMtUtl fUrcit / cohorrcs cx prxddiis deducere 
^ IC ^i^Rldn IVCbrlojf machen exarmarecohor- 
ctf» .öic gdiiliiu f üll*n / rrivtiijc« / >p>od »o/?H 
GaÜo-Trutonti Rcf rftttrcii/ normt, in cafeum 
numerum mihtarcscopias fupplcrc. 

S^tlbrlch/ ©CT/ i.c gahntrog/ngnifer, vexillifcr, 
vcxillanut , bandophorus* aqvilifcr. Picutcri 
fiillul'ich/ tu noßri mi\ott* Gcrmamti, nuncGtllic* 
frrvittttlf Anitntt* 5tcvncf(C / * detorto vocabulo 
cohortis vocitdnt : Vcxillarius eq vi tum. (rfflbfc 
fViüh tcb ' vcxiii.inuscivicus. fcibf^ubnch / fi- 
gnifer prxtorius. 3t)ra9Pncrfiubric^ / dima- 

c ha rum vcxillrfer. 

^enjlcr / ©<w/ qvaft ^nijlcr/ i Job« / nrm ife- 

ntßra , qxod nuü&m origwtm habtt , nifi ab hoc no- 
ßi o vtxalulo ixre Trutonico , Qenftcr. Vanum rß 
Etymon ex G> tco Q*j*ta , lucere , fplcnderc 
QytmAJmudumenim feneftra ä5 fcftia Latir.ü nott 
omnt idtiat, per qvpdhiX in ttdtt admittrrrtur , frd 
jninufculum oft mm facrarii j i/tf «t</?rwiw§cn}tCC 
ftinctpibhtiutfuit feneftra vitrea (vitrK enim Ger- 
mam tum cartkant,) fed qvodltbft Mfertum , rxqu* 
ti AJ'.ßttu M/t viftu patertt , utpott : forcs, valvx. 
oMia : bot perforatum, ob tempeßati» & Vento- 
rum injunAm.pic luhtu t aiq % ncläu potiffimum , pa/i- 
ttUfeuhnteo vtlabant. Faonus autemrßtpfum »a- 
fttum £jdT>n / lintcolum fignans. Qvtn, qvod & 
bodut loci tßa in parittibtu conclAvium'exc*vat*+ 
qvte feneftras dicuntur , dtßivo tempore non vitro, 
ftd UnteolU piHiä , Aut ajjfabre textk , advdcntnr. 

'Sblintfcnfrcr / alih Uciidj«/ five eubtaufee/ 
tubuli. €m®la$*füirccr/ feneftra vitrea. Jg)o|i 

jern ^enfter / iignea. ^Jiijjircn 3«-' "(rcr / Pfpf- 

racca. (5»tfcrfcniUf feneftrac da trat«. ^CU> 

flcr m{t»jcJvitffcn3?Iiimci5iVcrF gemadjt / »ti- 

culatx. ^CUfiiT Den CDjiluCUfwV fpeeulatia. 
©fldjfcnftii'/ impluvium. C5ucffcii(icr / fenc- 
ftr* profpcöiv*. JJuftfcil(iit/ludferx. ^rtHi 
bclifcnficr / loculamcnra&Momunculx colum- 
barum. SyalbfvnfltT/fcncftra fylvcAris. ^;itt 

(Alfter »er bem SfltfcT / *Hks e ctrntffciiftcr/ 
^rAtfcnflcr/ tranfenna, feptura cancdlarum, 
per qvod prxrcrcuntcs profpedamus. AietapJu 
etiam ocuü dicuntur, tii Scnjlcr* 



3* 



3* 



^cniicrlcm/ dum». Das/ icncftclla, fcncftrcnula. 
Dtritur ttum (Mfeuflerlein ©etycbfrafter» 

lein / fwuSenlterUin 'jJ generale qvid* omne<k ca. 
•vatum , f i/oi claudipotrß ,/iotans. Unit ttum ri- 
fcut , j\rwi:olum& armanolum in parietibut dicitur 
S n \\i r J C . £t ; c> i , cw» opftmo U& NoßraH , txi- 
ßtmanh, ncßrum £etl |Tet Latin* ortgmii effr , exci- 
dijfetjaufam dedtt apprüandi frneßram fJtKU &)fj'< 
IcudHcr / »jvodcerte vocabulum nec armarät , nrc 
dcmurculu tolumbamm comptht. Alehut Heni- 

Icbiuf$en1ervooi< cm ^id>rlcd[> / fvoi «pfm 

#/: / . j >: £.'.Cjkad)tCt / /tcrl mmtiifvoa^ generale. 
r^CU'ttr j.'.vwi Toir« Gtrmanicam t(fe intiumera 
phrafm pa.fim ußtaU ac cognitd Lrßantur. Ut f 

$übr unb Seniler »um $v?enäiinperren / fenc- 
ftramadncqvitiara patcfaccre. (£r ydt ibmfclC 
$enitcr citt<;t fcfeliiijen / coloic litido oculos ejus 
pinxte. QJiiufr Du ein 4>au$ / fo guett ein anbrr 
ium Rentier bcrauS/ fic yos non vobi« nidifica- 
tj§ ata. £ig 9Bfnf<$ rra'gi Da* Seniler Den 
flüllieR £aq um 45 1 (l'c / de othfa emlitre ,qvx , /«- 
tonbtu relink , per Jrneßrat fubindr prefrenat &c. 

f cnilcrn /yit* geniler matten / feaclbarc. Cu/w 
compofita: öefenftern/ 8* öurd)fcnftetn / fenc- 

Itmornarc. Ü5efen|ltt/ feneftratu». AdeßQ 
HbfinftCTn //«^ mrtapA. dicitur de repultä '^con- 

eemcu : ©ie hat ifon abaefenflert/ repudiavic 
cum , non a>1miii: , deferuit imploranrem , »er- 
bii afperis profecura eft , de increpitavir. Slbfen. 
ftcrutu Di« / increpatio , rcjcöio. 
genftcrid)f /4^/*.feocftranM,fencrtralii. $ie <3tn« 
be 1 1 r »ielfen|lericbf / multis fenertns condecora. 
mm eft hypocauftum. gine fenilcrie&te £ur/ 

portafencltralis. 
Jaf)C/ X>\tlpl.jed rarh, gar)«!! / pericnlum, 
ducrimen , pro qvo freyventtut dtctiur : QjtC- 

fdf)C/ reipericuliplena. £>b»f ©ffabrfeun/ 
extra periculum cüc , in portu navigarc. (Et? 
b.iMiirbtCinfib: / nullum eft periculum, navis 
cd in v.ulo. fjn C^fahr fern / in luto hatrere. 
jü ©efabr ■•er.: i i n / ad laqvcoa lupus. (Sich 
tu On'f'.ihr tiMwCti / adire periculum, audereali- 
q vid non unc dtscriminc. 3 n ©efabr fteefen/ 
pcriditan. (tr ift Der ©efabr eattoifcr>t/ extra 
cell jactum e(l , extra lu tum pedes habec (£g ift 
©efabr »orbanben / imminet pcnculum. 2)er 
0qflOC entfliehen / eviure periculum. (Er (le- 
bet in ®efabr feiner (£bre / de honorc pcncliea- 
tuf . tue öcfwbr toirD ebne ©efabr^cDampfet/ 



nullum periculum finc periculo vincirur. ^ u ! 
3 w I- r , viel öcf,it;r / longa Tita loogai paric mo- 
leftia«. 

Slmt^aefair / fortun» ofücialium. (Ebvenac[V.br/ 

periculum honoris, geuertfoefabr / metus m- 
cendiorum. ^)anD(uni]^efabr / negotiato- 
rum cafus variu .p.'Uiv.ff.tbr ; dubia i'ccunra« 
rci familiaris. J^üfgefabr/ alea rirae auiieae. 
jfr'iaitf iltfdbr / ditcrimen armorura. $tibäi imO 

2cben^aef4br/ capitis diferimen. SKei|e»jcfavr/ 

periculum itiiicris. ©e^tfibeqefabr/ ÜtcraBin- 
turx (Srekngefabr/pcruulumanimas. (5e(< 
Otet !0f eergefabr / periculum piraticum. (Stet» 
ben^ijefabr / metua peftilcntialift. Jobc^jef ibr/ 
rriorcii periculum. attrtjj tX^tfabt I exundatio- 
nis vis* impetus. 

^^bren/ vufitai.ii, «Scfabren/ metucre, time. 
fecre • timerc i folicitum efle de periculo. 34> 
miif mid) vieler Diiwe befahren / multa pericula 
ante oculos meos vertäntur , vana fuTpicor pc-' 

ncula. SRan bat fid> beoanten SreimDen uiebd 
f&iici §u befahren /intcramuos periculum ex* 
timercendum eft nullum. (fjn t f i.- Ovivi|i.n 
befabret fid) allzeit Des drafren / confeienti« 
mille teftes , male tibi cnnfcius femper timet. 
Sabren l gef<Sren/ yScfirDen/ dcfraudarc.dolo- 
sc cum aliqrft agere. 3d) biu nid)t cjefarei /fett 
(JtfÄrDet/ fine periculo Tum. ©id) fclbftCR g(* 
fdrDen / icipfum dimicationibus de difcrimini 
exponcre , ofterrc fe pcriculii. 25erfr5rcri / per- 
timescerc , cohorreteere. Qi< waten aOe WC» 
fdrer / rrepidatum eftab ommbu*. 

Sdl'De/^efärDe/ Vit' periculum, qvaß cafmdw 
biut , f raus , dolus. £rru!id) uuD ohne ©cfarbe/ 
fidcJiterdt fine fraude feu periculo , i<rl bona fi- 
dc & absqve dolo malo* aJtät feuber üiraclift tinD 
(3ef4rbc. (r^ anf eine £kfatbe hinaus n>aacn/ 

•cum diicrisnine audere aliqvid , pericula auda> 
ciüs iaire , centare formnam. 
»5arlid) /«Cn'frtrlid) / *af* periculoCits, aneeps, lu- 
bricus , capiralis , fc5 adv. periculose . dubic. (£i/ 
ne qeforücbe Qlrjenen t aneeps auratie , medicina 
dubia, ©cfdrlicbc Kabtfcbldge/ confilia peri- 
culi* plena. föefÄl'lKfeer CKfl / bellum acu- 
tum, ^aibtulburgefärlicbc^r^e/plcnui« 
opus aleas cd. 9<icbtei i|t gefdilicber/ aü? vcitf 
gro§rn Herren urteilen / pcxtculofiüs nihil eft, 

qväm de Potentionbus judicare. föefdrlicb.er 
9ßcif</captiose,dolose. Unejcffirlic^ t£J" Mßp 
jut/ ex improvifo, forte fortuna, ufu^ fonuito* 
S S Ör/» 



i 



*>3 &> 

item abiqvc periculo , fccure. (£111 unarfäriT 
ot>ct ungefarlidjer §aU / cafu« fortaieus. 

Jjärlidfrfcif/ ^©cfärli^rcit / / i/. Qcfftftr*ft£/ 
pcriculum, difcrimcn , metus , pavor. £>ie 0>e< 
feriid)fcit \>ti *D?eere*/ periculum man». (Ei< 
nen in©cf4rlid)Fcit bringen / in maximal pen- 

culorum procellas , in aleam rfubiam praecipita- 
re aliqvcm. £le SMidjfcil wraeftt«/ P« 1 * 
culorum rationem non habere. (Sinctl ans @C 
färlitbtttt iTlr5fen / integrum & incolumem prx- 
(rare aliqvem in periculn , ex difcrimine ali- 
qvcm eripere. £ie SJefabrnöf von einem ab< 
WCnbert/ depcllcre alieujus cap cc impetüs vcl 
cerrorcs fortunac. ^tt $effll)rnu&en einen flll' 
tent0illl)t höben/ conftarc libi in rebutdubiis, 
rirmum & conftantem efle in caufa dciperaia. 
Ünqef4r(i(r)fdt /&Ü/ (ecuritas, rranqvillitaj. 

3af)t/ faxten/ fabve / t>u fSrcfl/ er f($rct/ 
wir fahren/ id> für/ ich tu«/ gefahren / vchi , ren- 

derc, profieifei, it. fcftinarc , prareipuem efle. 
Sil ^d)inc fabren/ navigare, navi vchi. 3u 

fep oöet auf bera üßagen fabren / curm 
vchi. ciue iScrape fahren/ ircr tuum conten- 
dere, perfeqvi. ?8om SanbC fabreu / folvere 
oram. Uber SKetT fabren / arart *q*or. 

2«3enn ba$ SReer ftiüe ifl / fan iebmeber SR an 

fabren / in tranqTillicate maris qvilibet guber- 
natoreft. IM Dtcfcm (Eleilb fahren/ mori. Qluf 
eine 6a*C fabren /ad remaliqvamcollimaic. 
9)i it allen ©ingrn f lüglich »erfahren / omnes rc$ 
prudemer adminiftrare. 
grtbrenlaffen/dimictcrc,pr«tcrmitterc,contemne- 
re. SDle (Borgen fabren tafen/ cur»» remirter e. 
©Dttctf 2üort fabren la&cn/ verbum Du con- 
tcmtui habere, violare. $af fabren/ toas nicht 
bleiben WiQ / qvod te negligit, negligas ipfe. 
»Die ©elcgcnbeit fahren lafren/ Opportunitäten» 

repudiare , momenca rcrum prxtcnnittere. 

€ein 21mt fahren la§en / jura officii violare, of- 
ficium indecorc gercre, tt. officium dctrc&are, 
xepudiare, de officio decedere. 3Rimm OB/ Wat 

Mx werben mag/ nnb lajj öa$ anbre fabren / prae- 

fentem mulge, fagientem qvid infeqveris ? 

grtbrenb/ adj. partir. profieifeen», vagu$, incon- 
ftan«. ^abrenber (?d)lller / ttudiofus peregri- 
nnns, vagabunduft erro, circumforaneus, ario- 
Uts. gabrcWbe <fyab< / fuppcllex , res mobiles, 
bonamobiIia,4/idft>te$«b*ftft#. 

gieret / idtm^vod^XXX^/ proficifcens,viator, 



Sa . 4 04 

item: ve&or, auriga. V.inbf'flbrer/ agytta ,cir- 
culator, erraricut, prof ugus, vagabundus. 5oi t - 
febenfabrer/ rhedariu«. ^ Oc^littcnfabrcr/ «a- 
hariui. S&CCffahrcr / cohircinaror. Sßall» 

filbretV peregrinator, peregrinut. l 
5(lbr^Siire/Wf/ponto,trajcauf. Huf btxftät 
Vi fl(b ilberjc^cn Ifljjrn / flumen trajUerc ron- 
tooe. CtoCffobT Verleiben/ locarc portonum. 
3rtl)rt/fcie7 »eftio, rraniitio, vches, Utm: impe- 
tus , cafufl. Rabrt rtütm tß feala mcrallicorum 
fivt machina feanforia. (£ine ^abrt J^eu / vc- 
hes fani. (Eine gabrt tubn/ commearc , pere* 
grinari. (Eine §abrr geloben / voverc üct , ex- 
pcditioncm promittere. ^ic gelobte §ahrt 
vollbringen / difl'ol vere vota. &\hx t ber unIben 
$tere/ meatus, foramen , oitiuraantri : ixrm »e- 
ftigia ferarum , alias hitftäxtt. (Er i|t auf Ter 
RÄbxt 1 in proemöu cft. ninfc' mit ihn« aU 
le< auf ber S^brf getabn fa>n/ omnia cum impe- 

ru, praeeipitanter & feftinanter agit. 

3?lumenfabrt ber Lienen / delibatioflorum.melli- 

ficatio apum. &0(ffabrt/ cohircinatio. 3 r,f ' 
benfabrt/ dimisfio in pacc ©lücf eöfabrt / alca 
fortunae. J^eerfal)«/ expcditiohoftili«, item 
pecunia ßve rributum pro expeditione facien- 
da. J^elleilfabrf/ defeenfu» ad inferos ßve aver- 
nL Jf)immelfabr(/afcenfio in caclum. ^)eren« 
fahrt, lamiarum traniportatio , abreprio faga- 
rum ad convenricula nocturna. J'?cimMhri ' 
deduftio fponfc in domum fponii. jf'ahr t ' 
lignatio. Jllftfflbrf / volatui , abreptio pet 
'aerern. £u}tfab«/ vcOiootiofa. SWccrf^brt/ 
expcdirio maritima. Siarrenf.ibrt ktv IBd: 
linat / ftultus carnalium hominum impetus. 
Pilgerfahrt/ profeftio rcligiofa, votiva peregri- 
natio. SXomfabrf faWCibcfrfyttJ expcdicio 
Romana, pro impetranda confecratione. vf tbif» 

fnbrt/ navigatio , alias Seefahrt. (Seblitten* 
fahrt/ Tcftio rraharia. Ceclenfabrf / feparatio 
animae a corpore, tranfitutanim». ^itnbeni 
fahrt/ continuario, impetui , temeritaspeccan- 
di. Xagftfbrt/ terminus judicialis. ^raaefahrt/ 
exitus ille farainarum ex oppiAo XOcwBbit$/ 
qvaemaritoiiuoshumeris impofitos ad Cafa>*> 
Conrad caßra reportar unt. Ubdfabr t ber (*>0t t» 
lofen/ impiorum peffima fortuna. SBallfabrt/ 
peregrinatio (acra. SBegcfabrt/ irer , peregri- 
ratio. ?H5r!fflbrt/ bonorum cumulu». 3^ 

Iid^e unbewiac äöolfabrt/ «"^w tcmporaüs * 

1 ccelcilis. 



4°> 



Sa 



406 



4>effarf/Wf/*-fco4> &Sd)t*/ Aiperbia , fcftüs, 
infblentia. clatioanimi. .f"» oft ort Foiiintt Wt 
temgall/ fclixfcerigtndo fdicitarem amitnr. 
Jf)0ffarf nif flnt Wart / inqvinat egregios ad- 
junÄa fupcrbia mores. ©.Ott tOTCber|tCf)Ct ben 
j£>offtSrtigcn / define magna loqri , pcrditDcus 
omne fuperbum. £offart Wirb JU|d)rtnDcn/ fe- 
q vi cur Am erbos ulror a tergo Deus. &rrÄcrl 
i]\ fOller.£)PfTrtrt/ altos rpiricüsgerii homuocio 
ifte. £ejf art rreibm / tuperbe agcre , altiui fc 
attollere. £it £offart fallen lapen / deponere 
fpimus, animum corrmrimere, minus de fc Ten« 

me. Än armer Seute £effart tmfeber ber Ztn> 

fei Den J^> intern/ mendicorum inlblcntia mundi 
fabula, avi* unuiqvifqJi'pfTbot aßrrnatur. £lci< 
ber JP)onart/ faftus in fplcndorc veftium. Auf» 
geblafcner J&ojfarf/ t/phus. 

J^onartU]/ «-'f. ü Jiv< , ' ''.('iipcr , jus , tumidul , cl.i- 
rus, Ö\- arroganter, faftuose, infolcntcr. (Ein 
feiner (Spiegel i|i gemeiniglid) boffortia/ faftüs 
ineft pukhris, fcqviturqvc fuperbia formam. 
(r idj bofliirtig ci§eujen / ruperbue, eÄcrri. ^)of» 
ftürtiae hieben / ruperbiloqvcntu , gloriatio» 
•Ooftaetigcu geilten ift bie ganjc Sßclt feint)/ in 
arrogantiarn & iupcrbiam omntum ura conci» 
tatur. 

$tXt'\$/ «45^*^. iS*ib«n/ fcftinare.mea- 
re>prepnr: promtus, paratusad veftionemaut 
profeaionem» & mtttphor. mJ qr*mcun.^A\Um 
rtmhtbxlU &cxpfditw,it. ftrcrTuus, agilis.pernix. 
fertig ttiamfrrnventißime ponthtr pro : peraftus, 
expleros,perfeciui,abfolutus, finitu«?, elucubra- 
tus elaboratus. Sine fertige ©cmntsFraft/ vigor 
animt.vena ingfnii. fertig mit ber^unge/prom- 
tus lingra. gc rtige ÜSanb/manus exncdira,dex- 
tera, properant. gertigailf Den gilben/ agilis, 
permx. <8id> jur fHeifc fertig mnd>;n/ parare 
iter. (Eine fertige geber / penna egregie habi- 
lis. (Sin fertiger ringer QBeg / expeditum iter. 
Sine iSaebe eilcnbS fertfaen / opus accelcrarc. 
Sine fertige ERet* 1 Wc ba fertig aufeinanber fei* 
ger / oratio cadens. promta , comprehenfa . cu- 
jus centrarium rß oratio hiulca, eine Hiebt fertige 
S^cbe. fertig eti*m dicitur k t nyi honif labitur. 

£r ift ganj fertig / ift fertig »cnaurbunb jfcllcr/ 

a prori de puppi periit , ad incitas redactus 
efr. 

5iDjettfertig / exremporaneus. SimtSfcrttg/ alacer, 
exp (4itu> in aegotiis. fgiiSfertig / paniteas. 



3?U?fertigfeit / pecnitcntia , contritio anirni* 

SDienftfertig/ omeiofus. ©Icnftferfigfett/ prom- 
cirado in fcrviriisprxftandis. lötUittfcrtig / be- 
nevolus. ©unftfertigfeit / benevolentia. Sil* 
fertig / prxceps , celcr 1 Feftinus. Silfcrtigf titi 
accclcratio. griebfertig / paeificus. grieb« 
fertigfeit / lern tat , modeitia. J^anbrerfij/ 
promtus manu » fortis. J£)anbfer(igfeit/ alacri- 
las , fortitudo. J^eilfertig/ falutifcr , utilis - (*• 
nus. J^eilfertigf eft / utilitas , commodum , fa - 

mtas. fjramerjertig / alljeitfertig/ paratisfi- 

mus ad umnia. geie^tfertig / inconuans , mo. 
bilis, Tarius, vagus, vanus. $tid)UtVt\\}ttitf 
leritas , futiUtas, vanitas , mobilitas. 9M>f fc r» 
tia / frvr ^)tll/fertig/ auxilium , a.ljumentum, a<J- 
miniculum aft'crens , adjutor * auxiliarius. 

J^iilffertigf eit/ adjutorium. Unfertig / impara« 

tus, inhabilis. UilfVrfiglicf)/ implicitc , impe- 
dite. Unfertig jnrcijen / imoeditisfimus ad ircr 
faciendum. Unfertigfeft / hebetudo , negli- 
gentia , defidia. SSiUfertl'g / offkiofus , bene - 
faciendi KudiolisHmus , promrus , proous. 
v2i>iUfcrtigfcit / promtitudo , ofrtcium , (tudium» 
opera. 

gcrtigfcit/M'*/ habilitas, habirus , promtirudot 
folcrtia, vivacitas. ©ie Äun|l beflebct in ber gen 
tigfeit/ arsrcqvirit habitum. SXingfertigccit/ 
tenuitas» exiguitas, imminutio, parvitas: ü» 

?imgfertig/ levis , agilis , expeditus. ?{cifefer> 
tigfeit/ promtitudo ad iter inftiruendum. 
gertiglid) / aJv.&aJj.üiem find fertig / alacer^ 

enaviter, promtiiTime. Sedrarboeeui rit. 
Slbfertigen/ expedirc, dimirrere aliqvem iaftru- 
aum, abfolvere. Sinen febnell unb mitfüren 
&3orten abfertigen/ carprim diceredicenda. jd) 
trfll ibn abfertigen/ ba^er an mid) gebenfen foll/" 
(ic cum aeeipiam, ut fentiat. 3lbfertigting/tHC/ 
amandatio» ablegatio, miflio. dimiilio. 
Ausfertigen / abfolvere, confummnre, perficerel 
Sin ^ud) ausfertigen / edere hbrum. UnauS* 
gefertiget/ infcaus,rudis. Ausfertigung / eia- 

borario,perpolitio, expedicio. 
Anfertigen / operi adjungere. 95ei)fertignng/ 
fupp!cmentum,adjedamcntum » mantu'u , cu* 
mulus, corollarium. 
5Jiitfertigen / una exeqvi, expedire cum ceceris« 
^ad)fertigen/expolire,climare, limam rei ad- 
dere, üVmroandarepone, ablegare poft alium. 
^aebfertigiing/ claboratio pofterior , expeditio 
mfcqvcns. 

Sc ii 9ved> 



4°7 

?icd)rrii(i'U ti .■ Iitecumaliqvo dcccrtare, judicio 
concendcrc i/«Hjuftificare, dcfendcrc. 9iC(i)t 
fertiajina/us , proccfsüs, juftificatio, dcfcnfio. 
Ö)tT<lS)t\trtiqW juftificatus. 

QJevfcrrujcn / elaborare , fincm labori imponere, 
conficcre, abfolvcrc opui vel pcnfum. <£itU'H 
Sßricf »erjtrtiijcll * cxararc cpiftolam. 9Si i fer 
fiu,uncj / confcftio,abiblurio,cxpeduio , dabo- 
ratio. 

3ucfcrfli)Cn/Jare, tradcre, ofTcrre , cxlr.bet c , infi- 
Attarc ^lief. VlIUUlR DlC/mfiOiUtlO,oblatlO, 
traditio. 

SIbfabren/ abire , difce/irre. bem £afen ofc« 

- fa hr Ch na vcm mari commictcrc, «da vemis da- 
ic 31llf> Uttb vU/fahrcil / delcclationis causa ni- 
tro citroq; navigarc £jif 2J bf abr i / disceflus, 
. item mora , fuMt abfabrctl/ mori. ©i< aboe* 
fahrue (Seelen / aüialat», vmculö corporis 
exutae, folutaeanim». 
3lllfabren/ navem appellere, appropinqvare cur- 
im. item objurgarc , acerbe in aliqvcm dicerr. 

Übel anfabren/ alüdi in aüqrä ic. Milien <tn< 

fahren Wie tic ÖUU ben SBcttclfact/ male in ali- 
qvcm invchi , afpcriüs ahqvcm appcllarc. £>ic 
2l»f .iftrumr merepatio , objurgauo. 5lnfaI)t'I , 
t»i£ / porcus, appulfus. 

Sillffjhtrn / furore percirum efle , fublaro clamo- 
tc qmitari drc. item, intumefeerc. färet ein 
£gl(jttcvlc iQ OUf / puftula exurgit. »Auffahren 
prrp>tc rfi afeendere , lim Sie Vturtlhrf' afeenfto. 
$iuftabrt6fao,/ dies afeenfioms Domini. Clnr 
linö "2lbfar)tt / irrirwr gabclla . qvac de ruirtcii fu- 
enitur ad habitandum venientibus vtl difccdcn- 
nbus , Mißt 3b; E5 'Siicuig. 

Ausfahren / enavigare , iter aggredi , profkifci. 

* *D? tt bCll 6cilfll ausfahren/ extgere iues partum. 

(£x ift am feibe angefahren / teabies cum occu- 

pat. !Dic2Ul$"filhrt/ egreflus, excurfüs. Sftan 
wcr>§ Die ?Uisfahrt wol/ aber nicht Die Diücf fahrt/ 
prineipiam certum . exirus incertus, 
5Vfabrc*/ timerc , metuere, Tcrcri. 3d)M^Tf/ 
ti »erbe nicht ropl ablau/fen/ infelicem exitum 
sei horrco, 3* befabre mid) feine* Slraen ju 

ibW / plurimuoa fidei ilü habco , apprime ei cre- 

do. fc?i|t befahren (Übte* £ efeu obn Un* 

fvi'Ufl /mali » qvod mtrucrunc , fcmpcr timenr. 
£>Aß $efabrnufl # &te 25<f(ahi*ung / f ericidum, 

4ifcrimcn , mcius , timor. 
yjaherfahren / acccdcre, appropiaqTarc .adTcti, 
JD*bwM)ren/ oramfolverc, abire, diwedere, 



$<l 4O8 

Htm dilabi , pesirc darüber ßve Druber|ab ; 
fCII / tranfirc , transvehi. Tranfuc etLun tß 

SDurebfabren/ pcrlab, c^2)urd>fabrt/ cranü- 

tus , vadum. J)arpJ)Hfabreu discedere. 

«Smf abreu / immeare , ingredi. 3^ eine 3ed)e ein* 

Mhi fir - in fod.namdcfccnderc. ^luf Cetil >: rtf 

bei einfahren / infidere baciiio. 5luf ^ruffe» 

cillfabren /.deicendere inciGs in (axo gradibui. 

©er t eufcl i|i bei) ibm cinaefabrai / obicflus eft 
a Dxmoue. ©ie Cinfabrt cine< Jpaufcff oDct 

j Jfrtytt/ porta ampla 4c larga pro vchiculis de cur- 
nbus reeipiendis. 

<£jl(fa()rfn / cripere Tcmigrare loco, terga dare. 
D.ib' itl mir entfahren / cxcidicmihivcr- 
bum hoc. (örijl ber ©efabrentfabreu/ fugi 
fibi confuluic. iii ihm cm ÜJmDkin tntw* 
ren/ cvolavixcivenrri^flatus, etepirum Tcncris 

emi ii t . üas bir ba i entfahren feon / pro non de 
&o habeto, frurtra es. ^iiri^ai 'iif«» hrcil obviam 
aWcui proccdcrc. 
Erfahren / experiri t facerepericulum, auditioae 
& fama aliqvid aeeipere , certiorem ficri , expe- 
riendo cognofeerc. ^ babe ti bin nnb wiebvr 
erfahren / rumorcs ad mealiati funt, rckivj hoc 
muleis, iisqve certis aucloribus, exploratum« 
compertum eft mmi. <Er ift bttf Ü VM'hC i Wol ec< 
fahren / gnarus eft militix. ig twas- ren ihm 
\<M errahren / est rc agnofvetc. 3on mir H 
niemanb na& erfahren / ex me nemo aimvid 
compericc. ©ein Erfahrnen |VU man glauben/ 
«xperto erde Rupcrto. £iii erfahrner §ubr« 
mann Wirft and) iliu / plauftro vertat onus q vau- 
doqveauriga peritus, inxerdum bonus dornu- 
cat Homcru s. r :\i in'»i»a > Bit ' r fahr niiR l# 
(Erfahrenheit / pcntia, cognitio , expehmen« 
cum 1 documentum usus, ^r f ahmUtj venu ja 
alke / cxpericnna rcrum magttrra , ufus facic 

artem. Jd> tobe tt ou$ ber Erfahrung/ uiu 

diJici ^i'i^.i rer dCt/cognicor,indagator, 
«xplorator. e | \ . ! ■. 11 / expikari , arcaaa aliat- 
jus elicere. Caüo-Tcuton« , rejefiÄ tltgaati hie 
voce 1 non fmr rubere pt*aptant Heere : @ontUS 
tClt/ ^a»4/i r.an aliA tqvevulchra. vocatula äJtf- 

fent , ut tt r<jrt»ttD<n/ fotfcr>«n / forfd?cUo/ 
ln-i»i!i->! >rts n / fuic n / nacbgtrublen / erfra« 

<*fri / bottlt / < ff nn&ICJCn / 4/i4 inm/mrrd. 
l> r t) um \i4X obüer ( ^ va** /« futfuidixerü : En pas- 
Tant. 

Unerfahren/ «^r- rudis, inexpertus, ignarus . impe- 

i ruus, intcnuius. ^c^biube^^inae^UHcrfah 
, * ten/ 



rctl / bujus rci incxpcrcus Tum. Dt« # i u <}u> 
inicri'ahrnc meinen/ C9 fco £mnmelbimiabariim/ 
dulcc bellum inexperot. lliicrfabrenbeif/ 
Henifch.rxplictt : Unf3nntul?€tt / ignorantia, 
imperitia, inexpericuria , ruditas. Du' UiiiT- 
fahrenbeit macht/ ba£ nr.u (er Jiunli rwmg 
üä)t> ignorancuarriumimmifa • arsnou habet 
oforem, mfi ignorantem. UlftTfubrcitbliüV 
«ij. öfWv. lifw Unerfahren. 

^prtfilbrOl/ pergere, proicqvi, conti ruiare. §0rt» 
fafjrtn itnftrilcn/ Iongiusproccderc difeendo. 
3m DicbOI fortfaljrcn/porro diecre , pcrtcxcrc 
rthqva. 9mfana.cn i(i nicht ejcmia/ es miitj auch 

fürtqcfabren fcpn / nun fuffiat rem ordiri , ted 
perficiendum eftid,qvod fufeeperis. $f%it ber 
Steife fpr t fahren / ultra progredi, tencre ctirCum, 
procedere longiui. fthj irüubcn fortfahren/ 
perftare mpravitatc, anbclare fccluv ^n fei< 

«cm Cöorhabcn fortfahren/ infuteepto confiho 

conftantcr perfiftere. ga bf dfo fort/ perge, ui 
caepifti, tuerc de ferva inftitutum tuum. j$i?r(< 
p. buma ' Cle concinuit as, continuatio. 
gftr ooct^orfabren/tranfire.antcire. ftnrnber 
fahren/ prauervehi. Verfahren / tdrm 

JDar>crfal)ren/ item: ocapere, mrtitucre ak- 
qvid. JP)od)bf rfabren / fupcrbrrc , auolkrc fe, 
jacUre fcsqvipcdalia verba. 
J£)tnMbrrn/ abirc, d flabr, a vchi , evanefeere , mori . 
2>ieXaqefflbreilbin/ cempora labunrur. (Er 

fahre bin mir feinen 9carrcitbpjien > vateat cum 
fuis erroribus. ©er Gcntmcr fahret bin/ »ftas 
effluit. £ie rennte ihn nicht hinfahren Ku:cn 
nnn patiebatur dimitri cum c <omplexu luo. 
Die J^infabrt / feceflus, deccfTus , abiti«. <£mc 
■feeliac Jf^infabrC/ beatuse vita disceJTus. 

«5>mau^faoren/cgredi,«tire. j>uu mehren / im- 
meare.inrrarc, (abirc, irruere. J^titbcnaul' 
fahren / fallerealiqvemporrico. hochfahren/ 
vnir ^offart/fupercilium tollere, ertfras enge- 
re. d)Ntfabien uoa vchi. (Einem übel nur 
fahren/ rigidcaliqvera traftarc. Otachf.ibren/ 
leq vi al iq vcm vehiculo , fuc c cd < re. *i m 3 i 3 cb 
fabrer fucccflbr: io officio, in conjugio, in vir- 
iure, in vitüt, in pnedio. Sftebcnninfabrcti/ 
fal 1 rrc , defraudarc , praevaricari. ?Cüet O&cr 
3nrncf fahren/ regredi, reverti. - ! 

«jerfahren/ Uem<p/odSottfa\)ttn^ftmplexSa\)* 
Xtn/it. facerc, effiecre, perfiecre, fa&itare, 
machinari, molirr, proctnaic. 3 ttfu,fr ^ a * f 1 
ffrföbtfn/ opus caeqvi , pcrficcrc, iXcchtltci) 



\ Verfahren/ Judicium intcndere,dicam impinge- 
1 re, legitime proeedere, caufam agerc,propooc- 
' re, perorare, defendere , oppugnarc , refpondc- 
, rc coram jadicio. Den SBca. verfahren / aber. 

rare in innere. Den 3oD »erfahren / veetigal 
i committcrc.telonia failcre, defraudarc. 2Dic 
93crfahtung/ &vt» aSerfabrcn/ opus , factum, 
aita, gefta. (£$ tjft ein nnbiiUjc* Verfahren/ ta- 

cinus indignum, procefsüt iniqvui . 
Uberfahren/ ttanfire, trantgredi, pcccarc, tranate, 

trajiccrc. & fj über bas tintt aefabren/ flu- 
men trajecit. Den Befehl «ber fahren cludere 
commiiia , maadatis abutt. Die 0rfe$e llber* 
fahren / contra leges peccare , violare ftatura. 
Die Uberfahrt/ tranfitui, trajccmi ,tran»grcfluj, 
crantgreflio. Uberfabmng / dcliftum , pecca- 

tum. Die Uberfoj)run9 mit ber Jfranb/ conerx. 
clauo, contaftu«,attaüua,poppyüna. 

Umfahren/ £5* J5)erümfahren / circumcirca vchi, cir- 

cumnavigarc, vagari, a via aberrare , feduei. 
Hmc rxamen apum vagans m an r, ein 5ar)i nm 

dicüur. lUnfaorun^/ cueumnavigatio , circua- 
veclio. 

QJprfahren/ anteirc , pweverii , praetervehi. DfT 
Sranivifd)e (defante ni bein vrpanifd)en vorgti 
fahren / legatus Gailicua antCTcrrit Hifpanicum 
rhedä. Die $forfabren / majores , ante ceflo- 
res , prsdeceflores , progenitores. 
Üöeafabren/disccJerc, abire,avchi,devehi: Hm 
c vivis abirc, at^ uirm tft >jvcJ ^xnwtQfübtCtl/ 

tut ^tnf^bren. 5Berm ber 3Df ann iKflülbret/ 
fo ift bas %S<\b £er: im J:m mV / virdabfente nm- 
iier unperat. i n \wa m hr f / abteerfo , abitio, 
mortis cum vita commatatio. 
■iUiebrrfabren / iter redintegrare, itcrare , repert« 
rc: kern, ireqvcnmfime contingere, acciderc. 

Da^ hatte bir nicht toiebttfahren |>Uen / hoc 
non tibi, fed aiii ficri dcbuiUcc, indignum tc 
cit faclum. 9ßo^ allen ipieberfahren tan / bas 
fon auch einem ieaiicben infenberbeit mitberfa1)i 

ten ' cuiqvam qvod acciderc poteff , id de cui vj j. 

(5s ipieberfelrei ibm biDia / contrrrgrt ei ex meri- 
to. (fi feObir »itebt* ^eMnnebcrfabrfn/ nihil , 
ftaruetur in tc , qvod timeas. iBieberf abnmej.' 
t>ic I catus | aeeidens , ob ventum , accidentia. 
©iOfabren/ obfecundare, difto audientem ciTe, 
morem gerere. vSiOfahruiti) /DtC/ obicqvium, 
indulgentia , gratitteat io , adeptio. 
Sunt &*iiM compofta plur*, ut: J^eimfahren /fb- 
cos rcpctcrc, domum reverti: indt heimfahrt/ 
fci in • « f.. . 



4^ 3_a So 4i* 



c}omuitio. 5ßpf faf)fen / profpcrä forrunä uti 
5erf\ihen/ difpcrgi, vc&uri uoccrc , agitare, 
Cltt 3frfabrne£/ ova liqvidiüs frixa.ova 
agitata. Auffahren / in volare in aliqvcm , per- 
gcre , andere. 3ufa m III rnf fl h ven / contremifee- 
re , coneuci , una Tehi. 3rtifd)en oX>tt t>ax\X0l 
^ ff)Cit fabttn / intervenire , intervchi , 
Suren / vehere , portare , ferre : it. derivare , de- 
duecre, trahere de tr.ul.uc, cangere, prorertc. 
fow <£inc Siebe fftrcil / in crimen aliqvcm vo- 
«are. (Einen in bfe 6(bulc füren/ pivpr. ad difci- 
ptinam aliqvam deducere , docüem reddere, 
examinare, tenrare. (Ein XrfCQft elf fftren/ du 
cere exercitum. (f inen ijjaii füren ' asdirtcire, 
acdirlcium agere. (Einen um bie Siebren füren/ 
deeipere aliqvcm , illudcre, imponere alicui, 
/Ic .• 3lufä (E i$ flircn / in laqveum induecre 3 n 

aro§e 3cot unb Jammer füren / navim ad fcopu- 
losappcllare. ©efattgen fftren / captivumdu- 

cerc. Einern (ttoai j u (Sinn unb (3(müt füren/ 

commonefaccrc aliqvcm. (Ein gort(p£ Vebeu 
füren / impievivere, vivere vitam flagitiofam 

£prn in bie (Bcfocure füren / convehcre frumen- 

t um in horrca. 3*> 3tUMIH dcffirct »erben/ 
in errorem induci. 

5nrer/t>cr/p/«r.gftrer/auriga,dux , duetor, ad- 
miniftraror. 2üir baben einen ftürrr nftig 
duxdrauctor nobis opus cd. §urer »» mi/ifid 
</.' decurio 4u/ vicariusfigniferi , ü7 tone dicüur 

pabncitfürer/ Hfhomfliori vocsbuio: Sahnen' 

j unter. SprailttTircr/paranymphus , nympha« 
gogus. SS^renftirer/circulator, qvicum urßt 
tripudianhbui vagatur. 93u<bffirer/ bibliopo- 
la. Jßiinbefürer / duetator canum venatico- 
»um. .ßurenfürer/gancocincinnacus , fornica- 
tor neqvam. üeimrnfÜrtT / cißariui frve vc&or 
luti. ;\^!ein:fittvr/ curbo de au&or feditionis. 
(Btiebflirer/advocatus, iäor, procuracor. ©al|' 
fftrer/ falaxiui. (Sanflirct / ultimus , portre- 
musinordinc. 5ßCi]fnrer/ duxitincris, prw- 
monitaror vic 5BilbfÜret/ vi clor capiarum 
f crarum. 2Beinflirer/ auriga vinarius. 
cVUV'e t>t(/ vectura. aurigatio,eveclio, deduetus, 
geftamen. Qüinrjjme r $UÜBa§er / onus jiavis, 
vectio nautica. $UtejuEanbe/ vectura carru- 
caria. hinein eine %iiTt mit @e(t bejableu/ dc- 

cuniam pro vectura (olvere. (Erf <j< lief I, 1 . n £}fi1 "i 
unb befdiiperlicb mit beiten ^uren baber / longae 
difücilciqi iu n t vectura». ©ie J ure gebet nad} 
j£>illllbUl'j)/ aurigatio ifta Hamburgum cendit. 



©eroinnen unb Verlieren tff tfaufinauntjfure/ lu- 

crumdedamnum funr negotiationci mercato- 
rum. tM'ccffurr / vehet dercoris. ^robnfu* 

ren / angariai , *nks £>ienftfuren. (DJiftfuren/ 

vehei fimi. ^tubenteilfurc/ veÄiolibrorum. 
QBeinfiire/ vch« vini. ©ilDfure/ fpelara dt fta- 
bula alra ferarum , ta s?A$ XVtl^ptCt fein<0 
0wnD bat. 

'JuriC 10 fiUtiVtt/ t«t/ per Je & srepi * Um tß 
ayod$bttt/ undettiAm venit,ftdqvia fceciAltm 
fumitur pio inftrilot e veHw arum Ö* annon** atft 
eo , (pjiiiimenU minißrat ac Alfter titur, ideofa §Ui 
tit(t nobis tß metator, rr.cn Tor. Hi enim Junt 
manfionum frdp*rAtorii& locum pro caßiismeiäm* 
dUelioentu. (£infunn:n»j / metata. ^infuriren/ 
manüoncs praeparax», caftra metari. gunreit 
aulem tß diverfari. 

^Ürung/ Ott/ no» Untum Uem tß >qvod fjtoVUlQ/ 
onus , geftamen , fed örduclio , adminiftratjo, 
prxmondracio , promotio. <5>t*fcf>ilf C6 fürunty 
negotiorum geftio. OacbtTiruiig/ dcdanutio 
caufajrum > pacrocinium caufac dr dcfcnlTo , ad- 
vocacio , i'ttlgh advocatur*. 3^) gebe bir biC 

Surung bej ganzen 2Berfe< anbeim/ defenfio- 

nem & admiaiftracionem hujus negotii eibi foli 

concredo. 

^ürlid) / adj. &a.:v. Tectilis, duetdis, non ddeb ht 
u(u tß , nifi in compoßis : 

^ibfuren/avehere, abducercabiTrahere * avocare, 
feducerc. (Einen ven ber (^ottesfurebr tibfuren/ 
abduecre a picute. Rillen OCtn rechten tSegc abt 
furen a juito tramitc aliqvcm teduecre. ?lbfü/ 
rung / averfio i feduetio , avocatio. X>ae C^nb t 
bat feine 3u» unb 2lbflirc/ haecvilla opportunoi 
invectus de avc&us habec. 

Cl n in r e n .' adduecre, advrhcrc , item inilituerc , alle- 

ctare. ©eine ^laubiger aufuren / crcdicorct 
Aioi fraudarc. (Emen jinn £ :iiMreii aufuren/ 
imbuert aliqvcm liecris. £ic ©olbaten )ur 
vrd)lacbt aufuren / roilircs in aeiem cduccrc. 
©a$ f 33olf abermal amnren/ «(heuere pr*liunu 

Slliflirung/^tC/ inirirucio, impulsus, feduetio.' 

2)ic IHnfure/ adveftio. 5lnfüren»n/c/w/k eii«m 

r/Iallcgare, citarc au&orem vcl knptoicm, 
Ulnfurung/ citatiodt allegatio diüi vcl feripei. 
2Jllfliireii evebere in al tum, fupportarc, conilruc- 
re , praefentarc. (Eineil 2>ail a iifriiren/ aedificium 
excitare. 0:e iinreu ailffüren / duecre muros. 
Sin v* ebirT gegen bat £3a§er auffnren/ fubvehe 
tc navun amne ccuitrarjo, ^uffürung / einef 

vrd;au< 



4*3 



Sa 



Sa 



4 T 4 



(rd)aufpieW/ prrefcntatio dramatis , find ©C< 
bCUitö/ ftruauraadificii. Sluffürcr/ Set/ cho- 
tagui. Jgrtnauffüren/ idtm fvod <roflF6r«ii/duce- 
rc in locum lupcriorcm, artollcrc. 23fittT 
binaiifftircn/ alciüi tollere, 
tili^füretl/ e vcherc, educere, perducere : item abfol- 
verc. exponcre , probarc. ©HM 3cU0, öll! f'il 
X<tl int $elP/copias m campum educere. ©liuf 
litt) aiI5flirfll / (uccefsüs profperos darc. 3 U 
£Xf d)f aiiefuren/ vinecre judiciö, caufam obrine- 
(Tille SRfälBM ausfüren / terminare fenten 



re. 



tum. »liUMiH't l" Der/ patronus caufae , defen- 
for litis. Slltffüruil.? / Di« / dcdudio, apologia. 

*luäfnrlid) / cxplicrtj , dilucide. Unaii5a,cfnrte 
^Cld)cn ■ res non probare , haue fatit deduet». 
jFjinansfliren / perducere , terminare , & idrm eß 
qvo. iTHuef toten. * 
2Durd>rfirrii/ perducere. (Einen Übeltäter burd) 
tinci andern ©c bkr furrti / ddinqvenrem per 

alienum cerrirorintn vinftum ducere. (£ine 
f ricjjc t)UTc|>$ üatlD fftreti/ vchexe funusperva- 
rusprovineus. 3>iird)Mircr / Der / comes iti- 
ncTi«>du&or,prxmonftrator. DiiröfnruiiiV 
t>(C/ tranfituj , vuhb ptrduSatto. ©icDlird) 

fürunq toi qcfcbmoliciicu vrilbn? 1(1 verboten/ 
abduäio argcnti conflati per terras principum 
interdiaa cit. £Mird)timina, rtUm Jidtui Jus 
conducendi , de transmiHio dclmqvcntium . 

Cümpircn / invehere , importarc, inferre. 3?o!f 
Jlir $c|a(UN9 Cinfuren / inrroduecre prxftdium 
in oppidum. geinc Dic&en etnfitren/ dignum 
inferre fermonem. Qctncil Cinfuren eß etiam cu- 
(todix maneipare , in Tineula abripere. (f in 
lirer / D«t / introducens . repnefentans. Gill; 
uruna, / We / inveaio. (EiHfüriiuo, neuer QH> 
en / novarum confrerudinum introduöio. 
EingcfArtcr Qkbraac^ / obfervantia. ilncingc' 
füret / intolitus i infreqvens. 

Cntfuren / abducere , fubducere , abigere. (Eine 
fecutC mtftirm / prasdam agere SBeibtfWlf 
rntfuren/ rapere virgincs. (intfurcr/ raptor, 
abador. (gntfuriiuo, / raptm , abaclus , de- 
Hatto. 

gortfuren / abripere, abducere , exeqvi , eontinua- 
re. fJcinimennebr trirb er feinen <£tat alfo fort« 
fubren/ imposfibilccit.uttäm laute ac dclicate 
impoiterum vidirare qveac. ftiTlfi'ircr/ abri- 
piens > trahcnt,continuator. gortfiirnng/ con- 
ti nu a: io , perfeveranna , obfi rmatio. 

gnrfuren fi™ 93orf6ivn/ proveaxrc, prafeatarc, 



educere. ftkti (jicrtchj flireil / in judieium pro- 
duecre. QÜr!)illffiren / prxduccrc , prämiiere 
guniberfureil/ prasserducere »praeterTebere. 

Ocintfuien / domum vehcre , ducere. .ßfimfu. 
mng/deducriorponfc in domum marin, ix.fc- 
pocia proconvivioin hanc folennitatem para- 
to. .peimfnrer/deduftor. 

j^erabfftren/ devchcre, deducere. Jöcrunifuren/ 

per omnia loca ducere, i/.circumduccre, trau- 
dare. ^crwfuTCn/produccre, ÖJprxducerc. 
^erjuflircn/ advcclare, apportare. .fcinfurcn/ 
abripere , ad fupplicium rapere. ^>in5erfttren/ 
perivadere , fallere. Jg)iHiiberfliren / trajicere, 
transveherc. ^>in unb brrfuren/ duAarc per 
varia loca , fubTchere. ^iniufurcn / adducere, 
advehere. 

Mitfüren/ conducere.unävehere, fecum adduce- 
re. SJtfldjfliren/ leqvi ducendo, ponh veherc. 
Sccbcnfuren/ Htm ^tOftffttm Sieben fid) 
füreil/ juxca ychere, ad latus ducere. 
Uberfüreit/ trajicere, rransportare, traducere / Um 
arguere, convinecre. ©je Jeute uberfüreit/ ve- 
aores trajicere. Uber t>eii Üibein qefiiret wer» 
bell / cransvchi navigioRhcnum. (£r ift Uber« 
furrf/conviftuseit. Ubcrffirtr / portitor, te- 
cror, lintrarius, it. con«inccns. UberfÜriing/ 
trajeftioS^conYiaio. . Ubcrfabrt/ transYcaio, 
trajeaäs. 

QJerfuren/ feduecre , abducere : item deeipere, in 
ana ducere. Gmen verfuren/ adducere ali- 
»em ad ncqvitiam. Jf>ute bid)/ tild) H- 
Vr :\.ibr mcl;t iHTf'urc/ eaveas tibi, ne aliorum 
confilia te auferanr. gjn ©erfurter/ feduaus, 
corruptu«. SJcrfurcr / impoitor , planus. SJer» 
füriina/feduaio.dcceptio, corruptela. vUsacu- 
»erfiiruug / illccebr*. QJcrfürife / ö'QSerfure* 
Vi\d)> *Jj.&M4v. corrumpcns>rcducens,pcr mo- 
dumcorruptclae. 

QSollffiren/ abfolvere, perfTcere. töoBfnrer / t>tt f 
faftigiura rci imponens , abfolvcns. SlJpUfu* 
rilltq/ pcrfeaio, expeditio, ultima manus. 
^OlieilianDcTfuren/ diducere, fepararc , fegrezare. 
95orl)erfftren / pneducere , pr« 1c agere. §Jor> 

ber btiirnifnrm/ ante introducerc. 58orber bin- 

ailfj/uren/ ante educere. 
SEBemtriB/ abducere, abripere , abftrahere. ©et 
genfer fTrre ton rocg/ tori bej?cr maä)t/ aß er 

Fan/ diabolus auferat cum , qvi ultra vires fape- 
reprxtendit. 2ßegfuiunj/ abaaio, 2öCi)flV 
rer/ abaßor. 

ÜStitcf 



4if 

2£citcrfiirot / prodocerc , extendere. QBeiterailf 
•fftrm/diiatare, deduccre. 9Btrt»crfur(fl/ denuö 
schere. 53rei>er jurüctfurr «/ rcducere , rcvche 
re. SBieDer auf bcn U*eq flirm / in v,am rcdu- 
cere. *l8ki>er umf&ren/ iterum fcducerc , dece- 
ptiunculas A fraudes frcqventarc. 

3ufffircn/ adducere , adrehere. JlNfurer / ad- 

vcftan*. ^ucfurun^Sd'Sucfurc/advcaio. 3 1 1 

"fatltt flirren / in portum per v eher c. 
3 ** f ^ ni m eil ffl r cn / conduccre i xonvebere. £ic 

idtntc ani MfyinUi Säger »ufammen ffircn/ 

prxdam cx caltris hoftium convchcre. pilfattl' 
in nu n nun / convc&io , accumulaüo. 3ufain 
mcnturcr/ convedans. 
5tlt)>r / twe/p/u,.t»K SuDer / i öftren/ ?W 

convt&um vcl convehf n.htm aliqvod fit , vches , tc- 
Itura , plauftrucn. (Ein §uDcr Jpav vehes faeni. 
(Ein guber Jpolj / lignorum. £ reute / lapidwm. 
giiber Sßf üi / culcus , vehes vioi. 2Bolejelaben 
^ili)CT/ v c Ii es large onufta. 

Sllberiq y gut>enej)t / # *aW6. per vehci. 
§lli>iTiq Jafl / dotiuro culcarc. 

5urt/ O« / t>fc/r. Di« flirte / alveiw, vadom, 
cranfitio » ä £ät)rcn : tft enbn aqva non adtb pro- 
funda, jtd Um , ut plauftrd vtl rtjvd qvti transvthi 

pojß. ©urd» ben gnrt hUxi Üöapcr f ominen/ 

dumco vadö tranfirc. »Ab hoc vteabulo mulUxt- 
-vttate« .itnormnaiüur , ttt : £r4ttffurt / iCtfurt/ 

vanutt (Dchfenfttrt/ 0ct?i»cwfttt:t/ 0ut£ 
für t/ ic. Ütlfui't <ß appuüns , portus. 
Jtirtiq I - vadofus. (Ein furtiqcr tin ' flumen 
vadofum. £ut tinfurti§cr $ItI^/ fluvius pro. 
Hindus . fincvado. 

gurd) / ote / p/«r. $utd>en / ayaß Savid) aut 

^lltlcb ' i uicus , lacuna vcmtrr fatla , fofla , jv* 
arando fU% & fovea. in qva plantae inferuneur. 

fturcfwn mad>en / fulcare. an* Der gurr&faf); 
ren / delirarc Sie j£>dbc jroifc&cn jrwpcn jiir 
t^Cll / a/iiu XCAfittvaiMtin I regdlom , fea- 
mntun. lira . porca in agro. !>':n ^urd)cn na d)/ 
Ailcarim. 3*xx (gamc gehet bi4 an Die piröci/ 
fata acqvanc fulcos. Jiefe ^urc^iU machen.' 
profundum fuleura ducere ,prav. dt üt , qvi tvtö 
peüort dt aiirjt'i rt cogHMt. 3icf erfind) / lira, 
fuleut. 3öi^crfuret>/c1ices,coMicia?. 

Sfa -(feletn/ fco* /dimm. fiilculus. ©a^ bot)f 3Hrf^» 
Inn an einer tSeirte / ftria ,,plica. 

fureicr/©Ä/<ul«tor. ^ürc^cn/ ü»lcatc,por- 
«arc, dueexe iuUo\ 



Sa 



416 



5ui'Chid)( ■■ Ji/. fulcatus, ^«iv.fulcatim. gurd?td>* 
.(C (Beulen / (Vriane column« 
>; - C f C h V D C / &cr/ c omes , focMU , aflccla , dtatur k 
labten / «eher«, prolicifci. (Etu treuer ©e^ 
frbr&e / comes fidus. (Ein luftiger ©efebrbe ilt 
Oelber Weg / comes facundus in via pro vehicu- 
lo cft. 3lin@vfel)rDeu lernet man einen fenneay 

nofeitur cx focio, qvi non cognofeieur cx fc 

tReib ifr bei &\udc4 (Sef cbrDe / forruna» comea 
invidia dl. hinein eineu 0>e fehlten geben / co» 
micari aliovcm , comicem fc pratbere alicuu 
oMmfi- unb llnalü(t^aefebrbe/ in ucriqvcfortu. 
l.i comes. dCetfegefebcbe / combenoo , comes 

itincris. « 
©Cfebrbfebaff /tü/ comicatus, focietas, confor- 
tium. )DieaUe@efehrbfKbaft/ vetusamicicia« 

familiaritas,olimci Ncßrifimtoli pr*frrunt 
r'ocabulumfamctaüföaft/txßimanttf, fr cum 
Cällii xulict more Iwjvi , jfri frußri funt : Efl emm 
XUmuaDfcbaft / <rovr Cmruntca vox anrajvAr. 
jSma, 4f fcoc »«yif am (Pcfi't)CDfd7*ft, 

Ul/ Mtujvißimum vocabulum Celtic. &Thufc. AI« 
rum.cx cclnim. porreOum /i^m^rtfn^gf^alä/ aU 
titudo, cc'iltaspocrcrtio,«« ;r galant / caeliMn, 
nimlrum , ba< fjPbe 8ant. Alffr adbuc hodit 
(anf fett QfrlanÖ mbii tfi gigas , itmtp>tm ^ jUn< 
tcr fr cm <iimmcl«|lftriner. ^ £4/ 

fald fivrpak/fß: 
5alf/ ? ra/I fallt / rn/ -volitant in calum vtl ailihtJU 
nem airk, Falco. aeeipiter, haÜKctus, nifus. if Ii 
©aumfatf / ftlco 95erg-/n»f «&irrfalf/ 

ta Lo moncanust noerurnus aeeipicer , cybindut«' 
©erfolf / falco major. CO?lffelfaff / media». 
3Äaufefalf/ falco, qvi alopeciam paritur. 
falf/falco carbonarius. tXeoerfalf.'hicrax, hero- 
dias. JXorfalf/falco littoralis. ^te^folf £5<rtC* 
cfcTfaif / itiam ein Cnnbcnfdlf üRut , aeeipicer 
palumbarius, aftur. SSanberfatf/ falco per- 
egrinus, migrator. SBa§erfalf/ Cataracta , car- 
bo aqvaticus. 3f3i'ijjcr fyVti falco M ofcovicicus, 
3n>itterfair / falco ccsrulens, mu iccr iis. QBnnn 
man feine Ralf en Inn / mu§ man mit Birten bat* 
|en/prov. Sifaicombus venari non licet , ftac 
aueupium cnm ululrs, i. e. Si magna not dtßi- 
tuunt,parvifco»tenttfimta. (Einem icben bunff/ 
Da»; feine (Eule ein 5alf fen / <uus rex regin» pl«< 
cct. 1>en Ralfen abtraqeny inftituerefalceneiM.' 
©en Ralfen mit Dem ?u5er (oefen/ invitare revo- 
m ur.j , r;,tM, g)em Salfeu ^ager« 



4*7 



418 



recht tybtw pafcere falconemfuperpMeda. Der 
giilf fallet aufö Euba' / falco fem» in eftam. 
ioer Salf l teilet / ferrur /Jt* volar in alrum. 
Ctfrtfjrt Den Steiger mit Den (Sehrülnacii/ mbe- 
ratahs ankam fr ludatur cum ca. (fr Ijaf 2lU» 
den ftie ein ^tilf/oculo* habet fulminantes. ^ 
§ k iIfCB./iw alntudine **<v> /irr ejißtlU im monti- 
tus appeüantur : Rolfen (Ulli / $*\zm\)tim/ 
Salfenberct / Jal Penbora /ic 

galfiur five tfalfcaicr/ Oes/ falcooaxiut, falco- 
num cuftos. 

RaHncren / Wl/aucupium , an aeeipirraria» 

galfifd) &$a\Uvb(iftt*lj* more falconum. 

ijälFlein/ Sa«/ Amin. falconellus, falco parTM. 
; et ch :mal l Uta / vf t - 1 ;, 'ul f k in l falco minor. 

QlJlfCIlCt / t><59/ \\fciti tormtnlt belltet camprßrit 
oblong, alias (Ein ^clOftftef Um/ ücitor f atco l -J) 

cm Bcijufl au* Dem jtflfrnttUro / , «Su* 

fjdconis. 

^alaff / t«r/ palatiam , eWafi ftalafl I mutsta §f 
inp.ut: ptoef / k $UtM / pUtjcn J £Ue?<8. 

Proprie eß alta molcs ,qvemadmoiumfumma mott- 
Uumjuga Grätig etiam Q*Xmtn* Jttla junt. Crihci 
Lattni ptlatium a mottle Palatino Mci contenJunt, 
fied tpfe mons palatin:u ante exßruB:im in eo pala- 
tium , Phalantium k Tta/c. gala / i. rSUitudinc 
Vocabatur. Eß itaq^ fPalafl vox angine Germani- 
ca t nec ortum fuum veei Palanum, unqvam de- 
buit. Ärjmglie&er tynUft/ arx regia. 5»»rfmchtT 
gjalaft / palatium Ducale. ©er £ob f ommet 
jewol in bie^alajh:/ al* in Die Stanrenbiitten/ 
pallida mors *q»o pulfat pedepauperum taber- 
nat regumqve rurres. 
$f(lfl / W</ froprif eß aula dr curia C«efariStOT>4- 
rum in Saxonia frirt 9, erant ■ tTfctf bürg/ *3tW 
«an/ ©orstot/ M,tks xüerii'9/ MflfMK/ &> 
XPalrjaufoi. HvMix>itty\A\i'ß Ducttta , Ober» 
c.v Uiua' JJralj / Pahtinatu* Rheni fuperior A in- 
ferior. 

^Clö / fflOCtt / cadere, labi , accidere, conci- 
dere , id) faUe / Du tfüeit / er rillt / »ir fallen /rc 

i d) fiel / gefallen. §aüen rtiam eß ioxerire , cor- 
ruere ,i/rmdelinqvcre t peccare. 3 U QSf^Mlfw 
len / prxcipitcm ferri, exalco prolabi. 2luf_C»Clt 
ÄPPl fallen / pweeipitarc in caput 5Iuf^ Oie'lcht 
faden / cadere in taciern. lUuf Den SXncfcn fal< 
Im/ cadere fupinum. (ginem in Die J^are fallen 
aUui in capülos involare. hetfnleoDer 
JU ^uye fallen / aeeidexcad genua, adgcnicula- 



te. fjn 3ttftm fallcu / errore implicari , incide- 
rc in errorem. 3n eine ÄranfDeit faDcn/ m 
morbum ineurrere , in aliqvod genus morbi de- 
labi. 3n^ &iaer faUm / caftra invadere , tentarc. 
3n*SÖe^ faQen/ in piagas incidere» ineurrere. 
Jn Öbniuacbt fafefl / deficere, exanimari. lln« 
Der Die sfliürDer falleu / incidae in Utrone». 
C a s t oj; ift gefallen / rorsexigic hinein in Die 
SXeDe fallen / meexfari, inrcrloqvi > obftreperc 
«lieui. faUe/ »i< eJ »Olle / utcunqvc cecide- 
nt | res evencric. vr ic (inD beote gefallen/ 
uccrqve viclus cecidit. 311 vr träfe einem fak 
len / commiiTumcilc aliqtid aJicui , vulgi in pee- 
nam incidere. "C ic .»Mtmma nt in $runn ge- 
fallen / rpe« dccollavit. Uber Den ^>unD fallen/ 
repulfam ferre. £ie fyxfät la^en^br ©erceil) 
faden / cervorum cornua decidua Amt. T v.\ 

dauert fallen / cofe casdi. 2>pm 1)ferDe fallen/ 
excuti.dejici ex cqvo. ©a^ a^oaDlein i(l eje» 
fallen/ puclla (luprata , ßuprum pafla cft. fQvtl 
fernen Ererben fallen fchönc Stillen / fimile gc- 
nerat fibi fimile. gine« fallen* fallen / cafare, 
cafitare. töllet mir toDifd)tnerilid) / infixut 

animo meo dolor hxrer, dolct cordi mco , o- 
rones mentis m<x partes lacerac In jure galten 

tAem eß <rvod de*ol»i. ^ rblio*> oefallen/iw an* 

qefallen (Sul)t / hcreditariedcvoluta bona. 
KaUenD/ * //.cadens. 3Die fnlIenDc(5ud)t/ epile^ 
pfia. X>4^fallaibeianb/ frons caduca. gab 
IcnDer 55aum / cadens arbor. Subßmtive ein 
^allcnber tß delinqvens , peccator , peccant. 
(£inc SaUenDe / peccatrix. 
gall/ o<r/ j>/.toc ?^a f lle/ cafus, aecidens, lapfus, rui- 
na. 5lDain?fan /lapfus Adami.jtaifcrltchcr^efebl 
ailfDiem'er Salle/ mandatumfinc clautula, de 
qTAtuor caiibus. übt ßalimkpracepto £5* executione 
imtpitur ; qvaitt caufe junt qvandofaSum 
omni jure vel Je confvetuJine frobibitumeß, u da» 
mnum irreparsbüe infett, i . utilüatem public an\ 
minuitt 4, tjvanJo rti MDflM non paütur. EeDigeC 
${[\Vto]urefru i ialieß % qvän.hqv'Kfweliberit hkh 

ttiur. ^crffal De« ^ÄPflein«/ calumell* in- 
flammatio (Sine* §all fiebern/ celerare cafum 
altcrius. ©nem im Sali erroifchen / udentem 
fuftinere. Vitien fchmerenS^Q W / gravitcr 
ad terram concidere. 3ll ^all aer^ten / Ct^CC 
)U 3all femmen / peccans contaminari, delin-. 
qvere, infamiae nota afpergi , jafturam virgini- 
ratis pari, ©ne |l brinaen/ nomen virgi- 
ncumaliuiiadimcre , pu4icjiiaj» pucllac expu- 
g}D gnaie. 



'4T9 



Sa 



420 



goare. Stuf t>en gaD/ in cafum. £en gall 
üc'Vlit / pofito. galltf/ ideni , * fi, qTandp, 
cum. 21ufnfaU^/in€vcntum,*M/pA tiffrttualiter, 
if. omni modo. £benfafl$ /for ©leiehfall*/ iti- 
fiem , fimiliter. SBiebrigenfalltf/ (in minus , c 
contrario, cconträ: dicitur etiam gegrnfatll 5$ 

«nbernfall* /alias. €ine*unb De* anöern falle*/ 

in omnem evenrum, uno vel altcrö modo, ^in 
filll/qvatcnus, in cum cafum. 

tus officiales, vuho fyottut*. t&düf 
fflU/ ruina, cafus. (£haft i\äü(l legitima impe- 
«limenta. (Erbfatl / Heredität. (Irbenfall/ la- 
bes 1 hiarus terrae, ,'y. m : 0t>tT ^entfall / cafus 
adjurisdiäionemcriminalcm pertinens. grt'U 
Unfall/ caufa laetitias. grftin&eäfaU/ cafus pro 
amico. ftruchrfall/ glans cadu<a. ftucflfall/ 
adgeniculatio. ©cTityMfaH / cafus judicialis. 
^lücfsfaü/ lufus » arbitrium* cafus fortunat. 
£immel$fall lapfus call. £autffaQ ruina do- 
müs. J&auptfad/ caput momiurn. Jammer» 
O&cc (rQ)mci'}cnfalI/ accidens trifte, cafus dolo- 
rificus. $rf)N£fall / feudum aperium , mutatio 
feudalis. Notfall/ cafus ncceflitaiis. 5Hciu- 
fnll / Cataracta Rheni. (Schneefall / nineor, 
9rk. vrnnipll / trajecTio fteilarum, bolndcs. 
tr traffälle / cafus coercitionc qvädam digni. 
^finbcnfillf / lapfus primorum noftrorum pa- 
renrum , & qvodlibtt deliftum, Jropfenfafl/ 
ftillicidium. 38a|rrfa(l/aqva9 decurfus. £c 
MfaO / ob 1 ras. &uf t>en ^ODe^faO / in cafum 
mortis. JraiicTMlI / cafus tragicus, Unfall/ 
fortuna advcrfa,clades, calamirasiro/tfr&'Un> 
gtfÄÜV inforrunium, indt Un^cf^UtiJ/ infelix, mi- 

icr, xrumnofus. (ginen Unfall fürehfen/cafum 
aliqrem timere. Sßinbfiille/ arbores vi ven ro- 
rum dejc&ae, ligna caduca- WMftfWUf cada- 
vera ferarum a lupo dilaniatarum. SBunbcr« 
fall/ furtum (tupendam , res miraculofa , admi- 
rationedigna. SBlirfflfall/ jaftusW cafus ta- 
lorum. 

SAllig/dijf. caducus,deciduus, labili« » labcfatlus, 
xuidus, Qat ©elf t|i fällig / dies fixe tcr mi- 
nus fohendi adelt, ccfllc. gall ige Jinfcn / cen- 
Jus exigibiles, currenr.es, impofiti cenfus,£5' 

Jrvorum Mf4 ceßxt. SßaufÄlIfq/ ruinofus, J£u$ 
allia mulöi dignus. (^rbfällig / heredirarius. 
^lücftffällig/ fortunatus , accidenralis. 
riebjsfMifj / in judicium vemcni« $rcli nfiii!n\/ 
feudalis. Wu\)i aut (Sinnfällig/ exanmsatus, 
dcbilis animd. gujjtälliO, / profoatuj , flexi s 



genubus. SKcdjtlfäOtg / fuccumbens, viltus, ia 
judicio condemnatus. <|}f infällig/ criminalts. 
'^filt'alüa/divililnlis, fcparabihs.ad certampor- 
tionem fpeftans. ^ad)fallig / id. (n»d 9Cfd>t^» 
fällig/ causa cadens. 5Xn.i f.illM rcftirmioniob- 
noxius, extingvibilis. ?iutftanig Werben / re- 
traftare. (Straffällig/ in mulftam condemna- 
tus. (Straffäüigfewpccnammcreri. SBint»» 
fälliges 53icp / vaccaedr boves hybernö tempore 
editi, (jvsfi Ü^tflterf&Klg. ^ct^MHüV judi ci'o 
fynodali obnoxius. 3«nöf4lll9/ cenfusw/ col- 
lc£he> qvarum dies ceflit. 

5aUifjfcif/ Ballung/ tt'C/dcbilitaj, labcfaclatio, 
Tacillatio, SS'dies fol utionis. Ii. reduus , vulgk 

intrad*. 

^al(c/t)ic/decipula , tenHicula , inftdiat , praeeipi« 

t iiiin. Gütern eine Salle ftcQcn / piagas ccxcxe, 

fallaciam alicui intendere, cuniculis ahqvem 
oppugnare. (Einem in Die $ade bringen / mfi- 
diisincluderealinvem,laqvc6 irretire. ^aT' 
beriODCT <Xa$enfauc7 ferramentum/n/decipula 
ferrea fub glacic pro capiendis martibus * gbri- 

bus. 3£au|efa(Ie/ muicipula. 

SaObar/^/*.^. fiW^älUcj/ü. inclinans, propen- 
dens, dcvexus.ccfpitans, labilis. 

Abfallen / decidere. .^ic %u\kv faden ab 1 Mta 

aefluunt. ai bor foliis nudatur. Abfallen / tUtnn 
tß deficere, defeifeere > rebcllarc. Sßon (£bri|ili» 
eben (Stauben abfallen / ärcligionc Chnftiani 
deficere , tmlgi apoßatäre. ©on feinem J^crrflt 

ab>unb tu einem anDern fallen / arnncipc fuo 
ad alium deficere , tranuVe. ^IniUbfilUi'nDeT/ 
defertor, transf uga » apoftata , dicitur tuam 01b> 
fälliger, "üib'allia / deciduus. £>a5 Abfallen 
Der $>eereanben Sraubcnyroratio^nivatto. 2)tr 

2lbfall/ defeftio, feccilio, i<rmdamnum , dimi- 

nutio, lapfus. 3n SlbfaO feiner Stafirung f om« 
nicil/ ad inopiam redigi. Jflb- unD Snfall Oei 
€D?eere4/ aeftuummarinorumaccciTus dt recej. 
fus. 

Anfallen / inceflere, involarr.afficere. SJ)?it einet 
äranfbrit angefallen merbcit / morb6 aiHci . m- 
cedi* (Sineu mit (Semalt anfallen/ violcmer 

aliqTemasfilire, adoriri, inYadere* impeterc. 
©er 9lnfall/impetus, violenria, ineurfio , im- 
preffio. (Sr banf all/ fors hereditär ia. Angefälle» 
nc ©ilter/ bona devolura. Anfällig / adi. inva- 
dens , inceflens, conragiofus. 3lufaUligc ^CU» 
(|f C/ comages, morbus contagiofus. 

Siuf. 



42i Ja 42a 



2Ul(fil Ucn ■ opprimcrc,rupprimcre, incubare. £)ie 
pivibcn fallen auf Da* wag / com cadaveribus 
infidenc. £5 ift ein bdfer SRcb<l auf bte gruebt 

?CMl!i - n uredo fcgetet COrnipil , .it tri Tic, • 
Ofly opprdCo, compredio, in cu b n 10, 
Slutffallen fn-e ^crausfaOcn / decidere, excidere, 
deAucxc , item crurnper c , excin rerc. 31 US bem 
(3 itüi fallen / c memoria dabi , excidere de me- 
moria. £atf j£»ar fettet ibm au 3 / deflmia capiU 
lorum patitur. ShiefaUeube Jpare / cadcntci 
capilli. £u$ 'XutfaflcD Der vselbaten / cxcurfio 
militum. (Ein Über Ausfall / inopinata cru- 
puo. 3ur^url)inauäf allen /cripexe fefe Tora«. 
31 u s i fa U C ftum Mcuniur pri vatac de faifio nc t , tp/ir 
btu civef contra turbtUorm ulunlur, 
gefallen collabi, obrui, invadi. 9ft it einer Ä t »1 uF» 
tJcit befallen Werben/ opprimi morbo, in mar- 
bum delabi. ?D?ir vi< Ii rb inb Uualucf bcfalli'ii 
fron / multit calamitanbus (upprimi. 55<faUt'tU* 
Heller mit 2ifd)e/ collapfi cinerea in ccllis. fee« 

faQuuj i tue/ colUpfu«. $rf aDiing ber £eufer/ 
ardes vetuftate collapO. 

v , .' n( ' Ii c :i applaudctc* addipulari, adcntire,i/. 
i emm iüi , recordari. (E$ Will mir md)t benfal 
Un / noa veoit in mentem. vr ie finD meiner 
ffidHM|i& bct^cfalleiV fenteneiac meaeomnes 
ad unum afleofi Arne. Ijcr Verfall / adftipula- 
tio i fuffragium .fubferiptio , applaufus. $$en> 
fällig. J-/- ejus dem opinionis, memor , u*. obi- 
tcr , qvanrummemoriae fuccurric. 

iDrau^aOeR / illabi , approbare , reminifei. Qati 

auf war i<& nimmrrmebr gefallen/ nunqvamejus 

aliqvid in mentem mihi vcn'ifTet. wenn Der 
JWel wn 5 rc t>bctf bfret / fo fället er fobalb 
brailf/ plcbi,fi qvid de liberrace dixcris.adi- 
pulantcshabebisomnes. HJ. Auffallen. 
(Einfallen / rueTc , irrumperc. 3n fein 3}erDrr&en 
ein« Ot»«t bindnfallen / in fuam perniciem rucre. 
Qit .£mu» will einfallen / domus Vitium facir. 
(Einem illt ^aitb fallen / nuna prjedatorÜ in aü- 
cujus ditionem irniere. £fr (Einfall/ bes Sein. 
tob irruptio, impremo , betf £aufe$/ labes, ca- 
fu$ t Der (Seb.wFetl' intenrio, recordario , rem i- 
niieenria. Jpie 3ftaet)t (iiet riil/caduntumbr*. 

<E* /Met mir ein / occurrit mihi. <gs wirb mir 
einfallen/ memincro. (Eingefa Uene 2lugen/ lu- 
mina cava , compredi oculi. vtmbuif.illen / in- 
gruerc. 

Clliffa Uen ' fuccidere , conciderc, obÜTifci , oblirc- 
rari . 2>a< £ei \ ift ifem entfallen / anuni fidu- 



cia cedit, aniraus concidit , labae. & mar mir 

entfallen / mihi ifta excideranc. »Die .£>offnun<i 

tatfbütt mir / fpesmibi cadir. <li (lUftiiiet i\r 
netn leiefttlid) ein %$Mt tpieber feinen 2üiUeu/ 

foreuuo verbumex ore excidere poteft. <£iu< 
fallene Dinge/ res obfoJct«, depadita», oblmo- 

ne dclcta:. 

g in • ODtt Vorfallen/ cadcrc t coatingerc , accide- 
re. & jtnb i i)in (iki'dj.ute furgefaUen/ conew- 

fuoccupatiouum oppreflus eil , negotiis obru- 

tu, , lilaqvcatuc. 9iid)ti> lieber^ batt mir rcr* 
fallen fonnen/ nihil mihi oputius contingere 
poeuit. €in Verfall / accidens, cadis, nego- 
tium, occalio. 
(gefallen / allabi -3 idm tß ovod fallen : frttjvtf* 

Hut ttmtn portüur pro : Flacerc . gratum , acce- 
pxum t jueundum cde. A propriA figmfuntione 
dtcuntur t ,^te ©efille/ reditus, proventus. 2ln» 
gefalle/ autrvijunt bona heredi rar 1a gS'jus her cd i- 
tatis, in frrcirvetb pro fpe feudi, al. (BtitöCtlt 
\o\)ti/ vulgo exprHantta , fumäur. @ef Äliioy con« 
ft i tutu», pratfinirus, ccilus. &te 3 >l h I H n ij ift auf 
COiicbaeli^ qefallig/ dies folutioni« cedit in fc- 
Äum Michaelis, ©efällii] nuttm in fecunJJt figni- 
ficAtiotirtß: grarut , aeeeptus , plactdut, amabi- 
lu. Ohm'.Iiü mad)en/ commendare, probare. 
<£$ gefallet mir burebauä n>ol/ Dcrplacct, im- 

fiensc aaimo meo collibitum cit. (EinQ5efal< 
en /gratia, officium, favor ,bencficium. (Er< 
leiae mir bod) ben ©efallen / hanc mihi con- 
cede vtl lar&irc gratiam , fit in hic reexora- 
bj£> ©u fanfi mir feinen grr%ru ©efiiQen 
erroeifen / pergratum mihi feceris , hoc nihil 
gratius faeexe potes. (Ein Ii ri'.jc h\ IK'ti / molcltia, 
offenfa , dupliccnria. Uligefalllij / aJjeB. in- 
iiranis.o ':oius ,adverius , ioforcunatu«. Cu'-- 
uWlwUif du» tjwJ (Utfallcn/ libcniu. ^ Unge» 
fafli.jFeit / Ungcfallen/tKdium. 
^>eimf.iüeu yivr anbcimfallen / dari , rribui, redire» 
de venire , ob venire, (f ^ ift Ulli" tinbeilll gff.lllcn.' 
mihi lucro cedit , conCccuttis Aim largitione* 
forte , precibus. J&cinuefaQenc Sucher/ biblio- 
theca devoluta. J)cil»lfall / t)«r /"hcreditas . fuc- 
ccifio , acqvifitio , confolidatio. .j>iMinfiil!l.V 
ceflui , dcvolmu» , pervcniu«. titlet ÖUtei 

- fallen bem Junten (»eim/ bona vacancia flu oce- 
dunt, 

Verfallen fivr jDdberfaUen / ingruere, ineurrere, 
imminere, incidere. Die 9?ad)t fiilU't bolni'/ 
aöxingrmt. J!)crabfalleU/dccidcrc ^icOlerfel 
£)b Ü faüej 



4^3 



im d » 



Sa 



424 



fallen bf rab/poma ex arbortbu» decidunt. j£>et< 

mr^ binauefallm / crumper*. 3ur£ürbcra«<i 
* fallrti / portii effundi. Jpereinfallen / ingrucre. 
©er iurm ifl berein in bte Stabt gefalle«/ tur- 

ris in partem civiratis lapfa cft. ©er geinb fiel 
l)crcht/ hoftii fuperam moenibut in civicatem 
aftundebacur. 

XKnf .Hm/ 8f ©«Hinfallen/ concideTC.decumbe- 
te, deficere. ©ie ftarbe fället baf)fo/ color de- 
fluit. J^mfallenbc (Bliebt/ morbus cadueua ,co- 
mitialis. £imicf illcncr (Slattbc/ affliftafides. 
?lllc 3ud)t fallet babin / difeiplina, honeftasdi- 
labuur de perit. ©er £ tiif.Ul / declinatio , obi- 
tus. J£)tufälUg/ fufeiduus, caducui, fragilit, 
tranfuoriui , evanidus. © v; binfalliac Hilter/ 
«eclinara ateat. ©ie hinfällige vr tbonbeit / de- 
<or fluidut. ©ie £infällujFeit / cormprio , in- 
ternus, exitiurn , excinftio. $infälligf eit Ort 
®ecädjfnn§e$ / memoxi» labes. ©er Grifte/ 
Miriam debiltrat. 

hineinfallen / incidere , irruere , illabi. 2Inf einen 
ungetrumlidj binrinfallen / impcrum in almvcra 
capere , imperuose irrucre. «ßiniibeifalkli / 
tranfire, rranslabi. <£ic finb ul ir bt( ~.tiA\\\< 
hinüber gefallen / afeendendomuro« irruperunc. 
/jfBimbfrtfzIfli / excidere , delabi. (£$ i|t WTU 

JpimtnclbinunbcrgefaDen/ecalodelapfumcft. 

Sp^isfaficn / difplrcere, odiofum, molcftum efle. 

€ä tnisfÄlIrc ibm über bie ma§en/ moieftiftime 
fere rem ifta :i. gatj bir mein ©cfpiäd) mdu 

miäfilßen / nete paeniteat locum dedifle fenno- 
nibus meis. ©atf -JEisfaHeil/ injucunditAdis- 

piucmia. 3dj bitte ■ er wolle fein ^tffallen 
tragen/ rogo, ne aegre fcrai. (gittern ttiel $0?i$« 
fallen ermeefen / male de aliqvo mercri. SRttfi 
fallig/ * mgratut, odiofus. (f twas* nusfälln 
reinehmett, molctlum ciTcauditu, injueundum 
rclatu eile. 

2D?itfalIen/ tfSRebenfallen / unacadere: BMftct« 

fallen/ prociderc, pronum labi , humi profrerni. 
3?ad)fallcn/ cadentemcadendofenYi. 5ßenn 
bte 2öenb einmal febaDbaft wir*? / fo fallet bai 
Aau«gemf)crnad)/ fiparie» rimas agit, rnina 
domoi proxima eft, partim abeß labes aedium. 

aDbmfallen / fupnüabi. Oben auf fallen / illabi, 

incidere. ObenbilieinfaQen / per fuperiorem 

partem domüs incidere. ObenbimtH'a fallen/ 
tuperiüs deficere. Oben l)tntuud) fallen/ per 
partem fuprerram excidere. 
Überfallen /inTadcre, infidiis adoiixi. SJJUSlr 



beit überfallen fenn / mulrt"rudine";iabonim ob- 
rui. Cime (Stobt mit gemapnefer £anb über» 
fallen / uibem armis opprimere. Unrerfebnd 
llberfaüm / ex improvifo aggredi. in Uber» 
fall/ inoptnatui acceütn , impetus. ©er Uber» 
fall Der @0H)afen / ineurdo milirum, irruprio. 
ad\ cimis repentinus. Ui*erfalienb/ uirrd.invo- 
catus, repeinc, mopi na ntcr, tnopinato. 
Verfallen/ ruina oporimi , macrefeere, colorede* 
flut. J| n €ftaf rerfaüm / mulÄam facere. 
SBerfauen ©übt/ ftftio. «JperfalUnc genfer/ 
rd« collaptäe. SJcrfallenc Ungeliebt / gen« 
flaccidacpailenres, cxfuccae. Verfallene $at!» 
ren / meenia recidiva. Verfall/ l>cr/ Ünw fi>ei 
Unfall/ damnum» iofortunium. 
Umfallen •• cormere, decidere, delabi. £\t(5t> 
baute Öttanb \\\ nntv^ef allen/ paries nuper exftru- 
Ctu$ corruic. ^ieDerfalleit / rclabi , recidere. 

VimerfäUi^ Sieber/ rebris recidiva. lieber 

in torige <r UUDe fallen/ in priilina peccata redu- 
ci> ineundem tapidem impingexe , ad v om 1 tum 
redire. 

SCülgcfallen/ «... ijto.I «Befüllen / oprime placere. 
viiu Si3olgcfallen/ beneplacirum. hieran ae* 
fdjiebet mir rinQ^olgefalien/ ei re benevolun» 
erga me animum declarat. 
Verfallen/ labe disfipari, frangi , disrumpi caden- 
do. (Erl)at|iebba^@e(«d)tgani verfallen/ *uU 
rum lapfu laceravtr. 3erfa0ling / DtC / ruina. 
3uefallen / idem eß fwl beyfallcn. SeJ lucfaUca 
riütm fignificat ob venire, aeepirere. \£$ jvirt) 

end) baö anbere alles snefallen/ reliqva omnia 
adjicieneur vobit. fällt ibm alle» benfrg \u/ 
omnes ei aflcncianr & «jpntiutttur, frcqventac 
cum mundui. ©if Xfir fällt JU / forcs claudun- 
tur. ©ie SBunDe fällt JU / vulnuiconglucina- 
mr. 3uefaU/t>er/f7mptonu,acciden9. 3tlf< 
fällig/ a.ij incenus . fomiitu», in cafu pohtus. 

aiufälhge (Gelegenheit /oecaCo oblaa. 3uefaU 
i iger %eife/ ct»cr bureb SuefaQ/ cafu, fortuitö. 

3mifd)er.faQen / inrerciderc. 9Beuu nid)te bar« 
iiüifcben fällt / trnll ich »u bir Femmen / (Inihil im- 
pediet , vidcb o tc. 3 n?i|"efie nfull / ttt I impcdU 
mentum , incerclufio , incerveneus. 

icere , ruinam ftruere , edere , fuppri* 
mcrealiqvem, fupplantarc. H'tn Urfeil fallen/ 
fententiam ferre, ju« pronunciare, cauiam dcci- 
der« , decernere. €foen 55aum fällen / caedeft 
arjjorcjn, ^ui^ßuiU/ bcriMredftcr Seif a.fäl 

Iff 



lettil / arbor tempert; vc c«fa. 3RtlU$er «IC 

fcenft einen ehrlichen TO? »um iufdUeu/ unb geht 

fclbcr Darüber iuförunDe/ pnreipices agens cx 

alto (eipfurn inputcoi f.cpe abjicir. 
g^üer/ Der/ peftit, calamuas, ruma alter ins , ever- 

Cor, cxicioius.peflündans. 
5»iUinig toe dcjcrtio. dejc«frus,cooqva(!ätio,prac- 

cipitatio, perditio, pernicics, exeuhum. gab 

I mii; Der 8 cuu:v arboruxa eaefio. 
^aUeub / *d\. oronia ad alter ms exitiom & perni- 

ciern conterens. parant, concilians. 

$aty/fia[/fia\a>&$a\bt/*4. coior fluid«, 

pallidus.gfy roprt* incer album Je rufum mcdius , 
r/?« fallen / errare , deficerc, defeifeexc. Deficit 
tnim color bic äb *läf coioribru, ädeö,ttt modbhelvw, 
modo güvtu , modifubrufm expltcetur. Non tum 
rtefeim yvoem §faf)l fivr$a\btf *lik k galfd)/ 
falf'us deduci , f'rd avia omne deeoior I colöribw per- 
tin4ribtm,f*lurii& nstivkfogit&qvtfl c&.id, idtb 
buc penendum pUcvit , licet falftUä cognat$tm tjfe 
beut diflaetr. Hmc prent. gjjan bat ihn auf Cl< 
ner fahjen 3ifae ertappt/ in üUo<k mendacus 
dcpreheniuieri lU: vir reitet ein fahl Wcriv 
menticur, f jlfuscft , compofitui eft cx trau Je dr 
figmcnt.i» Sritfalbe/ coior ctncritiut» pullus, 
livtdus. 

Salbe/ Me/i/. gablbeit galbigfrit/pallor, Uvor » 

pulligo. 

gabuöM/ galbfd)t & galbbaft/ *i/rB. albefccns, 

{»allctceni , degenerans color, (ubrufus, deco- 
or. 

&hodie,etiam fetten 
Aicunt, Futo ejp k $at)l & fallen / ff degene- 
rsre & error e fäüi Jeu labi no/af. Anlupx gelcn/ 
•mir fruMfiarum fclonia , qvo.l prepnr erracum in 

}>enerc , ir. nutend frudsli Tfrh inßde\itaitm-,rtbeU 
untern, coniumacidm -fj ft.elut capitalc defignat, qvafi 

e$elmerey. gehlen/ efi errare, abertaxe, ex- 
orbitare , dcviare , faili , a via defledere. (Ein 

SKenfefc fan letdjt fehlen / cujunrii hominis eft 

er rare, er rare hu manu m eft. @tMcf$ anfand 
fehlen / ■ » portu impineere , in limine offende- 
re. SBa* gilt*? e* frll Dir fehlen / fpondeo , ce id 
truftra conari. 2Ber fehlt ' Der buflef / hae-ncan- 
*; a cantoric cutils. £ f fehlt nid)t Biel / Dafi td) 
§anj wn berJ^dtftfte feo / nihil prorfm abeft, 

q v i n fi m mi fern mus . £si 5 i| t ircir gefehlt ! eota 
«rras via. fehlen e*i*w Hcfiderari , abefle, 
cunOan. €<fcH an mir ßid}t fehlen/ iamenoxa 



non cric ulla. .Daran fehlte nod) / hoc unum 

reftac. 

fehler / Der/ delinqvcni, aberram, errat icus , pns* 
varicator. Sed Oer fehler / etiam rß ipfum erra- 
uim, culpa ,dclidum,peccatum, defeftut. (£4 
<|1 ein f kiner gehler / parüm deliclum eft. (g{ 
ijnc feiner djue 5 hier/ nfmo fine cn'mine ?i- 
vit. Dicitur etiam tinfybL SJJit Un.jlucf giencj 
er fcbttancier / mit» br.t einen gehl geboren / par- 
tum: injuftitiam , concepit dolorem drpeperic 
iniqvitatem. deinen eigenen gehl erfennet man 

fdtfn / non videmus manricae , qvod in rergo 
eft. 3eb»chcr hat irgeno einen gehl t vitü« tme 
nemo nafeuur. Otiten gehl ofcer gehler bege/ 
hen/ hallucinari, dclmqvere aliqvid , culpar» 
co m meren . gehl |d)ic jjen / abcrraic a fcopo. 
gt'hlling / Die/ idem pvod ^e^l/ exratum, proJapfio, 
hailucmacio , lapfus. 

gchlerifd) / fehlhte / fehlbar / #febr&af( / adj. &ad. 

vetb. erranc , mendofut , faliax , delincj vens , vi« 
tiofus. gchlei iföc 1 ot>er fehlicbte Öffnung/ 
(pa failax. (f in fehl id) ter Üßeg/ uei ambieuum. 
gehlcrifdje S&ticher / hbri mcndoiL Cin fchlba< 
rer (Benuji / idus alienus , aberrant > gehheh te 
SKeinung/ opiniofalfa. <geine©el)anfenfinl) 
galt) feblicht / \i 'ftblbar / deeeptw eft in fenten. 
tia Ail. Unfehlbar / certö , certius , ccrtiflim^. 
Unfehlbare Sachen / indicia catiffima , notai 
<x prell ae. 

Serfehlen / ihm eß tfvod fehlen / errare, aberrare, 

Sicutt yQJerfvblung/ «.Vrwyaoigehlnng eß. 
^cbfl / t»er/ viur. t>tc9?cbcl/ Saxo». «Refef/ 

qvaß H^ehfal five HeOerfall. Qyia nebulm 
exortä dtürjum *d terram tiertitur. Br Igtet dicitur 
Hilft / non tkm ob fatorem & impuritatem , oxkm 
ayod veluti fedimentum &fex atr'u ßt. Nrbulant 
Grtrrtbuttlct Lttim h rtubtt , fjvaß nubul* fit , ahl 
k n<pt Ai) nubes, tr abunt. Credo ego, qvod nebul* 
k Jeebel veniat, &n$k\ti cum n ß, 0 'Sl chtl ex Aßä 

I dllttum, Cin^icfer3^ebel/aercaliginoful. (gin 
fiiltfcnber?ftebe(/ tnrpis, fatida , terra nebul«, 
JDie 6onnejertrctbt ten ?Reb(l / Toi nebulam ' 
deprimir. 3ici)t Den Jeebel auf/ attollit in acra. 
<gr flehet / nie furd) einen SRebel / lumen raa- 
qvam per nebulam afpicit. <£tn «Binnen^e* 
bei / nebula erroril , coxiras mentis, ignoranu« 
veri cV boni. vrnnbennebel/ caligo viriorum. 
Sßebelu / ti nebelt / nebula fuxgit, halitui nebula 
cufxuaditur, Icxcondentätuxcaligioe. (4:5 ne- 

Ii) »eU 



427 



Sa 



426 



bdt an$ t>W J Ücrn / Vall« humid« exhalant 
ncbulas. Compoftu benebeln & umnebeln t pe 

qvrntiorafunt t fed mttapb.fumuntur , t/4, ut obnu- 
bUare , obccccare , £5* obüurare aciem mcncii de 
inccllcftui ^nmf. ©ein 5örr|tanD ift mit oie< 
len ^rctumen umnebelt/ inrdlcaui qus involu- 

t us cit errorura ccncbrii. tv: WSdtt \)<lt tbm 
feine SSevnunft benebelt / ratio Ulum fugupro- 
pter vaporcs vini. 
SRebelicfjt / a.ij. & aiverb. nebulofus , cal i g> nofus, 
obfcuriu , «Vm nebulosc, obfeure. D?<belid)fC 
¥uft / acr condenfätus , caliginc nebulac mixtus. 

$>eo nebelidjtem Ößetteriii mdu gut roan&ern/ 
ncbulii cadentibus itet impedicum cft. 

Q^eilfCl / Wtf p'w.&fc ^CUfcl / diabolui,ca- 
codxmon , draco iße vetui, Kpnnceps hujus 
rnundi. Alajoribw noßrk dlätu eß h Jeutfall/ 
q vöd dcfcccrit a Deo , ut SwCffd ä Tiwtf fall 
JeUt autrm . ftanmum &vn um Deum , etiam pri- 
fei Germani pro Dco agnoverunt & aJoravnunt : 
Dllholum autem tamjväm defertorem ex propriA fui 
lingvd Xeilfel/ ttLnijvAm hoftem Det f$Teutoni re- 

btUm execrdü funt. aßa* t*n $eufel mad)|( bu 
ha ? qvid malum ! agis 2 @eb/ /« • * part hd) vor 
bell Teufel / »bi in nulam crucem ! iüad |Utn 
$enfeilKba^/ohe! qvid rci cft? ÖOiilliatüOl 
t(X Jefljtl/Tah ' qvanrac turbas, retinale fe ha* 

bct. 2?om Jeufel befepen feou/ a daunomoob* 

fedum , agicarum , exagiuram die. £u n £eil» 
fd austreiben / dxmoncs cjtccre * cxpcllcrc. 
SDer Xcnfel bat ihn geritten / fcduöus eft ä dia* 
bolo. £id) i>cm Teufel ergeben / diris ft devo- 
tctc SRit Dem Xeufcl einem btimlufjen $nu& 
machen/ padfdcumdxmone. ©er Teufel bat 
fein fcrpicl/ Saunas milk artifex eludn hominci. 
. 5Du nugfi iH-n Xeufef *c id>c bitten/ fo ift er bay 

nowtes atqve dies patet atri janua Ditis. (JlB 
W>m Scuf'el Q>cfcjjener / daeiuoniacm. Jeufcl 

• J'üli t>ie J&eDe an/ fleaere ß r.cqvco t'upcros, 
Acheronca movebo. ^fr.vl'M mulüi,qvt 
indt tgrtgii [ibiplactnl , vocaIut Oer ^eifel. 

%tvfti\iptfftme etiam de ipfis bommibm sbimpio imloo 
Mcitur. t£r ift ein fchlimm er Teufel / homonnl. 
linsprecüt odiose rct'radanu», calcicrof'us bos, 
peninaetflimus nebulu cft. Qüm cillt^cfiiildUir 
Jeufel / diabolusincarnarus. Sic uxor inimo- 
rigera , *ul qvaslibet (öemina jurgiofa dr impor» 
enna iälutatur ; gin bi^lcr 'htwyAl Fuiia, foe. 
■tina diabolica de »ak JifiU. <£(U b<l»ü$er X.y# 



/d / upupa, mulier fpurculima , tecerhnu dr 
immenfum deformis. Sic Vetula commumtrr 
aopelUtur, (in alter tenfd/ anusexoü, u. (Em 
Ctcufeföatf/ mortjeinum execrandum. lu % 
vi ein teufet ton nnem .Herl / h o v o eil audad»- 

fimus , impudentiflimui, in rabiem efferacus« 
Tolrrabiltus tarnen txpcnüur , ein Jeufelef erl/ Ver- 
cumnus, chamasleon , Cubdolus, cui tarnen cmmA 
etc voto ce.ütnt. (gin armer Teufel eß obxrarui, 
rimidut, impotens c-7 imbellisr qvafidicat: mi- 
fer ditboitu. (gm feJ)ebid)ter jeiifel/ dkitur dt 

avaro renacc , f vaft düibolui omnia corudent. 
In genere faminino nabemus etiam ^inc £ettf 
feltnil / yiu/i dubols , i e. raulicr contraria • pu- 
gn.ix , mendax , tallax , Mcgxra , Erinnys , Ti- 
iiphonc, Aleüo. 
3xrateitfe. / datmon monranus , diHtu alias mona- 
chus, Oertnindb. Q^OCf teufe!/ hircus farani- 
cui. ^UttertCifel / doemon 1 c] v 1 vaccai cmuU 
gcr. £)rachenteufcl/ draco volans. gr^teui 
ft\ I Beelzebub , Lucifer. ^hef eufi'l / Asmodi. 

@ei}teufel / cocio. j^eeenteufel / inenbus. fuc- 

eubus. Jfjiiiistcilfcl / lar, fpiricui familurit. 

J^aberteurel / ^3«Rr&3ornfcufel/ fpiricui ti- 

xas de caedes condtani. JpiVIftl [VI / dsemon au> 
licui. J^cffartttteufel/ dxmon fairum de fuper» 
biam perfvadem. J^uventeilfel / Tpiritus im« 
mundui, Priapus Tatanicus. jv'vu'U^ieuft'l/ tu- 
ba belli, vr aiiftcufVI / hclluo, popiua , gurges. 
▼orago. (Sdbailtoeufel / fpiritus turpieudinum. 
(?taatiteufel / ratio ftatui. Uniilurf^tenfel/ 
concinnator malorom. SBalbteufel / tätyrus, 
SBanberteufci/ fpeclrum.Lemure«. 
iCllfelcin/Ört»/ diminut. «/fij^eHfild)en/ parvut 
diabolus. v£t hat ein Hein tSeltreutVleheu bet 
fid) / fpiritum familiärem argenti conflatorca 
circumfert. 

Xetlfeleo / Die/ malicia. fallacia, anxietas. (?•; ift 
»ol eine rec&tc tteufeleo mit t%fcr vraehc / cauta 
hatcperj)Icxadf implicatiflima eft. ift lau- 
ft! Xetl elet) / merx fafeinaeiones & incanta- 
menra. praeftigix dr dluflone« funt. 

Jeufeliffi/ 2eurclb.aft/^£cufcl()aftiay*i;.5<4.<V. 
diabolicus , dxmonicus. tteufclt|d)e <r unDrn/ 

peccata nefanda» horrenda , immania, atrocia* 
^eilfeltfche 01nf(!)l^e/ conGlia cruculentiflima, 
Ceufeli|'d)C 1 ii.U'i: inaudita. abominabilia men- 
dada. ^cv jeufc!i»Vhe ^othmnr bringt ihn iu 
alicä Uiujllicf / intolerabilii infolencia in extre* 
«am panicica cum prxcipirac» 



4*9 



Sa 



Sa 



430 



5ttlfcln/ ftntrltx rarifimumrfl, diemut tarnen: (Er 

teiifclt br n ganjen Xaa / 1 f. bat b*n toufel <m 
tHunüe / totura dient diabolo fc devovcc , in- 
fauftas voecs jadau £»1$ ©etenff le h.l t bco ihm 
fein (Etlbr / diabolus continuö in ejus labiis ver- 
sa tur. 

^ur<f)tCUfclH / & nonnunqvam QitWtCUfflll / diril 
vocabulis ahqtem cxcipcrc , contumeliofa ver- 
ba jaeere in aliqvem. (Er bat und) ja Durftet!' 
feit UllD roicberteufcU / rrifriflima qvxq vc impre- 
catusmihi eft, intemperantia lingv» in crude- 
liflima malcdi fta contra me provectus cd. 

SSerttufeltl/ damnarc, exittum precari , dirit de» 
TOTcrc, debacchari. lt. fcduccrc , corrumperc. 
(Er i|l fjanj Verteufelt / defperarus , extreme per- 

verfus eft. (Ein pcrteufelter 3Renfd)/ hon* ma- 
littofus , diabolicus. 
librrtcufeln / contumeliofisfimis verbis alicui fi- 
Icntium imponerc, convieiis vinecre, maledi- 
Cti s concidere aliqvem. (Er bat bod) e 11M id) ben 
guten ?Wann ubcrteufelt/ «amen aufibui ande- 
libuidr iniclici contentione tandem bominem 
cxpugnaTic 

Salt/ falten/ gefaltet/ piuarc , P i.c« 

ittre , t ugarc , ftnarc , plettcre. (Einelt $ricf ffll< 
ten / complicare epirtolam. ©(V ?ioef faltet fid) 
qar fehle cht / tunicaiftararosfinus habet. ?0?il 
gefaltenen J£>änben beten' compheatis mambus 
precari. SOfit gefalfenetl ^üjjett (i^cn / incoxare, 
«.oxim federe. (Ein leib falten / veftem pheis 
involverc. 

galfer / bei: / plicans, ftrians, corrugans veftes 

r » * mort fartorum. 

Saite/ bsj / p/«'« falten / finus , lacinia , Dlica , ftria, 
plicatura. (Eilten Sftantel in bie galten rtedjeu/ 
pallium ftriisdiftingucrc. VTUK <r chairbc Ohne 
galten iji armer Jeute J^offart / palla Cnibu» de- 
itituta miferorum tupexbia eft. 

Salteebtlfl/ #gftltid>t/ *dj. *dv. laciniatu», la- 
ciniofus , ftnatus. galtiebte er etilen / column» 
ftriatae. galtee&tige JUrttct/ tcftimcnta Jaci- 
niara. 

5.1 If bar / plicabilis plicacilis. Unralrbar 
qvod pltcif infOlvi neqvic, fimplex, qvafipnt 
MW 

galtuna f plicatura, ftriatura. ©ff SBrufdjel' 
faltunq pa&t auf einem Äleibe am fd}6n|ten/ 
plicatura ünuota in TcAuncucis dccora maxi- 
mccA. 



^(lljCll/ ettam rß plicare, complicare: in ßeäe tu- 
rnen notat Hcßcre , lnfleclcrc, defleftcre. Sßapir 
fflljen */ qvod biiliopri fivqve apptlUnt fdljiren/ 
chartas complicare , torqvere, infleÄcrc ©er 

«Mpotefer muH feine Äapfcln frumm faljew 
pharmocopecus capfulas chartaceas hamaxc dc- 
bet, nc qvid pertat, auc diliundatur. 
55alittna / »tt/ /r«§nlje / Hexus, flexura, inflexi«. 
Sr i galje tttam tß margo & extremitas rei , Htm 
cafbano, caltrarura. 
^ßliicbt / a.ij. & a.iv. idtm qvod S^Uidjt £5* 5«!W 

bar/ mflcxiLs, deflexut, plexus, laciniatus. 
j 2lnf» & nusfaltrn / ovod ttum dtcUur (Entfalten/ 
ftriai , plicas, finüs, folvere, explanarc , rcplica- 
rc , rcBcacrc. & läßt neb eher iva ? auffalten/ 
ali? falten / faciliui replicamui , q^vam plicamus. 

5)ie 3luffaltuna/ repücatio. Söeö ber 2toffal< 

tliuej Cjibf^ Oft Ofafe Schnitte / in replicationi- 
bui veftium infcirlurx & cailrationet täcpcnu^ 
merö Hunt. 

e£ Ulf alten/ interplicare , infleöere, it. firoplicem 
reddercAi/ pro Hmplicc & rudi habere. Vi: 1 11 
faltung/ 01c/ inflexio. (Einaefaltete Äraufe/ 
collarc Hnuatum. (Ein einejefaltetev :\cet / tu- 
nica rugofa, ftriata. 

Slllfalt/ 85" (Einfaltiaf eit / Ut/ fimplicira«, finceri- 
tat, innocentia, candor, probkat, i/. rudiut, 
incalliduat. ©ic fromme (Einfalt ift bcf?cr aU 
unfromme ÄlliabCtt/ Taufta fimplicitas pracyalec 

calliditan. 55e§er in (Einfoltiafeit leben / a\ß 
feiner Ä luabeit mwbraucben / in impaitü ««• 
rc praeftataburuiäpicnti». 
eÜUifaltiafcit / &UTfii. flmplcx, p leb ejus, im- 
per 1 1 115. tenuis, > ihs, levidenus , incallidut, item 
Candidus » ingenuut, 15': (impliciter, aperte, fm- 
c c r f , impehte, leviter. (E i:ifal t iae £ ra eb t / imi- 
etus picbejus. ad) meinem einfältigen <&uU 
bunfeu / pro levidenfi mco arbitrio. (Em t in- 
fältiaer iferl i|t efr ein buppclfer ©alaenooael/ 
homo fimplex , duplex neqvam. (Eilt eillfmti» 
aer/ fd)led)tcr SRcnf« i|l nid)t allejett ,11 perad)« 
ieu/ homo fimplex , jlhteratus dt cui plus eft bo- 
na; Toluntati», qvam prudenu«, non ftatim re- 

j.ci debec Cr ift riebt fo einfältig / als mau ibn 
auflebet / adeöincallldusnoneft, ur non poflit 
alba & nigra decemere. €in grober einfältiger 
Spiattn/ incautus, dr nulli funulatione tcclus. 
tEinftUtiijliei)/ «Jwr5.fimpiiciter,apc«e, finceri, 
«andidc. ^lUfältiflUd) lehren / in docendo fim- 

pliccm 



43i 



pticem erte. (gtTtfÄltiqltd) t),mbdn/ apertb pc- 
öore agere. 

^.mnüfalriqen/ five SJicffalrtqen/ mulciplicare. 
^amitqfdlriq / Vielfalriq / multiplex, mulufa- 
rius, diverfus. £0?aumgf aUl^fcit / Otf / varic 
tas. OD^annf^falCt^lld^ / multifariam , mulcifa- 
nc. multis moilu. 

3c;ialtfii:..V'«7T^«uefÄltctt /tu entfalten/ dii- 
plicare. explicare. 

3tt>C0falli^ / ad\* &*dv. duplex, duplari«,&-* da- 
pjiciter, dupiieatö. 3rcenfaltio,f elf duplicaiio. 
3»Ct)faltcr/ alias tlloKenMcbz papilio. 

X)repfa!fty/ A&c^^wrkwiplex, rriplus, tripla- 
r is, &t rriplicicer. £.rcnfaWi4UiH ttiplicacio. 
^rctifrh t feit / Trinitai. 

1t> ierfÄUtO,/ adje&.&adverb. qradruplu», qradru- 
plex, qradrupltcatö. SSierfdltiOUniV qvadru- 
pticatio. Sic fünffaltig / qvintuplex. tre(&$. 
jültiq / fextuplex. J&llltPertfAltig/ cencuplcx. 
£ait|Vntfa'Uiq/ miUcfimus, millccuplus, £9c. 

5 jftltt / W« / fama , fermo ,auea. Grteum, Lati- 
num St Germonkum "votubulum tarn ar&e crfwrnt 
inttr fr nomine Joanne , utßultitia fbret Etymon iL 
Utualiunde prttre. Grgcum d)mm, undefama eß , 
tnpltcem habet fignificationem , modo tnim dient, 
mo.ib lucer e , modo occidere notät. Omnium trtum 
teßigia qimdam reperire liert in noßra Itngva. ^d \\\ 
tarnen h famj dicifacile perfvaderi mt pxtiar,cim 
inprifcd linovd hoc neßrum ,5.1m in ioli fignißcalu, 
qvantttm mite qvidem cogtiitum tß , 170» occutrat. 
tRamtinD ?5am/ nomen* rumort rumoremta- 
men bonumbk intrlbgi volo, iia, ut in /Jrf eclebri- 
tat, clarita« , fplendor nominii , nomen hone- 
ftura.bonum. Hinc eß ttiam diminutivum ^ ,1 i 11 ■■ 
Icttl & fiamtyw öd« / famella, rumufculus, ii. 
^nfam / ad) infamis, qvod aitö nomine £t)rlo6 
dieimut, &verbum fditKII/ bcfimcn/ fpargereru- 
mores, di ifipare aliqvid de aliqvo , vulgare , di - 
vulgare. 

$iimo$ / ad), eß, ejvodm vocula meurrit 15 omnium 
frrmonr vapulat , famofus, infamis, maleaudiens. 
linde ^«m^f^rift / feriptum diffamatorium* 
C^infamircn/ignomiDiasotare* fanum laces- 
fert. 

JchttlCn/ wl Vehmm / utraq^ enim fcriptiovtm/ 
r«bm/ feemv febni in antinn« monumenik in- 
Tfi,:.':^,' 1 ftmarc. ramoref difleminarc. linde 
CV'lmi»' 1 '.'V ifhr ■ Judicium illud occulturo , a Caro- 
le M. iaWcftfaliaoUminftixuuup, qvöjatuU 



fa 43? 

parus* fufpeäus qvilibet (Der qcfcbmtc) linc 
ordine dr proceflu judicü , ex foli faml , btt 
Sc bmtprnqc / a judice vemko , btm töcbwcr/ 
ejutqve aflefloribut, fett Scbmfötfpfrn / con- 
demnabacur. Nam , qvod Schottel, cap. «9. de 
antiq. in German, jur. ßatuit , qvod SCebttt ß- (c* 
parario ad certum aliqvemjocum • id fiuiffacere 
neqvit ei , ovi nullum ejtu ftgmficationii •vtjhgiurn 
fn alüf vowulü derivaik aut compnfi'M neßrdt Im- 

gvarepmt. Iß* : QJfbmfdjnjcinc / QScbmqcl^ 

& Q3f bminaM ibid. aliegata , magit imaticart rem, 
<rvam explicare vidrnlur. Verlern in eß de paupert 
regno , cum ret ipfa una cum fua denomm&tiont ;an& 

du dum evanutrit. 

Jücb/ färben/ gefSrbct/ coiorare >P ;n. 

gere , tingere » item exornaxe , cxpolirc » £5 non» 
nunqvam limulare Ö" exeubre p^mßcai. ^fc 
(ber färben / pannos tinfhua inficerc. C0?iC 




QMumca / Ter humum viriis flonbus pingir. 
bajJ^Cib batfidji qefarbet/ mulier ifta fucaca 
cft. gefärbte 5teimDfd)aft/amiciria fucata.ü« 
mulata. inHncera. Unqcfirbte ^retinbfd)dft/ 
mfucara , fincera , ürma. UtH'laefdrbr / fd)If d)tt 
qcfnrbt/ decolor. 3ipeonwl qcftirbieö Zuty i di- 
baphu«. 1 ud) ift mehr gcfÄrbter alt jene*/ 
coloratior pannus hic eft 1U6. 5^unfqcf»Jrbei 
8. leib / vc ft 1 s rerficolor. Uiuu'nirbf e -UJoll e/ la- 
na coloria , i. r. nativd colore permanens. ÄP|cn> 
qefÄrbte QBanqcn / malae roieaa. 
: 5afbc/ tit/flur. garben/ color, tin^hira, item 
fueus , prxcextus 3f ipfa ccruHä vel nvnium, 
qvibtufuetafu. fiaxbtetiam pio infignibus, fym- 
bolil 9c tederis nonnun<p>am ponitur, Q(t ${\ttCZ 

jcq in einer rpfen S^rbe auj / eqve« infignibm 

flammeis confpieuus erat. -Die Am t mit "v ar. 
ben nnftreiebtn / cutem tingere. <£$ bcb»Slt feine 
^.irbt/ colorem fuumruecur. 1Zi mmmci Hc 
jj.lt'be ntd)t AU / colorem non reeipic. ©a^ 

ÄIcib friert eine anbere ^rbc / vefiSi mutac co- 
lorem. S3erlieref Piegarbe/amirtir, prodit co- 
lorem. £>ie gnrbe ift qan§ »erbliebcn / color pc- 
mtüs excidir. $X a maneberlcp färben malen/ 
fpargerc alicjvid coloribns. <gx rr tPPl mit TCÖp 
trr dqtnMicncr garbe abqemalet/ fuUfane dc- 
p i Aus cd coloribut . Du urtcilift bien?? n / aUt 
Dcr^liuiir upaba' ^Arbe/ sUucomaxe objedo 

judicai. 



433 



Sa 



So 



434 



judicai i ccecum cft judicium cuum. £icbIirf)C 

Sarbc/ color flondus, vcgetus, vividus. §e|kv 
ftänitOC S-ltk / pcrtmax. $al\6)C ^UCbc/ ul* 
lax , mcndax coior , i'ucus. § > i| cfoe §,\rbc / flo- 
«idus. 9caJÜrlid)C/ color nacivu*. Ou'iH.idjtC/ 
fiftttiu«, £raUtii)C/auüerus. XuiildtMiubilus, 
furdus. (^Ittt/ücur, plcnux, £©fe/bfrcgar; 
bc / color dilutuc , rcmiflüs , obfoleius, U(U)C> 
fltinbfqc /fugax. Serbliebcnc / emorcuua.eYa- 
nidus. ^al|4)C/fuc6>lJiru»,pigmcncuai. Breill- 
i>e alicni colorea. DÜU0C7 djiutui.Hi. 
$Hfd)<nfarbC/ *ffiau|cfarbc7 cincreus^rireaa, 
«rutmus color. SRIaufarb«/ cyancu*. SÖlcO' 
fatbC/ U*idua. 5SluCfarbc/ fcngvineua. $ur» 
färbe / buxeua. ©idifarbe / fn-e sföorlcfatbe/ 
fcrrugineua , pullu*. €rDcnfarb / t uüus , b«- 
ticui. geucr falbe / ardcns.flammcus. Jladjs' 
färb«/ xcrampdinua. gldfcbfarbe/ McitureU 
Um Sctbfarbc/ candorc mixius rubor, purpu- 
ruTura, color alabandicus, cx rubro albicans, 
vulgb iiKMrnatm. Ü4Üi> Incäraat. ©latjfarbCV by- 
almua, nacus. OklrUib / aureus , fulwua. 
$aubtfarbc / color cJtccllentjlTimu«. Jßai'farb/ 
xr idorum foliorum coior. JTiim melf'a l'bi' / ctr- 
ruleut, ccxrulut. jF)onigfarbe/rncllinus, «nel- 
Icus. 3nM(f)farbe / color indicui. Jtaftanun 
färbe / caftaneua , ipadiceus % cenriaus. <?P- 
talltnfarbe / corallinua. SRalrrfarbc / tm- 
Aura. £rbcrfarbc / ful»«. SKoraenr&farbc/ 
«occcuj. >Wilcf)farb€ / laöcus. SRartcninfarbe/ 
cuxiui«. Sßrgclfarb/ rufuv.msraftcr. Delfarbc/ 

• If accus, olcö maecratus. Vfflfdjblüffai'bf per* 

fu- us. 9Jomeranjciifarb< / aureus. Purpurfar- 
be / purpurCUS, ty rmi, inunccus. iXiljMl'br / ru 
fus» cer v :nu«. ty: t\c II falbe / cbui neus , can.1i- 

du». JXaucbfiirbf / fumofus. SKofeufarbc/ro- 
feus. Ikpfinfarbe/ coccinua. (Ec&ariac&farbe/ 
coccmcu*. <Sd)toar t farbc/pulIus. coracious. 
(Silberfarbe/ argemeu«. (t£btiuiMfarbr/.gri- 
fcus.canofus. ferrobfarbc / beNus. Xanurt' 
färbe / baetiaii , cairaneua. Rauben ha!? rar bc7 
columbmus. Sobfeltfarbc / lividus « furvus. 
öiiuifarbf / janthinua, violaceus, axncthjiri- 



mitaplj. pi xtcxcus £)er <&aü)c ein garblem an 
ftre »d)CU / colorem caufas lnduccic* coJoraf c U- 
Äumaitqvod. 
^lirbcr / t>et7infcc"ror t iincror,affc:Tor ( politor. 

§arbcii;i / Me/ uxo« dnäom. ^laufarber; 
tindor coloria eyanci. (SdjonfaTbef / rio&or 
artif« , cxcdlena. ' GcbtBarjfuTber / linceo- 
rum mfeftor. ©CtDcufuTbCT / fcneorum. £':dv 
fdr t er / pannoruro infcclox. Sctfärbrr / rlaai- 
mcariusL 

g^rberet) / M$ I itmbit ftar&e / tiDÄoria , effieim 
tingrnüuM. ©ie Sdpiüürjfarbe/ domus , ubi lin- 
cea pullo colore iaficiunrur. giirbcrei) etutm tß 
ig/x ariciacxoria&aclus inficiendi lanas, 
talia nomint Baphice. <£r wr|lr()e( fld} uiebf auf 
bie ^drbcTtO / rudi« in arrc tiaÄoria cd , color« 
diftingvcre nefeic. 

5 Jr buuij / bt'C f ' " : ' Äbctey / fvttenm 
ipfum irThim colorandi notst» 

Sarbiii »^arbicbXy 4a7.coloratu«, tinöu«, inre- 
Aus. ^infthbig / uaicoloc 0>U* id? f.i r b i ch t / 
concolor. S^üSrbicbc/ bicolor. vrd)iUt'i'- 
fui bidu / cx coloribus mixeus. ^uut maiw 
cf>crIf1)Mrb:ct)f / verficolor, varicolor, dikolor. 

^leiebfarbiebr / cxangvis,clilu(us, paliidus, fub- 
pallid«s. 3lbfarbia / cvanidui. CSelbf^rbioy 

rotilus. (*">latl}färbiiW Aoridus, iplcndidus, 
JflUd>fiU*bi(J/ prafinus.porraccus, 

Qiufarbtti/ anp SS' befarbe« / tttm dnfdrbcu / i<»V«s 
ifvod fimpUx jfitben ßgmficai. Öüic&rrfdrbm 

eft tincluram iterarc, icpctcre, de novo in&- 

Cnffarbf n E5" Vßttffobcn I decolorarc, discolorarc. 

i colore two/pano, prdTo affiecre : itrm colorem 
mutarc, rubere, impaIIe♦ceTe•. (£t eittfdrbt ftd> 
über f flncT fbrtbtit oücr güe^rn/ cum non pudet 
mendacii.malici». <£rt<tff}rbfC fid>/ <\U ersb8 
In' / conmrbabaror ejus afpcAa $r i(l bar« 

tiber gaiti verfirbef tporben/ rotus in rnborerm 

darttSf pudore fuffufiH eft ob rem i(Vam. (£e 
»erfdrbetiTeb/ c^ififtftpti *iitf / crubuir, (aUarta 
«ft. €ntfdrbuna/i«?5erf4rbHHa' dccolorati<Ä, 

muri uo colori«, iramutaxio vulni-s, rubor. 



«us. SBanacnfarbc/ rubor genarum ex vci c- -T»«.r 

c«ndiaortui. QSad)ifarbc/ color cereu«. SBaf; 5^*1 ^äantCtt/ »BSu S** 1 **™/ W0 J« 

fcriarb</aq»cui,dilutus. SDBeibfarbf / color e* 



giafto. 3»n>nctfarbe/fpadtccu»,fulYui. 3»n» 
noberfarbe / cinnabaiii. Sur^ncnfarbe / d 

treus , öfc. 

ff 4rbli>B / CO* / ämsut. f> cj»ir parvus, tenou color, 



cum > parthentuou ©vc§er S5ergf-rn/ filix 
mas. 9ic^fiUn\/ fiHx ramofa. lßtlUni<yiwe 
(Jicbfaril / filix arborea, preridion foemina. 
Strinftirn / tanacerum luteum, atbanafia. 2Bc(f< 
ftr SCdnfarn / caaacccum (äxaulc* tlßolrui 
C e cbfn&er 



435 



8* 



5« 



436 



dH'llDcr 3frinftUn/ canacc tum Angl icum, odo- 
rat ii m, Romanum. (Jptljige r gattl / fili* fpi- 
aoCx, afpcra. <S(CinfarH/ fiiix muraria, pc- 
traca. 

^fj/ f^rjCtl/ « fonbfiRum vocaiulum, crepare, 
crepituincdere,//. pcdcre, vifire, crepitum vcn- 

crit emiteere. Q3et Da farjct tDan er ttiuVber fav» 
ictaudjrocnncr nitty will/ av» pcdit.dura vult, 
pedit , dum pedere noa vulr. £cm ^ar^r tt i(l 
nicht alkjeit 1» traUCQ / nnsavam tuta fides. 

aö«nfcf>cn und garjen Darf nid)t gro§cr Ä om> 

pltmcnfcn / ad optandum de pedendum Icclu fuö 

noa cd opus egredi, 
garjer/ Oer/ E^garjcrinn/ W«/ mas ftfamina 

crepitum verum emictens, pedens, crepans. 
gariuna,/ t>fe I ipfa emisfio crcpitui vcncrii, pe- 

dendi aclus* 

5iiV;id)f / -i .-/ o *it>. crepans, crepitans, pedens, in 

moduro crepitus. 
glirj / 1>« / plur. 5Ör iC/ crepitus veotrit , pedlrus, 

fftnrtinf enber $nr$ i peminoAu crepinu, (Ein 
flarrcr/ FnaflenDcr Jg)aubtfnrj / bombiu»cxcpU 
cus fono cexribiitv t£iu fcblctcf)enX>(r / tcrbtfce» 
Oer flftirj/ crepitus fuppreflus, rerroadruu (£iu 
fcrecftdjtcr gun/ crepitus crasfior, mfi Jus, rtcr- 

coxcuu ©cn §urj jum Öonnrr machen / [>'■■ 

culicemelcprunxicompararc, u e. parva vcrbis 
magna faecre 
Snrjfcill/ Amin. crepitulura, flatus corporis. 
€m 3 iinafi rfii rUcin / venrulus virgineus» 

Jag/ fagen/ gefaget/ gaten/ b^. 

SSattClW icncrc, prchcadere>comprcheadcre, 
conti nere, iL intciligerc , animö capere Oid) 

faf cn / colligcre feie. <Sic$ jefafl maefien/ ac- 

cingi,promtum, paratumeifc. (TMJperj faf» 
fen / conftrmarc, engere, colligcre animtim. 
3« «^rntn fa§Ctt / animö, cogitaxione complc- 
cti , cum fobeitudine confiderare, commenrari 

fecum. (Einen beo feinen SBoricu fajjcu / ad an- 

cufrias verborum revocaxe aliqvcm. (? v * i\\ 
jtiwn (jefiljjcf / jam irretitus, implicarus, illa- 
ejvcatus tenetur. ^ajji'n tti&m fignifieat vafa 
implere cere villi, transva/äre. 
Jflfct / prehendens , prenfans, tenens, capta* 
cor. ^unfrfa§er/ capax anium. SMcrfapcr/ 

doliarius. §a§dcr/ Df r/ vafculariuB. 
j5fl§ung/ ttf«/ comprehenfio, captatio, capeus, col- 
ligatio, nexus, t/fm impletio, replctio» 

Öfl |Bfl / S*N)t / BTfa jlitDl/ «4 &aJvtrb» capax, 



habilit , idoneut. <5chnjcre ©neben fjnb nicr>C 

balb filb'liC^t / dtrHcilia qvorumvis haue facilc 
icicntti comprehenduntur. Unf,)f;lid) 85 VMt 

fafibar/ incomprebenfibilif. ©Otfes ©ebeim* 
nu^e finb Ullfa^lidj / mylleriadivinarationi hu- 
man» impeifcrutabiha funr. ^ü^iebt rUam 
iitm eft » fvod ^a^lPeife/ doliatim. Qat 5JSieC 
tft rViiiicf)! / cerc v iha rcfxigcraca» crarufuiioni m 
cadoi aptaeft. 

/ S^»fSfn/ dolium , rar, om»? rf«. 
ptdculum ad alinvid capletuium avium, ftd in hat ul~ 
UmÄ ßgnificatwne diümm : 0tf8p& Vocaiu* 
tnim ein C?5ff4f}/ dolium» capfa, arca> , olla, can- 
iharui.poculum, urecus , vitrum , labrum, cu« 
pa. yc. (Sulbcn unb ft!bcrn@erM§/ aurca de ar- 
ge nt ex rafa. (öerne unb bf ierne föcfd^/ conr 
ceptacula asrea & lignea. hiodie fttäätmt 
dolium fignat, item cadum, rinnam, &mult* com- 
poßta habet* ut : üBierfflf / vas cercviCarium. 
^Swfrcrflf./ *as burrraceum. ©ie§fa§/ -Oan?» 
fa§/ gurturniumv SSrantetreinfap / vas pro vU 
noadufto. ßbrenfilf/ tafa honoris» (rid)cni 
[ajt dolium roboreunx (£fjinfa|/ pro aecto 
cuftodiendo, cupa aecraria. Oelfi)^/ pro oleo. 
ÄOfentfa^ / pro cerevifia Tecundaria. ^frifaß/ 

lacufculus cere vi fTari us. ftjnerfa§ / Xrclterfaf/ 
acinatium» ^ecbMf / vaspicatum. ^JuIferfaB/ 
vas tormeneario pulvere Jcftinarum. ^d)(fliiC* 
fa§/ Tai mercaroriunu (Jdjratlbenfaf / va» 
Cochlea operculatum. GtaBfitL' falinum ^fahl- 
lumv <Bpulfd$ ß ve 6wfid)fni / troa pro exci- 
pienda colluTie. Jrcpffa§,/ excipulus. 2ü^eil)> 
rauebfoi/tburibulum. ^Htitfai; vas vi rar: um, 
feria, <irt<$nfcrfaB/Tasaxuagiariirm. ©re§e^/ 
InngeiSSeinfat/orca. gubericht 5a§/doliun» 

calcare. ©ntericbt ^äf / dolium amphorale. 
Stein/ Jllbercifef ^a§/ dolium fTncerum , £r»pa- 

ratum. ©at?S5ier febmeef t nnd> bem $a$t / ce- 

rcviiia fapic tas mucidunu 2Ute 3^«^ rinnctl 
pern/ rai» vccuüa fere perffuunr. ere gäfe r/ 
heller ^lang / vafa vacua func bene fonantia. 
ga§ binben / vincirc dolium. geere 3% f r / «»c- 
caticadi. gaf anjapfen/relinerc; 3uf'P»nben/ 
opercularc. 9{itfmad)en/amoTereobicem do- 
Mo. 5lnaeflCCÖen^aj/ dolium apertum. 3cuo* 
mebr gcr>ct etf au* einenranbeTnS^f / b*cdies 

aliam vi tarn äff ert, alios mores poffular. ©ent 

5*i§eben55obengarau*|lpfen/ petcre juguluo» 

alicujus.immodcratcagere »excedere. 
S^lciU/ VA9/ i&*lum, doiioliua. (L^igf^leiu/ 

doüo» 



437 



Sa 



43$ 



doholum accuriam. 5W Ii f tcr \H Uin / ccrc t > fi j 
potcncior , vetufta .mcraca- 
*ibf<l$cn / proprur mcuri , dimetiri , dt in J .e lmbibe- 
re, animö eoncipere. (Eint Vr djn'f flbffl j?<U/ 
eoncipere (criptum , Jieeri* prodcrc, tradcrc. 
Slbfaycr /conciptent , exaran». Stbfaftung/ W- 
gb Crncrpt. exararum , fcnptti tradiuim , cxcüi- 
plar primntn , conceptio , canfignario. 

flnfafcn /capeffere. manu prchendcre. artrc&ajre t 
contrcäarc. 2lnfiJ jjunj / Die/contreftatio , ten- 
ta: to mann. <£inrn bco &CH .0.1 ren rtnfajjcfl / ob- 
torrö capdlö aliqvem rapere. ie (Sdeottlhrit 
ORfa§en/occa(Iojii infame, vüi» jjaj ,<\n, liftor, 
lorarün. 

Hufaticn/ arripcre.excipere, tollere, (Sinenailf 
t>ic ^chiilif r Mpcn / huaiexü excipcre, porrare. 
Suff .ijjunfl/ X>ie/ onus, farcina. molcs, q v*m qvis 
fuflutetMutmanibtutoüii, laüo, dcporratio. 

(Einfilfkn / indndere , comprchendcrc Giricn 
(ffrdof ftdn tülfapcn / gcmmam auxo includore. 

€infajiuna/ W*v icdufio. 

Crflßcn/ comprehendcre« renere.manu amplclh, 
ttum iScfafcn/ compkai. (£rfat?iinay £c 
faihim DlC/amplcxui, complcxus. 

©reinfafen / invol»cr«,io»cxc &prdtertA idem ejl 
avodtvofa%tn. 

Ofcnfa§Ol/ tencre per partem fupremam. Unl>cn. 
fajjcn infenori parte prchendcre. 

JJcifa§cn/ eoncipere , fu/eiperc. üßfllPtrfa&ciÖf 
fttqvtnMas (Bcfafiit/ prob«m(tniäus,municus, 
praeditus. (f % ift in vr Arlfften verfapet / man- 
darum eft litcns. Scrfafrino, / QU/ coneeptio 
▼erborum.eoncinnario , provifio. $. nnjfiHT 
fafcung / apparanu bellica 2)tT Surfe flrbcf 
in |"d)li"djtrr 2?crfiihin4. / Tuxca imparacui eil a 
miluibua. ©er^fDKr t/1 in guter Q3erfa§unij 
Caefar parat iflimus ett ab exercitu. $ üTJ wr 
faden / in anguftias compcllere. Gm 2Bcrl in 
t>ren ^U(bcr»crfvi|Cn/ opus ad rreslibro» redi- 
gere, öerfatjei / t>C*7 audor, fcripior ltbri 
alicujus. 

Urflfa$eil/ comprehendere, circumprchcndare, cir- 
curaample&i. Uinfapunoy Vit/ amplcxtu. 

3Bfamrncnfa|mi / colliaere, con^ereTc. corrogaie, 
coagmentare. 3uhimnunfaBunay Die/ conge 
itio Y comprehenfio. £urje3ufammeufajjunn,/ 
compendium, manuate. 

Safel' oic/ piur. gafdn/ # J? ofen/ fib» radi. 

viuu, t j.iuitmi , i> Ycnarum .f ertucae > capilla- 



menta. gafel cfi foboles, fetrus, ^fä* 
tabarum genus » phaicoluB I Qveownu* 
noßtv $affal/ vrnhmt, 

^feiern / §4kmf(in B'Süferlem / ^Of / M«. fi1*> 

menta »capillamcjita , pilus» ürm lenmüci de fa- 
Iciolx cxcoronis dcpcadcnces, Tii.p/trr. in $$t 

pm» 

I?rtfctCln lüidem rßk Saßen/ obrolTere, inn>l- 
i Tete infantem faieiis , fafeiarc , fäfeiis Ügare« 
pro <rw frrqytrttiui utimur : 35cftrf(bcn 

rctfdjou 

?S<tid)C I Die/ fafcia, linteolum ,fx1 pt/fri pnr«jr:« 
/i^ah Jö/rnf , J<*^ rt/4/n «/ta Ugtuncnt* txu r.A - 
iur. 

SefckUI JJajOlet/ lintcolum , fafcia parta. 
Aidartum, (trophioli. Dtrtfur rtiam ^tljdctk. 

sjRu einem meiFfn Saiclttle (id) abrcifxfccn / Can- 
dida fudariofrontem detergere. ■^^cliiK-' ■ ,va> 
(de muccinium eil. viin Sifd^faieU/ manule» 
ma nicium c5 mantc '. u m . 

$C§clt1 / ßefegeft / »iim « ^ßtn / capete , ca- 
tenis dr cotnpedibus coerccrc , aftringere, con- 
ncclcre, ligare. Frußra a gu§ / pes , ejfe volunt, 
qv*ft Suhlen. Compofita . 2lnf<§clii / <>tenl 
conftringere. 5luf OU^ & «Äbfrfcln / leyare 
■»meulis, laxare catenas. StffdMn/ cinff^ln/ 
iifjngWanfcgdn/compedeaindcre, eatenat 
injtcere alicni. ypgff§dn / folTere a cateni«, 
?Wit< Ö'ncbfnfffdn/ colligaTe , conneöere, 
conningertrmc«!». ©ffeßdrcarmc Snnbcr/ 
conftr ift i , relegari , rinfti dclinqrente«. Ungf * 
fcpflf / libcr, levatus a rinculis, exemrus, rc- 
dctnnnex carenis, expedfrua. 
$C§ tl / §f§dn / / plur.mm. ttmittm , Tincola, 
v ompedes , numellae. 5« It ' ' nl 0&<c 

fct)lnqcn / rt'*m Heitel onlcaai / mandare vineu- 
lii , Tincire cateriit. ^ n QWh* \ care,,a " 
tum migrare. J^al^dn/ collare ferreum, 
boja. J£)flnbfc§cln / manicae. J^ornfcijeln dicun- 
twr faicci jfeuglande* pendul« , cornibut »<na- 
torum pro ornamento affixae, M w/ f /fric» 
/a»w Irmmfc*. ^tfd lut»« gtnvu frimi. 
aluutiti tO«ulforb/chamu$,fir<ella. 
5cf der/©«/ carcerariutjorariut, lidor, jamror 
carceris. 

5c§dung/ t>t*< / conftriöio, aftriftio , vindura, ea- 
tenarum de vineulorum injedio , abreptio in 
vincula,cuftodia. _ 

€e ii ö«t« 



439 



Sa 



QjtUttn/ Belg.five Goth. vocabulum tpfumfa §af. 
fflt/ tentre. Anttqvuiu rrum Q^CUtcn ft nf r- 
t«rwr, /ifrr* fnim 93 0? f*pijj'tm'emier ft commu- 
Untur, Ex boc batfCIl iwMtm # Gafli mui/j «o- 
tabula, qvorum origintt tüi ipfi Ignorant , conflata 
Junt t qvAliA inier ctierA: Bauh^/rc* »atillui, # 
batil! um, inßtummtum, qvo antra t^piunat tapi- 
mtu ftvt tollimtn, aiioqve trAnsfrrimus : a 2jat/ fjfl/ 
er^Uz/f« 3U></ ignii , nobit eine ScaroAttCJC. 
SBatfCn e/«4m trAnilatum eß ad prnuflwncm \$di- 
wncAtionem ; quem tnim percutio, m&n-Aw tango vtl 
frtbendo. Hinc Laim, baeucre, qvo J ifl concidcr c, 
contundere : BaituaUu, raücs pugnant $$B&ttua- 
fu.cxcratncionci militum tc gladiatorum. Galli 
ia.it babtnt : Bataillc • eine Vr(fr!ad)t / Ober 
dveit/ jmgna.dimicaiio.ÖJ': Uaruc, fd)lagen/ 

{»ugoarc , percutcre , IL Bataillon , eine Xr ic4i5 < 
eljaar/ foüiDrbnuntjhdlt/ unb <iUe ^lu^enbucf 
ium 01 mj nn uub 6d)liiQcn fertig i|t / türm«, ie- 
giuncula. Dtducitur in Je etiam : Pctaraflc pro 
Bataraffe, iöin, g^: Perard pro Ätiar^crcpita- 
culum , /r« tormen tu m por eis afli x u m , CtllC tyt> 
tiU'Df / exoftra, p yloda flr um,i n (i t in um tonnen - 
tum, aJiks eilt Sorbrcdjtf / arieipyrius: U. Bi- 
tonnade t fuftuarium, qvod neßrt pfeudo-Gaüi 25a< 
ftonaben vocUant , r/ty 4 BJ/on , baculus, fuftis, 
a ovo rerbum SSaftPniren/ fuftibus aeeipere & 
contundere. f reit jpfum apvd nos jam txolt' 
tri/, voluntinde dfduciyyftcn / verberarc , qvod 
Urnen afonofaBum malumtu. 

Q5atf(fr/ five ^CUfd)/ ber/ r)? fonui a perciufio- 
ne , vtnitq^ ab hoc Ratten. <is tat eiuen grollen 

t)rttfd)/ /"'ff S£rt tfd)/ mgenrem cdidit ftrepitum, 
horrendum fragorem reddidit cx collifionc 

Uta. SBatfd) / batfeb roirbrf auf niefnen ?iucf en 

(eben / Tax» tax f tergo mco exit. ibatfej) ! Da 
Ig ei/ und crepitu plagarum profternebarur, 
ad unum folum cortabum evertebatur. übfltfd) 
etiamadj, & Adverb, eß, notaiq. indignabundum, 
mim ran tem , petuianrem. \iin ba t (dxr jferl 
oftencator, mm« , altercator, pusnax. Pro 
koc S$atfd> non rai a etiam dicitur SÖarfcJ) / ul .* ein 
. barfd)cr €0% Ctlfd)/ homocontroTcrfus, pcrtinax, 
dimalis,auflcrus, triilit. 3)rttfcf) h Ccr/ 
n w; dextr« porrcäioncm, yvoa-vtd.tnf>awc. 
JßUll} f pI.'Ren / /tcfi eancinniut hunem lotum po- 
nrretur , cum pfopr. plautum manu um drfignet, 
*ri ■>< yirffhe^af^e/ (bepitut lotricum, qvan- 
do Untcamina , vd mallcit lotoxii« extun- 



440 



dunt , tcI maaibus plaudum dt cum fonitu col- 

ItduncI 

9atf(l)Cn/ ejebatfeJbct/ colliderc, ftrepere , perftre. 
P cr 5» fonjtum. (Einen auf Den £ iuDtrn 

Oaticpctt/ naecs alicujus palparc , cluncs paraao. 
nio cvdcre . alias ta& XOttomtfat geben. 

en/ litucamina excun- 
dcre - ^ntgcaenbntfcbcn adftrcpcrcaluui, fo- 
nis obftrepere. gjf iteinflnber- /rvr Jufammen» 
bcitfcfrcit/ conftrepere. 6ic^ jcrbai|d)cn / per- 

ftrepere. 3ueb*Ufd)en / denfiü« inculcarc cum 
fonitu. Sc3at|C4>c[cn / freqventat. eß , f«pc pal- 
pare. 

Satfu^er itotf tf^atfc^ermn/tXi/mai & femi-' 

na palpans, perArcpcnt, plaudens. Etiam $af> 
freier SfTißfltfeblerinn. 
^iUidjung/ We/ » x>a» ^atft^en/ plaufu«, palpa- 

tk>, ftrcpitu», «/ftiiwifl/üo/^atfrJI)/ fonusfla- 
grorum , raanuum concrepantium fragor. 
asqvacqve in terram elifi (oniu». Etiam f^au 

fd)rfiina. 

^urd)ld)t / «iy. ädverb. ftrepens, crepan», plau- 
dens, ü.palpan«,contrcc>abiJii, Öfcontrcftabi» 
litcr, fwiif/iam^ffcbcIicDt ^cifw, ^plerunq^ 
AicculcntM», obcfns'J'habuiorfxpowil«) , ahks 

^atterep Q5aeterie / w«/ fugseftm , coiüt 

Aut agger cormenrarius , 6Cin« *&Arj</ wort 
auf man Dae <flcf*utj t»cn ^eitio M»befd?tcr# 
fett / pflanjet/ a/ü; «cfcba^bewttncj. 
55acFel/ ©er/D/i/r.w«/ Q3acfel / rcipio,i/nif 

Latinum baeufut. Hax vox ntq^ 4 Bäc cho , ne% k 
viaculo , mft 4 Grxr* /3-'»t <# * , nrc afr Hebriß ma- 
kel , ^4 omn<4 p4r«m durA , p«rttm mtwu/ 47»Ä/og« 
Junt; nr^etiAm knoßrö^ßadtln/ qvbdaVOant 
feu Öfwcnbenf/?, rrfiTf derivAtur.fidab anliqv. 
95atfen / qvlA baeub percutimw, ut $[flUtttl a 

Statten I pfiffen 4 plagen. 
j55cf(rin / b<»6/ dimm. bacillu«, parvtu bacului, 
▼irga. 

bfr /ii/.'rjc Batra!ariui,orr'4 cum 

bacult initiatur , fed fortbi debertt Baccalaurcus, 

hlauiibaccis. 

QJOff ÖT $5uff / bar / buccea , ttntum nimirum, 
qyantum ti capxt ,«tn niotiDbi^en / S^^öfTlein/ 
ji'vfQjftftlein/ buccclla, ■üi.if«/ttrfjjra4<K>cSgaU 
f en / avatemu capere fignat. 

&afe / bet/pr(»p»w Buccea ingens , fed l 
ZSmtWßi'mt rlftucam magoaemoiit , qvacra- 

bäht 



44t 



3<* 



3« 



44* 



bali* marerics in ccrram pangirur , tliks ein 
R«jtiint<l. 

5^tfd>/ X>tt/ Uidem a Sftaffrn / ßonät enim cola- 
phum * alapam , «/>*< ctnc Iftaul fabelte. £i ■ 
' onncitic fftlMft qfbcn/ alapam alicui meute- 
re, colapböaliqremcxdcre. 

ädverb. numtr. qvantiUt, penc, fermr, 
propemodum i fer c , uotum non , i<r m ; valdc. 
abundc , mulcum. ^br feöD f.lft fd)IDCCr/ magni 
pondens es. Unglucf ifi fall n.ibc bei) uns, 
snalum proxiwe not c lt. (fr i|t l'ü'f Flein / alt- 
qvantum parvus p«rv«/ot cft. (£r i|t faß adebrt/ 
bene doäus , bene peritus. (Eine faft ^rt>§C 
Ottilie / lilm n um acre 9c intentum. (£s i|( fafl 
getabn/ ferme res ad finem perdu&a eft. 3d) 
IÖX\K \CA bingcfoen / Parum abcft,qrin co. <g$ 
ifl fjft fo / baue multum abelr. <£r ficljct faft 
hübfd) aus / ad afpcltum praeclarus eft. §a|t 
febr / vehementer. Jaft fdjlimm / Aibdolui. 

gaftlid) c^faftfam/pot^/M/t/, &idem<pnd galt 

figmpcMnt, 

gOft / falleit / gCfatftf / jejunare, a ci bö ab- 
fttncrcparciütuti, minuerc eibum. >r i(b i'' ICDC 
filflcn/inediä necari , jejuniis fc ad mortem usq* 
macerare. f|aft en nn dn £ufl ium €j}Cll / abftt- 
nentta a eibo ftomachum aeuit. 

ßaftcr /öct/jcj«naior. <£tu ^>cud>clrrtftcr / fimu- 
latorjcjuniratit. * Jt>ait ein §aftcr / morgen ein 

grcjkr/ jejunator ciboi fcqvcntis diei gratio- 

rcs facit. (Ein £ungerlriDer ift fem gaftcr / fame 

A mopia" rerum prefluspro jejunatorenonha- 
bendus eft. 

ßaflen ItU/H. Mafien / jejuniom , jejuniras, 
abftinenria eiborum ftatii temporibus , inedia, 
feria? efurialet. JDIr tucrjigfajjfgc Saften / jeju- 
niumqvadragenariu«. $a|ten fllioroncn / in- 
dicere , inftuuere jejuoium. Uange faften ift 
fem^rot fparen/ prov. in avarot jaUitjamiti*, 
t emperarc fibi de cibo apperentiam augec. $a 
flen halfen / indieta jejurria fervarc. ÜCfldj Per 
Raffen fDinrnt -Oftcrn / polt laborem req»ies, 
polt fletum gaudia. £ic greiften / Dionyfia, 
Bacchanalia. 58fid)fatfcu/ vigilia jejumorum, 
cincralia. 

Haftung/ vitfpotticum afm/o/m/ . yroi jaft en. 

ßjftcrIiCr)/*<4. #4iT>.jejunus,famclicus, parcus 
in cibo, abftinens ä cibo, jejune. ift 
mir nid)f faflerlid) / displicent mihi jejunia. 
gaftcrlicbc epcifen^ faigan». 



QtffMfl / de cibo fibi hypoericice temperarc ga# 
fteUr/ t>er/ jejuniorum rupexftitioAis amator, 
jejunator hvpoerita, pfeudo jejunator. 

JftB/ fatjen/ gefaxt/ Äiiw . ludibn* 

habere , r.a-ö Aiipcndcrc , jocos agere , apolo- 

parc. id.' mit einem ein tveuia fa^en / tli- 

qvem ludere aliqvanrifper. <o!-.< kif.it md)f u i a - 
mit fiel) f .1 I*i Ii ' ludibriö haben non cuivit cir. 
Cu - ;. '.h 1 1 clufus, dclufus , il Infus. Dicinttu etidm 

Jlbf^itjcn y Slbijcfiitjef. S3en einem jiemlief) ab» 
acfiigef mvlcn i facäfii cludi abaliqvö. 
^illjer/ "Ott I alias $A\y\m\\\\ /jowulator, cx.igira- 
tor, cavillator, dicax,i/"» feurra, rifus captator, 
gerro , aretalogus , fycophanta. (f in böfliehet 

S ^erfan eine ganjcö)c|dlfd)a|t luftig machen/ 
taectus joculator omnium animos voluptate 
complere potefr. 
gjfj / tlt / Sagimg/ dicaci tas , illufio . cavilla- 



tio, facetiae, dictiui etiam büß ^aßcn / (llli. §a« 
l?ima, treiben / aeitare jocos. vir f an fein ^aßeu 
Ii tcJ>C Ia§cn / fibi temperare ncqvit a dietc- 

CD^it Saßen on w galten/ continerc fil- 



mt, 
los 

.yu-icbt/ ädj. Feftirus,facetus ,jocans , dicax > le- 
pidus, ittm nafurut , ridicutus, jocularis, £f/' 
jocose, f.uctc , iY.se .ridiculc. Sa^tC&te^P^CH/ 
ludi&joci, ridicularia, fcommata, neniz, dc- 
liria. 

,\0^(n / verba mutare, altcrcari, contendere. 
tO?if ^Sorten mitetnanber fdßen / concercare 
verbis cum aliqvö. (Einem mit ocm&egcN f«!» 

Ben/Tulnus eladio alicui catfiminfligere. jii 
Die (Steine f^en/ aciem gladiorum ad ffrata 
viarum cxplorarc »cxdcre lapides, utignis ftri- 
crurasexiliant 
5al?er/&et/rixofus, altercaror.jurgiofus. g^i 
(er etiam dicitur podex , anu«. (Einem cintf auf 
Den 5^er geben / tircis aliqvem caft>gare. Sed 
So'ljer jvoq^ipßm camgationem , qvae virgisflr, 

fizmficät. <£x hat einen %äfyr in Der <gc$üleb«i 

fommett /virgis in fcholi casfus cl>. 
(5efatJ/ Ort»/ altercario, contentio. (*ii'f(Jft in 
. SCecptfj (^aCDen/ conflicrio caufarum. (£in fer> 

f»iB mit einem anfangen/ concenare cum ahqvA. 

^,i!>/ ffuimvulnus, peniculura , fegmen. 85 fc- 

gmenrum notat. 
^ afftl tß * SW*n/ ludere, fed ineptire , infanirc, 

infatuari . in amenriam incidere, noUt. &tt 

Äerl fafet/ baKe ich/ hic homo vigilaa» fomniat, 

(te wi i« 



44 3 S <> 

utmihiqvidcm videcur, inrempcrias cum forte 
ftimulanr. 

gflfcr/ tet/ AiusStftmann / ftcuti$4wx&$aw 
mann/ fatuus, incprus.fanaricus, lymphaiieus, 
ceritus, vefanus, cireuiator. 

tJa ferro/ Mc/ ^afuag / y ws gafen / ineptiae, 
ftulritia, facultas, infama, phrenefis, rabiet. 

^afld[>C / a.ij.&a.iv. dd irans, amens, rabiJus, vc- 
cors, B* • inepre, inlulse, dementer, rabide, 

Sufm/ proprÜidemqvodSaftttr/ eft emm a $M 
fett / ineptire , fed prdlerea etiam fignat fraud es, c i - 
priones > fophismata, machinas , fallacias, pras- 
ftigias, caprione», renebras. 2)er SRcilfd) 
Hr. cht mir jr^Ultd^C^ufdl/hic homo fueum mihi 
8c fallaciamfacit, dolos neixir, confuic, ftnnr. 
tftinFelfufi'n : Sunt, qvi hoc votabulum ex Latio 
drdufium eße ntitendunt, rtempt h confufionc > J'eJ , 
JCuilfcl nobk eß colus, £J" Funfcli'll / linum colö 
•ptare: ^uUtl autem blc figmficantin primi figni- 
fcatione dictcria, utita fuitrclfllfcn/ nihil aliud fiat 
qv.im fabulae amlet, &ptnnmfcldn / <nat nar. 
rare feient auciüc , qva colos exonerant , licet etiam 
p/otricis, rebusm impeditis Jcincricatis/w»uM- 

für. C>ic |V tfunrelfufen oerberben mir alle mei 
Iie 2ln [d)la ae fallaciae iftac omne , qvod oeeepe- 
ram, perditumeunt. 
5anjen / inferti per epenthef. Iii. U/eßa San.cn/ 
idtaufr qvod Jjfcfttf & $At}tn notat : alM dulefto 
eüam dicitur gaflftt Ö^aJtcril/ dclirarc, incpri- 
re, defipere, mfanire. Silin er bed) eben / als 
mann er fanertc/ fic fc gcric, qvafi vaikina- 

retur. 

ganer # ganjrrv t>tt i idem qvod stfni 17m- 

phatus, phrcrlcticus. 

§anj / ftanjerco/ ctfganerc»/ ü. ©äc ganirn fc* 
ganern/ dem qvod t>a* £af<n & &»fcr*f / phre- 
nefis > ameoria . infipienria. ganj / eß ty\c> 
Uni # 9llf fnnjcvco / f™*/» 9Hctrfati|cm>/ 

/: « ' Clibfl MlljCVl 0 ' rr r/>K8J eß Oll /;w alt' 

fanden / i «. 21ll /<■« atberfan jen / ougari. Ei 
Sllftin) qvidem fignat atrutiasn , vaframentum, 
catillationes, SlKf^Hj-cvci) , arguciai, aßä« 
nias,2pinasqve cricasqvc 

3anud)t / £5" r "ancr id)f / «4 m f^ 0 ^ ^fticl? t / 

§a$\ä)tl tamadj.qvtmadverbiiliter, 

gantaft/ ixt/ </i a Samen/ feu fanem/ imagi- 

ginariut , ccrebrolus , phantafticus , opiniofui. 

(Ii gibt viel ^antafirn üi Der SQrtt/ ft&ltorum 
plcna Amt omma. ff tu ^antafl im fejlaubin 



444 

t i anbete nid)t$ aU ein Äc»?f r, opmioius m üde. 

baeretku« "in reiigione. ^ täpef |lcf> mit 

rafirn übel uimjrbcn / cum fajuucis * moroiia 
con vctbxi plcaa res eft alc«. 
^antafrt)/ t>ic / piunta/ma, imaginatio menti«, 
figmeotum. g} lM |) feiner gantafeo leben / Ali« 
aufpiciis vivere , uri animo iuo. QBer nach fei* 
ner Santafen fdjreibee/ rnn§önd)Deretfer^dn* 
tafet) gemartig j'trben / qvi ad arbitnura fuua 
fcribie , lecaouun atbicxauis in judicando ex- 
peöex. 

^>vuM i'ircn/ animo peregrinari , ftultc philofopha.' 
ri,ancipkte cogicatione diitrabi , fibi ipG (omma 
rlngcrc , qvaecunqvc fibi imaginari » deliraxe» 

ineptire. 

fttotafttfä)/ ^ijantofienbflft/ a4). Htm qvod 

fidjt ^^fjncridjt/ ingenio infehei praeditus, 
dei; 1 us, imaginarius, monftroftis, vecors , male 
Ca aus, &adv. infulce, inCanum, tntane. 

coneurtäre, ctrcumcurCire. 

Stuf beniBdpen berura fdtfcfcn/ «ircum comnm 

1 currece, perreptarc tocum oppidum, ßdtjcycr/ 
X>tXl curians, ultrö citröqi curficant. 

-Jaul/ fculcc/ feulefler/ -4 BWg.31.ni/ 

proprvt eß : pu tm, pu<riduc, Tqvalidus, ranetdut, 
K'prr met.ifh. piger , fegnis , defes , ignavus, tor- 
pens, fupinus, murcidus» item vilis, nullius mo- 
menti , blcnn us. ^aul -^Icifd) in Den SBunbeB/ 
gangraena. gaul <^0 / Ovum iirinum , putri- 
dum. gaill öblb pomum putre. gäuler 8. i» 
fe/ cafeusputris. gaule 3«ne / dentes maradi. 
fauler 0>e|ianfi/ odor marddus , rancidus. 
^iiule 55tme/ ped« ulcerofi. ^aukt ®any 

ingrrdus rar Jus, gradus plumbeus, tclhidincut ( 
(3rarf<r/ fauler ©efell / Arcadicum germen. 
Sanle* 3ßa§er/ fentina. gaule SD?44^/ fomni- 
cu\o(x anciiüc. Hiifaul impiger , & impigre. 
Saide 6d)Iini}cl haben ratmrr m<bt$ tu tubn/ 
ignavis fempet ferias. ©er faule f tonet immer/ 
piger cgenus femper eft. ©rof unb faul/ amcni 
longus. C'in 5a ule r fr ijiet oft f» gut a_U> ein an« 
Der' ienaviseuam praeda obtigit. l£in fauler 
i&u'bünb marme« 5>ett febd&cn nngeni wnein« 
auber/ ignavus n«qvam ft tepidus lc&us aegre 
a fc invicem dtvclluntur. 9SoU mad)t faul/ 
ä ftudiit venter nimiura diilcntus abhoncr. 
Ifrjtaul/ qnmbfaul / ofeitantisfimus. ^>unb» 
faul / catulo Mcliraeo fegnior. (rd)laaeMiil/ 
/iif ^djlaai'aui/ adcöcorpcas, utaeverbenbu« 

qvidctm. 



445__Ja 

qvidcm corrigi posfit, £fmFtnt>faul/ murcui» 

rancidu». <Sd)Clmfaut7 neq.ritcr fupinus» Adv. 

fupine» putide, rancidc, ignavitcr. 
g jufen/ » faulenden/ pucrerc, marcerr , can'econ- 

fici, it. pigjaci, pigrcfccre, torpcrc, pigriciä ta* 

bcfccre , focordia fang»erev £ßet fau Im tf / Der 

ftiufcr ktom<tanh}lid)iin/ dcl'n.iiofuni tuho i'u- 

pcriqve homincsqrcfcq.vuntur» 
ga ilfer / Raulen ^cv / Bar / bat d us , rardu» , (bcort, 

Amclus angelui. ^mlciijaiil , Sic/ Fccmina 

pigra, ignara, Com n i pleniv, 
geiilc / ©U / Ö" Stillung / putr edo , tqvalor , mar- 

cor , c *r res , de inertia > fegnicia. 

ftauhSeit / Saulenieteo/ Wc7 ä> Da* gciirc»/ jii* 

gaulcnu'll/ignavia, pigritia, focordia , veter- 
nus. Faulheit itnD ^iiiin^iHi«! t|t &er 2kmut 
ir ina^u.j / igaaviam & oriun» feqvicur ege- 
ftas. 

gauliq gauli{&r/a#. &aJverB. putrefeenf , rra- 
ccfccns» <ompuacrccTO,>/.pigrcfccn>,corpent, 
dc(i Jens , langrcfccns , £y: putride, pigre , lan- 

Svidc.fomnolcnter, .prtlbfiUllicßf / icmipum- 
c. (inu-Miilicf):i^rart/vistabilka. (£tn gaii» 
ler nwd)t Den anbeut faulicfjt / ofcitanrc und« 
ofu ta; «fc alter, ©ie grcnhcit m>} d)( ihn fa ul u\ > 

libercascjusanimum focordia inficit: foiirgail' 
\\<\\\<S) I *dj.&*d'v. fuppuratus , fubranadu»,dc- 
fidiofus , tornniculotut , langvidulusv 

gauklcB/ idemtß<{vod Jaul<n>cn/ qrafrmaJura. 
tionem figrtificMt, ut oeio indulgere , vitam trahe- 
rc »Huccrc , contcrerc in ignavia ,trajicercfe ad 
vi tarn inertem» vitam in corpore vivere In 
oroprii fipnificaüone gculclcn tfl fraccfccre. 2Ill» 
©eben jU fault I / vetuftatclentc corrumpi 

$lbfdlliCB / pucrefeendo perire , ex purrefaclionc 
toi Ii , löcordia nocere. Wüi f)Ctf}r|tU »lief) fttUl/ 

iei)&abtbir uoef) iiictytfabatfaulef/ qvidmeap 
pcllas ignavum , qvi ignavia mca damnum tibi 
dedi Milium i 2lbf auluflä . tit / abfeesfio cz pu- 
tredinc 

5Illfaulen7 cariem fenrire r putrcre, inficere föcor- 
dt2. Güin faulet 21pfel faulet immer Den aRbern 
All / fracidum pomum um cum conragio aha 
omnia a/fici t , i. e. pravaconßrtij cornrmpunt bo- 
nos mar*. 21nfcilluil4, / Wf / inf c ttt o, contagio 
purulentav 

Ciusfaulen/ imputrefeere « putredlnc corrumpi , it. 

pcrtxfum faecre, ÖJTegniucm objicicndo ali- 

qTcm obtundere. 
durchfaulen / puucditie penitüi corrumpi , veter- 



5* 4 46 

no rorperc , otio difHucrc. ©Urd^fiiuluircj / fcfc/ 
corruptio omnimoda. 

(?infau(eir/c^^>ineinfaufen r perierrarepurrcdiht. 
defidii ir. Hei, marcefccrc focordiä. £>a' Gipfel 

i t|t bü auf b<n S£ccb$ l)tueinaefau!e( / pomum 

imputruit ad osfieufara inqvc, 
^rfaufeil/ coinpurrcfcerc, expatrefeerc. (£xttt 

Met über Der langen ^erjögerund ; a 1 1 onc 

rorper. 

3Rif t5" 9M'cnf.iufeu / infTmnl purrercere, adjun- 

gere fc in föcietatem focordi*. 
Verfaulen/ impurrefeerr, vinari rancore, regnitie 

corrumpi. Idrmeß^cxfavkn/ disfolvi putre- 

di»e. 

Unberfanlcu/ fiippurare. Unterfaulunay ©fc/ fup- 

purario. 

^ful/ D«t/ pfo ^fule/ palm , Tacuna, k Sm\/ 
qvi& ayvain pal u Ab tu pytriJa attfr fatida eße jölrt. 
Qvatr ttiam voctm palus dtrivant k Qrxco «*•» 
, vetus , utoilutproprie/it aqva inrercrata» 
(f(U IttnFntDer fid palas fartida. peftilcm , pu- 

; eiefav Cin mit Reiben btmtymv tyful denfi» 
falicüiobfcua palt». <£infd)lammid)fcr Vfiil/ 
limofa , mulco Timer turbida, fordida. QcC 
geucrpful / £ellenpfiif / palus ignea. Avcmut, 

Achcton, Orcu». ÖRcof ifdjer $ftuV palus M.c- 
otica, Scythijc Sarmatic» palus , dicitur ttiant 
"Ott tneonfdie pfftr)«/ ohm Bosphorui Cim- 
morcui. 

^fiilid^t / & PmM/tt ttdf. parerdofuj , limofu», 
lacunofus , paloAcr. ©er Äarpen ftf)meff t pfu» 
ltf<0 ' carpio limum fapit. a)füUd)tC Üßa^er/ 
aqraeincrtc», refides. ^nili|d)C@e(]enÖ/anr» 
paludibiu obfeflä. ^f'i!lid;fc 9M'iipc / lacans 
paluflrif. 

<Pfiilen / Jtve pfnff n/ limum fapere , dicitur tpurve 
<Pfulfd)Cn/ limofum, ctsnofum, pucidum , fpur- 
cum efle. 

^Ulfet/ fa»/ antiq vo ö" Bf Z^. guif / bodi> «reva- 
für SAnDfrauf/ ftecuiUmpro pulvere rormen« 
carift /ff nirraro fumitur. Vtnit a pfui / «yi j/i 
9)fulber/ fScrwi Lätintm pulvis a^A«/ Jutum, 
im^f pa/rif exißat, trahurtt,frd hdc originaiio Un- 
gut abtß. 3u Wülfer reiben / in pul verem redi- 
gere. €ine ^tabt $n Wülfer verbrennen/ urbem 
igne dcicre. £>cr .Herl Tan fein Wülfer riechen/ 

pävidus, timidus cft.ad corufeationem pulvcri» 

§vrii eatimefeir. Da? Wülfer onjtinDen / bat 
;euet in^ Wülfer Heden/ fubjiccic ignem pulveri 

aitra- 



447 



Sa 



44« 



nuraro, fuc&ndcrc pulvcrcm. ^lllfcf flllf bie 
Pfanne fdfujftcil t cOncham fclopeti, pelvuulam 
sormcnti incfcare. gilt I fürte mit ^Hilter lu< 
Den/ tormentum pulvcrcpyriöonerare , implc- 
re. hülfet in : d)dt. OD« malen / pulverem vj- 
rium molcre. ©rob tylll'er / pulvis groflus. 

tflein- lubtil/ ©&« o,ebr»nt fltolfeiv flor« puivc- 

r Ii. (g tiU Wülfer/ pulvis pyrius uibdolus, clan- 
deftinus, (ilens. 

tUliUnpillff r< pulvis ophthalmicus. Aicitur ttiam ty- 
pus minurus , ut parvus antiqvus Ö> fradtiuneu- 
Uliterae. tofltpillfcr SBeiOflrpillfcr/ pulvisbc- 
eoarticus. SlMrtd) Ober $Ü(l)fenpultcr / pul- 
vis tormemartus. (gnreid)- oCer Oeftnnnqf?; 
yutfer/ laxativus, folutivus. ^Itc^cnpulfcr/ 
«Weufepulfirr/ SftlttCflpulftr/ arfenicum , auri- 
pigmentum.fandaracha. 5ieb< TPtllfer, febri- 
• In , antif'cbris. glajipulfcr / pul* 1 « contra dc- 
fluxiones, phlegmagogus. ©tdjtpillfer / po- 
iagneus. ©iftpuifer/alcxipharmacus, alcxi- 
cerius. ©elt>pillfcr / lapis philofophorum. pa- 
nacca. ^)aubtpu!fct/ pulvis crphalicui. JXij 

. pulrVr/cordiatis. J^tlircnpulfiT »liki-^WW 
raudVponipholyx., nihil album. j£)U|ipulfcr/ 
pulvis contra rusfim. Jgnrpilfer/ pulvis Cy- 

Etui«, jfn pfpulf ei' / pulvis ad ftrumam. ic 
cvpulfrr / hepaticum CDtviQctipulfcr / ftomi- 

eh ictis. tJiicfcpillfcr/ fternuratorius , hellcho- 

ius. V»w»rj>u' , cr pur2ans. ?{eueberpulfer/ 
•doratus ad iuffitum fJt'frpulfiT / contra pe- 
llen», pert.lcntiahs. SRuhrputfrT / dyfcnrcricus. 
<?d)lrttUM!lrVv contra apoplcxum. v~ (I)lVilK 
V IHl^r/ diaphoreticus. <8u>1lref Jf^lftntnb $ul 
fer paregoricus,anodynus, narcoticDs.<£d)iejj> 
pillfcr/ pulvis pyrius, (^lutfpulHX/ pul»ispy- 
rius groflus , rtl tormentanus. ir d)tvinbe(pn(> 
fer/ pulvis contra cafum. <^ (f>Trvi i^ftid) i |Mtlf<T r/ 
_ «achc#icus, contra jphthifin. ©rdrfpulfetVpul- 
vis imperatoris. <cr fciltpulfcr / contra calci: - 
lum. Sra&npulfcr / hyftcricus. I? topfpill 
fer / adftrirtgens. $rr. 'eplllfcr / partum pro- 

movcns. SSnrntpulfcr/ pulvis ad vermes. Jan« 
pulfer/dcntifricius. 3nnbpnlfer/ efea. 
JJuIferlctlt/ fcrtS / dimin. pulvifculus. Cr ü" IjAben 
tbm ein <pülferlein beigebracht / venenucn ei 
prxbucrunt, venecurunr pulvere qvodamexi- 
tiaii. 

f^lllfcni / pinfere, pinfäre, in pulvcrcm redigere. 

BctÜfert/ puiveratu*. C riMiitVifcs Simmt 1 !/ 

helfen/ irv.fiY.il/ pulvis iinnamomj,caiyo- 



phyllorum , croci. Jerpftlfern/ pulveniare. 
qvod ttiam Germ*». <Diilt>eri|ireil in rc medac! 

pronunciant »contcrcrc pulvcrcm. 

^ulft-niaej / JJuIfer ijirung/ Serpiilferuna, / t>tt/ 

pulverauo, diminuuo. 
plllfVridlt.' J.if. pulvere us, pulvcrulentus.inpul. 
verein redadus , comminutus , tfaav. ad mo* 

dum pu Neris. 

33uifter7 tu I pardalus, eß *tk, »iä, lUbirj 

duu. 

•^fllim / t>cc / fpuma. ©er Ncfe gaura vom 

SPeme/fluccs. 
Samuel! ^^<ümtn/fpumui,<pumdccrt. Cujm 
comftfitttm : 2lbfCHU1cn / de(pumare. Hir.c cm 

abgefhimter Zebelin / nebulo cxcrcitatisumus, 
impudentisllmiuneqvam. Ljlenim '}{[ ar'Vunit/ 
acutus t callidus , veriatisllmus in mahtiä. Hute 
tutm vrnü §uumlr)|fel / fpatha , rudicula. 
5f inner / Oer / funda , fumeuhu , ^rö /apii« jaffasji 
(ur , retc . jaculum. 

Jdtlfl/ &t*/ p'«r. -JCllffC/ pugnus, manu« 

comrafta tri comnreflä. ; nie u mit Ruften Cib* 
fcMv^i n / pugnis aliqvcm pcrcutcrc. Vitien mit 
t>Ct Sauft AH trn £(tt f?0§cn/ mgercrepugnum 
in ventrem % pusnts confcindcrc. Oie haben 

ftd; r-cr ber ^au|t luiicinuttbet tjefcbjn^en / duei. 
lo confiixerunt. (£x hat einen <z tvt Por bet 
Q vi U f t befemmen / Hngulari certaminc iclum cx- 
«.epit. (Sieb ruii' riOungrnmit gniüni ''cM^r,fn/ 

E 



u£nisccrtare,ic mvicem conrundere inftar vi. 
ishmorumfetvorura. (Sitte ^ailfi ItltU^cn / fa- 

: reimet 



cerepugnum .digitos comprimere. (Esrt 
\\ d> / Mit eine >>>• uk an; ein Sluoe/ nihil ad rhom- 
bam» non qvadrar , aliena funr. Einern feine 
f&ittt tot tcrgau(l abfdjlaijen/ poftuiau pro- 

tinus reeufare . preecs fine ulla cxccptionc pra&- 
cidere. ^ i£f ijeht iLmrorl vm ber 3>-u!r . parvö, 
Tf/nuil6 negotio remexpedit» optime, citra 
dirÜculrarem ei procedunc omrria. Hut tet 
^Uüffrjien/cpugnocdcrc, lajriSacnficare. J>a»* 
5vcd>t fteftet auf Der Sauft Jus in armis fitum cft. 
Serüj »cn tict Sauft/ agdis indulhi!. 
^euftlein/ Wimm, t»;* / pugillus, pugnus minor. 

(Smcs 3iu|ilciuf: orr^/ pugdiaris. £r »lrbe< 
im' Scitftlcin Kufjaw in £rui gaudebit, tacitus 
feeum hilarcfcct. 
gj^ti i g.uiftid)t erf Scnililid) / aJvtrb. in 
pugnum compreffus, contrarius pugno, pugil- 
Uris. £infaufti|)e8^|/OYumpugillare. lim« 



449 



Sc 



4?o 



fcitlf t(l / mancu«, ummancu. 2i?:n* jmgericfrf 
bat/ Der umü c?' KU'ti^ haben/ cui plus licet q»am 



3llrt.febern/ cilia , pili e palpebris en.ui. 9tticrf 



par eft, plus tuIc, q »am licet 

Stllftel/ 0«r/*iüi^>CUf(t<l/ mallem metallico- 
rnm. Dtat:>r rttarntTcftut., cla'J, mallcwt milita- 
ri*, ein ICJfdhattan/Opuifnobk etuun geu|rllng. 

^firrdiMi • muldarcaliqvcm Ja m * fnftibut ; binc 
^CllftttlttJ / Ott/ iclopctum iwjtirunum , -5'pii- 
gio/fH pugillaxc. 

3<&et/ w«/ p/iT. 5cbcrn/ p««« . pt»*»» 

calamus. intiqvo fQttx I üolhu't gieber. '»» 
pmnuüit lo<k Gnmjtm* eturnnum gtJr / frtfertim 
it. .Saxonia* , imi /-)l/.tA2 pramt «c Utur , 5< /or/ajfr </* 
« fahren / colli , vchi ,/rraii ävt* vrbuntur in a*- 
retn pn.tatum lernivtt. 55untC gebem / pennse 
discolorcs , variaix , cqncolorc«. &ilf C geberil/ 
canna ampla , penna amplö caulc. vr vi'<m< ge» 
ber / penna cufpide tenuit. ©robegeber/ P cn " 
na mucrone craidorc. jfllK unb banc geben 
nitidö * rirmö caulc. gertitje gebcT/ penoa 
egregic habilu. grenibe ge & ern / plum»a)ie- 
n*. 8« &<™ qctPilincn / plumcfcere. £)ie ge> 
DeM n^cMcn lüifber / penn* renafcunnir. Ar « 
Dtrn prüden/ oeer rupfen/ dtplumare §c. 
tvrn ableffii / adulari. gebern lefen /. c«r*m r/1, 
cum fomnolencia negotia tra&are. geber auf* 
blafen unb verreiben/ meerta fcÄari. (Einem 
eine geber Durch, Die SRafciiebn»/ palpumahcui 
obtxudere , fallere , eludere ahqvem, X>ai 
95cttc wrlicren i unD Die gebern fueben / magna 

ncgligcre, parva autem* vilia qvjcritare. vltl 

Den Gebern fennet man ben 93oa.el/ ck pennii 
cotZHofcicur avii. Einern bic geberu bcfd)nci> 
Den / iocidere penna« , reprimere aliqvcm , po- 
reftatem alicujut imminucre. gebern fcbiieibcn/ 
pennaiculcellötemperare, paraxe. (rfbaben/ 
icvigarc . (cabriciem pennae abradere. (Spalten 
Ot)Cr reifjett / incidere ( Bndcre per medium. 
e<Ötu»!cn i o&ct eablic&r autfebneiben/ caput 
penn» antrorfum * retrorfum recindere , ut 
nie biturcatum. ©ic gebet (triftclt / ooer fpri» 
«et / penna chartam a tramen tc refpergic. ©iC 
Stbet binber^ Öbr )t«tfO/ < U P« auriculam pen- 
nam reponere. gebcW Mcuntur ftum capilla- 
oienca in gemmii am oryftallo , *li*t fr&ur*t 
Bcäd)«: u. Acuntur gebern b> Srberlappcn / 
formidinei fern da«. //. SebCT -vocai-.rr e ? \- 
(Vinnum. Sic retinacultun fr* , Vit 
ffX>il/ penna numaiAlur. 



febern / penna; aqtiiinae. ffytiftbttU I fa* 
©topfelfebern/caule«, pennar fangvine*. ¥Ä<b> 
fenfebem / pennae fclopccorum. SBclifebevn/ 
alw (agi trarura. ^••fffebf m / penn;« veftitriecs. 
Rlpifebern / pmnse pifeium. filfiijelfcbcrn. ala». 
i^OCT' OÖ«r 3Ccict><rft'berH / penn* ardearum. 
^alleitfebern / peunx biliöse : fid rtiam pro con- 
v unk 4c coniumcliis fumunlut, @JUi)ftbcru/ la« 
nugo pennarum in aviculit. J^anfebern/ pcn- 
nxgallorum in capice, dicuniur Cfifhti circa 
Collum au/rm juba. ^faucufcbent/ penn» pa- 
voninas. ^Jflaumenfebern/lanaanrcjina. Sttit^ßj 
febcr/pluma, fafciculusplumcut. cnfra galtM. 
^ebroanfebern / plum» cygnt. CrdMuciumfe« 
bem / penn» inferiore« caudam Krmantcs- 
(S4>nKÜI^febern duuntur ftraminain pihsc< vc- 
ftibus hatremia i ftd tint (rt^tOCin^fcber etmm 
dxiüur fparus , tclum venacorium de agrefte. 
(3c&nJtngfebern/ plumaercmigcs. OdjreiDfcber/ 

calamu». ^d)tl^fcbcT/ feriptura apologecica, 
mihi drfrnftvM. (Jonnenfiber / umbrclla , um- 
braculum t plttmif. (*trflll£fcber/ veennt ttiam 
$ttf artefeber / pluma irmthioni«. ?tP(fcbcr/ 
rubellio, Ö* erythnnus, pi/c«. (Bpieaclfebern/ 
fpecularcs pennae pavonum. ÜBotlenfebcrn/ 
idrm qvod pflauntfvOcin / plum« molliorcw 
lanugo plumofa. 
Jcberlein / t)06/ diwm. plumula, pennula. (£r 
mufiaKeiococ ein geberletulafen/ undiqi dente 
malcdico carpirurt contumeliis ?ejratur. 
gebe^n / tß * Gothko gitber / frttjvemuu^ gieberi 

duiiur, plumare, pennare, plum» inArucrt: 
HAbmtutUdmComoofüi, airifebcrii/ y befebern' 
plumii rarcire. faiefti Äu^n ijt tDOt beieber t / 
culeicra hsec plunus turgee , probe plumis farcla 
cft. 91uf einem unautfgefcbrrrem 35ctrc UbUv't 

fieb^ar unfanft / inftraguloplumi* haue fatii 
munirö graviter cubamui. ©CficbcrCCt /itt 
gefeberter ^}|efl/ fpjculum pennarum , tclum 
penni* munitum. (&nc ^aenewol fiebern /cau- 
tämadornare, esornarc, (uperdiecre. (£ntfe< 
betnpor/.r/l,prop. pennas incidere , dcplumare. 
aieUpb. potentiam imminucre, 
^Cfl^Dtr/ X>M/ »olucre tcgmen^ü^nfli'oy S** 
tcr/ penna , pluma. ©cjicbcr cirtc^ Unnper I iJ 
rotac verfaciles horologii. iumvenbi^e Oh'' 
fieber «n einem (£cf)lof?C/ intcranca fer» , tendi- 
culi interiorcs clauftri. &a* (3eb(oi »|t PUn 
g f «nf«i 



HU tai inrt finrfcn ©efieDer / fcra h*c tcndiculis 

Ar pcnnis cgrcgii» inftrticla ed. 
3ebcricl)t/ fSfrarb gieberid)t / plumofus» plu- 

meus, pennarus. 2Ser JÖettC mac&t / tvirD fe£>C» 

rirf>f . plumx adbsetcm ii> , qvi lecxum Her mint. 

§f Der id)f J£>ar l capillus impexus, coma plumu- 

Iis mixta.plumoiä. 
Sitticb/ ©et/ contfüum -x$c&crtdj/ala, pcw. 

remiges alarum. -Der 51Me r breitet he %\ t tiefte 

aber leine jungen ans / aqvila & fupra pullos 

fuos \ i brat. -Sittich metapb. qvoqve de ventofo 
ac in am dicitur, ui : <£r \\\ ein löfer gi trieb / levis 
bomo | nebulo , ncqvam eft. ©ic f idv Ded 
*H>inDc£/ ventorum al.x. 5>ie gtrtid/C au Der 
ftß inhllülen / «/ui* de £lftejcl / alx molatpncv- 
maticas. /jUtic») etiam pro defcnfioDC y pro» 
teciione «tei /o/ff, t/rmßj pro limbo vcftimcnto- 
f um, flleiDer» /Tw Kocf fitrfcJ,. 
JCg/ fCgCn/ gefegt/ Terrere, purgare, mun- 
dare. JDie <Ctube fegen / hrpoeauitum , pavi- 
mentom venrere. Stiefeln fctJCR/ oereas pur« 
gacc (Sdtcm Den Wentel fegen / emungere ali- 
q vera argen tu. T>K (NKhu )t fegen / vafa de 
fricare. €inemben Begen fegen nnt) ausbuhen/ 
cxpojireJr purgarc gladii laminam. 2)ie3fta< 
fe fegen / craungere narcs mucciniö. <panjer 
f(i]C\\/ p'opi i'e qvidrmrß expohre loricam, nxUph. 
gutem ufurpaturpro cxagitare, vex.ue, urgere, 
perftringere aliqvera. £r t|l Wul re cht gepa 11 jer 
fegt roorbetl / pfobe ludificacus, exagitarus, illu« 
fus cfT. 

Jeget'/ t>ct/politor,expoliror, purgans,everren$, 
rafor, fricans. SBcutclfcacr/ crumcnifeca,«nn- 
cicularius ES" nov6 vocabulö crumenimulgus. 
35nimicnfeger/ fontium reftirutor , cutios aqva- 
rius, caftcflarius. £arnifdjr"eger five <paujcr< 
feger / «xpol itor armoru m. (2 d>ei§ba u i feger / 

modeßiuf ^etielcinfeaer/ foricarius, latrina- 

t im. Riffen« $aftc nfeger / faccularius, pecula- 
«jus. <£ctyad)tfegcr/ eßpifcitvtik, muftelafos 
filis , feu Taria diUm. <£cf)0nffefnffger/ repur- 
garor fumar ius. £ cbivertf'egcr ' macbxropccus, 
polio. StaDfegcr/cxpurgator ftabnlorum. 

geget/tuö/ ü- t>ö» Segelfe/ pargamina.purga- 
mema 1 rejectamenw , qvisqvilia» , exverrae. 

Segung/ Regeren/ ©.'«7 purgatio» munditia. 

$egid)t/ & *h*rb. purgans,radcns t fricans, fi5" 
rafus, inCricarus» expolicus. 

tluefe u en/ expurgarc, crerrcre, emundarc £t 



nen au» Dem .p.uii'e herauf fegen* foras eliminare 
aliqvcm. QÖieDerau^fegen / repolire. Qat 
Qlnsfcgen/ Die ^lusfegung/cxpolicio.cxomacio. 

9lU!>fcger/ tKr/ evernator. 
Abfegen / decergere, emundare, elucre. Einern 

Den taub abfegen / vefttmenu (copit , tue ver- 

riculo de? errere. Slbfegting/ 0«/ cvcrriculam. 
^Urd)fegen/ iA. eßtpmdyiüÜtAtn I metaph. fignificdt 

reprenendert, emendare , corrigcre vcrbis aipc- 

ris redarguerc. 

üeaehfegen / vm«ndo feqvl. gaolen OÄägDen 
nuij; man immer n:. ch ot>cr vorfegen/ aacill* 
deüdcs vetren Jo dt tcreendo ab aliis perperuö 
fublcvarivolunc. ^achfe ier in vexrendo as- * 
fccla, Duicbfcgung/ xcpoiirio , expurgacio al- 
tera. 

Uberfegett / interpurgare , obirer dcTcrrtre. JDet 

i! 1 1 ft nur uberbin gefeget unD 1 1 1 du rein / pileus 

negligcnrcr deverfus fatis pulvcrulcntus ad« 
huc efL 

3ei* fegetl / diligentisfimc TCrrere , verren A o pluri- 
rnüm operaeinfumere (gic b^t l-d) beute »Ol 
(erfeget / tocum diem in tergendis * mundan« 
dis rafis infanißc. 

Jc()D / JeWe / w p'«r.5cWcn / <** 

Sö-tb fc^-tbe / 5«xoirice ^Clbe/an tV ttUm 
tnvum vocabulum feida» & bellum, clxrigdtionem, 
indiHionem belli , 13 immicitiae teflata fignijicat . Eß 
etiam 3jthDe/ tempus ipfum belli cjusqrc dura« 

tio. ©i; babeu eine ^sebDc mit einanDcr / Iis in- 
rer cos orra cft. II r febbe / prrpne difCdationis 
c5' hoftiliratis denunciatio. Sed bodte UrfehDC 
Jf/n/liceneexuluonis/rvr fecunratis: 1. e. obliga- 
tio tut ita , &elogium de non wiMcando carcere jure 
velfaHo. Et , qvia ratio analogia non fatis conßat, 
qvod vox Ul'febD / ciim fecuritatem denolare debeat, 
txllt/ Ö^§cbDe/ tanqvam contradiüitrai , compo- 
naiur.totemmfignatuBum, genuinum, B^fbW/ 
bellum : bitte vatie* alii (0tvnT>f alii VlrfriCÖ 
alii llrpfctte/ alü Ö>rn?eiOC feripferunt ;Jed fal- 
va res tß. Ubrfcl)t>« enim, licet boßilitatrm fem 
ojfrtifionem primariam indicet , qvia tarnen eam ab- 
y.trat iuqv fitut , &ita fecuritatem praßat judiei»ae 
cautionem juratamde non offen dendo ; ideo re&ipa- 
cem certißimam fimat, fc> UrfebDc dicitur , ficuti 
Belgit (Drlog bellum eß , fvod tarnen fignat Utlid 
$tt/i. r. t>os ^aabtqvafttet/ubi polius fecuxi- 
tas , qvam bellum eß. 
JcbDen £y bcfcbDen/ bellum mdicer«, denunciare. 

ad 



)3 $C S< 454 



d arma dcfcendcre , conccnderc armis, de me- 
Mpb. fraudare. 

>ber/ &et/ fecialis, clarigaror , denunciaror 
»tili .hoftis pubheus , bcllator, diffidator. 
(tjtCn/ rßaSityCn/ovodenimantiqvittuper l) 
blum fertbrbatur , i.i in vocabulh innumerk bodte 
*r d?. pnytur , «f ; 0et)Ur» / 0*0* / $Io|>/ 

f lod? / Vier* / the* / ntet / triebt / tc geef)» 

CH eßanomalon. 5feJ) fcä)tt I Dil jld)fc/i / CT ftd)t/ 

Dir fct&tcn/ k. 34) föchte / icl> f*5<t>te/ ejefoejfen/ 

rugnare, dimicarc, digladiart , dcccrtarc, lu- 
fem : Olim erat praslio ccrcarc, manura cum ho- 
le conferere, infttufti acie depugnare ; Sei 
C(5)U\\ hodvtetiamnotat : cnm , conari , it. verbis 
ontendere, concradicere. Tandem festen 
\vefignat oftiatim vidum qtasrere, ftipera men- 
licando colligere , ut vagabundi folent. £a pfet 
ingrcifirn / ifl bfll& gefahren / audentes forcuna 
uvac. Um itib und £cbf n federen / vitam cerne- 
e. 5luf Der gecht febulc mit eiuem feebren / digia- 

liari cum aliqvo in pabeftra. ^Bieber ©Off \\\ 
\\ä)t\ü fcd)t(R/ contra omnipotentem niti de- 
ncncia cd. £t tdpt tid) rottcr ©ettmlt nicf>c 
DOl f(d)tett/ diflkile eft contra vim dcccrtarc. 

Ix ficht noeb mit Dem ctßen (Scbmcrt / nidis ad- 

tuc en in negotii« poüticis , proit.deimprudenti- 
tu&novk pr adick , q-vi plerumtfa ettet impetuad 

nortt ftntntur. (Er füfct mir Der Qirmut / cum 
aupertate confliftatur. (£r WenÖ fclber ltief)t/ 
nir n><m er fiefrt / luäatur cum larvii , Andaba- 
arummorepugnat, geexten lernen/ palaeftri- 
is vacare. 

f)t(X/ t€T fplar. Die gedjfcr/ duellator, pa- 
eftrita i pustl • athlera , gladiator. //. lanifta, 
vi proprie $cdtnmci\1tt rfl. (Sin gedjter bei 
atlt^cn ^djmertf/minnillo, tnachatrophorus, 

jcd)tcr ben Verbrennung Der Xobfcn / buftua- 
ius. gcberfecbter/ gladiator pennara» faßio- 
its, ficuti IHörfßbrutet iifüwr Alartian* fa- 
pladiator. ^ciftcrfcebtcr / lanifta. Ä'lüpf» 
fd)ftr / pugnator . colluelator. ^linDfcdiicr 
Lndabata. (Srjfc^frr/ lanifta exercitatisHmus. 
jauflfc4)fcr/ pugil. #tmftfcd)fcT/ gladiator 
obili». greoftd^ter / lanifta pmilcgiatut. 
^ d)mcrf fester / rompha»i pugnans. Söprfccft« 
er / fubathleta, fubgladiator. lt. propugnator, 
vi etietm <rpp 

:d)tcv / vittlitigator . rixofui » altercator. ^uu< 
mfcd)ter / rabula. gcd?«r mit btn mitten £ie 
/ bcftiaiius* 



3ed)tUnQ/ Ml / fimplex in ufu non eß t fed pro eo dicu 
mm, &A6 <3f fCC$fC/ 8cd)tCll / prxlium, 

J>upna , pugilatus, conÜiäus , congreflus. ^ in 
chlal) rc? geringe* r n -Vehr c / veücatlo. blutig 
On'Vdjtc/ praelium cruentum. ^Da* ^C(!}tea 
mit Den mitten gieren / damnatio ad beftias. 
€in i»eifelr)af"t ©efed^te/ Mars dubius , dimica- 
cioaneept. ©cfed)te (II §u(j/ confliftio pedc- 
ftn«. 3u$fer&/ eqYcftrn. 3« ^ nt, /campe- 
ftri«. §tl £ßilj?er/ navalif. (Tin GfriMi frvt 
<T pic^cli]t'fcd)tc/ pugna umbratilis, imaginaria. 
<£ill ^piegelfCfbten / ttiam proomnijoco & fpecie 
veri ac fimulatione fumitur. (£<fcd)t y er in £ iMuv 
monomachia * ducllum , fed tarnen fingulare» 
<Ditf t$ed[)teil gebt OH / res ad manus arqve pu- 

f^nam venit. d) v :n w n li'Vduc u / pundano- 
a procurfatio , vciiratio v levccertamcn. ^Dill p 

©ei'ccfyfe I) -.f ein €nbe / pugnata eft pugna. 
Übung im ^ed>ten/ pugilatio. 
Scc^terifcb/ ^e^terbaft / ftedjrcru<& / *dj.&adv. 

gladiatoriut» praeharit. praelians, certani» dimt- 
cani, pugnans: item athictice , pugilice, palae- 
ftrice» pabritrirarum more , pugnacitcr , certa- 
tim. i£X fld)t unfcd)rerifd) / ufusarmorum tu- 
dis cft. 

^Ibfecbtcn/ cerrando lucrari, dicitur etiam Qrrfcdy 
ICH/ pugnandoobtincre, vincere. Slbfccfyten/ 
fid)abft'd)tcu/ oyop/e eß , claiTctccrc, dcfatieaxi 
pugnando. (i? ut eine grefe ibeute cv \ ehren 
morden/ fpolus ampiisfimisaucluseft hac pu- 

gna. jöie @ottaten baben i'uh gan) nbgeficb« 

teil/ milcs viribus corporis pugnando exhauftut 
eft. l£rfecbrung/ tu/ viaoria,prasda,manu« 
biae. 

Auflebten / negotium faccfTere , tentare. 2$on 

Jt^ranfbeit augefomten merben/ confliÄari ini- 
cjvi valctudinc. Milien mit Kriege onfechten/ 
bello aliqvcm tenurc. 3$aä Cid) ui ä)t a n fiel) r/ 
Darum befümmere cid) niehr / qvod ad te non 
pertinet, illius curam non habeto. (£in 2tD* 
gefcd)tcner/ rentatus, mclancholicus. 

2Infccbfung/ Wtf exercitatio, res adverfae, tenta- 
tio» it. apnetitus , affeclus. .Die 5ln fVcfcr m im im 
5 a um halten äffe Aus comprimerc. ^-pjV 3(R< 
fed)tungcn baben / tentationibus malignis exer- 
ceri. 21nfcd)f uni) glcifcfjf^/ tentacio carnii, 
be*@rmtKcn^/ morrusconfeientise. 

2Iulfcd)ten/ »Berfccbten/ expugnare, depugnare, 
tucri. 3d) mill e* mit ihm fdjrn au^feeftten/ 
difeeptationem hanc cqvidem tciminabo pro« 
gf ij pedienn. 



455 



Sc 



456 



pcdicm, ad exitumpcrducam 0pt.1t um hanc Ii- 

tcm. SQBcr aUti m\<d)ttn wiB/barf fcin6d)n)crt 

wchf cinflccf Ctl/ q vi omnia propugnarc conatur, 
in armis coofcncfcat, oportet, 3il£fcd)tUlt<] 
cerminatio litis, felix pugnaeexitus. 

5Dur(l)fid)tcn / per hoftium aciei armii penetrare. 
€r bat jid) üblich burehgefuebun/ honeftc & ani- 
mote vim hoftium t regit. 

©CUfnfc<^tcn / /iw 2ßicbcrfe<&fcn/ onponere fe, 
contra irc , pro pul faxe, rcpcllcre« refellerc, con- 
futare. SBcnn ba$ g(ci|d; uid)t iiMfi?cr fcdjicic ■ 
fo WÜrbC bet ®Cift balb gemtunett/ fi caro adver- 
Jus fpiritum non dimicarce, fpiricus facile vidor 

eflet. ©caenfedj ter/ M 2Biet>crfc<bter/ adver- 

sarius, parsadvertä, ancagonifta. ($cactl' O&cr 

&ßifbei:fcd)(Un<J/ contradiÄio , oppoGtio, pro- 

pulfatio. tt>ii auf 2BicbcrfC(h/tCn exponitur s 

In qvantum de jure. 
j£)in> unb herfcehtCII/ proprü coneurfare, conten- 

dere . catachreßice autem ofcniim mendscarc, va 

gari, ftipem petcre , notai, 
ÜJ»itfed)tcn/ iKicnfc^tCIl/ comicern, focium in pu- 

gnando efle. Sföit* Ottv Deibetifechter / com- 

milito. 

©orfcd;tcn/ ü. qvaftrfl ac »erfechten/ propugnare, 

. tucii, armis defendere : £/ SBtcDcrfcd^ttftt/ <" 
giiA fig/t'ficaiiont , netat : redintegrare pugnam, 
Arxliumrcitcrare. 25i i r|Vd)ttT / campiduäor, 
antefignanus , capiraneus. 

Htni'ü'd) teil / tft pugnando fuperiorem ficri , pri- 
ma s terre , vinecre. UbcrfcchtCt / fortior, 
rahdior , animolior. 

3ci'fcd)tCll/ ad fatictatem usqvc cerrare, pugnando 
defatigari , delafläri. (£r bat jtd) gaU} jt'Vfcd) 
teil/ dcfatigationtcasdcre defiftit. 

}^lld)ftl/ MC gladius, enfis, fpatha, clunaculum. 

Cittem mit ber gudjtcl ünibcn jtopfbrrüm tan* 

jCH/ machaerä capur a' cujus ferire. 

güd)tclf H / gladio ver» ^narc. Eft &compcfit. 
Scrmebtflfl/ vuliicrarc. uiio. 

glld)tclcr f confertat^ r , pugnator. gucbic* 
hing/ dimicatio, qv* gladiis fit. 

&Cl'tt*Cn/ qvod omntt frre ptr © fcributit , ^rrn/i a 
latirtoVcxvc :ftd hoc mfrumftttiwi eß a gc^DC n/ 
/!x»f Scdjtcn / £5" pioprir tantare , huc atqve illuc 
diArahcrc, molcftiam exnibcre, üfm caviüari 
w 4a t t poßmodum qycayr aJ \nait, irttfiontt ludi- 

brux transhtuot <ß, iber brocke n fetiret raitb 
ti dj» / nie im penntuauuodum nuki tA , coatu* 



macitcr mc torqvct Sc exeruciar. «Dil* Cimitlt 
fetivet bi( £(UtC am UICificn/ inopia inimiciJime 
homineminieclatur. fcmw Jpi'ircii lapcil |~IC^ 
nicht VÜI fcrircil / magnates exagitari ic non pa- 
ciunror. Du fcprtft ein n>cuij }u greb/ aliqva»- 
t o accrbiüs in nos jocans. 
^'.'MUi Oer / exagitator, excarnificans, ittm lu- 
dio, «villator, fannio. i|: etil rcdltcctcutd 
fe Viru* Carcinoma est virtuoforum, fubfannaror 
hominum. 

gcjrirerci)/ c5 Serif Ung/ Die / moierria, «xagirario, 
tribulatio, cruciamentum, cruciatio , tf.lubtan- 
natio , ludificatio, illufio,dicacita«. (£*s pfictU 

ou< Scrirerri) gern (£rn|l iii reerben/ Tanitudo 

tidicularia faspiufcutc cum acrimonia commu- 
tarur. ©<r öCjrircrco nicht »id / vipera , Cbi- 
lare defifte , dctinc fannarum. ge nveven tre» 
ben/ ludificarcaliqvemdiclis, facetiis perftrin- 

gere. ^fbr grebf gerircrci) wiDcr cir.ru t>crfu« 
ren / molcftis fcommatum aeuieit lacerare ac 
pungerc aliqvem. 

gcjririfcb/cf'Jcrirlicö/ *<tj.&*Av. dicaculus, pc~ 
tulans, faectui, feftivus, ÖJ": jocosc , facetc« ri- 
du-ulc fake. ift ein ff pirifcfje r CKann/ face- 
tusv ridiculus, dicacitacis plurimas ed. 

JtfaC / &i«7 />'«'•• Clt / /«8« fxo/ici« 

i<^o nomen perf£>rinum , jatiutn a ricus , qvoiiAtm 
ßgnifi(at. ©cWntrSfiacn/ ficusaridae. 
De/ uurrife / ihm fd-.uuv.ltc grtgeu / manic». 
C£m .Heb mit gricjCR/ mafla carycana , palarha. 
(etmetrobgeiaen/ fifeina ficorum. ©rünrgci» 
gen/groflus, groflulus , ficus ver na. * giflluei» 
tigC ^cuien t fici prsecocet. vi ft 1 V wen / giandea 
tcrr:e. £)bl*fciarn/ alapas , colaphi. <£iltem 
£)()l'feiaeit geben / colapbos alicui impingerc. 



<|Jff ibfriijrn / fimu» cqvinut. geigC riiam pr# 
cunno /r.( membro muliebri ponitur nertmtn- 
qvAm. Indtfbrafu , einem biC griflC WClfcil/ nafo 
fufpendere adunco. medium digicum oitendc- 
re. hßtmm fanrut gtniu , qvodgtßu fit , non qvi- 
drm cironü, atote ulii aftni, aut cank ltngvA,fed 
poütck forrtütoar , per duos prioru digitos , pur« itj, 
dierm itfwdium , nutnu etttrum contprefti. 

$cig/$eiqc/ feiger/ fcigetlec/ 

dus,imbcllui,abjcclus, mulscbris, inftrenuus. 
& ifl ein feiger Äerl / levis armararx milcs. 
(£ine friac SJeemrae / aunculä infimä mollior. 
(Einen fetac macbm/ animi molliciem alicui im. 
primcrC)fiijniutca aauni coaYcllae. gciae 

kve^cn; 



4 



>7 



3c 



Sc 



458 



DCr&ClW defponderc ammum, animd cadcrc, j @fc!f fcfl/ etiam anima ipfi renaliieft. T)\t 

rangi , dcficcrc. geige fcon / animo angufto * j f^lingfer iß feil I WtY jlC BUr haben tilgte / ven- 

mfillo efle. gcijJC rfj*wn Adverbial, rft : eimide dtbtlis eft hacc puclla , modo licitator adfir. 

uuliebritcr. Jreu/<5HaHbenunb@ered)tigfeit itf&eö ibmfcfl/ 

gcr/0«r />/;//. muliebris, meticulofu«, abjc- addiftam prccio habet fidem , omniaqre iura 

rus.muWcr. (£tn geiger IVtrt» nadj hoben ©in» argentocxwqvat. geil feon / profrarc. geil ha» 

Cll niüty CCad)Ccn / ammui haftu» nihil , qvod l btn I venditionem faecre. 2üolfefl / YÜis pretii. 

n laude poficu na cftVpcOabit. SBolfeilr 3eit/annonae viliras. €*ifiibmnfdt)t* 

kji(jf cit / Ol« / y OlC giHft / /i-w geigbrit / igna- 1 tVPifeilere aU Ote peit / nihil ei viliüs q väm rem. 

ria.mollitudoanirai, abjedho, langvor,mu- j pusexpenditur. Unfeil/ non Ycndibilis, ven- 

iebrita«. ditioni hautexpofitus. 

gidt>C / adj.tdem qvod £«!£«/ fubUmtiri/tf adv. [geilbarc# fctlf)aft / t/.feilfam / aij. &adverb. idtm 

gnavitcr , molhter , crYctminacc , titubanter, qvodftd/ vcoalis, renale, vcndibihs , venden- 



ubmii'se. /\ii ...hr <&etntlt / meni clauda t fi- 
ulna. 

m\l & compof. Qlnfeiacn/ timorealicpemper- 
cl lere , exammate, cx form mar e aliqtcm. Sta- 
ißAnoßnapptüant , IltttmiDiretf. 

!ll / fcilCU / gcfctl Ct/ "iure, limä polire, 
ricarc , raderc. Aimd eß : feilen/ pro fehlen.' 
State , hallucinan. (Gefeilte vr cfMjjer / limata?, 
koli ix ferae. (J>efe i\l($ / qvod etiam geilffl dtcuur, 
imatura * fcobs delimaca , rafura. Qef'etU / *d~ 
mbiat. üraate .polite. 

ler / Ott / & Seilerin t Ol«/ mas A famina po- 
iens , Imune, poiitor ck ejus uxor. Aittaph. 
frilet ttiam die Hur corre&or , emendator. 5lü6; 

eiler /expolitor. 



dut. 

^Cilfd?Ct1/ licitari, Iiceri , pretinm rei offerre. 
SUtflnffloft Mm nifitaUci/ toat man feilfdjt/ 

non omnia ftatim emuntur , qvorum pretia cx- 
plorantur. (Er iu rtc nicht auf |u feilten / bii 
er^friegte/ neclicendi finem faciebae , qvoad 
ei merx iftaaddiecretur. 

geiffcfjer/ Oer/ licitator, emtor. ©er «rglte geil» 
fc&c'r bat oft ba* »enigftc ©elt/ licitator fre- 

qtentisfimui a pecunia fiepe inftruclus neuti- 
qvam cft. (Ein neilÜUCr gcilfcfcer I cocio, trico, 
arilator. (£U1 langer geilfcljer / cunÄator in 

c mc ndo. <£in langer gcü|'d>er fri&et feiten raa« 

rttlCCSf/ Hiflficilis emtor haut bona edit obfonia. 



geilfd)Ult<W Ott/ licitatio, acftimationiscxplora- 

U /Oi«/ p/«r. geilen/ lima , fcobirt , mfl.tmrn- oblatio pretii. ©te erfte getlfej)ung i|l Wc 

umfdbrile t fvi t^redmn l4tvif>*ntur. (^ifenfdle/ be l* c/ P r,ma ,,cltat, ° tortunatisfima. 

geilfebiebt c^frilfd)enb / 4i;. heitans, emtitans, em- 
WHrütt». fSielfeilfebicbfe Senfe finb mebrenteil* 

f arg / cunAabundi in emtionibus plerumqv c 
tricones funt maximi. 

©egenfeilfeben / contra Iiceri. (ginanber überfeili 

(d)en / plurii licitari , oblationem pretii inten, 
dere. *5feb Krfei[|(ben / licitando cempus pet- 

dere, moieftum eile iKit.mdo. 



imaferri. (^hutfeile/ lima planula. ^Olifeile/ 
tiikt ^Ntifpel/ Tcobina afpera. 
ilel /geilelein/Oas/ dmt. Umula. 

ilung/OU / tj^ 000 geilen / limatura, politio, 
politura, rafura. 

llidjt / adv. idtm ^Wgefetlt/limaxe , politc, or- 
ute. 

feilen / dclimare, defcobinare. ^(iis'feilen / «B- 



narciimamadhiber«. gefciicn v nbcrfe»(<n/ 5ein/ feiner / feinefter/ »h**h. 

idlimamrcTocare. ©ruber bin- unt> berteilen/ 1 
interradere. (Einfdien/ lima cavarc, crenam 



iraa fcalpere. ^erteilen /limando noecre, per 
lere, corrumpere. 

>Ü I Ad). Tcnalit. ? .1 ;■-•>; n ; vi feil / hau do- 
nus venahs , proicripta eft. ©11 ^fetb feil bie< 
eB/ eq*um venum exponerc. Wellie Oiuter 
ii 1 bieten / bona venaha infcnberc. Sfn?a6 of< 
(tlDlid) feil bieten / au&ioni aliqvid inferre, 



niridus, elegant, pulcher« venuftus, conemnus, 
item tener , fobcihv, pertectus. exa^us, £T: com- 
mode , ornate, eleganter , feite, luculenter, con- 
cmne. & i\\ ein feiner $?enfcfy / feitgt eft ado- 
lefceni. Sin feinett 3RügMeill / ▼enufta, vin- 
nula puclla. gein %tOt/ panis (Imilagineut. 
gein ftupfer/ as excoOttm. gein (3olP/ obrr- 

zum fr 11 obruflum, balux,balluca. gein <9iU 
her / purum , put um argentum. geillC h'UW 



coiczjpÜQACS fatetc. S| ift tbm fOfla: fciUC I ÖWb/ tda aum* linu»tcnuc, byflus,flndoo. 

Sf «1 lernte 



459 Se__ 

Seiner Slor/ nebulalinea. gein (Eifcn/ ferri 
fpongia. Sin fein tyitffrmuieil / res fanuliaris 
lautadc bcncau&a. $ein$apir/charra tenuis, 
angufta , Candida. £ j« feinrftc lOJcbl / floi fa- 
nnae. e£« liebet nidjrs feiner / als <inc erbare 
£i'.uf)t / nihil concinnius eft habicu modefto. 
Unfein/ incompofuui, ilhbcralis, male morarus, 
Jcformis, cT; incompoluc, inconditc, incon- 
cinmter, indecore. mm 
geinen/ gefeinet/ elegantem, formoAim efle , venu- 
(täte vigere, forma cleganti praeditum efle. vi; 

feinet rool twn ferne / fpeaem pukhrirudinu 

proeul habet , c longinqvo fplcndcc. 93a$ fiel) 
feinet/ ba$ liebt fieb, aud)/ q?od oulchrum , idem 
amicum. (£i feinet n>el/ venu (tum cd. Ex Aoc 
feinen funt compefiu: 2ibfiiiicn/ rntf einen/ autt> 

feinen / Oerfeinen / ff' omni* notant, deformem 
Hcn, pulchricuJitiem corrumpere, deicre, ex- 
extingvere. Sic dko : T>u ©ctfalt Wirb burd) 
Jhtalflkff »emnfejnet / morbus conficic vultui 
venuftatem. ? er XoD »erunfcinet flflei morrc 
deflorefeiroris dignitas. 
5einc/ £5" geinljeit/ t>l</ venuftas, pulchritudo, 
formofitas, nitor , decor. ^d; bin »Ml fd)!edi 
ter ,y i iu' forma mea medioeris eft, vultus meui 
fpeciem venultatis non habet, ©ie Reinheit 
machet ftPlj/faftusinetrpulchrjs.reqviturqvc fu- 
perbta tbrmam. &ic unfeine / Unfcuif>cic / dc- 
fbrmitas, forma qvotidiana, vulgaris. 

Jeinhcht/ 4ijr8.Ö?^v^.venuftulus. venuftule, 
bcllulus, bcllulc, uns pulchcr.apiä figura. 

proprie qvidem aliqvä for- 
ma , fpecie vtl dignitare clTc notat , verum in pri- 
fcA Grrnunorum lingvi fi mat fraudem & fimu- 
lationcm. Sic Belg* 23t illfen exponunt fingere, 
fimulare, disfimulare, fueum facerc, verbadarc, 
imponcre , fcj* SBiQCMm voetbub 35ciC*Cllö pro 
hypoerifi g^fimulacione utitur. Indetß: 

Sinti/ We/ p/i/r. hinten / glaucoma, fueus, 
aftus, mach in j, ca p t i o, dolus. l£iiieni eine ^ in 
te nucheii / circumvenire tallaciii, fimulatione 
prodere , fruftra habere aliqvem. €r flccf er 
QpQer ginfeit/ ad maliriam dodus, corus fallaciis 
confurus eft. . jd) fenne Deine ginten unl 

aperti mihi jam funt doli tui. Gailt k nob'u mu- 
tuati funt, Finte, &finrjfe, qv*art*t t ßropbas t teeb- 
nas drßgnant, 
^inCWi / tit / qvod Gaüi qvoqve Financei dicunt, 
Jtd mbontm pAittm inUrprettmtur : Sunt enimß- 



g e 460 

nAncH tüit facultatu ÜpenmUt mrärü , &A1*;flre 
de* financei, qvdtflor five prtfrüut tfrarn, 

mei|tet/&arnmernteifinr. Nosgenutnam vo. 

cü figntfiaUionem £5* Qvidrm merilb retvtitimw : fi- 
gnat enim ^inailj nobk verfuram , impofturam, 
mmirum k &rtn|en & glllf itt I qvenuidmodum ho- 
die colltBa & trtbuta vanif artibtu tpauprmmk 
fubdttii fxtorqvrri folent : »tqveiim QlMtti nobk 
eßet cxtorfio pecunias cum umulationc dt hy po- 
crifi. 

njctl feencrari, feenus ducere, debitorem fee* 
norc trucidare, imponcre. ludificari , ufuras in« 
fligcre, uturas in ibrrem rcdigcre ) anatoci(muni 
committere, verfuram facerc. 

§ina liier / ÖCt/ fancrator ,danifta,qv»ftuarius: 
item tuet areifex, deeeptor, impoftor. 

Sinailjcrer) / MC/ %erfura, dolus malus, fueus , mc 
idem qvod $ 1 n f, tt J / dteitur eham V(X& ^ina II } fll . 

Sein/ Runue «Sann/ &?B&nt 1 formofus, de- 

corus. Unde eß ftatltt & fitMt / juvenil« 
adolefcent. ^tn juu.jtT geiU/ levis, tnconfide* 
ratus juvenil. 
Sailter/ t><r/ antiqviimGothkumvoetbulum, cur« 
for publicus. ln.it renk non folum $ rabant/ 

avajt ^ ra f'a 11 ter / etn trabmtet £antcr / fatcl- 

les, ftipator ; fedetiäm GaUorum Infanterie , DM 

S ui;r oll*/ pediutut. gana £5* gobn / pnfei Ttu- 

tonki hngvA numen dominum figmfkäbtm\ 
unde forte ^nfant B'^llfanritt /filiui Ö* filia Re- 
gil Hii'pannrum , tjvaft dommi& domin^e , tta, ul 
non neu (ft fit , htc voaumla k Latutorum Infam de- 
rivare.fian lingvi Sveckä diaboli nomen rß, qvtft 
fit prineeps 8c dominus tenebratum , vcl im- 
mundi hujusmundi. 

Jcmb/ vet/plur. ^Ciilbe/ mJmlcw.liof^ 
advertariui , ofor , perduellii. Ridicule k LxM» 
norum fendo, unde ofTendo, trthunt, fed J5eillD tß 
k ^ebDc/ faida,htnc ÄeÄCttt / geienb / # cont > atti 
^einj. ©erbfifeSemD/diaboIui. ^einl)iu/ l>w/ 
inimica, malcvola. ^eint) fenn/ odifsc. odio 
habere, infcthim efle. &en gcinD belagern/ 

holrcm obfidione cingerc. "D l 11 f$eint> .1 n\uu 
feil / invaderc , cfTundcrc fc , prorumpere in ho* 
ftero. ©eil geinb fcJ)Meil7 fundere, delere. 
93on ber 6 tabt abtreibeu/ manibus propulfa- 
re. ^ie (inb geinbeunbereinanber/ inimiciti» 
Amt inrer cot. bin ibfll feülb / invifus mihi 
elr. QBabrbeif maeht ^tinlX / veritas odium pa. 
tir. Cscine t&k rerjagen/ fugam ioimkii fuii 

injiccrc. 



6i 



3* 



8e 



462 



mjiccrc. jjeinfc befpmmen/ inimicitias con- 
rrahere. ^um gfinbC llud)Cll / inimicare. gum 

Jein&c werben 1 inimican. ©Ottetf fSrcunb uuD 

l Her SDi fllf^cn Dei amicus & inimicut 

dominum. 

fffeilttV hoftis nobilitatis. gtmttffclllb / * mu - 
us. 5lrbcitffinl> / laborum fugax. Ölrjttey 
cinb/ medicamenra faftidicns. $5cl)tfcitlb/ fpre» 
ordcvotionis. $aurcnfcülb7 agricolarum ex- 
jjitator. £$e£beirfeülb/ ofor iniq\ icacis. ft)\U 
f)crfcinb/ contemtor librorum. 25rubcrf<inb/ 
Jio fraterno indulgent. Jßurgerfeinb/ civi- 
utinfenfut. SbunbeSfeinb/fadifragus. l£lui. 
cnfctnb/ Chriftianorum hoftit. £ i J^rcvfoifiO 
jgcllum poerarum. ^bi'iYinCv ccclcbs, Afmo- 
.cus. ^orenfrinb/ dctxaftor honoris & famae. 
; r b ü'iiiD / hoftis juraciu » hcreditarius. £rj 
int) / hoftis acerrimus , gravisfimut. Ratten* 
inb/ frugalitatisAjejuniorum inimicus. ,\i ic 
ritffeinb / turbator pacis. grcubeilfeinb / M- 
reilor hüaritatii. $u$$f(t)rcu^}crrrinb/ para- 
corum contemtor. ©ercdjtüjfeitfeinb/ inimi- 
isjuftiii». (5crid)t6fcinD/ jurisdiaionis tur- 
icor. ©laubenefeülb / impuenacor fidei. 
Ilicföfeitlb / »nvidu». ©OfffSfcinb / fpretor 
uminis. ^crDinrifctnb / Inridus. J£)AnM< 

nb/ paeifieu*. J£>aubtfcinb/ abgefaßter ftcintV 

Jbtfeinb/ hoftis capiralis, accrbisfunus. Ji) ,1 u •< < 
üb/ inimicus domefticus, fimulator. Jp>ti l'CIl- 
llft / abfteraiut ä re venerca. J>e iidjkr nitf 
enus ab hypoeritarum fraudibus. 
Iii»/ abalicnatui a venarionibus. Jungfer.' 
nt>/ ofor feeminarum. £ in fr erfein b / moro- 
i erga infames. ^ ircJ>cnfctnb / perfecueor Ec- 
fix. ^ronenfrtnD / criminis tat fx majeftatis 
is tflMflfcinb/ ofor am um liberal i um. £flH 
jfVinD/ ho Ais oublicus. Safrerfciltb/ vitio- 
n fugax. Eeitfeinb/ adrertäriui pcculiaris. 
berffinb / 5Ku(if feint) / ofor carminum, in- 
ifus arti mufic«. £umpf »ff Mb / hoftit vi Iis, 
lavui, mvalidus. £ebill:?fcinb/ infidiaror vi- 

iuqatfcinb / mendaeiis trafeens. 50?cnfcf)cn 
t>/mifanthropus. SÜfcbenfcmb / peregrini- 
s contemtor. Sftocf)biirfeint) / malus vici- 
. Sftamentffetnb/ perfecueor nominis dr fa- 

9c4fcberei)feinb/cupediarum fpretor. SRc 
r einD / inimicorum aflccla * focius. Obft 
> / abftemius ab cfu pomorum. 03 f äffen« 
) / papicolarum hoftit. {ßriefir vfeinD / clen- 
xn, mixuftciü ccdcfiaftici contemtor, $MdU' 



ber« ot»er SttfttrafctRb/ all enus ä garrulitate. 
&eMid>reitfcitH> / ab honeftate abalicnatui. 

&cicl)$fcinb / hoftis im per n. SKubefeinb/ cuj> 
bator pacis public«. <£auffeinb & äßetufeinu/ 

vini abfremius. ^t^rinfeinb/ hoftit fimulatut. 

<8<&ulfeinb / fcholarum ofor. (Beelen feint)/ ho- 
ftit aniriiarum. ©clbatenfclnv/ ofor milm». 
(Bcbla/feinD / a fomno abftinent. Vr P»i jierfeinb/ 
dcambularioncs vitans. ©at^enfcillt)/ adver- 
üriuscauf». Cpielfetlrb 7 animo abalieaaro l 
lufu a ! c v . ^pinnenfeinb / cane ocüofior * an- 
evc. (S^btfelnb/ hoftit inceftinut. ©tuben« 
Jt'inb/ vaeabun Jus , deambulator. £ab<ltf feinb/ 
alienutab ufu nicotian«. ^WtV^vM I ncgli- 
gens virrutit. Sötiberfeinb / fücminarum ille- 
cebrit infeftus« (UklCfeiUb/ contemtor mundü 
Urfeillb/ inimicus iuvetcratus t capitalii. 3 vi hl» 
feinb/trko. 3iiiif'feinb/ fugax hti um. 3eii# 

feinb/ prodigus temporis. Sut^ffeinb/ difci- 
plin* negli^ent. 3utlftfcfllt> / opificiorum ad- 
verfariut. J^ngfeinb/ inimicus coaOut. Sunt 
£5 alia tahacompofita, ut: greuilbfeinb/ Jen wri 

fonfer ^cinb/ hoftit reconciliacut. 6cm 6clb|l# 

feinb / inimicus fibi , Ö5c. 
^einMein / Qa& / dmm. parvus , exiguus inimicut. 

3d) Me Uin geringe^ gcinblein nn ibra / fac po- 

tens mihi hoftiseft. 

5einben / verb. r*nm rß. (»fc ff fnben fir^ unber» 

einanber/ inimiciti» funciatereos. Comvoß* 
*utfmjTftjvrnttorafunt,qv*lia: 3lnfc»lben/ odi6 
perfeqTi , inimicari , infeftare, inceftere. f&f 
fetnben / inimicitias gerere , fercre , denunciare 
inimidtiat alicui, inimicum fe prorlrcri. fQ(t$ 
feillben/limultatescumaliqvö fubire, fufeipere, 
ad inimicitias defeendere, fimulutes fovere # 
alere, muruat iras gercre, ovodetiam (Segenfein» 
ben exfonitur. Tale rß ^Jieberiinfciiibcn / od mm 
odio compenfare , denuö odiflc. ^nrdjfeiiu 
ben/ inimicitias exerecre. 
Seinber/ Der / fimptex in ufu mn eß.fed 2!nfetnber/ 

inimicut, onio perfeqvcns, inimicans. 
§f inbfeftaft/ tet/ inimiciria, limulus, odium, dis- 
fcnflo p hoftilitat. ubeiMiis grefe ot>ct angc 
•nirjeUe gfinbfcfjaff / odium Vatinianum. 
$cim\iä)c ölci^nevifcfte grfMftajil / flmultai. 

, odium latens. €lt)fge §CinDfcl)aff/ immorralc» 
ir«. 5211 r e Je inbfdjnft/ odium alta mentc repo- 
ft um. ^(ii\^<t)(ift iTMcftr n / inimicitiat fubire, 
concitare odia. 5etllbfd)aft höben / fimulratct 
in tu fc alere, fovere. gcinbfcftflfi anfünbigcn/ 



4^3 



ffl 



464 



inimicum fe profitcri , renuociarc amicitiam. 
fteinbfd)lff illrtlrtjjen / cxplerc jras, iotmtcitum j 
perfeqvi. gembftfrilff fjmlc^cn / mimiciturum ' 
abftinere, otnnet inimicitias faces cxtingvere, 
delere, cxuere. ooer einem aubern Scinbi 
I (hilft rrnK'cft'lt / liicscrcarc, odia conciure. 
ScMi>f(bilft ttlflfn / placare odium, dirimere, 
defVruere controveritas. 
geinblid) / ad t . & *dv. diciturtliam £ei , n&f&!ig / ab 
^ctn^f.il in: JDranafjl inlhl/ Crab< 
1 falz inimicus» hoftilis, hofturu», mfcnfui, 'rv 
inimicc , hofVtliter »infense, mhumanuer. (£j 
nc feiiib|aliqe grau/ nupra invifa. (jrjn fchiblid) 
C*5ct1lilt / animut hoftilis. (£r gebet fcinbfalia 
mit mir um / inimicc mecum agic. 2lui feinb» 
lid)c m CHemör / animo adverfo 4 infefto. 
gembltdjfett/ Ö' geinbfdliiifeit/ we/ odium 1 Ii' 
multas, dirhactio , disjun&io animorum, 
Ucm oyoj JetrtOfdiafC. 

gcinbfäliiilidj / idem qvod ScittoUd) & StinV 
Itg/ inimicc .hoftihrer. 

^Cl/ *Jj- , vttuivQC2bulum t Cru<\e\it t itrox. gel» 
UCO / tMC / atrocicas , violcnta iuiqvitas : Ft- 
i<rhfdm nonnuüi dtdunaU , Jei viir ,$£l>!ert / in 

5db/ öT.Jclbe/ falix. SBllbfelber /fa- 
lix crratica:t«^ftelberjtO(f/ falix pcrticalis, £5" 
^dbtf / pertica Falcata , f. r. cm ftuttirri OTcf< 
f«t an tmet ÄMtiflen/ f<t/x prrtk* affixa. 

Sc*/ &fl§/ piw . -JcIfcCC / campus , rus , ager 
planus, $5* om/K id t uvoi fold couttnetur,ut bona ru. 
ralia immabitu ad fundum Jeu pradiumperiinentia. 
gdb tttam dicuntur caitra c5 arca. Dimin. rß 
tfcliiein / &08 / agcllus , agellulu« , areola. 
A $$X> multa eppida denominsttonem babent , ui : 
£if?fclD/ Sal/dD/ tHiJiwfdO / «flg«nfel'< 
&CIUC. Uber Seit) fron / peregreefle. Stift 
Selb gefeit / ru» ire, cendere ruf JDö$ 
bauen/ agrum colete. Sluf bem gelbe Wehnen/ 
rur i agcre, habitare. -ÖDIU gelbe f ommeu / ru- 
reredire. 3ugelbe.lte4.cn/ caftra metari , po- 
nere. 3ujfelbc Ißtnmctl / in arenam defeende- 
rc. gelb bcbaffCtV ▼incere, palmam ferrc. 
Öa$ gelb r-erlteren / Cniftrö Marc« puanare. 
gelb CW gelb P«" «ampum. 3 U S*^ b J d ' 
fen Hgnum rubl dalre* 
ttrierfclD / arvum. ^aufelb / ag« g»i colitur. 
ISer^felb/ aget raoocanui. ^lachtv'IÖ/ pl«»oi- 
nc». ^luraenfelb/arcaflonbusconiita» ^IMd/; 



fclb/ novalc, vervailum, a^er qvictus." ©f' 
bradjtiei 5di) aulrm rß nr v um. '$auttnfclD/ ru- 
fticotum agn. (f bcufelb / acqvor. (irbfelb/ 
prxdium heredicanum. ^cdjfelb / campi m 
Bavaria. 3^ l, d)(fcib/ campus über , folum cuU 
tum. @er|ienjclb / agcr bordco coniiiu«. 
OireHi'*clb. conhniura. fSraefelb prata. jgMft 
renfclb/jugcrabcriiia. Jpiyfuij'db iupuletum. 
Äeibcnfclb/ encetum. #ni>d)cnfilb / campu» 
difpe tfi$ cadaveribus horridus , Golgatha , locus 
Cal vari«. 5ttie>16felb / arena , campus pugnae. 
£a|l<fjtttl / ca,inpus vittorum. 2(C&fclb / campi 
Lycn juxta Augufram. £i)be£fi:lb / campus de 
maccri% laudis. tuftfelb / campt nitiditiuni» , 
vuiditfimi. ^umpeitfelb/ agcr cfracrui * macer» 
ftcrilis, terra tcouts. 2J?^i'Uf\'lb / viridanum. 

SRarrcnfclb / hab 

cransverfa. OiUbcnfelb / rapma napina. 
*r(hau!)fe(b/ abacus. iratfelb/ aget kmentide- 
ftinatus. (^eitenfelb/ agcr fuburbanus, vr.".:; 
mcrfelb/ agcr vcrnali». (?atlbfclb/ folum fabu- 
lofum. ^tilbtfctb / rerricorium munuipalc. 
(Bteitlfelb / ager ruderatu«. tr ffuf ftVbtt I Por- 
tio campi. £lli]enbfflb / currkulum virtwtisv 
^Btl§erfe(b/ iblunt foiuuriem, agcr humid u«. 
2öicfvnfelb / fo'nm herbidum Ü>iüferfilb/ 
agcr autuomalis. Wimberfefb / regio admi* 
randa. 3fhfnb» oOcr 3i'U"Mb/ ager decuma- 
nus, veÄigalis. ^rpicbelfdb/ cepetum. tff« 
^(Iben/ ßmplrx in ufu nanrß , .ikvnut Um- n Ohjcici. 
bell/ parietci intctcolumniis diirmgvcrc.lorma« 
ccos parietci interpoliere, 
gelbumy ©II / ipatium campi wl agri » tßa, multi- 
plex , ut 1 Sine vUun.'v ^eoicrte / icrupu- 
lum, jugerum qvadratum. (Siue ^elbuna i'üi 

1 30. täuben laiiii unb breit / aöiu qvadratut 
undiqve rlnitus pcdibui tso. (I'ilU* \ ; . 111114 
60, fcebuhe breit unb lang/ clima pedum 60. 

qvoqvovcrfus, 

Reiberei) / Ol« / pnedia, bona immobil ia , ruralia. 

1 ur.dus, vi in frrete piamtic«, xqvora campt* 
§elbtd)t / gclberifd) 3» 5dt»baft / adj. & adv> cam- 

pcflrii t rural)i,rurcftria. agrartus» in modum 

campt. i I ' 4 

JfClDtn I dk Um etiam tifttotY eqva , <pna p/e- 

rumtfo in campif püfcltttr. 

I tCt / tnugil lacuftris , "pißt alhula* 

rum, cujia diminutriKtm rß 5eld)lein/ par vt albula. 

QJbilfeld) fi-»t €anb/el(i/ albula nobtlis. 9Mji!.- 



Sc 



4 66 



ld)/ albulaccetulca. Jpalbidd; aiouü canJ.- 
a.buzus. 

11/ *M/}>1. 5(HC/ pellis, cutis, melius, ter- 
us, corium , cxoviae. (Ein Seil mit rci* 5Böttt7 
«IUI lanaca , fuccida. ©fld gcü Über t>C11t 2lU 
C / ungvis oculorum , mcmbrana nervofa» pte- 
rgium. 3n>l|"d)cn $5cH im& Steife!) / imercus. 
pdjföc J&nnta boben icrritfcnc frefleveane» mor- 

laces adjnorfas pellcs cerunt, prov, *iV rixofu, 
vi damno cw/pi Jui mauantun (Einem Dil 5 gell 
Uftlicfc jrrejetben/ corium alienjus probe coa- 
idere $?an Fan Die 6<f)aft wol be|"d)cren/m :n 
it(>t ibncn Dnriim Da* gell triebt ftracfr&bft feie 

^bren/boni paftoris eft, rondctcpccus, non 

ecluber«. 2luf sanjem gelle fdjWfl lieft* ora 

fiten / dormir ill.sfus melius , cjvim Yerbcre 
«fus. 5^ r * ,aw con/«mf/w#c pro fcotto yf*- 
rif mala mulicre ufurpatur. (gilt lofttf lcicf>tf(r* 
i<K< Jett / profrirutx libidiail vi jir.a. v£ill d\> 
C0^cU/anusdoformis, vetula fordida. QSuntC 
f CÜC / pellet vc r I kolorci. jfoflbar* gelle / pel- 

rs prcn of?e. JDatf ijülDenc gell qw.j S"l 0cn 

f ÜCö i/ora/tf , v«llus aureum. <r icf) III tfcll He i; 

en / tcgi , veftjri pcllibui. $n gcUenfcilafe«/ 

>cllieuJis leäulos fuos fernere. 
jcnfcB / fufFufto. V%L 5«U ftbet^n Um 
\in. 3?0(f fett/ pellis hircina, corium hircinum. 
►SJmfcO/panaicului carnofus oculorum. *>?ruft» 
eil pcdoralc. DacMcfl/pclUimclium. fc» 
Cfl / mcfar«um , mefcuteriunw §rinnilKlfeu/ 
oriumpro tympanis, pellii afinina vti vttulina, 
jifofcti cum balanarum. ©ci|?; Ofccr 3*C* 
jtllfcB / pellis caprina. ©^rbcrfcll / coriaecr- 
lonum perfecta , elaboraea, fuba&a, prseparaca. 
frafenfeU / alias £afenbalg / pell» leporina. 
pirilfcttv mcninges.inYomcra cerebri. «£irfcb» 
<VU alM 4w[<*>t)AW conum cenrionra. ,$am» 
terfcü/ pellis criceti. JP)cfeufcUc / pell« pro 
ronficiendis caltgit. J^unbefctt/ canina pellis. 
6nnerfeÜ/ alutamemumgalli Baccum. l\una» 
f rfell/ hymen, membrana virginiratis. jcfllö* 
Cd / diphthera, Äanilid)cnfeU / pellis cuniculi. 
jfafeenrefl/ felium. Sammfcü / pellis agnuaa. 
BfrsJClftl / peritonsmm. «ÜJitteffcü / duitur rt- 
am 3l1kT(&fcfl/ diaphragma, feptum transfer» 
um. «Kabenfcfl / eß nomtn frobrofum : fu tmm 
nals mulirr vocttuT : pellii corvioa , l f. crucr ö 
u(L<nÄ6Mg»M. ^d)aftfl!/ pellii otina. 8d)dm' 
i IL cutis ncqvam ftu aihili, conum vjIc C*) Ult> 



fcü / itidtm appcUatio ignominiefa f q t iteof p c 1 - 
lisacarnificcdegfubcnda. ^cburjfcll/ cinfto- 
rium » Aibiizaculum. vrc^UMiu tifcll / aluu cj- 
gnea. Sc5bcill^fcQ/ proprie qvidem corium 
uiillum St vr ctjrDvin^i) 111 1 dicirar , Ted nomen cri- 
m.aofum eft ui hoimncm fordidum & imptK 
tum. vrd)miirf\U/ alias ^efcümicrt Htücr? 
cotium unetmn. Sieifellc / ferarum peilet. 
2Bafri)fe(I/ pellis locoria. 2ÖC ibetfeü / cutis fbe- 
rmnarum, tjvä novencuplrx ejp dieiiur. %£ä%cx* 
fcD / panni aqvoH cx Jcfluxu oculorum. 
3clld)cil. tViö/ ::. ;viIKiil dimin. cuticula , petli- 

cula , membranula. geOdbrn b<r 3ungfcrfo)aft/ 

hymen. QBUfe1feO(t)en/ cucicuU muilclarum. 
JOvirnfterfi'Ucbcn / pellicula criceti. 
5eUld)t / *dj. S5*di>. pclliceus , 65}>clliras. geöidj' 
tt v£ dj'ife / oves pcihtst. e m fcUid)ter OvDCtV tu- 
nica pellicea. 

/ *fi*ftpx>d eti*m%<Mi I feribunt & pro- 
nuntiant , proprie faceul us fcortcus , ya>4 wßimen- 
ta inwlvuntur .hippopera , bulga , Oiccipenum, 
q-vod , qviajrrrd muntium ejfe Joltl , gelU'lKll/ 
apptÜart confveverunt. 

^tllCll a^dl. £/? tnim exeoriare, pcllcm detra- 
hcre," attjve hinc rß ^aflllct / qvaji Sllbf Act iqvx 
i<aau mortui* pellu dttrabit % exeoriator. §i(Ica 
etiam antiq-vk csedere , flagcllarc, t'ufti^arc , vi Je 
Fil loncs 1 i. r. nebuloncs , vci Wcroncs. 
v 1 . nlUici) / feie / exeoriatio. Eß etiam locmcaia* 
verum pro jeftorum, cadatercrum itftum. 

^afiacnte/aJ|.coriari«. ©n Ä afitlcrifd) Sjjef« 

fet/ Tcalprum cortarium. 
j^llj / X>Zt I propiur vedis pellicea, £5* lacerna ;>in- 
g^is ,Ttt/^o fcltrum, deinde etiam qvilibel craiTus 
^fordidus pannus , ^tegmeneum Irricluris 
compaclumex villi« grosfioribus. inde etiam eß 
6ll)I)lK / pileus , petafus eoacldis. Dicitur qvofy 
alpentas lingvas in angmä »per gil j Der 3j;i H'ti.' 
S^i pierygium, ji™» unguis oculorum, l>cr ^i'J 
Sinken/ fign<ficat. Den §tti abiieben/ ab- 

ftergere ,/ivr derrahere fordes. §|1 J porri notai 
hominem fordi dum, avarum » obulis addiclum. 
(Dn faraccgil»/ homovilis» turpem, ignavus. 
(£ill \\xmt / * a PP* • fti P" » "»ngus. f.- 

Silj '^' 4,n *ß cotrec>io «erl>alis afpera * 
aicrba. Hinc mm einen %\\\ ßcbctr objurga- 
realtrjvcm: Ethocfenfuritimurverbo: 
$\\ \ttk I & fnqventius i\üi\\\\(n I Pro verbis fugilla- 
re> diäis lacdetc , coutumclia aSiccrc, afperit 
Viv,; Ttrbis 



verbis corrigcre, acerbe rcmonftrare, fal»e in 
aliqvcm diccre. Proßat rtutm (cmpoßtum abfU- 
|CH/ epndidem eß *c üü*fl\\cn/ crimen objiccrc, 
alicujut caput bcnc ablucre , acri lixivio per- 
fricarc 

tfiljcvc») / bte/ fpurciria. nenviria.arariria, tenaci- 
us. fordet, ahi/rtümigiljiflldf. £a$ 2IU$« j|Si« 
Jlbfiljen/incrcpario, corrc&o afpera. Diäiur 

tttam 3lu$> Ö> abftljung. 

$iljuj/ c^SiUl^t/Ä^.cJ'^w*. proprftcoaftilii: 
«rmir faedus 1 fordidus , avarut , 05 : fordide, »1- 
liberaliccr, ararc. (£111 fUjidtJff r Cyanid / pc 
nula, fagulum , chlamyt ruilitarit. §iliid)ter 
J£)unD.' homo tenax, criparcut , Eudio. 

55elj/ t>€X/ qvafi%>tü\ti: rß tmmUrmavodftcQ/ 
pcllit, pellicula, &(pt<Mim veftit pcllicea, feu 
pclliccum. Sumitur etiam qvandoq,pro moribus 
fcj'confvctudine: binc phraßs 1 1)0 (l rlCdf> bei» 
Ken alten ?>elj aa/ vetciem pdliculam rennet, 
i.e. moreconfverovivit. £)U ivtift halt) fUUlt 

«nbern8fUanji<bcnmu§cn/ prope ädert, cum 

alieno more vivendum crit tibi. 3Ran Darf 

nicht Seufe in SSelj fcQcn / fu frieden twl fclb|t 
hinein / fpontemalum ingruit» non opuseft, ut 
accerfacur. 

tdbbdj/ rheno, diphtera. §ud)$be[j / pdliceum 
vulpinum. ^ybebelj / pdliceum cx pdlibut 
murit Pontici. Sainm&dj / ex pelle agninä. 
5J?arbcrbelj / « martibut. (Sammerbelj / tu. 
nica holofcrka. ©aubdi / five (Bdjrceinbeli/ 
calumutofa vocabula funt , & hominem fordidum 
i>ei 1 uq v" 1 na tum notant. (3 d>.1 fbel J / pdlis o Vil- 
la Cr cM.ifbch ' epitogium pdliceum,ricinium, 
lxna, ▼eftiracntum nolturnum. Söolfsbelj/ 
pcllit lupina. SBeiberbelj / tunica muliebrit 

§ellita. 3'PPdbi Ii / tunica talarit pdlicea. 
obdbdi/tunicajepellibutmartitScjthicx. 

Seljieht/ beljiny ^bcljcm/ aAj.&adv. pclliceui, 
pcllitut. Sine beijeritc J£)aubr7 mitra pdlicea. 
Sine be! jerne 31 lüde/ dicitur campana ruuta, pro- 

fter fonum obßurum tfraueum : fed bel)id?t etiam 
dtcuntur rape frongiofit, 
53el»eil/ ovibutdaminlocii idrmtß ijvod Jlnfl^trfen/ 
fc^rvcltetl/cxtumere, tumidum dTc, E9 bdjentV 
tumidut,extumidut. Sin beljenb tÜUge/ oculut 
extumefeem, forät exrrufut , &hinc S&eljuna/ 
tumor, beliidjt/ ÜcwfW bdjenh/ adverl, 
tumide. 

^el|(iV ab bsc beben/ fwd kenne figntficsJ, *l tdem. 



eß qvod pfropfen/ itnfert/ furculot fercre, infe- 
rere, pangerc, inoculare. "-fn b«e <Sd).tl beljen/ 
furculot cortici infererc. fjn &CU ÄCf n beljen/ 
paogerc furculot in fiflö crunco. 
^cljer/ DCt / infitor, i mmiitcus, ß vr pangent für- 
culot, inoculator. S5d)Cr ttiam tß furculutip/r, 
ayi Mrbori ütftritur, eütäs ÖW '3dj diBiu. 3Rai 

feil he ^elu- brechen . ehe jle anfangen ju trei- 
ben legendi funt furculi (ilentet, non jjenni- 
nanect. ^ie gelier flotten gemeiniglich bti auf 
ben ^rachincnat / furculi impaAi plcrumqvc 
ad Jumum utqvc dient. Sin iiiti u*r gelier/ ar- 
bor novella , infiu. Slu^erlefeue $clie / lurculi 
lecliffimi. i>e 1 ,e r br e d;eit ; furculot iniiiitiot de - 
eexpere. 

VL ; eliima . MC / &ta* beljen / inlltio , inoculatio. 

S3eljcn ift ba£ cjripte ^unftitucf au einem $aner/ 

indtione nihil invenic agricola folcrnus. 

Jclg / fdgCU / gCfelgCt / agtum novarc, 
tubararc. tfeMlinq/Oit / iubaratio,novatio. 

^eleje/Dte/ ap(is,orbile, curvatur* ftve cncumfe- 
rentia rot* , in qvi rajiifi >untur. 

5eiö er Seifen / i*t / P /ur. gelfen / p««, 

rupet , (axum. fyh etiäm mettph. defentorem, 
endo. lern, propugnatorem y it. inxlidium . rc- 

fugium , afylum notot.. ^ic gepärfc eine* gel 
fens / ßve gclfe^ / murex. 2)ie (Spiße eine^ gel« 

ft'n / auex , cacumen. %\\)CX $<\i I prxcipitium. 

3lbt)erip<ncr/ fyi§u\tx$tt\i/ mpet.- Überhanden« 
Öer^eW/crepido. harter 5f W/cau res. §ett 
ilU iÖ?eer / fcopulus. A mulU dtcuntur ar- 

tu ö" ovpida ut : Ketnfclt] / £febtenfcle / 5Dta< 
ebenfcls / XD«6cnfda / WlOcnfeto. l/nie 

ßlj ^els.:'ci iiSala/ alütudine, fwi vtie 
in Sah Qluf Den geh [aeny feminare in petris, 
btnfficium in hominem ingi st um confirrre. 91 tl fehlen 
&el£ bOUen / in peträ aedificare , C e. ßem fuam 
tptime coüoca-re , i/tt/go, cum Jim. {amen to ali^vid 
fiuere,. 

§el^/ ©et / rliavtribuitu) homini conftanti , forti 

öfimmobili. Sr liehet wie ein Sei*/ intrepidu« 

obdurat, cedit nulli. lt. nottt cnFrontcm, mv««- 
recundum , aufterura , rrgidum , feverum. Sr 

bat ein ClrKjefidu lvie ein §<W dur«* perfria* 
frontit eft. (gein ^)erj l(t wie c in JJelj / inex- 

orabilit, d urisfim us cordc eil.. Sic gel«] qvoqvt 
Attribuitur homini ftupido , agreili, infulfo , qvi 
&indt caudex, ftipct, rupex atuiit. Qvart etiam 
smiUci «lim pctroAM dtithaptur, qwd msmirum 



59 



8e 



i modum conßrmal , vocabulum 2Uber Alpibus, 
vbk 21lbetl originem fuam fortiri. De qvo vid, 

renfett i faftigium honoris. 5>om artcüfel* 

um £brcnfeW / per afpera ad aftra. grieben*» 
tte/ arx pacii, greilDenfdS/ fummiras ca« 
umcnlaeritix, fXilftti/ 9tettefcl* / <2djnfä> 
itW/ afylum, refugium, petra faluci«. J^aubt/ 
elf ' rnons altiitirau«. (Elenbrffeltf/ rupes infor- 
anata. Sflcaanctfdfen/ mo»tc$ maenetici, f»*- 
* m ütopit rjfe faguntur. ©trinfd*/ farwn, 
oeu« firmui. (Scbrccfenfd*/ borrid» muriecs. 
»tief clffW / petra prarupta. Jtoflfcli/ petra 
olatii. $nqenbfel*/*irtu»rarrepida. SÖWI» 
»CrfcW/ petra miraculota , fW* erAtpttrAAto» 
il in Swai. 3öUberfel$ / petra incaatatx 
|ld)t / gelim / 3f ai».perrofui , fcopulofu», 
axeui. geljicbte Detter/ loeapecrofa. fcol 
elfteste Arabien/ Arabia peerjaa. gdjt<f)te lüf« 
C / antra peer*. £in Mfi<tyl4 Jlanb / tegio pc- 
rieofa. 

:tld) ß* Semd) / panicum , p antcu- 

um J^cl^d^•^cb^p a » |culu|nv n^g* r '•. 

xx $ent<b / /J-w gro&er ^nbianifeber geneb / p»- 

ueum Indicum , pameula tu" lofa. 
nchd/ 9tt/prapter fimilitadtntmfMici, tnara- 
.hr um, ir. toeniculum. SKeiT'f ndjcl / cTCthama- 
rina , herniaria. GettfeneJbel / peucedanum , fta- 
aria. Xeiebfendjel /millefolrurnpaluftre. Ji^ 
ItifuVr gene^el/ fccnicultnn Romanum, «iii/ 
>lm$/ amfum. vSJdlbfrncbd / foniculura fyl 
reftre, hipoTnarathTum. SBafierfencbel I 
liculum aqvaticum^rnyriophylfurn. 

ECCt) / Dte/palpiratio, qvslk in mrmbrk inler- 
iumfrniUur , ac M futo tjfe W {a\)Vtn / qvaft go"' 

rieb / wenn ea foio Den «EFheDcrn f<bt. gereb 
«um fß fcimillacio oculonim con vulfio ,fiu 
palpuatio palpebrarum y muiVulurum, ^r-.j 
sppeüsnt^AB £,Cben/ Li* CumvitAlkJ^tritwccn- 
veUüitr. Std gertfc fwf, f/? diapbragma , t*/ fe- 
ptum inter imumthoracis& culinam. 

ern/ «4*3. feemr/ am fertigen/ loagin 

q vu», longtnqvior, longmq visfimus, &*dverb. 
proeul, longe. M fernen ganten f oramm/ cx 
baibut tongmqvi« acccderc- €in ferner SBciu 
fi>3.i f«m/n pnrnunr fÄ»« fsrne VT ein /vimiman 
aiCulum , proprie t fed rtüun Ar timo t irimo , qv+ 
t*imo&c. & omm vinoftrot.M & «mfificmlt fivf 



47Q 

eistrm ftrente dteitur. gerne 2>II§C7 panitenti* 

fcra. 2)ic Sänge bat Die gerne/ ovo longinqvm« 
tempore, eödifficiliiisopcrc. ©ubiftgar ferne 
oen bem reebtcn2ßcge/ totavia, totö coeibtr 
«at. 2)a« ganbill ferne »Ott unö qdeaen/ regio 
ifta long»sfime a nobis ditita eft. Sieben Ullb 

tubnjinö oft ferne ooneinanber/ loqvi& pr»fta- 

re multis f*pc parafangi$ diftant ä fe invicem. 

Daifeo ferne von mir/abfu! DEvtprolubcat ! 

gernet / '(um mp«, ordmrm temporif notät, por- 
ro, deinde, prseterca, infuper, ultra, adhue. 
SBoßtibr etWfl^femert/ numqvid adhuc vul- 
tis? gerner i|t juroißen/ praerereafeiendumeft. 

gerncr fo fage icb 1 pr«tcrea affirmo. ©afern/ 

WOfcrn / conj. condit, fi , qvando , dummodo. 
(gofem/ fi rnodd t eatenü$ T qvoad, cö. €*ofcm 
ri ben SKecbten cjemÄi iff / qvatenus fas eric. 
Sofern icb immer Tan / ervoad maximc potero. 
S5pn ferne/ proeul , eminut. ^rioa? oon gerne 

befeben/ per eränfennam in (picerc. 93on NCTBC 
gehen / proeul aftare , e longinqro fubultere. 

!Öte gern|ten »erben oft bic erjten / Ultimi f»- 

piufcule tiunr primi. 
gemen/ recedere, abe(Te, abfeedere, declinare, 
tardare. €r femet jtd) Oon ibm / recedit ab eo. 
3c mebr man neboon ben£a|temfemety ic mm 
nähert man (icb ber Smjenb / q-vantnm dechnaa 

4 Titiif, tantum ad virrutem appropmqvai. 

öie Jungfer fernet fein / de«« venufta eft h*c 

puelU eininül. gcrncn rtiAm firncn feribitur, 
jtd tum plrtumfr notat Tetuftatem qvandam , 
vronunoAtar q-wnjve fintfen / *c feillfen, I>cr 
SOBein ftrnfl/ /iff femft / ▼etuftatem fapit hoc 
tinura. 

gemunq / Die / »<w /«i« «« w/« > ^pro f 0 dicimta 
MC gerne/ longinqTiia»,remono, £5*Die (Jnt» 
fermnioyabrcnria, Separatio, abino,declinatio, 

rccefl'u«, vrtario. ©ie €ntfcnuiuo, Oe^ iöofen/ 

abfentiarnali. 

Entfernen / \dm qvod fernen / jicb von einem et* < 

fernen/ rtcedercabaliq»o, praBreniiamalieujut 
tirare. (ginenoon lieb entfernen/ abigere aii- 
qvcm.arcere. cKcludcrc,fiigar<tpcllcTC, exige- 
t«, ejicere, afpellere. ©lffcrnet / abfens, Ion- 
ginqvui. 

gemiq / ädj. rerui. ijerniqe« ©ff reibe / fnrmen- 
tum annotinum. gernijer 9&ei« / idem 7W 
firne Wein / vinum anni fupenoris, annicu- 

lum* _ 

CJo jj gemi/ 



S< 



47i 

X>tv / vcrnix, 

Gummi junipfrit *b ro diÜum , qvodprocul ftlendtst. 
Htffffttft / vermx f^lendidufima. epicfftr 
BH§ / vernix ex olco fj-ic*. 0=labf<rau|j / ver- 
aix tenacior. gtruüü/ Der balfc truetfl« / Ver- 
nix facilcficcana- 
Jirnuj ctt//»w girnut'rn . vernicc obduccre.gmn- 
mi polirc. 

JCCÖ/ fc* Jeife / *it / calx, «leaneu« p pes 
■ imus. $<in an t*r §f rfc / calcaneum cal- 

ci«, talus, malleolus. ^cT|cuqcIf (leben / proprit 
volam pedis otrendere ,mttapf>or. terga vettere. 
Cincr / ter grojjc ScrfVnmtf Änddjclbat / feau- 
e m. ©<J* »2luförcd>cn btr fit rfVn »on fttr £ dltcv 
pernio, (£in JRodv >cr bis auf Die gerfen qcbet/ 
lunica talaris. trmen auf brr gcric nad)fpl>jcn/ 
proxime fcqvi aliq vern , vcftigns alicujus inhft c- 
re, legere veftigia. 
8ci'fi(|)t/^.pravn ,rf/magn«stahs fultui. 

Jcjl / feiler / fcflcflcr/ 4 firm«, foiidu», 

Aabilis. Item conftans> fbrcnuus. Fromifcue feri- 
ptumin-itenimuifaft&Vcft. Ptoindertt indifferent 
efl ac arbitiaria, fiue fcribat (£b\tt I S5t'|lct / no- 
bilis & ftrenuu«,/?w€M<r/gcf!fr. J/.t 
Wflfr & (Shraiftjlcr / honoris tenax, gravis, 
gravisfaiisvir. €rt>i<JJict; wnfRaqclfäV dicun- 
tut immobil ia, fuflSxa & afTixa terrae , parieti- 
busacmurisflxa.afrru&a, injefta. 4panDft'|f/ 
Ärenuus , fortit. ©n ^dllbfcftfr £d5 / hcros 
invincibilis. Sed j£>aub?V|t etitm pro captivo £5" 
vinculisconftriftopc»ifi/r. ©MCtl ßanbfcff Uia» 
fj)cii/ catenas alicui injicere, 90? .lnnjcff/ roafeu- 
lus, virilis,magnanimus. 2Rptff|l/animofu$,in- 
trepidus, adpericula promtus, ad omnera eren- 
tum paratus. Jugcnbfcft/ tenax vircutis, vir- 
cute corroborara« , confirmarusqve. ftUort' 
fc(l/ ftans promisfis, difta prxftans. ^eflllM< 
&><n l ftabilirc, conflrmare, it. cutem magicc 
indurare. 

^cf)/ 3 .1. munirus , fortit , vallatut.durus Arfata- 
cui. m rViti'5 f?n h? ot>cr Cebion / caftellum 
probe munieum. (£inc fcftc(?föbf / uibsmcr- 
mbus 1 vallis dt propugnaculit cinfta. ©CT 
5?«rl ift feft / bat fid) r\ü armaebt ' hie nebulo ta- 
ratus , inTulnerabilis arte magica , dune cutis 
eft. <£r W frfl Orte €ifrn unb.öf«! / impenetra- 
bilis ferro , filcx eft , nec tc! n latdi , nec globulit 
cransverberarij fnv trajici pemft , carmmc Tul- 
ncrario/rtre aiagtcoinduraiuicft.. 



Sc 



472 

gfftC /Ö' ^C|tUng /tU/ <n>£ ttUm jcribuntur: 2} C < 
|U B iScilunoy Arx.caftclium, proDugnaculum, 
munitionet , munimeotum. JpaubtfCiiutl«) / 
arx forrisfima» ruunicuiima. (Sn 'H jfc'iiniiV ta- 
ftxumarcifiniuin. Jp.mbr-cfte non folumdicuntu* 

f'nvilegia, verum eii4m conArecudinc» ^moret 
audabilcs , manuq, rtremic def cndendi. ÜJ^fcr* 
oPCt vf ccfciilim; / caflrum maricinum. J^cro* 
fc|iung / arx alu , caitcllum momanum. ÜauiV 
fcftung / caflium provinciale. ^nbffftce/wn rß 
lerncorium, limites, claufura fiimim , vuhh 

March*, jtrit^fefruns / äJias Äricgsbifcfri* 

QUno^ conteftatio litis. @C(JcnfC|tung / muni- 
ciones contrapofitae , in invidiam inftruäae , 
fvafi du as contrtmunimtnta , melius mummen rx 
adrexCi. ^tabtfe|luil4/ caftrum urbis. t£inc 

barrc uuubrrn)iuMid)c Atjiuna / urbs inexpu. 
gnabilis. ÄIcincScltUBfl/ cafrcllum.cafrulum. 
<£lM Scfrunq fd£)lcifcn / demoliri muros , mann 
dejicexe , aggerem interfcindere. 
5cf?f/Wf/ ttiam irccclo&'acTe dicitur, ut: ©if 

nrmamentum, 

palanum ftcllarumfixarum.ot;* ilrü* dicuntur 
eunDfcile öurne. Z>\( QSoIfcnfcfrc/ infi- 
ma actis regio , nübium fedes, cxpanfiun aeris, 
Sit.nanttnt/ßatto flellarum ftxarum, rx Lotio et- 
ütm in Germanium irrepftt. 
ScftMl / fejhgCB / &freqvenüus ißeffftcn / jreqvmtif» 
fimitautem ^cft|fiqcn/ munirc, vallare, proprii 
roborare , folidarc , hrmarc, (rabilirc. §Djit 
»H ill bcfOtMCil/ meenibus cin^cre, fepire» 
mu/ö vallarc , «mare. «Kit 2ß4ÖcB unb (Öra» 
bCH befcftlijtn / mumre agiere , vallö & molibut 
cireumdarc , fofsa mumre. Öiigq^ umbcT bf# 
f«:|tif]Cn/ circummumre, circumvallare. >gfi 
filti.tct/ fiunatus, munitus. <£int' (rfabt pp|| 
SJlafur bffr|hgcr/ oppidum natura munitum. 
ÖqöQrVtt/ MC / firmitar, ftabilitas , (rabilimen, 
^robur. ^vjnqfn'r ber <JrüC / immobilitas terr». 
^ tanbfcjtigf rit / conftantia , perfeveranria. §c« 
]tU\Uitftiam tfi magica iffa cutis induracio STm- 
fatatio , ftvf immuni tas ab t£bbus globorum Je 
cladiorum. 

KAM f * d v. Firroiter , certe. (gftpa^ frfTi^ltdi 
glauben / crcdcrc ex antmo , pro explorato ali- 
qvid habere. 

iginfrfai five 3tifefien / ?W Feudiß* 3nfr(liren dt- 

cunt, iiv. ift 11c , fendum concedere , poilesllo- 
nem rei benefteianz tradere, äHktnobu ibcWbt 

n<n diutur. mt dütx 9)fatrc/ 8tmf/ ©übt infr 1 

ßiren/ 



3 ge 

*c» / inveftire aliqvcm dignitatc paftorali, 
Kium , feudum foienmter tradcre, idqve ab 
peratoreftt vel porteSd vexilli&enft , Alias an- 
16 , bajU , baeulö , pro /oci confvetudme. jjnöejli» 
II etiamfignificat foicnnitcr m ti oduccrc. 

irura, ipfe aHuswlfolen» 
Ml declarandi aliqvem pro vaf.tllo. Eß etiam for- 
t feutti comedenat. 

cl ' t»w / ulcus callofum finuofum , reces- 
s ui.cn«, asgilops, aßiftj utVU\lt\kVU)\/ 
Jlftcl •< ttIl}V ^vi4 ta/r n/cm firmätr infuitt , nrc 
. iif Janatur. Aliud eß 5i|lcl/ fiftula, cini/tf m- 
rwn,per qvem aqva fiefa educitur, qvod vocabu- 
n Latina arigink eße credo , maxme, qvia ßtri in- 
Itatumeß, aqv'eat ^ijM/ i«m fyringcra, CinC 
fcif«/ no/4/. OlihKimücI / abfccflus inccr nares 
magnum oculi angulum , oculi iiilula » JJr«4- 
n xgiiops/ii£fa. 

:\id)t / «4/. ulcerofus , ulcerarus, cxulccrarus, 
ji ulcnms , tifVuioius. g'llelicbtct vrvljac-i / 
lephium, vulnu« chironiura. 

(l/ö4»/p/«r.^e|lC/ fcftum, fcrias , dies fc- 
M,qvod novnuUi a ^ei|? dtei contendunt , q/via 
ute vrvatnut in axebw frßh\ Qvid , /: noßrum 
(\\ rändern radteem babertt, qvamGracum to«», 
itumcclebrarc, q-vodeßab «n«, locus, lar, do- 
lus? ficnoßrtm §eft fit a ftitft l fivf gierlt / cul- 
ien, pinnacu tum , taftigiu m domüs, tta , ut pro- 
iir convivium apud larcm luum notet? Vaitm, 
lo, qvod §tft latinum* ES* cum rrliyone Cbtißi- 
rU nobudemum cognitum fattum fit, ufu tarnen ci- 
itate Germand tamdudum donattem eß. Hincmulta 

ompofita : Dito« Wtnqfl Sßcilmadjt- ül*c|tcl 
'|t/ tc dum Paichatis.l'cntccoitcs.natalitiarurn, 
poftolorura. Vl'bl'i lUili folennia in honorem 
licu|its habita. §reili\'ltfe|t / dies geniales. 
jrtcDeittffefl / folcnma reftituue paus. (Sc 
lirttffeft / fefta na uh tia, dies nacalts. %ibr ?■ 
:fi/ facra anniverfirria, (briva? feriae. .ft u*d)C Ii 
li / dies fcfti , feriari , otio fanftö confecrati. 
)oef)i itf» ,'f • dies nupcialis, facta macriroonia- 
a. •Ramcn^ftfi/ onomadnata. vf u* • ffiii 
ludia ertuinprialia. ^IlbclfVfl / jubilsum. 
ailbcrffft / convenrioila magarum noerurna, 

uu JrH-ri-nftfft. (Bein fitft roormit babin / ju- 

indicacem exrealiqvä haurire, re aliqvi la*> 

n. <rr macht ein <)ro$ Srti Dar ani / rem ma- 
ii *ftimac,inagnificcdccifentit, piunmi ha- 



474 



c 3 Cfl C / Dl'«/ «ot4 i;ox, ^T/tw Gaüi nobk obtruferunt 
nitiUq. (ubueularn rr/ imerulam fericam, eine« 
fe^enert tlnücrrocf / p , 'teßq i ieduci a ve/hs, 
qiria veßunmh & mdumenti freciti eß: nihil tarnt » 
impedit , qvin ab hoc föt\\ I dies fcftus , derivrmtu, 
eimfretiofa veßif fit. ©HC f^vimcrirfe gcflt/ 
inreruta raeniis aurcis & argenteis fegmentaca. 
S5rof fl f ft'flc / fubucula ex celaaurca vcl argen- 
cea« 

iilicfe/ 3'^ArIi$/ »"ä^v. folennis, eclebrit, 
eT: foicnnitcr, teftive.^ ^ jüfoft tjflllj fe(Uic| 
Hilf/ vcite ucitur ftipcrbä, feriati. 

Jett/ ö Seift/ adj. pingvis, opimus , utrumq^ 

rß fr ßct>ai/ i o vere, n u tr irc. Dijferunt tarnen ah- 
qv6 modd. §ei|C / «»iw w*^»f oleofum eß &qvafi 
ungvinofum , ut : adeps H pingvedo crafla: 
^C(t autem opimuin c^iaginatum proprü notati 
non tarnen dißinüio hac femper & ubiqve obßrva- 
tur. fattq'voqve metapborice o pulen cum, divi- 
rem ÖTcliccm defignal, ut : j|| dn frttCC ©Äjl/ 
opimis rebus abundat , func ipli opes maximat» 
(licet alias macilentus homo fi4erit,j ita dieimsu: 

ißcpc r nvger J&cr;/ t»cnn fetter tfuceftt / praeftat 

dominus mediocris fervo nummatö, Sc auri po- 
, tente. (£in fetter £Hl)i / bot opirous. ^ni 
fertcr SPnnft/ pingve omafum. gett SUlfd>/* 

p.ngvis caro. (Fjncr / ter gern fett glrifä) iget/ 

pingviarius. gett ^djttcin / porcus adipatus. 
gettC^frilltbe/ bcncficium ccclciiafricurn, fru- 
iluofum, prxbenda frugifera ine fciftt&üntf 
arxter faginatus. ^eif? oDtt fett lllüC^CH/ pin- 
gvcfaccrc , impingvare , Taginare. gett twr» 

Dcu / uingvefeerc. Q(ß £erm Slugc machet 

ti^^ferb fett / oculusdomini faginac eqvum. 

©fl* §etf niminet jiem(id) ab beo iom / adeps ei 

valde minuitur. renuatur. 

fetten/ &$ti)Un/ obefumreddere, impingvare, 
item pingvere, craflcfcerc Sed ulra<L rara ßtnt 
attrve cmimuniiu dieimut -Sutffetten/ pingviorem 
reddi , obefa larera habere. €r fettet fid) im 
($ejufyte ffbr au^ / obduclam pingvedme fa- 
ciem ortentat. 

Seife / tan/ & fcw %U tiqUit/ # ratiufcule grf* 

ftina/ pingve, adeps, pingvedo. Qaj ^cttC »Oll 
^ifQen ift febr fd)äMid) / pingvedo pifoum pes- 

fima. i)ic Reifte / idemeß , Je d tarnen pingvedo 
pinevior, ut liqvamcn, liqvatum, adipatum: 
Sic Reiftigfeit/ adeps, obeficas, arviaa. Ditiiur 
ttiam gelte« £5 Seilte*. 



47? & fr 476 



i A4ip.ih),obefus, cr.ului, carnorus , fucci plcuus, 
fcj iubpingvts, aliqvancum opimut, habiuor, 
cr-ifletecns, gfiUvo b. obese , crafce , t>ingviter, 
opimc. Dieter etiam gfifllicfc & gttyiaHd). 

üb reift Ii d)en (Suppen knappen/ unaiortbut 
Cibis miliare. 

Jcucbt ^ ^uebt/ fcud>tcr/fcucf)tcfTer/ 

tt !). humidui, madidus t irrigutift,uvKlut l u(lus J 
uliginofus . aqvofai. $(i<S)t fCQtl / humere. 
gcud)t Werben/ humefcere.jnadefcere. geild)t 
mad)f H/ humecrare, irrigare. gf u$rcr SöODetl/ 
folum uliginofum , agcr paluftrii , campus liu- 
m i J us. 11 d) r SSrot/ panis aq vaiicus, UTidut. 
gcucbtcitlV OlrjiU'i)/ medicamentum humeftans. 
gi'lldjt ÜBettcr/ cali (latus uvidiu, tempeftas 
vi da. 

fJCiK&tCfl / ^L'tlc|>fi4)Cri / frtfventiffmt ttitm $e» 
fci!d)tCII / Ö'DCfcUC&ticjcIl/ ntnnunqram ÜUtfOK^ 

fen ^ ?;uffcuc&tcn / item JDurcb< infeuebtrn : 

for c rm* onmtd ßfnoH^mä frre J'uat , commadefa- 
cere, rigarc* irrigare, irrorarc, maecrare. $k» 
fencbfiqct/ anacfcud)[ct / # acfeucbje t werben/ 
madcfixri , humedari, humekerc. imbui, infuc- 
cari. 

f eue&rc tit/$c\\ti)titftU; ^getidjtuno/ Htm^as 

geild}ten/ rigacio, humor, humidiras»mador, 
Iiq vor, humctt.it in. mollitio. 3äb< V"lld)Il'1 
feif humorcilenti&mucofi. 3öfl^end)tefti'n*' 
f ujMf im Wbc/ pituita, phlcgma. ßlrrbc /jciidv 
tt»lfcit ÜClbc4/ humores crudi. geifft $&Alim> 

fcnc&tiijf cit / gummi , refina. J)ic (£rbfencl)te/ 
«ligo. £ie ^fCüAdmg ift bergrud)t utit/ doke 
(am humor. €r i|l gam ebne 3cuc6tii)Fctt/ pla- 
ne cxAiccui eft. gcu$tiajra4y &!M<u4)tiajniay 

i^rni qx'O.i $Md)te. 

A uetter /Qlnfctic&ter / $cfeud)tcr / b« / madefa- 
cieui, bumeäans. $c|ciid)tcriu/ St«/ lotrrx 
macerans linteamina. 

{^CUd)' t>Otf/ diaphragma,*/^©«» ^«tjblrtt/ 
//iHum 4 £«Ud)t / tfvhdff triff r miieaU 

B'gnr/ Brlgic. 93ier/ tfStxn. gm*/ ■ dms, flam- 
ma. ^Cticr rf**»» «"/l inccndmm.c^'Wftaptor.ea- 
lor, impetus , vehementia .ardor. ©er SKcnfd) 
foatgeur im Selbe /animotuk-eft, ferox,atfdax 
eft, impeta fcrtui , fingutari confidcmia clh 
tfnnft iwli g;«rbflb<n/ artet acunien ingenii 
expetunt. Qtucr atMB.<4KB' »g neo » exciiaxe, 



clicere, accendere focum. feiler dü\]d)\a^<H/ 

StrculTuchaiybis ignem ex filuc chderc. ©Ct 
linDlT fill^tgfUr/ ignuuli cxcipmncur a to- 
mire in fufcitabulo. J>a6 -^curr gcl)tau$/ie;nii 
deficit, fuifocatur, cnricchcr/ gignirar . hält ficrV 
fowur. gcUCt Ulli>a|i6rcn/ lubjicerc ignern. 

tCl'bvennCtl / comburi , confl agrare. ©a< ^CUCT 
Icfdjcri/ extingvere, reftingvere ignem , flani- 
mam compefecre. §f Uf r aufblafot / buccis vei 
foüe ignem inflare , Tufrirc. benm gnift 

rpiirmen / ad ignem incalciccrc. Od ins /jeuet 
fliefen/ oleum camino, ignem igni addere« pro-». 
©cbrantÄtnb f\\vä)ttt ort geutr/ nocumentt 
documenta. SDfJit geiler iinb ^(tnxrt ^robflV 
flammä ferroqve minari ÜRarf)/ t» k if ^ai ^CUCt 
brenne / f'ae ut focus luccat. JDcBc^ / (laDemDei 
geuet/ignii luculentu»tflammiTomut. jflci» 
iie^riee^cnbc^gcucr/ ignuleTii.lentus, 93ct> 
bprjen geuer / techw (ub cinexe. iölifjercnd 
^cncT / ixintillai dejeftans. 
'Unt'ilC&t^ff uer/devotio ardens> ment« liqvefaÄio. 
@. 'TinfcniM^ffiifr/eTyfipelas. ^ran^ua/in- 
cendium. 9^|i^ffncr/igni*caleftit,fulmineu«. 
€rl«cn< 0©Ct J^crgfeuer/mon» ignivomus,flam- 
ma< terra enimpeni. geqf ener/ purgaronnm. 
<£t bat Jan gcaictier imJ£>aufe/ maloafinove- 

Kitur. grirDeffUer/ .iicuntur igne$ marini , dio- 
feuri , ftcllx gcminÄpcrrempcftatci nautii ap> 
parente« , enrfus profperi prssnunciae. gl'cn« 

&fnfener/ igni» Ucnri*. @laubcn^fcucr / »gnea 
▼ittldei. ®|pd)fener/pufula»i5n«facer. JTpdll^ 
0©<t ÄUCbenfeuer t ignf« culinaris. ^>cücn» 
fencr / gebenna. j^iihmcW ooct Oberftucr/ 
.ignia »nercus, fupernui, coüuflrant &GzamdAn$ 
Aküur nontwQif ©eincntiirifd) geuer/ 
igni« elementar», ^obannwfcncr/ flamma Jo- 
banni öcra. Jffllt geUCT / phljebena , prefter, 
alüuVa falte »ran©, tfimfnencrv ignwatti- 
ficiofus w/arnficiali«. Eiebctffetier/ ignuamo- 
rit» 2<ityn> o*cr Sobtenfencr/rogu«,/« pyra 
arden«. Eobtrfcuer / ob« gacfcltcuer / igm« 

flamroanj, facnlarhn. EuftfcUfT/ meteorum 
igninrai. ^Ultfmcr /igniipTTobolorum^mi»- 
filiaignea. Sßotfnier/o/wwSJWr / igniacalen- 
disMartiifieri Jölirut, Aian mim Nttho di&ut 9 
dkitttr aliks fRit tfniCT / igois paganus. @tcr> 

nenfener / fplendor rydemm. Ünbcrfcucr/ ignu 

inferus , adventitius. 

fOlCt/ ign«noc*uini, flamma \i°i\i*t igmafpe- 

culaiit* 



77 Sc % 4 78 



iu!aris. 3&iK>feuet/zona, Herpes, 3£ur^ek> 
Feuer / >gnis miraculofus, trie Des tttof*? feu« 
tlflcr 3ÖMfd?/rubusflammca. 3omfeUCl7 ignis 
comburens irae divinx , aefrusirarum. 
Uetlettt / d\min.X3H*l igmcuius , flammula. 2lU5 

einem generlcm fanbalb ein ßropRcurr werten/ 
Caepccx parva fcintüJulamagnumoritur mecn- 
dium. 

euren / & fretpxntihs $lnfcurM / ignem parare, 
cxxirare, accendcre,cxftrucre, coocitareflam- 

mam. <£r i|t »en 95ca,ier&egani angefeuret / cu- 

-pidttatibus flagrat, incenfus eft mirificödcfidc- 
no. 5Dn< ©cfiejjfe feuret ihm von vre!) am an/ 
fuftunditur pu Jure, verecundiä in ruborem da- 
cur. tUuffeircn / excitarc , irriure. (Erbauen 
Tumult Allfrtcfeure f / auöor , fax de tuba eft cur- 

barum ejusmodi. $tnnnaHks,& Sraufteuren/ 

' ttiam efl cormenta difplodcrc. 
^enrung / Öi geuriijfeit/ Die/ exciratio , exftru- 
Ctio ignis , flamm« conciraiie , vulgb ignitio. 
§euricjfei( proptfe eßxftui, calor inicnlisumus, 
y metapher. tervor , impletus animi. impres- 
so , motu» furibundus. geuemnq' «ufern ligna- 
cio foculana , ornnu nuteiia coüiom inferviem^ 
CAlefaStionf. 

^fiun/ igneus, ignitus, inflammatus, can- 
dens. feurio, IDCrDeit / ignere , igncfccrc , can- 
defecre. genriae Äülc / pruna. geuriqer Vtul/ 
ftagnum igois. geiiritier £)fCII/ tornax (.in- 
dem. &er feurtqc Gimmel / coclum empyreum, 
' D 1 1 de bcatorum , ut ajunt , fedes. 
gcurcr/Der/ calcfa&or, flammarius . fornacarius, 
igniarius : item tormectarius , tpitm mtlgö ftortl 
ftabil tfpeüanL. 
Soritl / Die/ forma, fpec ics, ftgura. Non eß aLa. 
füio : Forma , fed formt k noßro *jotm/ <rvod olim 
caltdum fignijicMbat , ah dntiqvo gor fivr gur/ 
jgnu. Lift* $ hodte in XX) mitatM efl*& etum. 
mm Thurirtgi rtrtmq. acerj* diaint: 2ßj>rin/ c# 
4rnH\ut hijvfntt*j Qiüflrm. Si qvif nobk fidem 
inbot mlü , ecte Gerard. Vosfium in Et y mol. 7 ti 
/dt: Forma ab anriqvo Formuj, j. c. cahdus, 
qtia ex talore nativo provenir. J/a Donatus 
Vbom.1. II. V et eres ignem dr calorem qven- 
dani.qva': fervorem, dixenmr formam: dt ldcö 
fornaces, foreipes, formam dr formofos, cx qvi- 
but ignis ainorii exoritur. gönn ttiam eß m o- 
dus, menfara, exemplum, cypus&charaäcr. 
?\f Cffprm forma dicendi, jus dt norma loqven- 

& (£iB( gorm fe^neiDen / modulum fcuJpuc. 



^leaikrf hathilic gönn/ proporrionemde- 

fideio in hoc opere. i)ie erfte Sonn eine* £in< 

%<4/ hypotypofis, prima figuratio ra ad inu- 
tandum propofitat , vulgo mäatlaturam vecant 

£5* Patron, fjn eine gorm entwerfen/ in for- 
mam propeerc. 3 11 t'" u ' anbete gönn qieiien/ 
aliam formam imprimere gortn/ tMrcilt man 
iKH«f/f"«orium. ^tmpermnQ t>cr goim/ ichno- 

graphra. 

AiUmK'in/ Di3d / dimitt. formuU. modulus, ..tyj 
Sprmen/ Ö^Prniirrn / formarc, figurare, confor- 

marc. \±u\ ^iit» aitö ^i?iid)5 fonniren / int- 
guneulam cx cera 6gurarc. Du' 'rchnnillHil 
formtreu ihre geller au^ Deumen/ hirundmes ni- 
dos fuos ex luto rlngunc. ^ a 5 fomiec l>ic • 
Ih'V mein nihil ad rhombum, non q vadrac in 

toplocfprrnirter ttib> cotpus compaftum , w/g» 

Arne proportiondtum. SttlSfOl'ineil / idemefi qvod 
gönnen / y prtterta ■ abfolvcre , perheete 
opus, fed (£ntfonnttl- deformem reddere, defor* 
niarc y ^tW dehnearc tonten rtüiiis figmficat. 

2»er f c r nun/ >i. fpoi iCnrformen / formam per- 
derc. deturparc. 

^prnuui t / £5 gonmrunq / Du / formatio, forma* 
t ut a , 6guratio. gormiruna einer ^d>Iu§ret>e/ 
formatio fyllogifmi. gormuun^ tti ?0?fir 
fd}en/ fabricatio hominis. (Bitten« O.U'iuut^ 
formtllUJ/ Hit ura animi. formatio morum. 

^OtlTtClt / D46 / figura« fpecies , habitus , forma. 

tura. $nd) n r in gn>&/ in f (ein gormat qe> 

blMPen/ Jibcr in majori, mmon forma compa- 
ct us cd. ^iM iiul juim äicitur formula vr/re- 
cula. (ginc ^iDe^rVmiel/ formula jur.1mcr.11. 
&'aitffcrmel / formuJa cun t ra iltis cmuonis- ven- 
ditionis. ?Ccd)f5fprmeln/ t ormulae a^bonum, 
rationcs ageodi. Dmtut ctum J^onnuliU'/ cx* 
emplar.. 

3^rmli(t) / ddverb.itm gBrmig / cx arte fa* 
cVuf, congruus , concinnus. 3lnf Da? f^rmlicf); 
fie / in opnma forma, (gine f6rntftd)te ifXcDe 
halten / dicere concinnc, aptc r facili avödam 
fen tc im ar um nexu. OMt 1 cb five <£ benfömilidj/ 
uniformis» vulgb propm Uonatta. ©IfichfüriU 
Üd)e i<ibeßttii e/ partes Hmularcs corporis. 

5prmlid)feit / Die / concinnitas , conformacio, 
aptirado , «qvalitas , decor« pulchrirado , jufta 
ftat ura . proporcio; 4/i4f i?Clb$fV>rmllchf eit. (Se» 
mitrf rn; ml tch^ftr / animi temperica. Ritten« 
fcrmlichPeit/ elcgantia morum. 

gprmirer/ (£>gormee/ D«c/ format«r, fittor, 

plaftts. 



379__fje & 4 80 



©Uftes. X>cr ^onnircr .£>immcle uni> t»et & 

bdl / cocli dr terrae creator. gürmforUKC / /"'<■ 

(ScfrllCttar/ typorumiculpcor. 
tttlfrcm/OiC/ deformicas, inaeqvalita*,confufio, 

ataxia , rurpuudo. Unfprrnlidj / impohtus, 
.ftfpcr, incongruus , y.- impericc, minus ai tili 

ciosc. lliifpnn! icbc SicOc / falebne, oratio hör- 
onüda. inufi tarnen genua dicendi. UntfrmUd)' 

f fit/ C tc ' inxqvalitas , inept ia, indeecns, incon- 

cinna ratio. 

3lfförmircn/ renOvare,reformare,expolirc, refi- 
^-ere, emendarc , fub ineudem rocare , revocarc. 
Slcformirtcr/ r cforma tu$, qvalufe diciprtopUnt 
Catvtman* reiigioni oddiHu reforillir fCV 

85cfef)lifj)flif)»lbcr/ officialis reformatui, qvißi- 
pendta non mtrttur f fed pi omotionem ad ttrtfltna of- 
ficio. axpefUt. i\c t" 0 vmi 111 m Die / reformatio, 
corrc&io. 91* formiret / X>tt / ccufor , morum 
«nagiftex ; reformator. vir lüifl iinverVniurcr. 
fc tMi corrc&ionen) refpuie, cenfuras (eiubinitti 
haut patirur. 

Sicher/ »ße/p/Hf.w« lieber/ febm. ^geuet 

deduci hoc twabulum gielXT »www negobü, cui 
«o/irm r/l, 0/1« gfbet Wg<mct /cripri/mÖ'geuer 
ftonunxUtunt fuiffe. Eß mint jrbris Ordens nihil I 
*/«/./ , tjväm vnßommoixo & ejfrrvejcentia fvodom 
Jottovmii : Aiedtäenimfrbiim drfiniunt , calorcm 
c ati v um praeter naruraro in cor de accenium,£3c. 
Sittjrtcü wfvni a ignis» atLotirtha tcr- 
«endo dicitut , /irr / rgo extßimem , hominis ex Lotio 
0$fh>6 vitttlb hlc Ar OK. Ftbrutm pltti qvam däogin- 
•■»■#*? -Astf» Aiochoonko feBoiorec numrrant gener e^ 
fvortm poueo Attw jmui : jP)ifjiqc£ lieber/ febris 
ardem. ©nfnqiq gieber/ephemera. CUIui Juh 
ftieber/ qvotidiana. DrcrjtO$ii] tertiana. 3>icr- 
f&lio, / qvarcana. glefffkbcr/ perechiae. $o\tti 
guber/ üpyria«. *))?aqenfiebc r / fcbrii fynco- 
pal»«. Ocjwnfieber f hoefrbrif maltomtotem habet 
rtuüam ,c:tm morbtu pecuhoiU ßt htlluouum £5* «»- 
irk qvantum ßfe vn^utgitonüum^ipn % odvomitum 
foturaiit 0 prandtd&cvndrepentt dormitantaut in 
fomnoleniiom meidunt ,poß borulomunam out olte- 
ram o lethargo tßofani $ incolumtt mox rtfurrtRu- 
H , Jki outem potrrit mcridiacio. ' ^VttiU'njifd) 
ßffbCT / fclnu pcftilcnrialia. (? d)liHfü bef fvf- 
phode». 6d)ltK*töebcr / fudor Angücus. 
<3chroinbfndui<i lieber / hcc*ica. ^elDatfiifte- 

bf r / febris Hunganca /irr cafrrenfts. v5tlli\ ll 
ktlfii'bcr / febrit maligna cx contagio febri« ca- 
Jticaiisfrcqvcntisfonc ona, £)afi giebcr film- 



tet if)R/ jadatura^Vu febrili , qTcrqvciö febnii 

qvatuur. ^ci giebrr SXüttfu ifi vorbco/ cx- 
antlavit paroxiünum. ^ ic f renen Jage betf Xi t v 

bt'V?/ tcbnhs invalionis induciac. ^)aä ^UtNflf 
bcfllllllKB / febr citarC; in febrim incidere* 
£)a6 lieber iiimmcr )n / ingravefeie , tiimnict 

üb/ remutit. £.1$ gtcbcr wrircibcn / depellcw 
rc , excutcre febrim. Qai ^itbez bar i\)H ccr> 
1*1 Ken / relevatui eft febn , febrit ditcetHt ab co. 
t£tjtiqc3 Jit'bt'V/ tf briscontinua. £rMt)cn>ur> 
i f i r au' k 1 i marafmua. 1 ! u,u mit iljfU ao tw 
nem 3l<bcr Uantf eödem morbo laborac ,prcr. 
de tlUt , qvipari deßdertd toi Inventur ,ut : comprtUo* 
rn t *muli . rivolei , cemvalu* 

Sicbcrli'in / dumn. tV.? / Fcbricula , /rfcrk minus pe. 
rieuiofa , rigor levis , «Jut; ein ÖdicuDerUm. 

gicbern / laborarc iebri , arfiidari , iaclari , lang ve»> 
re , corripi febri. (£i fiebert Ucfiid) febr ifl btt 
&tüt)t/ febrcaimpentegraflanturin civitate. 

Stci>cm/^icbrid>ter/ £5 gcbruaiit / btt/ febricu- 
lofut, fcbricuans.aqvoctiamdicunt ein Scbri» 
jiMilf febri correptut. 

Sieberid>l / od), febnlit. (Ein trcbrirfjfes (r djfrt 
(eltt/ horror fcbtilu. £Ü fifbrid^le Sjifyj pa- 
roxyfmut febrilit,^/i4^l>gt Kutten. 

Sd)C/ fCnrCU/ gCfClUCt / fer.ari, feriat 

agerc , item otiari , cefläre ab operibus. Riefen 
^aq null id) (enren / fefturn hunc agam diem. 
9}<id) qetobucr Arbeit ift qut reoren / jueundi 
funcafti labores. iuMii et nimm fenrefl/ fe- 
riari a ftudii«. 5Ü?r r alle Safl fenret achter DesT 
C^0WN*M IUCf>t ttjojf/ igna»u femper ftria% 
maleferiatus non curat otia. SRiutmtr fenrett 
tautet nid)t lancje/ qvod caret alterni reqvie, 
durabile non ef>. ^cnreil ettam ftgmficat induU 
Cere, conniTCre,conccdere T rcmittcre« obfcqvi. 
J)er 3orn fröret nidH / ira modum non haber, 
non pari cur moram. 0 ; Oitis vr :v..r"c tvirb 
llift)t fcorcti/ pana coelcOtt baut rardabit. £icbe 
feortf qeril ilt ölltuV amor conni*et in omnibus, 
qvxcunqvc concedit , permittit , indulgcr. 
Porro §et)l'en etiam expomtur : Multum alicui 
deferre vel tribuerc . flagitare , obtcftari alt— 
qvem QBf Ml t II Dl( Ii l\ H flDrcft / fo ILH lt Hl 
fit ir Ol S> pungit. 11 rufttcum ungi«. £)er Jf ufc l 
luüct |Kb qertte fepreu / dubolus (c honorari ex- 
petit. ^d> »erbe Neb eben fe febr nid>t t>ar»im 
tet)rcn / nie decautä tibi (upplex nunqvam cro. 
^>ro§e^eute toollen acfcorei fron/ potentes vc- 
ncrancer haben voluut. 



W • Ott / fcriator , fcriani , ociofus. (Ein 2lr 
cica muß aUcirit jroco ^cnrcr crne&rcu / dili- 
;cns ignavorum mercenarius eft. 
>r UU»}/ Dl« / cclcbracio ferti, ccilatio, f.ibba- 
um , ittfeir etamDM^COre. §Cl)re inlfcil ta 
acionibus mdulgerc , dies fcftos cclcbrare. 

D? ii Seijruua, erroirbf man turnigSrot/ nihil 

igendo nihil agiiur. Scnnuuj U\)\ci lud ifctf fitf/ 
itia Jane vitia. 

UTÜd) / *ij. ^ dir. Fcfö vui , ociofus , & (ölen- 

öein 9ted)t feocvUd) bedingen / de fuo jure 

Dlcnnicerproccftari. l j (l > bebvilre mir Dtp auf 
Iflf ftncrlicblle bewr/ refervomihi h.xcorunu 
iv am folenmflimc. j^enerlicbe ^öertt / texba 
olennia. <ön fenei'licbe* &laü / veftis elegan- 
ior , culiui fedu«. 5cpcrlicf)f c »ei fe fl / dapes 

cft». 5wrbaft/*(f. ii.jvoi^c)r<iU^. Scocr» 

aft 0,el)en/ veilitu pulchcrcimo oraatum efle. 

Ö^SW/'^^PfUl)/ interj.faßiJtmt, Vhyl 
Mn SÄ an! Hern difpudcaccchujusfacinoris! 
§n ^(Ufcl / uc de Dil DcaeqTC omnes per Jane. 
\\ / t»ie ftmrVf* I Phy ! qväm male olet hic ! 
pfut) m aller Jpmf er Stammen | Hcm in malam 
rucem' 93fui) &«TlsCbaflbc! Vah.qvamahaec 
•f> ignominia , concumclia , infamia ! 
Jbetl Ö^fefcen/ pedere , vifire , crepictim 
enrri« emmere , ef k ^>fuo / T'od rtiam 
ffertur, qvafi «in \)fh mad?«n/ fatorem exci- 
arc. H . w <Pfi(Xr / D«r / pedens , peminofu*. 
DfÄbuno, / Die / #D«r $föb / p«<*<> r WMifrlV 

idj. fbcridui de peminofus. Compof. <£inem WtX* 

uf pftben fi-o* encgcgcnpMDen / oppedere. 

*t * Siebte / Dt</ p/«r. jiebten/ 

>mu*. (gmenümbie^djten füren/ cireumve- 

iire«liqvem,fallcte,dcfraudare. Söllbe $5id)> 
C / coroaria , pinus (y I vc Ans , pineafter. ?.\\ er 
ld)(C / pinas maritima. <£in £ßalt> »Oll ftld)teil< 
inetum ^id)t< ücti*r aii«/ u>«i|fr JDöltrK. 
friin / d :;. ptneus dr pinifer. $id)f III ^Wein/ 
iemus ptniterum. giefnin £ol| lignum pi- 
leum. ftid^ene Ureter /aflerespinet. 
Cf/ficfen/CjeficfCt/friear«. perftieare. 
Jitfcn fWiwi ijfrwo/f^m/tfÄ/ferirc, wgis <*de- 
e , fi^^ttfdfn / vrrgislcviter perem-rerc. Pauca 
iaht compofit* : Sibfitf tn £5* SluffÜf en / defricare 
o p c i i m ei re. ©rrfiefen / infigere , con frrci nar c. 
nfundum demiccere, con !eTc infoHem ,ftd 
Mtr.cn rai 6 ufurp&utur , ufwyantur tämrn» 



acrirarc, fa£licare inania , frtrilraa 
incricarc , curbare. 
.^idfaefei'/ D<r/ curbacor» deeeptor, praevaxie«- 
tor. (£r ifl ei« rechter Sictfad er / merus fannio 

c(r , omnia curbat & pervercic. 
Sidfacfcreo / Di«/ »nvcifio, perturbatio, turbae, 

fraudes.aftuti». gutfa(UlCi) mad;en/ verfuras 

(acerc, impoAuras adhibcrc, t'allaciis uu* im- 

poncrcalicui. 
,^icr</ Di«/ marfupium loculi, qvafi PJcbfupf^ 

toefe/ Ttfugwm. <ix i'tedei t>a$ (£>elt in feine Sief«/ 

pecuniam ingerit loculis Alis. (Einem öie §ict'f 
laufen / emungere aliqvcm argentö. 
giCfCl / D«f/ pro £«rftl/ poucllus, «4 iifif» > 
fubrumando. 

5tt1& / fiuDCll / iä) fanb funb/ ief) fifnfrr y 

l'ÜtlDc / ijefllUten / invenire , reperire , oftendere, 
naneifei. ^int»en ttiam fignificat contentum cfle, 
acqviefcerc, intelli«erc, comprehendere, oer- 

eipere. fanmtd; inme^i ebeniebt jinDeiu 

non confeqvi poffum ejus rei feientiam. Sftan 

mnj fid> in ba^ Unamcf cnbliebfmben/ tandem 

ut fortunalerc, *qvi bonjqvc conftilendum eft. 

3n bat tfrctq f an fid) ntebt iebennann fiut»cn/ 

ealamiratci non omnes a?qvö animö ferunt. 
(3icl) inöbtr finDen la§en / aeq^iefeere in De« 
volunrate. SBie n?iü iti) mieb in t>iefe Keebuung 

fillbeu/qvä rationemc unqvamexplicare pote- 
ro ex impliettis rationibus iftis. (5r fall jld) in 
alle Wellie finden / omnibus omnia eft , aecom- 
modarc fc novit omnium volunrati. ^tty ba|t 

bu beinen 9)?aim gefunben / tuus jam regnat 

Apollo i &ftnfu contrarid : Habes, qvöcum com- 
mitti poteris. 

t>jcJ> qva!emtc invenio, talcmde judico. (£u 

ncr fan mebr finben/ alt ber anbrre/ SRiemanb 

abcralleö/ ali«s alioplura invenire poteft, ne- 
mo omnia. & will fifb ten fbm niebtfinben laf* 
fcn/ confpeftam ejus verenrr. <£ffl ejUI»2Sort 
finbft riW ptC ftatt / facilem benevolumqve 
lingva modefta facit. SXfd)f mil§ |id) Dc-d) enb* 
lieb finben/ tandem bona caufa rnumphat , ahks : 
Xt<t)t fwdjt ft* /īdn finDct fi*. 
^illber / D«t / invencoT , repertor. §inbenn / W«/ 
repertrix , inventnx. $i\lt<V ttiam m avitatibw* 
qvt Jut Lubteenfe JrtvArrt, ^seflfrt-fcabjrrus * as- 
feflbr jndieii . nvafi rrprrtorei fetii^tiarum iiffi, 

inde pftr«/w r £ic Raffte ifl »ör ben Silbern er* 
fannf/ ita judicatumefta jadiciboa. (£(UC-ca(b( 

b% |ur 



483 



St 



484 



jur Sindung perroeifen / judicio infcriori caufam 

iubmittcre. 

Sillbung/ &fff/& 840 finden/ inventio,excogita- 
cio, inventum. SedcompofUafrtqvenltortfumt. 

§lind/ XXt/ inventum, cxcogi ta tum, fi ftitium, ar- 
gutia, techna, it. caurela, Yerfuria, calliHiras. 
Diminut. '^imMciit ©40/ inventiuneula, frmpn 
in malam partcmacctpiiur , &>prc fallacia, fraudi- 
bus , dolis , variitqve artibus perverfis & inho- 

ntfashsbrtur. ^unüfegundleingedenfeii/ ab- 

jicerecogitationes in flaguia, vertan in cogita- 
tionc ncqvuiarum, miliriaedr improbitatis. 

^i'iudig/ adj. fagax, folers, perfpicax, acutus, fub- 
cilis.accr. (Spifcfündig / verfurut, capriofus, 
calltdut, multiplex, argutulus , vcrlipelhs. 
Gf^OTflnMi/ idem qvod ^Allflg/ argutus. 
Adverbial. fündig/ ejl 1 argutc, acute, fubcilitcr, 
fagacitcr, callidc, vafrc.vc veratoric. 

gundigfeit/ Spigföndigfrit/ ©U/iubtilitat,acu- 
men, fagacitas, vafritics, a/ruria. 

Sittel/ c^mMlIM / Da*' pro:cftitius,invcnti:ius 
infans. Dicuntur alias ^in^clfin^CC / ijvorum 
magmu numerus Nohmbrrgst eß in Brephotropheo y 
£in&dfr4uf*/ domo boftitali puerorum expeftto- 
rum,qvalü rtiamAttguß* Vmielicorum^ ' ahbi. . 

Slbfhlben / transigere , caufam componcre. Oid) 

mit einen vorüber abfinden / comDofitione ah- 

qvid cum ahqro connccrc habe niid) mit 

ibmc abgefunden / bajjerjufrieben feonfan/ Hc 

fatisfcci ei, ita exfobvi mc. ur acqviefccre posfit. 
211 tinbung/ 0i</ folutio, famfa&io, compofi- 
tio, reconciliatio» 2lb H'fu itdeue J&errCIl / G4/- 
Iti Cadetti, vulgi Apann*viati,funt poftgeniti ftve 
Principe« juniores , qvibus portio rlduciaria aur 
penfitatio annua conceditur, 15 talk QlbfittDuni) 
vocatur aponnagium , asfignata St deputata ul 
tragen itor um. 
SlnfinDeuV & einfinden/ adtenire* atNentarcacce- 
dere, appcllere. SD?ein SBcd>ft'l bat fid) mcb 
ntcf>t an ofcer eingefunden / liter* cambü non. 
dum allat» funt.cxpeflanrar in hunc diem. 3cJ) 

tv.ll und) mit derSaWung fetjon ju rechter Seit 

einfinden / ftato tempore me fatis exiolvam de 
bitu. 9lnfindung/ o&cr ©nfindung / ad venrus, 
accciTus, aditus, appropinqvacio. 
t{(U6finben/ abfolvcre, deducere. experiri, perdifee 
re, palam rTeri. (gi wird fid) ich 011 auffinden/ 
eventus acta docebit , in fine videbirur cujus 
coni. 3lll6fiin&iiug DU/cxitu$, eventus, expe 
riencia, cxpcrimcncum,. ©rca* a utffindig ma 



eben / deducere, probare , ad ex itum, finem aü- 

qvid perducere. 
befinden/ compertre,cognofcere, cogiracioneas- 
deqvi, fentirc , deprebendere, befinde €f 

bCO mir felbften/ re ipil comperior , colhgo ex 
me. 3 n fr' nfn ©ebanfen beftnben/ opmione & 
conjeftura aflcqvi. (f ß befindet rtflcrdiUttf 
alfo/ (ic re* eft, ccrciittme verum cd. <~ id) rrcl« 
auf befinden/ corporis conftitutionem firmim 
habere. l£i(h übel auf befinden; male fc habere, 
aliqvo valcrudinisgenerc rentari. CO? ^ H fchlPCi 

ae / bi* man fiebet / tvie fid; die 6aeie bennbe/ 

(imulandum efr , donec apparuent (ratut caufae. 
33efiudung/Dte/cxperienria,cognitio,T'ii/|or/(«m 
appuentia, eventus. fratu», conditio, animadver- 
fio,con(litutio. ^efilldli(b/rcniTbilis,cognorcibi> 
lif,deprchcnfus. (^6 ifl fo befindlid)/ tlc eft, in hoc 
ftaru vcifainur , ita tonipercum eil. Refill Miel)- 
feit/ t»ic firnfus, experientia, ufus, exploratio. 
(£mpfiudcn / fcnfibui aliqvid perdpere , fentire, 
odor.m. Qöolempfinden / ienttreerc. $rcfe 
Steude empfinden/ Ixcitiam rotopeclore fcntuc. 
Viüt empfinden / voluptatem peeeipere. <£m< 
pfindung/ ^mpfinduüp; tt. (EmpfmdltcbfeU / t>ic/ 
£enfus , odoxaeut » olfaftus. (£r tü von große? 
^mpfiudlld^feit/ cgrirudine animi laborat, pro« 
tinue ofFcnditur, facilc indignationem conci- 
pic. etliprillMld) (enlilis.icnfibilis, indignabun- 
dus,ftomacho(us. UtKlUpfiudlid). trupiduitinfcn- 
fatus , Of adverb* fenfim *vulgo tnfenjibilitrr. litt* 
empfinMl(t)Feit/ ftupor , indolenüa, ftupidius. 
(£l'fiuden/ m venire, comminiCci, confuigerc, ex« 
cogitare. ©ne JTuafl erfinden/ anificium repe- 
rire, parerc. Erfinder / tev / architedus, con- 
diror, inventor, rcpcrt'or, exeogicacor. (£rfin> 
denn/ Mt/ inventrix* <£*rfindun<(/ Ol«/ inven- 
tio, confhiutio, excoguatioymachinatiox 
Vorfinden/ 65 ftfirfinben/ orFcndere, deprehende- 
rc , repcrirc, praefentem Ar adflantcm videre, 

^cf> bab meinen ^einb vorgefunden / prasvemc 

mc inimicut meus. 9>or findung/ Vit / prasven« 
tiot antieipatia, pnetentia rei, ineurfus in refö* 
eia, oecortärio. 
IBiederfindtn / repeiire , recuperarc, repecere , re- 
eipere. SieWeit Wiederfinden / revocaretem- 
pus. <?eine <£bre triedei finden/ cxiftimationem 
rcconcüiare. (Sein porigem Slnfeben findet fid) 
Wieder/ autorira« ejus revivifeir, in priftinam di- 
gnitstem refliturus eft. 935icdClfindnng / rcfti- 
r uue , rccuDcracio> teeepeio. .^ic 2£iederfiu> 

dung/ 



485 



8» 



486 



t» ti ti -4 Der (Ebre / rcparamcn honoris. Lei ■ 
flCÜinDcn rcpcrtinus. 

Vftnqer / o«/ digitus , daftylus , k fmoett/ 

fvod&multMinhdtffftrtur, fingen / ptomrnaa- 
tiene madldi : Digiti* mim pttprimif qytnmtu, 
contrrÜMmtM , dt-vemmm & tollimm. OH 16 Die 
ginger fibcti / mJulacrcalicui , connivere, dis- 
(unuiare. OK if &ciii ginget worauf jeigen / ma- 
nu docere. (£r faulet c* nid)f aus" feinem gin> 
getV ex fe non fingit vclut araneus. Die Ä'i nger 
lOOrnad) liefen / tehementer aliqvid expetcre, 
gratisfimum efle. SRie&t hm einen gingerbreif 
Weichen / ne digt tum q videxn ab aliq vä rc difee- 
derc. 9Senn man ihm einen Singer beut/ fo 
will et Die ganje .£>anb baben / fi digiium porrc- 
Kcn», toram man um invadit. (Eines giugers 
bicf/digitali» craffitudo. £iue$gtnger$ breit/ 
digitus trantverfus. .H leine ^iuget > cxilcs digi- 
ti. 3ufanmicngefd)Ii>i?ene Ringer/ digiüpefti. 
natim inter feimplcxi. gunf ginger liubfogut 
a \i ein 55üt^ba Pe / prov. de iif, fvi digün eibos car- 
punt.qyjfiJuM : digiti für eil: j opus non habenc. 
©ier3 wcrchjnger brcit/palmus.(£o Diel mau mit 
Drei) gmgern ergreifet/ pugillus. (Er i\i gefchwin« 
be mit bell gingern / funt Uli celcrcsarticuh. . 
Jtaufkutejingcr r^Docfterfinger/ i.e. Der Daum/ 
poliex. gorberfmger/ 4/1** feiger 1 index. digi- 
rus falutaris. Littel« Starren of er 9ReQger> 
ftnger/ Olrfenfinger/ digitus mcdius,mfa- 
mis. Den SKittelftuger weifen / medium digi- 
rum porrigere , t. c. ladibriö habere, ©olbpn; 

oer / J^erifmger / ^ungferfinger / annulam, 
medicus digitus. jfleinfinger ^unferfinger/ 
auricularis , minimus digitus. (S-Of teefingeiv 
opcraDu fttrpcnda.miraculadmna. tebern 
ginger / fn>t Dauraenfinger/invoiucrum digiti 
v u lue ran , rheca, cegmcn . munimentum polli- 
cis »digitabulum. 

gingerletn / dimm. D46 / digiculus , digitellus , \S 
atjpectt 1 digitus minimus Jr« auricularis. fön» 
gerlein / rti*m diätur annulus. (£m gingerletn 
fcl)enfen/ annulo donare. gingerletn 'tum digu 
tau tfi , alias an £in gcr bttt. 

gtligcrn/tcntare.contrefraredigitis. (Er Fan ll'ol 
auf berJautcfinaeTn/teftudinemeelerirex d»gi- 
eis percurnr. ©cum granenjimmer i|l Das gm 
gern gefarltcfy / eontreftationcs feemtnarum pc* 
riculofc funt. 

gingerung / Die / contreftatio, .ntrcdlaius , tenta- 
cio, ?f < Agifc fo> wftus, taft io. • 



Bin 



gingerid&f/ Ajfj.digitatus. (recht pngericbf/ fcdi 
gitus. 33iei fwi'U: iu')f' qvaeuor digitos habens, 
qvadridigit us. 

ginger linej/ Der/ ahh ^mgerbur / digitale, theca 

digiti. 

/ De*/ plur. ftinUn/ fringilla, dicilttretitm 

Sörotfinf 1 5öu<hfinr / jubicilla. g!ad)^finP five 
Ücittfinf / linaria. DiflelfinP /carduehs. ^o!b> 
finf / aurivitris, chloris. JaubfinF/ pyrrhula. 
•Qm'ffmr/ fringilla montana. ^irfcbflllf / coc- 
cothrauites. SRe^elflllP/ mufcipeta. :\ina.! 
finf /fringilla torqvata. OBalb^ winter« <Eebnee< 

Dauucnnilf/ fringilla hyberna , montana. niva- 
lis. fiBeie finf / nxijjer ^ucbfinf / fringilla Can- 
dida. (Srünfüif/ virco. 
ginfler / Der/auccps. aviarius. Hinc Henricus 
aueeps, Der ginf ler A3 tu tfi , avoJ cum n a Düte 
EberhArdrt infigma ÖT ornamtnta mperu afferrentur, 
aueupto intentui ejpt. 

gmFelu / idtm qvod&#it}m / aucupari,aucupium 
exercere, aves retibus explicariscapere. 

5itl/ freien / gcmcuUri,^»ci/Hrr/iimgirlfani 
jen / efl nomen /JÖmwi, ab agiUtiont ^frttjventi 
motu Mlum. 

ijtrlfanj/ t>«t/ ^^irlfanjcrcn/trfe/ geflu 

culatio, fafonatio, prx(rigias,chironomia. 
girlfanier/ Vtt/ gefticulator, ludius. chironomus, 
circulator, prKtrigiator , oculorum prseftriftor. 

girlfanjerin/Di</ circulamx,g«fti<ulaTia , pm- 
Uigiarrix. prxcan tat r ix. 
girlfan«d>t/ *dj. gefticulacorius, circularorins. 

tfCt)/ 0«r/p/«r.5lfCl)e/ pifeis. IDcftflfc*?« 

etiam junt fignum caitfir. Die Coline gebet burc^ 
bie gif(|K/ So! m « r P« p'fces. gi|d)e fangen/ 
capere , venari piices. glfd)C febupen / pifees de« 
fqvammare. »Reifen/ cxdorfuare, exartuare. 
Olui-nelMiien cxcntcmrc. 3rriHtfcE cfauft«««, 
Dicgi|t|)e trieben/ pifecs ovafundunt-w/factum 
gignunc bie jjifche Derweilen in* ?UJaf< 
fer / fine pifees in aqva paulifper ludere. gifd)t 
(icben /pifees in jus vocare.dixarc. ^i»"d}e ba 
rjen OD« braten/ ftiger« a«t aflare. 3J?itet» 
nem gnlDcntn tarnen gifdje fangen / auteö hä- 
mo pifeari. (rin(£ 5engi|Ct)* / patina pifeium. 
€ine t)pnnc gifehe/ batus pii'cium. hofier/ Dai 
toOer gifdje ul / aqva pifcofa. Den gtft9.ni fttt<< 
legen/ pifees inefeare, inildias ftrucre pifcibut. 
Dürre / oDCt treuge gifebe / pifees indurati , ad 
folem arefacli. (eingefallene gifene / pifees mu* 



487 



Si 



8 



tiaconditi. £ratc 5v|'d)C / plani. @cfctt(HC 
gi;d)f /ciixi. ©cbratcnt > aili. grift&c/rcccn- 
tei. (g f v d)!i;l); : aculcati. 

d:c / mfcci fluviatilcs. Qv.dni'chc / pifcis 
frißu* /e u fnxus. Scr^crfif^ / fcalpa, pifcis Bcr- 
golicus. ^luiintcbc Icpia. $lo*ftfC9/ filaeo. 
\ ;; i\uni"d> / capito fiuviauli»,alofa. ^raiti;fi|'d) 
ihurfts , pboco. (£u<jrififc& / aiiks tttcm ngd/ 
fqvatina. (JMupfd) / chryfon. . ®rt nqfrd) / al- 
kuia. .fpalbfifd) / pcßen , paficx. Jfronijifö/five 
Ipfcifirni'd) / acus , bclone, buccinacor. .»3a 
vcunichc / pifccs dclicatiorci. 3 a 9fifd) / lupus 
mannus, labrax, alias tYJccruJoTf. junipfnid)/ 

£d)luffifd) / torpcdo. tforbfifd!) ' ÖÄrug« 

flfd> / pifcis vilisdc putridus. Jtr4lHP|fijd)/cor- 
pedo. Rxtbi» fiv< <r^>a!fi(cf> pjücsciuftacci fett 
ccftacci. 9Kci)ft|'d) / alauU , alufa. 0?t t Cl'fUcI;/ 
pifcis mar inui, pclagius. iMaifcififd) / fyvau- 
na. ^flltlifc^/f'i/SJiesfi^/ pifcis Lutcnfis.pa- 
luftris. fV<ut'fi|ci) ' pifcis pracdarorius. Keilt 
fi|'d)/fluviatilis. (galjfifdj/halccula, H. pifcc» 
aqvä de (alc elixi. vr crf"ifch / pifcis lacuftris. 
GtyttfCffifö/ oftrca, conchylium. ^dmcitW' 
ff(h apiu. <Bd>dbcftfty/u*!urut. «3d)cßjT|'d)/ 
afcllus, capito. £ d)livnfi;"d) ' gladiolu«, xi- 
phias. *3f OCffifd^/ afcllut, pifcis i'uituariu«. Sßal/ 
Jfd) i balcna , cetus. ^eijjftfcf) / five Sd>nott> 
fil'd) / fqvalu* minor , alburnus , Icucifcus. Sunt 
ttfalitgtittr* pifcium . ut : Jf n Ufjifd)/ alaufa. $ Üf < 
tclfjj'cf)/ polyput. Sunnftlty/ thynnuf. <§pic> 
fldflfd) / taber, gallus marinut. 8&MM€/ 
albular , Icucifci. (? pdKPidnv pifccs vilcs, ple- 
beji. (Spif yf)|"d) / fphyrae na. ßUillfifcfotV pifces 
faxatiles, ÖSc. (lyos omntt tnarrarr longumfont. 

5tfd)lciii/ Oaa/ .Vi»«», pifciculus. kleine föjcblcin/ 
pifeiculi minuri. £a$ aflcrflcinciie fiifcbiiin 
im vO?CCt7 apua, r #kw4 nun « tfpiuvta nafirns. 

gil'dxit/ pifeari, pifces venari, captarc. gifctKn 
metaph.tß indagarc, inqvirerc. €r t>cnret / Cr 
[vi; ijcftfdjcl cxißimatfc duioremefle faclurn, 
pifccs capraros fomniai. ^11 tritbettl 9Bn|tT 
i|i n:'dvi! . efteaptu facilis turbartu pifcis in 

und». SD?and>cr wiO fiftbett/ fp f rebfet cx/prev. 

dt ovi ntmium Ivcrum captAnt & paritm ctpiunt. 
(Er fr'd)tf aufbent (mcf CtlCII / incaflum laborar, 
fruftra fc corqvct, in acre pifcatur.opcram ludic. 
5ifd)cr/t><r/pi»citor, pifearius. gi|djcri»/ X>it/ 
pifeattix. §ifd)<?r fnucjin nitftf in t)cn jfrfcq/ 
rifcatorcs ionge prllcndi a caftmfunr. Qin«v.!< 
ni'djcr / bamiou. CKvH!(!;iiifii'J)Cf/ pitajurho- 



488 



minum, iMn piagiarius , conqridcor , coactor 
milkum. (^clfn|d)cr / crumcmfcca . manricu- 
lanus, (c&ot xonacius. COv'V,Mciiif!;'d)cr / ga- 
nco c iiumn.it us. 

Sift^ung/Eö'gifc^crfo/öfe/ «^«öaagifdjm/ pi- 
(cacio. (gr nebret fub 00m ^ifcfecii / v » v 11 P' lc ** 

cu. (SincSlfd)crcnanrtCllCII/ pararc piuatum. 
2luf btr Sijc^crro jVnil / indulgcre pifeationi, pi- 
featum cxcrcerc. (gtOcfnfdKr*!) / oug*t n»c- 
ptiae, j oca , affanic. StßüDc §i)'d>rn> / p ifeauo 
maritima t^Huviacilis. 
.V!'d;td)t ö ' 5i|4)bar/ pifcofus, pi(culcnius t pifcina- 
Iis, pifcamui, pifeatorius. viui frfd>barcr £cid)/ 
vivanum pifcofum. ( v|d)i(h'.a;iif jil'djtiijidj- 
tcr ©tfdjinacf / /apor pueuientu«. 
Olbfifd)cn / abducerc, fubducerc. fubtrahere, aufer- 
tc, adimcre» dam dimovctc. «ii hat ibltt tlC 
J.3amlid)tcit «ib.U'fil'dn-f / arcanum iftudindaga- 
vic 2Ibn|djlU!iJ / DtC/ dandcftina occupatio» 
dctradio. 

Olirriichi ll cxpiüari , dilii^cncisllmc qvasrere, ubi 
niices lateant , Üfmetaph. intereipexc. <£incin MC 
SBortC aufhieben / verba captarc, obfervarc ali- 
qvem loqvcntem. &uffit'd)U(U) / tu / cxpifc*- 
(10 , inqvifitio.caputio, obfervacio. 

Chi? fifd)Cii / proprit pifeatum venire , B' abftinere 
puüonc , Atmdc : Indagare , explorarc, inqri» 
rerc. vii b.u Die tfünfte nu^cfi|d)cr / cxplora- 
vit aitiricium ceL Ciiu- |üid;iiiu) / tue, indaga- 
tio. cxploratio. 

<sf rn'Chtll / loctari pifeatu , deinerps iJttnefl, qvoi 

2tb< $f Äuöfifcbcrt. (fr bat Die v5iid)c »cn ibm 

Ctfi|cf)C// diligcruisHme inqvircndo rem com- 
pertam Ii ab et . <frfi|"d)UHij tMCV acqv ifiiio, im- 
pctratto t adep(io. 

v^rrfifC^Ctt / anticipare ■ prasvenire, praevertcre, 
anteve ttcic. <£t bat ibm w t»cm J>patncn ge» 
fi|d)f f / ante vertu cum in aifeqvendis honon- 
bus. ku' riifd) itn.] / pr<evcntio , antieipatio. 

3crflfd)Cn/ excedeee in venandis ptfeibus, maco 
rarefe pifeando , tempus contcrcrc pifeaeibus. 
/ älikt rttam 3i|Cl / Oer /a jhmluttdmeptftif, 

Scnit.» verpa , membrum genitale mafculum. 
iiftlidjt/ adjctt. tak membrum referens Aap- 
petcos. (N c t- fi | . Iid) t / bene mentulatus. 

t^tfetf / DCC/ propriie fpartcum,/r« ex junciscon- 
textum vafeuium . ad majoris fummxpecunia» 
reopicn Jas , qvslia foiü eßeni ttxU vwäneä , m 
gvibm piß* ctppntfir, ÖW $ifU;toti>£/ 5>f<^' 



-89 



S't 



490 



reifet* / dicitur Lsttni fifeus , faccus put ^licru , 
amuÜat etiam «cranum , Dez ejCfltCinC 0Üff fl -■. 
91/1 eivraeßdet, $tsr\il / filcali», praefedus fiici, 
tA*i de ^i cnfivjtrcn/ connYcare,conuniucrein pu- 
blicum v & fonftgjirte Otäter / bona commifla, 
> & qvidemhibndo nomine , IwAe dkuntlkont 
ttrcbäflO / Ao»4 111 publicum aJdiUa, i.e. vetitaac 
commercio extmta. ÄOnfiejiriing/ publicario, fe- 
dio, "vulgp confiß.atto m 

5iöp / fiepen/ ^yrr^mhif/fiöperai/ 

fibilaxc , confufurrare ■ muflarc ^f/ii»- iiri/ur 
pt>P<rtt/ &pfi0pern fomniak ßnofiHa &fa8a. 
jtliA AialeUb diatur etiam ^\ti(f)c\(M/ in utramqvc 
parcem garrire. Licet fufdjdu etiam exponatur 
ateerere , conrerere , friare. CßtT ba fitfpert/ 

o&er pifpert / bat feiner ?iebr gcip$ feine €brr/ 

o vicunqvc fonos preflos lingvä focit , efut fermo 

dubio proeul turp ii. 28er pertfanben tverben 
ml! / mu(j nid)t pispern / fonbern Line vvCi-p. non 
musfites, fed datiiis loqvaris, Ii inteUtgi vclis. 
Alu per fffpcrcit inteüigunt fonitum iUum , <j ti den- 
tibtu edilur jon6 compieftb , mit Den SÄfyncn 
fnwfättlffrJhoc rß ftndcre dentibus. 

SifpcTer / De*/ musfans, musficans , mutiens , (n- 
furro • fibilans. 

ftifpcnmoy Die/ fufurriK, musfitatio» fufurratio. 

öUPerfd)t/ ad\. 6£ adv. fibitus, miiucns , \j novo 
tocabulö musfttanter. • 

*$\§l*Ct iplur. Jt^Clt/ filum, cjvo cextrices 
opus diuraum diftinguunr. A fono fortajs'e, 
(jvem fila intenfa tdunt , ^ifj Vfflron. 

Si^CIl / foo< etiam gefjen pronunciatur , farcire , fue- 
rc , p'jfn'e tarnen noUt vctcramcnca confucre, Del 
inrerpolarc. 

ftefje / Die / panniculm. (Einer ber cht 5?!eib Pol : 

ICT §Cfy.*U l)af / pannofui. . Dicitür etiam getydjt 
ÖflCrf^/futÜit.rupnu. 

$C$mty / D(< / interpoülio , fueura , alias eliam gc- 
^crep/farcinatio. 

5c?cr/ Der/ farcinator inrerpolator. gcfjeait/ 
DU7 iotcrpolairix , fcr cinatrflb 

JiDel/Dle/ pandura, plur. DlcftiDfln/ wwtt 
i^ijjcn/ önDel 4 fit}en/&d)neDd> ^iuict;' 
)Cn / WeDel a tveben / non lantum <p'ia (ho» Ja 
pxniursrum olim ex filif Hneit fit taut , fed tliam , 
avia futurum 8^ farematurum+metttt idemfete tß» 
mvalk fiheinum. ^ib(\ttiam nerv us tß fett mani- 
ca , viflrumrntum tortura, fyale rß , (in ^flunu' il • 



$<i§ft^l / pandura major , gravit , basfironanf« 
/rvf itock mfimt. JptffttntflDd / pandura r <lul- 
. eifona, acura. $l(tftocl/ pandura media foni sltio* 
«*. % cnprpM / pandura media , foni preffiork» 
3)VC(fiöfl/ pandura dimidiara. ^ ntcfli>cl / pan- 
dura dulciiona major, dmtur alias VlolDlgdttf* 
«IC / grnubtu feu cruribru fuleiatur , 
barbitos gcnualn , qvia genubus aptatur ad ple~ 
ürum. <3tP(f|iDfl/ fadicula. ©trohfiPd / Orga- 
num paftoricium. <£r f an auf Per 5tl)d / pan- 
dura canere jperitus eft. giöcl bcifcpcn / chor- 
Has aprarc. tmnilCM/ remperarc , corrigerc. 

^iPclctt / canere pandura , ludere fidibus. CÜV ft 
bd( immer cinerleo / femper caneiienam can- 

demeanu. 3lrnmt lepret flPdn/ pauperras o- 
mnet arte« perdocet. gipfln etiam notat fticare 
6c lerere, qvod etiam jcrfiPeln 55* abgbeltt dete- 
rere , Ar detricare dicitur. ©n abijcpbclt / oDer 
$er|lPdr ^(eib / veftis rrira , depilata. Sli^fiPcln/ 
deponere panduram. 
^ibeler/Der/ pandums. pandurifla, fidicen. in 
SSicrfibder / ridulator : Sicenimbarbateexponi- 
tur fidicen agrcftis. ^aurcilfibder / paftoririu» 
choraulcs. 

OhMDjL- / DaB Sibelunq / Die / ipfe camus * Ju- 
nis pandurx. q$ iü n»ol ein elenD ^cfiPele / mi- 
fera Tane haec eft mufica. Dicitur etiam DAJ 
^ Dein. 

^iW'lid)! / a ijrH. morc fldicinum ,pauduralis ( in 
mudum c.nuus pandur«. %<X\\bc\i(f)t / 13 jcr. 
fibett / attritus , decrirus. 

?$tbililiupump//iatf vox rßtxfompandur* majorU, 

t.g. ba giu^^ibelilinpump/ibirbaabanrpaa- 
diirae. 

M/ fiffen/ Spellen/ 4 yöno dtüum ver- 

tum, pedcre ( crepitum vencris emittcre, \ >ü r c. 
<$if(/ Der/ exepitus Ycntxi«, borobus, fonus pe» 
dcntii. . 

Refill / alias $UDCIlfl|f / $aI«lfl|T / lupi crepirur,- 
fponsia tarreftrit pulveiulcnca. (£r 1 fr indif cu 
ncs '^onii? lt?t hl t homo nauci eftdr maili. 
!^if?i$/ Ö'Sifuebf / ^-v. pcminofus.olidui, 

pundut, ö> ^vrr/-. pucide. gi|hcbter (Berud)/ 

odortcrer, rancidus, muftcus. 
3ifter Der/fufflaior.inflaior. Unde^(d,<nfi\i<Y/ 
oniflo» ciAcrarius , u, lionio iurdidus , pucidus, 

Vidttwr 

I rjp. 4 2Matt. iVw jo/M« txfpmtur vadofur, 
C* Ii Üj> brevts 



49' 



9 



brcvis, non profundus, verum etiam plan i - 
«qvus. viiu jlad) 2&i|jerlcin / aqva langvida. 
gladje^aiuV palma. ^acbevrAnjfel/ gaba- 
ta. patclla. ßladx (Sturmhaube / galca plana, 
flache BIi$C im 9īr / brcYia.fcamni, fyrtcs. 
Alach jelt» / aeq vor , pJanitics. glad)CV ÜBllI 
ftl anguiui obtufus. f/ütc etiam vtnit §|aci) 
fll§ / y vi plantu flatus ped&t habet , plancus. plau- 
tus, plotus s ES'Alacbnafe / fimo, od nam fuprriiu 
funtdejrrfi. $rtd)c3iegel/ tegula,Urer. glach 
2lngefiC$t I facta plana cv ampla. ^ I a che \Ut> 
bat/ opus funplcx &non elaboratum. gla< 

d>er ©ang/ vcna obüqva. glat&e JXube / rapa 
tcsGJis. Jlad) Srinfgefchiri / poculum oris 

Jatuli. 
d)cn, » fl U5"flad)cn / complanare, & cxplanarc, 
planum faccrc. f*>c flachet Werben/ plancfccrc. 
5 1 ti vi) c ' T>itf pator, planicies, fupcrficics plana, 
non rocunda. jDi< £cani aifye / larum lami- 
nae. äBaBcrftäehe / vadum breviuf. flache 
Des JXuber:* / rcmi palma , vel tonfa. 3nncte 
^liSdje ber £anb/ palma intima. gläe&e fc* 
UÄCCr^/ aeqvor. 
^tä d)lid)/ latus, brevior, aliqvanrum vadofus, 
non adeo profundus. §läd)lmg6 / adv. cum 
latitudine, late/ru obliqv*. (f jncil mit bem IDt* 
gen flacbliuas fd)lagen/ gladio obliqvö ferirc, 
percutcre aliq vcm lamina cnfts lata, non catfim, 
nec ipsa acicgladii. 

^labbe/ & klappe / we/ os hians, informc, 

i.'. vuluus infaciem ineuflum. Sum'uur etiam 
pro alapä. (gtnem eins in bic Slabbc geben/ co- 
laphumalicui impingerc, infringere. 

$lfld)$/ t>Ct/linum, carttplur. gkfrftfrg fo f 
glachs/ 1 num kaum. Ungrhcehcltcr / infe- 
öum. ©wlanter ftladjs/ mallcatum. $ur 
|<t 3l.ich$/ Imum Yile. Dffltlichter glfich* / rn- 
tum. ©reber glad)* / «affum. äßilbcr 
glaep* / Hnum fylveftre. Älcin »Uber Slad)^ 
charnselinum. Utucplauter gtadjtf/ Ünum cru. 
dum , non mallcatum. <£f« Gniebel *$Kid)£/ 
a/ii* &oßen/fafc i culus lini. vf in beulen $tad)$/ 
litis fafti manipulus. (Sin Sorten glad)$/ ha- 

Sfu«. glach$ an bev ftunfcl / ftamen. jjlachs 
innen / ot>cr nuffteUen / ünum folc ffecarc. 
glacb* brechen / ot>«t fehmingen / decorticare, 

comminuerc. .Oechcllty- peftcre , carminarc. 
^Äten/ farrirc, runcarc. £icd)Cll / Ot>ft* roufen/ 
cradicarc, vcllcrc, cvcücrc , exuncare. SiiffleH/ 



492 



lim fernen hamis ferrcis deftrinsere. Kdfcfl/ 

o&ee trxtd>cn/ maecrare. ©en ^lact)^ fpinne tv 

ducerc, nere linum. 
Frauenflachs 1 SOJarun oDer Sßalbflachf? / linaria 
urinaria.Ofyril major. Qvtüfiaii/ millefo- 
lium palußrc , maracriphyllon , dkitur ttUm 

SBaperflaefr*. ^rbfJaeh^ / ahks ^«Dcrwete/ Ii. 
num vi vum , aiumen fustlle , amianrus. vr eis 
bcnflad)^ / cafTura , cutcura , altäs ^tUfraut 
SBie|cnfiad)^/ gramen junecum lanigcrum.jun- 

eusbombteinus. 
^licfttm / sJj. lineus. gladjjin Oam / ünum nc- 
tum. gl4d)fmc(^(bUifVn. Imamenium. 

fln 5tiA / tcia ünca. ©nem einen fWeJfinen 

$art rtedueu/ illudcre ahcui , pro dclc£Umcnco 
aliqvcm habere. 
3U'tt>fe/ ©<C/ cendo, nervus. Unde $kd)(\ä)t/ Adj* 
nexvoAis. Hdbtnteniminßrumrntaißamottu, 
nettM & ligamtntis conßata, fimilitudmtmlini m&- 
Crrati. 

cepidus, 

inealefecns. <gin fiattes 3üa$er / aqva repida, 
unAt PmNb%sV tcpidulus, ^ .1 .'roh tepidc. 
j lad etl / t a Ich cn , eepere. Unit nebit eß verbum 
aliud .* 

^lacfCWn/ «vomere, critpar«, projicerc flam- 
mas, qvde , qvonüun in motu funt fif ventilaniur ; 
ideb §ladcnt ftiam fignat flacccfcerc. Inde fiaefe* 
renbe Ol)ren / flaceidxaures , & flaccui, an au~ 
ru deorj'um drßex* & penJuU funt , 9fr flAtStttM 
unt> feM»ppa -ntc vl N bi-<n bat. 

Slacfcrn/ bABmom. verb. fc^ Ote Placierung / cri- 
fpatio. Sa^S^eferu ber Richte \\i beu 3lugen 
fd)dbltC^/crifpatio myxi officit oculis. 

5ladcrtC^t / aJj flammans, flamm iger, flamm ifer, 
flagrans. t)At J^CIHT ift flacfeticht/ ignis cx- 
plicac dr torqvet flamnus, vol vi t, turbinat flam. 
num 

>3ladfc 05* §tagg< / tit / vexillum nauticum? 
(^d)in^ade/ apluflrc.apluflria , dtHum avnlüA- 

time. ibie Skpe abnehmen/ vcxdlum na vis 

honoris causa (ubmirtcre. 

glabcren / glattem / mut*tödin x> & tu 

eß a glaef ern / ut k t6ef cn / rütteln / &h ftrei 
cf / 5 jxoNief/m @trat< / U r, 0tra jjc. Ejw~ 
dem ßgmfuA'.torh etiam eß, flammare, flammas 
crifparc , extenditur tarnen etiam ad alia , jvx mo- 
tum babent, fignatq^ morare, motitare , crcpitare* 
plaudere aus., incicato impetu ferri , i.\ fluduari. 



% 



493 



8 



494 



Scribitur aulemvarii: gUÖCrftt/ flfDfrCR /" ffilt 

f<rn/ flottern fluttern. glabernb / ?olitans 
glaperilbf Ädfcr/ btuchi crcpiranrcs , alis plai*. 
denres. 3n cer JEfrcfcn fpu man mit ©cban» 
f cn Itidjr !)cnim frflitft / non ragandiim Jeu cir- 
curovolitandum «ft coeitationibtis m Ecclefia. 

£ic <*Mwf feeligfeit brrSBdt »erffabert rote ber 
2Jßinb / fclicita« mundana venti inftar diffundi- 
tur vel evanefcir. Qie glebcrmeufe flabern hm 
nnbber/ btffie gefangen werben/ ▼erpcniliones 

circumcirca peracrem fcruntur , uiqvc dum ca- 
piantur. £a$ gener flabcrt |iim öad) hinan?"/ 
flamm*: volvuntur per culminatcftorutn. 
glaDcr/ Dt«/ acer ,omus,mollufcum,«rior,cn* 
' ftu Itgntim crt(po macularum dkctttfu ra.iüt. 

glabcrn/Ö 1 gfabevüfct/ - 4 undularut, crifpans, 
macularus „acernus. ^UiPend)! -£>ol$ / lignnm 
acermrm , crifpans. i£ in $i|d) ton flabernctt 
JP)üljC/ menfapanthenna. glabcri<^ti«J«4pro. 
p» ti ftanifiaUiont eß flagrans , crcpitani r Äuclu- 
ans , vagans , »oliuni. gjabericbttr (ginn/ 
mens vaga , animus inconftans. glaberidjte 
©eberben / reffus» five motui corporis nimii, 
vafri , paheRriri. giabeTrd)fe$ geilCt / ignjs 
flaromacis, flagrant. Mamma crifpa. » v 

glabcrer / DC* f homo vagabundut , inqvietu*, 
circumeurtans , 4c levis, inconRans , fludtuans, 
yagus. Item adulator , palpator , aflenrator. 

Alan^onunußri GaUicaßrtfcribajtt ^promtneiant: 
gta ttirct / * Galtor um ßaleur , adulator , ab adu. 
lari, ac caudi caninä dt8o vocabulo, cum canum 
proprium fit , caudM dominü adludtrt & adularL 

gtattirerfo / fite gtoberin / Dte/ adulatrix. 

^Idttirff!/ propra meÄarc caudum , &mtlapb\ 
blandiri , aifentari. ^Alan nic&f fattiVCW pro- 
cul ä nit eil omnis aiTcnrario, gratiam blandt- 
tiis aueupari moleffum mihi eft. 2Ber beuti; 

ae* tafle« forfjnfonrmen geftttltt / &er " ,u 5 

flattiren lernen / v* bodi * in * e fuä ^ 0 p, 1 
yuIc , ad granam * toluntatem aliorum tot 

qvatur. 

Rlatttrnng / Dil / blandiloqventia , anenratio , 
blandinar , palpitat.o. €ine gnrftige glatti- 
runa/ adulatioturpis, non digna nomine ho- 
nefto. 2lrt!i(&C glattirung / blandimenta fa- 

CCta. ... r 0W 

mti^QldjßJi»**' blandus, ad aiTematio- 
ucmerudirus»cailidu»adbUßd»«a»: «.aflenu- 
««sicbUndc. 



£0tWn / iJtm eß , qvod Sltttcttl Ö» ^I<»Öem/ 
ffammare , flammigerare, & vrnit a Slabexn 
ftvt $[oQevtl/ [üb latd per aphtref. $/ ftd foium dt 
tone flammt* uftnpatur. Ejus compuftium tß auf* 
Iwcm / flagrarc , » tBerlP&ern/ comburere. 

£cöernug/ Ott / fTagratio . idtm qxod Slartivunft/ 
ßc Meridjf ff io&crnö/ idemqyod ^Iflrfcn^t 
ätoefemt». 

lohe / DlC/ flamma , *b hoc lofcttt. i'ichtti li-r-* 

brennen / in oollet £obe (leben / giobos flamma. 

mm actollere, igni coilucere. ir o I> c bot fid> 
gefeget / incendium virea ponic. ignis langvet, 
itamma qncfcit, competeitur. 
JfCben/ 85" nmpofuum auficben/ ignefeere , flamme- 
fcerc. X>..i5 geuer lobet auf/ ignis altmenta fu> 
mir » ignis glomcracur r aedes flammis collu- 
ceac 

£cbnng/Dtff/ inflammario, incendium» ignis ru- 
ttius, aeflnans, flamma furgens in alrum. 

^ ohiebf / *dj. adverb. flammatus, flammi vom us, 
flammtfer , flaminiger , ignitus » igneos , igni- 
fluusr in Aar flamm.r , i n modum incendii. 

£of)C/ Dtt/ rtiam tketentur rerrimenra tofla, five 
tordes coriariorum » ob eclornnrutilum, qytm in 
igrtr conträxerunt» •> 

Sßd)tCren / ficcarc , vtnit « ÄoI)id?t / w/ ab an- 
fijvo £ogben / lucerc. fplendere , unir rhAnt $od)s 
tCC/ fafciculusflraminis ardens. 91« vocabula ta- 
rnen non cuivis obvia funt. Ptßemut fvidem mc 
tnferere IeUd)tcn/ 2id)U qv* ab hoc 4mtyx»&H}ben 
dejernduni : Std videantur irtfrrius, 

3(at> / & ffa&Cn / D«/ favus, cellula fex- 
an<»ula apüm. J^OIligflab / feviu mellitus. 
¥ee«r glab/ fatus-mams. föcbrod)cnc gla&eu/ 
favi demcsii. 

glaßen/ Dar/ ptur. fi\abt.n I fmitaudmrm o/vodvu 
extenfum eß, utpete placcnra , hbum r fchblira, 
atiaa. crußuia. glabcn baettn/ liba faecre , unde 

«n Slabcnbacfer/ hbanut. «Butterflnben / pa- 
nisburyra illitus. Jbonigflabcrt / melle ilhius, 
/rwmdlirus. ^nerflaben/libumtxovis. $i t 
fe< unb Äreuterflaben / morcrum berbofum. 
^ubflaben / exerememum vaecarum, ftercus 
bubulum. «0fU«!fial)cn / bbum cx defruto. 
£)|tfrflabett / placenta pafchali» , bbum pa- 
fchalc. 

glattebt/ **)• & ^ve rl >' >° modum placentae , po- 
pani, fcsiblitar, vel liborum, % 
P ' Unflat/ 



4 9? gl 

Unflat/ o«r/ p *dor, f«d itas i fordet, it. homo 

ibrdidut * »oedas, feurra impudens , <jv> ctüim 
dicitur, UnfUtCT. 

nqvinare , fordi* 

dum reddere. 
Ull(!4fi4/ adj. &aJverb. pollutui, inqvinaras, fqva- 

iidus.fpurcu«, i'aedarus.impuruj, fordidc, 

fccde.inqvinace, homde, puride, fourec. 
Utlftätiqfeit/ e> HnfMtrrCD / Ölf/focdica«, fpurci- 

tici i fqvalor. illuvtes, immundn ia , Cordes. 

Slamm/ & flammt/ wp/m-.jianr- 

IttCtt/ flamma , fplendor » ignis, ignis lucu 
lentuf . Vocsbulum glmnmc * Latmo flamma vc 
iuai deduQum , flammam Sutern a <P' f/», uro : 
Sed qvii perfvsdebit mihi» ut crtdsm, üermsmt 
meos nullt tntfgrts smit caruijfe hAc ttoculi , donet 
tarnt andern e Roma secerfwerint ? Qvsre fsciliiit 
sjfentior üs , ayi flamme ä giflcf / tepido , c»! ido, 
derivsnt, Ladern entm facUiiatt cf in m nobit mu- 
t*npotcß,a'vA Grscorum y. in «. 2ßo .\aiid) ift/ 
!>a irr Du flamme n i(f>{ n>ctt / flamma fumo pro. 
zima. fteiierflamnie / flamma ignea. Jßitubt 
fTailtmc / Hamma principalis» major. Gimmel I 
flamme /five 2Öetterflamine/ fulgur. StdJpiw 
ßlilHünunc/ tttam Spiritus fan&us, flamma läcra 

dicitur. 3ftrit>fliimmc/faxli?ori«. (gtrobjam» 

nie/ fafctculus ftraminis incenfus. 2BilRber< 
fl immc/ ignis admirabilis. 3oniflamine/ ar- 
dor irae. glammcn illtfmerfcn / flammigerare, 
tiammas emutfre. !pie Stammen Dämpfen/ he- 1 
betarc flamma». flammen in Der Ullft/ boli- ! 
de«. 

Sammlern / tAS / dimin. flammula. ©a* T)\a\u 
lein &c$3Jcrfrnnfcei/fcintilla ingenü. imu-nD 
(Imnmd'in / vircum fein ni IuI.t. iBdjiffctftimm' 
lein / Helena, i/.Caftor & Foilux 4 igou lam- 
bent. 

Stammet!' qeflammff / flammarc,flagrare,<crori!- 
lare. ©efiammet / flammatus. €inßeflauim» 
tft &e<)en/ fa um um firuofum, cortuofo« per 
omne r'errum haben« amf raftus , vuhb , aladim 
ßsmmatm. Compof. QlTffttimneit I & auffiaWU 
men/ flammefccrc. Stuf CfW'fagHW / eom- 
burii delcri, extingvi. gflrtflainniCJt/ igne late 
graflari. 

^Iailimid)f / sdj. gadverb. flammifer . fiammtvo. 
juat.tiamnDartts,/*. cortuofus, Ö'finuofus. (j?i> 

ne ftamm ich: r ©culcy pyramis. ,T>ie (tainmid). 
fe (^ebil tje/ rrreuawmoates, itsadlt, qvod k nu 



g l 496 

vt, qvAfttpetuiteguntur, rtftlendeant , ac mßar 
fiammtrum t longinqvo appareant , nifimavrlk , tos 

ab incendio, qvoiohm pajji funt, ita diäos. 

iracundus, flomachofut, 

indignabundui , irä percitus, inflammatut, in- 
vcuhis , tracundii ardent, iL ftomachosc, ira- 
cunde , iniemperanier. Q?r ftcl)Ct fl<imi|d) aui/ 
torvurn vider. glÄmifdp über einer <5a4)e wer* 

Den / indignabundum fleri ob rem qvandam. 
Sr tOtt'D ball) fföinifö/ Ucilc fc abripi patitur 
iracundil. 

^aitlpC / Di« / plur. gampen/ lampai, 9^ ^kmtl 

pC ^ic ohm o/<m eßtrtbslur gUmme / ut errtior 
fi$ t k Latin! voct t flamma, nnäuptam deduci. Ah* 
iiettur sutem fper spbsr. ut in feobem / qvod eß k 
rl.tfevn. OelUunpe / lampas oleacea. ^athr» 
lampe / luccxna cubiculaxia. £antpe mit rielett 
SKorletn/ pol/mjxui. 
l'dmplein/ *a§/ dimm. Ucula. S^aettlamplein/ ec»' 

Aula nofiuardeoi. 
Rampen/ qvod nobü cum Grsco etiam commune eß* 
lucere. 

r\impid>t/ tf.t;. lucem, lucidus, fplcndeos, igneus. 
O'nipii / C>1< / per tJjjtQiotiem litersrum idtm eß 
yWidmpc/ lampai, fax, lucerna. JÖdnqnuiJ 
pil U Junis pcnfdis. (2ef)iepfampcl / ampulla 

olearia. *in'n Der 31mpcl ftuDiren/ i. r. ju n^dit 
pncii urtD arbeuett / ad Ivchnum lucubrare, 
dueubrare. 2lemplcin/ r»13, ..'imw. i^m <■/? pi 
iiiTipIcilt. 

-Slafcb ^giafd>c / /p/«r. 5iafcften/ 

firibitur & rfftrtur ettam nonnulhs in /cra gldTdje/ 
lagena, obba , ampulla. glafcfye mir einer Ü et* 
(en/lagcnacatenara. 0>IafcmeSlAfd)e/ läge« 
navirrca. £ebcrnc ftlafd}«/ uter. (steinerne 
ooer irbene 5toM>f / * aj fiai,c - ^^Wc mit ei.- 
Hein 3nrfc» vermad)t / lagena piiä prsscmAa.' 
.^intenjlafcbe / attamentarium fiöilc. ©las*« 
fla|(i:. :mu Sißeiben aefleebten / rinrea lagena vi. 
mine inrexta. ^pitlfiiTfd>e / lagena aeccaria. 
SSterflilfd)e / obba cere viuaria. Dc\jl>\föt/ olea- 
ria lagena. ^)lllfcrf!afd}e / theca putveraria. 
Öieifcnifd)e/ tinus , vas viarorinm. 2Öeinflafd>e/ 
anophorum. ßflUerbrimiiflilfdK / vas viaro- 
riumacidults fartuin. 'Sunt &sluicompo[its,ut: 
SipOteferfl fuV/ vai medicamencarium. %itt 
tihUi1»H6|lilfd>e/ vaielecmorySaTium , Ö"c. 
^fdjleitt / dim. lagenula , laguncula, ampul- 
la> trttcua , vafculum. 



497 i g 498 



gleifcfticbi / &*dv» in modum lagen», per la- 
genas , ampullaccus. (gin . ; Li > d; ; 1 . •■ / five g I . 
|d)ctima<f>er / r/r ampullarius. 

JlCCf / ^5(CCf£n/ Der/ p/ur. Jltcfctt/ 
macula , labes. Belg. gf/5«ix. QMatf / qvo<t in ge- 
ntrecmnt fordidum , turbidum , feculcatum * in 
fateit autnn atra men cum ,qT6fcribünut , ftgmftut. 

Un.it&ladbovnf&U(t(dmp*vu. &\\\ fein 
©cfidjjt fo fd>pn ■■ es bat (tum gU-cfcii/ nulla el> 
tarn pulchra facict,in qva non nasvus reperiatur. 

Gincm einen Rieden anbänden/ maculam alicui 

afpergerc. flauer glcrf / livor. diüpp^hu' 
gierten im ©efic&t/ liehen, (üui -.»einher 5lo 
rtcit / Icvss macula. Rieden vertreiben; ema- 
cularc. fywai »c Ii glctfcn inaeben / comami- 

nare , maculn afficere aliqvid. SKote glcden 
am üeibe/cryfipelas^ vehement ardorper Tum- 
roa corporis diffufut, «/ut/McRotc/ S5" ttl<J< 
fern. 9C of e Siede» im $114/ / punclum fang» i- 
nis m oculo. Sßpllcr Siedelt / maculofus. file- 
den r/uw mttavk. <hcuntvr vitia, mcndai. Jlcdu'll 
aujivi!'d>vii ' labern cluerc. 
Unaenflecf/glaucoma. Jgranöffeef/ ftigma. ©er 
mit einem foleben Sied gejeiebnet/ cauteriaws. 

S&rant>f1e(f e rtiAm duunlur gbbrera , loca fatis 
Airpibutqve nnda, äliki calvaia. ^>untrlcct cn/ 
vc« l'uolot es maeufäe. Cifcnfled / macula ferru- 

finca, U. cenrrum, durmaligni, macalofa nu- 
es. ©tntcnjUd/ macula ex atramento. ©C 
burttfled/ naevu». tfinbcrfkcf cn / morbilli , pa- 
pula. Jnubflecrcn/ /ii/rSc-mmcrficden/ Ie«ti- 
cul», ephelidet. Jcbcrfletf f / maculae hepara- 
ria?, dictaitur etiam ^cf)irci*flecfen/ lentiginet, 
CKanthcmata flava. Oblfflcd/ maculae a pirit» 
pomii S0c. imprcffjt. (?d)a ntrlccl / nota turpi- 
tudinis, probrum, macula Tic», fönen <r cbanb« 
fleffenanbinqen/ labern inferrc, infamare, labo 
culam afpergerc. (gc&anbflcdcn ronuerren/ 
eonviciaru convieiis lacerare, exprobrarc alicui 
flagitium. Dtntur & mIIm comVoßts , ut i Clus • 
fagflcd/ macula leprse. <£&torncd • purulenra, 
famofa. ©rinrflctfe/ Jfnifjflcde/ venigiafca- 
biei. gHutfkdc / gute* fangvinii. XoUtfU 
fleefe/ peecchiae, luror. SBlflf f erflede/ cicacrices 
cx puttulrf vtl variolii. gettflede / over Od 
fleef C inqvinamenrum unQum, olcarc. SfJJafcr« 
jlcdc/ exanthemaea, &c. 
Sied lein / t>as/ dimm. parva macula, labecula. 
©a* 31c cflein an Der timm hilum. 



^(tffen/ aefierft/ fufeipere maculas, inqvinari , for- 
dibus pollui. ©ad £ :tcb fledet/ pannus imbi- 
bit maculat. ©aö Äupcn jfeefer nicht / ofcula 

pudica <Jc officioü funt innocua , Ar honorem 
nonconraminanr. ©er 2ßein bat r,eflecrt / 
ni humor polluit> decoloratic veftem. 

3lcrfid)t/ äJj. &adv. u. glccf baft/ gleefef/ maculo- 

Alt , immundut , fordidus, contaminatui, inqvi. 
natut. ^Ifdicbt machen/ fordidare, confparca- 
re , pollucre. ©iis 'Vfer & ifl buntflecfiebt / nu - 
culofui , euttarus , varius eft cqvui. iiHi;;- 
flcclidu / tufeum albo permixtum. <r(l)UMrj 
ri;.ii(Pf ■ album f'ufco Tariarum. (fin peefidj' 
tee ©eftebt/ »ciei mcndoM. :\o;rietiid)i / ma. 
cults rubm diftinäus. Ouli l'u'il icljt lutett dti- 
fufui. Huc pertmrt glccf ecbtifl / difcolor , *a- 
riui, o§Urf bafdi}/ maculofus, nzvofus. (Soim 
mcrjlccf eebtifl/ folacus, lenriginofut. 
'Jlnflcct'en/ & fycfcdcn/ coniaminare, polluere. 
fordidare, confpurcare , labern inurerc. ©eitf 
^bcbetrcbcfiecfen/ machari, adulccrari, incc* 
fr .irc adulrcriö cor um alicujus, neurio flnpr6 
corum maculare. er flecftibn mit einem ihm • 
gen vf iKnU'V an/ asternas maculas ei iaurir, 
qvas reliqva viu eluere non posfit. "21 nfl ecl 11 11 <y 
frvt ^efiedung/ pollutio, incc(his. ^cfiechim) 
tot ^leifdjes ; labes corporis. (Ein befledter 
SHcer / veftis coinqvinaia. 3>efledtc JpÄnbe/ 

minus fcclcrarx, inqvinatae. Unbcjledt/ inta- 
minarus , impollutus , ab omni corporis de ani- 
mi labe purus. «c5cfif der / VCO Die ^cfledc 
rill, mas & feemina fcelerans dr inqvinam. 
31uefleden/ £5" entfleden/ purgare maculas , collere, 
clucie, dclerc fordes. 9Bir milden uni nui* 
fleden von fer vrebanbe/ dclcndacil nobisilla 
macula fufeepea. & gebart (icf> / baroon enc 
fledetjll fenn/ hanc maculam nos deeet effuee- 
itv <& fiedet |1eb aDgemaeb att^/ labes icnüm 

vanefeit dr dclemr. 
©urcbfleden / transirc , penetrarc maculando. 

©ie Öele fieden ein 5tleibburcb unb bureb / olea 

pingvedine fuä cota inqvinant vcftimenra. 

©Iircbfledung / pollutio penetrant, aha, in Je 

Icbilit, illutibilift. 
y n rl .eleu / conragio polluere. ©a^ bjfe fiedet 

fort / labes fcclcrum ferpir, contaAu nocet. 

^erillcdntw / cxrendo macularum , fordium 

difpcrilo. D»n/«rfniim5H?eiter(1i , dcn. 
3evflcd eil ' coenö obiinere, fordidare^ futHcere ma. 

culis. %ttfictit feOH / mcndis icatcre 3er* 
3 1 fieduna/ 



499 



9 



500 



fttt I cerotum inf'ri^uiu«. 1 nrfpfl Jlhcr/ 
cmplaftr. magnccicum , dicitur rtuun ß)ift. Ö^C» 
jlilcnipfl HKl. u-lipflaficr / cerotum ftoma« 
chalc. ^J|frd)pn\i|icT/ emplaftrum raafhchi- 
num. SfRclofpflafcc/ demcliloro. 
fftr / fplcneucum. tRcrfVn ODit 2inbpfia|ti't/ 
nervinum. 9tcilUaunatfpfli|tcr / munditKati- 
Tum. (Sd^fotkilipflaikr/ emplaftrum Saturni- 
numexpcrtum. v£djiW|Vtpfia|tcT 1 diafulpha- 
ris. *S(^aMl?pfla|lcr / diaphorcticum. Vr tict^ 
pflaflcr / cmplaftr. ihaicum. SriKrVnpflaftcr/ 
emplaftrum dcminio. ULwfct)! u;rr! yicr §um 
Jfcrjcn/cpithemacordu. QLl3cid>pfl .iff CT / cm- 
plaftr. ad tophoi. 2B;ippffafler / album coÄum. 
äßiwi l pfla|[cr7 ungventura vulncrarium Sßaf» 
fcifild)tpflaflcr/ cmplaftr. ad hydropcm. %tUcn* 
pflafter / emplaftr. gryfeum e lapide calaminari. 
3iPPCTleiupnaftcr / emplaftr. annpodagricum. 
§U4- ot>ec 3«cbpflaflcr/ cetotum, ceratum de 
ammontaco. 

tftffii'rlcill / XfOS/dim. Emplaftrum partum. ©C' 
firijtSpfM *K*r!f in J?w/cerota minima • qvae mulie» 
5ßlinbC U\»cn / »ulnus obligare cmplaftro, ap- i rcsdclicacul» cx nigro ferico facici imponunc, 
pheare cerotum ulecri. ä>a$ iPflajlcr tüictW j ad diftingvendamalbcdinem vultut. 

lerabtuhn 

ftrum. 

titer adhxret. Ärj|llid)C*/ bcn!id?C* ^3fia|tcr/ p i a ft mcomc au* 

^;.tL.ma>. I ölet. 

lUUjltni profter fumlitudinem ttiam ßgnißiil : Ster» 
nere lapidibus, confterncre via« , ddapidarc* 



flecf Utl^ / contammauo totalis, cortuptio.de- 
pravatio per inqvinamenta allata. 

Q3iacfet1 / i Sdxon. pUct/ macuta , freprik inqvi- 
iUrc,pollucre, forJidare: ^nnirr/tonsoblinere j 

- »ultcw/aliatefordida* C * rnpfitum %\vhü (W \ 
«ffigerc mag« in k/h rß, unde tyiUt I pro- 
clamationcs ft edißa publicum aÄxa , diplo- 
mata . luer» edi£tales , vul$b Patnita , Btlg. 
|Macfar</c£G*fl. Plaqvars, lofcriptiones, >n« 
feripta, programmata. V\L pflorf in JÖlod?. 

q>fia fttc / x>m / p/«r. »ie tyfiaftec / «««« </i 

fcoc ptar? fll/ '' w,r ' « obHnere; Cataplafma, em- 
plaftrum , malazma , ceratum , dropax , ftd dro~ 
facti ßmt emplaßraj ptee faBa ,qvemadmoJum c<- 
rata ftve crivtauäullo moUiors £5 tr*ttabtltnr*funt 
mpltßrif. $fl..l|tfr IHi.dK« OtKT f oe&tn/ cm- 
plaftra ad ignem fundere dt agitare. i^MUT 
ro.ll-U'Vn / cmplaftra in maftam fubigere , in cy- . 
lindros redigere , & vxrb6 Mtditb : mtlAxare, \ 
iflofrer jtrcidKn / fupcrillinere panniculo wi ff 
lintco , extendere In aluta. ^flalrrr auf die 



cerotum uiccri. ^jns> yfiuiui. iimv»» aa auringvenaam aiDcaincm vuuui. 
ihn / detegere vulnus , tollere cmpla- mfl^r,,, # bcpfla(?(m / admovere emplaftrum 
?)M W W? i lebt an / opax cnn tor- |Wi fn a]uu extcnfa fj(>(r b(p n a ,| crt/ cm . 



gatum , , 

pungent . mordens , ftimulans. i^tinfcnD $)P4< 
\\n l dropax putidus ,piceui. ^crt^orbdl W<l> 
flf r/ emplaftrum exfuccum , exHccatum. 
Slnacnpflaftcr/ epithema oculorum. SBaumpfla' 

flfrr / cerotum arborarium. 
emplaftrum ad feyrrhos. «glaffHiicbcnD Mai 
ftcr/te(icatorium. SUprofippflalt«/ de cerufla. 
SPM^pflflftcr/ emplaftrum ad combuftionem, 
album rafu. SBrrtun Raffer / cataplafma apo- 
ftolicum. S?md)rflattct /cerotum prohernio- 
iis ßve ad herniam. ^rotpffofter / emplaftrum 



©tt gfpf!a|lcricr J£>Of / arca lapidibus ftrata. 
Compofita funt : Sliupn^ilcrn/ bcpflaflern / iibft» 
pfla|trrn/ t)ur(hpfla!tcrn/ qraiomniacumfim- 
plici ^(l k i|tcni conveniunt. Sucpflaflcrti <ß 
lapidibus unitisoedudere, Clicibus coadunaut 



tegere de muntre. 



aftcrtr/Ser/ ftratorviarum, lapidator,litho* 
ftrote«. «PflaftcTinil/ Dt«/ ftiatorif uxor. 



tasoflium. fttbnpfofBt i tebnfugum. gpll« 
tancDpfiartcr/ emplaftrum ad fonticulo«/^,/«»»». 
tmtlias. §rj>fd)U'lchpfiartcr / e fpcrmaie rana- 
rum. (Mc!bpfI»l|l<V / oxyeroceun». (J3icf)tp|la< 
fler / arihritkum. ©umniipflaflcr / gumma- 
tum. ©runpfiafiev/ emplaftrum viridc ^ailbt« 
pfiaflcr / cephalicum. J^cilpflafler / emplaftr. 
oppodcidowhraxacclGi.ü. ciuiuum. ^ ui^fia* 



(jjffd^laiicn ^fliificr / pavimenrum. Qijta 
ton kCn u fa ttt l 5Wvirmcl / marmoratum. Sßon 

icrricbcncn i£f4)crbcii unb $alf / opu« figm. 

num. 

tpfiaftcrund/ Die/ ipie actus & opera debptdandi. 
^Pfi.i|tcri(bi* / ä.:;. ftratus filieibus, lapidibus con- 
ftrarus. Sin ^fInftcrtd)tcrSlkg/ vialapidoü, 
lapidibus coulttacc ftxaw. 



« 



Soi 



Skt/ Sr-JlCl)/ «Wf Saxwifrat»*, 
ornamentum fiinificans, m.ie rß, @cflf bf «u/ @C< 
flci). Sic uxor Dietcrici Vcroaenfis Albcflada 
/'uAdclfleda, ?lDdf!?i>/ -iäJa, i. e. ornamentum 
nobile _/'?.■ oobilitatis dccus. €in (SefleQ au/cm 
wjpeeienotM ornamentum capitis« bitte; 

ftUtitn/ fid) aufliefen/ redimire : Sf? StuffleD« 
una/ redirotculuni, fafciola capillarii. 

5lW|Ct)Cn/ qvaß ^IcbföCH/ a ^UO / fuperbire, 
cumpompa incedere, magno faftu j;ta u. -Sri 
^(t(|d)Cn / UttijViut odiojum wcAbulum , Wtdm 
Jignifictt viam oblidcrc» impedimcoto clfc, Ich 
cum auguirare, otioium federe X) 'S Sföanl 
(kt|'ct)cn/ osdecorqvcrc, ringeie. D<cb»ir/iJm 
ttii Siegel flctföcii/ vti<3$nt fi tfttvU/ albit 
dcntibua ridere. Uni« Ccmpcf. VitlJ'lfUdKn, 
irridecc. :i f lt ;i arridere- ÜUuf ftt tf$Clt/ 
hiare, patcfaccrc. lacumbcrcicouqvinifccrc, 
fupermeurvarc tc , fit) auffU'tfuVlI. «ftinflft« 
fdnii reclinare. 9ßo man u\l« |U tnbrtpai /ta 
tlctfd)e|tU i id) bin/ femper incervenis, obftas 
occupattonibus meit * ä progreflu mc tarda», 
pritfcn 1 1 j t ni odiosa oegoua mca impedis. >i£o 

man t)eitnlid>e (Sadjenliaubelt/ minjfid) niebt 
ein itbti lwifktfd)Ctl / ubi arcana tra&aatur , as- 
(tderccuivi. non licet. 
Slctj/ ©et/ P/wr. gießen / ttfa/ii <Üa/r3« $letfd)/ 
p/«r. glatteren / rß qvchbrt congencs rcium, 
acervut, congefhis , coacervario, 4c aggeftusi 
in (f reie fflcfyn 'tieuntur proceftna, i.e. qvieyvid 
*ntt cfiflrä exßruilur , munitio campeftris. £in 
f$lat|"cben3>lUl/ illuvics dt fqvalo* cruoris, fa- 
nici ftatTi tangrini*. 

c f l'cbor / &fr / (uperbien* , oft en rat or , faftuofus, 
raolefhis. impedient. 3dnf)etff$er/ ridibundus, 
cacbinno,ri(or. 
5tct|'d)una,/ Mf/ infolenria , faftu« ,füperbia ,im- 
peditio, obfcsfio viat * greiTu*. SOiiinD five 
3anflctfd)nng/ori«diduclio. 

5'c(|(f)id)t/ dl). 0" tdvtrb. fupetbut, faftidiofui, 
ventofus, gj: mfolentcr.incolcranter, faftidiose, 
mo Icftc. 3anf!e(fct)id)f /ridiculiu.ringcns. ' 

/ 0(T/ idem qvd $l€t> / uüerpofui per 
eprnlh. Uteri tt/ & frtqvtnitus Öeflcnfcer / micra, 
reticulum aurium , phyllu«. Dicthtr eium glit* 
UxfU IcmnWct, & 0d?apd crepitulum , corona 
Icmnrfcaca , vid. p&peln. Ab hoc glrnhem (unt 
^luiDa-H / i kj idem eß ac ^Uttcr»/ ftdU» Je- 
cuaiücatas. 



502 



Sief) / flerKit / gc fielet/ b^. »icrcne^^co* 

tun / (vaYiter alloq^vi , blandiri , adulari , palpa» 
re, it. noßrd ftgnijicatione , fupplicarc , irapenae 
rogare , cum lacrymii obteftari. Urdr RtSoret 
fiboUrum a Acre dednei contendunl , ftd ünpentt 

faSunUtr. gjor ieiihinDen fkben / Aippiicare pro 

aliqta Compofitum^n^ca/fre^vrntnarfl. I^i; 

nenam^ulrc anflehen / auxilium, opem altes« 
jui implorait. gmfieben / obtcfritiontbu«. 
obfecrationibus , fuppliciij inftarc. btr* 
aU5ÜelKn/ fupplicacioxubui impetrare aha vid» 
obtincre obrcftatiombui , bumillimit prcctbui 

eoorcqvi. ^n t>i< Siebe fallen / Aippiiatcr & de- 

«nifte rogare , rupplicci manus lemicre , orario- 
ne humili flagitare. 
S'et)CX i Oift / fupplicans, obtefrans.flagitator , ob- 
fecrao*. glcberill/ Ut/ famina impluians, 
flagitao-ix. ülnfleber/iiVmr/!. 
Siebung/ X>it/ £9" ö»76 gicbeu/ larwfcuK x>t« fi[ch'/ 
imploratio, obteftano , fupplicatio. ic- 

ben i)i oeroebttnt beo borten binnen / incailum 

cadunt deprecationes ingeoio duro 6c mexora- 
bili fatlx. 

glebenMieb/ ff ^leberficl) / *Jj. &ädverb. fupplex, 
drmifTus, bumilii, fordidacus, 13': ArppLiciter» 
demifsr.humilite^prccariö. 

5J.Cifd)/ fineflur. caro, AJolrßiut nüiü 
,\\'< pottß , qvkm etyna GnmcuncM ex GrtciA ßulte 
to»t[viren. Sit Tjleifd) / ™>db k ßAmvit , ser- 
men » muM k -whdrp* , figmentum » < um tu! ort 
detorqvere fata^tmt htminet intndi , qvafi verb non 
Jubfißtndum rßrt t Andern, im eüiqvo frhnittvo rc^ 
mowfolUbo i Si turnen grammaticaßiii ßt« , Ger. 
ma/n<e Imgiut oforibus , fatiifaciendum ejfet ; Qt.>'u 
prohibebit, ex ipsinoßri lingitd hujut vocit et^mon 
4nd*gäte? gleifd) ßribebatur olim , &*dbuc hodii 
apvd Belg*t feribitur, SSIeefd) / qved cowpoßtum 
rjfe puirß k >5(\ I pcTIis , ttrniinattone ^djeüivo- 

ifeJ)/ i/aw/Sleifd)/ 3eUifd>/ boerß id, 

CUlt <onteSum eß , fit. Vtrum hxc obiter. £xinb' 

(g(J)mein> ÄaJb» 2w\mi> 35oci« <2<Dei>fenfleifd)/ 
caro bubula>/rubovina,/ui]la, fin porcina, vitu- 
lina . agnina t birdma, arictina. 3Bi(bpert> 
fleifd) / krina. igcbelimu oX>et (gdjintflf ifd>/ 
moreicioa, (rtlppen|lei|d) / caro jurulenta. 
€iuaemad>t/ ^jefaljcn gUifäV coixlita, faHta. 
ffiao/rfjeif^ / *»«c-icma. Serfej c^r feiftetjt/ 

pingvic. ,ltii"d).'rcvcni. ganl/ putrida. Sllf/ 

vetüs. (lein alte* mwftbmatf u-g gUij'd; / Sa. 

3i Ü curoi 



503 ® 

turui Dodex, f. t. caro vctula & infipida. £XcI>C 
llCif((> / cruda. <*( J )n><immicb / fpongiofa 
[tlllA £0<&flcif$ / «to juvcnca , coqvibilis. 
jcMinpft SleijeJ/ vaporata caro. 2>iitflcif(^/ 
pulpi ,ut in plantktß. ©dMTflfCll Slrifd) / afla. 

®err}|t / oott in Untrer o.ebrafen / ftixa, ©e> 
reuebert/ fiw ©iiKnflctf(j) / infumara. ©c(i>t< 
ten/ oWt gef ed)f Slrifeb / cüxa. .£uiierflei|ef)/ 
caro gallinacea. Q>ccf dflcifd^/ tueccum. 3an< 
flciffft/gingiva. 
gleifdj) / tttäm pro homine &cupiditatibus huraa- 
u r-, tt.pro alus carnolis maecriis, qvas non edun- 
tur , (umifolrt. 3Mei» Tfttifä ifi J^CII / omnes 
mortalcs herba funt. glei|(!)e$ Villi/' caroii vo- 
lupcas. JDic HS?crFc De<t $\xi](S)C$ I opera cama- 
lia. ©a 3jci|"d> fd>iiv- cl) / caro cftinfirmx 
(iri|i aud)3!i'i|rf) linbSMltt/ eriam aliq?idhu- 
mani pacitur DAS QÖi>rt mar Sleifd) / Vcrbum 
caro , i. t. hamn factum eft. j£>art Reifer) am fri» 

fce/fcirrui. <£$ \\\ nod) lauf er JcalWkftf) beo 

ihm/ perulanseft, juvcniliteragit. (Ert|iV0U 
'<?cr)<!im'nflcifcr) gcma$t / mali com , malum 
ovum , non homo, Ted ecenum & barathrum cft. 
Cetnum dt carne in figmfic&ttone proprid dicitur. 
§lfifd) f pcr><n / elixare carnes. 9Bcicf)cn / ma- 
cerare. ©nfdljcn/ falire, condirc. Qxfprcn« 
gm /Tale leviterconfpergere. 53frfa!jcn/ nimii 
falfcdine inflpidam reddere. :\\'iid)crn / iof u- 
in .1 1 c . vrcfjfimKn/dcfpumarc. 33raten/aflarc. 
Qarroägen t appendere. (gpiefen / lardd rraji- 
cere. <2ponDflrifd)/ dicitur alburnum. D}on 
ncnfldfcf) / caro confccraca. (£4 ift i v r fein 9eon; 
lU'iirlfiKi) lU'nMcbfeil / nonreeufabie ?iriconfVe- 
rudinem. 3u n 9f^' -Ourenfleifci) / rirginali», 
merecricia caro. 'IBilhleifd) / hyperfarcoH«, 
caro fpongiofa in ulccribui exuberans. Stillt irt, 
3anflfifCr) / gangrana. ©ilJefleifcJ) tp>oprü caro 
fedentaria. (£r bat fein cujefleifer)/ ftudiisva- 

care molcftum cft ci. 

Rftftfai / fvnplex , in«/« fotttf f/? , /«vrf compofiU : #b; 
fleifdjen / macefeere , macrefeere , macrerc. (£r 
ifiganj abgeflcifejjt / exfuccus . macie * media 
excenuarus , punicc aridior cd. ©ie flbge j leifef)» 
U Beelen/ animae corporibui folur». 2|bf|ei< 
fcl)iing / extenuatio, ex/iccatio , carnificina , ma- 
cics.macrirudo. CTinflcifcbcn / incarnarc. €in 
cingefkifeuter £eufel / diabolus incarnatus. 

' sjinfleifqmng/ alias tntn(d>vottt>nn^/ incar- 
natio. Unqefleifd)t / exoflatus , carens carnc, 
exutnifkatus , fedeton, larvaic fimulauum. 



9 



504 



3ci'flei|c5en / düaniare, dilaecrarc, disccrpcrc» 
lancinarc. 3crfleifef)uug / dilaniatio, disecr- 
ptio. 

3Ui|cl)fr / ÜCK/ lanio,laniui,carnarius, venditor 
carnium. §leifcf)erinn/ W</ vcndicrix,macd- 

laria. (gurr öater iß genji^ nn gietidjev qctoo 

fen / 

Aicr conti tUar.tti , qvtmaJmoaum tnim Itowme: pt- 
cora ttnttnt , /// eetum bonitatem cognofetnt ; fic tM- 
le* &c> f rupft* : habuifti forte paaem l.nuo- 
ncm. 

3U*tid)Un(l/ ßmilUer rarum tß ,/rifn compofitk, 

2lbt!eifd>ung/ einfletjcbiing / Serflcifd)nng //»r- 

ovtntitts audüur : raacror , incamatio, laccratio. 
ftleifdjerep/ OK/ tß Oragc», laniaius , Ramena, 
lanianura. 

5lcifd>idl>t/ &ff\tif$nn/Mdj. Mudqvidtm camo- 

Aim , hoc Veto carnc um v.otat. J^ic l^KltlO ilt fem 
fleifer>i(f)t / anfer hic opimus cft. ^lci|Ci)id)t 
§leifc^/ caro mufculofa. 2>ic JPjamme! p9 jur 
CvntaieU fleifd)icr)fer oXi im griilingr / vervc- 
cn pmgviorcs feu carniodoret fttnr m an- 
tumno, qväm tempore veris. 2)a8' |lfi|d)i.*c 
am ^eibe/ Pulpa , carnit portio exoflit. Du nur 
tttam flcif<p<(^tig/ Hiks IVolbcIcibt / carnulen- 
tu», torofus, lacertofus. Cfin flrifd>crn «5>eri/ 
cor carneum, i, e. molte, feqvax» tractabilc, 
Slcifd>CVn ©ebrafen^/ aftätura carnea. 

5lcifcr)lid)/ *dj. &aJvnb. caroalit. ©ie fleichlicr)c 
aSermifcbung/ copula carnalii. <£in fleifd)«i*er 
SJJiCnfcf)/ homocarnalis, voluptuofus, brutalis, 
bcluinus. ©n flcifci)licbrt J^erj / cor carnale. 
mundanum , glcbas addictum. ^(c ifchlid) ae« 
fmnef fron / fecundum carnem afFcclum eile. 
§teifd)licft er Fen neu / carnalicer cognofeere foe- 
minam. v 

Slei|'d)!icr)Feif/ t>fey & gleifeteebtigFeit / carnofitat, 
obcütai, mufculorum plenitudo. gletfcblier)i 
feit Autcm tß carnaliras , voluprascarnalis, im- 
petus terrenus, afFcftus corporeus. 

diligentia, ftudium , indu- 
ftna, (eduiitas, cura, opera, rigilanria. Vo- 
lunt diüum tßi h prrtnniUtt fluviorum , Vom fllg f* 
fenDcr^lörle/ non iro/o,Vclit, unde Saxoni- 
cum Sift I qvafi ftudis voluntatt conßtnt. In mt- 
monam rtdit btc diSum fapitntis viri , ajrntif : St 
Graecos aut Romanos vocabulum aliqvodGer. 
manis impofuiftc contendas , oftendendum erir, 
qvgdnam uomcu habuent , auccqvam Grasci 

Tel 



5Q? gl gl ^06 



▼cl Romani imponerenr. AÜMi t A|M! (fmfigcr 
tliib ftcttr gleiß / asfiduitas. 2lmtsflciß / religio 
ofiuu. ÄUIlltflciH / ftuJium litcrarum. t'tbr 
fleiß / fidcluas in docendo. fcer nf leiß / philopo- 
n . a. gufffleiß / ftudiura volununum , diligen- 
tia arbitrana. SXcbcflciß / ftudium dicendi. 
£d)Ciuflciß / affc&atio, umulatio diligentia, 
gleiß anroeuben / fftrtvenben / ot»ct anlegen/ 
omnem dare operam , Uudiosc facere , adhiberc 
curam . diligcnuam. ,%lct ? tnbu / Hilf glci ß i ' r 
Ob ffQlt/ u»vigilate rei alieui , ftudium tu aliqva 

rc coliocare. gfö in inu# mit gleiß Dar auf ben 
Un l provtdendum cft. £ liid; Iticirtcil gleiß/ 
operä mei. SRlt allem gleiß / examusfim , ex- 

mifiu diligentia, accuracc. ,Obne fonberbaren 
gleiß/ molli»lcvi brachiotfufpcniamanu. (fr 
bat rf nur ^Ii-Iii getabn/ ftudio$e,dcdiraopcrä 
fecit. glctf brid)t (Etf / labor vincit omoia. 
§lciß bat ©hier / par cft fortuna Iabori. gleiß 
III Jll aOen pitiaen gut / diligcntijefubjiciuntur 
omnia. gleiß übertrifft alle exuperac 
cun cias folcrtia pcrvigil arrcs. 
llnflciß / Der / lang vor , negligentia , ineuria , ace- 
dia i torpor , fegnities , defidia , indiligentia. 
Unfletß jur -^ahrluif / indiligentia veri. Uli 
fleiß bringt Qlrmiir/ paupertas negligentia filia. 
Untlcißwirb iU fdjanben / ineuria paritcontem- 
tum. 

glaßlein / DöC/ dimin. opclla , ftudium levc. 
gleißen / 05" i\ä$i%tn / pro wbfrtfvfnttuj ilicimtu bc» 
flciBCB & befleißigen ; Junt änomalA & rrciyreca. 

^td) befleißige mich / ich bcfliüc mid) / beflißen/ 
& a fktßtn i fnn (taßigcn / geflißen / diligcn- 
ciam adhiberc t Aidare, advigilarc , attentum 
efle , iumma vi Ar ftudtö cont ender et operam 
navare , nervös intenderc. <£ mer / bcT ftd) auf 
£nn|te befleißiget/ ftudiofus doärinarum. 6 tcf> 
ber jugenb befleißigen / virtutem colere. £>er 
Ruberen ftd) befleißigen / dare operam neqvitias. 
©cflißen cf> beflißen / attentus , internus. 3u ob 
len X>it*nitcn treubeflißen/ omnium orKaorum 
obfervantiiiimus. 3u helfen gefliß en fi'DU/ in fa- 
lute atqveauxilio ferendo verfan. ©er Cl rj ncn 
bcflißencr/raedicin* ftudiofus, curiofus. ÖC» 
flijienc Dfcbe / oratio afFc&ara. ©cflißcov de in- 
drftril Ungeflißen / inculcus , ncgligens. 
$tfliKen()rft / DU/ idtm qvod $\ti$l föllicitudo, 
asaduicaa • navitat « vigiliae. Üiibcflißcnheif/ 
negligentia» ineuria, iaertia , focotdia , cor- 
por. 



Slcipiglid)/ Ö'gteiplid)/ «Hj. &*dverb. 
diligeni, guavus» imluftriui, impiger, fervi- 
dus , &: diligcntcr ,;ftudio»e, gnavitcr , asfiduc. 
gleißig Jtiel) r^ren / attendere , ftudiot« audire. 
fleißig an (inert tu / unb betrachten / animadver- 
tcre , expendere. gleißig bran» oDet binberhrr 
fern, omni diligentia anelrare, omnem l^pi* 
dem movere, fleißig burd)(cfen/ pcrvoliiarc 
libroi. fleißig Cr|orfd)(tl / terfueben / pertenia- 

»«• gU'isigeiwiiaen/penritarc. gleißiggemacbt/ 
curatus. %Uim nachfolgen / fedan. ^r iji fleif* 
(ig in nid)(iger Arbeit/ lupus circa puteum fal> 
tat> prov. Milien fkißi-i niacben/ aeucre, pro- 
vocarca!iqvcm,ccrtarc de diligentia. ^d> bitte 
biet) aufs fieißigfte / magnoperc abs cc peco . et- 
tam atqvc ctiamabs te contendo. <£in fleißige^ 

Um»ebcn/ circurnfpeftio. gleipjge gorbermiß/ 
accurata commendatio. rtleipigcr 3lUlfeber/ 
acer dr diligens animad verfor. 

Unfleißig / Unflcißiglidj/ .t.i f .:--.!^T f /-.ind hgens« 

c :..:.!::<;, fcciirus, nicrs, piger , SfJ; fegniter, oLr 

tanter. (fr ift iinfleißig in feinen Uneben / indor 
miens cft rcrum agendarum. &ie Arbeit ifl Uli* 
fleißig gemad)t /opus ncgligcntcr elaboratum 
cft. 

gleißigFeit / frit/idrm fvoi^leifl. UnfleißigF^t/ 

idtm qvoH\\n{\t\$/ fedutt/tiforara ji:nt_ 

gleißiger /Ibeflcißiger/ Der /fludiofus, induftriui, * 

laboriofus , (ieduius , creclus, altkj Keflißerwr. 
yiunflbeflißener / arrium ingenuarum culror. 
©er Trinen/ ber ©Ott e^ i'ebre/ ber Keeftt en/ ber 
%eI{njf06f)eitQ5eflißener/Mcdicinse,Theologi» l 
Lrgum , Philofophia» Srudiofus. Jugenbbefliße» 
ner/ virruti deditus . in ftudio virtutiscvigilans. 

^ICU*/ flicfWl/ 3* Hiebe/ tu Hiebe/t / er 
f leiiebfi/ er fliebet/ K'fleuc&t/ wir flieben ic. ^d) 
flobe/ 3cbfl^c/ gefleben/ r^geflucbt/fugere, 
terga dare, it. vitarc, eavere, afpemari. (£in<4 
glichen« flieben/ fugitare. 2)en Seg ju flieben 
anwrifen / inclutis fugam aperirc. §U einem 
flieben unb^nlfe liidnn / confugercad aliqvem 
auxilii gratii. (f inen flieben unb meiben/ vita- 
re , fngere afpeclum alieujus. i£r fleudit bai 
2\d)V lucifugus, lucifuga cft. €r fleud^t fdjnel* 
ler a\i ber 2ßinb/ ventis oeyus fugit. ©ie @e< 
legenbeit jn funbigen flieben / occaflonem pec 
candi fugere. J^eßer cbrlid) flieben / benn 
fd)anMirf) fechten / cum licet fugere, ne qvairc Ii- 
tem, ©ic (etbre flieben / defugexe honoret, 

3HU ©ec 



So7 



9 



508 



2ßct* fleugt/ ben jiiqf Olilll / q»i fugir, ex omni 
parte fugaiur inen. <£r hat bfll &0Mtfr »jeflt) 
1>flt / unb fällt in* gcacr / fumum fugiens in 
igncm incidic. (£i ift |n |"lit!)v'U / xavendum 

3lnt)Cr/t>ei;/fugitivu$,fugicns , fugitor. cavens. 

iDee glieber ift aflejeit wrb4e&ti4, / fugitivus 
prxfumtionem contra fc habet. (Suilbcnf lic> 
\\ 1 peccata ritans. 

SUcl)lltU) ' Oic/ evitatio, fuga . effugium, cautcla, 
deteftatio. gliebunq ber Arbeit eutbeeft dn<n 
faulcii vrdjdm / laborisfugadefidiamcoarguit. 

Sieben/ & fikbbtn' exulem ficri, aufugerc, lo- 
ca tuta q vsrere. ©eflcbctc $<ntt/ reeeptitii ho- 
minet. vrr ift t>a6in ieflebbet I in cum locum fc 
reeepir. , 

Jldjimtj/ & ^lebbuna/ Ow/ 8* 04t Staden / exi- 

lium, effugium, diftugium. 

SI»IC&t/ Die/ CMrrtplur.Mcimw tamtn : ^IfcfUttt 
foytt/exulrm,fugitivum rjfe, in fugam fe d*rt : fuga, 
efrugium , reeeptaculum. 9Juf bic jjludjt qe< 
benfen/ fugam meditari. conari. D»< 5lU<i>t 
11 t'MiKtt terga rercere , fugam capeffere , in pc- 
de« fc couj icc rc. ©id) tur ,.S'lud)f fcftuh u / t u- 
gam ad ornare , cogirare , fpcclare » accingerc fc 
tu^*- ©en fteinb in bie ^Itid>t fdjlaqen / agere 
pr«ecipu*~2*; fugare Ii ort cm . exercitum in fu- 
gam dare , Ycrccre. g niif gluc&t iHTbm iVUl 
xlaudcre fugam alicui, inrerciuderc, praecludc- 
te cfTugium. Die gludjt ift lieberer/ nU ber 
<ctaub/ fuga mora tutior. <£l>rftucf>t/ fuga ho- 
»orii. gaubtffluebt / profcriptio , exilium. 
9)Jecr»/ivr ©ceflud&t/ clasfu diffugiunu 3lr> 
lu'i t fi lief» t fuga labortf. gaflerftud)!/ vkiorum. 
•Oautfflndjf / deferciorei familiarii. iScb&dX 
liebe 5Iud)t/ fuga ignominiofa. 

WQtotttt Der/ r^rwi jW £Itd?Ct/ fugirivui. 

^Indjrcrin/ Dfc/ fugiriva. 
^ItidjtCIl f fugerc , /ugitare , elabi, eripere fc.era- 
dere. $lud)tcn / autem tdem eß , qvoJ in 
tfltidn bringen/ fugare, prcdligaie. in fugam 
conjicere. 

Jlucbtüj/ *$*fS*iv* fugax, profugus, extorris, 
aufugiem. gl&ct>tii} rcerben / in fugam fe dare, 
ralaria induere. §!üdjtitj raaf^cn / in fugam 
conjicere, profligarc. 

glnc&tiattv x>zt 1 t.um qvoA ^lieber / Städler/ 
fugax, profugui. §d&rlltd)ti<jer / tramfuga, 
perfuga, defertor. $clbflu$tiij werben t pro- 
i u^ere , tranifugcrc ad boftan. vim flüd; tiy a 



Tallinn ad)t müh nd \'.t»cilefcns/ virfugiem 
non expeflat lyrae -ftrcpitum , prov. ^U\d){iqc 
Ifqcn fd)lf(fjtC €bf C ^ l f »midi nunqvam ftatu- 
erc trophacum. Shidjt i.K halten fetten 0>Uiu- 
Inn u .ms tug. im m plerumqvetemporarium eft 
ingentum. ^frrtnfllld)tiqcr ' henfuga. 
3l»ld)tiafeit / We/ kvitas, mobilitas,inconftanüa, 

mutabüica« ingenii.- 
3lÜ(btltnq/ Vtt I profugus, homo inconftans, flu- 

&uani, Tagut, inffabilit. 
5ltld)tbar / fugax, fugicm, parümconftani» 

animo mobili exifrem. 
Ql lKttAt W / tergiverfari , ditrerticula qvaererc 
%Uii\ü(S)t / $H / effugium, latebrae, cautati«. 
"lin: findet fiicfxn. caufarijatcbra^rimai qvaerc- 
rc per qvat clabendum. Qai ift fein c r |tc tyuit 
find) t / prima ejus peregrioatio cft. 
Einfluchten / adafylumconfugere, fugi aliqvem 
locum petere, aliqvöeridere. Qöenn ^kfflbt 
baiff/Aucf)fcfman m\ beD^cpclmen unb Die* 

bfll ein / dimcillimis temportbus iu fugam con- 
jeftieciamlupanariaftharaf pcrimus. • 
J^tnfllldifm / perfugerx , idem eß qwd ßmpkx 
^(Achten. 

3tiiebfind)teil/ fugientem pcrfcqti , tnfeqvi, con- 
feftari. Eß et am 3f ildjflltcbten/ fugere cum fu- 
gientibus. 9cid>f!ud)fer/ fugiti»anus. SDfit* 
MrtMRcbenfludjten / poÄ ahoi fugam capes- 

u:re « _ 
3uc fluebtni/ cemfugete ad aaxitiam alieujus. 3ue< 
flufjjt/ W</ rcfugium,pr«fidium,afylum, re- 
eeptus. Sucflüdjtlieb/ 3uef lüd)tic| / •dwrb. 
confidenter. 

$H5flieben / fora« fe extollere , profugere. 2lu^« 
fliebimi / ow / profugium. 5lu$ bem £autc 
flifbeil/laresdcffrerc. " 
X);ibinflicben/confuger<. JDarciuflifben / fuftu- 
gere. ©avonflieben/ profugere. SO011 feiwem 

OCtn flieben/ dominum profugere. 
gmflulKn/ aufugercetadere. ?0clt Entfliehen fein 
1 tcben retten /"vitam prseGdio fugse dcfcmlcre. 

Q3cr ban 35ater entfleud)!/ entfleud>t brüm bem 
genfer nid>t /furcam non cavet, qvi parentum 
diferplinam carer. ©er (?tr*ife einflieben / cf- 

fugere peenam. gntftiebull^/Oie/aufugiu 114 
£in Ünb berflieben / diffogerc, transfugerc , cxula- 
re, utbejfrK terra excedere , vagüm errare, 
^iu unb jperfliehunq / o<« / diftugmm, exilium. 
^in unb £cr {lieber / homo volaticua ,'taga- 
bundus, 

SM 



5°9 



81 



©im Linien fliehen/ idmqvod JTJarvonflieb««' 
pt ot ugerc. äJon einem \\\ iu|ii ndern flieheu/trans- 
ire, fubterrugia qvacr«rc. 

Cöiederfliebcu / fugiure. 3iirntffl'<b*n 1 l " u * 

gcre. 

Rleug/ peg/ fftqm/ j* fliege / &u 

(!<uac|t / BT ffiegeff ' fr flemjet / Sjhraef / wir flu-, 
gen / ic. 3« flog/ fl*ge/ geflogen/ volare, 
volitare , penuis levari , alis nn. $11 nie; 

Jidl / tollere fe akute fiebrig fliegen / demis- 
lui volirare. £>ic £cgel fliegenden / pandere 
veia. £>a* gäulcin fliegen h§en / miiuesfub 
fienis ducere. glichen / cl)0 die federn IMW» 
abiqve atis volare , prw. de pr*cipit*ntibui rtt 
fuai aut ärltm ignorantibtu , qvom tarnen exeixere 

prtttniunt. 'Ohne Gedern i|t fflnner fliegen / hne 
. pennis volare haut fache eft. fcr Will Den Sldler 
fliegen lebren / aqvilam volare docet.proi». Sus 
Minervam. fleugt reinem eine gebratene 
Xaube in« «Knill/ non tibi per venros aflaco- 

lumba venit. Sine* gliegen* fliegen/ involi- 

tfliegrnd / p"**- *o\*nu gliegende Bermel/ 
al»Thcflalicx. gliegende armee/cxpcditama- 
nus , caftra volatica , wi tralatitia. gtiegender 
©räch / draco volar«. gliegende gonlein / ve- 
xiiia ercaa. gliegendcr eonueuüaub/ atomi. 
glic gendc£>ifi.e/ rebricirlas penodicas. gliegende 
$tt>e / rumor, rumufcul«»fama incerta, dubia, 
fliegender 6fb»nrm / examen , caterva ,exer- 
citui. fliegende Sierlein/ mfcaa, ttem volu. 
cria , rolatilia. £oebfliegende $oget / av« pro- 
pedes , tublimius volantes. &m<t fm§f*W 
avei infer*. ed)HeHflifqcndC / celcritcr volar», 
res. Ubrlfliegende/ male volantc«. gtcififlie* 
oend / perpetoo volans. Unfliegend SJögelcm/ 
ES ned) nicht fliegen ran / av.cula mvolucn«. 
©er flickende üBandcrtfmann / peregnoacor lu- 

narit. 

flieget / *«/ Fliegerin I ©fc / volans , per acrem 

volitans • volaticu» , volatica. 
glicgtd)t/«4 ürm?W$iuej«nü/ volucris, vola- 

Klieae* / *U/ mufea. ©en gtoaw webren / abigere 
mufeas. JDie gliegen bitten (ich ungebebten |ii 
(Salle / mofex ccenant non vocatas. <Zi bindert 
ihn ( tnc Wiege an der 2Banb/ aegrefolus, hqvid 

fit fert, prov. de mwofis&impttienubui bomtm- 
fca', trvi Dam fc* ß» turuun ptrpetub tccufaitt. £4 



i|i Feine fliege »om grauenjirumer im £aufe/ 
mufca nulla tocmina in scdibus eft. i£r ni umc 
eine / die aOe^ au^fläufert / nwfca eft , ni- 
hil poteft clam cum haben. £ilie AiugC tu im 
dtettur dt qvövii impudente Jevi & profiitutd homi- 
nt. Cilie un»erfu)3mtC gliche/ homo impudenir 
inverecundus , immodeftut , canis , mufca, 
(2d)^dliCl)e jfth'cgcV noxius , perniciofut homo, 
mufca lethifera. JP)Ungerige gliege/ famelicui. 

,£>ungcrige 31u»u» liccbcn am rieften / fameii- 
cx mufeatacrius mordenc. sf p»uu|"d;e Jhege- 
cantharis. 

5£utterflicge / papilio. ©terflfege / mordeUa, 

JbiMifliege / Söeerfliege / mnfca ligniperda. 

jpund^fliege / mufca canino. ^ebanntßfik^o 

lampyns , cicindc!a. ^faufliege/ mufca gran- 
dior, verficolor, pavus aqvaticut : tß etüun perl« 
pretiofa j &apprllätur bunte ^faufliege. 9rnne 

4 Pfvlllfliege/ pcrla minor viridis. Kf^VfgH» 

fliege / p«'la fubrubri coloris. SRcjifliege/ 
crflnim, afylus, tabanus. ^ cbmeiBfliege mulca 
infeaoria * mufca militari», 64>n>an)fliege/ 
mufca caudata; 
Jjlug/ tet/p/w. Die volarus, volarura, cur- 
fus acreus. (gC^neUer 8lug / pernix volatus. 
€in^ltig?3r3gel/ caterva avium. (Eine Saube 
im ^Iti'U* febie^en/ columbam inacre gU bul& 
plambcö ferire. glligtf / im Singe / ftarim, re- 
pente, propn'r,involatu. f^llig^/ flligtf / maiura, 
propera , perge, vola ! »^liigtl binmeg/ ex rem- 

Sore, cito, raptim. confeftim, curfim. (gr Miü 
lü\i fjlinfcr feon/ illicögrandcfcit, renertfeit. 

<Edifi|fug^gctabu/ diaumfaaum. 

gbMbOf / «^» r8 ' volatilis , dkiiur & glugbaft/ 
voluciris. Unflugbar / unflug^aft / avis invo- 
lucris. 

i?IU.CJCl/ 0<r/ piur. Weftltlflfl/ ala , in hemmt 
dicilur axilla, in naw'velum linteum , inmi/rfii 
ordines eqvitum , alat , cornua. $\fnt\ ttuun 
wo fecuntate funütur. Under dem Debatten 
Deiner giugely fubumbrä alarum tuarum. glOi 
ciel an ?i*rfen und epanifc&cii \St a ppen/ rnanicai. 
»■gel an ihren / wlw Sl&ael beo den Oöe* 
bern/ licia. ©änftflnge! t acrocolia, truncuU 
anferis. SfJauichende gltiejel / alae ftrep.tantes. 
&ie Dingel befehneiden/ modere pennai. (Ju 
nein fli§t\ ma«en/ «Jas addere. gte gjiigel 
jnfammeiUicben / contrahcrealai. Sie Vjlus« 

banden lafen/ alasdc«itt«e. 



5"j 

OefNigel / ifl— gf flftgffC J ales.aves, 

4/ij. alacus. UnaefKigdt / alit carem. ©e» 
fmgelt tw güjjrn/ ahpcs. 

glCflCl / Der/ flagcllurti, tribula, tribulum, <£f Hur 
& »ort a flagello , qyia infiaraln in trtiura 

Wr/. Sed$\(<,]d rttam de nomine infulfo.agre- 
fti, ruft-. co , illcpido dicitur. Hine ftlegelfhlft/ 
*dj. infiectus, ineptus, malcmoratus, horrtdut 
in cultu , vitä & moribus , d advti b.ln Urbane, 
inepte, infulse, rufticc, inciviliccr: fronuneu- 
ftfrrfümglegelit&f. 

RlUCf / 8* SHcf / «4 plumatu« , pcnnii tetlus. 
glÜcfcQIJogel/avcs voluercs. ftlicfe Lienen for- 
cui apum maturi.. £ie Jungfer Vi nodi nid)t 
flicj/ puclla viro matura non cd, non eftnubi- 
Iis. fer i|l flfff 4UI11 (S^lijcn/ candidatuspaci- 
buli , fufpcnHiofut , crucc dignus cft. Uuf liete 
53c>gcl / av« itnplumcs. 

glüitcn / i. e. $ lief nwrDen / plumefccre , plumari, 
pennatum ücri. ^lieferen <3 ^liricn autemkfono 
dicitur , &rft volitare. 

51 bfliegett / abvolare , a volare , alio volare, (Et ifi 
gC fd)U)inbc ablief 1 wen / fubitö discedit. 

Ölnfliegetl / 3"*' °^<t />« 'juefliegcil / advolare. 
ü'.vi? balb anrUnar / fleugt aueb, balb ab / q*öd 
eilö fit» cito peric 9t n fliegen '(wm jignificat: 
contagio noecre » contagionc contaminari. 
>bai gieber i|] ihm angeflogen / febrim cx con- 
tagio contraxit. 

91uf? liegen / £injuffliea,cn/iubvolare. 3 n bie £uff 
boef) binaitffliegtn / propcraüi penn» ccclo fe 
credete. ©ie J&üner |int> f$on aufgeflogen/ ad- 

volarunr jam gall mar. 

üliis f I leacn / evolarc. Qlirthinf liefen / pro volare, 
©ie (Seele fleugt beraub mit grcuöen / c volar es 
corporis vineulis tanqvam e carcerc. &ie 'O i e 
neu fliegen au$/ apes pabulacumprodeunt, in 
Dafcua procedunc. SlBenn ein ÄranFer }ti ge» 
[(f)rvinDe ausfleugt / roirb er aern aufä neue 
f ranf / rcconvalefccns ad ambulaciones prope- 
ranstkpiüs in morbum rccidic , vutgbin recidi- 
vam tncidit > bef Olltlttt ein Recidiv. 

©aber fliegen; in volare, ©aroon flieget!/ avolarc, 
de volare. ©lircfofliegen/ pervolare, ©et 21b' 
ler fleugt bureb, bic tuft / aqvila pcxvolac acie- 
urn irer. 

Ginfliegen / involare, involirare. J^ineinfliegen/ 
idm. ^n$!Rc|t fliegen/ involarcnidis. ©je 
28elt ift nne ein SauknbAiit*/ ba immer einer 



gl ?12 

ein / ber anbere aufflmaet/ mundas in dar co- 

lumbam eft, .n volar alter, alter evolac. 

Ni:v oDct SSorfliegeu/ ySor anfliegen / prx vola- 
re, prsevenire, prasvertcre, anrieipare. i 
überfliegen / prxtcrvolare. 2Jcr einem tiber* 
fliegen / praetervolare aliqvem. J^erabtiiegen/ 
dcorfum volare. J&erfürfliegcn / provolarc. 
j£>eruni. ottt umbenliegen / circumvolare , cir- 
cumvolicare. J^>inflieaen / appellere corpus 
pennis aliqvd. JP)inAüerfliegen / transvolare. 

&cr ^.i ii eu ift ubermieb, bmgeflogen/ pilamc 

trans vola vit. 
Jpinmegfliegen / avolare , excedere , abfeedere. 
crumpere 6ein 5Xeiei>tum ffl ade* binnxgge« 
flogen/ divitiae evanuerunt. Diatur rttam %vxt* 
fliegen, ©ie Hoffnung fleugufort/ ooet ^in« 
IPeg/ fpes evancicit, decollat. 
.'.'in Unbber fliegen/ circumcirca volafe , idtm fvbd 
soCrArw oDet 6m l)e rflicacn . Sie 2}r>iel flit* 
gen fclange bin unb ber / bis fit gefangen roerben/ 
aves tamdiu circumvolitant , donce irretian« 
tur. 

SRa<f)fliegen / volando feqvi. ftieCDiucfen fliegen 

bem ^Ontg naeb / mufeas maxime Tcqvuntur 
mellita. »>ee .n k i bieb t fleugt bem ;\\uik iu\d)t 
ubicunqvc cadaver, illic congregantur aqvilar. 
Sue/Iiegen/ obcr^arbeofliegcu/ advolare. 3n» 
rürrflicgen / rcvolarc. 3ufainmenfl:cgeu/ con- 
volare , catervatim & congregatiin volare. 
Sunt & *li* plurä , ut : (Entfliegen/ volatu hbc- 
rari.avolare. €rfliegen/ volando capeare. 50?it* 
fliegen / convolarc » volantibus fe aflociare. 

Verfliegen /evaneteere. QBkter fliegen/ vola- 

tum reiterare. 3<rfliegen/ evolarc, fcparar'i 
volatu. "mi ber Witte fliegen / inter utmmqve 
volare. £3or ben klugen jfli'gen/ ante oeuios 
vohtare. f^n btt .{?pU - fliegen / in acra fub- 
vo lare, . 

5(cu8/ er SKc9/ fließen / fiiefe/ du 

fleu§eft/ erneußet/ wirfMefen/K.ieJjflop/ ieb 

f(l)§C/ gcflrßcn/ fiuere, manare, fluitarc, i/.dila- 
bi , emmdi , incare, ot in. ©ie 3<»hrc fliefen 
bat)in / tempora labuntur. ©ie aiiijcn fließen 
mit QUafter / oculi manant rivis aqv«. ©a# 
.Oai j fleugt aui bem $aum/ arbor manat pi- 
cem. Qldc ^ ! m fli^cn ini ?^eeu, omnes fluvii 
in mare fe exonerant. (£ine* Qtttfcil fließen/ 
fluitare. Anfangen }u fliegen' fluefeere. fließen 

ttutmufutfäturfro argumtnUtione &rjjtüu 1 e.gr» 



9 



Jfriacini flennt mit »oflein ig frora / inde conclu 
Hicur, conüar, liqvec, apparcc, clicintr. (£$ 

flennt immer eintf au 8 bein anDcrn / unum cx 

alcerö femper derivarur. 
^iegenb / äl'u fsrtic. flucns , tnanant , fluefecns. 
gliegenbc geuchtiareit / humor, liqvor. glicf» 
fenb 55<rg»a(^/ bicumen liquidum. fliegen* 

Der $ud)ftab/ litera liqvida. glie&enb tyapir/ 

charcabibula. $lirg>tl&$ceji/pixfliiida. glu| 
fcilDc 9?ebe / oracio cxpcdica, yolobil u. q(ic|' 
K n c 5 ÜOa^cr / aqva Huvialis, flucns, flurius, 
flucneum. (gretSfltcgcnD SBafer / aqva jugis, 

i>crcnnii. ©en üfcunD mit fliegenDem lij.igcr 
piilen / colluere os flumine vivo, (giner / Der 
UcgenDe *21ugcn hat/ üppus. ©farfflir&enbcr 

<Srrom / aqva cclcrcm agens curuini , magno 
imperu flucns. 
fliegen < 54ö Innm. JttrU &tv>n*unqy*m ^fiegintvl/ 

Die / 1\ 11 xus , mcatus. ©a* Stiegen Der Sluqen 
Ophthalmia lippieudo. ©a$ glichen einetf ©e< 
fcpttJored / fuppuracio, puri« cmnlio. ©a$ ftlief 
fen Der3citeu/ lapfui remporis. ^Iiegirng bei 
(Seblütei* / Huor , fluxio fangvinis. ^üijjiUH Der 
^reScB / lacrymarum fluxus , cßufio » dilu- 
vittrn. 

Slirgüj / &r*rb 5lie§enMid)/ aJj.&td'vfTb.&üidvtt, 

fluxibilii, tiqvtdus fluxe, nvaeim , fluxio- 
nc. ©a$ /Qoecffllbcr ift lliegn}/ aurum vi» um 
maaac . fluidum cd. 
3lug/ Dar/p/wr. JlitgC/ fluvius, flumen, amnts, 
proflucns, aqvagium, aqvxduäus , fluxio* it. 
Copia , abandanria. <£iu jlrcnar r ^hijj / fluvius 
rapidus. krummer jjlug / mxander. §all eine* 
^lüfaßffivr ^npfafl/ cawrtaÄa. ©er ^1u§f>at 
einen firenoen Sfaaf / amnis ineurric validiscum 
viribus, jcdirer 5! 'in / amnis purus . liqvidus 

<?ich in einem flaren $u§e fpiraeln / videre fe in 
fonreaqvarum. <£cbt*umcnDerSlUg/ fpumeus 
amnis. jtleüte ^ug/ fleine Jjifche / cx parvo pi- 
fees nc fpera flumine magno*, ©je '£iefe 6ctf 
§luge$/alveus ,fofla fluminis. Ufer / ri- 
pa, DcrjXanD/ creptdo, Der (JJrunD/ tun dum 
'aDir >Iii«f RMCfefrn / facrefeunt flumina, lief)« 
nu n ab I decrefeune , fubfidunc , labunrur , rrutf 1 
nen ein / arena deficium, nuD uberfroren/ gciu 
conftitcranr. vr idj in einem Slug erfulcn / flu 

viö gravern folari eftum. <£in ^Itnj ebne vr vu 

dfe/Tolucus amni«. ©er Slnfaitq eines %iuirt/ 

capuc fluminis. 
fing. Der / ((um r]7catarrbus , rheuma , defluxio, i 



deftillario. £fibe£fuig / profluvium alvi. 
$au<b flug jtißet ; 1 cb al vut concrahitur. Stut^en- 
flllß/ dclacTYmatio. ©lutflll^ / hxmorrhoil 
©er Jpelli!d)C ^lu^/ Styx, Achcron, Cocycut. 

Avcrnus. ffl5n^erflu§/rivut. aßjrbelflu!?/ vo- 

rago, gurges, toxccx. In chattn /w/t<i«g|u|{ 
duüui ramilia figurarum , veltdi ; ^[u§ im JytT* 
|en / familia cordium. §|u§ IH (£ttei'll/ iamilia 
glaodium. Inf? in biub / ramilia virUhucn. 
i^lH!? in vr ci)f i!i n familta cintinnabulorum. 
^hißleilt / 2><)5 / «jubih. Rivulus , amnts cxiguus , ar* 
du$ , brcvii, non profundus. Uber ein 3'lnj* 
(ein fprin^en / Talen rivulum tranfihrc. 
? 5Ull?ig/ A*). iW. p«' ^Ue#l(J/ fluxus , Hindus , li- 
qvidus, &fT*tertA : Rhcumaricusi dcflillans, 
cacarrho flucns. i madjW / liqvcf'accrc 

TfiiuM merben/ liqvefieri. 
§lilpu]feit/ Die/ liqvor, vulghl\qr>idttas. $lll|t<)< 
feit u .; übt* , rheuma. §lfißii}feit oer &u< 
qcn/ lippuudo. 
Abfließen/ Jcflucrc, deorfumfluetc. ©ai 3ibflief« 
fen be^ 2Diecr6 / reeiprocatio , reccdiit maris. 
©er *Mbflns t>i*s SDIecr^ / brachiuin, äurcaiett* 
lum maris. 

Jlnjliepen/ allucrc,incrcfccrc. ©a^5öiiferfien|l 
Ii od) an/ aqva incrcfcir « angettx, flagnac. ©er 
ileu|i an Der ctaM binroeq / fluvms arbem 
alluic. änflufc/tot/alluvio. 5Unflnf be^tSeeer«/ 

acceflus man?. 
3lu$flietlen/ emanarc , efflucre, ddabi. Hern eß 
J^erati^flieSe«. ©a^ 5öaper f\<uftt ant Dem 
^•.•:du- herauf / lams rciragnar , emanac aqva 
c vivano. (ig fleugt hierauf Diefe 3J?ennuna/ 
hinc colligitur, concluduur. ©er ^hufluR <*" 
fluentia. crTufio. 
©aherfliefen/ profluerc ©abinfließen / dimant- 
re, dcfliicrc. ©arin?ifehen»oOÄr ?Df it tenflieijen/ 
interfluerc. ©Ut'Cl)f lic|?Ctl / profluerc , perma- 

narc. ©er $lu§ fleugt mitten Duief) Ne (ctaDt 

Durch / flumen medium oppidum incerfluir. 
©Iirthflup D«/ liencaria. 
(Einfliegen/ illabi, influcre ©er Q?idn Berti qlaf t 

fül / oDct: hituui / vinum dulcircr lubn flute. 

©er eternen Äruft flieget itiDieunDerfte Stöu 

per/ virtus aftrorum agic in corpora ini'criora. 

©er €influ^/ infpiratio. ©er cmfluf bet ©e< 
ffinte/ iofluencia fyderum. €iiyeflcgcn / »1- 
lapfus. 

5ürüber<oD<i:13eruberfIie$en/ actcrbei)flüfirn/ 
praeccrflucrc. ©ie 3abre flicgcu fürüber / tem- 
Ä f pora 



pora labuntur, pr*ccifUunt. Q|l(c-j / roatf §eit< 
Ud) tit/ flciib't »lugenbluHid) vorüber / omnu, 

qvx rem poraha, inoir.cn rancafunt. 

^Xrabfli^cn/defluere. J^erfliefen/ manare. Jgfcr, 
ffirfll^iV promanerc j£>er?imflicf?en/ circum- 
flucre, circumluerc. Jpilifliejjcn/ dtmanare» 

UbcrfliCBCH / fuperliucre, reftagnare, fuperftagna- 
rr ( rtdundare, exundarc , extra alveum eifundt. 
Uberfltrjflina, M ^3aj(Xi/ inunda»o,<tituvium, 
ftagnario. Itberfllip/ Det / abundanria, copia, 
aftluentia. SßortilberflMÜ / patelcon. Uber 
(tiiR ber 6pe tfc mit) Kleiber / luxu». Uberfltif 

fig/ 4.i r y.abundant,copioftis,fupervacan<u», ö 
akv. copiosc, copiofisfimc, abuodantcr , abun- 
de: iieihiretiam Uberflllfiiglicf). Uberflhfjigfctt/ 
Ölf/r&wfTwAlba-fluß/copia.ubcrtas. ~ 

50f rflic^OI / «fflucre, ablre, perire, difeedere. £ie 
3d( ift verflofcn / cenipus effluxir. <£$ ift ein 
§af)r Vf rflojtftt/ annus abüt, cbpfus eft. Scr» 
FbcfWty / laprus, abitio. Sfcacr) Q3erfhef> 

ftmg be$ SlBa^cr* / poft undarum diffluxum, 
cum fTumina deexeverunt. Sftid) 33erflic§uncj 
Ireoct £aaf/ tdduö dapso, fmictV 
Uniflic§en/arHuere, drcumfTuere. 3utfKe§en/af- 
flucre, jDatf 3ucfl«cBca ber 2Bortc / ubexu* m 

diccnJo. 

jftvfliefctn/ £ VetfliiQctt. gtifarmnen» 

fingen / cooffucre, fTuxu conjungi. 3nf»lUinicn- 
flü'^inia 'confluxio. 

3uriicf fliegen / remjerc. 3 r WtucffItcB<nDe<BcT/ ma- 
rcrcfiuum. Sffiieber juriicl ! flie$cn rem. maTC, 

gt6|jen/ ä glichen/ lemer,<liUatimfuod€TC, 
situr etiam ^le*t$en / ^ exfonitur .- ducerc p«r 
aqvam. Derivata Junt : ^eflPgen / innndarc, 
hum eftarc , commadcfäccrc,f igare. £inflp|jcn 
iniültare. <£inrn Cremten ben ^ an einfielen/ 
srgroro vinum ftillatim in fundere. Sic : vr och 
ff ab c r 'ail6fli^cn / guteatrm dcftillare , cxftil- 
larc. ?5erf!6§en/ Iignatn*lucere*conuMnerc 

. traduftionibu». ©er 2ßal&fan nicl)t uerfio^'t 
Verben / ntaxima ligni copia eß in häc fyivaw 
§Id§C/ E^tölje / WC/ Tax«*, fclwdia, navigium 
tcmcrcfatlirm * incondiemn, wr funttrabaxvn- 
nrx£ fine fahrte* cornnaü* , av* navtgii trktm 
frabent. Jßoljfu^e iiml^traduüorium, Bicüur 

ttiam ^!6fäqerccl)ti(jFelr/ c^gk^rec^r/ jut Gru- 

riae , fivt ramim traducendarum. 
5lp§ ung / fcie / fluot , traduttio Ugrrorum per 
aqvüi. 



^l»B<t / SJ'StPßfT/txr/ratiariai , tiadudor. Dt- 
n<ur e/um gWßner ygic^mann. 

Wfj/ *>**/ü"»qvodS\l$C/&yr ältere*: pinna, 
branchi*. H«, f ^foffcCa» / ^lof?fd;ifTc/ 

516^/ E*5?ldfc/ toi fr fad, exfonüor feurra, 
nugaror, homo impudens * mfulfus , evaiu ta- 
tiant&veHortiplerumfr effc fotent : himc Jltyia, S5" 
SlffiiO,/ agtcOii , ruftiew, mcivilift,&d.iv. 

rufftee. 

^trtfj/ Ott/ eß voxtnrtallicMTctum traniferCundi- 
Jatatam arprincipalem// ^««/jr^/ ,• tnmvum eß ta- 
I'h vena 9 uy4ttxtendüurwüarfiu'vii fme curvatur* 
tfAireSo. 

5lUt/ ttt / i^Itff / «<Ä)Äg<t ^Ä?fltar/«nda, 
fluftus , inundario , aepra» «DJeerpllI/ aeAuima- 
rit »accefl'u». ©ic §lu( lcilft nn / »lHis accrefcir r 
leuft (|b/ decedit , |td)cf (11H/ confiftir, inrcx- 
oviefeit. ^bbe iinO giut / rcciprocacio marit. 

t&tlllbflul/ ^.lfJtn'liir/ d.luv.um, exundano, 
caiacryfurai. ghjfcn geb« / fluauaxe, uadarc, 
undu agitari» 

Sl"tfd)ifl /4/f.E5 , Äit;.prop.Uliginofut , pluvFa- 
fui , debtde curbidus , ttmpcifuofui. gfiltfd)i<J 
TOetfer / tempefra» wrbida r dies pluvio/i , fen- 
hituretiämi>\m\äi)id)t. 

5lOttC/ tief a jFbc^crt/ armarura, experiitio, 
exerettus naralis. £)i< ^cinbe#fIoitt/ dasfc ho- 
fHüs. £)f]inbifel)e <BiS)iftiilQttt 1 navctlndiam 
Oricmalem verfas vcliticanrcs. JUUfnianng. 
flptte / 11 . iv i um onerariarum multirudo, dasfis. 

Sltd)t/ flechten / id) fu-duc ■ bn flidift/ cc 

r licht' wir fled)ten/ic. iefr flocht/ ich Höchte/ »10 

flochten. Sirparc, ailigarc, nodare, Hcclcre, item 
<rincsoraare,condmiarccapillos. ^m^il'UHj: 

leinflrd>ten / «orolJam ceacre. (eiincn^orb 

fled)teiV viminibusconnc£icxc/irpiculuni. 
©eflc-chjen/ ad), prater. tortus , plcxus , (Irparut . 
& geflochtener ^orb/ calathut , qvalu vimi- 

ncas. ©eflpd)tena@ürtel/ftrophuf. ©efloct)» 
ten Jpar/cincinnacusca'pillus. (^erlpchrene ©e< 
den v rn .Mov / ftorex 1 tegetes canneas , ilraguLa 
textUla. tkjoejfrgrc §iager / digiri peOioe 
juncli. ©eflcehtcnc 95vot JOPflein/panei ploca- 
morum inftar plexi , ä/m/ Ro!ötr<f)eit 
Steifer / ^cr / texeor Timmum. gkt&trTta / Vit/ 
comorria , oenaexix , fvdfuellarwn crinu comp- 
nü & txornat* 

glcc$. 



St 



518 



£U4>tUngV flexio , f lexura , flcxus. .»> .1 riech 
twiej / compofino capiiJorum j'mcc; mcuiöaut c 4. 
hmijit j p ■'■■>. 

5lcd) t c / tw/ firpicula , firpiculom , reg« • ftragu- 
lum cano vimine rcxcum. ©agenffed)tf / tra- 
tet & crarit. ftledjte rfiam ßgxificAt : impetigi- 
nem , menta^ram , lichcncm ,fcatiem qvan.i*m 
/drin. JßartledjtC / ornatin in capillorum ein* 
cinnis. 

3Ud)tif<fc / 8^-SiC<6ferif^/ &adihiJ.frrefvo4 
<5iflod)ttn I connexus , toitus , Äcxus, & cor- 
er , flcxuosr . p< r plc xi m. 

Siufflcdjten/ foltere, q vod flexum * incricatum eft, 
difplicart , detexere. 9t»fflcc^tfn ttUm efl <x- 
ornarc.comcre , pcclerc comam , yvod comotria- 
rum*rj&cfiicuimrß. 

StU^flf djtCH/ idttn qvod Httffltättttt f in frimi figni- 
pcatvmt , io\ rcre capillos Ef'flexuras difplicarc * 
cxplicare comas : /Vo/*/ infufer expcdirc, hbe- 

rarc fe. vrtd) von einem J.v.iiu-l au^flcd^tcn/ 

exrricare fe ncgotiö qvodanu 
(Suif leebten / tntexere, pledere, conneÄere, inv 

pücarc. (£inflechjun<j / icnplcxio. ^ingrflod?' 

ten/ implexus. €in^cfli}d)f Ciliar / ennesin- 

rricati, inncxi.impcditi.cricae. (Emejcfu>d)tene 

JNrinnilD / parieacraticeus. 
Sflrfflctfcten / concagio ferperc, pervadere, late pa- 

tere , graflari. gortflcefrcUPC frvt fledjtenpe 

(£f ue$e/contagium, morbus comagiofas. ARM 

fortflcfitf r"€ni<fet: anqcfteifet werfren / con- 

tagione concaminari. Sunt & *7t* tompofit* : 
Q\i':4)fl«l)tcnf penexerc. Q3«rflcc^fcn / »ntri- 
carc. nodn contorqvcTC. 3ueflee&ten / firpan- 
do.flccUndofirmarc. 2Bcif CtfKd)tClt / latus 
manare. fernere. 

JllCf / (liefe« / gCfltCfCt/ &rcire , fucre. 
confucre , (arclnarc, refiecre, colhgarc, inr«rpo- 

»' lare. Sftcfce flicfcH / Wia farcire. Gill STleiP 
flicfVtt / veftem refardre <£i« alt tfleiD mit ei» 

nen neuen 8avpcn ffiefen/ »et«» veftimeoto pan- 
ni rudis pictaciura aiTuere. fltcf C|t bid) 

mir mit Ifcrcn SSortC«/ nogat agil, ceneones 
farcis. ' 
glicfir/ t>cr / farcinator, elutinator. fölitferin/ 
tvic / farcioatrix. JtcfClflicfCT / ioterpolacor 
aerariut, faber vetcramentariut. 3)?d<}PcflirTcr/ 
ftupraror, Tamphiluf. AofenfliCfeT/caligarum 
itucrpolacor. tgC&M)fttl!e* / cerdo, futor vete- 
raxnencariu«. 

3UeJumj/ött/ pefrn/ t«vm x>U Slicfcrn»/ 



rc feil 10 , .iflumc «tum, all 11 cum, iipplcmcii ; .. m. 
fucela, conglucioacio. 
prfidjt/ glitt i|'4)/ glicfcrifcf)/ ö'glicfbnfit/ 
c7 Adverb, faronans, afliicnt« xefarciens* refi- 
eif na , r/cm 1 intcrpolarus, paxuxoüi«, (ateiaacus, 
allütus. 

^kef / £5* 5lCCf<tl/ pannui, fegenfneam, 
immiflura, pictaxium, ailumcntocrit fragmen. 
vr \Mcäi :: fegmtna com, qvadnllut. gletf 
9 vöyw , 7h«f tgc$uri- Sttrflerf/ f/? (emiciuÄo- 
rum, praBcin£toiiura« fucemöorium, iL vciiira- 
lc, ar.ki 0d">6rw. ^abeflecf / perizonium , ca- 
ftula. Sgru^flceJ/pcftorak. «SMglCCfenrtuwr, 
ii- §le(f fiinißcant t oppidum , pagum, villam« 
vicum , cSlin orntrt ornnrm locum aper tum & vs- 
cuum. (£tH Offener giecFeil / ricus imrnuiiiras; 
§C|ler ffleefeti / oppidum munitislimum. 3* 

euten 51 eilen irolmen/ in tico habnarc , dcgccc 
ruri. Porro §(eef rfl planitio ^ fpatium / • •• - 
^dmiWarca, &pr*terra: parruula , portajiuu 
h. Hivi ^ i n. : flc 1 / mamtliarc * capicium. 
.Äutttlflecf/ «xta, inteftina. güvfJccf / oC« 
?öorfle(f / ca/rula. gleifdjfletf in^lngen itfi pan- 
nieuius rubcui & caroofus in fupccÄcic adnatai 
apparen». 

SU'Cfen/ qvatmtu fiatim» fiiritficat , cxrcr.Jcrc fe, 
promovert . ampliorcm Hcri, iw: (f^ fU'Crt 
ni4)t/ e$ um 11 nicht jkrf'm / nihil eßkimus, non 
progrcdimur, arcemur, inhibcmux.haerctrras. 

öletftein/ IW*/ dun. panniculut.pcniculus.pcnicit- 

lut. .t)iutenfleiHein oi>er £({)n>eunmfcin / peni- 
cillumatramcntariura. .^>ac> fd>n)Jl'.je JÖWien» 
fletHein/ bilum. 
^Icciiebf/ aJj. fpaciofus, planus, amplus, item morc 
oppidanö. 

21nemi»iil)erfl(efcn / cemfarcinare. ©lifer anein- 
anDer(lid/cn / vitra conglutinarc. <r clniiun 
anrnuittier tott jtifammenfiitffii/ fragmirv» in 

v.ifc hchliccfdrcirc, f»ov. dfinfiinnalwne tKmatU 
fiupidi. , 

:itifniefen / afluerc. Cinen bunten üappcu auf Me 
Jpofen fliefen/ pannum veificolorcm caligil »u 
fucre. (Einem etivaä auf ben Bermel fltcfen/naso 
aduncö aliqvcm fufpendere , iltadcrc alicui ver - 
bis. Olltn' uiiMiiJ / allmncn t um , immi(Tura. 

2ln?flKf en / rcficcrc, renovarc. ßiu alt-Äfiib aui* 
fliffen / veftem veeufrare cUrncim int<rpplare> 

€r brtt nunmehr au^eflitfrt / iftä jam le*c6' 

muivicem vefti« mvetaaue plane novam u'.>- 
llirucre pofllc 

Ä F ij SDurd) 



5i9 



8 



8 



520 



£)urcr)fli(fen / confuere. £>er SWanfel f|r flanj 
fcurd). oDcc jerflkfet/ pallium cft pannofum, 
tnultis fcgmcntil confarc i tu t um. 

X>ranf1icfcn/ trüber f lief co/ i«V»i$-vc iftufjhefen/ 

afluerc. 

(£int liefen -propne r(fct :nfuere , intexere : Sedme- 
tapbor. ujurpatur pro s Jnünuarc fe. Sief) in u 
n«SKUUD|cf)aff eillfliefen/ infinuarc fein ami- 
citiam alieuju*. fjn &a|terei)en (ich einflitren/ 
appltcare fc ad contiTia. %ü m.uubcvlto .£>4n< 
ttl ud) nnfltCTttl / in varia negotii fc ingererc. 
3>ei) einer Jungfer ueb cinflreren/ adrepere ad 
favorem virginis. (£inflicf ung / obreptio , alle- 
ttatio , infinuatio. 

fiBicDcrflicfea / tefarare. 3liefli(f(R / conüici- 
iure 

Slmf/flinfcn/gcflinfet/ fplcndere , ni- 

cere , nircfccrc , corufearc , wnit fmt dub'u) k 
2Mänf . Stgnißcat etiam elegantem , pulchrum, 
com tum * agilem efle. Qi( V*(^lWrtcr flMF(M 

von Der Tonnen / giadü a Toli* radiu rcfplcn- 
denr vre- fünf ert aüctf in feinem .»>; mV / omnia 
in ejus aidibusmundafu tu, mrent. fanuidu 
attti teberjeit flinFeii und blinfen / non omnia 
femper de ubiqvc nitida de fulgciuia efle pos- 
funt. 

Jlinf / *dj. tfadverb. concinnus , comtus, mundus, 
culeu«, agilis. 2)ie2rutKjfer ift flinf/ c,c g ans ' 
venufta, habilis ,accinda haec eftpuclla. §linf 
ifl t>Cl' 3£a(l tieft/ p'of. Oßentatorum rß , cum Jua 
Qmprr optima rjfe gloriantur ,qvafi duas : Nos po- 
au natamut ! 

gltnfuiig/ We/nitor, corufeatio , fplendor , agi- 
lirat» 

glillficftf / *dje&.& adverb. idem qvod §Hiß / fplen- 
didu» , mtcani , impiger, alacns , fcT .• Nitide, 
pulchre , fplendtdc, fpctiosc, impigre, clabora- 
tc , ad ung vem , ad amuflim. 

ftlmferen/ corufearc , fem tillare , effulgcre. (£•$ 
flinfert alles von ©plfte iu t>em ^alaft / surft pa- 
larium fulourac. (rtfflinFcrf «wfterj nidjt a\4 
Silber / inftar candidifTirniargcncimicat. 

glinfcriing/ Wf/ fcintillatio , fplcndor, fulgor, 
jubar. 

Sliuf er icftf / adj. advtrb. cor ufeus , f ulgidus , ni- 
tidus,^, fplcndide, clarc,lucidc. 

ftiintt / x>i*/ tß a sunt/ r »atenut agilem, alactem-, 
fubitum notat »tucnmlce fltnVunbot)« ^efpan 
net ßt>g€^U/ councnium igoiaxium , ßßuia, 



qv* c*iul6 tenditur 85* «Sw chalybk inß*mmatur % 
Tiprra .▼iperilla .longula. G4H.fufii. 
^lillj / t>et / nomtn idoli vrterum Gcrmanorum ,/tne 
dubio a SU nfttt dxRam , f. e. fuhurtttt , ^ r^rr Je» 
W 4wt Solu fimulacrum fitifii crtAitur. 
J^linfen funt pifet* albicanttt jvaß coruß*)ittS in 
aqvif ,ut: alburni. 

ab «reu ejiatur , a fvo aretu $ lltfcft bogen dicüur, 

a fono dtmmmahtm vocabulum : Stridtt trum tn 
airt fagitta, qvando emittitur. 

JlitC / &f ^litf« / MC / qvaß parva fagilta , 
ton^m. a jlltfc^/ jvia rfo/»r fangvinemfitndit, licet 
imocuunu Dicttur nob'u alias &dfklfen / lan- 
ccola , fcalprum chiturgicum , phlcbocomum. 
Alias t ftd malle $\t)tt. 
SlittM/ j SluutQla* & £tanmcl/ gramen 

t remulum, rtiam t^^fenbrot diBum. 
^iitftrr}/ moveri inftar tremularum parcicula- 
f um 9 * <] rr j , y vr in riiMi laminuU ex oricbal- 
cofaHa, colkdtnttt ad invietm. 
fiUttCV/ Sit I &a.lu\ dialeild KltuDct/ unde £tin£«t* 
goft/ braBeoU aurtt, ÖTftliiuStfrcr / f™ RUnbtx» 
madhex / Der/ bradcolarius , alibi ^UnDeo 

fd?l£ger. Aliud rß ber^ltnter/ obex dentatus 

fiftul». Bftteri / /«« SIlHbcril *utem funt ex 
argento & aliii metaliif. Sunt ttiam gittern/ 
rittae habentes tremulas , nvtr.xcum lemnifcifl, 
aliiqvc oxnarus capitis cum tremulis. PorrA 
Stifter '/•' nummului tenuufimus , wluti pl<W 
e>er/ aercolus. 
$littericf>t/ *di> tremului, trepidam, trepidulus, 
morc tremuio (e moraos. htm: tcnuis braetco- 
larum mmutjrum inftar. 

Jlfc/ 3^tC/ ^^(CUtC/ Z>iC/plur.Ut 
"J l6tCn/ fifrula,tibia,p«»'.buxus, aßmo % ntfi 
pottiu a ^li tfeh prepter longitudinem & gractlüa- 
ttm ipfumqtfonitum dicatur. (£inc J^0lfl6te ft** 
>QverdF)fIdte.y ubta in /^ci>, altks tibia mihta- 
ris. 

3!oMein/yiw Klötgen/ &»/ fiftula (ubtilU- 

fima ex ebore facta, aciuuiuni coni , dkiiur raaja 

£liMrt|iüriu-n. 
ftlOttn/ oOet cancre fiftulä i inflare ti- 

biam. 

Stüter/ Der / alias ^leotenfpietet/fiftulacor , tibi- 
ccu, ankcdiM» gWfer VU OiC / ubicisa. 



521 



522 



2lCHd)t/ modulate cancns tibia vri cbumcoLi, 
Jona tibuTunu lt. ad tormam , modum , fpccicm 

IM* 

glillcrrt / # 5^f^^ f fonuni »»o d ««'« m 

edcrc, i/nn infufurrarc, blandiri. 
glitlfrcr / Oer/ inlufurians, adulator , palpacor, 
fuiuxro. 

if ( nin i / Ouv tufurracio, iufurrus • blandimcn- 
tum, palpatio. 
giiftCttfl/ JJf. mAifurrans, bland icns, & adver b. 
blande. 

5loft//h*5locö/ofr/p/«r. Jlöoe/ P«- 

lex, forte a £iubcn / qvod fugiatfaltu. €r bat 
glfllX binbft Df« Ohre« / pro*. Jebomne exptrti 
&prudenti, acerum habet in peftorc. vric If 

fen ciuanbcr Di«: Stöbt ab / wie bic £nnbc / prov. 

drfeunncem coüaudantibm Ö" adnrvanttbw, mulut 
Diulum fcabtl. JßungrrHjC g!6l)C flll)« »f b/ P"* 
licet femelici altius infigunt aculcum. Ca 
glr% jagen / pulices perfcqvi. gllJbc rV. 11 u 
capeaxe pulices. (tTPftöbe/ culices, olerum pu- 
lices. J^un^ffob 7 ricinu«, reduvius. &BB£ff 
flobe ) pcdiculi. SBaterflog / acarus, pulex 
aqvaricus. 

glCbtll/qvjcrere, arripeTC, perfcqvi pulices, ex. 
ercere veaationem puhearcra. Compof. Olllvjlc 

ben ^Duicbflöbcn/ id. 

gtöbunq/ Öl*/ captatio, venario puheum. Item 

Slußtlobung. 

glöbia / pulicofus , pulicaris , plenus pulicum. 
Aiut etum globbdl t<\. 

3lor / t>et/p/ur. Jiorc/ $törc/ nebula 

linea , rericulum. €cfofltt>r/ nebula ftrica. 
jtfinnrr / qertnejeT glor t nebula , linea vulgaris, 
nimis rar* geller glor/ arfta , optime ftipata. 

(rauret beo ibm niebfS um ben Scbten/ al* 

Der glor/ nil nifi nebula luger defunftum. ©PID 
ttOP <?ilberfll>r/ nebula aurcV * argenrö inter- 
texta. Äl c r mit SMumen/ nebula undulata. 
gl?rid)t / * nebula linca«crf ferica ornatus. £ ie 

jSnnafer ifl nur barnm floriert / bat} man ihre 
$e#id)feif niebr feben fofl / nebuiä harc virgo 
vclara eft , ut defbrmiras ejus contegarur. 
J^IOr &ft(Uf/ We//5crn>m<foi'ft/rpavimcnrum 
domus, & area lapidibus ftrata, ob fimtlitudmtm 
rttiadonm. Sed Ö* glur qvoq\ arva, ttrmagri 
Mimend , diftri&us * univerfitas , dt conhnia 
agrorum dkuntor, binc : Mauren > five ©orf» 

glur / agri xufticoiuiii» .Der vrDclUutc glur/ 



arva Nobilium. ^tattfluT / termini Ar fineg 
furisdidioms uibicx. 

imptecari, 

execrari , malcdicerc * blafphcmare , convicium 
faecre. Vblunt rffr a SU\)<n/ ut fud?*n 4 (eben/ 

qvod in mtdto rrlmavimtu. (f tnetll ben XciifcUl llf 
t>cn^)akflll(ben/ devorere .iliqvcm .tiiraj all- 
em imprecan. X>e r SD?imb (jriiijet bttb/ büi h(\n 
t hiebet bir / mel in ort , fei in corde. <£tn v§p|< 
bat miiK f hieben f^nneil / finc malediaione m 1- 
les non eil j avod verum rß, fi maltdiBio iUum 
ipfum Untat , juxt* 9rov. 2Bet QtVU \\uä)t / bft 
tOirboerflucbt/ malcdicluscft, qvinomcnDo- 
mini in vanum in.-nu. 
5Iuebtr/0«r/ conviciator ,maledicus. gluebfTfn/ 
t*i*/ malcdica , fexmina malcdicens. ^>cr glu. 

dberroirb rcrflucbt roerben / malcdicens, male- 
dicetur. 

gluebung / Wt/:: ; 5« ^Indien / deteftatio, exc- 
cratio , diras , malcdictum ,freqvtttitut hti rß g 

3llld) / Oer / qvod idem vdlft , malediltio nimirtm, 
devorio , imprecatio. J>f < QJa tert linb 3J?«f tfr« 
flueh/parcmum, ihr patrisdr raacris impreca- 
tio. (*>OtfCS^Ilieb / anathema, catharma,ma' 
lediftio Divina. Ahudrß »^OttC55luehHna fi-ve 
cm lud? wioer CBiDtt/blafphcmia. giucb 
%S$(\t / purgamentunn mundi , nimtrum piacula, 
qvt projcelenbtu pepuli maftabantur. Unr*Tfd)U[; 

brter ^ueb f lebet mehr / makdiaum immemum 
tulRur ex pci vi eft. ^i3fcr 8tiiteglud> ift wie nn 
SQarcr unfer/ impii qvod male precanrur, 1 , , 
pro benedictione eft. 
^»flneben/ Öfaufflucben/ idemfrre rfi ifvidSludjgnf 

malcdicerc alieui. Einern aflr$eufrl an.oOer 
a 11 t'fii leben / execrari in caput alicujus , * evo- 
care ftuiac alieui. vi i ru tu alles Unqluel an* 
öfter auf Den £atö fluchen / peftem alieui ex. 
optare. 

21 11 & rin dien / cefläre , abftinere "1 malcdietis. (£men 
iT.if Der Sßelt fhieben / rmprecasionibus * devo- 
tibnibus aliqvem morti iradere. ?lueflll(!)eri 
rtiam r/rdefiftcre , abftmerc a malcdiceis. 

Verfluchen / execrari aliqvem, diras ulrn'ccs in 
alicujus capuc evocarc. QSerflnebf er COfenfei)/ 
homo raccx,dcvotus, exccrabilis. :f.u &, \\ \\ 1 
OfC/ derorio, deteftatio, dira imprccaiio. Q^Ct' 
f luebbtir / adf. it. 93erflud>en6n>hrDrij / exccrabi- 
lis. <&nc vcrflncbte Ubcliatjt / fcclu» detefta* 
bilc, 

*f tii «Bieber« 



So 



So 



n. 



tn / rcpreca 

'•!•!» (5c 'fr. (i i; cIht / eontrieiac or i cciprocui , rna- 
lediccnti malcdiccns. 
3frfl»d)Cn / fibi ipfi imprecari , qvoj etidm exponi- 

tm : 0tet> fdbf! verflu*««. ©fcf) icrfludK» 
fß cxccrando in fuum ip&u capnc inftarc Öfde- 
laffari. 

40*171* «Soeben/ Soften/ 3ÄH/ 
^^Ojdcu/p^p'ii-: parcre, gignerc, fovere , ix. 
2 lere, uutnrc, pateerc. Cic/A. #döa/ ««..'> Stfrjf 
partui , dt fi>6 Latinum Fcc tus , Btig. Q^ORDfd er 
SÖPU&iT / nutn cor, i 0:01 , q vi nobis SjaCCT / gc- 
nitor, pareas, patxr , dkitur, i/.tlltfchTn/ ma- 
jores« generis au totes, .1/71» e sbbocnofhö £$Den 
^2; Feudum, qviavafaüttxbonif feudi kDumwo 
fibi conetffis je Juotqve Jußtmiant. Ali* dtduäio- 
fttf vmna, utpote, qved dttium fit 4 §d)b( bellum, 
tut 4 fide , ixt U Ullb QMoiibCU / vel remoU nönu, 
vti impropritt tfft vidtntur. 

l^OfJ/ Di«/ pudendummuliebre, cunnuj, vulta, 
ma. trix , 4 gemturd ita diBum vocabuhm» obfeettum 
holte tß, pro qvö ab boneftii fubßttuttur ; &d)AIV/ 

dffbwrt^lteD / ^etmlidtfcit / bcnnlicba- 
<D r 1 Des Weibe«/ Der V V m wen 1TJ wt ter. £* / 

iwx cotttumtliose qvpqvt ufutpari jam dudum 
capü in tos > fvibtu irafcvnur , tptod tarnen tnttr vi- 
lijjmos folum impudentu hominet freqventatur, 
uf Venilaroiwrm/.* ifine alte : paupercu- 
lam, infoltntm Urnen , ctltf ftlle $0Ih": elften 
tem Ö> arrogantem : <£iiit' vr (hiiialf'iM.' t : homi- 
nem rimidum , mulierofnm muliebrem: 

(Sine SJJi^foftf. ©ct £crl i|l eine rechte $cBc/ 
mulier, tomina eft , 4it4/ eine j£>unt>£fofc /irr 
J&UtlWfof: feribitur enim $0%eliam £ot/ $WttC 

Sägldti / / tW§/ tulvula , 7*4)1 4ir 4.', 

cunnulw. Std ^ÖB'H'H ö Softe btitrjtBio *Jmi- 
rantis& dolenlis tß , pro ; Van! uh! hem! eheu! 
Qt>o./ <4mr w minus banrßt , /ri 4Ä hommtbtu ptr~ 
frtilijjim£ frontif ufurpatur , imd blaetbtmum rfi, 
tum inconliJtratiffmi tat ei bomunciontihde ipsi vo- 
ce faitüiffimd tpfiut Dti nomint ttSi dbutantur. 
Qinmadmtdr.m mm dicvnt ■ tdufVnD/ pro 
Cfcttetft Sic hkfoculi paiüi ratione biajpkemi 
uti foltnt. 

§Cf?lu)t/ adj.& adv. pnprit mrmbro ißt obfeenodt- 
ditia t rebus vetteret! Ic deleltans. ^ol*idj(tiCT/ 
faminaialax, pruriens« oltda. Et hocadjtBi- 
•vumetiam ßxcundum tß pluränis Co#pofitti,& ptx- 



524 



terea timidum, rencrum, mulicrolum denouc,: 
fed manum dt tabuM. Prxtt, irr tamrn hoc toi a- 

buhim , utpolt inßttg ftgmßcatimt fui Jdtk purum 
Attjve honrßuw % raJicrmft muüärum vocum Ger. 
mavicarum, integrum nebii nwfuit. 
^6jeUn/ forere, blandiri , delinire, mollirer 
traOare, tndulgexe. 2ßcr mit fcmcm RinU ßi 
|dt/ ber pcrbari'ilu- 1 ce im argen/ qvi filto A10 m. 
mis indulget , cum in malitia indurac Ccmpo- 
fitum tß StrfoVtn / indulgcnnS perdere, fubver- 
rere. »Si'i'fpjclt/ ' luxuria cncivacus, indul. 
genrii cormprus. 

3i^fl/&i>g65clfr/D«:/muUeran'u5 t ü. eunflator, 
ignaru«i debilis. hierin / Die/ defe», hebet, 
ignava muher, vuigb cunÜairix. SD?^Dc|VjCl/ 
ancillarum feclator. 
gieret)/ DK/ S6)Ciling / iilccebrx, edtkatio 
mollii, mollities, indulgcntia, flultui amor, 
muticroitrjs , item : cur.ftat o , Ignavia, mora. 
£i( S^-flfi) lHlDiTbct alltf/ oaacs deteriores 
fumut licentii. 
5ujdiCt)t / 44). muliebrit , Ö* 4ix>rro. tnnliebrilitcr, 
eunrlabuodus^cundanter, licenüofus, y Ii. 



centcr. 



Sccfefcr / & Jdfer / Der/ tradux, propago. 

malleolut novut, pa]mes, qvi adnafatur veitri 
palrmti, Airculus nodolui, aptw*dgttmtn& in- 
eifiortrm Vitium gentrandam : eßqve 4 ^oDen/ 
gt^wrrf. ^un^c 2ßciii|Vcöfir oDer ^<Jfcr / frmi. 
na vineatica. §CfJ)|iT Utjen/ poncre, fervarr, 
uaduecre. €iwn £ikmbcra mit junqcn gedj» 
feru au$fc£cn/ viueam malleolis aovis reftau- 
rare. 

3i'4>fwifltf 3Mna,/ D(</ r/lfmaus vincatiem, 
qviqvoran&isex vincis pereipitur. 

•^u-.-f"ui)Krii rß novis furculis ftu propaginibus vi-' 
netum ampliaxe: Djct/wrrii4m^cfc'(^fcrn. 

v£«t ; cci)fcni / rarum tß &poiL Nudare vincat pal. 
miubui. 

Svlfcn/ 85*»5flfeln /capere incremenrum , pro- 
ßcere , fobolefeere. Uttvuhr @ul)t fafet OD« 
fafclr niö)t I male qvaefica male dilabuntur. <£f 
Wlfl lli<r)(6 bco ihm fafdll/omntaeimale fueee- 
dunt. Ab hoc ^rtfcl»! B" Jafd / Die / fobolcs, 
propago, u/iir i^afcioirb/ peeudes fem in 1$ ac 
frudus causäparaca. ^»ifdbt'lläjl/cqvusaxlmu- 
fariui. ^afi*(|.m / fucula. 

^afcit/ B^lVrldn / D<(/<apilIamenra feminum, 
t fvibwnutrimentum attrthunt planU, alias $Afer# 



525 go 

. Iciit. S«i(VTlciti/fo ooiu LTud> atKir|d>U9in/Titivil- 
1 in um. 3iiit£r4ll)/ lemnifei. Olli .K i'i'iitüii. 
fibrx. ^itl^lumm/ nucameurum, pcnicula, 
julus. 

9iu«jafelit / bin (ic& fafeln / EJ'befafcfa / farundW 

<(lc,fruftuin fcirc, & iiem ipmd £flfcl»//b/w- 

ftaDem $f> Jaton / ©*r/ p-apu, fimunudbumfi- 

krarttm, plxnentorum^S flamimtmin vaixcxbim % fo- 
Hk t btrbu mjiattbm , eft a ^äft'lt/ muUtö fin D/ 
filum , fila. DfaDel unD , Vi tun. filum in acu cra- 

jertum. Der galten in l>cr9iabd/aaa. 3<rrtf< 
fener gaben / filum ruptum. deinen gaben 
fpinnen/ filum tenue ncre. (groben goinu |pin. 
Itfll/ filum craflum dueore. ©alben<©D«t v^il« 
bCTfabCfl / aurum , argemum duftum i r/i 
tSulDcncr ooer (Silberner giftet /aurcumÄrar- 
gentcum filum. &Öad)S' o&«r getticMtirffftJ 
Feil/ filum ceratum. ^erbfaflerö / alias 1pt<&)', 
ÖWt/ filum pteatum. S5i llt» fa bftt / funiculus. 
9&f)fabcn / filaad nendura apra. IJimff r 8a» 
1X0/ liciumverficolor. 3nNni|'aiYn/fiiuin du- 
pheatum , /Irr du planum. gaben {Wim äutrm 
rß filum neturn. (»kbrebe UT grtbCII/ alias 0p>l* 
gel / filum tornim. S, v.mub tiT ftlbcn / filum 
nodofum. PtohrT/crudum. ©ebUicbter/ info- 
lacum. Jf>arti}cbrebrcr gaben/ percortnm.ni- 
«nis mtortum. gojer / miirber gaben i filum 
putre. £an gaben nacfr/fiiatim. (Erbatfei» 
nen trurfennt gaben an fief// tomi uvidus crt. 
(fr bat nicht einen gaben ju mir bradjt / ne bi- 
lum q vi dem mtulic. gabem f fiam r/Fmeafura 

Serticw. Da« 6*iff geotfcrf)9 gaben unfer Dem 
SajieT / ad fex percica« onerata ci\ na vj$ ifta. 
gabcmlcÜI/ gifocmle/ ©A0/ dimm. filum par- 
vum , pilus, filurumcapita. gdbCinlfM in iMll 
men/ fiiamcnta,ftamina. gabemle etiamrß an- 
culaqvadam, {ctin\ua\3a. 
Seemen / üfgibmen / ducere , aere fila ifiequm- 
Uora tamrn compoftta : (fciUfdbeinrn/ lint caput 
per foramen acu» trajiccre. Cinqefiftemtcr 
3itmn / filum tra;c£>um. £ic (Sinfibeniunay 
rr.ijcftio fili. 2ta«rabcinrn t filum es acu rra* 

herc. it. confrmgi. £a«3eua ftofttif (ich am 

€n&C an« / eda in oriiconfringitUT. SJiindbe 

men / dt retexete. 3crfabcmcnv 8" 2crfätxm<n/ 

fUa dirtrahere. 
g^Cinie^t/^8. filisconitam, ÖJ" «^wfc.filarim. 
t*> r o b c.-; Lu- '•■ « ' lein f \i^cmicf> V üiis uuüo- 
nbus * [caiuotibtu ccxruK 



So 



5T26 



M c\m I pn <p>o dieimut SrferJclcn/ &tTf6d ein/ 

d 5?Z>m/ qvafi ttffolln/ fovere , rtfocillare. 

errecfclungy DI«/ jrcf<Killario, ttcreatio, icfc- 
aio. 

SecbClrt / Ürm avaJStdtln / Wirb jiwwcb««. 

^rfcc^ckl/rtrrigcrare. ^UfffctKln/ Tcmolum 
aiicui faerre. 

5e*f l / öTa/tf ^afrfl* ^prf f r/ f^ltcf CT / follis , fo- 
cularcr fiabdlum , it. umbrella, tjvA firmitt* wn- 
tulxm fibi faeiunt ; gOffcr UPtt ^faiicnfcöan/ 
mafeariirm pafoninum. ^ncfCT t>on ©trän«» 
fet*fm/ flabcllam ex pennis ttruthionii . Sötfcr 
rß ttiam a^'H pifervora ex ardtarum gtnert : capn- 
mulgas }g corvus fyl vaticus JiBa. 
5edwln na /Vit / ventilacio,rcfeaio, tfidmevoA 
^rfccfduiig. 

S0l</ t>it/ a ,^5pc{ii/ eqvi, jumentum, iflt4 
iici/Hrem güllcn/ puliui. 3iDBfnlI<n/ cqmlu«, 

lectu« cq vorum. (£fdf:fullfll / pullus ataniflUS. 

Cr rettet ferner Mutier ^ü\i(n/j«ctudeii§rß,avi 

pedices proficiTcuucur. 
ffUfter / bat/ ftne plur. a Sfatl/ föOflf ^«f W < 
Z>Cn/ pabulum, pa1rii'..c\j . < ixis. Oh'ih.mi.i 

t'ntter/farrago. jOtbfenfutter/ ocjrmum. 2)cni 
SSicbeSutterflcbcn/ oDerfurrocrfcn/ pabulum 
darc , objrccre pecori. gute crfd) rp in ej cn / ave- 
nam. frumentum vcniilarc. gntrer lammlen/ 
nvod alias facuni : 2taf Suttcrofäe ttcfyen/ pa- 
bulari. Einern Da« Sutter Ijpber feföffen / pa- 
bulum /ubdncere. D«l« gntter |fid>f U)n/ luxu 
diffluir, invicaturad Toluptaccsnimia facicratc 
& cxplctlone ftomachi. SDjagenforter / alias 
^faffettfutfer/ "agca impcriafif. ©fll&ntffrt/ 
filtrer/amygdala cum urii pasfi» mixta. SCaueb» 
fatter / faenum * ftramina. %i(\)futtCX I <x- 
v um, lihq va cylindracca. 
Juf ter / Ort»/ ^vr flnDerfirtfer / gimp* (flfiificat 
parraum fubdiritinm & rrrrod-vy fubeegmen« it. 
vcllus fufcdnftitiom , fomenrum pdliccum ; 

indt ©raurotrffntter/ pell« feiurorum. S5eb/ 
R'.i tnincnfiu f er. p«I1cs muficlarum candidarum, 
muris ponrici. ^ud[)«fhtfeT/pelliitulpina(ub- 
dufta. 3obelfntiei / pdJit intaior jnarus ky- 

ebicat. 

^Utter/ VOBf porro dicitur unumtjvodq^ involucrum, 
qvod rem ahtjvam turtur Outßrvet, ut r SBrilknfut' 
tft/ checa ocularia. ©paenfutter / corytu». 
plafebenfutter/ byalotheca,locuIamcnaim ru- 
in YUtorus afleif andU, ©cigcnfuttcr / checa 

pand«- 



5*7 go So 528 



pandurarum. ?autenfutter / pinacocbeca te- 

Audini$. ©lttfct otoac ^fdjcrturti'r / abax. 
QfyÜtfütttt l fagnla, cjitejlae.. »tt/go baßum,fu- 
pe> tpt > coniponuutur farcin*. <&<f)tÖ<tt> OQtS&C 
getlf UtffT / vagina , thcca gladii. 
§llf fern / pabuhn , boyes , & jumeaea curare. 
(?ld) futtern / comedere , manducarc. <£r bat 
{10 fnnlid) rtefuttert/ laute vixic • comcüatu» 
cd. Cm/u. cetnpofita funt : Abfüttern / pabulum 
dar« pcconbai. Sövnn &u abiicftitrci'C ball / fo iß 
äUCfy / poftqvam cqvos Curaven» , comedito 
•pfe. tHuSlntteM/ fuffulcire paftu. vi 1:1 iuM 
a itsnefu ; U'r : iKüib / opumcrüginatus bos. Tw 
futtern / confumere pabula. £Hr j£M|Vr l|t UÜt* 
r< i' f u ;u'n / omni« avena infurata eft ad partum 
eqvorum. 

fötitfcttl in fecund* & f<v/i.t , ßgntficatiene rß: pcllt- 

bus fubducere. (guten JXccf mit 2 iffet fnrtcrti/ 

cunicaiu ferico fubfuere. CW if 3>ct} gefuttert/ 
pcllitus , pclltbui fuftültus. föefiittert JttciJ)/ 
amidus duplex. ©ie^lttwDe mir Uretern ai»< 

futtern/ opere intertmo parieret vcftire. (£in 

mit lammet gefftttetttt 9P?»wid/ paüuun ho- 
lofcrico fubfarcmatuin. viiiun Stiften nur kfc 
t>er futtern / a.cam coriö jihus conglutiaarc. 

€r i|i mir einem £afenbalq gefuttert / pm. dt 
ßoiUot <n*fi dicat , pclk Icporinä üiffärcinacus. 
«£)UlltH'ftWerer / dlläi incolae eujuedam opptdi, 

äviPriucipi ftiocanes vcnaucotpafccrc obftri- 
i erant: ab hu i£uu<K*f&tU14t/ putant venire 
<$Uf|t>fif 5tKr perperam. 

ßiurerer. Der / pabulator, curaror pecori«. t • 
terinil/ DtC/ curatrix volatilium , vaccarum, 
fuum | gn tterer rfutm in poßrrinribw figni- 
ficatiomhu rß pdlio, fartor: iirm icriniarius,abic- 
tanu»,BV. 

§{utiX|iruj/ X>ii/ pabulatto, commeatus, alirncn- 

tum. fletet »iel (Seit anf tue Sutferuna/ ca- 

ricai paftüs jam ubtqve eft. Ipfett) ift t*r 

Riineruna mdjt nu'hrt/ indignuieqvmpabulö. 
AllttiTHHiJ in alter6 ßgnificatu rß fubfutura , fub- 
lartura, i/cnf tablinum, tnvolucrum , iynovdvo- 

cahuid: uHnra. Slntfütrertrag / #£urd)futte> 

rUrtiJ/ idem tfvod JfutcrmteJ. 
ljUCt/ &*?8/ conti: pro JuUcr/ Saxwicum , imb 
Beigrcum tß , fagina »' alimcntum. •.. ftictcn/ 
(ätiarc. gurriO/ faciabilis, &Unfuerig/ infatia- 
bi Iis, infarurabilis. 

^Oßb/ bCt/tlimetiam giiut/ praefeftus, tutor, 



curator, 4 VoDCH. SchotUl. in voce Aisroboduut* 
tHcr)Crot>/ arf.- fOoD vesit a {B^Oen / qvod eft 
foverc. alere, numre. Sic parente* alunc libc- 
roi , «Sc animaba fuos foccus t 8t ita Marobodm 
eft ber 9)iebrvoD/ »• e. alomnua major, fuperior» 
cn; 1 nenn ur.q vu reliqvicVodt« infcrioribus prac- 
ert . Sic cn 1 111 Principe« debent ^l^i / J&etti/ 
X>l^i/ J^etlin/ D^fjliU/ alumni, patres, paftorc«. 
Dii populoruni eile. Hinc regio SUoDlanD/ 
nunc corrupee x^OÜlvini) vel i>0AM : nomea 
proprium Bodo de ipfum Stab / fotor , paftor» 
a lum nus. Huc usqvt Schottel. 

2lmtäl>0gt>/ pr.cU-dus. qvsedor. ^cttelüD^/ dur 
c> 1 n ipcitor mendicorum. ^ur^OOijb / caftclli 
praifcctus, hodurtiam porttcor arcii Ö'aulac of- 
hcialit inferior. vTheiTi^ mantus. ©icnil« 
OPgb/ qvit uc i'crvuia debue rianc, procurac 
§rimiPijt)/ apparitor, ftator, accenfus, viacor. 
©crid)t*»0gb / acluarius judicii. Oh'ovreitf/ 
pr<etc<5hit tupcrior,advocatus fublimior. J^>aui< 
l>0gl>/ curator famdiae. Jf>üuerV0^i)/ commu- 
niter J^imerfaut/ alror galhnarum. ÄricqS» 
IH\^/ curator bonorum« rrt ad lirero. jt'it ften« 
CCql)/ praefecrui granarii , fru profeduum fi u- 
meuti. ^UlDrPqD/ olim provinciarum praefc^ 
nomarcha. dieidjäDOgb/ prxfce>us vel adroca- 
ms civitatum Impcrialium. v? cbirnnH^C'/ pro* 
rector, advocatut armatus. vStA^tveqb/ cen- 
for , Aid ; ! ü. £tim< ot>cc ^onioocjD / admini- 
(ttacor bonorum capuulanuni. Ull^eiVOi^/ 
aiuubidtcltu^üi\^\ül/ reeeptor, q»i mulcla. m 
muokipii« aur praefecturit reeipic. 3eii;r»iM^/ 
ot>cc ^MutDPijtV prxfectus räum criminalium. 

2>i^ijt)Ieill/ &4»/ ^»»w.parvuf qvastror, 55" infpe- 
Aor inferior. Novithtalet percontenüttmappel» 
/.:»;.'. PrufeSulot&Qvdßarxuloi. 

330flt)fl>/ ti>K/ officium praefeftune : fed vox 
'ISiHjDer) varidt figntfucationis rß: modermm diftri- 
clum cum iurisdiclione , modo ipfun jurisdidio- 
nem ,' modo definfionem de pxotc&ionctaftgnifi- 
cat. OberiMJCjbeU / omnimoJa jurisdiciio. \\\\. 
terPOgbet) / jurisdidio balla fru inferior. 

Q3ygt>bnr J Ö'ißcqöbarlid) / * »'»• diutur de annis nu- 
biUbu«. viüi: Q3pqbbarc Xccbar / fiüa nubiü«. 
virgo matura. vir.ue ^tfgbkire ?\ ihvc errcü 
d)eil/ majorennem 6cri, annum auingcrcu. 
jurtSaxon. Sannum tf . Jure Civii. 

3oqMid)ff it / ident eß avod «Qi^CD. 33og&eD« 
I ub ; Obl idFdt tnim tß JuritditfUo finiplcx. 

«Met 



So 



529 

330GCl / öer / plt>,. tu QDdad / avit, volucris, 
alcs , a£6ö«n fivt VoDtn Jui>fjuüe eoncedtt i#, 
qvi Avium fucundttttem £j* indußiiam in extruendh 
rridU novit. ^unge Bigel / pulli avium. 2lu^- 
friCC^CnöC Bogel/ pulli crumpcnict, haercntes. 

8itt$gefrod)cn* 356ad/ exclufi. pefe Bägel/ 
aves volucrcs. /Jücbfltf giUt>C Bogel/ aves prx- 

8 «es, aereas. Bogel / bic nah* bep ber (£rbe 
icacu / »nferae , humivolac. vi Vi iciipicbii' B6 
gel / cort.ilcs , palmipedca. ©i^lljfiräiqe Birgel/ 
toUpcda. Bögcl / bie icrfpaltetK mvt haben/ 
fisfipedes. Bogel mit Sebent an gu§en/ ayes 
plumipedcs, pennipedes, alipedes. ©iir|iifle 
B6gel / feedas. llunnne Btfgcl/ mutiles. QV§C1 
mit Kuppen / crilracac ^aOIC / cohortales , ver- 
naculae , villai ic* , cieures. SBHbe Br^el / ferac, 
fylvcftrct. jjrembc / peregrinae. Sßerjjtebcnbe/ 
adven». Boael / öieÄlancn haben/ * vc » di S>- 
tatae. (?d)ncllflie }fub< / P«petes , prxpctci 
JDic glciftb frcjrn / Carnivora:. JXeftrucht fref- 

fen / grani vorae. ©tc ftifthc fat* 1 ' 0 ' P'fc« vor *« 

® ema*|ic / fette Sögel / altilcs , faniles. ©ro&e 
BÄgel / al*rr«s. tthVrbanb Birgel / aves promi- 
feuac. Bogel (teilen / aueupan, aueupium exer- 
cere, avibus infidias nettere. Bogel fernen 

a* es inefearc. Bogel mit bei* friinftangc fangen/ 
avescapere vifco, captarc vimiuibus vifco iltim. 
5Tfan bdret ben *3oqrl am @efanqe//rvf •• ?0f an 
fiebet au Den Gebern n>ol / mos e< für ein Bogel 
ift / ex camu w/ ex pltmiis dignofeirur avis. 
2Sie Der Bogel iß/ fo leget er (Sner/fon« crean- 
curfonibus * bonis. 2Ber Bögcl fangen umII 
barf ntebe mit prügeln brein werfen / fiftulä dul- 
cc cm 1 1 , voliicrcm dum deeipie aneeps. kleiner 
Bogel/ fleinSRefl/ parvum parva decent. €iner 
9lrt Bogel fliegen gern mit einanber/ gracuius 
-graculo aflidet. (tin (Spicf oDet £ luppe Bö> 
gel/ qvatcrnio.aflicura , fafciculusaviitm* 
Sintrogel / anas. v^ei.irauicl / aves moncanae. 
^rad) /iw JX<gcnt>Pgtl / avis aqvatica. <Etf< 
togel / halcjron, alcedo. gangoöqel / aves aueu- 
pes. Sruling$sr*g(l / avesadvenae, ver annun- 
c 1 j ntes , tu hirunJwtt , citonit, 8fr. @ .Ilgen OMel / 
pr»p 1 tr cor» u$, /ri verauachr. iureifer , patibula- 
rilf paubulatut,yJtuu ontnU bomo levii m ameie 

duitur : £tn Bogel/ «/.- <finlofcr Bogel /nc- 

q v am , nebulo , fcclcftus. (£ui Icie^tfet tigcl Bo< 
gel / verbero ( maftigta , flaguuim hominiti 
profl igatus & perdicut. 4ji'eri s lHMcl / av es co- 
hottalcs. ^au^gcl/ckuies, damcfticae, vil- 



«0 530 

lares. ^üUnWQfl/ fornicator , libidinofus, 
kZUalicoi infeflor. raniUlCtSOOgcl/ curJut. 
iorforgd/illcx. ^ftDOgtl/ aves volupmoi.v, 
fumtuofe ,ut omna ptte graut Ava . Q)»U|l OÖet 

^peifeoöge!/ menUtiae, ahilcs aucs. B<ad)t» 
»6gel / nofturnac. COveeroogel/pciagiae. ^aiM 
fciSüOgel / mauueokitata. ^CaUociijel / aves ra- 
paces. AMutp 1! . loqvaccs, vocalcs , ij vmJm 
Junt pfutoit. (Skiligodgcl / oteines , cantriecs. 
OomineTOvgtl / papilio , eruca alata. (BprO' 
fnt (3potil>ogcl/ cunviciator, tännio. tcun.i. 
cavillator » irnfor , tycophanta. <Stauboog<l/ 
aves pulveratriecs. (StOSürfgel rapaces. grauer« 
»dgel / aves trifles , ut ulul* , up.'p*. Unglucf i» 
O0t)Cl/ cpichaerecacust ex »Horum nulu exultaui. 
2'ßalbodgel / aves Cylvaticse. 2Bftter»6gel / aves 

tempeftarcs annuncianret , aupurales. Sßaictf 

o6gel / aq vaticae. 2ßaBftoo4tf/«/ii/. jricr/ cha- 
radrius. aPunöerDO'gel/ monftra avium. 3anr* 
OOgel / litigiofus , ahercaror , jurgiofus. 

B^ gelein/ Da« / Jimhi. avicula. 3ungt Bdgelein/ 
pulli avium. 3Jao'eiu* , e Böijdeut / pulli iai- 
plumes. 

BOtjelcn / Bogeln prpprii rß aueupium facere, 
aueupati » Sed obfien'r futnitur a tt/rptbtu homtmbtu 
pro: uci rebus venercis, rem «um aliqvämuliere 
habere, ftupco coire. Hinc: ö^gcln laf« 

fcJt / copiam Ali facete alicui , corpus fuum vul- 
gare. Phr*ßt4 hucyt» tmwiet aykm plurrmoi ßu- 
di6 prttmmti;, ut $g>compoftta: Jlbrigvlll / HUB) 

vo$t\n/ Duret)»3cjclB/ mogeln/ etnvigeln/ 
fortv3cjcla / bin unD sriüüervSgcln / nur BT 
««benro^eln / verr^dn / ;a x c^cj ein. 
Bogelci)/ Die / y^oan Oxro'ijil / av.tium, %-olucria, 
afites.pluiuca tutba.gxcx volantum .gcausali- 
•cuum. 

Bogelltng/ ttl/ aueupium , verum in lorußA h!U 
fi'rtificAticne ranuirß, tjiikm tnturpt, <jva pio^coita 
©aftu venerco Mo fitbejotufuipMur. . 

Bogelbilft/ tPglcrifcb/ S^üij'.jnortavinm. 

^3atCt/ ©Ct/ ptur. S£\btttt patcr, pareni,ge- 
nitor . h ^3^vn dtei , ixm in pnncipw hn\tu Üitmatk 
tognovituw. Srd & Batet -etiam nomen ■bonoiit 
rßt qv6 voabuiö Sctiiorct. fitroiios , Evcrgcraa 
Ö ecclcllafticos viros fxi-.ilmr.m : V*rhm < kf,^i> J- 
tioU rußicot nuüioni animö V»HCr vuc*nt , (jT pi. 
fit* juniore* tribunoi fuot "ÜAXit .tpprilajit. Jfjört/ 

4lter Baxcr ! Heus fenrx » (jin guter / frommer 

Ullb ".tliufcer Bater / patrr mdulgcmisiimus, 
anuis,xacilis. (f in l'thai fer Batcr/tigidus , fe- 
S I ver uj. 



53* 



So- 



So 



532 



venu. J)cr «Otmmül'dx Safer / pater caleftis, 
scthcrcus. Der aürrl)tiUafte 23a tcr/ poneifex 

Rorrunus , parcr hndisfimus. Satrr iHS Sa» 

f e rlanbrt / pater parriz. Obrtarritlicr)r ©öct 
StarWÄtcr / patre» conferipu. 2)a$ Safer 
Uufct / oratio Dominica. (Ein Saf er ijl ©Ot' 
ietf(£bfnbilb/ pater imago Dci eft in hac terra. 
Tßidjtj ttf über Sitternabmcn/ dulceparrit no- 
mcn.qvo vix eft dulcius ullum. bin fein leib* 
lieber 23a^r/ naruri »Iii parer Cum. £em Sü- 

tcr nad)fd)lacr>(en/ pamflarc. ©wr/ ber fei 
nenSJtcrbflt^ matrimus. (Einer / bcjjenSa* 
ftr jioÄ Ifbff/patrimu». ©ic Sitcr/ fo £obn/ 
qvalis pater* talis filius. ^<t) fönte mif (Ebven 
fem SattT fem / mulris annis cum praecedo. 
€in memo, 6tr<ife »fr <Knng »or einen Sätet/ pro 

peccato magno paolum (upplicii Jatis eft pacri. 

ttlfv jterv Ä** tfltcrDaterv a?m # abaws. aoiW' 

tdtCV/ rribunus.paeer oflieiö. S&ßfytV&tCC! con- 
ießauus, confcsüonarius. . (Er jv»a rcr / patriar- 
cha. Qrogiwrer/ fivr SatcrS 55.« f er / aru» Pa- 
ternus. (Sre&öafer/o&cr «Kutter Sater/ 
matcrous. £aii$»afer/ patcriämdias. Xnm- 
melsoatcr parer caleftis. ' tfircfcrntMfcr/ cura, 

tor eccJcfiae, .pacer ccdcfiafticus, tf.acdilisiaccr. 
tiicuniur ctijm t^a^tnvox\\c\)iV / prOYÜbres, 

qvi pepuli .nomine paßsribut Jalarüm fraßant. 

#unin>ater/ inycnror A.parcns artii. £&gen> 

fflter/ diabolus, pater meudaeü^ Linearer 
paar patriae. Rabenvater / parcr faovus, vio- 
lcnrus ,' immmicis. (5t()ünböa fer / pater inec. 
ftuofus. (Bebemvater / fimulatus. (?d)clm: 

titCX I fcelcftUGmus , it. fcelcftisumorum gem. 
tor. ^flegüflfer/curaior.iutor. (gfiefbafCT/ 
-ritricus. ^rief©r08D(lter / *Urici t v«l nover- 
cat pater. Üßablüflfer/ pater adoptuiu^cledi- 
tius. SafcT ' tutm [umiturjprojxffeau *d mm alu 
vvm, unjtctvyofaa : j£>imber>(uer/ <ßfcrtoatcr/ 
XaßcnOflfer/amaru canes., cqvos , fclcs , c5e. 

Sjätcrlcin / Sitcrd)en /t>aa / dim. paierculus , pa-. 
tcr blandulu« , cbacitGmuB. 

?Q5tern / patrisCuc, veftlgia patjtis feq*i. (£$ ttd*' 
tert fiel) mit ibm .<jat ( tni(^l/ adieniafimui;Cll a 
moribus parris. 

'R&ttxhä)/ adj. E^Ä^T.patrrnuseVparrtn^ , pacrius 
* payrie. 2>atfT>Äterlitr)f @cfd)jed)t / genus-pa- 
ternum , patemus faogvis. Söterlirf) (tTfyjllt/ 
Patrimonium, bona patria , fbr-tunae paterox. 
Sin väterlich ererbtes Joaui / paierna domus, 
iedes patriae. . SÖtCVlicf;cSeTmaf)nun4Cn/,iiic>i 



nita paterna. & (|t mein S<iterlicr/rt / unö 
C^vo? rat er liebet? / bona paterna de avita funr. 
?ll ( PiU erifd) / vetuftus , ajntiqrus , moribus anti- 
's. QlitVtiterrfcfre Xrad)t/habirui antiqvut,ex- 
oletus. 2IIf t><itcnfd)e aeben / fet ura , ferurana. 

2)a< ^Ittdterifcrjc taugt nici)W mebr/ man rrtl 
nur ^tUtt haben / verus . plambeum fonum 
edit i no vmn , aeutiorem * mehorem habet. 
S Ucrfct)flft / t>ie / »or 4ir 0 rßinufu, paternus ho- 
nor, pacersudigoiras, poteftas, re*ercntia pa- 
tria , vulgbpMientdas , ijvjfi VktCtUäftilt. 

multi feribuni, 

gfindifferens eß h*c Joiptio , fi vock oriointm fre- 
3tt.. (SetVujer cß compatcr» pater fpirituaiis, 
Juftralis 1 ..)uftrkus > .piopater» Aifccptox. @e> 
wüten 11 Mc x^unmatcr , promaica-. 3u &t* 
DAttem jlcbeu / aliqvc,mad Tacruni lavacrum 
jfferre, fufciperc. ^inen jti ©emuteru bitten/ 
ad fufeipitndum infamem aliqvem invitaxe, 
| a*pon(brcm atq ve teftem baptiüni aliqvem de- 
nominarc. 

@et>atterfd)aft/ tit/ fufeeptioad Tacram napti. 
fmatis aqvam , manus ^officium comoacrif» 

vulal compAtanitoi. £)ie ©c»atterfd)flff über 

|u!) Hilmsen / pairi« inyfticj rrrunus in fe rxcipe- 
jcc , xeftem baptifmi eile. (*>epa t teiübaft aüft 
feblaaeil / xefufarc initiationis cccIeHarlicae offi- 
cium, ©ann ba^inb tobt <|l/ fo i|Uic0c» 
rarterfd^afr aw^/ üliojnortuo, patns luilxici 
affedusexpirac 
^eivuteiUd) / aJjttt.& a.ivcrL propatrius, affeßu 
compatris. . 

Q3ettet/ ÖOT:/ a VatOU Eßrnim pttrif fräierfi- 
liali obfavantiA colrndut , patruus. Sed cti/anfr*- 
trit noßrifdü nobi Setter / patrucles, vocanturi 
Setter qyeq x ironice& abufiTt dicilur dt yvocunq., 

t.g. £)u guter Setter / mi homo ! t£-r m cm ib. 
fet Sitter / ingcmlancipuis , levis \ vani eft. 

Settern-/ ftm$Ux tarumtß,fed compcßtä Sinnet tern/ 

i-j (ÜtniH'tteru / idtm Junt , cj-vod mfinuare fc in 
.ahciquiamicitiam , ilandiriis fc immergere ua 
confvetudinem alicujut. (£y »ei)B Heb uberal 
meiitcelid) einuiretrern / omnium auribus in- 
fervic 1 feenae fervirc apprime edodus eft , fem - 
per & ubicjvc f oro ubi novit. r-eftern <m- 
trm tfi caJcrc gratü. ift mit il>m ntiöaewt 

tert / benevolcntia intcr cos refrixir* excidir e 
g rat iä ejus. i&ft>ettCTn porro eß, conjunftun» 
efleiangvinc >c;ognatiun eile alicujus. SBic finb 

mit 



533 



So 



534- 



mit tirtanbcr btOCtfert/ inrcrcedit mihi cum colgolge/golgung/ Wc/ Ö"t»i»goigefl/ieqvcla,ob- 



propmqtitas , cognationc illum atcingo. 
SCcttetlid)/ adj.& adverb. contangvineus, cogna- 
cus , propinqvu«. 3<h bitte W frcUHOÜCtter» 
Itdj/ amicc & pro jure confangvinicatrs p«o. 
©Cftcrfd)rtfL'tnc/con/angvinicas,cognatio, Jgoa- 
tio. 

pacriarcha, 

kTOdttt / diüioh^bridarß. Eortrm tjvatucr ohm 
tränt : Hifrofol<jmttanuj , Anttochrnfu, Altxsndri- 
rm ^Conßanünopolüanm, Hoduomnet ad mutJt 
fire rtdaüifunt. 
^patrOtl / t>ct/ parronut, advocarus , defenfor, 
iiiie ra a IC Mit / mutati ßlummo.h termxnatione 
jtrtxtntfumrm fillsbarum, ut in colonut. Efl au. 

tem^atvtnffoaßpatritioc»!^ ^atronin v t>ic/ 
pcitrona. Hinc$atrojinani/pauocintura: 
^atrojmircn / patrocinari , juvare, defendtre 
a i i q v c rn . Aliud funt tt OCH JU m tyuIffT / tu- 
buli , fru moduh lignei fartunc: o ^atmint 
jllin ©iefcn/ moduli gypfei,*// plumbei : 
trott für Die ©einälDä typui, cxemplar, undt %\<\ . 
troniren / imagin« ex forma coloribus illinerc, 
ar/piHorM chartuUrü fulrtit. 

SOl^/ fOl^etl/ fiefOlgCt/ fcqvi, corrma- 
ri , imirari , obedire . morem gercre. <£tn £ag 
folgt Dein anberiT/ dies diem trudir, fcqvirur, dc- 
Torat. ©Cinntl jtepf folgen / tuoftarejudicid. 
JDcm^fcn mit fikii folgen/ Vitium de inda- 
itria conkqvi. ©ad Sßc ib roill mir nid)t folgen/ 
uxor in iftum Ick um me fenvi recUtät , lmmori- 
gcra mihi eft. ©em 9lr|t folgen/ medico obfe- 
qvi. <£int€ ftreunort qurcii SXaht folgen / con- 
fii i o ai icunis uti. (Eine SKcoe / fo oufeinanoer 
folget/ oratio coharren«. 

^OlgeniV a 1) partk. feq ven», confeqreni, rcliqvin. 

©er folgenoe Zag/ die« pofterior. golgenoen 
$ngr#/ poftera die. ©ie vorgehende uno fol» 
aenw finb gleicher QSi'iroe/ ultimu» & primu* 
funt in honore pares. ©ie folgenbe 3eiten »er» 
beni lehren / rempora furura haec docebunt. 
gofgenW/ poftca, deineeps, in futurum, 
feiger / Dfr/feepren»,fucceflor, feqvutor , ob e- 

cundan« , obfeqvcm oer Treben flnb oft 
gnug Suhdrer / aber wenig ftolger / multi fe- 

qvuncar concionatore» auribnt, fednoo animö, 



funt audiroret , Ted rar ö fiunt meliorci. gel« 
gci ttl Vit/ mulicr leqvax, confcnticni , ob.'c- 
cundaov 



if q vi um r obedientia, it. confcqvcntia,contecu* 

t u c-:' concinuaria. ©je golge n>irD^ geben/ 
exinif aOa probabie, & tft f eine golgc bi'O 
bem s 3)?eil|'d)en/ obfcqrelam non facic, ad vcrf.i- 
tar , no» obtemperac fvadenri. vitru*ni ^olge 
leiten / morem gercre alK in. jDemUrtcFSol' 
ge leiflen/ftarejudicioi judicatumfolvcre^gra- 
tarn habere fententiam. ©er SSernunft golge 
fubnArationcregi, rationi locum darf. t'C tft 
idoI uit angefangen / aber e^ bat Me ^olge md;t/ 

res benc caepra eft ,'ftd 'progreflu fdici carcc. 
©Jircl) gute ^olge / per bonam confcqvcntiam. 
Teilerfolge/ tß fvddam J'eqvrU t fvando or- 
t6 infrndti viomrum paoorum tncoU cum mßrtt- 
mevtk rxtingvtnA* flamm* ap'.i- accurrert 'trntn- 
tur. J£>eer£fofge / fcqvela poft luffrationem. 
£anbe5f0lge / prxftatio hoftendiciarum. u- 
folge/ fcqvela a vatällo Domino Ato pracllanda» 
iervitia vafallorum. @erid)töfolge / fervitium 
a fubditö jud'rci pr.xflandum , ad captandot Sc 
ducendos dclinqvcntet arm j cä manu. QycUitfa 
folge/ fcqvela debita ad conducendum aliqvem 
per proTinciam cum fecurirare. ©ent Geleit 
^OlgctUbn/ (.\lvum fu^umobfervare, faU 
•vx gvardi»morem gercre. 3 a 9Dfofge / Tenri- 
tia venatorta. ^mt^folge/ fcqvela, qvat ilRt 
debetnr, qvi jur isd iftioucm habene ad varia fer- 
-vitia rationc jurisdi&ionis praedanda. 51uf til 

Slufforoerung j eilige 7$Av tulm / ad pra:ccptnm 

fett mandatum Principcm be!l& tritum pratftö 

fcq vi. ©er £eb.c geige lei|len/ fo-üfr Me tu gatt 

fomtnf / invcitituram pecerc, qvotics'fcudumiir 
aperrum. Unfolge/ inconfeqventia. 

^Olgbar/ ^Olgbaft/ adj. y ^r.obedicnt, infe- 
qverrs , » qvodfacile rßftSu ^praßatioMt , pro- 
c Ii v is ad obfeeprium , ad obediendum paratus» 
it. confcqventer , per confeqveni , qvod ttitm 
golglid)/ Solgfam y golgfamtid) dicit*r-, heit 

•qvtdamtxhii minus ufüata rjft •wdeantur. 

Slbfolgen/ & frtfvmtius ©crabfolgen/ dare,rri- 
bucre (giiimt ettoa^ oerabfolgen ta§eu / com- 

municarc , impertire ahqvidalicui. (fr rriU 

ihm t>en (befangenen nicht «erabfelgen Ir.pcn/ 
capeivum ei fiflere : ccuiat. 3Serilb|0lgun.}/9tc/ 
darro,cxhibitto , fuppcditatio , rcmuflo. 

2lu$folicn/ idtmpvid 2lbfc?Igcf». Einern bat few 
a nigeau$fol \enla§cn/'Aium cuiqvttnbuerc. (£r 
lotd Die getrotne (Süter gern ausfolgen la^n/ 
¥1 i) prom- 



535 



So 



So 



53<> 



promtisftmus ad tradenda bona furtiva cft. 
2lU0fßlgung / uirm <jvoJ Vcrabfolguncj. 

^Draatfolgc n / fcqvi , confcqvi. daraus »Irl) nn< 
fcert md)ri> nls llnglüdr reiben / exinde mulu 
mala expcltanda 1n.1t. bofen ?{>l(bi'(^Ü 

flen folgt ni(bf$ gufftf / nulum confiliura con- 
fuhori pesfimum. £s folger gar UKfcto OflMUtf/ 
non fe qvitur , hsec confeqvcntia fi.Uk, inepca cft. 

Cillfolgen/ *<>n tfl in ufu. Std dicitur (jmfolgltd)/ 
adv. con/cqventcr , per conteqvcni. 
itfolgcn / nna fcqvi , comicari , adjuDgcre fc all- 
em. SWitfolgCT/ aflecla confecrator. Sffftfbli 

gutig / comitacus. idtm tß 2Rebenfolgen. 

jjiu UDO b* rfblgeil/ paß»m fcqvi , infcqvi , id.ferieß 
qvod nachfolgen / inline« alieujus vcftigiis, iti- 
ncribui perfcqvi aiiqvcm. Ubeltabt folget 

öievr träfe nad) / fcclus paena feavitur. inc^ 
€rcuipcl nachfolgen / cxcmpla tibi ad imican- 
dum propoucre. 9crtd)fölger/ aflecla, Imita- 
tor. 9S3ic QJorgcmäcr/ fotjirtcbfolger / Rc^isad 
cxcmplum totus componitur Orbis. Ouicbjol- 
gc/ pt* tRfldjfolgitUfl / imitatio , fcqvela , conti- 

ruatio. £r trotte gern bauen / er 6cu aber Die 



arroganriaimafperaanda errejus fuperbia. ^jd) 
habe einen 6 ebneren/ Der foppt mid) grailid)/ 

ulcus qvoddam moletTisiimc nie urget. i£ gilt 

hier fein Soppen* uidjt / fenö r« aguur , nec jo- 

cts locus cft. 

Popper / fc«i7 exagitator , vexator , cavi Ilator , tu- 
dio , feurra , denfor , laaaio. gopperin / Ole/ 
dicacula , ridicul«. 

goppe«»/ gpppung/&i'f/c#&4f ©efoppe/ iro. 

nia . ludibrium , ludificatio , fumma, immmj, 
cavillacio. Äautf Du feine gpppereo oerfteben/ 
tunc carcs (äle . nulla joca adnmtit , faccriat 
non incdligts ? &bne goppung / extra jocum, 

feriö. 

Soppidjt /<"[»'. tdvtrb. facecus » feftivus , perfal- 
fu» , lepidu», b''-' jocosc , ridicule, joci causa. 

JOt/ Sf JorC / t>te/ jiinus , picea. <£in ^0» 
renbaut«/ ttnd*d^fluUmMieruglutmofä t gdgluti' 
nandum apta. Hinc & ueda fApo/iiter. £/fy w £ 
^0« / glS rin / pineus. gtUin £ol J / lignum 
pineum , confun iitur tarnen cum cedro , ut ; (£itU' 
iabf OOn gt*rilt £oU / arca cedrina. 
longr dtverf* arbor efl a fino tsdL 



Std cedt u* 



Sßacf) olgeilic^t/ sedificare cqyidem vcllct, fed _ , , - , , { 

ad conuuuatToncm ftruöurl fufficient.bus de- #>tfd) / fOCfCbCtl/ QCfOrfd)Ct/ «nq^re 



Aituitur aiediis 
JScrfclgeö/ pcrfcqri, aJJucere aiiqvcm in pert- 
culum, in difcrimen aiiqvcm includere. It per- 

gerc , conti nuare. <£x perfolget ibn in feinem 
llitgliict/ jacentemopprimic, omni accrbitatis 
oencredivexat. d'mcn mit fr cm vr ebivcrt per« 
folgen / arma inferre, movere conrra aliqvcin. 

€inen tu üanD unö 5öa§er perfolgen / terri ma- 

riqvc aiiqvcm perfcqvi. SSerfngCT/ vexator, 
exagitaton Verfolgung / calamitas , infortu- 
nium, molcftia , aälic\io » it. continuatio. Sunt' 
& diu* 'CCtnfnftU : 

QrfM#CH / afleqvi. €iMH auf tem ®ege erfolgen/ 

itinere aiiqvcm confcqvi. gewer* jtve Weiter- 

3ln l*r ©eiten folgen/ 



folgen / longius pcrtcqvi. Hl D 

latcnhaererc. uöicberfolgcn / 



rc, feifeuari, exqvirerc» commentati» it. intcr* 
roeare . 9" nonnunqvAm in venire 3Ba£ Dld) 

nicht mAßU boririffclorftc bu niebt/ qvod 

nihil refertt percontan dciinas. COi^mdjtT Will 

juhiuftige X)iu }cfoifcbei»/ unb »ergipt b. rüber 
bie gegcun»5viigeu/muUi tempus percontanoni- 
busrerum futurarum confumunr, pracrentium 
imerim ncgligcntcs. (£e hat nicht iebcriuann 
gern/ bap m(u» neH>eoibm ror/cbet/ non omn« 

aeqvo animo ferunt, fi qviscorum fcntennam 
intcrrogando clicc/c prxuimac. gorfebe \ud)t 

nadj l)ot)cnö»ug<n/alta nc nmeris. $>cw ten ^iia» 
netcnUfcrn/H!cbe»/rnagosconfulcre. €in'i>iicfj' 
ter foürrft forfchen/ barnad> perbaranteti' fcduiö 

inqvirax judex, anteqvam fententiara tcrat. 



obfcqvi.. 3crfolgeU / nimium efl« in fcqVen 

do , &c 

JOPP/ fOppCn * flippen / •wcai«/«» p/e- 
ir;i/»i &firdidttm tß >»of4/ft vexate , irritare , lu- 
dere , uxere aiiqvcm. ^cb foppe mid) um ihn 

nidyriltJ^ar/ nihil cum curo» ranti nonaefti- 
mo , fusqve dcqvc cum habco. SlSas f oppft bll 

^djum feinen .poebnmt/ cur non detüdes^tas 



altera vice fcqvi, ^ or ^ ft/ ^er/ ferutator , qvaofitor. percontator. 



giM'fcbei'in/ MC/mulier percontans, ferurans, 
cunoCi<, corax, molefta, novigerula, nugivcn« 
dula.mdagatnx. 5a>ortfor(d>er / etymoloeus, 
rrtticas , captator verborum. Äimlifcrfcber/ 
•hilologuf. aßeipkitforfeber / thcorctiou. 
feebfimnfl§fbrfel>tr / arcanorum fpeculacor. 
5Raturforfd)er7 fpeculatox naturae. 3 t,culK 'i 3 ' 
fpvfcber/rcrumnovarumavidu«. 



537 



So 



So 



538 



goflchuna,/ 0«/ & DA* SerfdKll/ percontatio, in- 
qwihuo, interrogauo, indagatio. öf|firnfor» 
fdjuiv]// aftronomu. ^ortfor(tf)una/ ecy mo- 
logia. üRntiirforfc^unq / phyfica. äunftor» 
faulig' phüologia. «fflcD^citforfd^und/ theo- 

©cforf*f / idrm fvod ftjrfcbung, / fcifcitatio, 
pctcontatio. 

Rcr fd)id)t / *d\. & tWynb. curiofut , 85 cunose ro- 
gitans. .W forf(f)lid) -ün/wr, qvodexptoratu& 
invmtufacüi rß, comprchenfibilis, altdttttam, 
frrfchbiir. Contrtnum rß Unfor|'d)lid) / incom- 
prchcnfunlia, qvcdmvtatu diffctittut impcfftbilt 

Rorfd)(lcn / rimari , rogirandoaliqvem ©brunde- 
re , acute rogare , lc*c & nugatonum q*id 

fciCcitati. ■ 
g?orf(bc(cr/©«t/ riman», interroganunculit pun- 

gcni.moleftisfirnc/cifcitans, mmucaum intcr- 

rogans, ardelio» 
fforfdKlntttt. / Oic/ q?*ft«uncu!a, inttrrogariuncu- 

la , percomacio lenrUis , qv«Äio perdiffi«li», 
ardelionatus. 
??orfvf)cIicf)t/ *dj. minuta rogitan« , interroganun- 

cuiis mole(hi« , mmium qvantum cunofus , ca- 

ptiofui in qvaeftiunculia, morc atdelionum qvas- 

cunqve fcifcitarr«. , 
abferf*«/ ^«UlförföVn/ «q».rc« ahqv.d ex 

aliq»o,pcrconution«buiftturc?cnre tfcr l)»U 

««rtablcfwfdKt / ycrtfcniM«efl*cb«iwnt 

ornnem caufce ftatura expjicaiu» «ft. <fcr 

\m tmrd) SlusfprfcfecB tud)t <in /id) foinnun/ 
inita fum omnes percontationcs ad ipfum. 
«uifcrtthimfl/ MfrrfchuRq / w«/«plora. 
tio. SRit Wor|*d)cn ertahrcu / vcftigaudo 

cosoofcere. ^i. 
Cf frrftben / accurate cog.tare, exqvtrere. <£iß 

KS! Mi liieril ' NM trirft tu balb naban 

Vailt« flCbctt / tecum liabira* nont , qvam lit 
tib. curta fupdlex. £rferf<bum / DU/ mqvi- 
Grio , cxoloratio, exaroen. W|cr|*«»8 
«<3.lbrbcif ' d.fceotatio 4t cogniuo »criUtn* 

perfermari , «emerc. ©U £citf<tr bicbll*« 
fijrifr fiircbforicbtn / turaosumc fexu- 

un. 30urd>|pr|d)UBg/0ic/excusfio. 

Wt1«frrfd)m/ «nvcft.garc , pcrqvifere. UnillttCJ' 
IiaVn Dinacn na*forf*fii/ imposflbilu venar.. 
2illH»ff El Kad;forfd;<n roadjt t wrhaft/ mmu in- 



qvircrc odium parit. 3ßdd)f'orfd)Cr/ W*/fpc- 
culator, tndagator. 
9Beitcrforfd)cn/ fortforfd)m/ ultra progrtdi in per- 

concationibus, inq*ifirionem continuarc, fedu- 
luni cxaniinccfTc, nihil prxtcrmittcrc,qvod ad 
inveftigaüonem negotii patinci 
3f r |or|"df)rn / & fid? (erfor|<^m / in percontando 
omn riu movere lapidcm« exqvifitiifimam dili- 
gentiam adbibcre ad dotrgendaobfcura rcrum. 
c uh um bk SBabrbrit Kttorfchäl / veritatem in 
puteö q vaerere, inredigando conAuni. 

Jorfl/ oet/ piur. J6rf]c / oiou , yy™ 

/ior ÖJ 1 op«r« , lucus. Ltcet primiiivum Ö* r4^ijc 
/i< voctbulum gprfl / damnat'e tarnet: pritlcndunt , i 
vor aginc rjf/r , cur «on itfm 1 fvi amme ? aut k vo» 
TMitAtt tut j i'or/fVr ? Si fat rß, a.iti prottrvi in 
originsiinnibtu tudeir. Alc.irß'us fani rßet ad 
fontu neßi 0$ retuntre , tffci Ort ftuTfl / fivt ^ttril/ 
abics, pinus • pinafter , SJ'^üflern / fecrare, 
3unge ^cefen oteurrit. Qy* terte Mtcuratiors 
funt ,&m Agit qv*dr tot; tum ßdva abüttbw abun- 
det , ifnrtnota clsuif* faimm Urarum aptißinui fint. 
Sfd ftor jl ^Ttfrimilivum rß , 5öafb 1*/ J&Olj/ 
undtGaUorum Fotcft, ui cv fraym Lätmum ve- 
tabulttm Forc/him. (t'inbicfcr ^or(l/ Cahui den- 
fut. Qx'bc4tcr §0t|I / lylva incidua , intac>a. 

UmjcbMKv 5önt / (ylva cxdua .fucoßi. ©an» 

fn '! / Taltu» juritdidionis. Unbcrforfi/ feitut 

inferior. Oberurff / fuperior. «OJittclfwit/ 

mcdmi. 

gprifkin / XJAB/dimin. Sjrlvula , (ältus panru«. 
giU'lkr 'IX* faltuariui, falmum cuftns , rylvico- 

la. ,Obcif5f(lcr/^lv?epr?efcAu$. ^olifdrjlcr/ 

przfcdut ruralis, avitanjfvam eußot ootqviUt, 
nt t]Ti.i drtiimtHtt Syva patutur. 
grfrjLri'P/ MC / forertana , juriidiÄlo fylvatica. 
Std gorftvrYJ) rtism dkitt/t ipfa lignaiio, ttmpm 
r.imtru». , evandd /i,?"«* vtnduntur , tüCflrt ÖCt 

XTölc 4tifciu<jl)n wirr. SorfkrcobaltcK/ li- 

gna vendere. 

Jcrffbiir/ gor|lVA/«^. fnreftariut, Tylvaticu«. 
^rit!id)C OblifKit/ f"rcftali*juri*diAio. 

g6r<ibrtrfdr / WfC> jus foreftalc. * venandi vtt th 
iam lignandi , brrwttr : Jui Fvrtßi. 

5 Ott / rxprUtnt. Apage , perge , plus ul- 
tra. I w tompoßlionlbu/ motun* dt het & durtttiontm 
pf> con nuationem ßjnißial , ut m ^orif»ll)rcn/ 

foi tm^djen / fbrtfdmibcn / forttranöetn & 

uj tdlbw innumetiivLkre rß. ^)mfOt( / demeept, 



m ff » 5* 540 



p oftca , in futurum. t fut fort / continuö. in 
perpctuum. Clll|iu - 1 / fcmpcr , ultra * ultcriüt . 
2ll|pfort/ incontincnri,a£utum, prcrtinüs, i/rm 
confeqvenecr. ©atf (Seit tfl fort / argentum 
confumtumeff. i£e tOiK nfit ttür mehr rVrr ■ ni- 
hil proftcio* harco, progreiVum facionullum. 
9i3a^ fort ifi/ bti i\\ rorr / cx infcrnomillaeft 
icdcmrio : Qvae uanittrunt , revocari ncqve- 
unt. €0 gebet Üimicrfort/ hoc nobis perpe 

cuum cft. tSomujM aUetffort/ficrjanhtglo- 
ria mundi. <£$ heilet cnblicb mit untf allen : 
Sort ! ßcpnv.tß: Vcccrcs migrarecoloni! 
Sc r t er / 8* fftfrtcrt / ultcriiil , ultra, in u i cc r i o rem 
locum. 5cb werbe nod) frjrter hierher fonrmen/ 

importcr um denuö vos videba« tUBdi begebreft 
Ntföfttf/ qvid infurxr petit t gtfrfcrä Werbe 
idj und) anber« in 2l$t nehmen / pofthinc cau- 
ciüs mercari difeam. .Jjfoftf rte* / &J*?ittf&rtCrt / 
impoftcrum , poftluc. 

ftorbern/ gefordert/ muutotinV/propnreß: 

•magis mfl.it c. pl as petcre . ultra rogare. Ujur- 
pätur tamtrtpro fimpliclter polcerc, exigere, po- 
ftulare, provocarc: nonnurufvam tuam tliditurZi 
tiferibitut § ober II / noUtqve: acecrfcrc, evoca- 

re, cirare. SBcnigcr unter 11 / aU mairwol bc'< 
fugt tvarc / de jure (uo conccdcrc, in exigendo 
Biodctrum ac partum cdc. ^d) Wrbete Wenig/ 
lafje mir aber nicht abbrechen / pauxvflum eft, 

qvod pofco , Ted nihil mihi detrahi volo. .Tlh '.' 

viel forberf/fan oirf nacfyla&en/ qvi fJiunma pe- 
rjt f molta remittit. (guten ju (f<b furoern / ac 
eerfere aliqvcm. (Seinen £obn fobfM / merce- 
dem exigere. ^fd) biligefobcrt/ vocatus fum. 
Uugefobcrt / invocatui , non -ocarus. QUeni 
trief befohlen ift/ von bem wirb Diel gefobert/eui- 
c 11 n <; vc muitum tradtrum eil, ab cojnulrum ex- 
igitur , c.,\as : Qvi niultum pojfuüdt , multa csn- 
frrunt, 

gorberer/"ö«r/ öfftorberin/lrte/ vi/ de mulierpro 

cax • petax. ©eltforberer / reeeptor , cxaltor, 
collcftor pecuniarum. SXectnuug^ unterer/ ra- 
tionum poftulator. Jui^orbei'iT cenfuum 4c 
ufurx exa&or. ^Otberet etiam iß provoettor, 
prevocartf, item aftor litii & äccerfitor. 

Sortierung/ Sie/ accerfio, porrulacio, vulohpra- 
trnßo, ttrm : imploratio, petitio, reqvifitio. (Er 

bat eine ^erbanng an ihn 1 obnoxiu« ett ilU, 

aftionem in per forum 4 i es haber. ©dfforbe 
rung / exaetjo pecuararum. gintfforberung/ 



cenmum petitio. <£n*bfd)aft$forberung/ peci- 
:tio hcreditatit. (Sdiulbforberungcrt / debica 
adtiva. ?BeranfWonuna^forberungyrefponfio. 
nis poftulatio. Ungewiße gorberungen / a&io- 

nes inccrtx , dubi« , ancipitcs. ^>CViC^tÖforl>C* 
TUng/ vocatioin jus. 

Sorberbdft/ forberfam/ poTrulant, depofeene« 
atflduus, molcftua, taepiüs rogant * inverecun- 
dus, ^fjadverb. invcrccundc, molcfte. 

^bforberff/ aliqvid ab aliqvo exigere , eripere ali« 
cui aliqvid. «5 om 5>£a I) t bau |"c abforbem / a cu- 
ria arccfl'cre. £<itf 31inf oon einem abforbern/ 
ex (latu aliqrcm dimovere, officium alicui ab» 
trogarc, muncre aliqvcm dejicere. @£>tt bat 
ihn oon hier/ autf biefem 3eitlid)en / abgeforbert/ 

ad De um fiiumcommigrarit, Diui illumex 

hicTitä abü-e juitic. 905er nid)« bat / bem Um 
man nieb« abforbern / inanis eft aclio, qvam 

tnopia debicorit excludic Sbforberung/ po« 
ftulatum , folhciratio , item avocatio caufärum« 

Htm: ©er §ür(i fanbit 6a eben 00m 21m t ab« 
forbem / Frinceps cautam a practorc ad fe a v oca- 

rc poteft, 

^Inforbetn/ prartendere, defiderare, urgere,^ idem 
q-voi ßmpiex focOcm. & foxtxvt i\)m eine gr o^c 
Lumina @>e(te^an/ incentemargenti Aimmam 
ab co podulae. Q'ntorberung betf JXec^ten/ 
conditio, intentio litis vd adtonis. 

^llifforberen/ erocare, depofeere. Gineil JUmlBf 
WrÜrJbanfforbern/cliceread colloqvium. vrinc 
billig fr au ijum ianje aufforDtrn/ virginem ad 

chorcam invicare. QluffOTbernlfg / evocario, 

•invitatio. 

^U^forbetrt/pravocare, eweare. Jperau^forbern/ 
idem einen oorben Segen beraiiilrorbern/clicere 

aliqvcm ad pognam. ©CT 2lll^f orbercr / pro- 

vocans. ©er 9lu^geforbertc/protocatui. SIh^i 
forberung /.provocatio. 

(E'rforbem/ reqvirere, noTcere, de fi derare, exi- 

^erc . Ärieg füren erforbert ein großem / mulra 

ad bellum gerendum neceflaria Amt. ^ifd) er j 
fbrbert "ÜLu in / pifeis in vmo natarc defiderac. 
Iii erforbert gle ip imb 5lrbcit / ftudium * ope- 
ram exigic. ©er J?)aH#balfer erforbert eine 

mite Hausmutter / fedula matrefamiliäs oput 
habet res domeftica (Jrforberung/ reqvifmrm, 
necesütas , pollulario, exigentia. 9ca(b €r» 

forberung ber 3cotbnrft/ , pTo exigentia caaf*. 
Olm fein<Erforbem fam er babin/ ejusacccrfini 

co t cn u. 

©ruber» 



541 



S>rül)<rfbrbcrn / plus pcrere. jDruberfpvberong/ 
piuns paitio. €r forbert itoeJ) viel Unfpftcn 
brüber/ mulcas infuper irnpeniäs depofeit. 

ClttfprbeM / exigere, reeipere, colligerc, conflare. 
©elt ooer vr djulben einfprbern / debitores ap- 

pcllarc, conicrtan dcbita. jjt'nfen jfinfprbeui/ 

cenfuro colligerc. g< j(j npd) iiidu alle* e Inge/ 

fprbrrf / nondum omnujnh!iiiuv;J'.:Li im.:. 
VrmrVrbü'iim / collcetio , aeeeptitr. reeeptio.. 
Villi frrPrrtV/ recc pcor : coücclor, follicirator. 

g Bti ß vt SJprfprbrrn / cicaxe, cvocaie . ad fe accer- 
fere. gur @kri<hffprbrnw judiciöpulfarc, in 
Judicium rapere, traherc, vocare, injusaddu- 
«crc. 2tarförDf ruiuj / terminus juridic us, ora- 
tio, in jus vocario. 

.£>rrabforbern/ dawäre. j£>e riufprbern / acrire, 
advocarc Sftitfprbern/ uni pcierc, conjunöim 
pofeerc. 92dd^forttrn; alia pofeere , eora po- 
ftulare. ©r.haf ein baufrn aeadjfprbcnmgcn/ 
mulns aliisporrulariscumiatigat. Sted)ttffpr; 
bcrunO/ actio, m tcntio. 

SBicberfprbcrn / repecere , repofeere. £fl$ (5c 
fdjenf fe rcieberfprbern/ data repofeere. Sftiefrts 
. iill ©anf gegen Sßpltharen wieberfprbern / ml 

nifi graüam pro bencJuio rcpcccrc. vHJjcbcr» 
fprberung bc$ peinigen / repetitio, rccupccatio. 

2ßicberforbem ttiamrß denuö pofecre , poftula- 
ti$ inhjerere , trircrarc petmoncs. Sßieberfpr» 
bercr dieuutur : Rcpofconc». 
3nfammenforbereil / convocacc, cicre, accire.xon* 
«ire. 1Da*23olF jufammenfprbcrn / convoore 
populum. 3wfa r nmenfori>crung/ convocaüo, 

CODCIO. 

Jurfer / binfflrf er/ er fjirrfürf er* / u™ f w 

f5rtcr / porti», deineeps» ccw.fcq ven:cr , impo- 
•fteruni , olim. 

JOCt/ Da*/ *iüt, 0diÄ.t>e/ Vi\1an$/ arx, 
propugnaculum, cafrrum munitum , wtipbfw- 
UÜihum. Pocähuium k GätLco fort , qvod.xLaW- 
nartmfortit tß , affumUim vidrtur , frd tgdtm ratio- 

nt ücifjjfr/i nofit g$rr / fKcrge * ab> , öfarbern/ 

pofecre , qvd fartit i feto % tri 4 Gr*co i(wri$ 4eri. 
raLir. tjropuonäxuiaentm funt *ß)l* &loea tuta, 
ad (put ahimw £5* «mfvimui , atyveex üfdem vi- 
rta tJmtrttcuU pojetmtur. ^pr t rf r«m 5pffere.Be / 
•voeätur y avodmtre Otüicum rß.. 

fiOXVC I AOr^C / MC / forcieudo, vii> robur; vio^ 

lcnria. Gd/Morcc. 
Jurffirung/ OU/coaftio, coaftu^impu]ruf,.Yiw 



ftprtjig / äJj. violentut , audax , acer. Hue pertü 
nent : gpr ffiren / togac , ftrtifijireji / niunirc,. 

•vulgd forhficare, 

ff Orilin / We/ fortuna , fori , Ton , cafui , even- 
tus. Ut criiiei iMim fortuna i forth dueunt : fic t:*t 

gprtun * Sort/ft-^dti $ott&Ana. eeint 
^prrnn in ber 5rembe fiteren/ tentarc reiiciutem 
fuamrin locii exierif . Nauta per gforiim wUüt- 
punt tempeftatem , ac/lum & ünpecum marii. 
ißprüm qy°(h ßgnat gvemcunq: ca/um , <Sc qvod 
cuiqvcaccidcrc poteft. Cr lft eüt 5Weufd> pp| 
5ortUII / a forjeunapendet , fortun» periculum 
iacit , xationcs-Tua« in fortuna locatas habee. 
hinein feine 5»r tun fagen/ per fortes futura pr*. 

dicere. Hucpntinct : SortUiMtUÖ Etutcl pnt> 
XOünf&tfyütlan / foritwatgrroia; iHtrgrjt, in- 
cokmk , abundantjflorenlufima &mitiflcd; 

5cod)t/ fragten / gefrostet/ veftare; 

veherc , vcctiiram imponerc , ooerarc vehe. 
VUftur eßr h fnl)«»/ per ttanspofitiomm htträ'. 
rum: Sradbt f»«red)t: Compof.mogifi^ußt Cnit • 
$»fnad)(en / ^efra^fen / &idem avodfro&t 
ren mttnt , »uiu aalten/ bclADen. SJerfraA; 
jtc« tutem tjl : vedlgalia pro vföüra JoJverc 
ahm vctgclcitcn B verzollen: 
5vad)t/Ot«/ eS'SradJtnng/ vcöura; onus.Yeh'ei, 
i/. naulum, portorium. ^(hffffru&f / onut 
navreularium , naulum. (?ine D0 Ue gradjr/ 
onus fufficiens , iotegtunrc ^)al6e 5rae^r jdb» 
Uli/ drmidtampartemnauli w/porrorii folvexc. 
(Eine £rp&fvad)t / »edio , veftura , ychci, g«ü a - 

*io. fS^Ofll qvoayt' mlaph. dteitar pro ro , qvod 

f*t* tß. fix bat eine rotfe 5ra*f gelabeir / arft 

iaitcrarem bibtr.onuftus vinö, plcnus vim\cft^ 
5fa<t>trr/ Oer/ naTjculator, rrauclcrus, vector, car- 

rucariut»aurigaiius> mercator, qvi oicr.es 

denorrandas locac- 
5raO>flW)/ grat^tborv juij. Tectjgalifi.tributariuf, • 

itrm qvod de iovo m lotum veiu & imponipot- 

5rag/ fragen/ gefragt/ rogatei inter-- 

rogare, qvxrerc , percorxan , icifcirari , it. penß i 
qv»d .habere, laborarc dealiq?ajre. ^lid)tg 
barnad) fragen/ nihil nrorarr, rron curare. 3Jnd) 
bem onbern frage id> mcb'c oiel / decctern non 
laboro. €r fragt twber nad) (9pf t npdjj gj?tn» 
mau nec Dcoruin, nec hominum ratronem ha- 
bet, nihil illeDeot, nil carmina curat. SO?an 
datgefraflC/ qynfituirr eft; <&o\t<mv. fragen/ 

locett 



543 fr fr 544 



rogcCvqvts, licat qvw . 5B<t viel fragt ' gd)t Vid 
irrt / in multit qvxftiouibus error perperuus. 

tjr/.a r-icl^ fdb|1 t>ü$ /.»:r, Kau nidbt / confeien- 
cia müle reftes. ^einlnb fraaeu /per tormenta 
qvaercre. (final Ulli -)i 1 1.U fragen / confuicre 
aliqvcm. 

SraqcrDCt/ inrerrogacorypercontator, conful- 
cor. f|ra<)mit/ Oft / conlultru, cutioia, rogi- 
cans faemma. §ragner auirm & tltd .iulrtid 
V'XM\ncx 'ft propola mifcellancus . minucarius, 
-ferutarius , frivolarius, qvttfiomnti fritltreuntet 
inclanuns. 

fSlUgcV OK / Mß%WHMI & rtri Ptj fftßpUM 
q v.cftio , inrerrogario , percontatio. ifi 
•(< 3m<K W<$iV hoc non cd in q vxftionc. (f ttl( 
gragc j)f r POrbringr n / afferre, agitarcqvjettio- 
jaem. J^nnill(l)C Jrage I genta iu.it , cum qvt- 
ßionet & rrftanftontt inveiiuntur. ERftfefffftlgC/ 
conful ratio. SJfiilf er OOcr J?,i ubtf rage qvas- 
ftio magiflralit , cardo negotii, crinomenon. 
Cr clnrcm 1 ,r \ r age / ardua, fpinofa qvseftio. 5>cf < 
ftict>> Crf^ciilfragc/interrogatio captatona.fimu- 
lata.^icir:«- f/iiw vrd).ilf?r'i'ih;f. plumpe 3ßanen 
frage/ trulta, inepra, unoerfcbtitlUC «V-MHf / inve« 
recunda qvaftio, gemeine/ vulgaris, fd^lltlC/ 
srara , ge fat>r!ld^C / pcnculofa , tefta, fallax qvae- 
ftio. 

£$ra\jlein / 040 / Jimin. imerroga tm neula , avaefti- 
uncula. 

^iü«3icb[ / ftraafufr / ai/cß. curio/i» , feiolus , ro- 
gjtans , (eifeirans. 

gl'AqlCll /rogitarc, q-vxrirare , pcrcoiuati , intcr- 
xogatiunculis molcftum die , in fcirpo nodum 
qvserere , dubiä pexpeeim movere , non necefla- 
riaqvffrere. 

§1 a \\(X I Oer / perconrator . percuriofus , impox- 

tunusindagator , feifeicator odiofus. 
ÜlbflMqCH / inten ngationibusaliq vid elicere. 

fragt man Den iöanre n bie Änntrc ab / pucris Cc 
blandimur , vecordium tciiciratio cft. ] i b \ ; nje/ 
exploracio. 

Slufragcn/ aggredi aliqvcm imerrogando, appcU 
larc aliqvcm. Üfco etoeni i verum anfragen/ r o- 
gare aliqvcrp aliqyid. Ünfrage / appellajio. 
Anfrage tubll/accederealiqyem, centare qviJ 
CjDmmcmorationc i.nu.c. 

2ill£fe JvUtt/ exqvirerc alicujus Judicium , excurerc 
aliqvcm, elicere aliqvid, prrferurari. (£r (fl£(t 
fiel) Hicbr ausfragen / qvo magis infrabis , cd ma- 
gisreminfioucontioebit, CliK-;'iMijc / percon- 



xatio. Sflusfragen rtum iß examinare . inqvire- 
rc , dt tnvenire jd) b öt Di» ^i»f >n Uid){ attj« 
fragen Finnen / tabcllioncm oifeadere non 

jyoeui. 

$rfrat}ftt/ idemq>vod[mpl. {i4$tt\/tt. examinare, 
cxcutcrc, centare, inqvircrc. £r hat fi'tltrn 

9Rrnfd)üi ^halben befragt/ ioconrukisomci- 
bm fecic. 3<9fflufj nuef) erfi befraaen / aliomm 
ante (cntcntiam expucabot. $etTagitng/ cx- 
ploratio , examen , coofulcatio. ^(fraget / in« 
qviHtor , fpcculatox. 
Brom- 8J" Ünjfracfn/ alicujas fcn«;ntiarn , confi- 
lium, jadicium cxqvircxe, contulcxc de rc ali- 
qva, it. veniam, licenriam peterc. <$rrig Cl'|t 
b(fl Q3ütCr brÖni / q v acre de parrc , cognoke pa- 
trii voluntatem. 6t i umfragen ttiam eß : fuftra- 

gia coliigcrc. Umfragt / disqvtCtio. Umfra« 

qer / rogator fententiarum. 
Erfragen/ inqvircxe, exuexe. perqvirere , rogando 
cognofeere , omnet forulos excutcre , ftudiose 
disq virere. VI r bat C6 ^d) eu Mid) erfragt/ can« 
dcmqvaerendoinvcdigavit. ?0?ail f an if>n mcW 

erfragen/ »o er fieb aufholt / ho^itium ejus /»« 

domiciluim repexire , doran , difCcilc eft . (er* 
fr *qung / iavefligatio • cognttio, cxaminatio.* 
(^rfrager/ inqvifitor, indagatot. 
3iad)f'raaen / ferutari , iaqvirerc , indagarc, aueu- 

pari , aeftimarc. vir fragt tnx uxniq uad)/ 
iuüqve dcqve rem habet. §ragt Und) feines 
viiu cH / decoris fecurus cft. ^ragt nach tHTO 
Jcufd unD feiner Butter uicftttfv nec uipcros 
moracur , nec inferos. SRat^frage/ conqvifltio. 
SRad^ftage halten / (eifciraxi, cxcutcrc, perferu- 
tari. S^atbfrager / q vxfitor . inqvintor, inve- 
ftigator. 

fJöie&iTfragm / replicare.per intrantiam rogare» 
inrcrrogationc inftare , disqvircre. ^BtcDei' 
frage/ etisqviiltio, .nCUntu. qvA-ftio nni.uj. 

^UCiragen/ decedere, convemre, videre, vidtare 
aliqvem. grag morgen wtetter ;ü com redü 
^ej) roin »uefragen/ ob^em altV feo/ percontabor 

veritatem cci. ^Uefragen <■•'•• >• » • perconun- 
do intlarc. §rag bt'^r jli / inqvjrc accura- 
tiui. 

^rCV^C/ t>fc/ p/«r. ^Ti^cn/ propr. inrerrogatio 
incre i Anita , ignava , ftavotüttfumitnr pro nu- 
gis, ineptii«, mcndaciit, aifaniis. 1£$ fitlC IttniC 
:V'ol;v'H' gerrae üculx, vaniratet, tricx apinxqve 
funt. ^ra^cn reiben / maefyen, oorbPiagcti / fet- 
mon.es caedexe, diüexia ipargcrc. 

5rar 2 eT/ 



545 



5r 



Sc 



546 



grabet / Oer / fraijidnct ttJenfd^ / Nugator, lu- 

dio, homo ridiculus, taectus. Vid, £ät)gn/ 
<px>A idem rfi. 
grött/ *d}(3. fcabioA» , fracidtu, macirfusi & 
gCiU / t>«*/ r/Z inrertrigo ex inceflu vcl cq vi tarn, 

Stau / & S^tf / w,/ p, '" r - Swucn/ 

mulier, faerama, ö fwir« grau noii# prepnr, 
muJier.qv*firumpafacft,iicü'Är. Sedetiam 
nomtn hvnoris eß : Domina , matrona , macer* 
famiüas , fwm *$}tüamut s gran im .£>aufe: 
ttuim btyKor'flx* s ^mjefrao/ juveneula , fcfe 
vel j'rptujomta Annorum ämu fit, 3lfceli(l)C / t'Mc 
Iran/ hera macrona nobile. Offline/ erharr 
trau/ honefta , optima , (beftatisfima matrona. 
frud?tbilV< gratl / raccunda rentier. ©efhcW/ 
frenua. fromme / proba , morigera , modclta. 
Sltegran/ veiula, grandii natu mulier, anno- 
fa. <£ilK juna« graa / nvmpha , nova nupra. 

d)tr.iHqcre grau / praegnani , gravida mulier. 
llni'crc lu*be grau / vocatur Maria , virgo Deipa- 
ra. grau -£>uU>a/ /n* JF)GUC/ idoiumrrgtOrtrk, 
l'ed fumttur pro veaerka , qvalibec veiula defor- 

mi, 6c fpectro. €ine grau nehmen/ uxorem 
duecre. SXeitbegrau/ mulier pecuniofe. 93or> 
neme grau/ primaria Xumme grau/ imbc- 
cUli conftln. UnbainNae grau / impotca« na. 
iura , indomitum animal. QJerftf flene grau/ 
bibofa. 6<ine grau »0« (ich, fcfreibf« / divor- 
tium cum uxore fäcere, repudiarc. grauen 
fd)jnt>cn / ftruprarc muliern. grauen fchroatt' 
qern fermina» tmplerc. $rt> eine* ant*rn grau 
fd)lafcn / ufuram corporis alteriusuxoriicape- 
re. 3n eine grau cntfitn^r fenn / calerc fami- 
nl aiiqyl. <£ine fdtfne grau uni> ferner Ofen 
fieren &a$ SpAüi/ mulkr dr fornax formofe lu nt 
ornamenu ardium. ÄlttiJC grau / prepriie qvi- 
dm feeminara prudemem »0/4/ , /ri Tuwitur ple- 



rumq^ pro 



divinarricc Jrmagä, hmcdtcüur: gur 



fluten grauen geben /Sibylb» ifUtdmnatrice» 

confulcre. 

Slnfrau/ avia. Uranfra«/ proavia. OberUran' 
frau/abavia. Soreberliranfrau /atavu: heet 

h*c ab W confunJtntur , tpn* avum exponunt 
(Efroemnttct / 85" Änfcau / matirm dvut t fm 
onavi* falutMt. Dc^ 2Beibe^ ülnnrau / focrui 
magna. 5lmt^ftail / uxor praetcai. SSaiKTS» 
tvau rufhea. ^ettelfrau/mendica. ISbelfrau/ 
gc ner oia mulkr , illuftric. e 1k fr a u / uxor , m a- 



tita^conjux. gorfrfran/ fbreftatü uxor. 9nad> 
flau / domina gratiofa. Jbail ^ftöttV her« , facta 
tori , materfamiliä«. Sei & jj>au$frffli diritur 
oyo<h cafatia , mulier domeftica , domus cufto«. 
jun^efrflU / propr. fecraina joirenis, fed pro ma- 
crona i matrctamiliäsqvoqve/üml/o/e/. ^lincr« 

fraa / galimaru .pullaria. Äammerfrau / fi™ 
Sßcrtfrau/ c^merana, lecüftcrniatrix. S-.v.v 
ftan/ mulier mercarrix. Älotterfrail / virgo 
Vcftalis , facrata, vclata . momalis. ÄmPerfMU' 
* nutrix , gcrana. Jg)ell)enfrau / virilii animt 
feemina , heroina, virago. ^etDefraU/ cu- 
tullata, practica. COJecrrran/ fiten: Nereide« 
»Hks aßaijerfranen. Scebcnfran / ßve JCtMftaH/ 
coneubina. SRarren» frvr 2ßdrri|d)e gran / m u- 
liermuhivola. Oblifrau/ pomana , vendirrix 
pomorum. «Pad)tfran / viihca. Cftgfff WI 
nunu. $cttfcl0'frau / venefica , diabola. Mo 
gxraqracdam mortalis, morofa , jur^iofa, «n- 
domita. (HJafd)frau / lotrix. aßartefrau / ad- 
fe/hriit. ©unbcr[tiTn/Mimy'v < riTk«cfrauy'i/. 
mixaculum fexus fixmmini. QBur|ei' *>Cit 

Ärenterfran / herbaria. Jrcttelfran / rerwa- 

ria. Sunt &atia compojit* itnatmtrM cum $XAU/ 
ut: ^tfenfraii/ rabe Ilaria. ©ienfl»/iwgreni 
fran / accek.fi uxor, rf. foemina fervitia publica 
prxftam. ?umpenfrau/ ttrmina vili«. Ov; meine 
grau / pritata. Sic 23iircjcrmei(tet6fratt/ 
Sjocttcrefuni/ maßnletsfrau/ 04?«eiWr« 
0 diniere' :c. frun. 
greulein/DAf/ dimm. vrejine muliercula, fcrmcÜa, 
puella,/r.V hodieeß vocaculum dignitatis , juvenem 
PrincipnTam, Comitiflam Baron iffam den»- 
ttnt: ädulatio Auttm txntum potutt , ut prrditifjimi 
boc freutö ehamqvtlibet virgmti notUti ^rcnlClri 
falutari vtlint, greUletU ^vcq-ot aoanutlu ut lock 
aria tppelUtur. 
greultd)/ adj. & feemineu», mulicbris, feemi- 
ninu«. Sed gflT gVcultd) *ti*m in nudtm parttm 
fumifolet,ut: mdiecofam.cffaminarum , mol-" 
lern, luxuriofum Ö"uxorcum fignifiert ; tunc Mu- 
ten potitu pmtuncittur greuif<6 / r.on grculid)/ 
mt .'i.vv tämtn XOixblfd) Jxcerttur, 
5reillid)Fcit / Ott / defigntt honept muliebria, intcr- 

femineum, five pudenda mulierum. 
\ Uli U rat! / MC virgo, puclla. Vrorwncutur 

etiam ^umuev / ^umfer. SRannbare 311114» 

fran / virgo nubijit , vtripotens , tcmpcAiva vi. 

ro. Äeufdje/ iüd)tigc Jungfrau/ cafta, vere- 
SJJ in cunda, 



547 



gr 



Sc 



c un Ja , incorrup», intalta, Hoc Übe. lBcJ)iMU' 
Jungfrau/ forma cgrcgia , vcnufta, formofa, 
«iccora, comra, nitida. %M$t/ |ar(C 3uncj» 
fratl / »tatis incegrx, florcntisfimae , tcnella. 

2ilfe Jungfrau / «olera. 3ungfrau/ bie nie» 
tnant) haben will/ virgo illocabiiis. Verlobte 
Jungfrau/ virgo defponfata. ©ewefene 3ung> 

ftaWfVMmduuntyunQfttfuU, puclla ftuprata, 
violata. @efd)W($ngert t / prxgnans, gravida , 
apptüant tränt eliam bodi'e ^Utlgfcttl / prccipue au- 
tem am.it ort* inhonefti , fua publica proftibula 55" 
jncrccrices . qvae üaüt fillu de joy, vocatit , &m 
bü folif ar.tipbrafu locum habet, ^migfCM forrd 
audiunt qvoqve adolcfccmcs integri Ö" pudici : 
pc Adam vxrgo apptüatut eß apMrtbut , cum inpa- 
radtfo adbuc morarrtur. Urne phrafis : SjCT 

CtJJcnfd) ift noeb eine reine Jungfer / j"veni$ ille 
yirgo pura eil. 9lul einer Jungfrau Tan ladu 
Cinc ^rau Werben / minimö negoriö puclla in 
mulicrcm evadie <£l (inb nicht ade Jungfern/ 
Die einen $ranj tragen / prov. Habitus non facie 
monachum. COJan um vi» Diefj qciiMi"; mit ^utu 
fern bitten foQcn/ precibui forte humillimis im- 
ptorandus es. !Die Jungfer rxrjctbe mir / bie 
J^iire leugt / ignofcas qvaefo virco mea , omnes 
rncrerricci mendaces funr. Efietiam Aßrum in 
Zodiaco Virgo avpeÜatum, £)ie (BOline gebet 
Dur(f> bie f^lingtrau / fol aftrum virginis at- 



548 



tingir. 



Brautjungfer / paranympha , tp>tetiAm*itZiiä)l 
teem dicitur. (Pbeljungfer/ filia nobilis , out 

q-v£ nobmbm pro pediflcqvä <•/?. ©afenjnngfer/ 
/Sv< (BpaQier)ungfer / ambulatrix, concur&trix. 
j£>ausjltngfer/ virgo procurarrix, proma-conda, 
cellaria. J^ofjunafcr/ virgo auüca. Jfammer» 
jungfer/ virgo cubicularis, eubicularia. jilo 
fier » ]»vr Orbentfjungfcr / monialis. £efjeljung< 
feramica. SJeag^jungfer/pediflcqva. (Bcfjmüf» 
jungfer/ comotria. cfJjeiujungfer/ virgo men- 
«lax. ©piegeljungfer/fpccularia. <5tatgjung< 
ftT / virgo honoris, yutf eTjungfer / figillaria, 
cx faccharo, it. dulcis amica. 
3ungfreulel0 / VP»/ dimin. virginclla, virguneula, 
puclla. 

SfUncjf criren / L e. nach Jungfern cjeben/ am- 
bire virgines, feftari pucllas. /•; 3lingferirer/ 
puellarum fectator, procus. 3 l,n *tf f r,ren thAm 
eß funqUt fey n wollen/ ut aneiü/fuferb*, 

^ungfraufenaft / SfTJungferfebaft/ W virginicas. 
3ungferfd^aft bejFebct im ©emite/ caftitas iu 



animotonfiftit. €wige 3«ngferfchaff getobert/ 
perpetuam caftitarem voverc. ijluf t)j< ^ung* 

ferfdjaft Fan man Feine ©emmel jubergen frier« 
gen / vilc nomen virginius , & contemtum 
eft. 

3ung[raui|?rcn/ c^aungfern/ ». f. Jungfer fm 

n>0Uen / Aiperbirc , tafln virginali incedere, 
pompam agitarc virginis cujusdam nobihs« 
timac. 

3nuafreulicr> / 3ftnaf«U(l) / qvod commpuni 

Sftinpfetlidl/ ai,.tf aiveVb. virginalis, -vuhi 
pueüarif, üem morc virginura. 3 u,l gÜ«-'U'i^< 
Srat^t/ habirus, (rola virginalis. ^Uttgfrculime 
3»d)t UllD (frbarfeit/ pudor, verecundia vir. 
ginalis. vrul) niiufreulicl) Inilun , pudice fc 
gcrere. Rümpft l lid) tu()ll / modert um fimula- 
rc, nneOie/ fooasniAnlauf vier itden mc# 
l) c n / ij i x c j drtoripxHt vorm modit , pudic* in- 
deantur. 

^ungfreulicfjFeit/ ^pcw. ^nncjfcrljrtt / Ort / i^m 

<ptod 3uncjfr^ufdi»jft/ pudicicia intemerata. 
i^rClhen / dehnet feribi freiKtl/ foaft frOUfrt / i. ^. 
^ri)U nebmen/ fvül /Jmm y/r confunderetur cum 
freuen / gaudere, nitritofeyvimurfcrip'.ionrman- 

ti.jv.tm. Eß autem frei he n / fpontäm anibire» 
prcKari , ntibcrc , ducerein matrimonium vir- 
giaem««/fa!minam. Um eine Jungfer freihen/ 
procari. J)ie 3u"9fr>" bat gefreil)ct / virgo nu- 
pfit, derponfata cft. 5ßer (reiben will/ ber treibe 
feitue gleichen / C\ qva voles apre nubere , nube 
pari. QJer$agtJ6eTjftei'M fetne fef)6negrau/ 

timidinunavam rtatucrctrophaeum^proi;. Um 
ein >2lmf freiben/ appetere, ambire officium. Ä 
treibet t»ic iVrfoit unb meinet ©elt/ linum 
candidum iueri causl ducic. 
^reibeT/ Oer/ amans.amaßus, arruror, proens. 
Treiber in / OtC/amafia, amica, virgo nubilis. 
BelgU VcytTerfe. iDie^ungfirr hat triel ^rene r/ 
connubiis haec virgo ambimr , qvaeritur i 
multis. 

greiberet»/ 0<</ & qvihwdam in lock sie grefbfe/ 

ambirusvirginit , ipfe aetns procandi , nuprus. 

(gr gett anfbie Sreiberep/ perir pueiiam , pofeie 

connubia, certaepro uxore vel coojuge. 
3rciberli(t> / adjeB.& adverb. nubilis, dignusam- 
biru connubiali , £5* amarorie. ^reiberlicbe 
S3crbinbungen / verba connubialia. grcibcr* 
lid)e Keben/ fermonesamantorii. 5 rf ibrrlic!)e 
Oebebrben / geffus amatorii. JDfe Jungfer ftebt 
U\)X freier licJ) aus / puclla lila vixotam icfcrr. 



f49 



fr 



fr 



<£$ i]\ mir ielJunD ni<f>t frrif>crlt<fe / virum jam 
non appcto . non tcncor , moveor . afficior, 
capior dulccdinc amatoril , oble&amenrum 
aon qrsero in connubio , abhorrco a matn- 
monio. 

$r<*/ fcccf>cc/ frccfjcflcr/ «^.s***. 

ftnt dubio eß k ftCff Itter ,<jrj/ifriy(d) /audax, 
peculans , arrogans , prorervut* temer ariut, 
procax , immodeüe, pctuJanter , licenier, 
eifrenarc , .m hetcr. '\Vi'rt) (tTOIt / infolefccrc, 
laüi virc , peruianter agere , andere, greet) n?er ■ 
btn I ferocire , animari. (gineB ÄOd) f lfd)CT 1110' 
CÖCII. reddere aliqvem ferociorem, ltnpnden- 
tiorem. (Ein t ff dW ^f'ertl / peculans , ferox 
eqvus. ^rfdji'SfSjilul/osimpu.icns. <£t i}t IXf 

aHcrfredKlre/eftuse peculans eft. greebe junge 
l'eiite / jurenes audaces 4c pcotervi. (Einem 
fr cd? in* ©ejldtf irefen/ fumma cum audacia fr 
impudencia vultum al »cujus ferre , fe ©rTerre ali- 
cui. ©lütt mad)t f red) / forcuna reddic infolcn- 

TCS. 

3 v c cbk'if / Ott / protenria , ferociras , procacia, 
cemerirat , peculantia. junget Benfe gredjf)eit 
nttl§ Oion (teuren / juventutis peculantia trän- 
gendac/t, adolcfccncibusprxcidendacft licen- 
cianimia* 

^rr d)lidi/ *dv. idtm <pnd fredV audaculus * auda- 
cu'.e . immoJeftui* immodeftc. grcd)lld)lU - 
(eilen / audacule judicare. 

grefel / &tt I k fwd> / ri öttfd k (retej / Sfpfcl 

i tCttCr) / non i tri volus , undt vttme deindt feribi- 
tur grettfl. Ut tnim 0dnrefd.' fttivcl cn 
<5>ef«l <> l)dx n / meritb cum f / ßribuntur , /icr/f i 
HDÖtfcI / ÖMfcl Ö 1 Stpfcl: y»f non feribendum 
eß frevel / Jrefrl. Friw/a aaOm funtfria- 
btlüt * prophe tj/j fiBiliM Jf/j, it friare, h.e. 
tonterere, immmuere : grefcl autemeß: vanitas, 
temer itas , audacia , infolenria. /» antia-vit LI.. 
grefcl exponitur fredura & frecca, undc greife 
reD/vcxario rceligalis, yi»* /fa/irr Baratccm 

lär. greffa fium, fast* jfrefe!/ eß mulfta 

judicialisdr peena violacoribus pacis propofita. 
Hmr greft I bli§en fvroprte fignificM multtam fol- 
tere , i/Toi dem de feuratt Vansiatum eß tdqvim- 

cuntfr uittonem. tfinem feintii grefel brechen/ 
concunderealicujusaudaciam , infolcntiamali' 
cujus continere. 
^refclen/ dclinqvere« audere, temerare , malefa- 
cerc, per tut bare. !2üit>er batf gemeine SBefen 



frefelcn./ rempublicam violare. SBenn Das 0k • 
finDe fo frefelr / w.is iVUen benn ifore Herren nidjt 
tllf>n / qrid domini facient , audent cum taha 
für es? 

grefcler/ *ct/&*dj. ein frefel« tnenfeh /ceme- 

rarius ,irnpudens , audax, rtdens t amenshomo. 

€inem grefcler Den X opf }U rechte feßen / cfFre- 
k natumingyrumrationisduecre. (£iu Überaul 

frefeler opf / expertae audaciiccapuc. grefek 

^OfTnung / fpes audax. 

grefelid;/ e^ frefeutli$/ ^/.öi^v.frirolus.im- 
probus, maleiicus, concentiofus,^: audafter, 
fldenrcr , prxlicenter , ctfr en a t e. Dtcitur ettam 
frefelbafti^/ de induftria, dacaopcrä , ex pro- 
poiito, deftinaea offen dendi voluntatet dolo- 
q ve malo. Unde grcfelbflfrigfeit / t^grefelfeit/ 
inconfidcrantia, audent ia, peculantia. §urd)t» 
fLiiuegre|felbafti()fe!r/titubans audacia. ^rid) 
einer §rcfdf eit amnoien/ confidenciam fumere. 
ii ni frqcuMid) <&tü(f / audax facinus , factum 
cemerarium. giffVilDlitftc 93evmc^enbett/ «n- 
confiderara cemcheas. ^VffenDlid} i'ttKit/ au> 
daclcr dicerc. 

Srcmö/ ftembec/ fcctiiDcflctV 

peregrtnus, exeraneus, alicnus: eß iwcabulum 
contr.xdum k »CrljClltlCri/ tptafi die tu VtX\}Cltt\t/ 
extoms , extra aedes paternas oberrans. Sic 
Bregen eß a verein / £reunD k vereint/ 
$ teyen a vereiejen. Peflim'evrrv fenbitur fximb 

äitt ffOUlbb / cui cacogtavbi* & pronttneidtio &vo- 

öt crigaiMio rechmat. hiuS f remDcii Banken na d) 
J^aujC Fommen / peregre redire. a . , :i^c €l)r 
iiuibrc t nid) t lange / aliena gloria baut dhicnxna 
eft . Sluf rreinDe 31rt / in modum peregrinum. 
grcm&e 0H er / bona aliena. (gm fremDrt &c- 
(id)t/ facies peregrina , incognica. grcmDel 
Jbar / coma appodricta, calicndrum. gremDe 
(goreje/ curioutas , pol^pragmofyne. grcmÖC 

&Baf>ren/ merecs exotu». gremoe^ <rd)lff/ 

navis hofpica. J^rcn^Cl' 'XSteitt I vinum alieni« 
genum, adventitium. gremDe SXcöatf/ barba- 
nfmus. Sßilt*fremt)e / cxtorris«long^ldomo 
ronftiturus. grenze fei)n / efTe peregrinum. 

gremt> werten/ abalienarü (»id) frembe fiel« 
ICH/ ignoranciam firoulare. fremde 
geraoten/ in exeraneum incidere. 
Jr em^en/ w« bum fimplex in ufu non rß,ftd r««p»/?/a# 
ut: jbefremoen/ cntfccm&en/ verfeemoen/ 

dt q-vibtu mox» , 

Wm ü grem> 



SS 1 



Sr 



552 



^rCfllbtT/ ftCt/ hofpcs, advena,alienigeaä,per. 
cgrinus. Diutur ttum geemblin ; / qvi cx aliä 
gente vcl terra cft. 2?irf$bailö oCcr «gpirtfl 
WT grcmblinge / xenodochiura. ?a\ mbe füll 
fliail el)ieil/ oportet benigne cxcipcrcatqvc am- 
plcöi cxtr.ir.eos. grembcn ttlbt ff fiüfff Ulli 

tat! f bic (peinigen bingegen STver>t Int in fluvms, 

qvac procul abfunt , irtisar, qvxproxima funt, 

praucric. 53it finb alle Kremplinge alfcier/ 
omnes advenx & pcxegriai nimus in hic 
teriä. 

grciube/ Öic / locus exrerus, terra aliena , regio 
xemota. 3» Wf grembc Jifftcn / peregtinari. 

Strien <w* her grembe nach £au|e beruften/ 

peregre ahqvcm accirc. 3 n Wf grtmOf 1(1 
«U(b 911t 33rot e|rn / patxia cd , ubicunqvc cft 
bene. 3" NC ftrembe fd)itfen / ablegare ali- 
qvem ad iloea extera. £r mujj in Der gremte 
im (flenbe leben / ad pcxegxinitatcm rcdaüus 
cft. 

jgremblid)/ ädv. mirum inmodum, pneter fpero 
J*T opinioncm, inopinate, inopinantex. 

^efremben/ miraxi, novum B'inauditumviderL 
•Ofld 3>ina bcfrcinbef mich nicht / hanc rem non 
miror. I&cfrembung Die / ftupor , admiratio. 
5£cfrf mMifJ) / *dj.$5*dv. inexpeexatus, inopina- 
rus, admirandus, it. mm tue, mirum in modum, 
prxtei fpem. fcmtlKt Hilf flllf 5 bcfrCIU^ 

lid) DOr/ miror h*c omnia. 

€ntfremben/ £5 ©erfremben/ abalienare, iubducc- 
re. €rbc enrfremben / fa* wrfremben/ 

avertere hereditatem. 33on ber 5Baf)rbcit CHt 
frembet/ alienatus vero. €utfrcmber De* %t> 
meinen ©fltrt/ averfor pecumx civitatis. (£nf; 
frembting/ t>te/ alienatio, disjuntlio, item:(ub- 
reptto, nundinatio, diftxa&io. (ElUftemblid;/ 
averse. 

5«u/ feeucn/ gcfccttct/ pw*«.!!^, 

geftirc, bilarari, exultare, Bf/?. £tyt>cri/ »rn/MfÄ 
t in |. t?ieh bO(b freuen/ triumphare, exultare, 
efrerri gauJi6. £i<& heimlich, freilffl / in finu 

caudere. (Erfreuet mich, febr/ juvat, dclcöat. 
<£id) über eine* Unglüef freuen/ calamitateali- 

cujusgaudere. 

freuen/ x>ab i mm. wrfl. grrnbe/ Wc/ gaudium, 

Ixtitia, delcftatncntum, Hilarius, jueunefitas, 

volupras. £ a s § reuen Wirb c ff in Srauren »er 
ttfanbclt / gaudium fcpecum trifriria commuta- 
t ur, goß gaudia luftus. <£r ttcitf ni<ty /. ica s c v 



Ulli» feil Wt ftteuben/ non conftat fibi,vix men- 
tis compos e?t pras^audio. JBrr greuben (ler* 
ben / imex gaudia mori. graibe höben / oblc- 
e>ari , exporrigere frontem , üi gaudüi cfic. 
freute bringen / l«8titiam parere , darc . gaudi» 
perfundere, afficere. ©ic greube ßUfft ihm )U 
teil *lu Ten heraus / Ixtitia cordis vultum (erc- 
•at. fteefrt t>tcl greube ih einem SBcinfape/ 
Yina paxanc animos. SöoUfommeiie Sreuftf / 
qvtda & pura volupta» , gaudium folidum. 
•jaKdje ^reube / Urtitia adumbrata. (f hrlief>c 
greube/ f olupas honefta. (frolgc gre übe/ icm- 
»itexna: Uetitia. ©d rt'nbliehe imb ffhablichc 
gr f ubev gaudium turpe & noxium. Springen» 
be See übe/ gaudium geftuofum. Ungliief sfr f u. 
be/ malevolentia , epichaBrcca*i«. llnrcr hoff te 
greube/ gaudium infperatum. 

^noaebt^freube / devorio ardens. ^ilberfreube/ 

oblcclatio ex afpeftu piAurarum. QMibenfreU« 
be/ idtm q-vod Unülüctsf'rf Übe / gaudium ex mali« 
ahems. ^rubefreube/ Iaetitia mcsdt. (Sfift- 
freilbc/ fpirituaüis laicicia. Q3eltfreube / ob'.e. 
Clamcntumobdivitias. ©eruipengfreilbe/ gau- 
dium bona confe ienci*. ©ebeimfretlbe/ tacirx 
Iaetitia. J^fllbfreilbc/ gaudium aneeps, ambt- 
guum. Jprrjensfrcilbe/ folida volupras. S?i\n. 
mel^freube/ calorum gaudia. ^rrbenfreube/ 
volnpras caduca. 3ubclfreube / exultatio» 
eriumphus gaudii. Sftllfiffrcube / deleclario 
mufica. £afterf"reubc / damnatum gaudium. 
£umpenfre übe / Ixtitia pucrilit , gaudia vana» 
Sftarrenfreube/ oblcAamenta ftultoxum. ^auf; 
freubc/ potationcs. ^d)einfreubc / xifus aeex- 
bui. (Imulatus. 0.re!r freiibe ' volupras trandro- 
ria. ©ermtltfreubc/amaxulenta Ixtitia. £BoU 
lu|tfreube/ libidmofa volupras. 6unbcnftcii. 
be / fatisfa£tio criminola. 5 t>bt frf Hbf / lxtitix. 
cx cogitatione mortis, ^ugeubfreubc / gau- 
diuni honeffum , laudabilc, virtuti confenta* 
neum. Sölinberfreube / mirifica voluptas. 
3eitfreube/ gaudium non petmanens » fugax, 
temporale, efe 
freuen t>er/ gaudens. gefliens, exultans t fed rari 
invenitur. lU tliun greiiung / Die / Ixtitia» 
Toluptai p dclcäatio , in compoßk mtgis ufa 
wnil, 

\ re:ib;a / &greubiglirj) / «4 y aJvnt. Ixtua, Ix* 
tans,hilaris, hilarus, it alacer , animofus , r^T* 
Ixte , alaexitex. ©n freubiqcr ^riegsmann/ 
foxiismilcs. (£jn frcubiflCj Vfcrb/ cqvus genc- 

COÜUt 



55 3 5r gr 5 54 



rofui. grcubfg fenn/ Ovare. (Jin frcubürö 
ÄCfJ cor Ix- tum , animutpmlens. SicuDig 
fcon vi mehr / ahJ ©elf unb (buf)f / kilari & l*cd 
aniraö cüc omnes dtviciai fuperac. 
^rtUDigfcit/tHC/ beticia» hilaritas, trVm promti- 
eudo . vigilantia , fortieudo , alacritas. grcu> 
fctäf Cit ill fechten/ promn rudo ad pugrwum Oh' 
Hl i! t ; fi ctif nf ri f / jucundi tas & crectio animi. 

SiHPfVf neu / explere lanitiam , fatieratcm ex volu- 
ptatecaperc. vivh.it ji(h aueTgefrcuet/ fioitum 
cftcjui gaudium, cxidcaüodcferbmr, gaudium 
cooqvidcic 

€i'f'viuf u / fid) erfreuen / tdem rft ovod freuen. 
©a$ erfreuet midb über aüci/ hoc mc beat , l«ti- 
cia mc cxculic <ä)0tf erfreue UH$ / Dit appro- 
beut ! £t<i/;Jo (rrfl'ilieil aäive fumitur , rxponi- 
i*r.- Ixt . Hcji c, rrfkere, exhilarare,gaudiö con- 
fpcrgcrc. ©cm ©ebreiben bat mich trenlieb eri 
freuet / lircratmihi mar gaudio vclivraxiruü ru- 

er mu. £r bat ihn mit Der guten 5>otfd)af t fchr 
erfreuet / ammumejus gaudiö cxplcvit graen- 
fimd hoc nuncic». ©neu mit erfreuen / partici- 
pem aliqvcm voluptacis tuas faecre. (JrfrcU 1 
ung/ dcleeraoo, Ixtma, cymulusgaudiu (Er« 
freulieb/ dcledabiL*» lactificaru: hilare^hiJau- 
icr. 

artus , hilarii , Htm qvc.i ,£veut>rg / B 
vtTtit k freuen / 0tro j (treuen, gro fenu/ 
Iseear i , gaudere , diguo colum atringere. ^rc 
WCtCbCU/ cxhilararc, gaudio dclibutum redde- 
tc , perfuoder« gaudio. 5ßas einer mein will/ 
tepen wirb oft ein anber fro/ cjTod um ingratum 
efl , alteri fxpe grantfimum evenit. QJJcr in ffO 
her A\i i(l) V (Jvjs me bcatior eft ? (Jr wirb feinet 
£cbcn$ Wiber fatf ll»d) fro /mifcrrimam dacit vi- 
cam i unui ommum «rumnofisfimut ctr. Di im i 
merfro / /fwlScltenfrO / morofui « torvui , fqva 
lorc fordidus. <£$4t)cnfrc/cpichauccacus,tna- 
lcvolus. 

hilarii, fcftivu». (güt IViTi 1 U c'id) ' iiilarului. 

greulich fron/ gaudere. %\ ölid) werben / hilar#> 
feerc. groMid) autffcbcn / renidere , fronrem ex- 
piieare. i? id)frolid>nnb guter ©inae Criewen ' 
indulgcrc animo , exuitare. grolicb machen/ 
arrigerc , diffundere animum. grölitbcr wer 
t»cn/augeri letiiii. ©a$ aller fr iMiebfu; Srcben 
füren/ jueundufime vivere. Q3pnJP)erjcn fr6li(h/ 
dcpcdercgaudcns. ülUiiifrclicJ)/ )uüöl*ugr. 



SRif traurigen .perjen frr5lid) feon / wifti merue 
jocum fingere, .'^rolnher 9Rubt / alacricas , ht- 
lare Ingenium. ,\it! icher Onter ' munificus. 
S rolid) Angefleht/ vultusdififufut , 6-ons ferena, 
QrÖlithc^Ctfchaft/ Evangelium, lastum nun- 
ciura. ^röhehe ^arbe/color vividus, floridu», 
vegerus. grplidje QkberDeu/ pes tripudians* 
3r ölichc ©eburt/ partus inreger, fanus, mco- 
lumi*. grclicb Ovirt'V.-n fedatua vel qviccui 

animi Aacut. (fmen frolid)(nXagbabcn/hJia* 

rem diem fumerc. 

^rolid)Fcit / OW/ feftiviras, hüjnras. Um qvod 
Stiubt. grdlid)Fcit l ommef von l* Orr men» 

hilans donum Dhi cft. grclicbPeit bat Uliin» 
eben }U vBt^abcn gebracht / mulu»damnofa frie- 
re gaudia. ^rilicbFeit wirb off mit üeib verfal» 

jet / Collect inrerdum mifeentur mAia l;cns. 
^röliebfctl/ k fcurtU eUamoro pudendit mulie- 
bribus tteipitur. griff ihr an bie grr^lichfcit/ 
contrcelabat mulicrcm unpudice , muiicbria 
renrabac. 

Jioliehen/ Iaetiflcare, pro ovo rtHifo ufurfatur: 
(h'Mlitbcit/ einen erficulicoeii / dclcdarc , exhi- 
lararcalinvem. (£i frö!id)er ^inlit > mensere- 
cta. ein beti übt .Oer 5 ertlichen / placare men- 
rem turbaram. <£rü'4lid}ung/ Ote/ Ixcificaüo, 
dclcclatio, lasrirudo. 

€lltfTölid)cil / cxultantem reprimere, alacTicatcm. 
auferre, conraminare gaudium, conrriftare,rur« 
bare meutern, tüiitfroüchung .' Die / rurbauo r 
rxiftitia, lohen udo. 

amieus, fä- 

miliaris-, neeefläriui, benevolus , ab aniont fnt 
eonjunBiotie änimi ßc diBui , yvafi Vereint. 
5rciinbe eti*m dicuntur ingenar omnt fangt inc 
ÖTaffinitarero»/i/n8<. Hinc JBIutfrennbe/ cogna- 
ti , eonfangvmci. 55efejr)lTeSgcTfc greunöc / af- 
fin«. greunbet)om53flfert>er/agnati. gRaftc 
5reunbe/proximiiarcc»njuncri. ^rclUlt)C»Pn 
weitem ber/ /hvwettktifritje ^reunbe/ cognari 

longa Terie Jeu gradibui difranres. Apptlhmut 
etixm Tocahtlo ^freunD igffolo/, imi henice tot, 
umbw inviftjumw. ©u guter greunb ! Heul ! 
bone vir ! Jf»crt borh ihr/ ^reunb ! audi , mi ho- 
mo! (im autcr aroberSrcunb r/r, qvi amkihi 
aburirur. Qlnfricbtiger/ trener/ wabrer^reunb/ 
amicuifinccrur, fidui, cerrui. (vm über aDe 
ma§en guter ^reuub / conjunftiifimui. ärmer 
Srcunt»/ tcnuii , inopi amicui. grfiinb / aber 
3)?m fi* mit 



mit Jftir / amicui , Ted usqve ad arat. ©er 

^erfon greunb/ Orr (Batten $cint>/ pro nomine, 

contra caufäm. (grfiinrcr Ä' CiiuD / expertus 
amicui. greitnbe binbern oft fV(>r / amici furci 
tcmporii. Sßjic ($lucf7 fo greunbc / dum fextet 
olla, vifit amicicia. greunbe unb geinbf/ »qvi 
& miqri. äßjr ft nö lehr gute greunbe tnitem- 
auber/ fumma mihi cum co necesfitudo eft. 
(r iej) einen grennb machen/ amicare , pararc Tibi 
amicui». V!) hälfe fbn tfor meinen greunb/ 
habco illum io amicorum numerö. vr 0 bu 
mein brennt) bi 1 1 / fi me amas. ©nen greunb 
tm Stiefelt verunglimpfen / abfeneem rodere 
amicum. lieber greunb werben/ redite in 
gratiam. <j?r \\\ fich |elb|t ber belle greunb / fibi 
ipfi am k-us eft. greunbe ftaht/ (hotte* SXaht/ 
vox amici, vox Dei. SMeibiater greunb/ Fein 
greunb/ qvem l»fifti fand» amicum nc pu- 
tet. 

Slmttffreunb/ collcga. Qlrbeitfreunb/ philoponus. 
^cfcclfrcunb/ amicui mifer. gaulfreunb/ami- 

cusiners. glirffrcunb/ amicus iuecenturiatut 
&ali6fenfu reconciliatut. Otarfenfrcunb/amans 
hortorum. ©Offrtfreimb/ amicut Dei. @e- 
enfreunb / amicut amici , muruut. <g$ ift fein 
eferer ©erjen« ctott 59ieberfrcunb aUtbiefer/ 

folut c ft homo amico amicut. •ßeri'cnäfreuob 
amicui ex amraö, intiraut , vulgi corMalk. Jftpf. 
fi'ciniD / politicut. J5»nr enfreunb / /cortorum 
feftacor. 3ebermann#» ooetCtnermnnn^frcunb/ 
amicorum proftibulum. $Hermann6frcuRb/ 
SSulcruunns ©ccf / ridiculut multit cunttit 
fit amicui oportet, Sfuncjferfrcimb / muliera- 
rius, fpectator formarum, amator. Mi '.bei; 
freunb / amicut ollarit. ganbfrcunb / fautor 
proviaciae. Eumpenfrrtinb / vili« , indignus, 
fordidui amicut. üippenfrciiub / five 9J?aub 
freunb / amicuilingvä. SRotfreiUlbV certui, co- 
gnitus, probatut. ^laubei'frcunb / verbofut. 

(Seiuffreunb/ compotator. &<ftabfreunb/no* 
ccns,damnofus, molcHn«. vf iheinfi'cnnb / Ii- 
muiator , hrtor amici tix. (~ djmlfrcunb / a con- 
difcipulacu amicut. (2(hufeu|rcunb tßrtiampa- 
trontu ftholarum. (Secleilfrcunb /„ amicut ani- 
mx i (ccretisfimus. iSclb|ffrcunb/fibi amicui. 
(Bpielfrcunb/ coüafor. (Stabffrcunb / fautor 
reipubtieat , culcor ciriratit. puppen* cDcr 
Xt|Cb**VClUlD / amicus menfar ßve menfalii , au co- 
Iccjrhus. £ ab af [Venn D / collega tumificus. 
$aht|vcuub / amicut opporetum«. £rucj< 00€( 



falfd)er freunb / amicut bifroni,callidut. fßat 
terKinb? f reunb / amans patriae. Unfreunb/ diffi- 
cilit , triftil • morofus > amicui & inimicut. 

genbfreunb / virtucit amator. QßcUu|ifreiinb/ • 

k t t aror volupratum • (et v us äff eftuum. SBdU 

freunb / mundana amans. 3roeifel'0t>er %3«b* 
felfreunb / J. r. Sgalb greunb/ bolb geinb / vexfi- 
pcllit i dubiut amicut. 

greuubut / MC/ amica, amaHa , benevola. (r tc 
ifi meine au re greunbin / amicitiä honefta mihi 
conjunAa ett, valdc mihi eft amica. 

greunblein / Vob / Amin, amiculut. S^e§er ein 
AreiiuMi ni aMqat feinen greunb haben / prx- 
itac amiculum habere > qvamamicit carere. 

^reunben / amteos parare« conciliare * amicare. 
vf eblaac freunben nitht / verbera amicitiam noa 
confervanc. Hilter SSifle freunbet / obfcqvrum 
araicot parir. ©a^Sieebt fdjeibetrpol/ abere< 

fretUlbet übel / Iii ex iire feritur. 
grruubfehafr/ 0<e/ frofnk araicitia, necetHtud«, 
confvetudo,familiaricai: irinit familia, cogna- 
tio, agnacio, conjundio fangvinit , affinirat, 
vulgb parentela , it. fodalirium, conjundio meri- 
torum : tanJem benerteium , graria , o/Kcium» 
meritum. greunbfebiiff macht greunbfehaft/ 
gratia gratiam paric. griMliibfcniift machen/ 
conglurinareamiciciat. greuub|d)afr trennen/ 
Oirflofen / amicitiam difluere , foiverc, dirimerc. 
?cBibcr greunbfebaft banbeln / vioiarc amici- 
tiam. treffliche greunbiehoft mit einem hat* 
fctl / familiarunme cum aliqvo vivere. S(U$ 

greunbfthaft//Jw grennbfehaftbnlber/ amici- 
tiateauta. f£tHft*9$ einer vornehmen greunb; 
fcha f t / ex ampla & honefta famitiä nami ftu or- 
rut eft. $ettfreunbfd)aft / amicitia conjugalif» 
lc51utfreunbfch«lft/ confan^vinirat, protäpia, ge- 
nut , gencilitat. vri reirrnmbfcbaft / amicitia 
honorabilit , honor.ua. fölucte${reunbfd|)etf(/ 
amiciria fecunda. tumpenfreiinbfu^afl/ amici- 
tia turpia. !^ifd)freuub|'d}.lft/ amicitia utilit. 
Sritfrcuubfcbaft/ amiciria ad rempus. QtlCC/ er» 
rannte greunbfebaft/ amiciria exercita. ' 
grcUllbtiaV aij.^adv. amabilii, blandut,huma* 
nu$, benevolut , ii.amice, comiter, placidc, fa- 
miliariter, amanter. >veeu!iMicf) (^emüt/ ani- 
mus amicut. greuilblitbe^Oorte/ dulcia.mi- 
tia, bona verba, Terato benignut. (Eine freunb; 
liehe SRebe/ oratio ameena. greuubliehe Weber» 
ben/ mores humani , blandi,bcnigni. greunbi 

lieber 2lnblicf/faciethilJjU , vHlrutfcrenuff, lu- 

me« 



55 7 gr 558 



inen octtlorum. grcundlicb 2Bcib / mulicr blan- 
da« placida. (g ub undercinanber frcuiiM ich 6c< 
grüßen/ confalutare intar fc felicisfime. greiind' 
Iid) anfprechcn/ blande compel laxe, greuudliejj 
cmpf'.i lu ll / accipcre aliqvem benigne , humane. 
(Eiuem grcundc freundlich, Dienen / amke amfco 
operam dare. jjjeh bitte dld) freundlich / aman- 
cera ce peto. grcimdlieh oor lieb nehmen/ xq vi 
boniqve facere. grcundlieh ©cfprdeh/ (ermo 
familiaris. 2luft fvcunMtcfrftC/ amicitüme. 

Unfreundlich/ jjn yj .f. inhumanus, inaffabilis, 
t c 1 uv, tetricut, infvavis, fevertu, inhumane, 
tetre, tevere. Unfreundliches 2lngcn"eht/ vultui 
fc»cr us , tnft is. trux. £in iinfrt uttMuh. r jfrrl/ 
-mltuofui. UnfrcunMid) cjcgcn die ©ti/le/ m- 
hofpualif. UnfrcundUu? tiu 3in|Vrrd)cn/ diflf5- 
cilis, morofui, non affabilis ulli. Unfreundliche 
(Sitten/ mowrs incommodi. 

SreuiiMidjf eit/ Die/ comica» . benigniras , manfve- 
eudo. lern tat , popularitas, facilitas. gratia. ©er 
grcundlid)fcit ficb befleißen / humamtatemeo- 
lere , facilcm fe atqve omnibusobviumprxbc* 

ic JDfc Hoffnung |u eine* grcundlicbFeif fe^cn/ 
fpem in alicujui humanitate pofiram habere. 
JDurch grrundlichfeit etrool erlangen /obfeqvio 
aliqvid etSccrc. (ginel greundhehf eit mujbrau 
(hen/ alieujut faciluatc abuti. grciiublichr'eit 
ablegen / exuerc humanitatem. 
Unfre«ltt!ichfeit/0<C/»nhumaniras.ferira5, dori- 
tia.difficulta«, feyeriias. (Emern Unfreundlich, 
feit crWCifrH / animo non fatu seqvo in aliqvem 
cfl'e. UnfreunMichfeit wird mit Unfreundlich* 
fett vergolten /inhumaniusinhumanicace com. 
penfatur. Unfreundlie&fcit gegen ©»tye/ inho- 
fpitalitas. 

SScrrcundcn/ Ö'Sln&cfreuntwi / amicitiam con jün- 
gere, conciliarc cum aliqvö, affinitatem contra- 
bere. gleicher (Sinn befreundet (ich leicht / ad 
amicitiam attrahrt fimilitudo, idem velleami- 
cicias conglutinac. befreundet/ five ftnbrfrcuti' 
der / cognatus.affints. aßettleuftig befreundet/ 
e longinqvo cognatus, haut arÖe conjunftuj. 
3>cfrcundung / Ol« / conjunebo, copulario, affl- 
mtat. 2)ie br^chitc $cfrcundung/ Tmcula him- 
ma? eonjunclionn. Jfccfrcundtc/ Jive ©efreundte 
w in Safer/ agnati. ©efreundte von der SDJut» 

ler/cognati. 

Urrfrcundcn/ & fmfmüm <Uc<mpoßium: !35erun» 

freunden / difcordare > di flenn rc, disllJerc , ex* 

aeubaxi, cxaxdcitcic, £w (illd JU Unfreunden 



worden / babenfid) »erunfreundet/ lismtcrcos 

orta cd, bcnevolentia refnxir , in inter cot in« 

tercedit. Qöenn greunde (id) einmal oerun» 
freunden/fo werden fic feiten wieder rechte greun* 

bt/ amici fcmcldufidente», licet rcconcihcntur, 
tinccram tarnen rarö colunt amicitiam. 

Jcct)/ frci)cc/ fret)c|lec/ äJj. frttprik tß : 

Liber« (o Intus, inimunis , dtmdt : Munifictis, 
liberalis: tum tutus , fccurui , intrepidui , con* 
fidem i it. Bellui , fcitui , lepidus , tandem i Hila- 
rii , laetui , exporreChe frontis. jidvtrbiAliter : 
I i! vre, jperte, ingenue, impune, Iiberaliter. 
tutd, eleganter , hilare. greo iihuhiii liberarc, 
redimere. inlibertatem vindicarc. V^itlCtl ff CO 
la§en/Ot>er geben/ manumittere, libcrtatedo- 
nare. gret> reden/ libereloqvi. greooon@e< 
fchdften fer^n / vacare , abundare otiö. greo au£< 
geben / impuneabire , inultum ferre. ^ren ha - , 
au* fagen / libere profircri , ingenue planeqve 
dicere. (g* (lebet dir fret) / integrum tibi eft, 
tllibec, licet. gret>e gute 9lrt/ liberale inge- 
n mm , egregia indolc*. grepe .T^irtie / mere- 
tricula, &hJ:d räi 6 puclla lepida. greQC* gcld/ 
campui apertui. greoe Vir" f / calum liberum, 
grei) O^cniii t/ animus liberaiii , ingenuui. Cf ine 
freue (Stadt/ civitai hbera. grei)e Äftnftc / ar- 
tet liberales» liter » humanioret. greoe Sicilft' 
barfeit/ fer virus liberalis. grcOC 5ßahl / Optio 
foluta eligendi. greijer UßiDe/ liberum ar- 
bitrium , volunras hbera. gretjeu SBillen*/ 
confultö, dediti opcrl gretK p(iV o ti um, tem- 
put liberum, gfeper Jifd)/ alimcntum feuzli- 
monium liberum, 'greoer Xifdjtrunf/ poras 
liberi Privilegium, greoe -Bfirfcb / venatio li- 
bera. greoerübufc^/venatio communis , utin 
ff Iva public*. 

Slrinfrco/ manumufus, libertinus. Slngflfreo / li- 
ber a mein. Slnt'prucbfreO / ab actione tutus. 
befd)Werung^frer>/ immunit. iöu§freo/ hber 
amulÄl. ^Dotinerfren/fulmineintaAus. (Jid» 
frei) / cui remiiTum eft juramentum. (£bi f V f n / 
feparatut a conjuge, matrimoniörolurus» item 
calcb*. (glcndfreo/ revocatuiabcxiliö. ©a|l» 
freo/ hofpitalit, liberalis. (jkfän «iiuffreo / fo- 
lutut vineulis , poilliminiö reftitutut. @cfi 5' 
freo / exlex, liber a legibus. @cwi j?cn$frct) / Co 
curut in confeientia. Oicwipcnifreoe 5tird)em 
fachen / ad-aphora. ^eoferfrco ätcuntur op- 
pida hbera , qvt ßatuA Roltndi Jenata funt. 



» 

5? 0|tfr CD / afambolui, cui fumtui tdimtntorum mini- I 
ßrantttr. JptXUllfTW «• jDUn)tlOß/ ex officiu 
dimiflus, exaufloratus. Sic Qun\\VCC9 dicüur 
immunti ä fervitiis rußicorum. J£ü(fcfrclV in- 

gcnuu« , ut SDJittclfrcn/ übertinus. üanbffl jjcn< 
frei) / über, yunöcrfrct)/ übertus. ^aflcrfrei)/ 
actunine purus. ^uufrrfrco ferm iDoHrn/ ad 
libertateen omnimodam afpirarc. j?r üytfiret)/ 
«mericus. fffiilC&f« jiw SRtityftt» / exeratus 
Impeni. °\al)X* £5* 91UttfC(D / majorenne. 
SJiilPfreö/ l»bcra!is. föicbjfrcn/obnoxujs.ob- 
ftnöus. |ifrro / «utu« i pefte. ^)fltd)rfrci)/ 
(ux poteftatis , folucui a juramento ofTiciali. 
iQoarticr- 0*tt vr elDUtCufreO t l&er a rcceptio- 
nc militum. JKf^cnfrCO/ »»cui *b imbnbus. 
StcifcfrCty Uber in itineiibus. ^enjCllfrcD/ va- 
cum cur«. <2djmcr|C0fr«) / doloris exners 
^ ct)0§frC0/ immunis a tributi*. (SdjulOf H|VCt)/ 
indebiti» , alieno aere folutus. vBttrbfrcO/ im- 
snortalis. <gtid)frfU / Ä'llflClfvt'O / tatatus , in- 
vulncrabilis. $nmffrci)/ übertäte Bacchicido- 
im us. Ullfl'CI)/ illibcralis .abmrdus. UtlfftK 
ii»ll>I. faciniis improbum , i-7 a iv. fordidc, il- 
libcraliiex. 3?p<)Cifrcn / neci devotum caput, 
morii expofitus , qvafi dicas , ad necandum Uber 
mßsravii, qvaiit tß in btnnum drclarattu,avi ab 
cmnibtu impuue, Um in prrjo^A , qvhm in rebru of- 
jrn.li pottß. ßMrlfrp) UHld>Ctt / igni draqvi in- 
lerdiccrc. Sfrllfrci) SHJolfrtp / M,il h Cuth - 
^olfriäV qviplaoede ubiqvc Über cd , nec ope- 
ras debet. SyortüUtfslfrcD / careni opprobriö. 
9Sud)crf«i>/ i'olutui ab ufuris. Saumfrcv/ ef- 
frenis. 3tbrfrfD/ £5" 3cd)irtTV afymbolus, Uber 
a conferendo fymbolo , de aliis fumtibus. 
5i"htlb|i'C0.' über ä dec im it. SfflrfrCf/ crimina- 
II coercitioni exenuus. 3^Uf"rci> / immunis a 
veftigalibus. JoHfrcO mad>cn/ tollere porto* 
rium. ©CPfluFifn fillD I tutum filentji 

prxmium. 3l!Ct>tfrn> / qvi non eft fubferula, 
cenfurx non eft fubjc&us, item indomitus , vuhb 
indifciplinatwr. Horum comfofitorum innumna tfia 
Ttptrütntw , cv£ appontre nimif lonoum foret ,frd 
gj* plurima htc voctbula rttam adjtfliva Jua htfent 
Hl *bßraBa , ut : <E>»aflfrcy«r / <5ß|nreyifd)/ 
©4|lifr<yb«it/ Setdisfrcycr/ Äeidiefrcy^cit/ 
Sollfrcycr Sollfrcytjijit/:^ 

^VCM / t>Ü/ idolum V'encrisMagdcburgi, unit: 
StQft lg foitaßls etiAm ^refben / matrimo- 



%C 560 

5rcpcn/ flcfrcurf/ fro^üo ußatim: SJefrco«/ 5^ 

^ntfrCDCIl/ überare, vindicare , libcnatcdona- 

re. 2)cn ©arf rn frn)cn/ bc frcücn / fepire, mu- 

nirchorcum. 

vendicare fc ex fufpicieme, iufpicionem amo- 

rere. ©nen freien/ befreoen »om Äricgcy dar« 

vacarionem milinae. €«ICJ1 ! feiner (ScriJCt! be* 
frcpcil / übetare aÜqvem cura, labore, metiu 
fclbtf enffrewen/ libautem capciTcre , aflo» 
rerereinltbcrtateni, 
© C freoc C/ befr f D Cf / aufregt / liberatu», Übertäte 
donatus, folutut, excrotui. \£ut ©cfrcDter/ caa- 
didarut, ptivilegiatut. (gm iirTrcpfer Äcrpo« 
rfll/ homo afyliu. ©ffrCDtcr i« *eüo pro^r. rjf 
exemt u$ ä ftatione , ftationum tmmunis. ©c# 
freotf JXfitb^fi^ff / imtnun« ft über« ci vitatcii 
Ö>cfr<t)ffr Ort / locus fan&u$, religio/*», it. lo- 
cus refugü, afylum. Uir.cfn^rcr Ort / locus 
pnrus , ptoJanus. .t>cttbctreote ^krfcn / ofcct 
Olt^f / res vr/ perfona üwcla, furome pririlc- 
giata. 

(JrCMMg/ 3?<frn)H«3 / ^iC/ manumisflo, tindi£l.i, 
«r/n afylum. SßcfrCDUng Der v5trflfc / impuni- 
us. SBcfvcoung ven jtarFcn nnD ^attrn / im- 

munis a meiacis & vigiliis. ^i'fl'ClMIIUJUCi uli 
Inn 93r5fcn/ überatio ao omni maid. 
3rcnli<ft/ propr. Adjtflivum tß & rxponilur : Liber, 
überaius, fui juris, (ui arbichi* (ux potcflatis* 
y a iv. libere, mgenue: Std utpiurimutn Advrr- 
bium aßirmandi 0 tonctdtndi tß : Imo, maximt, 
certc , cqvidem , videlicet. ^rcnlicb ift ti fo/ 
utiqve ita eft. ^Jtr ojen iviil / mu^ ' vcnlid) ar< 
bcitCH/ nimirum laborandum cd ei , qvi man du- 
care vnlc (£-5 ivnt frcolid) cur Qcnttt nebmen/ 
omnia fane finem candem fortientur. (£i bat 

fid) frcolid) icDcrmuim trüber wrnjunDrrt/ 

cqvidem in omnium animis admirationem pe- 
perit. frenlict)/ «0« folum affirmat, ut : Omni. 
nö,rinc dubio, itamcDeusamet, mc herculc ! 
Etaflor .' Srd ttiam ironic'e dicüur pro : Qvaü vc- 
rö, videlicet, fciücet. 

^rco()Ci(/91€/ Übertas, immunitas, excmtio,in« 
dul^entia , 1/. afylum , ara , refugium , rcccpcus 
Privilegium. git«bf it ''c*** überam juris- 
dlctioncmc5 municipkim fignificai^ ßvr locurn 
privilegiacum. §rtnf)Cit ^tl fttn^i^cn / impuni- 
5« Stttfbcft ff^f n/ in übertatem vendieav 
1 c ^reoOCIt geben / dare veniam , licentiam, 
permittfre , poMiiatcsn facac. }iu< htt 



S6i 



562 



grepbci t nehmen / ab ans dccrabctc <£incn bco 
Kincr grcnbeit banobaben/ manualiqvem afle- 
rerc 3c mebrere grcpbett / je qrtfjjer 3Rum>iüV 

detenorcs fumus licentia. Voller unD ^Oftftt 
babcitijrüff grcpbcit piöonbus atqvc poctis 
qtidlibct audcndi femper fuit aeqva poceftas. 
2iHi]cboinc grcpbcit/ tngenuitas. gleifdjlidjc 
grtobe« / "rnalis licentia. 0> c fc |* fr e nl> c if / vav 
cauo Lcgit. ©etwfjeitf fieobett / iibcrcas reü- 
|ioni$. lX«&t$freob<»teH/bencficia juris. föa|h 
frcpi^Cii / hofpitalirai. 9u'i$sfvepb<it/ Ubcrtas 
Imperii , . ff f"p*k. 

fftift/ Olt/ fj. 4 StCfMf ut : 4 gcl)«rf/ 

-Srofl i frieren/ Ä.o|l « laOen / Kail I e». 

Apptllanlur autem glittet: 1» iure : Indulca , di- 
lationes.prorogacioncs termmorum, amplia- 
tiones ft certa fpatia cemporis. 3" btefer gritf/ 
hoc tempore , io hoc momento ftvr ptrn&o cem- 
poris- 3u (tUcr griff / femper , omntbus diebus, 
ccrnporibus * momcntis. t|l npd) «HC fur^C 
glitt bi$ Daf)in / pauxillum temporrs reftac us- 
qvccö. Sbefcbiunaffrijl/ fpacium panitcodi. 
tönl«jcnfnjl paululum tomporis , q»od prasten- 
dtt is , qvi in exerema neceflitate conftiturus eft. 

Dktiur ttum JP)cnrcr*fri^. 9eae&fri(l / aluu 

Od« tX3Chftfl>Ctt/ rcfiduum & prorogatio. SRpt» 
fTiften funt fatalia iiuidica, «/; in apptüahonibtu, 
UuttrAtionibut , prohttionibtu , juramtntii , mvtßi- 
tuiif , ufucaptonibm , ftje. <3^d>|lf<t)< grift rjfj 1er- 
minus Saxonicus fex fepnmams 4c cnbus diebus 
conftans. ©uppeltc Cracbnicbe gritf/ «mpin 
qvadrimeftre 

grifti'tl fervarc.confervare, diffcrre, procrartina- 
rc . prorogaTC , ampliare. üßenn mir etliche Zto 
arnurqcfntfrt »erben/ modo resinaliqvotdic* 
prorraharur. SBenn mir ©Oft ba< ?eben frh 
l'tc r / fc babc id) Rod) £offnun g / modo vi v«c Ii- 
etat , fpes c ft . 

gnttmni / Ott / mora, proeraftinario , ampliario, 
Widern, qved $n(l. gri|tlina btT <£rra(c/pr o- 
cmrti nacio pocsiat. ^nfgsfri|tlKI4 / "hat 0uU* 
ffanO/ indocias , vulgbtrrugya. ScbcntffrtfrUIia/ 
nun vitatamplior. 

gTi|flid)/ «ifrS. &adverb. amplificarus , contraua» 
tus , prorogarus , protraÄus , 8* . amplitcr, 

traft im. 

ffran? / *Jj. k Swy / «r i «<mg * <5«i> /o//« & 

ttiamnum in FräneoniM : (Bcf. Qv*re nun cpw rfl, 
ut pro cempefito vendüttur cx$tyiS Attf/ ifväfifit 



liber juvrnu. gratlf mttem idm eßr qvod £ li'p 
•vtl aide conßat , qvod Hkrk , avarum portor tum Jo- 
int um tß t injcribälur : Franco . fvtfi libtr* Itter*. 
Hüte diüi franci , populi Gnmanu ad Alanum, 
alias Franci oricncalcs , ficOÜ grailfcn; Franci 
occidcntales , alias Franco Galli , vuoia GaüUt 
Cornau* Die Ößcfi granfen / hodie ^MitjofgiV 
qvi Jane originr Grrmani funt &olim ImgvA Ttuto~ 
med fiv« Ctlttci ufi,qvam Latmk vocabulif h Ro' 
mank viäi contaminavere , ir.de glortanta ceu ho- 
loftTicKindutidrpelkbtaAdami&Ev*. Dicuntrtr 
auiem £r<m*of<ri/ a ^r4f»j yi-w £raiififd) ^ 
Rofcn / loa vi , qvbd Franeici loqvantur , wr.* 
JLicbf ofen / N«n/<- /oa-w ; Sk £c4n£oftn/ fi< 
co»/rdS. ^rflBüofen/ Franctci loqvent*. Ab bic 

fente dtprnerontr, ulut fratribw ottm germanU , m- 
it aliud nobif proven.t , Vrater habitum perrori- 
num , tncOCÜlctOer / per\rcuUonti , Je /i/fm vene- 
rram ,fxvt ingvaiariam , yvam Ort ^Mnjofcn -ip- 
pellant , qvairm ingralitudmem tlle vindicabit 9 cn- 
ff« iudicta jißa funt, . 
grdnf ifd) / adj. &adv. propr. Franc *us ft Franc icc. 
2Jlf f. ^r.FiKh - vetus, antiqvus ,prifcu< , o/im es. 
fem, g^prifcc : antiq vc.amiqvitui. 2i(tfltiSnti|ebe 
Xraebt / itabicus antiqvus. tMltfrdtlf ©W» 
teil / mores pnici. ^tänhfc^cn fOein not ho- 
dir appeüamm ^Wnfcntrctn / vtnum Franci- 
cum. 

Sranjciftt / & $?ran;Sftfcb/ «i». e^^r*. 
Galliens ft Gallice. Oid) gmnjoifeb fleibcn/ 
morc Gallorum veftiri. graiiji^td) Ilten Gal- 
lice loq vi. lUi ipfi Galli Parier dxeunt , qvod tß k 
$abtln/ Hi(panict: Hablar , qvafi dvas nugarip 
loqvendo inrpttre. 

Jflefc & JciCbC / D«r/p/«r.r«rrt,pax,qvi<i, 
fecuritas. Feilem , ut $rtO« frn5f retur fme «/ 
ficuti Swci ferkbunt f ^ciOt> ; \ed refragatur u\tu, 
Belg* dicunt : VtcO«. In LL. Alemann *Uam 
Frtdm & Frtdum reptritur. Omnwi tß k 8}*f/ 
qvi* pax tuttßima rtrum ; qva dtnvdlio Jatfr pre 
pmqvwr tß t qvkm fi k »oiftodir« , venire 

fomniet , qvia pax rtmpublicam eußodiirt. Um 
griebt bitten / pacem pcterc.orarc, bellum de« 
precari. (gr uerfiiehr / tb er griebe erlanqen 
riMinrt / pacem qvavis conditione Tcntac, ^fli 
ac/ rcie bu ben ^ricDen bab.n trttl/i / die pacis le- 
ges. (g^ift JF>onnuncj in einen nSfi \w.W\\ grtebe/ 
fpes eft compoHtionis honefl«. 3»m $riebc 
öertuabnen / animum «licuji» ad ceoco<d>an% 
31« filtere. 



563 



5r 



564 



tcrtere. vTr toill t>cn grieben nidu etitacl:cn, 
abnuit pacem, «. on.i 1 doncm pacis rcfpuu. 3 
muü grictc haben / ei fomme und) wie es »olle 
qväus condmonc pacem accipiam. §rietk' CT- 
1/uHcn / pacem impetrarc, ledimere. Qriebe 
nueben/ inconcordiam reduecre, pacem con- 
ciliare Rricbc hclren ur etkn / intcrpoacrc 
fe in pacihcanooem. 3Bir Hieben mchls mehr 
al6§rffbc/ pacem tepokunusomnes, tranqvjl- 
Uta rem cxpccünui, aueupamur. Der ffhltWini 
fegriebc hilft mehr / als 5er befte Ärieg / pax 
iniqvitiima jufhtfirao hello prxt'crtur. ü'.>n 
leben in Stiebe fo b.ihin/ m pacc & odio con- 
qvicfcimus. SÄ an bärt nichts mehr oon gricDe/ 
pacifkacio cxringvitur. £)en »^rieben ^ a i 
Uten / cuftodire f tuen pacem. $riebe t)<lltCtt/ 
pacem Icrvarc. gliebe (chaffftt • cranqTillum 
reddere , manum intcrponore. Ritten |llfric> 
ben lapen/ fmerc. ^[rieben gebieten/ pacem im- 
■erarc. (J. uu'ii im Ävicbcil Imiiiium laden / cum 
bona gratia aliqvcm diraitecre. &etriiglid)ei 
triebe / bellum nomine pa^ in involutum. V^C- 

1 HMper unb ocrfichertcr oriebe ' P ax «p-oiata. 
&ngtmirigrr/diuturna. (Scbaiiblidjcr / igno- 
nimiofa 3*rfd)tod cncC triebe/ paäiones in- 
icrcift*. 

SMirgfricbe / conventio juraca * ad communem 
coniervacionem dr tranqvillicatcm familiat. 
j&urgfricfc etiam rfl jurisdicho f'ru mer um impe- 
rium c-'/' potcftai gladii in caftro, ßveucc, nr 
avH m eA ßringat gla.tium aut aita mo.iö pacem tur- 
otU Cbfriebc/ pax conjugum, conjugialis con* 
cordia. (Sottsfriebc / aiylum ccclefiafticum. 
jT)anbfri{b< / caucio de non ofFcndcndo, propr. 
paxmanualis. J£)au£frieb/ pax domeftica. ^>cil 
ftieD/ paxfalutaris. jtrJbetfricbe / cenfvetudo, 
m LL. Lorigobard, Itgitur : Cadarfreda : RoDf tlt 
autem rß loqvi , tta, ut proprif rjpt dialecxut , (tu mo- 
dm Ictfyrndi. Banbfricb/ pax publica. fteli 
gion^riebf/ pacificatio religiola. (gdKttlftifÖ/ 
pax fimulara, ima"o pacis. Scclenfriebe/ pax 
anima». tStrjrrnfl'i.b / aotor, fax, euba belli, 
rurbarum.fcdicionis. Unfrieb/altercatio, liti- 
£atio,jurgiumS9> bellum, grieb trnehrt / Un 
fficb Perjfbrt / concordii res parva: crefeunt, 
difcordia maximx dilabuntur. Muli* etiam 
nomina propriajunt , a SviiXf / ut : ^tltCnfriCD/ 
f tu ^ermanfuet» / pax Duck. ttlannfTtet»/ 
vir pack. 0!€CjfcieO/ fvoJ etiam CScyfilCÖ K» 
C*yt^i't apptuant , viSoria pacem reßitueiu. 



ölfifricO / firmt pacH homo , 0lf< tnim antiqvi 
rß firmtu , canjiaiu. JflPdrnfrtCO / pramonent ad 

Vicfr a, &c. 

Sric^cti / &frtfixntüu befrteOrn / ac bffri^i^cn/ 
frepr. paciäcare, pacem conikere, propman, 
pacare, placarc, £fT muoire. Htm ein bef richtet 

@artcu/ befriebeter ^>of/ bonus rcpibu« c«- 

cumdacus, arca planen munica. Sed bcfViftttt/ 
h ' bci"vifi>i ;;n fceqvcutiinmc nocac , compone- 
re, cxpiarc,complacarc,ibWcrc debica. vi i bat 
und) bcincbikJC. / pecunum mihi dcbitam cxfol- 
vir. (Sinai ■nberrti'Di.ict l"ßiu < non facisfacerc 
alicui de re qvädam. Ulibetricbtt/ inpacarut. 
^rtf blOJino,/ DlC/ ftmplex non cfi ui ufu.fed comp. ' 
fritbiijuna, / paeiheatio, mingacio,componcio, 
(auifaüio. & bat unic g^friebtjuug erlanget/ 
contenrus eft de foluiionc debici. ^efrit'bigung 
etutm dtcüur munitio, cuflodja, feeucitas. 

$c trieber y ^efriebiger/ Oer/ paetficacor, arbiter. 
wfrieberin/ Jeu ijefriebig.riu Du/ «onettitms 
conuovcifiic v- i liuum. $5efriebiger ttiam eß 

profe iticni arca» vcl hör cos. 

SrieMirj)/ friebfam/ w friebfamlief) t ^Uu &*Jverb. 
uaaqvillu»,fcdamt, pacatui, pacificm , placi» 
dus, qvictuc, pacificc, rraoqville , qvicce, 
placide. grieblid) ^abr l t annus tranqvillus, 
inturbnlus. '.\\ i.i lidni Aiin: prineeps muis, 
pacificiu. ^r icD l icb c Reiten / ihr frieb|aine 3 fi- 
ten / balcyoma. er i|i cm fricb/ainer 5)eiiifd)/ 
pacit ftudioius e(L Das tanb i|t frieblid)/ pro- 
vinciaeft pacatuiima. (£5 gebt gan} friebfam 
inber Srbfcfyaft |U/ coberede» pacaeö erga fe 
funt animo. 

griebfamFeU . 0. e / SricM tcbFei t / cupidicas oeü, 
xqvaniroicas , maofvetudo , dementia . lenuas» 
indulgcnria. i£r i|t aOerbmg^ jur friebfam« 
feit geneigt/ nihil mavult, qväm pacem , aman- 
cisfimus tranqvillicatii eft. 
3ufricbcn/«/«^*t/«rp/riM>B^, aJjeÜtve^ &exponitmr 
contentu», pacatus,reconciiiatu$ , moderatus, 
qvic:us. yufli;bcil fepn / acoTtefcere , aeqv« 
animo ferre , non rehdere. (£t t|l mit rociliai 'Ii 
tufrieben/ parvö, modicö contentut eft. jd) 
bin infrieben / placct, efte, per me licet, accipio 
conditionem. Sciemanb i|t mit ben feinigen in - 
f rieben/ nemo A16 contentus vivit. Sßcljufrie» 
ben fepn / xqvo ammo ferrc. Übel iufnrbrn 
fern / ;c;',re, molcftc, fubmolcftc ferre. Rillen 
jufrieben (iellen / animum alicui explerc, fatis- 

faccic alicui. ^ d; bin bef en juf rieben / non rc- 

cuio. 



565 



cu(o. 2Bir jinb mit uni fclber mdjt jufriebcn/ 

noftri noimcc pacnttcr. 

5cicr/ tf-Jreur/ frieren/ 5**™. freren/ 

fngere, algere, frigus pari , frigefeere, rigere. 

Stjiffme etum dtätur gefrieren / Uch gefrieren 

propr./J/congclarc, congelafccrc , conglaciarc. 
Kl lCWl rßanomäton: 30) friere/ bufreurft/ CT 

frrurf/ freuft/ 8" friert / wir frieren / id) fror/ icfc 

fröre / gefroren. Ufurpatur etiam imptrfonalitrr 

öf rtdproci. <£$ frruerf / jlw gefreierf mieb/ mid) 
frieret / frigeo. <£$ fteuert mid) an bie $upe/ 
frigeo pctlibut. (Einem ieben frcu'l / naepbem 

CrÄleiPer böt/ P r ° rarione Dcusdifpcrut fri- 

gora vcftn. «flad? bem (5onncnfcf)fin wirb bieb 

U0(^lt>0l frieren / nonfemper »rftaserit, venu 
brems. fre«rtbrau&en/ gelat fori». £>atf 
SÖaper gefrenref / aqra frigonbui tegirur , fn- 
gore conftringitur , induratur , riget. 2ßa§cr 
»On Jf jltC gefroren / aqva frigorc concreta. 

(Steinhart gefroren feon/ rigere gelu. <&r ijl 
gefroren/ dteitur etiam de eo , fvi amuletis vet car- 
mioc magico induratus elf, 4.'»A/, tft fette. 

®cNr/ *o*7 MeOefriere/ «/ii/©efrörne/ Me 
gricrung / ©efrierung/ &X>m grieren / gehä- 

diurn , gelu, gclatto, congelario. Ufttatiffimum 
fr* hu omtribta tarnen rfl : htt groft / frigus , al- 

gor. Der grofi (übt ben ©irbern webe/ fngus 

urit membra, membra frigore langvefeunt, tor- 

p«nt. ©ie3Baj?er flehen oom grt>ft/ flumina 

gelu confiftunr, concrcfcunt. (Ein arailfaner 
*rofl / gelu rigidisfimum, acurisfimum, faevim, 

immodicum. (E* jfjj ein gr oft braufren/ bie SRÄ ■ 
gel motten planen / adeö pcnetrabilc frigus eft, 
ut ferrum ipfum disrumperc potis fir. 

ftulfrieren / congelari , gelu durari. 5£enn bie 
€rbe wo! aiiSfreurrf / fo ift jicfraebf barer / hu- 

nun i ni C concreto frigore rorprac , fruftu» non 
»eae produar. SBenn Wf wttty anfrieret/ 
fo pflegt fte meiner jirroerben/lincea fVieoce can- 
dicant. 2ttenn bcrtfobl etwa* autfgefroren iftv 

foebeter am bfften/ olera frigore tacta optime 
mollefcunt. Slueffrierung / Die/ congclatio. 
5lu&jefrorrn / egclidu». 
gefrieren/ ö> Uberfrieren/ in giaciem murari , ege- 

lidum fieri, frigorc concrefeere. (Ein befror 

ner/ ot>ee nberfrorner glu§ / fluv iui giacie con- 
ftriftus. X)ie 5Betnc Defrieren nicfjt IcidKlidy 
gelu rina rareoter congelafcunt. J£kuc unb 
feartfinb t'bmganj befrcrrB / giacie fonanc-ca- 
pilli, * oitet indu^Q Candida barba gelu. 



$t y66 

(Entfrieren / poet. iß , egehdum fieri , rcgclare , ege- 
lidari. t>Ai <£i^ CUtfriertf / giacies calorcÜ- 
o vefada difFundamr. ©je £4l( C entfrieret / geh« 

lolvicur. 

(Erfrieren / frigore Izdi , frigiditate afltdul necari. 
Jfcb CTfricre f fd)icr / trigore totus obrigefco. 
CfftfUM Blüten / ßcrminar icncs frigonbut ex- 

uftac €rfrorneguBcunbJf)tJnbc/ pernione». 
3ufamnienfricren / con^elare. Z>ü 2Ba§er ifi 
burö> ben befngen grofl jufammen^efroren/ 

acuto gelu flumina conftiterunt. 2)ie€rbeU< 

flr3§c frieren jufammen/gicbx rerrac ngentcoa- 

cretö gelu. 

grierli* / grofh'g / Ö'grofHiebt f *Ajt8. frigidul«. 
üibfrigidiu, aliqvanrulum gclidua, rigidus. ^| i 

ifl gar ein froftiaer SWenfcb / repent* Ixdimr fVi- ' 

Sore , alfiofus cO. Vottmm ultt Fritidulot etUun 
roftctc^rofUler. ©er groftirjte hinter/ 
gbciahs hyems. ©je froftldjfe Uft I aer aHiu. 
DagfroftigeSieber/ horrida febrü. d tciturqve 

bomr ifle jrhrihi nonnuUis qvrq. X>it grfof. 

horrerc ■ ineutirc« ai« 
gere, frigorc centari, fennre frigora, &,mfr- 
briumptrcxifmu : Qvc rqvcro qvaci. & fV0]\dt 
immerfort / perpetuö alget frigore , membra al- 
gorcditlnngunrur. Ab hec rfi grofieluiig / X>W 
norror, rigor , algor , qverqvcru». 

prepr. rß : algidus, frigi- 
dulus } fed fiourate exponitur : Recens, novus» 
juvenis, ü. vividut , regetut , alacer , integer, (a- 
nui , r6 diBum , qvod frigtu certuptitntem prihibtat, 
Cälor autrm Putredinrm JätiTt induCMt. grifd)C 

©utter/ frifd) 95rof/ ftifö gleif* / butjr rum, 
panii , caro recem. grifepe (rper / ova recentra. 
griffe üRileb / 'ac mufteum. grifcb Oel / larex 
olei. griffe ^ Ii nbc / vulnut receat , crudum. 
grifefic i J^emb / munda fubueula. 2 n frifebem 
0eb(J(btnf!§/mcmoria recentiore. $lUfrifcbtT 
Jaht /fivr auf frifebem ftuj? / recenti opere , fla- 
giri6 nuneprimum perperrato, in coneinenri« 
manifcfrö. grifcb auf! age, agile ! Gallk:Cou- 

■ grifeb gewagt/ ift halb aemonnen / auden. 
ceifortunajuvac. grifd) oen Ratten geben/ cito, 
ecleriter, numero evenire, effid. ^rifd) nnb 
frr?lid) fei)« / xgritudinc vacarc. grifft unb (ttC 
fimb fepn/ optime , refte valere , vegetum efle. 

grifcj) unbgefunb juben Peinigen fommrn / in- 

columenfcad (uot recipere. Qfiu frifd)er 
bat/ milei gcaerofut. (fin frifeber 2elb/ cor- 
pus integrum , fanum & fTrmum. grifcher 
9tii ü QBein/ 



567 



Sr 



568 



*3Q5dn / vinum lufttrum. «gnfd)C ^wft / «rlum 
rccens * fpirabdc. gnfdjft $>tn«n /fonsfrigi- 
dus , amcnnut, egcUdus. 

griffen / &frtqvaOwi (frfrifdjC« / p^pr. frigeft. 
<ere, refngerar«, focillarc, recreare, it. vc«c- 
tarc , refiecre , dekßare. (Jinen »icDcr enu- 
MMN fcfovcrc aliqvem. (Eine* ©emnt erfri- 
jenen/ confpcrgereahqwn hiiarirarc, delefta- 
tioncm alicui afterrc. 9-mmen frifchen/ /rw 
€rfriid)fn/ ircünr r/i*m 9ln6|rifehcn & (fiafn« 
(eben/ florcs ofciranresfrigidi afpergere , herbat 
maef rare ■ reficere aqvi » rcfirigcrare confper- 
gendo. £r i}l oc-n feiner tfranfbeit tweberum 
• ttfviföttf «ercatw eft c raorbd. 

grifther/ t>et/ homogenerofus, vigorofus, valU 
dus , fun is, audax , iinw: hcros. £rfrifd)CV 
»crö, reercam, rcfc£Vor,rcfocillaof. 

gvifd)bcit/ OW/ vigor , robur, integritas corporis, 
item : forcirado, audacia, alacricas. 

Crfrifehung / Dil/ rcdmrcgraiio, renovario , re- 
ercatio, vegetatio. ©K Crfrifchuno. be$ @C* 
tniitrt / remisfio aniroi » rcfrigerium mencis. 
28a* feine (Erfrifchung ba 1 1 trimmet ball) ein €u. 
t>f / qvod care: alcernä reqvie , durabile non 

Srifeili* / «4 lim jW StitxiiQ tfrofctietH. 

Eß tiiam audaculus, fuWiigidus, 
StifCblinc)/ ^zg/dUüur: vervcxÖariescafrra- 

tus, Um porculus, porcus anniculus fylvefter. 
Jrofd)/ t*t/ p<«r. Stoffe/ rana, ajtlu Stait/ 

qvodfrigidtQimum ßt tmphibium : Oed grDW) etia»t 
tß tumarfub hngva rrumpem jonaam r*rut tX- 
hbens, calamita, raouoculus: licet ranunculus 
ttiam ßt eilt gröfcMeiB / dhain. etiam raoula. Den 

grown lUtrinfen «»eben/ ramsaqrarn fubmi- 

niftrare., pro*», de dbßirdu & prdpofltrii : eß aiim 
darr um gr*ttflim*m. Sßaumfrofd) / five £jllb 
frofeb/ rana »iridis, arborca. <£rtr tenfTöfch/)H* 
©rafefrofej)/ rana hortend«, tyfiilfrofd)/ rana 
Juta/ia, hufo paluftris. ftco/nfrOfchlein / 25et< 
terfr6fd)Iein / rana diopetcs, ranunculus calö 
dclapfus, rana temporaria. Öiorfrofchleill / ra- 
na calamttcj. SBofetfr üfd>/ «na aq»atilis . pa- 
luftris. ©clblicbtcr «ißrtserfrefcj/ ranaaqva- 
ti<a <itrina. ©inner ©iiperrrcKP/ P* 1 "- 
ftris vicidi«. 3umje ^rpjehe/ pulh ranamm 
grpfd) flm ^irMbiuicn/ jugum pcainisÖ' ranu- 
la. äfcnn tritt Irtn gref*/ folange biier qt>acf ci/ 

furor fit 1*6 ücpms pacicnwa. 



i\n€^ / ©er/ pannai crifpatus , ita dßw h find- 

Htudifte pruin* exajfnanfo tollet &cätnpos fiocculk 
Juk cmrntibw ^fmvjlibw ;■ Ttluq i pannut eß 
»of / Äwpon ' & Rettin. 
V id'irc n / crifpare, refricare. (Jia ^ ueft friefiren/ 
inducerc pannis ? illos. (Sine .3>arncf i friejiren/ 
capiliitium /ru caUcodrum crifpare , vulgb fii- 
ftre. 

StiefÜrCt/ •«/ crirparu, refricanspannos, iw/gi 

cnßator , frifttor. 

jftfcfaNM/ 1>»</ crifpatio, rcfxicacio. 
griefiflicb/ yi-w|cfriejirrt/ «4 crij>us , crifpulus, 
fubcui'pus , ernpatui. föftricfirte £arc mit 
btm ÄteufeleifCtt/.vibraci crine&fcrrdcalidö. 
Jrtfa&itm/ friger«, torrer«, idir* ifU cri- 
frttior* fru fruMtune diBum t Cmtmu enim , dum m 
patinii frigrntur , buüat ejiciunt miltum. gtif a^it» 
ta- ,^ln|\h . v.ir«. t:,xj. 

SCOb/frOÖCn/ gCfrO^t/ fapcre.aacnc« 

judicare , fibi confulere , txttu vocabultan Sax*~ 
nicum , fortaflis a Germanorum idoh CroJo , gwi 
fapientemnot&t,it. frufrifcrum, benignum, ju- 
ftum. A groDen eß fitobt I *d). attenrus ad rem, 
fua curans , (Ibi ipu confulcns. Hmc ^rot>» 

ftau / obßttrix , . ST $ro&fra»«nlc>rjn / m4ra- 

/ruin. 

gromm/ frömmer / frömmfter / ad,. q ^fi 

grpl>em/ contrAB'e^tom/ propri} : rrudcns,frO- 
gifcr, induftrius j nodii ußtifotur pro Pio ,pro- 
bo, bono, integro, jufto, rdigiofo» fincero. 
Ntc opus rfi , qvod £romm dtdutamui k G>*co 
<p# /umO , prudens , <ui A Laiüio Probus , rttm in 
tdlibud vecibiu antip h, nihil Jebeamm ftveGr*-. 
at , /ivf Lotto , ftd tpfoivm ptnuruun ntftrii potius 

MvitikfublnattDofimut. frommer 3()?ann/ vi» 
integer, homo trugt, fromme v -Sater / patex 
nitis. groinme hinter / bberi obedientes, 
probi. Stemme Scutr / boni , it. placidi , fim- 
pliccs 1 moribus agninit. $et) At i nuiu n \v\:t> 
man fl'Omm / proborum commercio probus 

evades. J^>alte oi(b |ii frommen beuten/ bonis 

convctfai c €ln frommei 2Ucib/ uxor mori- 

gcra. vi in SBcib tvitt) 4?erj int J^aufc turch 
SrömmigFett / cafta ad vir um matrona parendo 
imperar. «Der Srömmlie toill ieöermann ftwi/ 
optimutqvihber «ideri vult.fcd non efle. (£inc5 

frommen gcticuft iebermann/ bonuavir com- 
munebonura. ^t frommer SKenfcb/ k^r^er 

4rtu|/ 



569 fr Sr 57° 



j\ r . Ii; / virrutisfpcftar« durior conditio, grom 
fc»n fleht Atteln / jufti»fimus efl'c qri cupit ,exi- 
«uai femper lubebu opes. gromm unb fromm 
iilfiimiTKH/ inrxr bonos benevolcntia cft. ^rrrii 
fern / rede t.u c rc. gromm rot rben / refipifcer«. 
glomm madjcn / juftificare , in gy mm reöae ra- 
Cionisaiiqvcm duecre, mehorem facerr. £Mc 

Soebter nmcht die Butter fromm / pesfima m*- 

cer mix pejoh famam minorem deber. 21lljil< 
fromm / probin in exceflu. 9iO|Ufromm unn\ 
luclH / qvi ad omnia connivec , nihil agit. (£r 
h'inftfia) aüjuftomin fron/ ipsä probirate pro- 
biorem fe pucau OlUfromm/ irifigniter pius, 
bonitakipusfima. ©eltenfromm/ raröbonut. 
Oebrtnfromm/ probiracemfimulan», .1/1.1» 53n# 
benfromm / lupus pelle ovjnätc&us. -fuubt 
frvt ÜßalfrDinni / bonorum prineeps, primarius, 
apex , gemma , nuclcus. Unf roiüitt/ improbus, 
iniqvus , tmpiu», malus. 

Stömtucn/flefrominct/ prodc/Tc, proficerc, 

er cüere 1 expedire , conducere. Qai frominct 
nidbt ju meiner (Sefunbbetf / non confaiit hoc 
valctuduM mc*. Sin treuer Kaht frommet viel- 
fidum confihum ingenscroolumeneum. ^mu 
meß ba nidht / fb binbere meht / ne obfis, tl pro- 
defle noli*. Compof. rfi SKrffrommen/ obefle, 
nocerc , malum inurcre , afferre pcrnioem. 
Sfcofer Kobt rnisfrommet oft bera SXabtörber/ 
perridia f*pe aufto r 1 fraudi eflet tolec. 

gronmenv ©aoy unlita«, emokimentu«. ©ae" 
gemeine frommen / utüius publica. Jtnafl 

bringt Dremmen / magna praemiahtempropo- 
fita ftim. 3>a* bienet nic&t in meinen grommen/ 
hoc non conducic rationibus meis. l£*tf tDtrb 

im* beoben jnm frommen ciebeocn / e rc uuius- 
qyc noftmm crir. £ in fleiner (re&abe bnuai 
oft cjrof en grommen mit fteh / pecuniam in loco 

negligerc maximum interdum ert lucrum. 

grdmmifJbc n / grtfmmlein / x>a* / dimin. pctijp.mum 

ironiee fumitur pro malodrpcrvriTo. ©>1$ War 
ein rcejjf gr^mmd^en/ flagitsofisumu« omnium 
erat # nihil e o levius aur inaniut , fcclus homi- 
nii. Eß etiam nebulo probitatem (imulani, 
hypoenra , fimulator,fraudumartifex. v£ r i|t 
ein '^römdjcn/ aliud clauAim in pcäorc, aliud 
lingvi promrum habet. 
ffrrJmmiurft / ow / &<w Sromm fVvii / bom- 

cai , probirai , piccai, dextericas. $}ergrom 
mmfeit nnebtrad)fen/ pictatem colcre, vircutem 

kam. 2)<r gv4nimia.reit gute 3^a4>t fageru 



valedicerc probirari. flßp fteeft bellt • u $age 
bie grömmirtf eit V Heu Dieras : heu prifca fidet ' 
QKan lobt §rdmmiatot / aber man gibt ihr 

nicht*/ picias laudacur * algec. ^um fromm 
(COR <JC()Ört ein <jro§tf/ innumera Ainc icqvi- 

fita prcbit.nn. ^romm fenn iKbirt niebt nacb 

J^oftf / excac aulä qvi volet eile piui. II lirrtMH 
micjfeit/ improbitat, naaluia. 
^rcmmhdv fr^mmiglich/ frömmia' ai,.&aivah. 
probu«, dexter. inreger, t'rugi, honemis, virtuo- 
iu«, Ö 1 .- pie, probe, dextre. Unfrdmmüeh / im- 
probe, iniqve. 

tdftü. prupr. eß face», fanAus , fummus, 
praeciouut: uiuie $tOtÜii<bnam/ corput Dvmtm 
Augujtum> venerandum. Poßea gron de opetkpu- 
hlick Jici confvevit , fvoi ab initio ttlef Optra exige- 
btntur tantum ad rrßiienJa loia facra , ut ad muroi 
urbtumexßruta.iot ac tdtficandai *<4h foerat : ]om 
wro , fif grone / die itm q vaelibct opeea gratuita 

€^ ruftica , tön £cr)nbienft/ 5ronbicn]t. Sed 

career cußodu magjlratüt ttuxmnum appeüatui 

£roney ^rimt« S5 Stoacwy . 

grone/ t>et/ aJiit ^ronbot/ pr?sco,(raror,appi> 
ritor, accenfus, miuillcr publicus, ideb dittut, 
nv : j.i juramenlum oflktale praßtt 1$ vmdtxfulei um 
fit, ipjafi facer nuncius. 

SroitC / / «t di3um,rß opera fervorum dominia 
debuj, .T^tOtl/ Jacer , qvafifao * Ii6rr(atit , 91* 
per manumtßlonem eonhgit , remunetatio, vel ex J'ub- 
jtüionü jure ob pt oltütonem. föcmcgenc ^l'ÜHC U, 
fervitta ad certum tempus de aJias drcumAan- 
tiasdctcrminataacre/lriela. llinniutiaic Ä'vo 
nen/ operaein«.crue, indiftmäscindcteinnna. 
tat. Qhfer/roneil/opexxaf jtorum, fcj-vitiaru- 
xicalia. ^Allfroiie / ad exftruenda sdificia. 
^SittlTOiien / opene prcrario * ex caufa officii 
ediraa. öictlflfVonen / omnu »tucnt Tervuia. 
guhrfronen / veaura officia. ßrnbefronen/ 
opene mesils. Jf)anbfrrnen ( oper* oflScialcs, 
manualia fenritia. J^)cufrone / fccnifcciiun. 
Jpermfrone/ opera domnns debita. JÖpljfroiif / 
lignario. ^b)gbfr01ie/ opera venatica. 
frone/ opera curfona. ^>i'cr bfvvnc / opera cum 
eqvi», ofMcia vecrurae. ^Jfiufjfrone/ operaru- 
ralis. Itnijfronen / opera* ad certos dies refth- 
Aae, officia diurnat 

gr6lien/ operamgratuitampneflare, ferritiado- 
minii exbiberc. Z^u* Touren mn§en fronen/ 

' wen» ti ber^er) haben toifl/ tgarnnmeoam 
9U Üj ex 



*7i 



5t 



572 



cx «iomiuoruin arbuno pcndcnt , Ar toties prae- 
ftari dcbenc , qvotics cxiguntur. ©on '^ni nit n 
güfcin illUH m.lll fronen / bona ruftica icrviciu * 
oncribus funt obnoxia. 
5 i'i' ii'' i' / &<t / operarius rufticus, homo proprius, 
adferiptuius, fubJirus. 

grrJuiing/ Die/ cfT Ordnen / fiW^toite/ 
opera ruftica. l£id}P0H groiten loöf aii'cu rc- 
dimcrcopcrat. tgid) üb« basgronen bcfc!)roe> 
t ili / conqvcri de operis durionbus. Qu Uli 

betrauen icQcn mit ben gronen < über ba$£et' 
fommen nitfrt bcTdbrocret tverben / ruftici non 

gravan Jcbent icrvuns conrra confvetudincm 
rcgionii. QU grtfnung / mit vor Cllicrt? ge< 
Im euch! 1 h wrnd)\ ii ' ferritia fecundum anu- 
qvam formam de modum conferre. Qnt ge» 
brcttd>lidP>c fronen / oper« coifvcuc A fo- 
Rttfc 

griMlbar/ froilb^ft / **7- fervieiis* oneribus obno- 
xius, oncra fumnen». grc-ribart ©itfCT/ bona 
paganica. 

Skfrtftien/ manm injicere, vadari , radimonid ob- 
ßnngere , vulgh «rtßste. $\-\xv'M\in\ / inhibi- 
tiowl rcrencio rcrum aut perfonat um, nemo' 
"VtMtnr dt loco in locum^v >.i.i tri tum yvuifiat. 

<Pfrunöe/ x>it/ piur. ^frunben/ pr*bcnda, 

facerdotium, canonicacus. dicitur a $ton / ipna 
facra rfiy &ob Uborrm fäcrttm dätur : alias <J) jrnnbc 
idrm rfi <jvcd Stiftung / ftipendium , (ubfidium, 
benchcium, donatio, dotatio, legatum. <pfnW' 
t)( ttiam tß contractu! emtionis anRui reditui ad 
vitam 1 4/14/ ein JLcibejcDineje. 

<J>fr UltDncr / OCt / tpn factrdotio pr<rrß , facerdm , ca- 
nonicus, ol'm eafattu , clrricute cäsi Dri , am 

©otteßbiiufc / hoMe Domben / öf ^frunbner 
tlui fiimficAlhne dicitur : annuos redirus a>l ritam 
cmcns.fii'f alimenrarius. 

Jrft / fräfte / feübec / fröbeftec/ «4M*. 

&adv. &avidtm*b advrrbio frÜ ÖffrilbC/ manc, 
tempert 1 ve , iruuire . diligenter» adjeilivum fx\l> 
l)f r macutinus , tempeftivus , maturus, diligens, 
drducitur, £jnc fx\\\)C 3unicf fmif r 1 maturus 
reditui. ^riiht? Öbfl 1 marura poma. Q\t 
fnibc 90?0igen$jcit / temput matutinum. 2111 ;ti 
friibc / praecox , prarrnaiurus. QU frühe $Xe< 
jjen / primores pluviat. &i( fv\\\)C ®at/ fefti- 
nata fementii. ^riihi v? uii^ai Horas matu- 
tinr. grnhmoriji \\M Krnrt fiel) ; am tuil ni / au- 
toza mufis armea. ^ti aller grabe/ u bi primum 



diluxcric. (&n früher biMTc n ^inb / lucms , pri- 
ma luccnamt. grul>C@fburt/ partu» imma- 
turu». Sni acbiSl'cn / partum cjicere. (3d)r<n 
niiht iiifni' jlurf) ! nc criumphaance viaoriam. 
^kDcnr frftb an Den alten Wann / mature fias 
teaex. g r ühmer j cn$ / manc , fub aurorl , an. 
tediem. gaft frfi!)c/ frf>r frubf/ pene mani, 
pnmä tuet. ftrniK Der ^a.je / cx antclucano 
tempore. groiK am $agc / primo diluculdw 
€ht früher Wcn''d» / homo marurinus , indu- 

ftrim. 2)ic ©ad)c ifl nod> jnfrübe fliiiiiarnfcny 

rei non J um maruruic. ifl ni'cb frUQC Ullllj 
mit Wt/ adhuc tua mcsH« in herbä eft. 
gVÜiid) / grnbig / •»•<>. e^T -i n-, matutinat , tera- 
pc rti vu$ , pr.Tpropcrus, praeproperc. tempe- 
ftivc 1 multö mane. 

,\l ll!l!Ul ver t rempu« Vernum, (^innaßrt 

grftlinay ver udum. $ruff ne r Grilling / Aidnm. 
iO(9 aniKbcnbcm grülinge/ primo rerc. grl« 
ling fenn/ ot>tt roerbrn / vernai t J)cr grulinj 
f ommt berbco / w ineipir. 2>er erf?c «Wonat 

im gn'lling / ver novum , primum , inicns. ©et 
anoere 9)ionat im gröling/ ra adultum.me« 
^ium. 2>er britlr ?vfeonat im ^ruling / »er pr»- 
cep$ , praecipiram , exien», (f in im griliug ge« 
bomet/ Tcrnui. gn'llingc eti^m dicuntur agni 
v er n 1 , pecora verna. Sic dicitur ein Grilling cj5* 
grÜlinrjKn/ fpurius , aut propr, infam ftatim poft 
nuptias editu«. 

ddj. & ädv. in» 
durttius , diligens , acer , gnarus , impiger , rtre- 
nuus, •' concente, ftrenuc, tedulo , leriö. f't.ie- 
turtffe, non k Latvnrum frunitus, fr d Tel 4 ft l'lb/ 
manc , mature , w/ a froDcn / Tapere. grutig tü 
rtMS jutiihn / offic lofus , induthiui. grutig Dar« 
wn gehen / itet ineeptum cclcrare. Unfrntig/ 

ignavus, fcgniii cepidus.abjcdui, jacens ant- 
mus. Ullfrutig Oom c cbUif / torpidus fomnoW 
31m ^eibe nnD töemm unfruttg / animo dt cor- 
pore rorpem. 

gruttglid)/ «.fo.fcdolo, celericer, gnavirer, im- 
pigre. grutialj$ ttmt hanbcln / graviter , tri. 
kice a!ia vid faecre. Hilf ViKMlid) / ignave. Un* 
frutiglicf) ju Friegcu / miUti»? piger. 

SrUCbt/ X>it/ p/«r.grÜ(tte/ fruftus, fextus, 
ti.commodum, utilins. Sint dubio tfi a grut 
ut propr. fit commoJum ,cx induftria dz Iabori- 
bua partum. Alsjotu noßii tnim 4t) / ut aiibi 
diüum, non htbununt, id<oq- t grut b? griJC^ t eodem 

fonS 



» 



573 

fon6 pronunciabtnt , ntfat ilaqve frrei , ftrildjt 
k Mf ■»« detorqvtre velle. Läturum (rudus dutrm 
tß k noßro Frucht / mm kfrui , dut fruminr, dut ft- 
rrndo. Slllerlen §rud)( Oer (Elben / frumenrom, 
fruges, ccrcalia. ©arten r acht olera. C-cha« 
lenfruebt/ nux.acrodrya. ftibclfrud)!/ f accus, 
prolcs. ft" ruet) t f r um , fivt grill duuntur bei L- 
ru . rragemata, dr onine genus meafae fecund;«. 
Da« grftt / ot>er bic gruchtc (inb aufqcfrfjt/ 
menfa fecund« appofica eft. Oui r c / b im f / Cr fte/ 
fpatc/ Iii :■: - unjaenje/ jeitiae/ trotrenc/ »ilbc/ 
in IN / roiirmftidjige / abgcfalkne / »erfantte 
grucht / bonui , malus . primttivus fruclus , fru 
f nnnt. a, fcrotuiui, dulcis, immat urus, macurus, 
ficcus/hr d ridus, ivlvcftris, viccus, vcrmiculans, 

ffwvermkuioftv , cadivus , Jeu cududUt putridui 
»i 11 ctus. #ubrüchifl,e gnicht / frudus *gro- 
tans. CllIerhanD gruebte mit 3urfer / öpcc 
fonft ciugniiacht / ialgama. j.ibr licht grucht/ 
proveneus annuut. c i mnia ! iidm / frudus 
aeltm. ÜB i tt t er fr tl d? Cr / ferotini, aucumnalcs. 
gebenbiae gruÄt/ partus »italu. Jobfe/cmar- 

luus. $1cÜlC grÜcbtC / fruges minutae , ntmpe , 
fvt drißA 'dj jiliovJt cuntuttntur. gflicbt brill 
(Ii 11/ trudusproducere. ^nicht iJclvilllK 11 fru- 
du indui. ?iciri)lid) Aiiicbt fragen/ fundere fru- 
ges. Die gruchte tvacpfcrii |d)t>» baber/mtide für- 

?;uat fruges. t 3uT ^ruehl aeDeoen / pervenire «d 
rogem. gruci)te ClIIHiac|>cn/ coodirc fruges. 
5rticf>tlcin / Ort»/ dimm. fruges mmuw , frudus 
exiguus. Sed gruchtlcin plerumq^ pro homine 
degenere, * penrerfo fumitur. D«« j(l nifr »Ol 
ein grfcchtlcin / diiTolutus, perditus, pcrdit.i nc- 
qvmi , abundans flagmorum eft , natut dr ac- 
commodacus ad ncq viriam 
griichtcn / propr. radices agere , frudus ederc , mr- 
tapb. dutrm prodclle, cor. rf nccrc, nferv irc , item 
adjumcotö c(Te , prxftare, coociliare. promove- 
rc . 9Hlc !3<rmanunqcii fruchten nicht bei) ihm/ 
admoniriones omnes func inaies. fruftra addu- 
cun tur, nihil apud cum monitis perfiettur. ftcb 

tnochirgern / wenn c« nur roa« fruchten »röte/ 

vc. lern cq videm , modo frudium meum fruiruo- 
fom forcr. <g6 frwt)t(t mchfö mir aH / nihil 
omn mö confert ad res noftras, uriliracem haber 
aallam. 9Ba£ wirb biö) b<\n (?K|'cfaenf frud)< 

teil / qtale reportabis prarmium ex iibcralir.it c 

tuä ? X>c r Garten frudjf er feinem J£>rnn ein arof» 
fe«/ hortus Ute ubernmos fruftus fundit domi- 
no fuo* 



§ruehtuna / x>it/ Htm fW Swtyt i J'd raritUy 

fruftus, comniodum.cmoln i cnmm. 

Srud)tbar/ frm^tftim/ &Wä fruehtiay *du&adv. 

icrax, facundus.fcrcilis, frucluofus, fruAifuus, 
' frugifer y fg>: coptosc, fcrrilitcr, ubertim, facun- 

dc. (£in fruchtbarer 2lcfrr/ agcr frugum fa- 
cundus. a nicht bc»X m ü ct)i n / f aecundarc , toc- 
cundirarcm dare. gnid)tbar Unn / frudifica- 
rc , frudos p roferre , uberare. gnicbfbarcr 
JöiJUm / arbor frugifera. grudjtbflr ^)p|j / fy I- 
v.i glandiaria. .jnichrtvvtr Ort/ campusfer- 
tihs , terra ferax. §rud)tbi*.r >Beib/mulier fot- 
cunda. Unfruchtbar/ & unrriichtfain / mfa- 
cundus , infrugiferus , infrucluofus , ftcrilis. 
Unfruchtbarer CUler / raalignus agcr. Um'ni eh t 
bar Jelb/ iners campus. Unfruchtbare (£rbe/ 
terra macra , dura. Unfruchtbarer S^Uin / ar- 
bor infelix. Unfruchtbar 2£eib / foemina fteri- 

lis.infcecunda. 
gmehtba rf eil/ Die /fircunditas.fertiliras, uberras, 
copia. gruchfbarfert be« ifaube« / bonitas foli, 
felicins terr«. grtiehtbatfeit bc«^«^«/ bona 
rempora anni« abundantia rerum. Uberßitfjiac 
Sruchtbarfeit / prodiga fertihras Unmichf« 
bdl'feit/ mfeecundtras , ftenliras. orbatio. (Xr 
arbeitet mitUnfrucbfbarfrtt/ tentos colir, in- 

caflüm labor.u. 

^ruchtbarlid) / a.i\. & Adverb, id. tjvcd fruchtbar/ 
rruditofum, ferttlirer, facundc, cumfruftu. 

^Ibfruchtcn / tirm qvoJ fruchten/ facerc, afferre 
emolumcntum , c re eilet m rem cfle,u('u:, fui- 
Aui effe. 9tbfruchtuu^ / commodum , uuliras t 
proTcntus. 

Jlusfrucbten / fruclumpcrJere, fterilcfcere, tf.fe- 
gcrtbui de frudu indui. & fruchtet (ich alle« 
iTCl All«/ fruges hilare furgunr. Da« (Srbreicf) 

mirb burch beu U'jerfliip Der grüchte aan) aui* 

gefruchtet/ nimiä fcrtilitate ager conAimittir. 
^efruchfeil / gravidare , prägnantem facere , con- 
ferere. ©efruchtlinij/ confirio , imprargnatio. 

Ilm befruchtete« 5Bcib/ muher gravida. (gm 
befrachteter Slcfer/ arva confita. 
iftaCDfruchtcn / frudumolim ferre» prodefTc pcü 
aliqva temporis intervalla , remporis intcrvallo 
ufni c :1c. £iefe lürmueruua tOtrb na chfruchteu / 
olim memtoifle juvabir. Da« Otubiren %c\)t 
hart ein / e« fruchtet aber reichlich nach / ftudio- 
rum prineipta Amt amara, f i uclusautcm eorum 
jucundisfimi dt uberrimi. Die Üiacbfnicht,' 
emolumcntum mfcqvcns, fiudus rutun. 

©ieber» 



575 



576 



aßif&crfrilrf)tfn/ novo« fru&usj>ignere, utiliea- 
tcm rctr ibuc. c , dcnuö prodcfle. 5i$af flliin 
n 11 5 irr cm t / baß frod)tft r-iclraltia Wirten lata 

rcddunr frultus ubcrnmos, compcnfaiu labo- 

rcs. ©u follft befennen / bdn ourctf J^cri babc 

flatf lieft tv<tt>crgrrrud)tt( / iccneracum iftuc be- 
nencium tibi pulchredicea. 

j$tlCt)6/ X>tV/p!t<r. 5t'lCt)fe/vulpcs. Ridicule 
ä Gram mJiwml , arceffn Henifcbius , qvafi verb 
£ttd)0 non aqve f)imütvum [it ac u n D/ Pfoft/ 
W>0lf £5" @d)V(llt. Sri fi ludere etymit lictret, 
poterim ego no/t minus ridicule dtcerr , $ixd)ß rßr a 
qvoi fit fcribimus t ut 0UCJ6 I qvod etiam 
fiu% pingitur : f/imir. qvia •vulpci alacrit , vigi- 
laut y 1 atiida tß pra ceterit animAntibm campi. V<\- 
letn non exci.uffr taita triroißi de Imgvi najlrdaltas 
cplime merüb. Subßßendum jkne cjß in monofiUd- 
faf &primogenii{ , ne rti abeat in infnitum. 
appltCAtur rt-am ad h mmtm aftutum , vafrum & 
vctcratorum. Sic Herodet k Cbrißo vulpe* voca- 
' • §U(ft6 porrb , ratiane coloris , ihn ad hominem, 

?*ukm ad rqvum rrfertur. &iUfucftj/ eqvus ru- 
iu. <£(ftjKiiifueg$/<padix .eqvusexalboiul- 
*us. ^raubfU^/rubrrobfciurui. 'C\c ^1111 .v 
fcr i|l vT! atsf'udvö puclla eft rufa, i.e. rubra* 
alit comam, Sed & monrta hoc nomine infiguitur. 
€l* bitf $?ld)fc bei) fieh / feutatis aurc 1 s inftruftus 
cft. £cr ©ri>feftcn jjcbf fo rot / wie ein Surft*/ 

Zi o (1 11s tuber ex cupro. ,'\ 11 (Ii |1 11 /DU/rJl r ulpes 
famina. ÖCV fttl$]> Mit / vulpei gannic 
5granDfl«d)ö//Jwj{rcUifucr)i/»u!pcinigricani. 
j£aHbffueft$/ vulpes decumana. Hilter .\11cb?, 
vulpes annota. (Ein ,vid)s läßt jtd) nieftt jivtn 
MM fallen / vulpes ! .nj v cö non iicrum capiiur. 
Dcr^UCfte Kif;r fiiuc Jüefc inrijf / vulpes pilum 
nun a t , non animum. QilUlUt ift H|tta / ßc tömjt 
üUcft einen ^nd;? / paupertas fapienttam forma 
eft. ^< ift ein fölauer ^iidjs". ■■ aihnam fervar 

fub pcJtorc vulptnj • polrpi mentem obtinec. 
^ueftfe la^en (Ich mit §ud)fen nid>c fangt» / hoc 
eft diflicile vuJpcm cocnptcndcrc vulpe. VIT 
tütü Den $ud)5 ni4)t beiden/ vulpcai tnordicarc 
recutac. &- Tan ben 3 »djs tvol lireitfyen / auri- 

biu blanditi novix» 

^ntNiein/Do»/ ^iwm. rulpecula. ^tiwgc gud)^; 
(ein / catuli vuipii. l£in lehmeicbienbe^ mid}5< 
trin / pcllax vulcxcula. Uuber etnem Ai'dv.<lnu 
ftah rft ein Uvrc / pdü« vulf ina fiepe konem 
ccgic. 



j^UCbfen/ verbitm obfcrmtm nobif eß , 55* pro ufu rti nie- 
nerea fumifolel : vulpvnari enim proprie nobif eß Mt 
(HQ ünD vetfd)U$cn f«yn / otwi non interpre- 
tramar $ud) fcn / qvafi fit caUidum £5* aßutum ejfe. 
Poffit Ismen dici : Stfeit S6(bfcn tUf|>ff n / rulpinari 
cum vulpibus, cum <[lvm deeipit. 

^Iicbfer/ D(C/ Kmm ro/j< rtupracorcmc^cincin- 
natum ganconem. €in ^>aubtfurJr>fcT/ bomo 
proftmitae libidinis. 

gliebferCD/ OU/ pr .jdmp renatio vulpium, /ci, ut 
plurtmum pro ipja Jlupratione &*äu venerei capi- 

tuu (Jr ift auf ber ö»*fe rev . • u 5 / ambit anc4- 
laa inhonetre, inüdiatur jpuclli«. 
giiebim/ fjtd^frnt / 85" füeftfiW) / f^t- ^ a^wo. tu!- 
pinut,^.- vulpinomore. güd)fin ^Utter/pcl- 
lii v ulpma. giid)jVnu - iiln' / micra pelle v ul- 
p.:.ä hmbri.ua. 
55crnid)jen/ partim boneß'edicitur, eßenim libidini- 
bus Jbonorcs dr faculcatei perdere , exui bonis 
luxu carnali. (Sin pcrnich'u v JTcrl / perdicis- 
iimus ganeo. 

^ftlrf/ fUtfCtt/ mercaruram qvldem proprie 
per mate navibui exercere. Hi«c r/} fiuücx/ 
tet I monopola. (Ein r ad) er ^uef er / magna- 
rius , folidai iu$ negociator * Der in <25ro^ 
CeU ^ÄÜifc grosfier. Ab hoc glicf en qvoqve tß 
$l)tf e.' 0t</ artemon, i/f/um adprorsm , alias tfli 
Vorfer @egd. 

fCt^Cll/ gCfftflCt/ aptarc, jüngere, 
afluexe, aeconunodarc , applicarc, ordinäre» 
Maie a \ungo , ptgum rapitur. gimen ttiam fte- 
ciatimpro placcrc, connivere, graciftcari, cedere, 
obrcqvi, fumicur. er fugt ihm in allen nieten/ 
indulget ei in omnibut. :"\d) will bir buruuic 
Herne fuflen/ bic in rc impedimenco tibi non 
ero. $h&tXl porrh eß accidere , conti ngere, eve- 
nire. k.i fUGte fid) cbni alfo / forte fortuna Cc 
evemebac. £t Wirb fid) wel lunmurnuhr fh* 
qcn/ ba§ id) bi§ cdflH(JC / nunqvam forte contin - 
gec, ut rc ifti poriar. (£? \iu\t fid) bi6 weilen 
IlHinbedtd)/ multacaduntinrer calicem fupre- 
maqvc labra. £13ie$(*)Ort fuqt / fo mir e$ ac« 
HU .j f/ qv»» uosf.ua trahunt retrahuntqvc leqva- 
«nur. ^al f^t fid; twbf / hoc non convenic, 
congruit , q v adrar. ^iu Übl IfVujC ti beliebet bie 
Xlinff / caput artis eft ordinc dicerc. di?a£ 
niebt redjt gefuget Wirb / ba* Lol; uidjt lanrnv 
•£ qvid non concuiac coagmenueur * diuuiu 
baut hxrebit« 

S»9cr/ 



577 3» 

^»>UT ' 'Per/ JinLncor. ordinator , direclor : E£gU- 
ii er ■ obfecundans , conni vens , permittens » con- 
fentiemv ' , . 

guautll/ OlC/ applicatio, accommodatio, ordi- 
n.it 10 , Ö^Ugung / gratificatio , concesfio , per- 
misfio, conniventia, obfcqvium. 
aung / f atum , voluntas di vina. (SlurMfUglMg/ 
fortuna,cafus,accidcm SBoniV. |Ultg conne- 
xro verborum. öicbcfugung / cohaerentia ora- 
tionis. 3c«ffHAUng/ occalio commodiias tem- 

poii«. ©egenfügung / Die/ B'öegctifng 1 D«/ 

proportio. 

gtig/DCC/potcftas, aeqvitai, aeqvum, potentia, 
licentta, occafio , dcccntia. SDvit QUiCMiSug/ 
opcimö jure. l ^d) habe $üq unD »Kerbt Mt & 
fagcU / pro meo")ure dico. .V!) ItlKvAe / Ob Dn 
t< mit §Ug MbH mfld)tf |1 / dubito , an commode 
faecre poslit. Oer SDecn k1) ift itDt rniaiiiiö gug/ 
comraodui homoeft ubiqve. 

t^thK / Dt«/ compages , commiflura , compago, 
conglucinatio , nexüi. $rctcrfllg<ll / compa- 
ges cabularum. £irnfd>alfugen / futur»,<om- 
mifluraBoranii.' MM / coagmenra, jun- 
Ctutn lacus fupprelans. teibsfugen/ conipagci 
corporis. 6d)lffäfU!}Cn / naris commifiur». 
SBortfUflctl/ junÄura verborum. Sriftugc in 
mrte muficA rß e Adern modttlMlo sltrrnatim &ffTvt> 
r« drotrßs voeibtu expreß», fu«a dt&a , fVfvox 
mn Latin a am noflra ft, aiiorumrßo Judicium. 

giigfant / 65* fcftft / fugfamlid) / *dj. &*d-v. de- 
cem , conveniens , opportunu», commodus, 
apeus , idoneus , concinnus , habilii . fociabili«, 
it. artemperarc, appoficc, apee, congruenter, 
convenienter, &$üHf*W libenter , facile, in« 
dulgenter. <&r i|i bkr»ll aar ffiglid) / aecommo- 
datus eft in hoc. ■ Darf nbrioe will id> Dir Jll füg» 
liehet 3rif entbieten / cetera appofua tibi man- 
dabo, gfigfamlid) fagen linb antworten / con- 
venienter dicere , * appofite refpondere. 

gfigfamffit/ gugliebfeit i & gugigfrit / Oi«/ oc- 
cafio, opportunitas, habilitas , accommodatio. 
guafamFcif einem geben/ occafionemalicuiaf- 
ferre , anfam , faculutem dare. ©cringiugig' 
fr(i/tenuiat. 

©efuge/ 040/ idemqvod $ufle/commo :ii ras, com- 
modum. «Seiöefug fconr/?«- tttam Jicttur exone- 
ratio alvi. ©ein @*fug tu!)H / alvum exoncra- 
re t ponere ventris onus . ventrem levare. 

5i(ilir/0(f / figora , agalma , forma , fpecies. 
Pottß eßek vtrfo fk^ü/dfbetenim figura tjft com- 



3u 578 

mn,iä t convtniftu gfconformit rationi.arti ät 
»pß xci. <£ilic fd^ne Siaur / figura eleganris- 
lima. (giucgl.iiir madjfil/ cftngere.pingere 
atiqvam forma m. i£int »fpffnniHif^cSigur/ 
figura mathemarica. ^tinfcdf id^rc ^igtir / pen- 
cagooon. «5c(t)^CCh(ptr/ hexagonon. ^cbciu 
rchdjtC / decagonon. Oivuctli^fi 1 / txiangulus. 

®c»tcrte/ qvadratum. U!!g1cläi]f»ictte Siaur/ 
rbomboides. ^irfrlfigur / figura orbiculata, 
globofa. 

Sigurircrt / efftngere , plafmare. F.ß rtiäm fjguri« 

X<n I fymphonia canere. 
Sfgltral / Oer/ concentus , fyrophonia. ladf^w 
rillen fo oert Sigurd mit etn^orce fingen/ 
ff mphoniaci. 
StjUi'lict)/ ddjtU.^ sAvtrb. rranslams.figuratuf» 
cropicus > £j';translatc l figuratc l tropica. ,^1 ;iir « 

Iid;e9ii't>cn finb runfd /un& bedeuten ticl/trans- 
tata funt obfeura, & plura tepe intelleclui no- 
ftroreprxfcnunc. 
tiip / oij. c5* adverb. fixutt firmus , r.uui , p> -f. 
aptus» idoneus . conveniens. irhabilis, agihs* 
celer- Nontß ä Latinorum fixus, ßd k füg?/ ut 
fiu% a flog* / nie 4 nid; tf0 fivt md? te. i|t 
CHI ftrrr Äcrl/alacrij, cxpeditus.agilis homo 
eft. ei' i i fit in Sieben / volubdis lingvä cd. 
§inni( tott At'uT fur.t illi cclcres arriculi in 
feribendo , expeditus calamo cft. (£r ift fit mit 
DtmOtgcn betaut /ftrcnuus eft pugnator.ex- 
ploraias virturis. tvirb feinen girem na. 

Den / al^ibn/ valct vclocitatc. ommbusaccele- 
ratione pratftac. 
5t tiren / mtdUU vel chytrici» eß, volatüe flxum red- 
derc. DhttrriUh fixare , coagularc , Jeu evapo- 
rando infpinare. 
Sitimng/ Dl«/ fixatio. ^v^prrfefcilketileratis de- 
ßiÜAtiombui , ftf/ublimAiionibut, vel additi alii tli- 
tfiii \efii , ij V* ornnia ibsqve commijjuid, coAgmniii 
Öf cotnfofitionr fie>i neaveunt. 
2lnfllgen/ adjunzere, fubjun«crc, conc'mnarc. enn- 

jugare. an einen joauin ffigen / ad arbo- 
rem fe applicare. OlnffujIMg/ connexio, ad- 
junaio. SRtf ^Inftigung meinet frennblid^en 
C^rtipf^ / praevia 1 feu prxmifsä Talute , faluratio- 
ne. ^d) ijabe Dit bat lvodcrt anfügen/ hoc te 
ceiare nolui. 
ülncinanbcr lugen / aecommodare, applicare, co- 
agmentare. Idem eß 3ufammenf(!gcn / copula- 
re. 3mV.tnmen five 2lueinanberfii»iiing / coag. 
mcnutiOi coagmeneum, äliKinanbergcfüget/ 
O 0 9MOß 



579 



58° 



attiguus, afluuis, fcrruminatus , compa&ut, 

conncxus. 3iifammcntuQuo»i ber greine mit 

StiltV coagmcnta.commiüuraelapidum. 

S&f&atB / juriscfie. Srdvnbum in ufu vlx eß , pro 
qiH) .iuimiu befugt [Cfrt/ faaionem alictijus rci 
habere , facultatcm pcnes aliqvcm efle. (*V i|t 
bcfjcn nicbt befuat / jui ei deficit. 3d) begebre 
meijr nid)t t ate wfe« ic& befugt bin / ml expeto, 
mfiqtod mihi debetur, q»od ipfo juremeum 
cft. iMuafarofett/ licemia, facultas , )us, po- 
teftas. Dicüm etiam ^cflianflf / $0« / SXfd)tU> 
Ad $cfuajlü{j/ intentio jufta, aaio legitima. 

GinlmifülCtt/ appücare, adjungerc.intcrjungcre. 
€i»bin|UdUnd/ junaura, imerpolitio, imprcs- 

ß°« IG 

©caeuffiacit/ contraponcre , opponere. <*>C0Cn 
ClB '.llbct fÜ^CO/ e regionc, ex advertdcollocaic. 
^CntltfU^/ta proportib, refponfut. 

fftiifiiacn/ iiebenffiiKit / neben cinanberfugen/ jux- 

tacollocarc , una applicarc, Iatcri aecommoda- 
re. SRfbenffignngappofitio.commiflura.col- 
locatio ad latus aheujus rci. confeÜiis. 

Sßad)fHQ<rt / poltponcre, in locom pofteriorem 
collocare.adjungere. fflathfiiautlg / vulg&p°ß' 
fcrjptum, connexio priorum. 

55crffl3Ctt/ effiecre , petfiecre, concinnare. ^fcp 
WCrbC rtfd^on babill Wr fugen / operam in rc 

ponAua omoem , procurabo ha?c pro viribus. 
Q3er (stall/ mandatum, negotium, praseeptum, 
dciretum, ordinatio. 93crfU4,ung rufen / man- 
dare, ordinäre. 
gScnfainmen« f™ tjonciuanbcnuacn f disjungere, 

dejungete , diitrahcre, feparare. ©onfammcn- 
fftauna, / feparatio , disjunäio , difeeffus , difecs- 
lio , fejunftio. 

Unfu.jen / fn* iniffugen / difcordare, tnconvenien- 
rem, incongruentem, inconcinoum eiTc > male 
aptare. Ünfn$/b*«V'ncommodira*, difficul- 
läs, offenrio , infortumum. Uufuohch / & tt* 
ruafatu' incommodus, inconvenieu»: importu- 
nr, incommode. 2lnfug amiC&tCIl/ l«tes movere, 
lllifu t rnlt(&/ »nfociabilii, 

SEBict eiffiqen / denub aecommodare , denovo, i tc- 
xum committcre , it. contrarias i. 23tebcrfmy 
contrarietas. «ffitrbrrfuOCT/ adrer fätor. 53iC> 
berfugcrül/ advertätrix. 

3liefuiKtt/ ad jüngere, it. inferre. (rfof m^C&abCjt 
lucfwutt/ detrimentum altem inferrc. Cid) 
ein Kebe€ SBeiMucfngrn/ adjungere tibi left» Co- 

oam. fclbfi Ungemad) suetugerj/ <u»iu- 



mento fibi malum acccrfcre. 3«ff"iJU n 3 / a P- 

plicatio ,'inclräatio. 
3tl|>mmenf{»gen/ componcre, connefterc, foeiäre, 
copulfte , compingere. Ureter inf immenfl' 
xn/ tabulas coaxarc. 5Ba$ (frDtt iufrttmuen 
&gt/ foU&CTSJienfd) niArfcheibcn q*o&n r. ui 
conjunxir , homo ne (cpaiet. £tt)'inimtflfU' 
ÖUnj / cohaerentia , unio , nniras,fotura, coaj- 
menratio , commi/Iura , conribtilatio. 3uf;.in» 
mcnffujIidV compaftilii. 

Jfll/ fÜUn/9«f&Ut/ fenti,e,palpare.cx. 
plorarc, contrettarc , lub fentum caileic , fenfi- 
bus aliqvid pereipere. £*c Ä rar t \n ftilcii I fa- 
cultas leimen ii. ^d) lülc CS Ain DtiU II i Pr« 
omnibus aJtis iptb fenfu capio , accurausümc, 
cognofco. & fttlf fidj WW pulchre libi placct, 
bene eft Uli, egregie contentus vi vit. j&cn 
fillen; venam tenrarc, pulfum arten* explotarc. 
^e wirb bic v^cbliiae wul fülen/ vim aut gravia- 
tem iduum ipfo fenfu expenetur. ^d) fillc Fei 

nc Achmer jen mehr / omnu dolor dcpuiius de 
abjeaus cft. i roft in feinem vi jeub fiilen / con- 
folatione levari» engere & confirmarc fc. 
'5nlCT/ l»er/ contreöans, manibustencans, fen- 
fu pereipiens. gülciill / Olf/ Mcm "» fo*in. gi- 
riert, , 
Min t bas/nom. merk bös ©eftile/ »r*rt tue ftn> 
Üina / uÄus, taöio, fenfus taÄilis. (£m bfinili: 
ehes gulen im J^a,en/ prxfagmm. £>a$ gnleu 
i|t ber ^irunb aller ir innen/ taftus ommum (cn- 
fuumbalTs de tundamentum c(r. Darl^'11« 

len aufbrjrtv ba ift ber $rb nicht ferne / ituporem 

mors proximc fcqvitur. £>ic ^ulnnn i|l bem 

<0irnfd)en mit ben Bieren ticmcih / fenfus utiü* 

homini cum brutis communis eO. SDnrd) biltf 

#iilcn glaube niemanb / fides cft ejus , q*od non 
gUto/ fulfat' fffilic^* / fnlfani/fulbaft/ E^rnlenb/ 

05" a^i/. fentilis, fcnfibilis , & not** vocdulk : 
fenfilicer, fenfibiliter , contreftabihter. X)et 
ffilichfc v3inn leibet fowcl tpn iibermaBiaer Äi^c 
ab' unleiblieher ^Ältc (gebabcu/ fenfus taÄilia 
tama nimib calore,q»am a nimiofrtgoxe L*- 
ditur. 

^Inffllen/ idtm qvod Rillen / explorarcattingexc 
5>i^ rühret bte 6a<he nicht an/ haec mbrl ad rem 
attingunt. 3d> begebrt fic wol Bimmermebr 
anmfulcn/ ncqve unqvara illam attingetc ani- 
musefr. 9UifulUua7W«/ttia£tus, 



;8i 



Sil 



582 



'Sffulcn/ palparc , tangcrc, comingerc. f SD?«t 
-O.itiben lu 1 11 lc 11 manu tentarc. DK f 11 Iii 111 
contaclus. £in iikIh; ulrct- ^lUaDKiu / virgo 
inraOa. ©ie tuft ift Ullbefüll'am/ acr cft inca- 

©urebfülen / excutere , palpando pervcftigare. 
^lll'd)|lllllll^/ OK/ pcrvcftigatio, cxcusHo , 

uüu fit. 3cb hak Den ©ebrecien Duvct) iitib 
burd) gefület/ prae confteroauonc oninia mca 
membra dcbilitata func , horror perfudit mc to- 
cum , animus de omnes corporis arrus pervaga- 
tuseft. 

«£r ;n U n fcniu canetc, pereipere. Fall Ii nicht 
erfTilen / ob cö M t eher toarm fci> / ia a u (rigor u 
4c calorii diflFercnriam drg nofecre ncq vre. 0 1 t" 
(grfuliint) / Judicium es tadu. £u- (Srfülung 
Der fceibesbcfcbaffrnbeit bureb bentyuhl/ cogm- 
cioconftirucionis corporis tentauone arten«» 

Jßin unt) l)f v fülen / palpirarc , manui pasfim ad- 
movere, diifundcre caduo». £>ie -£ 11t unt» ()cr 
flllling/ percurfio digiromm , percurtatio cor- 
poraliscontredartonc facta. 

9W Kfllldl Jeq v c radu peu : 1 per c. ^ff) fllU ClDf bei 
OC V*d>mcritn mit / omnium dolorum tuorum 
particcpi lum . comrnunia mihi tecurn funt ma- 
la. tMc ?D?itfÜlling / fenfut communis , fympa- 
chia 1 & anripathia, contaclus, 

3eatf)fllfeR / ex intervallo pctfciu ifer rc °t,d) habf 

Den 3orn erfi iMdwefnlef . mc uh muh £jufe 

rommCR bin/ cum demum pcrfenfi , qyid ira 
pofTir, cum domum repetcrem. ^iidpfiilnnoy 
bfC/ dolor infeqvens. 

3crf&lfH/contreciandoinftare, perrentare. 3 U ' 
OOlbcrfulcn/ prxtciirirc.prarfcntifcerc. 

^Ütlf/ '••■'"»rr. ir. irci. Q\ inijvc , r.v i >0 güllf mj.f 
dtduettur , mfifvii AiajorU noßros jungtu ptni- 
tif munlbmos bdbrn vritt , frrtmue Ante Rom am 
tondtivn ätwci. <£t fall HC-d) twl fÜRfC Jf bliH; 
adcovciors non cft, ut qvinqvc numerarenc- 
fciac , prm i. f. Uttum labet in ptQort. ^Ullfe 
I.-.Hiii acrati* hnn / ailientiri, tempon cedere, 
icrvuc fecnsr, foro Uli, nccefliiati parcre, ad 
voluntatcm altcnus Joqvi , mintfhum alienas 
volunrans efle , if. acqvö auimö clTc, omnibus 
rebus acq vidiere. Cr am fünf Irinnen laben 
vropr. fenfibus inllr uchim ede , poliere , icnfum 
habere , prvv. fro : Stkt tonjiarr , non AmnrtrM,jrJ 
mtxtme inUliigemtem ttitffe. &<c fünf iBinnrtl 
ÜnD fc« vseckn Äunl»f<fa/frr / qvinqve /enius 



cxrerni inrernorum fcnTuum cxploratores funt* 

& H n limi miniilh. \.u tan ci mit meinen 

fünf (E innen niö)t beu-auu / racrone humanä 
aflcqvi ncqvco. 3 C funfe/qvini. gunfttbalb/ 
qvatuor de dimidium , qvinqvc minus dimidift. 

ift b^liwcg fünft/ fiie j^albfünfe / mcdi^ 

qvinu fonuic, fcsqviqvartxiignum darum cft. 
^illC SÜnff/qvinio .numerus qvinarius. <Sl cl) 
fmifiiigcil/ qvintanis,/«7.ii>is«. gfinf VC» 
bunkert / ufura qvineunx. 3 ,,ncr ^ a ^.f ,,u ' 
am / qvinqvc abhinc diebus. '.yinif -a;; iu r 
foWcT/ qtringenarius. gt'infbuntXrt qvingem, 
fünfmal /qvmqvie». 
^ÜnftCf / Adj. ü vi nrus. ©if fünfte 3al / numerut 
qvinarius. ^inn flinftrninäl/ qvintum. (£i ift 

beute Der fünfte £ag / nudms qvintus. ©ca 

fünften Jeil nehmen / qvintarc, qvintam par- 
rem exigerc. ©er fünfte 50?rnat / qvimilis,/n* 
Julius, 1. e. qvüitw k Alartto menfu. (£ine $C' 

ftinfte^abrjeir/ qvimatusy?Trluftrum. (Singt» 

(llUftce / qvinanum , qvinruplci. ^(mferUt}/ 
qvintuplcx. , yi n f'ci'l 1 IM / Der / q v ineunx . 
Sündig & fuf|ig / qvinqvaginta- .yiii'iiauul/ 
qvinqvagics. je liiiifjiii / qvinqvagcni. (Ein 
funftiajähriacr 1^ .11111 / qvinqvagcnarius. ©CT 
Qunftiqrtc / qvmqvagcfimus. gunfjtaerleo/ 
qvinqvaginca res divertae. *iin Sonb ihm» fünf« 
ItqtBcbuben/arura, 

Junf / Junfe / we/ p/«r. ^unfen/ 

ü un: Ha , ftri Aura, cum maffj frtri taniimiwinsU 

Uis euditur, emicant. Clus einen flehten gunfe 
fan ein are§ ^etier rreretn / ex parva fcintilll 

incendium onrur, prov. alias : Aimutul* pluvi* 
imbrtm p*rit. <r cpmirt vrebu aduet bcr$un* 
fenilifJ)t/ natis fabrorum Tcinrilla minus nocet 
illa. QlucbbiefKincjicSunfeleuebfet imfin|lern/ 
minima (cinulla in tenebris lucet. vfikt Vtfm 
fteiirr bleibet / bem fpriuqen t>ie f^nnfen niebt ini 

(Bejtd)t/ procul j Jove , proeul a fulminc. ^un< 

f en aufHflfen / fufflare cinercs , ansleKbcn / ex- 
cingvere. ©ie gmiFen glimmen irnber ber 51fd)e/ 

ignisfubcincTcglifcit. ^rieg^fimfcil/ foncillx 

belli. 93er|lanbr$funfen/ingcnii. ^menbfun« 
fen/ vinutis. 9<eibfiinfcn/ mvidi». g^nrjfiii 
fen/ nuenmencairae. §unfertüuHiici/«rhomo 
argutus , callidus. (£5 ijt ein 2aufi ntfunf e/ miU 
lc artifcx eft, verfunsfimus , vaferrimuseft. 
$HllHein /f»jq 1 dim. fcintillula Sc funuüa. tBanft 

^iobannesfünFlein / lampyn», cicindcla. vis 4 
i\ nicht 



583 



Su 



584 



llkftt eilt gftnf lein ivirmln-rjuffif bco iOm/ ne 
mica humanitatis ci iupcreft , a mitcricordiä 
plane dcrclidus cft\ in gmiFIcill Oerbrennet 
Oft (inctl gaitjen 53alb7 cx parvo iaitio nuxima 
far^c mala excitantur. ^ 

f unfcR/ S^glHiFciCn/ fcinrillar«, fplcndcrc, fulgo 
rem ederc. 30} it ben Singen fiinfclcn / aeucre 
in aliqvem oculos. JDic üternen fimfeln/ ftel- 
k« fcintilbnr. fuiiFclr / bajj einem tariere, 
fdpt »ergebt/ fulgor pcrcdlit oculos. <£$* ijl 
nicht alles CHclD' loa* rnnfelt/ aurea necredas, 

qvaecunqve meckere ccrnis. ©06 f tllltcf / &OC 

placcc, oculos ferit. 
Junfdling/ Oie/ fplcndor, fulgor, niror, candor, 

Uem : efeganria, pulchrieudo, pompa. 
§linf ld)t/ fünf dnb/ mA). & adv. fplendidus, nitidus, 

fulgidus, corufeus, 13 : dare, lucidc, luculcnccr, 

fptendide 

SfcnFeln / ctfgnnfern / Um avod SunMn/ B gwn» 
Fetiing/ fiimt e ruitQ/ Um <pW ^unf düng. lu 
3iniFclicT)t / ^günferiebt / Uem pi ^unfidjr. 
Pük £ltnfen fc> $UnJ eren /uprä , yv* «/»um s 1 

rifffi cumhif funt. 
'^Üt / prffof.folum accufativimrtgfns, cum econtrk 

53 / 1 V0 ^ u ** m ' Mctl f^ vum "todo , «10- 
do abuttvtm admittat. l'ix, pro, ante, ob. £)it$" 
ift für lliul) / Ii pro mc cd. ^HV l,u & ^ c 
€Dt ciiuii / pro mcmeisqvc. (£in;m für fingen 
flMllincn/ in confpeftum alicujus venire. (£ö ift 
VIT Üilßcn/ non: föt 2U»Cjen/ palam , in propa- 
uiio eft. Sorot 3*br' U*ß . vorfcem^arjr/ 
ante annum , anno pncterlapsö. 33or £agCi 
ante diluculumjuccfccnte die. Borbet gautf/ 
in duello. gnjj für gtl§ / fcnfim . pederenttm, 
■edatim. «Bortfgieber/^ftirtfgieber/ contra 
tcbr'cm. SBiMT breoeit Sagen/ nudms terriut, die 
tertioabhinc. 23or Ctr Ärrtfcf n / protemplis. 

58er ©Oft nnb Den $frnfd>(n / coram Dio ft 

hominibu». SSorm 21ngc|icbt / ante factem. 
gür* Stagejtöt / «n afpeaum. gfir einen Jag/ 
m diem öor einem Jag/ heri, uno dieabhinc. 
(finen für einen Starre n baltcn / pro ridiculo ac 
dclcAamento aliqvcm putare. Star andern/ 
anrcaJios, praealitt, praeter casteros. gftr an* 
bere/ pofth.ibitrs ceteris, princtpaliter, maximc, 
cumprimi«. ^ gili" •?! !••,•• r; coram, pr*rem, ob 
•culos. güt vlllfleit Drtben / habere in confpe- 
ftu. €r bat mld) »or ien / mc fibi habet pro- 
' pofitum, in ocuÜi mc jjetit , colic, venerum r, 



Sunt ehMtt compofita k TOot ö' ^Ör / f tx confundi 
netjveunt , fic dico : ^afnr & DaPOr / pro hoe, in 



vicem ejus rei. Srd non dico : Q 



betör/ cum mtximc. Su dico: J^)in;üro/ poft 
hinc; non : ^tttvor/ nec ^iltvoro. U* 0(lll>rr/ 
praemitrendo, preeipue , imprimis. Qillrpr/ 
enram maxime. ^eoor/ anteqvam, priusqram. 
jpiebrVOr /olim, remporcanriqvöt nuper. Tupe- 
rforibus temponbus. 3 nr-or a ntc, pr*. olim. 
ftOtbtt / fcrtbUur cum $ / Mit fit k Vct f cum 
Mtifve & ädbuc hodii in Behii & SaxmiM fer\) 
faihijoltat. fjorber tfi adjttl. dicitur d am X>tt 

gr}rt*cre. gerberer / gorbefler/ S^^6ri\rer/ 

grJrbeftCT/ primus, prior, antecedens, prima- 
rrus, primipiluf , dignior, pra?ftan<, egregius» 

eximius. «rr if! aöeraal ber förbere f^rbrr» 

ftf im <?Pfd/ antefignanus femper eft dr vcxil- 
iifer , aucior eV primanu«. 5!lft>ürberen / majo- 
res , antecdlbres , patres noftri. ©er förberfie 
friegt baö55eflr/ <j*i primas tenet, primasca« 
pit. 

Q3oriß/ »ortcier / »ortae / ttoriew* / ^tc- 

rlor, prior, fupenor, priftinus. üfi?iebertini \\X 

OoricjerSBürbeiKlangert/ priftinamd gnitatem 
conteqvi. 3 n Poriqe jtrnnfbeif fallen/ mmor- 
bum recidere, denuo, de inregro incidere. 34 

»u'u'ufcuii bie vorige Seiten / recordor praeter i- 
tm um ?0t eine oori^c ißnefe / dipenores mc« 

litene. .^ie Vorige Xage/ Ajpcriohbus diebus. 

Surft / i>«r/ viur. gürjlen / utvp* & hodii in 

Sa.xcn. 5Br3r|t. Eß conti ailum k gorbcrft ftu 93or» 

berft/ pfopi. Ftimus , primiccps, dux, pr*(cs, 
Imperator : hod'tc principem , principali ttfl du- 
caü dignitate fulgencem, dtfiznat. Std gurfl 
per rxcr 'doiuam pro Monarchi , tfvalt* J'unt : Im- 
perator« , Cwiares, Reges cV Oomini terrarum 
majeirarem habentes , neminiqve niti Deo 9c 
gladio fubjccli , qvos G*Ui Souvcrains , i. f. Su- 
premos * -vuigb indrpendtntti vocint , fumtur. 
(fin toeifer gür|t / Princep« intelligent , Prü- 
den«, grpmmergtirft/bonus. tapferer ^ürft/ 
magnanimus. OklebOter /eruditus. Unadcbr* 
tenrudu, mdoAus. QJlöbrr/ ftolidus. Vwvvi 
gdcbrter/nimius in Iltens. OUnKfCilter/apenna- 
g.atus. SKegierenber / davum regimmis tenens, 
imperans. ciftlimer / ecclciiaftKUS. $3clt' 

lieber / politicus. Sblntbirfliger gftrft / fangvi- 
nanut princcpi, tyrannut. O^if ,MH'Hctnmi(i 

man (iebniebttfemeiumacben/ cumrnncijnbui 

mm* 



585 gu 

ramiliarirer agcndum non eft. 5Bie Der Aiii'ft 
Iii / fo finö feine .pofleute / qvalii Prince pa , raJcs 
aulicr , qvalis Rex , ralis grex. £)er febonen 1 n t ( 
mib lad>enbcn Junten fou mau nicht trauen / au- 

rac ferenx 6c Principi ridenti non credas. 
5ßubcreofur|f / prineeps neqvitiarum. £ef telfTirft/ 
prineeps paupcrrimiu , extorris - de^pauperatus. 
€i)Urfür(l/ Pnnccps Elcftor . Scpteftivir. f ich 
terfurjt/ prineeps Poetarum, ijvaIh : Homtiui 
Viwlitu* noßertfr Opittut. ehmifuni / five 
Suacubfurtf / virtuofus , honeftatis prineeps. 
Crjfurfl / archidux. griepefurtf / pacificui , pa- 
cis prineeps. (*)f|d)U(bt8fiirÜ/ Dux & major 
familiae. ®Ottesfnr|t / Dux exercitus Dei. 
©ro§fur|l / magnus Dux. Jg)eerfur|t / archi- 
ßrategus, gcneralisfimus , Dux exercitus /Iw 
popuh , ut : Aiofa in eremo * & Grand Vißtr 

^ dwtj t rH / Lucifer. Rimmels» 
furft/ Reftor ecelorum. ^JU3CH&furfl/ prineeps 
juvenilis. 5Com6t>tcnflir|t / Rex feenicus. 
Saienförfl / prineeps Uicus. tmMfurW Dux 
pro vineiie. 8umpcnfur|f / prineeps vilii, con- 
temtus , nullius exifrimationis , imlgbiwonfidr- 
robüis. S&ijenfnrf} / prineeps & pater mcndacii, 
diabolus. Martere l'ffirfl / protomarryr , mmi- 
TumStctf)*mu. $amen$f&rfl/ nomine tantum 
prineeps non rc. Öbtrfürjl/ prineeps fuperior. 
ißfaffctlflirfl / fic nobilu olim apprÜAbant Epifeo- 
pum , <ß rtiam prineeps a Clcncorum nutu de- 
pendens. KePefttrft / prineeps eloqvcnci* , <p>a- 
Iii f totmcflhrnct in Grjtcta & Cicero in Laiio , ttti- 
rUUrt in Germani» tu lern ftttf, tititrt pnffrmta. 
SXficböfurft/ prineeps Imperii. £ef)alf6fnrfl/ 
prineeps verfipelli*. «Sc^altffirft / Trodux, v i 
cariui prineipis , loeum renens , legatus , ^vul- 
go: Vitt- frinerns. *3cbcftl fftrft/ prineeps limu- 
latus , falfus. flCilM rftirfl / archipiraea , Dux 
prxdonum. Äictjetffnrft/ viaor, triumpha- 
tor. ©ierfttrff/ terrarcha. Unprrfurfi.' prin- 
eeps inferior , vafallus prineeps. üStllbft'trft/ 
prineeps fylvaricua, ut : ^crqfurit / montanus. 
qvMltmfr ploriaturQtt R6b«*4l/ $bt\K fillf Dem 

KieTcncjebirej« / w SUefiL SBe^beiffürlt/ 

prineeps fapienriae Dlvinat, ut: Sdhmo; huma- 

m , ut : Pia Co & jtrißoteltt. 
fjürflin /©IC/ prineeps feemi na, domina, bodiett- 

Um Prmcipiffi Dttuffa. gurftleiU/ £66/ .hmw. 

rcgulus, parvus * impotent prineeps. 
Jfuftcn / erearc in prineipem, principali dignitate 

aliqrcm ornarc. JD<r £cn \\\ »jefufftet im. 



Su 586 

Den/ donatus cfl ticulo Prineipis. (Sin (jefurfie* 
(er 9U>t / abbas principali dignicacc corufeans. 
OU'hii ■ififiT @raf/ comes- prineeps , in numc- 
rum Principum reeeptus. 

fturftlitf) / udj. & Adverb, principalis» bafilicus, du« 
calis , item: Principaliter, magnifice. gurfii 
Hd)er ^iMchr püir.p.i. appararus ducali», fplcn» 
didisfimus. gfirfllicber Q3efef)l t referiptum 
prineipis. g ir f Ul t|icr palatium , regia» 

jedes prineipis , bodie Rrfidentia , ^NCftDen». 
^ur|(lid)e piener / palarini , aulici. fturfietl 
feilen §ur((lld)reDen/ prineeps principe digna 
loavatur. €in gurft fi>U gurftliche C*>cDanfeu 
haben / nobslii nobiha decernac. <5«d) §Ül |b 
lid) halten/ exerecre, praeftare prineipem. 

3tir|lenrum/Da6/dueatus,principatus, imperium. 
&a$ lnubirc §ur|ientum im Üanbe / monarchia« 
fumma rerum poteftat. Dil' 1i.<tn; ; hcit höl)d7 
nl- ein 5'ürftcutum galten/ Cipientiam fccptrisA 
foliis anteponerc. 

S»rfl / fcribüur mm ftirft & Sierf! / ut/ 

culmen, pinnaculum , faltigium , it. fupremum, 
maximc confpieuum, avod a Vor/ qvafi 

S&tbitft duatur , duhum tß nullum. Eft enhm 
prior &altiorf*rtdomüf, fcerfurtfc five forbft^ 

\U Zeil ref» Kaufes/ indt ein gefivftcs I>acb , tc- 

clum taAigiatum. 

S6rber<n/ &»ormuüv: gfirteren/ gffÄrbertö' 

rtcüu^a t / promoverc . maturare , adjuvare. 
£>eu gemeinen 9tii$ f^rtrrn / afterre aliqvid ad 
rcmpublkam. <£inrn jii vf hri-n f tfrbcren t pro- 
veherc jliqvemad hohores, digniratem 4rdf> 

cus alicui adjungerc. &ir ^auun^ f6rDern/ 
concoAtonem adjuvare. £en $i)t> ünDem/ 
approperare mortem. 
^prDerer/ Oer / promoror,parronus* evergeres. 
^d) tuitc / er tooUe nefl an' 6er görbercr iMcriiti 
nen fei)tl/ rogo, unlirati mc.c commodare , pro- 
deftc, confulere vclts. ^ mangelt Ull£anti' 
tiem g^rperer/ dux A auclor nobis opus eft. 

SÖrbenina/ Bf fl t k 6 *1 *1 0/ promotio, laudatio 
commendatio , accclerario, maturatio. ^ic 
S^roerunq Der (5arJ>en ifl MfWtfl r propera- 
cio rei maximo ufui nobis cft. (f ? t><irf reiner 
g^rbertnifl/ wenn t>rr «Kann auf i|t/ commenda- 
cione opus cft millä , fi perfona k iptam com- 
mendet. fem glei§ toivb bit AOitrnma aenu«) 
briltaen / labor tuus commoditatem tibi creabit 
ubetrimam. 

Oo lij $txUx> 



$87 Su Ju 588 



görberlid) » Sdrberbar/ ö'^orbcrbaft / «4. # *tv. 

conducibihs , adjuvant , matürans , accclcrans, 
premovcns, y . inaturc, marurate, efKcaciter. 
hinein f6ri>rrlid> feon/ utilirare ftcommodisali- 
qvcm afficcrc. glroad fr»rbrrlid) au£rid)tcn/ 
maturare negotium, S$örberliet)it/ celerrime, 
citisfimc, maturistimc. Üufff rtUtrf örbcrheblie 
Ktnai fartfeQen / omni fcftinatione , ventit re- 
nn ttqvc properere. 

tPxftvbtrn/unum&iJent rÄ cum S&tbettl/ promo- 
vcrc.accclerarc, &mde: 95eft3rt»crer / 95cft>rbe« 

ruw ^cfirDcrm'ip/ bffidrberlidj. ?ttmpenhunr:e 
werben vor cbrlidxn Peutenbeftfrbert / immenti 

• eumulanrur hononbus , viri boni repulfom pa- 
tmnrur. 

50te / & Soreüe / fci«/ trutta. Immerith k La- 
tin€ Variut, deduatur, tjvu nimintm variif rubi- 
cundu maculk in cute confpiciatur. Aitluii Jküur 
h prvrogariva 1 tjvipr* omnibta alik ptfetbus giu- 
dti , exteptd forte Salmone , hhtc prwrrbium ca- 

fthßtm . i&<bt / bmben unb rVru finb bie hefte 

©CT id)fC/ falmoncs , hinnuli * nyroes , five trut- 
rse.fercula nobilisfima. ©le^PrcUfH auf Mail 
flebctl/ truttas colhirä veneta clixare. $}ad)> 
fori' / Crotta rivalis , flurialis. Kranit ©olb 
Oöer fXorfcrc / aurcola , auraca. ©runb OtMt 
trtcbSfVl'C / trutta falmonata. Oeefcre / rrurta 
lacuftris. 6<^R>arv ofcer SBalbforc/ melano- 
pvrus, trutta nigricans. £eich:Vre / trutta pi- 
feinaria. ÖUeijje 3e<re / trutta lucidior in moh- 
tiumri vuli«. 

görebt/ f&rcbten/ gefürchtet/ 

S3rccfen. Scribitur ttiam grirejjfcn / prxt. ^cf) 
fmbre fffrebte/ fdrc&tecc / p«rnc. ©cfbrefjt 
0$Cfikt&f/ metuere, paverc, vereri, nunc 
horrere , hör k Teere , terrcri. £ief) balb }ll tobe 
furzten t timoris magnitudine ftupe ficri A fere 
«xammari. ©ebrant 5TinD fnrd)tet ba$ gelier/ 

infam aduftus enem rimet, pro*». PifcatoriBm 

fapit. CEÖer reent ruht / barf |Td) vor niemanb 
|in dUen neminem metuit innocens. ojr furcht 
fldb »or einem raufd)cnbrn QM.it/ thriorum ^ue. 

fieuhorttm Miorum , ftrepitum timet. (£rfurd)< 
f :r nd) llbe! Vor ihm • ma.e Tibi meruitab eo. €t 
fiirdjrer fiep cor feinem eigenen Debatten/ um- 
braus Aum metuit. «Jjjnn fnrdjtet jtd) MX 
fcfjrcciliebcn DilHcn Uicbtlicb / facile timemui 
ca. qTae formidoloiä funt. ^d) furd)Ce / ber 

£34(cr n>crbe innen roevben/ »mco , ue patcr I 



refeifeat. Milien brd) uub mit «fhrerbietöng 
Hl 1 ehren / Talde xliqvem veren , fumma cum vc- 
ncratione aliqvcm metucre. 

^nr(i)f<r/ l><r/ timidu« , pavens , nonadebeß in vfu ; 
Jed gurtfttfamer / de <p>d ßatm. 

5ur<I)t/ Ö'5P r ^ r/ t>iC/p/ur.c4r.metu$, pavor, 
formtdo 1 timor , horror , trepidatio. 1£bl* 
fureJt)t/»encratio. (Se^cmfurett/ timor fimu- 
latut. >Uei<uHid\- ^lüdlt; metus vanu«. $0» 

MfvrAC / formido mortis. (Jeelenfur eJ)t / (b- 
Ikitudo de aniraa fervanda. hinein RurAt 
in . (bi n / ineutere metum alieui. ^Die ^urept 
leite!' nun / eximerc. Jindx haben / timetc, 
tercri. vriebuiw ine /jurd)t ilnaftiaen/ timo- 
ris cruciacu angi , perceili rimorc 'StMt Surd)t 
erblapen/ pallcrc metu. gurd)t farcnlafen/ 
abjicere timorem. üiebebeejct gurdjt/ res cd 
foliciti plena timoris amor. äUo gurefet/ bfl 
vrd> k im . nw vf efr.m ■ b.iv^lirc, nbitimor, ibi 
pudor, ubi pudor, ibihonor. £itbKrmifd)re 
^nrd)r / timor revcrcntialis. 0)otfe5|*nrdjt/ 
pictas , timor Domini. Unfurdjt / Ol« / fecun- 
tas «confldcntia. 
NüubnV.tn f'nrebti.Miilid) timidus, pavidus, 
diftidcns ,i- :j.ii>. fotnudolosc, timuic. Aliud rfi 
gnrer)tbarE5'5urd)tlid)/ formidabilis, taribi- 
bs. Sltrd)r|\ini |eim *mmo dcmmi.timidum 
cfl'e. ^urd)tfam mad;en/ terrerc. gurd)tfeim 
heuibelii / timideagerc. d)r|\nue haben fem 
(Hlüct }U lU'IOiirteil / timidos fortuna repeUic. 

& i|t furd)tfeimer / als ein J&>afe/ Icporctimi- 
dior cft. ^urdjtfame Jpunbe bellen am meiden/ 
canestimidi Tchcmcntiüs latranc. Uufurcfyt* 
fan / •-' ; ;- expers timoris , vacuus mctu. 

frird)tfamrci t/ oie / Utm qvod £t*rd)t / timiditas, 
ammus pufillus, abjcclus, dcmiHus, infumitat 
animi. gurd)tbtU'feit / autem cd terrefadio, 
tcrribtlitas.formidabilius, horribilitas 1 ftd bete 
mmiit funt Latina. 

Oll' im ehren meruconfici, debilirari.exanimari. 
i&CD äel^erunaen nivdMen mb Diel lerne ab/ 
bajj fir nimmer »icber fro werben / in oppugna- 

tionibusurbium multi adeo ftupcfiunr timore« 
uc animum rccolligcrc nunqvam posfint. QliicT« 
fneebten / ccifrrc a nmcndo , dimntcre metum. 
€r bar lief) an^ejeinrebfet / refpiravit a m<tu, de- 
pofuit timorem. SBefl'ird)ten/ idem qvod £urefr# 
ten. ^eUtMllcbteil conti nnarcmc(um. $<Xi 

fürdjtcn/ idtm yvod abfftre^ wn. 

graii/ 



589 



59o 



Stättf / M"«/ jurisdic'rio crrminalis. f.'/? *6 <w- 

i^w fcodi*r»4 Belg. 55tcfe/ »?urdn. 

enimnonterreat fangymariaijlapotrßaigladti? Ab 
et dem hcrtore ÖJ trrtort ^rül? r/I woiiw üVr _/*crt-, 
^o-t yT - ^ r f ö mentem fenJiutfoomKtt tnteritpU , morbu» 
Bromr/m caducut, commalu, bcrculcus » lunati- 
cus, &uni voce epilepfia , analcpfi» , catalepfit, 
phrcncfu $5" phreniti». 
l^rciÜIld)/ .1 1\ piopr. nmendus, forraidabil>s,fcrox. 

Scculansj [irciMun ivii; Crirninalu. Hincbif 
r<iflliÖ)< jObriCjfcit / magtftratus merum >nv 
penum fru ctiminalcm habcns jucisdidio- 
ncm. 

3 U 6 / Dcr / f hr ' 8W</ P M « V rc t r 'f uktum 
corporis , ^fii onimoha fußinentur & incedunt ; Jed 
wutopbor. multU juk rebiu tribuitur, mt : £ic 

an CStulrn/ 95anfen/ Sifdxn/ SBcttcn/ pede$ fub- 

fclliorum, fcamnorum . menlarum , leftomm. 

55115 tri sfcercjc*/ radix monti«. Sjm) einer i?eu 

Ii fpirula, bafi». §up r/mm r/1 tundamcntum 
rei, menfura, deftgnario, reeula, rcpartiiio. 
9liift>cn alten §up (teilen/ inßftcre rcgulat anti- 

3v.e , juxta rationes anteriore« ftatuere , feeun- 
um vc t crem difpofinonem Judicare. 9> 1 11 
JMiibt in -ivip l a vernce ad calcem. 3» §ujl 
aebeti / pedibuaire 3u fi»B eingreifen/ ©See 
(d)lafltn/ pedibut praeliari. §U ^llp Dielten/ pc- 
deftria ftipendia »acerc. (£v ift lina. &lt ce- 
ler, expedituseft pcdibus. <Rtd)t wcl jll AUfl/ 
parüm pedibut valcre. (Sitten ffi 5tiB (ÄW 
abjicere , profternere , projicere Ic ad pedetalU 
<uju». (Einen un&er Die mipr treten / coneal- 
care, protercre aliqvcm. 3>epcr mit Den ^«(ien 
oW mit Der 3iinocn ftr etlichem/ faciu« eft pedibut, 
ovam lingv ä »ab). €r hat Den eine a 5^115 feften 
im CSrabC / altemmpcdem in cymba Charontit 
habet, fttif ftir 5mj/ pedetentim. £>cn gujt 
am* fcanb feiert/ tangere provinciaro. tr iff) »uir 
Die ftnic matten/ pedet proferre. 21uf frifdjcm 
gilt?/ c veftigiö. t)«e gugC tinfprcd)(n/ m f ugam 
fc conjicere. 91uf Dem ftUßC tiü d) ein 11 / vc Ai- 
gin coiiic] vi. 

flrpfu$/Ävr2)rutrnfu§/ P«» r>ru»d*» fignum Py. 

thagoricum 

f u p/ nudipet,difcalceatu». $enfllB t arteonifia. 
5?luifllS / aeeipiter fttllarii . falco coerulcuc, 
eyanopus 95rettfii6/ /»w ^ladH'uB/ plancui, 
panü, palmipo. Ärrpfuj/ tnpm ^ u.pct, 



| chjrtropns , ollae fwfrcnucttlum s S'ßistc* eii*m 
äpptlbmtZxtbt. ©jufefuf/ pc$an(ennut ©eig» 
fuß / vedu lerrcui. J^anenfup/ ranuncului t 
planta. J^afcnfllf lagopus. Jf)ornfup/comi- 
pe». (ÜlBftlp/ lcnipcs,moll>gradut, 4/uiieitt 
üx t|caänc\cr ßleBtiarius.pcnculifta. Ävd)^ 
oDervrd)lcnfeitiip/alier6pcdcvarus. i^rumnw 

f:if; loripet , diftortis cruribus , myfcelu*. .V fit 
bcitfllB/ planta, lycopodium, mufcuiterrcftris, 
rCl^Btllß 1 '^ «l v >ni pedes anteriores & poftenorc*. 
SdUbenfllp/ planta, gctann genut. ii|'d)!l^ 

pet menfx. v^djlnrffiip/ atta. Cdjrüitrjfu)/ 
mclampus. (?culcnfllp/ bafii columnae. SBolf£> 
HIB, lycopodium, fpica Celtica. 2£olknfujr 
laocus pcii de qvo prov. DiHratt lanms babtnt pe- 
dti , wenn v^<Dtt (trafen veül/fb u*ucht tßr 
trollen c Öoefcn an. 3ebnftl§ / decempeda. 
3if tjenf IIP / v c a 1 s ferreus. SippcrrtlÜ / podagri- 
eus. 3n?ei)fllß/bipe«. 

AUHliiii 005/ dimin. parva» pet.pediculos, pc> 
diolus , pedufculus. J^afenfttple / pedioli lepo- 
rini. 

Sljtl / »Kfu§e< / propr. pede prehendere , pereipe- 
ic , cognofeere » metaphar. autem : Nitt, confi- 
dere ♦ fufteniari re aliqva. CDiAU füll ntd)t %<> 
tviS Dafituf ftlpXil / nimium huic rei non eft ti- 
dendum , non poteft aliqvis eö ptcL Ülllf &£)U 
iti Üüortfan man aUc 9 t\t ft eher fupen/ Tccurcin 

«croo Divmo (pes noftra ponitur. Cornnpofita 

ejm : «üiinupcn i tünfupen / Srouffofes / idm 

ifvcd ßmpUx ß^nificattt , niti , tu fr er. rare fc » iulci- 
r 1 , ailjumc tuo fubic var 1 , pedem figerc , funda. 
menta jacerc. 

3'lt;iT/ Der / pedem figen», conrtden«, fperant, 
praefldium in realiqvä collocani , fidc dt adju- 
meuto aiterius niten», ftrmamentum de refu- 
gium in alicjva re ponens : qy* ttiam in faminmo 
gmrreajplicari poßttnt aJ : gUßiTil!/ t>it, 

^uiiimit.' Die/ fun^atnentum,fpef,fiducia,confi- 
Uq, ftrmamentum , Htm reguia, -vuho : irguldti- 
vmm, QaUict: Reglement &mrfiirtl. 

8ttf Hj /ajj.& adv. pedulis, pedahs, <px>d ptdv tmüu 
menfuram contmet , ttem pedea , pedibut , tn/lzl : 
fer pedu. J^ufuPia/ excalceatus. $rritfn|üj/ 
plancus. 2)rcofH§ia / tribuipedibu« conftant. 

J^unber (fu§ia / ccntipeda. 93ierf6§igy q*adm- 

pe«. itbwivm 1 dcccm p^ 1 "«- ■Wnp'fty 

duuniur eqvi, irvorutn aUiot eßungula & infignii 
utvitae ftdk , altipcdes : Qvibm duttm p'.unon- 

fr* 



59i 



©a 



©a 



592 



tra fe habtnt , dicuntur Wdfrfujig / planipedes.l agrij>pa. giiBlinfl* / adv. autem idem valrt, 
£an§fH§itj/pedo,longip«t. tfriimnifHfiia/va-l *u£uf] > pedibus. 

^iinafiiji'j / Icnipc«, (St$nellfu|jit}/ ccle- {^ufte / fcie/ navi» fpeculatoria , cxploratoria. 



rus. 



npe*. catafcopium, myoparo • alias ein Öpibif^'fTs 

gllfjUlKV t>«T/ £5* 3ft§ling< / propr. dicitur de j 4iigKror f/e 4 £tf# / fwäßtpiffmrfubfißti fori Ja. 

infantibtu , f vi pfirtw «ignuntur , non capite : ob- xa ö* fcopulos circ* crrpiauim , ut ei attentiiu 

ßetricti appeüant : ifcine unrMtfollcrjC Geburt/ 1 /romu* /^cw/*ri f a/jil nav« / » anyuntu. 




o&ara Gcrmanorum licera , ingen- 
tcm aflinicarcm Habens cum <£/ Vifv 
6t St I >t* » ut promifeue fcribanc : 
©lodc & fflotfe) ©Utf4c*#lirf4K/ $illig * 
QjlUid) / 3?ettt * 5)(tf. Mutatur triam fiepe in 
3/ ut; ^^©fl^^^CIl&föircn: rarö du- 
plicaturin: (£g,4,C / Slrtrtije !C. Amer/i/ii 1 
* it (<■ :c ut (£(); ante a /0 4t u autem aliqvantö 
rc nullius , qvam \ . fonat. 

©ab / ©ae/ Belg, ©at/ tfifl* füm- Fo- 
ramen , fbramentum , & c\ vamvis anguftiam 
ftu rem arclam , itrm contignationem , januam, 
£5* portam } mbii autem prtttrea : Tabernam 
fignificat, ubi meret* venalei funt, alias ©afrclll 
pfur. ©jt*en. ©ab Ö* ©abfn" nobU qvoqve eß 
arm an um. promtuanum , Ö* @4t>Ctl / tabulata, 

Totaria. € 1 n .Cu ii« t>on breoen ©fa c n / Soften/ 

oOCC Vr CPttiverf eil / domus trium contignatio- 
num , triftega. ©Äbetl in ©djjiffcn/ tabulata 
»avium. gleifd^abcn/canurium. 2irKtut)> 
gaben / pharmacopolium. ©< ivur yUCU'ii / of- 
ficina aromataria t aromatopolium. Ob|ta>1<' 
Den / oporotheca. Such . öfter ^CHggabW / ta- 
berna > ubi panrti Sc lintea vcnalia Amt. A ©ii 
btm/ taberna, r/l ©<$bcmcr/ Ölt/ operarius, 
' munieipium inhabitam abiqve jure Civitatis de 
tlneanimodomiciliumibi contrahendo 

Silber / tXT / fepes • non adei in ufu hodieeß , cum 
pro eb eilt SrtUlt dicamm : Communiut etiamferi- 
bitur ©aitCT / dathrum , ^©It tCT ßve ©<0.ittfr/ 
cjathri , clathra , tranfenna. (gcbufägatfCT / Ca- 
taracta * porta penftlit. (f ifer» ©ittCC / /xt <• 
0>;-li r :c v / clathrum ex ferro , cancclli ferrei. 

atqitttr/ reticulum ferrcum. gcttjicrgittcT 
Vor ©cfAnqnuf cn/ obex datbratus. 

@itf <Ti1 / ^preqvrTttiur^ßcx^itt(Xn dathrare , re- 
ticularc. $Ctt\Ut mit <£lf(R öfter ^>0l} VOM ;r • 
tevt / feneftrae tcr.16 out matcrift dacbxatse. 



Zw^i aSergiffcrtc ßve^ititx gücfrn / afpicere 

per fencftrcllas , per cancclloi Auf rimasfpccu* 

Iatorias. 

1&'tttCTi<i)t/aJi. &adv. idrmqvod X>* rgtttfrt / cta- 
thratus, canccllatut, Ö'.- canceilatim. ©ittCTK^I 
gfnjkr / feneftra clathrata. 

Ö50t><n / aninjvum ; bodu ©rttlf 11 / Ö" Br/^. ©0< 
tern/ placcrcaflbciare.cogerCtaggregare, in 
unum locum colligcrc. Hinc Beiga dicunt : 
SBcrtjoftcrn/ eongregare , convocare. -Berga» 
Dtruiig/ cacnmtrcqvcnria, congrcgatio. ©a* 
brr «ufern sfe iMi/rf focium £y una al tc ©aDcr/ 
omnia conjtmc*hm > yvoi ©aöf r tttam J'crtbunt 
demtoperS*imvIocent>f ©atr/ undenoßnim(&&Xt 
de ovb infra Ju6 loci. ©0t((lt igitur adbtU mbit 
[ignificat : Confociare , paria conjugare. (£f 
mattet |'id)/ aptat» confcntancumcft. (£[Iid?e 
Xicrc aatten (icJ) / tvic oic 33? ciiidjcn / bruta qvx- 
dam fociantur invicem non t'ccus, achomincs. 
©il(((n eitam nonnunqvam : Formarc, confor- 
mare , figurare potrß exponi. £in Kaufmann 
mu§ Mc ©uter nad) otm 9Rarf i gatten / mexca- 
torem oportet cligerc pannos pro raüonc fori. 
Ter 2Ralcr gattcr feiu ©ema^c auf t>aä Ori< 
ailtät/ pictor cxcmplum fuum prototypo coa- 
Format. 

0)ClttUng / tit/ primarib confociationem , foda- 
littum, conjunftioncm , drinde propagattonem 
beneficio coitionii ipfamqve vencrem de coi- 
tum»porroformam , qvalitatem» genus, & ie- 
mum farraginem ac varietatem qvandam de- 
fignat. (£incrlit> ©attiillg un,ul % e nerit 

pifee«. tyilcrbanl) ©artuiit] i5ud}cr / libn varii 
argumcnti. QlnWrr DtiflUlOji» ©attumj / alia 
qusdem gencrii. 91uf Die alte ©attunaf/ pri- 

fco cx morc (Eine neue ©arruna, im schrei« 
ben gdCI Ud;ftl / nev« litaarum charaAere 
uti. 

©attiü)*/ 



593 ©a ©a 594 



®ntti<f)V&®&t\i<h/*dj ccnvcmrns, refrondens, 
congruens , dccent ,aptnt , accommo Ja tut, ap- 
pofitus, it. deccnter»Gongnienccr t apte,appo- 
fitc, commodi. £3 fdjkh't |id) über Cic magen 
qdtlicf) / pcrcommo Je qvadrat , aecoramodatis- 
um um clrad hanc rem. 

$5egflttcn/ in confvetudincmTcnire, canjun^l o- 
oem conciliare, applicarefe adaliqvcm (Eid) 
bc gatf cn / eoire .coojungi , mifceri. Q\< £tiu 
ben wellen ji$ nidjt lu-.^urcn / columbui abhor- 
r er , fugit focietarem coiumbae » conff etndinem 
cum ei habere reeufae S&cgathlfti) / t>i< / con- 
IVcrudo. veneria »cohabitanoconjugalis.. Indt 
rtiam diotur «in <£j)($attt I canjux. <0AU mim 
eflfixüa. 

3ufammtngaftcll/ commodare , aecommodarc, 
par pari jüngere » Ö* fraierts idtm valtt qvoJ 
Regatten. 

©(UtCrn / Prepr. per tranfennam ftrictim pei-fpi- 
c er c , per feneftram cancellacam feu reticulacam 
aliqvid obfervare. Detr.it idem tflqvod obier 
vijc , ferutan , mdagarc, intvftigare» Ey maxi- 
rar m cvmfofitii tltganter ufitrpAtur. 

(Sattcrung/Dif/ obfcrvatio-i mdagatiosperferu- 
catio, inveftigario. I&attttttautrmeßcruiofut 
obter varor , fpeculaior , infidiator. 

&rauf<jatteTO / fariimintuen , per cancellos*ri. 
mai clathratas fpe&are, clanculum conccmplari» 
oculis interna luftratc , obtueura in aliqvam 
rem figere. €r qattert Darauf/ Jute ein SÖoael 
cuf fcte 3<U5 / cur. ose oculis rem profcqvuur, ur 
parasnucem. 

Cfraaftern/ ex infidü« aliqvid tenere, confeqvi, 
aftute infiliendo aifcqvi, cognofccre diftmfte 
per rimulas. £r bat et qleiefmn'l feinem SBunfd) 
nad) erqatferf/ von tandem compoi latenter 
fafhit cO. <£x |>ar ergattert/ »a$ man triDer ibn 
gcfdjmietff / aueuparu» eft ex infidiii machi- 
nationa omnet , qv» contra cum intenra- 
bannrr. 

tßad?d,atfeni/ acutisfimfcindagaTe, mirum in mo- 
dum perveftigare. & batmit fwrt>erbarer©ci 
fd)icfticf>frif Der 33erritereu nat&geaartert/ la- 
rxmem conjurarionem fingulan Providentia 
deprebendiederexir, fubodoratuseft. 

8a y &qvunu clamor tnßrum , gingrir«, gloc 1 ra- 
re, fid Taue fetibitur: Sonmint/yam rnjm ! 
fleleit/ nonnunqyxm ($MKH/ nomunqvani ©ti< I 



fen / 85" ©d ffll rflutindt Hümt pronanciatut 
(ßioaqeu : Wm»c yjr i/^wor ««dfur &ct (Hljna/ 
gingritus. / n :<m ($iQagetl accuraims afinivox 

tft , ö rudere txumdur. @iqaQ ffcrrocn /Ibfe 
be$ 5Rniler5 €fe|/ edere ruduum inftar a£ni 
moluotum. I^c^'B^tV.Mef Wa-ia* 
fet/ anfer ftrepic v£i fiM »rciVr qaijfe» iu vi 
i^Dcl' teqen? p'oi». aeqvc natarekir, neqvc lice« 
rat i 1. r. Homo muüm prttit tß , emnium rertm 
igturus , ö* jvi nrf, je • ntq.fi/ot akrt novit. © II 

toeod roeDcr ^iiji noeö (&ao,6 uaroon / haue rem 
aon capis , non iotclligis , nibii unqram bac, de 
de re didtcifti, nr gr^qniHtm. 
(£tifen / friocuetre , ab hoc anferum ßrrfitu diotur 
■JVi©dfeo rliitm ftgmficat acute 9 minute loarf. 
SUer fldfetfo kaufen? Qytiefrhomo, qvicam 
impu Jen ter torrs garrit ßve damitat ? 
©dcOSCn / Ö* ^dreil / gaÜmaivmeß, glocitar?. 

gloeir«. ©ie ^»ftner ren n>o! / ober jie leaei 
nid)t/ clamitam, fed non ova partum, prov. eon- 
xordat cum iü6 Vox cd, praetereaqTC nihil, 
©ef fen/ i» /Jvc« naufearc tfl, &drnaufta*tiuM Ja- 
mtu dicitur, cum vomäant fjy vomunt, 
£df er, 0(r / garto, dica x , loq vax ; fKminM Autm 
loqvacula wcatur: itmi&äU/ qvod voeahu- 
lumporri tramferiur aJ gracnlum out monedu- 
lam avtnu qv*. vocatur : Qi&h/aut Qä)fUC$tlft. 

! Uferen/ öärun«)/ We/yoaeOÄfen/ garruiua«, 

loqvacuas.ioani« profluentia lingv«. (E^iÜ 
eine btojitf ißcibenidferen/ tuivihtia funt, ple- 
ax fudlitatis, nugz ex muliercularum tabtdii 
ort*, gftiin miiB fid) an aüe @äfera>en r.idu 
febrcil/ non ad qvaccunqve fcurrilia di£ta re- 
(pondenduraeft. 

©ififeb / ©dferifd^ / *dn8.& Ahrrb. multilo. 

qvus i vawi ioqvus , loculejns , verbofu» , frivo- 
lui 1 y. - loqvaciter , nu«»aione , verböte. Du«- 

<«rrti/r«i ©dfruWtia#(Sdflcrifd). 
Ö5f f ffC / S«r/ vomitor , naufeator. Iwi«- Ml CkF» 
fllHg/ tomuio, vomitus, naufea, y^cffidjt/ 
«i/. vomitorius , naufeoAw, k w»M CXfef fert/ »0- 
me rr , wmitare , y W »p/ß fon6fattum rß. 
©Ol^en ^ montdularum <£gaüm*rtm vox , & idtm 
fiW<0tfen#0a3en»/S loc,tare • frinculire, 
acute clamare , y mrfapf; «»arrite , blatirc, Warf 
tcrare. StA ©a^qcn r /m, f j? ^ ivi^ifpcfen / baU 
butire , hjcfitarclirigYa. 
(3i\r}( l Vi* I feemina acute loqvens , licgvix , va» 
ni 1 loq v« , inaniloq va , verbofa , latrans. 

9; p ©4fiei 



595 



596 



Ü'r PtfO/ OÜ/glooucio, fucilicat, ftultiloqven- 
U* >idemqwd(Bk£iitCf. Et ©ü(Jld)t/ id.fvod 
GJdEifdi. 

jftl fCU 1 f ß al> fcof <B*&n &<Bhttn five <B4ff«v 

pt oprit corvorum vox , noiant : crocire & croci- 
tacc. Goaren auttm &Qt><tFfctl ranarumeß , co- 
axare, Ainc no«. wi.öae&arenÖ Goaren /f" 
ÖOaFfcit / craci(us,croCica<io&coaxaiio. 
©(IjCttCn / qvod Cialli Gazettu etiam dicunt , noi 
Scitancjen/ rdationcs, nova nuncia, qvinab 
boc verbo <!5rtf)<rl deducamtu t impnart nobif r.e- 
Mvimtu ,poßqvam nova ißa nuncia plexurnft inepti* 
maximal , nugamerd , £5 fabula tjft folent, 

©ifm/ @icfe«n ejtudemfoni rß,& gaüwa- 
rum putiu proprio competit , Laune : pipillarc, .S t i 
&paßirum vox rß fritinnirc. Hwc affine eß: 

cachinnari, effusede 
cum fonö ndere : ro<&t>A8©acJ)elri/cachinnus > 
cachionatio, y : £in ©ad) der / cachinno, 
•tu üi^rmtftjf tremulos nast cnfbante ctchinnoi. 
Cül C?3v-tf)cl:i auffd)logca / cachinnum fuftol- 
lcrc 

föäi/gälcr/ qalctfcr/^a. E r@clb/ 

gelber / (jelbtjrer/ lutcut, flamt, giivut. 

Scribunt nonnuüi tÜM ©eel / 63" @>cf)| / ^w- 

Sltx tt nunqyampionvnciatur , ut t apertum fl\ 
}a$@4le/ /»«©dbe im<&>/ luteum, tirclius 
ed. ©elbe Kuben/ carotta. ©elbefucJjt/ iücr 
ruf , morbus regius. (£r Mi'iu'f i\:m\ ,1 i 1 t ©e< 
f{d)t facie» ein« lutcola eft,. liver» ©laugelb; 
lividut. V^lcuh \flbf/ x.uuhus, fdbflavus. <£r£> 
« c 1 b c / »neut. ©rttngetbe / prafinus , galbut. 
©olbgelbe / aureui. ©olbgclbc -öare haben/ 
carfaricmaurcam alere. .p« wa.U'lbc • rnelleut. 
j Cef ff rgelbe / Juccolus. (Safrangelbe / cro- 
ccu* 1 crocinui. Sd)HMriaclbe/ ravus, luridus. 

cf?^tirlbc / cereu«. ©eftroefelgelbe / fuNus. 
Kof cVit ©raungi Ibc / rufut. ^ 1 trnif naclbc- 
cicrinui. ©fl*l fcon/ fiavere. ©<H macf)en/ rufä- 
r c . Eß etiam terra- lutea nativa t ova dicitur f&tXty 
fl^l Ö'vlcfcro^f / ochr», ochra racWi«/«i plumw 
baria > wcator 3Mct)<ia~ f. SXcil?q4l ./ Undaraca. 
(?U'lbld)f ■ fla vc ftens, lutco! U5. 

tMcn / fTavefcCTc , fTavcre. ©rr ©afrair adlet 

nldjt iwf / crocui iffe non facis rufat. ^( feft^ 

m to< jf ranFcti gctwfrn (tnl> / U mrbr galen jic/ 
qvö pulchriores ?cgroti fucrunr , eö magii fla* 
Tfbc , cö Uuidiotc» fiuac tyhlm dmtur eti*m 



(Selben E5 ©ilb« 11. edw $&tibe (inb gan} »tf» 
gilbet/ manus ejus lurorc intcä« Ainr» 

etfhma/ ©dbuoa/ ©abung / We/ color luteut, 

flavus, gilfui, furor. Uem rß ©(Jliijf city ÖT©cl» 
bicjfeiL 

©aü/ @oöc/ we/ p/«r. ©aaen/ 

bi ! 1$. cholcra. Dicitur k ^.Jl/ p; eptt 1 colorem ru~ 

funu (£c$toarjc©an</atrabili». © ( lb«©aHf/ 
flava bili«. gifc^g.lOc/ &1 pifeium. ^»ointlt 
gallC / <cl gallinarura. SBa^ta^IIe *utem Jui- 
tur venä aqv» w/ puteL SB.'BergaU etum tß 
cxcrefccncia in modiuo vcticula; , humorcalb» 
ft aqvofo rc plcrac , palpcbcit adnata. Detter» 
gall/ repetcusfio iridis, ^nf juiibuiuj ber ©alle/ 
cholcra. Überlauf ber ©aDe/ cffcrvcfccncia bi- 

lis. SjcO\.lu'leil'*tnber. bilisicdundar. F»a- 

verb. t>i( ©aBc ifl tbtn uberadaufen/ Uem eß m t 
Ad iram coramovetur. JponiB im SRllBtXY 
©aü ilir Jg)crjcn./ mefia orc, fcl in cordc. 
bat Feine ©alle bco fid> / int exper», micis * 

manfvciiw cft. ©all etiam pro ipja anuriiudinc 

poni fiiec. Unfcr Keben ift mebreneeite mit ©alle 
Verbittert/ vieahomiaum plus Aloe» , qvam 
mellishabcr. 
©allen / -verb, rarum eß, fiomfiuou : amarefeere 4 
amarulenrum faecre. jben ^tfc^ galltn eß cx- 
entcrarc pifeem at^ fcl cxcraherc Vergället/ 
iracundus t amarutv 
©allung / T)it i poek.eßydenotam : amaritiem , iram 

«c irat eScrvcfcentiamv 
©tiüig / ©aUifcfr/ 6^ ©a Deftig/ adj. fcllcu* , bilio- 
Ait» amarulcnrut, iratut. Rauben [\nt> md)t 
gallig / columbsc feile carenr. 

^5(llbd!T/ Cer / galBanum , gummi ocToratum» 
Syriacum , kfiavedirte fi non diäum, nobif tarnen 

fic Kceptum ar mlelltBum. 

©olime / ©allerer; &®a[lxtt/ 

I latum, oxrgarum , a coloreßavo itidem diHum. 
^alb^gaHerte/ gclatina vimlina. (Bdjirdn^ 
gallerte / gclatina feilla.. 

©aümeO/ We l a eHr cadmea, nil album» 
pompholyx , tucia. Ca4tme£n*mq i orifbaJcuM& 

aha metalia tinguntur, 

©all/ X>tt I piur.car. Tbnut arutisAmut , plan. 

gor,clamorv Intieeß: gmibengall/ plaufut 
darus, jubilUm r 6? : SRttc^ttgaO / philomda, 
aedon , acredula, qvod ncHu canttt. (Seegall/ 
gavualb-, ^teinflaU/ unnunculu»«w. Sed& 

Quito 



597 



65a 



G>a 



598 



(gtciltijafl / morbtu rß tfxnrum. (Einen grojjcn 
CS.i 11 ruh» / cxdamaxe , ciacisfimc clamarc , tol- 
lere vocem. 

©allen/ Öf ©eilen/ ejulare, <rociferari, clami ra- 
re, implcrc clamoribus aurai , tinnire. <Jd)reD' 
tW i' a i: (inem t>iC Oren gellen /damirare , ut au- 
res tinnianc. Compoßtum rß : ÜPiclWiJCÜt.'n/ rc- 
fonarc , rcfultare , reboa re , rebotnbirc. 

@fD/ *«x/c*5BicbergaJl/ tf-S* da» ©eilen/ fo- 
nut rcfultans , Echo ! tox refona , clamor r e fo - 
rub .hs. Dicitur etiam Da* ©alm / repercutfio 
vocis. 

©almen / &®t\mtn/ iav« jw awun/rc 

fonarecum ftiep tu. 

©aßic&t / ©almldäc/ tf@<üi*f i*Jj : &äJv. rdo- 

nabilis, reConus, fonorus , fonabibs, cum l'o- 
norc acutiiAmo, cum fonorefuhanu. 

©dlliOrt) / Dl</ (/I grnut tantionit ad faltum compo- 
fitr , chorca lepida , tripudium agüius , a <&aI\ 
fenoacuta. ®a\Li&rb etiam efladje8.\3UUi,hi\i- 
ris, ad faltandum habilts , compoficus. €me 
©alliarD Mnjcn/ tnpudiarc, /alcarcaJxncflfu- 
ram illius chorcac. 



©aum / Der '(>.(!.) tum , f.uicrs , oritmtfriorffffu- 
prrtor pars coneava , mnvd maxtme fenftu gv flatus 
rß. Goth. ©um / 8» fine dubio rß ab hoc ©am / de- 
liciat, Ufa via, cum luxta prlmaitb gula mjerviat. 
©aillllttl / lüere , vcibis parecre. otiofum die, in- 
anibuscogicatiombus&mcdirationibus ineptis 
occupatum efle. //. domum cuftodire. 

föauiucr / o« / & Di« ©aumerin / <ufto$ , m* & 

©11111111111*1 / Die/ cuflodia, confervatio,* ofeitan- 
<ia , cum qvk tatet atqvefibi in otio dornt pläcet. 

©fltl / gällCn / firibitur etiam )hm I (cd re. 
tenbus erat gönnen gaunen/fopri*e/!ofcira- 
r i , hiare t <um maxiüd infrrioru ,proptrr ftirituvm 
vaporrum in mujculh tonltMtum , dedueuntur. Ale- 
tapb. pigere, torpere , dcfidcm.rardum & igna- 
vum die» ut ofataniu folrni , qvifomnum Juvm 
nunqvam edormijcunt , J'rd petprtub pandieulantur 
fcf ofatant. (Sailen ahA dialtüi rffertur ©ie* 
Tien / undr ©tenfncrjt / ofeedo. Srd hoc uidttut 
eßr a (Bityen / qvod patrt expbrafi : £) je Alumni 

ofencii/«. t. geben auf »on&cr (gönne/ Horum 

folia ad folem ofeitant. 



Orflei / dü / ff«r. Orßctn / tfrödi/,©*«" i ST 7 ° rc » tator ' pi«i« for^, , defid,«, 

»»eil fte m Di« <Pr«n cj«n«i/ fcJcprr ift^mr ot.o d^uem, pandiculan»,^©iener. 
Gr^m^. OrganXpnevmaticum. ^Aoc m.nov ofc.tat.o , h.atu. om. //..gnavuaf^ 
^Or4ani!i/D«%rganicu«,OTgan«riu,. Ä f?" t,a fflTÄT« : 

Ql|Ur^er Ü>r<)el/ //w<!>rcjelregi|lcr/plcuriri- ©dmd)f/c^ gdneno/ «ij. ofcirani. f< otiofui, m- 
dc«rcgul». Älamrin ber öra/l/ ^w<I>rej«U| er$,fcgni«,dcfes,focor$,pandiculanf,Ö'«i». 
X \.TVIX I manubria epironiorum t fru q>iftomio- 1 ofcttantCT , ouosc , lenre , ignavi t er. 
rum. Orgelpfeifen/ fiftulaeotgani mufici. Od ©Hllö / tit/ plw. ©fitlft / occa , anfer. Olim 



aeln machen / fabrcfaccrc Organa pnevmatica 

$luf Der £)rgel fefclaqen / pulüre organa. £>r» 
gelraacjjer/ organopaui. Orgelfpieler/ Or» 
adifl / organadu*. Orgeln id. rß qvod Ocgel* 
(pielen/ organaxu Or^elliniV Di« / canrus i ri 
1 uius organi mufici. OradiCDt / ti/- 8^ a^v. ad 
modtun td fonum organi. Orgel t r ; r tu tol- 
les dilatare. Orgeltre(er / a/ia^ juifant/ Der/ 
manubria follium calcans, vulgbcakttor. 

@ö!Tl / Ol«/ antujfh lufus, deliciae. >fng/i> ©di 
me aibwr fcoi»e lufus dicitur. ©amelicf) Ji'.'em 
lafcivus, & advrrb. petulantex. ©amelicfyfdt/ 
lafcivia. ©amelic^en <ti*m rß gernma : huja, 
charcedonitu. sliks 0pctf |tcm A ©am >ß 
2&reUtigom / Tponfus , qxafi lufut £y driieit nerv* 
nvptt, Cfottiann müh antupft ntatitum, notabat* 



föep/ @n(e/ ©anfe* ^»/«- tttam 0awri i« 

Svrvii , vocatur. In Tluhngii ©ani/ Jiifi/« r 
Y£uf< / tfaVulclrVti*^ SJaum^anÖ / anas ar- 
borea, anfer arboteus, ft4i, ut ertditum rß , <w 
trboribw naßtrttur. 5&ranlH}an$ / anfec peclo- 
r« amhracino. ©rauaan^ / anfer cincreus ma- 
jor. Magere öani / five (Scr>necgan^ / mtot 
@an</ anfer fylveitcr, fulica. Jr>au<«oD«t4a» 
mc ©an* / anfer domdHcus. Acer aon$ / *!**' 
SXeiger / ar<ka. Ärcpfgo««/ fr» £0<ecrgan</ 

onocrotalus. fslQfgffltf / anfer ora parierrs. 
?6ndgantf / pelecanus , platea. ^artra^v.ni/ 
anfer maninalis SSoi|M >nfcr akilis. igatf« 
gan< / idm <rvod ftropfgan». Sdinecgan^ 
onocrotalus, anfer fjrlvcftirs.nivcus Sc grandi- 
nis, a/üb rfiam J^agelgaiU / & tvoaTXtMl 
$9 i) fl<mfc 



599 



600 



gerne. (Sd)HKlllinctqJH</phalacrlxor»«.cor- Q5flIU/ «4 Comfir. flirr,« raru. eß.pto 4*0 di- 



vus ..qvacicus. v£ Cialis , chcncrotcs Xrapp 
■9 fl n i / f Tgargu» , teir Jon , tetrax »t dt. QSeibf > 
| anrf/anfcr bcrbilu. ©dinfe rupfen /depluma- 
xc , v c llcrc an leres. nfe \mfun I opimarc , fe- 
gt narc^arcire anferes. 
©.in^ ttitm dicüur ran* fcirpea , fäfisculiu ex fuw'n, 
m fv6 fuerinttArt dtfctmt. ©011$ ttuunpro mem- 
bro tinli capitur. ©anferid) I *ß anfexmav , rt- 
utm ©ftflrtr Ö' ©0#fcrt <*«Sa«. iei ©an* / 
Amttuü fpnflcx fcy ßupidum eß , duilur dt nftN /)c- 
rrw.r ßmfhti, injulfo&tgnßi, unprimisde mutiert* 

tut cküAnUbu; t 6ic i'3 eine vcdjff ©ans / im- 
prudens , incaihda , ftupida ett. £)ic ©an$ lägt 
lfcr XrtttCTIl nitfyt/fpv Antiqvum obtwii , natu- 
tam i 1 ex pdl js furo* tarnen utqvc recurrat. vir 

lebt mit ber rt>ilben@ane in bie tßtttt/non fäum 

Jicitur dt vitäm langt ptotiahtnitbiu t ßdne°\\^xn- 
ttx ttUtm viventibus , atqvt huc qvaArat provtr- 
kium : cornicc vivacior : tnaximum camp um 
Icvsiimo faltu trantvolar. ffog eine ©an$ 
«bernSKnu/ uub fam ein ©ifgaf tvicDcr beim/ 



ftmwi mebr cjmij; g^n^rfTcr / fifvl tj.iß.mta, 

n:ß 'orli tpud poelas , cotus, plcnu«, integer, per- 
fectufr, omni», univerfm. Eßetitvtadv. peni- 
lüst proridit omnimodö, folidc. ©dlli Safe 
(jat/ in totum. C'V.HJ unb gar tlidjt / neun- 
qvam , minime gentium. ©.inj an einem bin/ 
fontuiuc , interrupte. (£id)Cl4anj / integex. 

©Itebganj/ perreftu». -©ait|. aurtnanber / cem 
cinuus. £ 11 irrc|l a ■ r j imb gar / totä erxaj vi*. 
€r fan ganj nid)t febwr ntn / prortu» cacerc ne- 

qvic. vir Uu ;ü;f t'^ ijäR|/ prmegat, ommnö 
negae 3" i*üt tuwnicr 3t.it / in tempore, 
peropportunc. (3un) aufcßdt/ adedere, totum 
confumcrc. ?RU iliUJj; in \ I-:: xxam ftudicu 

ßiefe jtunil will citu-ii .u-.ujcn ^cnt'chcn baben/ 

art ifta totum hcHnuiem reqviru. DvlSiriCi^cl 
! Jt gani / lalvum eft ilgnum. 3>tis l|t lli'db 
naili/ vitrum adhui: integrum eft. ©C-- 
ivini / aromata folida. <jctjr5rf ein ganjf V 
Xaa bariU/ dici unus vi» ürfficu. ©jn,cr juh» 

^ilOr/ biciiniumpcrpetuum. 



<oclum non ammmn mutant , qv. «ans marc @^ nJf /t)Ä9 , t0 tam, omrr«. ifl goitiC/ 



«uxrunr. ^c&C ©OJl^ b*t irjrcn ÄPpf / qvot ca 
pira,totienrus. 
tßAüflctn / SM / ^'wn. anferculut , anfctului. 

*^lin»jt©^n^lcin/ pulli anferini, cerei. 
(r3^nft'm / anferum morc fc gercre: üem , v£rwu£m 
appetcre , ftd 1 a» L vfurpatur. 

©aniid)t/ ©<infcrici)t / B'©i.iijin / *dj. &aJv. anfe- 

rinus, fcjj morc an :"er um. l^.illfa uf) gctl. c? • 
Ii«; (9^nft'fcrt/ adeps anfertnus. 

agrimonia fy lveltris, argemo- 
ne 1 nniigo änftrins. ©t^nfcfrilUt ttiam dicüur 
Galleja» 0 ruta capraria. 

(50Ut/ fubhaitatto, audio publica ,-vcn- 
ditio bonorum (üb hafta. ^n cffrncv t s v>iu 
failfcil el>Ct rrrfauffl./ ia aufttone jfiTe per p.ra:. 
conem emetc, »endete. 3urpjfmcn@anf / ad 
pubiicam auÄionem. ©rtnt f'ürw die Hur lot tu, 
ubi auHip fv, atrium au&iorurium. 

Ißantcn/ r/pergantm/ auftionari, attexionemfa- 
cere. fubhaftare, bonahafhr fübjicere,iub coro- 
oä rendeut. "Std wrQantÜl ttUmfrtqver.tüßmr 
ufitipatur , pro dila pidare > luxu perdet c , alikf 
VergcxiOrn/ rcr tur>n. 

?3cvtMiuinur tu* / auftio, publicatio bonorum, 
fubhatiatio » inferiptio bonoriutu »iiCt'yO.ii 
twng? WtilV/ peraoftioaejn, 



Jbabej omnem rem. SBenn id) t\U- ©vlll}( nid)t 

t)nbniftfB"/ fomagl<f)^grtr ni(f)t/ nilvoio, mß 
totum mihi detur. ?u aanjcii iinb halben friu- 
fen / plcnis dt fcmiplenis poculi« pergnecari. 
©ai ©anj( tUamdicttut mundus , boc untver- 

fum. ©atf grof e ©anje yiid)t$/ magnum iftud 

nihilumi i. e. glubw munM l*btlü, ftüax, inrnik. 

©Milien/ &.frrqvtntiuj (frgiSnjcn/ tf,2lu$ginjtn/ 

tDitta CigAnien/ integrarc, Tolidarc, rerkerc. 
repararc , reftitucre ju integrum, ^radnjet/ 
fo hdatus , reit 1 tu t us. ©£)t( fan bdl «C djabf U 

I ilb wieber ergün)en/ Diut adveriä rccundi» 
n.o x pc n lare potent, sj^an inii^ ergdnjen/ n?a< 
fehlet/ qvx deiidexantur, fupplenda iunc Sin 
UTn[;ciJf5 iHcib ergimen/ *etr«m laceram re- 
concinnarc. 3fl bic €b>"( einmal vcrlprcn / ftc 
loirb md)t leid)! »rieber ergänzt / fama femel 1»- 
fadiirtcuUer corrieitur^verepaxatur. i£i\witi;te 
Sxiu\< nalten ntept langt / cefta coagmentara 

ficikfrangitur. 
©änie/t>tf/ (ohdrra«,integriras, pcrfeÄio. ^ie 

©<5njc btr^mtafranfebatt/ inraOa, iil*fa ▼irgi- 
«itaa. TT.? ift niebt bie ©anie / nus befubelt 
unb jerfllillet ift/ rftud pro folida, faeco cecro 
nun habetur, qvod conipurcatum , corrugatuna 
• Attt cwövis alio modo cotiuptum cß. Qie 

©4lUt 



601 

föflnK bti £cpftf bortt mai am tflauge/ foii. 

dicas ollae c fono judicacur. 
(£.1ll)lld) adverb. integre , omni nö, prorfus, in ro- 

tum, -uuigbMaiiUr. <gv beliebet gänjlid) Darauf/ 

hoc unico innicur funrfamcnto eontunuciter, 
pcrtiiucittr , cum pcrvicaciä. (£r i t bd -£>an. 
ht\t lUiiijlich knüpfet novit xaufcm funditus, 
penirus, ad plcnum. ©ir futbqanilid) ber 3Rct 
Mim.) / hoc omnino oobis pcrfvafum cft. < ^d) 
babe und) ihme ginjlid) ergebe!/ coturoci mc 
tradidi. (£ mein alle greuubicbafr aaiijiid) auf- 
faqen/ jus omne conjun&ionu tollere, deirre, 
amiciriam prorfus diflblvere , everterc. (£4 
bteibrt gdnilieb turbro / fiat fentenria , nihil 
omnino mutabitur. 
©ÄnjdeH/ <£rg3njdm/ anWe, confuerc , reficien- 
do dt confarcinando defarigari , oleum & ope- 
ram in confolidandi ffeperderc. lOuiit fud)t 
fcen grieben »ieber jii erg<nicUn/occ»pati mm 
in reftituenda pace , reconciliatio , compofitio, 
paciricatio omnibus modis tentarur, frcqven- 
rkfime de pace agitux. (ErgÄnjdung / Öl*/ #*• 
feAio, renovatio, Aitura. 

€rgo^ien/Ö , 3tf(^ n KB/ frtn g« e » diripere, per- 
dere, dcftxucrc , corrumpere, violarc, in partes 
furniere. 3erganjung / comiptio, tiolaxlo, 
difTolutio, disiipano. 

@ap/ gapen/ gegapet / ^ Wappen 

ÖffeapfCfl/p'opr. c/f; aerem caprarc, utvifee* tx- 
trt Mfvsm ringunt ; Hrmcrps : Hi forte, fatifctvc, 
o&iraxe , inhiarc fpeöando. X^u* %v t d)e q jpni 
Bad) ber £uft/ pifees aerem caprant. 2ßds ftf 

beflu birr unDgapctf? Qvidhieu«? ^nbctmd) 
bicr <i*>pc/i|lcruDcrfluc^craf dumhieio, ii: c 
üefubduxit. gilt triebt gapfit/ rpe inanarbei 
ten foO / ofiüun non dcccc , cum 'uborc opus 
eft. 

©aper / tf®apert/ Ö€t / inhiaror, hiulcans, otio- 
ins, iners, langvidus.ofcitan», homo mfulius, 
capuLridkuluro- Dteiiur i/tkj. ein vSabbert. 

©.lpcTtt- Die/ hiarns, illufio, ofvitauo, negli- 
gentia . ineuria. *ii iii fcur mir ©aperen uid?t 
a lltfijcr idjtCt/ anisncVremifso, ofciuuonc. suc 
cun&uionc hic nihil cßiuiur , ncjjouiun haut 
procedit. 

^iapiebf/ *di.&*dv. captani, hiteent, hiulcan*. 
o(citani,incurtofus, dulolutus , dormaans, Tu- 
rm us , if.': ofutantcr, ncgligcmcx, ouost, tc- 
mihc, teiiö adL;uicb Audio. 



©a 602 

Qfaffm /proprir idem y WGTapcri / ac rtiam 0at 
freit & (Elften pronuncistuf. Se.i ©äffe« com- 
muniterexfjnit'fr: apertoore üitueri , rtult« cir- 
curnfpiccrc, ammum i« aliqvl reoccupare» fi^ 

fnnpn in mslam partrm funätur. Inde phraüs : 
©CJlSa/fpfcjlHiiJ geben/ detineri foeftaado, huc 
atqve illuc rircnmvidendo fruftra occupari. 

thJa* baflubajuaa/fen? QvaeRictibi fpcftatici 
eft; ©jffetiBni) klaffen ift aüer faulen 3)i4(jbc 
^)anDtrerr/ ignav;cancillx,dura undiqvc cir- 
cumfpeftant dtgarriunt.diem perdunt. 
!@.lff(T t«/captaror, inhiator, fpcclator , Ucm 
rvad rXfapct. ©ajfeilll / Ol« / ipcfocrix , vaga 
oculi«. ©cnföarTernöefcbieljefrecbt/ toctin mc 
«ine klappe barrpntraajrn/ dignum inhianti- 
bus prxmiumclr oncrarijnalis> 
©a rTunq / üie/ ^tws Raffen / Umt qvodiSapcrqt 
fptämo oriofa , inturtui curiofus : >/4 föafTid)f/ 
Uaupvöd QSapidhU Ö"qvi oculis vagaiur. 
Stnqaften/ TpeÄaculum oculis capciTere,oculos in 
vulru alicujus defigexe, in aliqvid in^mlltcf«^ 
&m freie, torvum intueri. Hßa^qafTe|lu mi* 
fb Icunffcb an ? Q»id ut noverca mc intucris ? 
5>ie 2JtO*i;bkln fümoien pfttn bie^ircbeblojiu 
gaffen unb an L ;eqaffet jii »erben / focelatum vc- 

niunt , terüm 1 ju etc n 1 u r d- ipfas. 2lnbcr^TP0l)in 
gaffen / dctorqrere vultum. «begaffen / hianu- 
*ns oculis contueri. j£>üi nnb fjer gaffen / ocu- 
Hs vagari. IRaehaaffcn/ vulru aliqvid profe- 
Jfri' id) Pirqaffen//rve jergaffdl / Perire per 
oculo». Sic Jki mm : 2lngiiffer/9?cga(ter. Wafy 
aaffer ' *Sfraaffer/ B" 2Inqaffunq/ 5?egaffung/ 
Siaebqaffunq Ö 9?erg»Tffung / av* omnu ex fm- 

jiiicihm igfuk verti$ fatUe mttÜiguntmr. 

,carnarium , per- 
sica turcata. Efi k <5ap<n five <8affm Ifatiftc 
re, pdtetr, fin.it : hifcutU rtumfun* atqve tndttSS 
pltTtMfy tortu finduntur* (&ab<\ 'tUm dkitur: 
iiuca. preli jhvcornu prcli. jpciiqabel c-J jiOt'U' 
vJilbvl / mrrg? , per tica f urcara , utßmtr.tntum > u- 
ßictan, otv ßr^notta^ frugum mantpuli etrvmt- 

*«•• Steifcf^abd / a<m ^ifcbavalnl / «vi an- 
g vi&ujerüott., tufi.ina,«eagra. ?ÄJ(lgaDel / nri- 
dens , furca ftmaria. !ReQgabdn / valh J< u für- 
culae 1 qvibus retia feris exiguntur, tibicinet [ 1 .1 
giani. Ofeugabtl/ rutabulum. Ofecbqabrl/ fiu- 
kina venatica. (Btrcugabcl / hifcina ruOica ad 
Ipargcndum delllnata. 3mff>fpifjigc ©aM / bi- 

dcii*. .©replD^iqeöabcU ttjdcoi. föabcLiu 



603 



604 



Den Suaelgarnrn / ames. ©abeleu ju ben $u- 
ben / bu ii »1 d>f r barmit aufiubcben/ furc* bi- 

coi 11 c$. A (ftabcl / qvalcam pertitAm natu , ve- 
niunt T>ie &A f\(\& / propr. über 1:4c & tentoria tntr- 
catorum tfopificum in foro , per tick & fureif fußenti 
Ofexkrtfa: ufurpah pßmodum tapit pro fodalica- 
ribus drcollegiu op iticum, nrx r/rJviS&nftC V) 
<5ilbttl duuntur , unJe Ö.iRcImci|Ur / "ibunus 
opificuro. 

©abelein / öJ'öa'fddn / ©as/iimw.furcula , furcil- 
U, f ui'ci nula. glrifdjO, ibdeill / ercagra, fufei- 
nula , qrä carncs cx ahenö extrahuntur. QS(in< 
ofer :\ebenoabilcm / davicula , caprcolui» vui- 
cula.bclix, * 

©ilbfUll/ ST@abdiren / furcä attrahere , fufcinuUi 
in menfa uti , im 1 9ct ® »bei c|:ei>. linde ©u< 
bder /ber / qvi furcinulä edendo ucitur. StA 
©ablerrtwm r/7pifcisIyriformisarmatus» 4 ro- 
flrd bifurcAto jlaut. ItA f ullo , cujut cAuda in bv- 
furcummucronemtxitt iin®\)XV0UU\\ / appella- 

tur ©abellang. 

©ala^It/ Oft/ 4n/ifD* ©alfl/ tß per metAthef. 
k (Jyabcl ' ideoqve furca utrumave , £ffpacibulum 
iy t urcinulam figmficat. ExponUur , praeter pa- 
tibulum& ßircam etam : Crux» arbor , lignum 

. infelix , gabalui. <£inen an ©algcu 1)0*11 
gen/ fufpenJcrc aUqvcm c paeibulo. SilietU 
riiicn ©algen bauen / figerc aucem aliau. Sin 
©algen banqen/ pendere cx, & de paeibulö. Üln 

©algcit gCMRgl »erben/ patibuloafligi , in cru- 

cem agi. 2lu ©algen bringen / crucem aueui 

compararc. '"Dem ©algeil entlaufen/ dedinarc, 
evicare laavcum. gefoft alles an ©algen/ 
peftis adeft rcrum omnium , omnia percune 
t und 1 tus. (Huf ©alaen nnb ?iab wagen / auda- 

cius pericula inirc , fubirc alcam , periculo mor- 

ci* fe committere. ©et) an ©algen / fn* ba§ 
t»fd> bft ©algm boff / *bi in malam crucem» in 
malam peftem , malum cruciarum , ad corvos. 
€r lieber/ all reite er »on ©algen gefaQeu / fimi- 

Ii« capeivis CX Pylo videtur. (f i jinb aflejeit 

inebr Z)»cbe/ benn ©algen / copia für um nunc- 
rum furcarum longe fuperar. (£inc$ Manien 
an ©algen fragen / nomen alieujus crud af- 
figere. 

Sßrnnngalgen/ jugum putei. £ieb$galgcn / furca 

cret\.\ in fupplicium furum dclinqventium. 

^orfaalgen/ furca vülatica, pagana. ©rucFcr. 

galgetl/ jugum preli, $nf cgalacil/ obfeene fum- 
tur , pro extreitio vtnereo , qrafi ditoi furca carna* 



Iii. Arelvnut appellst hbrum , qvi genuum ope- 
rl aperirur. ^folgolgen / percica furcaca, 

cl) 1 1 eil ■ fixe SBippqalgcn / collcno. OtabrgaU 

gen/carnifteina urbica , locus fupplicii, civitatis 
alieujus. QBolf^gakjenvfurcaudeqvllupi intex- 
rorcmaliorum ä venacortbus fufpcndi folent. 

03a (i)a II / Der / etiam Qjd\Qa\\t I ob r Adicts für- 
cAtu dicütir, galanga. iXed&ter o^tt Wahret 
©algan / cyperus babylonicus. SBitber ©al< 
tan/ curcuma, cyperus, juncus q vadratus. £ (jf< 

fer vilber ©algan/ cyperus dulcix, 

(3aC / Adverb, prorfus, prorium, omni nö, adeö, 
nimium , reipsi , fed nominaiiter utAdjeBivum 
pomtur , pro purus , finecrus, bene co&us. ©al 

gleitet) ift gar/carobene cotta eft: 3|? nicj)t gor/ 

crudaclt. ©AC UM Cbeil' pcrcoqvcre, pcdiccrc. 
2)te Arbeit iü gor / labor pcrfeclus, ad finem 

perdudus cQ. 3$ bin noeb nicht gar mit ibm/ 

nondum abloUinomincra. Vr uga r ■ usq *e ed. 
Sllfogar/usqveadcö. ?iidK gar non prorfus. 
©ariuviel/ nimiüm. ®ar angenehm/ gratis- 

fmtus. ©aralt/pervccus. ©.irarm perpau- 
pcr. ©arbalb/propccliern. ©argui/bcne; 
©ar bfe / pesfunus , it. laxe , IcTttcr. t^te^t fo 
gar alt/ non icaanciqvus. Grift md)t fo gat 
lange ben mir gewefen / non iu mulcümmecum 
fuir. 

©arbe / tie/pJur. Farben / manipu1as,mer- 

ges, fafeis t picpne fafeis fpicarum grano non« 
dum cxcufiö , ta €5 gar urtD noeb all» bepi 

faittmcri xfl / 85* ideb dedueimtu a ©ar ; qvand* 
verb grAttä excaßa funt , tum tslti fafeti non am- 
plim AppeJUtur <Sax\>* / fed (in Ä»unb/ ob« 
0<fctute &ttQp/fAfciculusflraminum. ÄOrili 
garb< / fafeis fpicarum , ßve trurnemi. J^)afCD 
garbe/ fafciculusavenar. £anbgarb( tß certut 
annuus redicus ex fundo. unde tanfga vber / co- 
lonut partiaxius. €cr)afgarbf / berbA eß , mille- 
folium. myriophyllum , fydericis, ö achille* 

diUa. Qtodqaxbt/frve gorltgarbe/manipuiu« 

deeimus in recompenfam detrimenci, qvod.ve> 
nationi per arborum eradicarionem accidir^ 
domino exhibendus. 3BriBcngarbe/ mampu- 
lus triticeus. ©fbaiifd)te ©arben / frumenta 
femirrita. ©arben btnbeil / manioulos colli, 
gere , facere fafees. 3el)i^e ©arte / deeimas 
manipulorumi merges decumana. 
©ärblein/ X>a*/ dimm. fafciculus» parva merges, 
cxiguusmanipulus» 



6o$ 



©arbid)t/ *dj.&adv. manipulariui.gj-- manipu- 
lacim, morc fafciculorum, per martipulos. 

©drft/ @<rfr/ er ©crjlcn/ t>te/ hordeum, 

k (Bat / qyia plertue eßfrumrntum fitigine. Dici- 
tur etiam grando lapidofä e marginc palpcbrac 
tuperioris crumpens ©crflctr * ©ertfcnfortl/ 
tatmr hordeolum. ©etren&clfC / gcruHtC five 
flefc&lTtmc ©erftenv prifana T hordeum decor- 
cuatum. ^Dinfcratrjl / hordeum hremalc. 

StwofehioVigc (StrfteB/ irffc ^iitfcrtjerttcir / cu- 
jus fpicae duos ordines habene ^echtffehid> 
tu\c (*><l"!f c / hcxaftichum , hordeum ca ruhen - 
»um, Mlnu- Ou'ilii Ii / hordeum gallaticum, 
frefura, diftichonv ff^crgcrfte/ ali**ß(tfa\)X' 
IU'5/ o va in Jufculo carnco minueim diftoiuta. 

föiTiiicht ■ & ©rrfttn /*4 hordcaccus. ©erflidj tei 
33rüf/panis hordcaccus.. 

©ar/ Smö / <5t j{ il V . Sit c.'i'fi cor i um appilla- 
t um rß , fme dubio apracrdenU vocabulo gar / per- 
feftur, w«Vr ff!am tfarDllätl twstfi atma r co- 
rium hifpanicuni r W^ö Corduxnum. Nrc opui 
eß ab urbe CorduM tt obere p cum cot tum ßud etiam 
aliunde magnScopid provenutt : frd kfftt/ qvod co- 
rittm tß bene fubaftum. Ab hoc ©U C five lül/rß 

tntifvum ©arumen/ hodit .- 

mot vivaluit ut ßribatur QStXbt fj/ 
praepararc» adornare, connccrc aliqvid, & m 
i\r. .i . cmiapcrficcre.maccrarctf fpiftarc, 2e> 
OCX gerbctl / tergora depfere , cona fubigerc. 
D/co etiam ©ittfefge rtetl/ far dcglubcre, (Einem 
MC J^OUt gerteil/ metapb. notat r verbenbus cx- 
dere aliqvcm. ©COfrbt fttXX I corium fub- 
aäurn. ©cgcrttcr^ßdfceir/ rriricumrepurga- 
cum, eglumis exrritum. ^{eb miö bix bcnjS.it. 
den fo h>cid) flfrl'f Hills bcnlSaucJj/dorfum *- 
q»c molic eib» reddam ac verirren*. 
©crbtT /^Cr/ coriariufc. feDeTgCTOciV corii fub- 
aftarim. DiotgerbcT/ five Sohqerbcr/ cerdo. 
SBeifeerber/ alutarius. ©erberin/ toic/ co- 
riana. 

©trbf XtXfl X>(t I officina coriaribrum. Srd ^©ep 
leren metapb. rß percutfio r verberario, plaga, 
atqve rtxam Sie ©eiblin.y ©er betl dicitur, 

tegerbetr/ five ©urehgerbeir/ MrnrgvoJ yl*j>/rx 
flcrtxrr. ©a* SeDer nml öiirc^fjcrt>ciT / coria 
probe depfere dr concirmarc. wScnnbtX nicht 
rechtfehaften burd^etbet ift / fo niinrnf micjtf 

5i?nnbcr/ ß hujui cor mm concihim virgis/i t r 
Jußibiu non eft , nullius unqvam cd. 



©0 606 

/&prrmttath. tfruft / ejj 1 ^TUf»^ X>(t/pl. 
X'rUftCtT/ crufta, Br/^w ttiamnumtß &orffe/ 
<Bar / errio , <prid crufta corium rrfrrt t L Hn 
ipfum corium & tegamentum arborum rß. & ul , 
Xrulk gemimten/ cruftam inducere. irrere 
XX\\\\C/ amaruscortex. ©iefe jfru(ic/ cortex 
craflus. t£inc rnuhe iprnfte / correx afptra. 
SÖntnnfru(ien/ arborum conices. SÜXQtU wU/ 
crufta pams, ^ 
^i'iHtlciit; ta»t dimin. cru(ruIa v corticufa. ff in 

Jtni|tlem ^rü W / cruftula panis. 
Mnt / incruftarc, peftic.eß. ©efruffet/ 8^ 
fiberfnt|let/ conieofus, cortkarus, qvod etiam 
ÄTllOid;t dicitur. w 

^Uta§/ öTÄUrig/ OCt / thorax chalybeut, 
gravis armatora. Q™d*maMht<n/rligne,tr*- 
hunt , Q-vbd catapbraHi mlüet pr* ahn eügäntur, 
Vtrum non kfrleUa t fed k lortei, qttclim e coria 
<&OX I five Hat I fubat , reBitu du u tur. jfecirrit 
nobif ipfavox loric* t k loro five onodtHa , qvewu 
admoaum etiam feutum a exir^ ' ptHn £5 <oi,- 
ai» nfpt t pelle nimirum caprmA veniunl, fiett 
dein de bte »nmtminacorpottf tnra faBa fmt. 

Xuvavixex / five Äürttt'rer/ ö«t/ rittet chalybed 

thoracc induclus, caraphraclus , unovrrbo: C a- 

taphradarius. injfegintent Äffrafirfr/ fcg.ö 

cataphraclorum , fegiuncula lorrcatorurn. 

^ürfetner/ / &Mi JWrWnerV peiiio: 

1/1/rm rß a Rftr feu&Ot / fupra&at flvr iBüt/ 
corium. Srd prüio coria niSoJa & p tliicea traftal 

Ättrfd)nertn/i>(c/penioni»oxor. 
ÄtirfcfoltereiV&fe/ officina pellionis, it. ipß m opi- 
ficium pcllionum. €r treibt he Äurfefineret)/ 
hat bat Änrf"cfinerl)iint)fDerf ijeFernt / exercer ar- 
tem pcllionum qvam didicir. 
Äftrfehirericht/ *A\. tfadverb. qvod ad opificium 
pcllionum fpeclar, more pcllionum. 

©ac / garen/ vqkvf m'erm/ nen^,-, 

ß d male, feribunt : Jatcn. jeh g<^re / ^u gierf!/ 
er giert/ irtr giren jc. 3* gor / * gur/ ich gdrr/ 

gegt>rctl/ in fecem conniu, effervere, digcri, 
condituram fecis reeipere. ©tr $$cin giert/ 
vmumerTervefcir, egerirfeces, ^atf5Jier hat 
gegrrett / cercrifia defecara eft. 53utc / lit 
girca/ bnben»ierJ^efriT/ ceTCTifiaemuItaifeces 
cjicienresfeculcnrioTCS funt, piov. de bomimbut 
fordidkf ut y fldicat: e cantu dignofeitur avU, vel 

caudm dt vuipt teßatur, £ic %mbt gieret mit 

£UCI7 



6o 9 ©a 

£tfcT/ vulnus purulcnuim <ft, lanicort cgcrit. 
^rrn rttom qxandoqve fignificAl; invchctc in 
aliqvcm v et bis contumeliofis» increpare » ar> 
gurre aliqvem, reprehe ndere qvid , onrnfÄ tarnen 
mujJit*ndo , tf*» ulrtprehrnfionviißt , exIevijjßmA 
occaftor.e atrept* tjvkm ftp tfme repetmtur % fum- 
taj, ntrtqphora rßaftumA orif talium fubmvjjvrvm. 

<£r bdrt ben ganjen Jag nid^C auf lugdreit/ in- 
tegrum diem muflando Ar reprehendendo terit. 
OJiKfty »» hictropici fignificatlonett prehenfo- 
rem , vuuperatorem . et iconcm flr fubmuflum 

norat. & ift nicht ju befetyreiben/ »a* er vor 

dü fötker fft / imposfibile di&ueft, qvaminvi- 
dioic omnia carpat , qvam maledicus cerrfor 
atqrc uxaeor fit» haut facile expofitu cft. 
©ärung/ &W/ cbullauo, seftus.certuatio v i m vel 
cere vifi«. Diaturrium VU ©i« &OÜ ©UT. 

£)cm SÖicr eine ante ©a* rc geben / optmum fccis 
conditHramccrcvifias inderc. 

CMridjf / ©arfcaft / * a^rctU*/ ädj. &*dvnb. erTcr- 
vefeens. fpumeus, fpumacus. fpumofus, fcculen- 
cu$. ©atf 3?ier i|i febr a»irW)t / cerevifia nimi« 
foculenta eft. (gjncgä'ricfote *3unt* / vulnus 
purulenturn. (Jm gjridjter SföenfuV alrcrca- 
tor, reprehenfor» carptor. 

ftli?(Jikett / defpumare feces, emirtere, cjicere fpu- 
roas & feculai. &at 35icr hat ganj au$gego> 
feil/ cerevifia cx conditurafecis roeracior facta 
cft * purior. ^lUlJgchnng / defecatio , depu. 
ratio. 

©erart'rcn/ extra ebullationem poficumefle, qvi- 
efeere, -Iii. 7 v od AUßgitCtt. Sic inToai ihm / id. 
yvo.i JtuegÄrungy ejectio fordium, ebnllatio. 

Urttvll'cn/ in ujunonrßyduimiu tarnen, Uligegorne£ 

föier / cererifia fcculema. U uver go r ne r ußein/ 
tappa, vinum non fatis dcfccacum. 
©(ritt / Ütt/plur. caret, eß .t (D^rctl/ fcTmentum. 
S5rot Ohne ©CHIl / panis aiymu», inir eß ©er. 
men/ & »ÜufgcrmCB / fermento tumefien. ©er» 
mung/ t>ie7 fermentatio, 5£ ©ermißt / 
mdv fermcntatui, fermento tumefaßus, intu- 
mefecns, tumidus. 

©artfta/ «4 ßarflmer / flarfftfllt«/ fw/i 

gircfliCj/ feculentus> fpumeus. fpurcus, fordi- 
dus, rancidus, corruptui. ©arftig madjen'/ in- 

Svinare , feedare, fordidare. ©arflig fenn/ for- 
cre, rancere. ©arflig Werfen/ fordefeere, ran- 
cefeerc. ©aiflifler Spcef / lardum rancidum. 
Gm oar|]ik}ci mulicr fixda, fpurca, fpin- 



6ro 

tuinicium , üalin tham garec. ©ar flige Sef <W 
oratio putida. 0viV't(>it5 (Sd^anbliet) / cantio 
cmx Jica. ©.Uitigf Jpuretl/ fehönieuias, upt»> 
px. Sin gan'tiger ^unD/ improbuscincedus, 

ipurcidicus. ©arjtiiÖ rtiam k nonnuäh fcnbitur 

©arf( / Oer/ rancor , corrupccfa , Tordei , fordrru« 
do. Sed hoc ©iir|( in ufu adtb non tß , d*amwsm* 
Um »pro to ©ar liigFcit i M C / fadiras. 
©arllea/urrott« p9fricum,<irmaTWg»irflt0 m»K 
C^Ctt / inqvinare , fordidare , teedare. Ejm com- 
pofitä funt begafften »erharrten < lergariienv 
^v<e iin« i;4/fn/, qvUßmfltx (BAtfitnl pollucre, 
contaminarc , coinqvinare» tnficere, comma- 
cutare. ^ntgai'den / purgare, elucre , g:rtuv-?t 
cß. 

©arfügfdt/ *it/rß , «I i«fI«m,ürm9'DaV<5arjV 

fqvalor , firditas» fpurcitia, immundttia, illu» 
Tics. &ie ©arfrigfeit im Bieben / procaau» 
linevae» vciba protetva» turpisfima» perulan« 
tiiürna. 

©avllccbtig/ WV/*T;5.fubrancidus t fordtdu« 
las, maculatus, (ordibut afperfui, fordide. 

@ef*t/ Ö'w4/r3ef*t/0CT/rpuma,fei. 
item fanies , craAamen. cradamentum, äoattn/ 
tä VUft k nebren / Roß .t ruben. e «Iben 

gefd>t / fpuma argenti. 9!Ba jergefd!)t / fpum* 

* aq v». Stc Q5ieTgefd)f / fpuma , flos, fputum ce- 
tcviliar. QlVttigefrfK / fex Tini. fionnuüi rt- 
Umprcnunciant ©etf<&t / fvod propiitt mA (Ditttt 
(5ar(l acetdtt. 
©i|"d)en / fpumarc , fertete , &ab hoc Cjttfdicn p/i4w 
" ÖJefeJjt ^irüur ©i(l. £>a* SBier gifebet im ge» 
ringtlen Hiebt / omni penitüs fpuma hic porös 
earet , inftar olei qvieta eft cere vifia. £)ai J^aC 
giftet t>en ber^eife/ capillu» fpumefeit in lo- 
tionc cx fapone ft fordibus. J>a^ ^Jjatll gü 
fd>et tbm »pr ^t>xn/ fpumat ore pr* irl. 
©efebung/ e?@i|d)iing/ Mc / u aW (Bef<t»t/ fpu- 
natu«, flos, fecula. ©efd)idu/ c?aif<!>icf>( / a:;. 
&aJv. feculentus, fpumofus. 
?lbgifd>en Adcfpumare. 9lufgifd)en / fpumefcereJ 
Söcrgi'djen / q^vicfccrca defpumando. 2Bieber* 
gifd^en/ denuo fpuraefeere. 

/ fcae / p lur - caret. Vbiunt r(fe k wirren/ 

qvodfacili turbetur& involvatur » propr. filum rj! 
rx linonendo duSum» Hnum ncrum. ftifcbgant/ 
(agcna > rctiapifctutn. ^laebfin ©arn/mumli* 
nciun. 3veßtl.]aVli Urtica neu, i:i um un^e um. 



6n 



©a 



612 



Piobe ©am / linum crudum. 9S?irFin ©am/ 
itupa neu , filum ftupeum. SßollCB ©am/ 

tcjponncnetfOoUf^ana ncra. 23aunifDPHeii 
>am / goflypium nciura , filum xylinum 
SSungam / jaculum , funda. 31141) l1 rn ■ v c r ri 
culum,fagena. ©am fpiilllCIl / nere fila. ©am 
anfbafpele« ( filum in otbc» glomerare. ©am 
ficDcii/ clixare linum netum. ©am bleiben / Ii 
num in filo polire. (£iu 9ii(f o&cr 3afpd ©am$/ 
orbiifili. (£inÄ»CUCl©vUII/glomuslini. &Bie 
©am/ fO £uufy par labori praemium. 
©am / &0«/ etiam dicuniur retia , plag« > laqvei, 
qvibus ferae capiuntur. ©arn auffpannen/ pan- 
dere retia , tenderc laqveos. ©am ftrief cn/ fi-ve 
brerten/rexere retia ©a$ SBilb tft in mein ©am 
Gefallen / decidir praeda in cafles meos. 3ft im 

©am ajehana^u /oDctflcfanqeii / impeditacasfi- 
bui. 2D£tt bnil ©am UVmiticlt/ circumretita. 
°U\t ©am tretbrn / in plagai conjicere. ^in 
©arnfaben/ obrerirc. ©arnmitaio^cnSRn 
fc&en / o&cr £tfdjcm / retegrandi macula. 3<i« 
aCTOaru/ macula, finui, caifis. ßmFiil'V.n Ii/ 
/U* sBoqeKjarn 1 c#9Baej>feIi]am/reti<u!a pro 

ivibuscapicndis. J£>afenqani / piagas. lYi'Cbcir 
gnm / Calles longrufculi. (&licp?en<jain/ rete 
ncbulofum. (^prdigam/ ererriculum. QBiri; 

gaen/cric». SBilbqarn/indago. 2Bolf$q,arn/ 

carbafeum feprum. 3u0,q,arn / fagena , verricu- 

lum. <?r i|i tool ehr bor tem ©am q,cröc|en/ non 
prinuuad retia venit, pijcator täuifapit. 

©amm / ÖJHlIKjamen Ipotticx funt , faleus cingere 
indagme,fcrasplagii indudere ,pandercdrtcn> 
dere calTes » Ainc gamid)t / 55* rctkula- 
tus,cin£rusplagi* , in modum retium. 

©irt/ fr* ©erte / *tz i pw. ©arten/ 

virga, fcrola, ftimuius , incitabulum , pertica, 
parsrami. ©fatenrtom^'B/ttr.faice*. <3pie& 
0,Ärfe / virga longior. vr (Öd qÄrte / fuftis, per- 
tica. <£in$anf ron©ttrten/vimen. (£incninit 
©Arten bauen/ virgu aliqmn caedere. (gidj 
eine ©a*rte abfc&neiDcn / deiccare fibi ferularn, 
fTimulum, incitabulum. 

^ixt\<in/X>aB/.ümm. virgula , fcrula. 

©OTtieht/ in modum fcrula:. ©n ufatllfyttT 
JÖH I ▼irgeium. ©iSrtie&te* ©e|ieuDe / vir- 
gultum. 

© art/ ©arte/ ©arten / t>er/p/. ©arten/ 

hortus, antkfvijfimum vocabuhm k <Bhttt / pars 
ranti jfive pertic*. Propr, mim ©arte rß fepi- 



mentum, fr/ locus, fepibus, virgitaut peteuis 
munitui , bübilaculum mxjoum nnßiorum, unde 
CaüU ö* Angtii : Court! luüu & Hißanit : 
Corte. Latinif verb : Curia * Ö* /icef Swlf & 
Golbu ©orD/ arcam, villamdrdomumbodic- 
num fignificet , nobis Germanif Unten ftecislis bot Ii 
drfignatiofuperfß, utnvi plerum^ fepimcntd ron- 
ßtt , 7T.1// /ocu« plantarum circumfeptw. ©arte 
t Anten pneler hör tum £5* frpimenlum jjm olim etiam 
vi Harn, oppidum dr caucHutn notaffe, palrt ex 
mullii pagorum & urbium in üQXt defwentium' no- 
mimbiu,qvAli*funt : fflirtiptigätt/ &tT«r:$Mrr/ 

0tntej4tr/ ttiXtnejött/ ^opfetart k. See uer 
©arten / hortus novali«. $Öerf<blpijcner ©ar< 
(eil/ hornu daufus. £111 ht'k! ut a - ©arten/ h«r> 
tui invenuftus. £)r&enMicf>cr rorlerbanfet 
©arfen/ cxcuinn. fpeciofui. ^ruclribar er ©ar* 
ten/felix. Mßeriger/irriguus. ©rfinrr / vi- 

ridan«. ©clmufCV / confirus, obfitus. SlmiCl* 
©arten / flonbus* fructibus exhaufttrs. (£in 

©arfen ffl ber Sinnen <SpeifeniarF/ hortut eft 
maeeilum pauperis. ©ebulb iv^tblt nicf)t in 
iebermann* ©arten / non uniu«euju$qve«ir pa- 
ri , patiemia rara •»irtui. Äein prallt im ©ar» 
ffn i|t Wiber ben 5 Cb/ contra vim mortis non eft 
medicamen inhortis. (Sin©arfninmJbaufe/ 
hortui cum domo junftus. ©artm anleaeii/ 
hör cum inftiruerc. QB^fem/ o^et bcgieBen/ 
ngare. ©raben/ pafrinare. «Ofit einem lebem 
biqcn 3 fl un ocrmad)en/ repimentö Yit6 tueri. 
JDen ©arten einteilen / horcumautaxboresme- 
tart. 

^5aumanrten/ arboretum, arbuftum. 53cbfi]^r- 
ten/ hortus (ätivtis. j^lumcit^arti'U/ hortut 
odorifer, floricomus. £)Att<\QaU<nt palmerum. 
Cfifinaarten/ «vh r/2, alcedo dicla. geigenaar* 

ten/fiectum. ^clbaarten/ hortus campeitrit. 

©rabo/f-w^rautgarte/ hortus olitorius. £u(t» 
qarten/ viridarium. ObfigaYfeit/pomarium. 
^>araDi^artcn / paradifus. 9)|lan^ar ten / fn-e 
vceQgarten/ nlantarium. DCpfengarrm/ rofe- 
tum. SDoejelcjtirtexi / aviarium. ^iergarfen/ 

vi varium , vulou barchum. QycitlQartcn/ vinca» 
vinetum. iBiif6ijartt"n/ fi^ VColfegrubcn/ 
fovc.r aiTcnbut, virgultis aut palit tedx » in 
qvas fpe« praedx lupum trahit. SBnr^artcn/ 
horti imaginarii, Aoonidis. 
^rtlcin/ dtmin. horrulns. ©eroih'irtM; 

Idn / hortuli» coronatius, achengjrtlein/ 
arcola oliroria. 



61 3 g3a © q 614 



©artCrt / <^ ftipcm qv*rere , vagari , furan, 
eptod in hortifftetjvtnUßime acculert folet. linde 
ttutm boc fenfu dictmut eilt ©JttC r / ©attner / 

©arrenfnecfot / Der garten ejefoet/ milcs va- 

Cabundus , pratdo » mendicui validus. Li 
jvU'tUltß/ DU / vagauo militum , mendica- 
cto. 

fJÄrfncr/ Der/ hortulanus, viridarius, horti cuftos. 

StWKfomi ncr/ topiarius. SBaumgo'rrnerv arbo- 
raior. Jfcüdt)tngartnflr/ olitor. ©<Jrtner 

tMoram tauen, fcylla i»H«#. 5>en S<>0(f )um 
irfnet M.UrM; / diabolo animam exedere, für» 
cruraenam fcrTajidam dar« , agninis laßibus ca- 
nem allig«ic. 
j^'lirt / Dlf / anliqva vox Gothic* &Runica, mo- 
rum cmhuicm figmficant. Ssne dubio a vettre 
(Start vei <0orD / 1. 1. locc confepto &munito d&a, 
kfvovrntt Grrmantcum j?UTtei$/ modeftia, & 
Mdjrfi. monbus praaOans: undtGaUi fuumhabent 
com t . ii , ifvod qvidem iQt a cour, curia , aula , älti 
etütmk cohor» traJunt, de qvo poru) £iHirtifan/ 
civi'is, aulkus homo, Ö?rn (f"c ir amator, itemqve 
Pnrttfircn / agere.loqvicivilitcr, q-uod Urnen ho- 
dtejrre dt coüoqviif umatorik ufurpatur. Lote in 
LL. aatiqvH multa mentio vocis Con c fil. 

©a)l / DCT/ p/«r. ©äfle / 'if vetußißimum V» 
cabutum Grrmamcum , virum rortenv, pruden- 
tem, indtühium, promtum , lubiktn S^pcripi- 
cacem , ii. juvenem fignificant. Sed varie jeri- 
ptummvenimut, modornim&i^/ modo &,\$/ modo" 
effeiebatur. linde nana . nomin» proprta : 
WMtfb ^'JtbdttOfl / nobilitatc forti*. $anD€« 
gi{? / & 3Ul&CQa(f / manu promrut. 9)?af d)C§/ 
ad defarigandum fbrtis. fu^i'a • conti lid 
ftrenuus. J^ilDegafi/ gratiosepcrfpicax, Vr-ö» 
If - in curia clarus. £ ießd |t ü wtR0flfl/ rit 
Aoriil inelyrus, 

©flft / Der/ p/r/r. / conriT» , diverfor, 

heftet paßtwu vocattu, Ai ticulum qvidem m*fcu~ 
Ünurn DCt frntper Habel , frd tarnen etiam fiemintt 
lomprebendtt. Sie errim de faminA dico taue ai de 

mafcult: 3<h habe einen ttcbcn ^afl brremmen/ 

con vi vam grarisHmum nacrus fum * hofpeg rni- 
ki obtigir acccptisßmut. ^ic ait.u foll mdn 
Ctaftfctyft/ convivamihi crithaec mnlirn / 0- 
htni.bot vcdbulum ©ajl rjp A (jali / grf)Ctl/ 
^iw.V profrie&sft vocettn % qviptregre*£cedit : 
futo Urnen unum & idew efie cum m*U(pH> @a(l/ 
jUTCMU, fyiAjentt fitrum^y: ditm dtlärfetml , ju- 



vrniW^ «i fr venientibia deleUantur , qvin fjf ab 
ipsA promtitudine pnjlicacia ©aft cp/imc üri 
polf/r , ci/rn peregre venientet heminu mdußr'ü 
animofi tjfe %'idtdntur , hmc phrafit : 1£X i]t f fll 
fdjla u er Ki ff , liomo aftueus & callidut cf> ^ff 
ein ©ajt Uber aBt Om Ic / prudentior, (ägaciot 
eft rdiqvts ommbus. 3ö ©sff / ad c<b- 
namvocare, io conviviuna acccriTte. 3u©^lt 
geben / inire con vi vi um , forii coenicaxe. 3° 
©tlfl fetjn / convivari , forii coenarc (SitltK 
©a|i flllfncf)mCB/ aeeipere ho/pitem. X)m ©i» 
flen (tttfrodtten / miniftrarc conTirii. vi'ir.eiH 
fein ©a|i ;it fecn verfprecoen / c<rnam alicui con- 
dicere. inen (Saft fufjren / /rw mitbringen/ 
adducerc fibt aliqvem convivani. &ie (?\v\t 
wnfuS) l.i pen folverc con v 1 \ a». (5in im^rberc- 
ner ^ ; n l umbra , hofpes invocatus. (rai ijr c*. 
ber Qafi / immodeihu , inävilii hofpes : item 
Baocictu«ruilicus,paganuf. p»it er CHiift; ho- 
fpes vcTpcrt-nus fefetet ©flft/ frtqycns coa- 
viva. SJremDe Onvif excerni hofpites. 
^benbcjafr/ hofpes canaricus. tÜüieircjall/ perpe- 
cuui. JBen'/rwSftbcngaft/conTiracor. ^Sjfbi, 

ajl/ fociutfunimi hofpes furax. £f)rencjafl/ 
oneftus, honorificus, ^rcill^cngafi / fcKivu*. 
^riiöitiviuvr caduceator. (S«ri 1:^.11] • coeni- 
peta. J6ai!^cja|l/canacularius. Aerjcnfijafl/ 
/»tv ©eelengafl / hofpe« anjmas. Jpoffjafl / ca- 
ms, parafltus aulicus. J; i'ct'i'.'it ' Vi ' conviva 
nuprulit. J£>lli*enrjafl / ganco cincinnatut. 
5dn^fcl1lfgnft / convira luftncus. ^irmeftjdff/ 
encamionim afleda. Jfe ibrtgfl|? / amma, hofpes 
. corporis, ftimpenqatf/ hofpes vilis , ingratui. 
£i:U»M!r/ concoenaror. QJ? iffjaf?/ foHalis, com- 

potor. so?nMi^i|fl|l/pMnfor. 2Rorgena.aft/ 

hofpes matutinu», QJiUbl4a(r/molcndinan»rt 
hofpes. $ftiid)fui)t / hofpes irrotinus. OvJiü* 
mer<w|l / fn* ^eUeilgart / inhofpiialis .Timo«. 
VrpicKr/tJt •• coüufor. Sifc^ iaft/ commcnfalis. 

tviaUaft/ ßvtSttfatf/ comb.bo. Zu%tTto> 

ga(i /. virtueum ailecU. Ullglud^jaH / nuneiw- 
crtir'is. SBeiberga|l / convidor mulicxarius. 
OßelfgaiC/ hofpes rnundi. Qßiltga({ / vagabuo- 
dus, erro. QSuilDertja({ / hofpes admirabili», 
ut Cbrißue in carne. 
©.".fien/ £5* ©»Ijliren/ convivat vocare, convivia 
adornace, ; n w 1 1 uet c . apparare, convivari , con- 
v 1 via agiure, cetebrare, fäcere canulas. C m- 
pofitumeß: %><<\Cl#W &&«\b\}(W convivioali- 
qvcffl auipcre , conuai ali«ui daxe, adhibere 

aii- 



6i$ ®<t 6r5 



aiiqvem convivio, libcralitcr, honorificc Ic pro- 

<5a(lcrcp /yöflflung/^tt/cpulum, cpulario, fym- 
pofium , concanatio, compocacio. Ö.lftcret)/ 
/rw(5äfrunq baltetl / convivia agcre. cclebrare. 

€tn ber.üt&e vornehme ©alleren/ pontificalis, 

<ercalit , auguralis <omn , apparatus Pcrficiit. 
3ufainfflCiiqele>tfe(9,i|iereo/ <ollcÄa,cccna col- 
Ic&icia t qvtnAo defymbvtu ejlur. %\bv\i<bt ©rt» 

{lercü / cpulum annivcrfanum, folcnnc. &ßcd)< 
el 'ic;' CO ciscumpocario. Oröeilfclidje Cna- 
flung / cacna refta. £i« erotirt m<itime @a|te< 

r:ij ' modcraium, t'obrium % pudicum couvi- 

vium. (Sine i<fuFif<$(/ feiufdtx (bafterep / con vi- 
viiim icmulentum , compotationcs imempe- 
carisfimic , Lapitharum , Ccnrauroruna comcs- 
fationet, XüT\C 0 iflereo / convrvium expcdi- 
Cum. ©rille/ Harpocracicum. 2an«jaine/ Icn- 
tum t rncempefti vum , anrelucanum , ». t. V ' n \t 
todreitbe. ftfübc / rempeftiruBi con»mum. 

'i'hl\U\ plrrumq. ipfum di verforuim £3* ho *pi- 
cium publicum denotat , u; r 0' "f ihm !)•!'•. :r 
cauponari, agcre, faecre , cxerccrc caupona- 
r i am . (Sinei* DlC örttflin auffagCA / hofpi 1 1 u m 
alicuirenanciare. 
Q5a!tbar / 4.//. /r. Hofpiralrs » liberal is , comis, 
huinamn , berrigua« in excipiendit & träflandii 
4M m Mnt trnnrt hofiitslüaHi nunurot expiens. (Haft< 
bar ift #0|tbflr / crebrö coavivans , crebrd Jc- 
pauperatur. Aüuiunt qvi.lam *d hoc vocab. 
©aftbitr rn ucwi/tr proprio : £afpar/ Calpar qvod 
ttiäm (5m i'ua r /: ' ibttia , f tu/i hofpuatem defignet ; 
Jed HrbtJica vex eß , qvtßotem ^thrfsurgrium de- 
fignAM , «£4l« , thefaurw , ytKxum tarnen rujlrum 

CermäM. Crfatt orik« «>n$u*t. Ungaftbar/ in- 

hoJpitalia» 

lc, pororio. Epulamut rrtim m conviviU f*ptl*r- 

füa Igplitt fvkm Jecet. *Xn Qtat udD ^ra§ le» 
(fl/epulan, heHuari, abligurire, profanderc 
bona. DW/itrfl<irfnQMfcrci)/Oli/cpulaipro- 
iufx , proJigal itai , luxus , popinatio. 

X^tafcn/ hclluari, acbiö convi?ari, pergrajeari, 

popinari. 

XiMfcf /0tc/bcl!uo ,popino, cpulo, luxco,ba 
rathro, afocuf.crapulofuc.dcco^tor. 

,Qoon4)t/ dißtunt, prodiguj, Tino- 

lentut , tcmulcnxui, cbxiofus , lotcmpcrjn- 
«ex , luxutioac. 



@aucO/t>«/p/«».@cud)e/ popr. cucuiu» 

«mpiumis» meUpb.ätiiem tfi ,v: berbis, pobefeens, 
juvemt, it. iaeuus i ilolidut , inrptui* moriode 
bardua.Aipcs. öcrcrflc©aud) /prima lanugo, 
pubes. 

05 k nj.v,iu S'CS.lllrfjdfU -tp/s-i&aliA Jialetlv . {$m. 
Ii' HI prcttuncialur : joculari , ineptire , nugari* 
geibeulari > hiirrioncn * numum agcre. & 
9<llicb<:f litt» / de I ioa», ludos facitt Auluciam rin- 
gic. ibaufden ettani nutarc, vaolJarc,cuubarc, 
Juuti fuiutmbtili pttaunß* vmüUnt , denolfit. 

Xtttber folt man luqt In^cn mit i cm üid)t I a:i m 
gOllfdlt/ pucri cum igne nc Airuun dcoiAim 
curfitent. Compofitum : i&CgtlUfcIn inprimkfu- 
mttm rpro: laümarc , incantaie. (£r Mt bv'UaU* 
ic\t ftorbcu/ malcficium ci illarmn c(t. £^6 
fa!|'d^c (3lncf hc^aufcli niaii(bcn } u feinem lliv- 
bcltjüRi}/ fortuna novercalri multorum oculoi 
& mcnccmpcrirringu adcxtrcmampcrnicicrrK 
Cüba.lllfcln rtum exponitur; perperam derivare 
verba. 

©aHt^cv / 0*r / lim efqwA GSfiuä). ©Jttctuicr 

autem 8^®,1Uf der fw;t: Circulatorcs, cybifterc», 
gefticulatore», veatilator«, ludtones, fuuam> 
bnli, pr«ftigiarorcB. (Eine G^UiFUvilW ludia, 
geiticularia.circuUmx , mnna , item: iocanra- 
irix, roalcfica, (aga, lamia. (Rauftet eluundi- 
citur longurio, homo inconcinnac proecritatif. 
^>atlbiia«ncr / chironomut. 

©AUdf)creo/ OK/ ineptix, nugae. ©auflerfl) tli*m 
res ludicra , joeuiaria, cybiitema, & infuper : 
proeAigiaa» delufione« , A fafeinationcs 
©auFtcrci) treiben / intuenrmm oculos falkrc 
prarftigium faecre, biirrioncm, tu-.mum agcre. 
^XilUigaiifleret) / chironomu. 

©i3Ucf)i|d) / aJj. $$&dv. ineptus.amcni, delirus, r & : 
inepte, ftuke, nugacorii. ©aucf)leriff|>/ & 
C^vinPlenj'ef) ^.V'M, gcftuoftu.circulacoriui, lu- 

dlCHM'ß. 

©aUl/ XHX/Vlur. ©CUlC/ cqvai, wie U. 
tinerum caballus eß. (gilt Dfirver O^uil / cqvut 
macilentus, (Irigofus. ein ll ~» f tiicf>cr CS.llll/ 
gcneroAts, nobilif eqvui. v£e i\\ 0UIV al? ©aul/ 
malt cripet, mali ipn. 35 1 IIa @4Ul fprin^t/ 
Tina paranc ammus. €0?it br?fen (beulen bnebt 
man bU5 (£i^/ cum ftulcis ubi r«, idcnafluhcfcar. 
oportet , prov. qvod rteootis pniculofn non commiU 
tenda futt imperitit. ©ebiiuif er @aül maebt Furjc 
vDitUen/ cqvut coaduäuabxevia zcddic millia* 
&Q Ü ria, 



6i 7 



618 



na. Qtcf crgaul / eqnis rufticus. Sil r er 05a ul/ 
vetului, cafeut. j£>ofgnul/ auhcui. jfarnoaul/ 
vertan us. ciuarius. Dfeifcganl/ cqvus uaio- 
i . 11 5 , 1 1 mc u b us deftinatut. <£ cI>tllt N A d ll I / P>g cr > 
. aoorcicinum. €<J}nelIer ©aul / alci cqvus. 
£arttrabcnt*r ©aul/ fuceufläcor. Vtd. pfeto. 

©etlichen/ Oft* / dim. cqvuluf, pullus eq v i . 

5C0bCl / &l« / cqva, tf. eqvui detcrior, vili<s, tetf r . 
JVc n r/2 j caballus, /<• J extenfio vocu <£tout. T\>V 
fc» All iwirm f]Jr <voc/m Teuf omi'4m , ^J 1 baüenvi cum 
Grtcö >&.Ga».m , yTcJ eß cqvus clitcllariui ,cwi- 
•venire , frubant LL. AlemAmn. & fmpMmtf SshcA, 
hj-L't bAcvoce aha piura vocabuia originemkAberi, 
Ht: 

$$oq\\x I *tt/ eqves. (Ein vornehmer jfavalir/ 

gvrmGiüiChcvalier T0£7t;,f,cqvcs torqvatus,n.'f^i 
ein J>mcr.(£ni frbledjf er Jcavaltr/mile« pavidus. 
€in brafer Kavalir/fonu, animofus. €in ircbr < 
Softer ^aP.llir/ mUcspugnax, hcros* (ginge« 
IXKipncfcr X »UM luv carapbractus , eqves ar ma- 
nn. £m J^pffaQfllir/aobilisaiUicus. jun.; 
frrCavalir / amator , amaüus , milet in caftris 
Veacr« mihrans. 
JtawBtrrt»/ti€/cqritatin. ©eueral fiberbfe Xa> 

VAUrrei)/ Dux ccivitum , generalis cqviracus. 

Oberficriiber bie Kavalieren/ chiharchus cqvi- 
tum. ©ie Kavalieren ttf gcfdjlflfjcn/ cqvicarus 
profii"arus, fufus, virtus, in fugam. conjertus 

cft. j&tf Äcpfcr h r eine rri-.iuj-: Kavalieren/ 
Cküi nVmui cit ab cqviracu , cqvicaxu pluri- 
■tum vaktv 

Kavaliiifef)/ *df. 65* (henuus ,exerckarus,'*ir- 
tute prefrans, ftrenue , fonucr. KaValt> 
T ifd) ombcln / generöse ajerc. 

cxcurfio^eqviiia , hidui eqvc- 

fii :s. €inc Kavalfa&e tubn / cxcurrcrc* prx- 

dam agcic, m caradiorao dccufrerc*ludiicqvc- 
fttlbui fc cxcrccrc 

^Obdt / tcr / fpiritus qvidam famitiaris& das- 
mon dorrteft cus , vropr.q<vi in jbteie tqvi aul afmi 
ApVAret 5 fed Kibelt etiam dicitur dxrnon metallu 
cus . alias fCC tnÄltd? / in cunicttlk monlium circa 
vtnAS mrtallicai obetrmu , impriniu oirca cAimiam 
nutätoemm , fvAm rüam ftobclt fivt S ob all Bar- 
Bäli « cchs.lt um , vot&vl. 

*^Ci\lCiifo / QvaftQoMlS / prr trantpoßtionrm 
pylhtbarum c. KaDilU / Itcttfint^ ejtntx Vallachii 
dtrrvMby. mrprimi* cwnGaüis Aicaiur : uabongre, 
A-vjfi r^vm Hun^srus, Std. 2B«lt ad)C in QtrnuL- 



mi futrunt Ante, y-vam Gtrmam >; U'judcbiA.-fuiiO. 
cAbA'du cmttntitAtq^ caftrAt'h eqvtt inßruSt. Eß 
tnin: äßtlllcch canteriu«» f. «. rqvu \ adußkm 
AmpuUti fuat. Indt 2&ttUad}Cn / caftxarc cqvum, 
r ^v.iH.'cb'-n / caftrario. 

^3at» j / gaU^eU / vex r4«u<m r/I . Baubari . I«. 

trarc , ut : 0^.1 UCU ftluim , dum dhospttunt , glau- 
citare. Iftie latratus , ein 0>fjauie / iy glauctca- 
tio.rtn (Staswtfive ,Äa^fni;egaue/ifci/«r. JUuJ 

cß 0?lBCtl » @l<JCjcn/ qvoA ramirc . muDuc . & 
musdrarc noUl , fl/iiu muefftn / nsil DCC 0ptA# 
cW n : dir beroue trollen '|lur>t-n & floef en. 

«i;. Ixtus, hilaris, amanus. 
promtus, expcdjius: undcBclgarum 0)d#inae/ 
voluptas, äc Ciuüorurn Gay , bilaris ,gaye(c,bi- 
laritac , dr gayemene , alacritcr :• de forcailc cuam 
Galhard , ntfi a 0>aD / camus , fonus , uc nos f c- 
eimus» pofius dedudtucn vdis. Ccrre a 
dicitur Vapagep / pHtcacus, qvaH duras: kfm lu* 
fKo, VWrftnH i aut Vfa/fenluff. ©an Saxon. H- 
goat conjugem Sc fociam, undc nomina yto- 
prii : Gaidoaldus , conjugi imperans » GaidoU 
phus , conjugi auxttiacor , de conjugem 
aoians Hvc deperiens. 

Ö<ilcr / qtcilefter / aa\. ufcivus^procax.fiiJax» 

prtiricns,itpisg«is , opimus. ©eil ?SSeib/ mu- 
licr virofa. ©eÜlT 9J?euf(Ö / homo prenax. 

©eilev aßiber/ atiespctuicus. ©ciler ^engft/ 

eqvus ubidtnofus. 0>eilc Qat/ fegetes luxu- 
nautes. föerier 5Kf et / agcr opimus , folum pin- 
cve. ©eil rnerben/ ferodrew vEr i(l über bie maf» 
fengeit/paflerc falacitteft. ©eilftnn/ la/ci»i- 
rc. ©eifried)en/hircttmoleKe fc ©eile Dieben/ 
vititluxucians. 
©eiltTl t W< / yl. terriculi , reftes, colei. £)U ©eilen 
aiI5i'd)itciDcn/ caftrarc, cmafcularc.cvirarc»cx- 
fccarcv S^icbercjeif / caAoccum , tefticulu« caTto- 
ris. Qytiiin cuam dicitur vulva cqvx. 

©tüea/ vropr.tß: La/civirc > übidinc ftagrare.ad 
interoperantiam proclivem eile» furerc» effre^ 
nacum rieri libidiae : Drinccpt rß . f bgi- 
tarc, impotuinc, invcrccundc peterc, dem iu- 
dificare , falkre. Um ein ^ntt Oeilen / honore» 
muUis fla^itationibus expctcrc,calide depofec- 
re , ioverecundeambire , ordincm precio äc fup- 
pliciis mcfcaii» (gr <\aki fm einen tfu§ / Md> 
i vibundus- oftularamcndKar. Qn$ QßcibgCiler 

hin 



619 ©e 620 



fiui-OÜlfc/ muhialacrymisiinploratopem judi- 
cishxc facmtna. 
©eilen/ t>«s/ now. vtrbd.u. t>t'e©eiligFcit/&©eil' 
hcit/ laiciviajibido, fa]aciia*»iaicrnpcrantia» 
Incontinentia, infolcntia, immodcftia. £ic 
(*)eilbrit ÖC6 Janbcs/ pingvedo , luxuria agn. 
£>ie ©vtlbcit nni§ g^brDc&en o&« geircuBacn 
nxrixn / rcfrcnanda cft luxuria, (cid) tu PCt 

Sogen!) jur Qxifbeü gegebnen/ dcfctrc actatu- 
mad hbidine*. puctitiam inreuiperaatiae ad- 
diere. €r hat jtd) ganj ber föeifoeit ergeben/ 
corum fc dedit hbäduii. £ einer fcj i'ilbeit Retinae 
tnf)n / cxplcrc , fetiare libidmcm. Otiten |lir 
©eilheit verleiten / corruptdarum illeccbriaali- 
qvcin .iretuc. (£ftieu wn Dcv Öeilbcit abbat 
teit / a libidinibus aliqvcm aracarc , ateerc. 

©eilen bringet grc^eH iBerbruji / effljgiu- 
tionet iroporMinas molcfrufimoe funt. 
©Ciler /ÖOt/ftagitator, impuden* peccator, ro- 

Sacor impoccunus , asfiduus pctüor. (Jineill 
kilet ifi iebertnanu feinfc/ parafitus orombui 

honcfti $ od »oi 115 eft. 

©eilitJ/£^@cÜif4)/^;.Ü'^v.iif»fl*eiCyelI/ ve- 
nercus, protcrviu, impuditus, £5*. libiduio*c, 
immodefte, petubnter, Ikcntcr, c rt 1 cn.i ic 

Jlb.U'llcu / importunc petendo irnpetrare , aflTdiai 
xogatibus cxtorqvcrc , obüncrc intcrecundis 
poftulacionibus. (fr b»u thnie enMicf) bie £ocJ)» 
tcT abO/O/llft / inGgnker procandoft fexviliter 
urccaodi» fiiiam tan dem impetravit. -Ib a 
litna tue/ impetraiio per preeet adjduas , aeqvi- 
Gtio per verba fupplicia. 

©<f tfc!> / ft>4/i <54fffd> / Adj, tirm rß * <ptod <£>ctf/ 
pctu!ans, lal*civut,y i <3afj proerdit. 

©alfln/ OCT/ y**/? öfOtlan / propr. flagirafor 
•»•/ deprecaroi f/K ujurpätur tmnm pro amafto, 
ptoco,amatoTe,4f^ftbTCf/?*<f;. ©alantV iepi- 
dus.ornatus , comeus, betius. e feg an». Tmu 
mm fimtproci &aiti*tort*. Et ©alantcTf 0 / de- 
gam u. orrurus , tn !udicr;c . bdlaria. (fr l|l 

em© .ilanfer Äct!/rcitu»,Tf »uftus » degaas Ik>- 

ito eft. 9alaiUercDCn rtom dicuntur donatio- 
ne» rerttna minurarum , deganeium tarnen, 
itrm : J oc ulana» xw/go jacslij. 

®ÖttKf/£S'©amelicft/ 44 lafeivi» inß*rt<pn 
Mitmtuli. Std <BkmtUd>rtia»> expottüur : Mo- 
»OUK, faftidiofus ► diÄeili«, prr mffan^w.elfffl.c^ 
tfi k &Of/ niß mal* 4 0**»/ urult<8an¥iUä)/ 
itduerrt* 



®t\$e/*it/ pandura. Paffii * fon6 Ac hat ; ve. 
rumqiiärß inßntmtntvm üA rxctt*ndum g/tudium 
tnvenium , fi 4 <B(tfJ Utta, M«rü t drduc/irmo , ne- 
tte nr/ji«, tttfyrrtmui, vUiovnttt. QJtlf &cr (^cii\f 
fpulen/ ludere pandorä, caoere nerv | S £j fid ibus. 
Ab hoc r/?(i)£ialcill/ rrt5/ inmn.rtdicuta, parva 

pandura. 9Uracia,c/ ^Bafgcigr / S&rrtgrigc/ 
löwfantgeigc/ Äniega'ue/ ^toefgeieje / ienor* 

gCI'lC / vt^Voj iH>t«i. ^iDd. Sunt tmm(5tiQt 

tf^iod^nownfnu. Sluf eine r ©«ige bleiben/ 

unä dtorda oberrarc, candera cantilcaara wnc- 
rc. (EfetCje rfuw av$dJam pa narum gtmu eß prt 
nerii t&tüm &mulieribta tx trivio 'b lingvtvoiu- 
ihtJtrm, aito>q ] exttffw Irviores mpofttum , ut , n u- 
mdla , frftciiciaad truneum . columbar, boja, 
manicalignea. 0)tnu' nur ncr vfaifcn rcrr.i 
thor dum. C5ct^f mit ftmff <f »i itcu pentaebor- 
- dum. 

®rrg?n7 l»dtrc fidibus. ©fl<|fr/D*r/ panduriffa» 
©ligerin/ 0«/ wndunßria. föeiqunq / bit' 
öeigbaft/ geiacrfiff;/ U. Junt^vod güSdung / §»' 

Dflbaff/ SlbCiid)t/«& tndtnd** 

/ eß prepof. inßpar. tim congrtgmdi out cvmi^ 
iaiJt l-ai-r ns, drnotatq^ copiam , fratum , qvalitaV 
i ton » modutn noanunipjam fraßrk prgpomtttr, 
nonnunqvam inrptv „ut in ThurmgiA. Oxfubll/ 

gefrben/ grfagtn/ pro. ^ubn/ febtn/ fagen/ft- 

i cre , videre, cHcerc. Necrfftnio eutrm prtpnni» 
! lar w rWf ^partkipiu prxteriti ttnipm'* , @<» 

l*rnd)L' qct>ad)t / gefragt / gefefrn / genefen / qo 

, rodKtt/ geroeinttC (^ATtdo<^omttiturt/ ut in 

©nabe/pro (Uknatw ©nin]/ pro (3cnug k» 

fiultas, fatuuiyflcr* 
lidus, ftuptdut , infulius, iimplcx. Sunt, qvl 
(Bidavoceja unde'Jadfitn/ fvodid.fß tcbti 
jab<rt I affirmart , dtdueunt , tdroq^ttf Jcribunt, 
<:•■■.•■ ßultvu ptrptiub confrntiat , nec ulitut confila tut 
dtfcrthonii fit. Noi autem Cid pro pnmtinn 
agnofetmm, mß rpm Delü ä <5Aüd) drrivarr, Imu- 
go mim medoduitur <Baud)\)Qt/ medb <Bt&\)AXf 
ittut <Bt& protnirfU : infam, pucr.juTenii , ia- 
cx rxrtus, rudii^nfcientvignarus , imperrtu« al> 
ufu rerum: Srd h*c obtter. (Meri etutm jocum 
fignific*t>bmc 3™ fagtn/ joeö dicerc. 
Scnfötcfcn mit einem fpirleir/ jocan cumati- 

q vo. ©tff tiieubi rß ttiam fignuin Tcaaiif cero 
Yidae , qvod cnupor.es fupra fores fiifpcndere 
Colcnt , aiih ein ßlCtjöCljeil, Port 6 <Bidt in 
Üi ff"* 



i 



621 &t 

capite vitulitn vocthcr oß\eutom qvfifam cranii pc- 
nenttAtr.fa Amern, qvod menfie jlrutlarH artifichsr 
folvtif mrunt t & hoc dkditr: ©(fl ©etten ffa' 
<^<tt. Sed ©etfen Ifi'Cbeit rxponitur : medium 
digttum, xW polliccm ofle ndere , aut manum in 
ciconiam curvare. Potiffimg fignificMtio "vocabult 
(5$(S tß: Morio, ludio, fannto. Itd dicilmr: 

2)cr ©ecf im (Spiel/ &Ht» Supp/ Gaü.Jt*» 
p;M y. $e§er ein nuu.a- ©ecf / ald cm alter/ 
praeftac in ju venture laüivuc, qväm in femo 
de mentedejici. ©etfen baben feinen j£mn. 
verat habet nusqvam terrarum morio leges, 

5fm ?cr i! lernet man ben ©eefen fttanen / ttt- 

cundia levis atq; infirmi animi argumentum eil. 
^e alfer/ ic©ecfer / qvdaetateprovcÄior, hoc 
Solidior. $lnniengetf / florumad fuperftirio- 
nem cultor i irrster etiam nu'i! n n r . 
t>ecfin/Die/ mora.tatua.ftulta. ©erHein Cmp 
dimin, fubinfulfus, aliqvatenus limplex , vulgi 
ftmplicißa &monuncuku. 

©fCf Ctl/ ridere , ludere , jocari , ludificare. <£v 
Idpet lieft nicht qeef ett/ contemnere fe non pati- 
cur. ©er ijt nicf)f ftcM ©ecf/ ber btfroeilcn mit 
gieret/ ftultuiamfimularelocö, prudentia fuin- 

T. na cft. getf et |id) oft mit Suß / dulcc eft in 
loco defiperc. aüitf ©ecf C|t bu lange / q*id jo- 
caris ? 

©CtFrr < tut/ idem tjvod GStcJ/ üriJbx , fuölännator, 

vavillator , nugtvcmlulus. 
(freieren / fcu/jocus, ftaili cavillum, iftifio. 

©ctfriaj treiben/ dicere ridicula. iOfcit einem 

©tttcreo trcibvll; prodclcclamcruo aliqvcm La 
bere. 2tu$ ©ecleret) ßm(l moe&en / a faonis ad 
fanitatem revocari. 

•eefifd) /©eeferifö/ »©eeflidf)/ Adj.&aJv.tidi- 

culin, jocularis, joculatorius, fcftivus.SS? : Joco- 
se, joculariter, ridicule. 

Jlutfgetfen/£egecfen/ &3wtfnt/ Cfm P°/' /4 » figm- 

fiettiotte cum fmphei Cfeefcn frri conveniunt , in- 
fatuare , oaaö futpendere ludificarc aliqvcm. 

I/« 2lu*gerf ung/ fcegetf ung/ 3ergecf ung / td.funt, 

<jxod (Btd iXCf. 

©cet » ©efcr/ ix«/ ffHr. ® ctren er ©eft* 

t Cll / Ürknter plicae , ftrigae , r ugae , lacinias vc- 
ftium. €to Kot! mit ©eerftt/ cunica striata, 
binctfl s.ii. ©ccrieJjt / finuofus , laciniart». 

@Cf) / QCfKIt/ ottm <Ban fst <5*«/ t*** «* 
üüng^iintf/ f ari. ©egan jen / aanjai s>c/»« 



©e 622 

<9C0nif / irt , vadere , gradi , procedere. 2üie 
(jrbW ? "Qvid agirur ? ^ toiu niebf aebttt/ tc§ 
non i'ucccdir. (gg vjchettbm n*,eh Hillen / ex 
ienrenria ei evenic- €r bflt ihn geben Ulfen/ 
amifir illum ä fe. 3" ^U§ geben / pedircm pro- 
fieifei. 3tt t^ehjff gerjen/navem confeendere, 
3u$ifeh geben / accumbere, a»fidcre. 3u«S>cr* 
§en geben ' foücitumefle. 3n Prummern gebetw 
rumam minitan,funditus perirc. ^tt bic »ctbule 

geben ' fcholam freqventare. 3ur rriebe geben/ 

in tun tu prodire. 3»r StiXlt)t »jcbcn / »aens ad- 

efle. 3" Äireben geben / ^iritur de putrpnu, 

avandoßnitu ditbut purificatiotm loc* ftcräprimkm 
tirttnt 1 prxfcntare fe eccleil». 3uT JpfKbjetf 
geben/ täcrii napnalibui inrerefle, venire in con- 
vivium mtptiak. 3»m Jr>rtUsjcn 5ibcncwiGl ge« 

ben/ facti cama ubi, facrx fynaxi vrt commu- 
nioni adefle. ^n ^»ölgnt geben / ad cor*« , ia 
malam peftem abire. (S^afen geben / leltum 
perere, qvieri fe craderc. 3 ra ^e&roanae %t* 
heil / tiorcre , u(i tattim eile. <9uf ber ©rube ge# 
bcn/jaminftareeapulo. 3 u ©n fl ben gebeit/ad- 
ular i. (Ii gebet ihm nneb Hillen / ex fentenna 
ei evenit , forrnna ejtu rebus arridetfcliciirs <£*5 

?fbet ibmfibel/ male cedit ei. €4gehtmif bK 
CQte / vcnttim eft ad extrema. 
©eher/ Xxt/poet. Ö*««» ufitatum (fl> iens, Tadens,' 
abiens. Itaetiäm ©ebung/Oil/ itio , r*rb tnre- 
«iter, nec ©el)Clid)/gradiens voldi vtufatß,di- 

co tarnen: Derffieg itt npeh gehelieb genng / fa- 
tis ttiu cft h*c via. Ungchelich / rranticum cx- 
dudeni. ©er 2ßegiftUngeb<li(&/ iter eft m- 
culcum. 

@mtg/ ©et / pl. ©4nge / i ©4« / propr* : Grad u», 
g r eflus , incedus , am bulat 10 , paflus, via. Dem- 
Jt: ambuiacKuni« pergula, xyftus « iL vena 
meauis in fodims. €in ©nng / ber ©olb uno 
tBilberb^lt/ y cn* au«i& argenti. (Eilt 9MeO< 
gang/ plumbago. ©ang unber ber (Erbin/ 
cumculus, mcatus fubterraneus • dicitur ettAim 

jF>eimli(ber ©ang. ©aog unbern freoen .^iiru 

mel/ hypaetrum, (ubdialis ambulatio. (^)an{ 
mit Sehnen / penboius. jT>angenber ©ang/ 
ambulacrem penftle. ©runer©ang / pcrgula. 
(f naer ©ang/ angiporms. Cinen ©ang ent» 
bl6fen / »«am aperirc. (£i ift im ©ange / mom 
cft. 3n©angfomraen/ aiTvefccrcUbori. vfü 
nen itim ©ange bringen 1 reddere aüqvem indu. 

ftiium , gnavum, incitare aliqvcm. <£"itU*B 

©anamtt einem wagen / expairi <wn ahqvo. 



62j 



624. 



(Einen piddjtiflcn ©ang baben/ grayirer ince- 

derc. 

©ang / metälluk' hdc efitbttä bätet : (Ein armer 
©ang / vena ftcrilit. (&rireid>er ©ang/ divei 
«ncuüoium giarherÖang/obhqra. Sebma 
fer ©ang/ vena angufta. gebtttfbrnber / dila- 
cata. Qjiclf luftiger ©ang/ Ycnaramofa. ge* 
ftcr ©ang / *ena dura. <Sd)rietiger ©gng/ 
»oliu , pum«. ©«mg / t>er in ru 1 $ ieffe fallet/ 

ven i io protundum rendens. 
Ältenufnnrrgang / gradus fcnilis,rardus, tcftuJi- 
neus ,aiihs fdjroerer * langfamer ©ang. $lut 

gang / hrmorrhois, fluxus fangvinis , menle» 
A menftrua mnlicrum. ©egengang / commu- 
£0, commiffura armorum, dtatur rtiam : ^nfain. 
inengang / coitio. gec&tergaag / compoficio 
gladiatorum. tfrbgang/ fucceflio herediraria. 
©iirtengang / ambulacrum horci , atnbulatio 

fubdiali». jparngjnge/urecercf. J^aubtgang/ 
vc na principalis. 3 1 1 n. ) g c fr Ikti ot»cr fd) nrDcr 
©ang I gradus citatus , juvenilis, jjaminer 1 
gang dititur pudice profluvium alvi. X irdjgang/ 
usus paroch ix, proceftüi in remplum , TulgbX>it 
Proctßion : in CMtnph gutem vocatur X>tt §elbgang/ 
$*XOfrocrßlon , luftratk) agrorum , ambarvalc. 

^rrgang / labyrinthus. Jtnirjgaug oöet tau- 
Felnbcr ©ang / inccfl'us fiaftus. tfrebSgang/ 
cancri treflus. (g i gebet mit mir ben .H rebs 
gang / forruni adversi utor. .ftrebsg^ngia 
adverius. jfreujgang/ petiftylium , circuitus 
eenipU. .JfupfcrgÄnge/vcnaccupn. Snftgang/ 
pergula , periftylium. ftltfdjgang / grcfl'us rali- 
pcdaoi. -Dculengang/ molar circinacio.verfa- 
rio. 3JJu§iggang/Qtium. ^njHggiTOger/orio- 
fus , negtigens. *ÜJu§4ggiugerep / defidia. wd. 
tTJu§e. g^atnrgrtlig / curfus natur*. ,Q*cr- 
gang/vena eransver ta in montibut. vr cbi/ramia / 
agea, fori, tabulara narium. »3eJ)!ürfgang/ 
areflut attarum. (Bpairergang / ambutauo. 
(trpauergang unber ber (rrben / ctyptöporticu*. 
(*rulgang/fe!Ia,Hcjc&io,alvi!axatio. Aarter 
<£;ulgang / re'nefmus. 2?prgang / procertnum. 
^Milfgnng/ viafylvofa. ©eibgang/ acluspc- 
cudis. SGalgang / ambulacrum vaJi. 'feif ;'f- 
Qana / gradus tolutilis. 
tfängclfin / tv.ß dvmrn. pergula , ambulatiuncula, 
pnifik. tlbg^nglein/rcciramcnta, peripfema- 

ca. €itt ©langhin mit einen tuhn / coneurrcre 
alicui . cominirrcre fe cum aliqvo* 
©aU^CiCn/ duüaic, fcaGm dcdutcic, taue 



ambularc. Sin JTtnb gdngefo / ba§ rtf laofen 

lernet/ infanrem leniter duclare, donce greflu 
affVcfcat. ©Ott bat mieb, gegtJngelt »on meiner 
^ligeub aof/ Deu $ mihi Düx drcomci fmt 4 
ju venture mea. 

©4nge/©nngbar/e$'©angbarTic$er/ *i\.&*j-» t 

mcabilu, perviu5, rregvenf. ©d*nger SBeg/Tia 
rrira. ©jnge$ ^1.1 Iii homoloqvax, garrulus. 
©tätige Stiefeln/ oereas ampla, lakat, facilei. 
©angbar ©elt/ Das ©dnge unb ©4bc ifti monc- 

ca pruba, nummus ufuali«. ©angbarc 2öabfC/ 
merx »encübilis. Unginge/ innu$, infreq^ent, 
anguftus. Ungjnger Ort / locus inaccciTus. 
Ungdngig/ »Ungangbar/ idrm. 
©änger/0<r/ viator. gufcgänger/ pedes. ©«• 
merbengdnger / oriofus. Äofigdnger/ conri- 
Ctov , conlälaneus , confalinus. vf d)Ki fggng er/ 
nodambulo ,t.iemfere eß qvod tnonficj^tiacv/ 
lunattcut. 

©angbaff/ ^©angbaftig / «4 idem qwd Oäncjig 

yC^ötiCjbrtt/ intus, ufitacuf.obvius. 
©angbaftigfeit/&'©angbarreit/ Dw/ ufus, obfex- 

vantia, mos, confvetudo; 

^anfer/ x><xt& @änferleinv w»/ 1. «m 

2i!ttacj&Korr7 fdilcdncrK&ttel/ Tupparus^ 
Aipparum vilc, runica crica, qvoridiana, palla. 
Abgeben/ abire: rcccdcrc, y metapbor. damnum 
faccrcconrrahcrc, incommodum fentire , jaftu- 
ram pari. Abgang / decrimenrum, damnum, 
jalhira, clades, noxa. 3d) () 4 ihf Abgang an 
meiner ^abrung gelitten/ naufragium fcci rci 

ramiliahs. .^fi Abgeben f/i<m lucrari famfutt. 
<^eiue 3U arm gefien ihm ivol ab / mulrumlucra. 
turex vcnditioncmcrcium Atarum, frcqrcnccs 
adfuneciemrorcs Abgang/ tfr/ renditio. Eß 
f.*;jv;obitusÖJ'mors*c qvilibcr defctüus, demi- 
nutio, vulgb dtleriirdtio ,propr. detrimenrum. 
^Ingelxn/ aggredi , conficri , invadere, appropin* 
cparc, tt. arrinere. <g$ gebet mtcr) nfct>r an/ ni- 
hil adme artinet. £|fr -Oatibel gebet bid) n«/ 
tibi ludirur, ad re pertincr. (Rillen mirÜJi i 
ten angeben / jurgio afiqrcm adoriri. vft' iu ; 
bet an/ rrie id) baebte/ confit, qvod volo. ^at^ 
^ani* gebet an / domus arder, flagrat , igne dc- 
pafeirar. J>a«<3fuer rciO tmOtcn nid>f önge 
Den / ligna Äammasconcipcrc nolunt , ignfi cA 
langvidus in fornac«. (fr g ( b« llllü flUe «TT/ 
omnium intereft. 

Aufgeben / ohri, afcendere; ©jf i3t(rnen geben 
aof/ Aclfc furgunc , die» ioslittuuc. £te 

VW 



„fi iSää, w «ptartfi,«, / pUn.H«-| g'jpg- 3» ^ -"*-*H 
JaiiafiiBt.i/pc'io.long'P«- «nirarafiiw»«-! »«4»»^ pw'"* . ■ 




o&ara Germanorum licera , ingcn- 
tem amnitarcm haben» cum <£/ (£&/ 
& Ä / » ul P">mifcue i«>bant : 
©locfc * Älocfe/ ©utf<he*£utfcl>e/ fiWK« * 
9>tUid> / $cV4. & $erf. Mutatur etiam fiepe in 

3 / ut ; 3o>/ ©ä>/ 3«fai & ©ton : raro au- 

plkatur in : €gge ' ftl*Mt JC Ante e / 1/ Ä / 0/ 
* U fere ut §b J ante a / 0 * I autem aliqvanto 
rcin.il ins , qvim T/ fonat. 

©ab / / Br/ 5 . ©at / » ; r °- 

ramen . foramentum , qYamvu anguftiam 
(tu rem arftam, iirmcontignationem , januam, 
portam j nobU autem prseterea : Tabernam 
fmifatf« «6i mercet venalet funt, äliht ®ati<m' 
vtur. ©a>cn. ©aD 8* ©atxn no6k oi^Tf r/r 
«rmariura, promtuarium, & ©ODCn / tabulata, 

folaria. €in $&üi von Dreoen ©Men / $6t>cit/ 

oOCC ^totftwrfen / domus trium contignatio- 
num , triftega. ©Ät>en ill e*iffcn/ tabulaca 
navium. ffäfotiX* I carnarium. SlrjcncOi 
oafccn / pharmacopolium. ©croürjgata" > ofm 
fkina aromacaria, aromatopolium. OblW 
t>cn / oporotheca. £ud)» o&et 3cnggat>en / ta. 

berna , ubi parmi & lintea venalia funt. A ©a 
Dem / taberna.r/? ©4btmcr/ Oft / operarius, 
1 munieipium inhabitani absqve jure CiYitatu de 
fine animo domicilium ibi contrahendi. 

@aDet / tXt / fep« t »o» *M *» » J?"" 

pro f6 dn SilUrt iArtmi« ; Communitu etiam ferü 
luur (^atttt I clathrum, glittet /irr ©Rittet/ 
elathri , clathra , tranfennsu e^U^attCt / Ca- 
taracta , porta penfili». <ÜitX\\ ©ittCt / fi** 
©cgittcr / clathrum ex ferro, cancelli tcrrci. 
5>rnti]ittfr/ reticulum ferrcum. §CU|lfr^lt(Ct 
»or ©efrtngnüjjcn/ obex dathratus. 

©itttTtl / e^frrf»f»H«f95ct<jitternclathrare,re- 

ticulare. gentfer mit €i|Vn oöer £oli KW» 
tert / feneftr* fead ««* matcril clathrai*. 



Dur** SBergWertc /n* ©Itter guefrn / afpicere 

Der fcneftrellas , per cancelloi out nmas fpecu- 

Iatorias. 

©ittcr iü)t i ÖT^. rir« qvoi V«Ö<tmtAcU. 

thratu«, canccllatui, Ö": cancellattm. ©ittfTIQt 
gcnjtcr / feneflra clathrata, 

(55ab<lt/ antürvum; boAit ©flttCH / & Belg. ©0* 
Dem/ placere,aflbciare,cogere,aggrcgare, la 
unum locum colligere. Wnc oüg* dicunt : 
Scnjabfril/ congregare, convocare. BMMj 
Öcruiig/ cccru»,trcq»cnria,congregatio. ©0* 
Der ««ton U* Wr( focium £5* una at t< ©aOfr/ 
omnia conjünftim . qi^ ©aöct etum jeribunt 
demto per S^mflocrn 0/ ®«r / «»^ ©OT/ 
de qvt inpa fub loci, ©üttctl igitur adhuc noWj 
fign^cat: Confociare, paria conjugare. ^« 
aattCt jieft / aptat , confentaneum cft. (gtliCIX 
Xicrc aatten pd) / tvic Die 8Rcn|*cn / bruta qv»- 
dam Tociantur inticem non fecus, ac homine*. 
©att(tl r<wi« nomwnqvam : Formare, confor- 
mare , ögurare potefl exfoni. €in Kaufmann 

muB&tc©ütcrnad) DcmgRarftgattcn/ merca- 

torem oportet eligere pannos pro ratione fori. 

2)cr Sftalcr gattet fein ©cmalDc nut oas Oxv 

miläl / piftor excmplura fuum prototypo coa- 

format. 

Gattung / Vit/ primarii confociationem , foda- 
litium, conjunaioncm , drinde propagationem 
beneficio eoitionil ipfamqve venerem 
tum» porro i ormam, q»an Ute m, genu», »«- 
mum farraginem ac varietatem qvandam dt- 
[mal. Einerlei) ©flttumj §if*ey un»u* genem 
plfc«. SiBerlwnl» Gattung 5n(f)er / hon vam 

argumenti. ^l^^tl•C DcvalcidKU ©attumi / a»>a 
ejusdem gencru. Qluf Die flltC ©attun^/ pri- 
fco ex more. €inc neue ©aftuiK, im schrei, 
ben geblauten / novo liccrarum charaftere 



593 ©a 

©flttidjf/ y©4Mid> l*d\. conTcntrm, rcfrondens, 
congruens , dcccnt ,aptut , ,1 ccommo.i a t us, ap- 
pofitu» , it. dcccntcr , congrucneer , apte , appo- 
fire, u.mmo :c. (Es fäkttt |ich Übet OtC ma&CB 
qcWicb / pcrcommo Je qvadrat , aecornmodam 
iiinum eftad hanc rem. 

^CflfltfCH/ in confvctudincmTcnire, conjunßio- 
oem conciliarc.appticarefe adaliqvem v? id) 
begatten / eoire .conjungi , mifccri. 'Du £«UI> 
ben wollen ftd) nid>t blatten t columbu» abhor- 
t er , t'ugic focicraccm coJunibx , conf-erudinem 
cum ea habere reeufar. SJ3cQrt tftllltj / öt</con- 
fTCtuda veneria »cohabitarioconjugalis.. Indt 
rtiam diettur gm ^CvjattC / com ux. <S(t\t tnim 
eftjeeim. 

3uf<ttnmetlgaKeil/ cemmodare , aecommodare, 
par pari jüngere » E5* pradtrra u»V» Wr/ fTfii 
begatten. 

©attern/p repr. per tranfennam ftriclim perfpi« 
cerc , per feneftram canccllatam fiu reticulatam 
aliqvid obfervarc. Da*de tdrrn rflyvod obicr 
voj c , ferutan , indagarc, inwftigare* jy mxv». 
rse ui cemjnfitii elrganter ufuipatur. 

©attcruncj/OiC/ obfervatio*. indagati<r,perfcru- 
cario, invcftigatio. ^attvxtautrmeß^riofat 
obicr vator , fpeculator , inftdtator. 

j^rauffjatcerit / fanim intueri , per cancellot * ri- 
nnt clathratas fpc&are, clanculum conceroplari, 
oculit interna luftrate , obruturn in altqvam 

rem figere. €r oattert Darauf/ wfcemSyogel 

Cllf bi< 3?U£ ■ cui : ose ocults rem profcqvitur, ur 
parnsnucem. 

€ri]flttcrn/ ex inGdiis aliqvid tenerc, confeqvi, 
aftute infiliendo aifcqvi , cognofecre diftin&c 
per rimulas. €r hat d ajeidjnni feinem Sßunfcf) 
nach ergattert/ vou randem compoi latenter 
faftui cft. <£x bat f rn. a t ti 1 t «al uiun nuDer 
gefd)tnieDef / aueuparus eft ex infidii» maebi- 
nationes omnea , qvas contra cum intenra- 
banror. 

tßadj^ntfern / acutisfimc indagare , mirum In mo- 
dum per vefti gare £r bat mit |YniVvluviT (?V 

frj)icflicf)fnr Der «Serräteren nac&qetjftfftrt / la- 
tentem conjurationcm fingulari providcntiä 
deprehendit , der ex 1 1 , tubodoratus eft. 

Öag/ 9«9cn/ gegast / rji wx^jw/i- 

84, &<jvidtmcl*mor*nfr>um, gingrire, glocira- 
rci /rd vorH feribitur : Nen.tunqr<am tnim ©a< 
fClfH/ nöWMun^tMw ©a<jf(B/ notmunqvam ©0.» I 



®0i 59+ 

ffn / & © jfeil ; ptutinti* Hiam prontmctalut 
(jjujilUrU : Hwc »£/r (/«mor d-.atur Vit ®\ JiljJ/ 
gingntus. Jr). ; <m0ujaü,eM accvratius tftniwx 
fft y & rudete rxwmdur. ©ifl«(j f^reven /Ibl* 
bC5 iOJiiila» d£f(l/ edere ruduum inftar afini 
moluotum. Die 03 •rtf <\u< t i^aaclct b> no# 
fV t anfer ftrepic <£r Fan tod)er ijaijfeu tW(| 
£i)cV U*a,in / p><n>. neqve nafarefcit, neqve Ute- 
ras i «. r. Homo muüm prttü tß , emnium rtrum 
igMTiu , qvi nr<fffi , ntqjuot alert novit, 

töcnfi ivct»c r <2>» V5 noefr (äaqe öaroon / haue rem 
. aon capis , non iorclligu , oihil unq vam bac, de 

de rc didicifti, nrgr<ygi>i7/rw. 
©dfen / frincucire , ah hoc anfnum ßrepitu dtettur. 
Sfd^Sn rtiam ftMißcat acute c9 niinutc loarf. 

^üergdfeffo Drau|en? Qvucfrhomo, qvitam 

impnJenter fbrrs garrit fivr clamitat? 
@dc!);cn / & ^dren / gaUmarumtß, glocitare. 

glocire. ^ie J^ftner g^ren wo! / aber fielegei 

mc^t/ clamitam, ted non ova pariunt , prov. con- 
tordat cum tlid • Vox eft, prxrereaqrc nihil. 
Neffen/ in freie naurearc rß,&dr naufeamtium fo- 
n tu dicitur, cum vomitant cjf vomunt, 
fcjifer/ Oer / ganro t dicax , k>qrax \ ftemina aufm 
loqvacula vocaiur : iCine &äfe/ qvod vocabu- 
lumporri tratufertur Ad gracutum Mut monedu- 
lam jvem, avA vecatur : Qj)&l</aut vcd)lUT0V.L'. 

63ÄfercD/ öwunq / Vit/ 8^oa»©iVen/ garruiwai, 

loqvacitat.inanis proBuentia lingvic. (£jtft 

tineblo§< SQeibergjfrreo/iimihcia Amt, ple- 

nx fucüitatit, nugz ex mulicrculaxuai tahwii 

ort». (Bian mutt ficb an alle (SaFercoen nicht 
Fehlen- non ad qvatcunqve fcurrilia diwla rc« 
rpondendum cft. 

@5Fif(b/ & ©dFerif<& / idtf. &aJvnh. multik». 

qvu-, . va;:: ioq vus, loculejut , Tcrbofu» , frivo- 
luStS*.* loo»aciter , nusatorie, verböte. D%ci' 

turetism ©lFdbaftia^©4flcrifd). 

fet / Ofr/ vomitOT, naufeator. lndt \>U®(h 
fltncj/ voraitio, Tomitu», naulea» £^©cF|ic^t/ 
aJj. ▼omitoritw , naufeofu«, * W (Treffen/ «0- 
mtrt , vomitjrf , ifvod *b ip/eJ fonifahlum tß. 
©flfjjCn' monedularttm *ggaüm*rum vox , & idtm 
flW0if«nS'®fl3«tn /glocuarc , frineulire, 
acute clamare , E5* mttapb. garrire , Watire , bla^ 
terare. St.i^a^tni drm tß v >:J£\ftKlm / baU 
butire , hxfitatelingvä. 
©a^c / Ot« / famina acute loqven» , lic^ax , va- 
mloq v« , inaniloqva , rerbofa , latians. 

* 5P P ©0#l 




595 

©r.fcerei)/ Wf / glociiario, funlira* , ftultiloqven- 
tia »iJrmyW (ßittercy. £i ©dljid)t/ uLyvod 

jftxcn / rjf *i> fcof (Efacjen # Opfert five <&ht fen/ 
proprie corvorum vox , nvuats: crociredr croew 
face, ftoaren firm Ö> Qooffcn ranarumeß , co- 
axarc, Atnc »om. rrrf . t>MßÜ,UCIU; ' tfOdrCtl /rtf 
ßöClffeil / crocicut,crociutio&coaxatio. 

©OJCttCn/ fvoi G*Äi Gazettet etiam .iicunt , wo* 
Seulingen / relationcs, nova nuncia, qvinab 
boc verbo <£frtt$<n deducamta, imprrare nuhis nt- 
yvtmu* ,poßqvam novatßa nuncia plerumq^ntpti* 
maximal » nugdmtr* , Sfffabul* tjfe filmt. 

t£if<n/ e?@icferen ejutdemfom eß t & g aünu- 

rumpulüi piopri'ccvmpeid , Latmr . pipillarc, .Vt ; 
&pa(ptumvox<ß fntinnirc. Huicaßneeß: 

nnari, cftusc& 

cum fonö ridere : imdi ^»(S.uJjcln/caclunnus, 
cachinnatio, •• £m ©adjeler / cacliinno, 

Jvi initminat ti emulos nast crifcante cachinnos. 
frl ©schein rtHfidjUjiii i cadiinntim fuflol- 
lere. 

©äl/ g&lcr/ qulcflct/^a. £f @eib/ 

gelber / (jclbijrer / lutcus, ftm«, girvu». 

Scribunt nonnuüi etiatn ©eel I 63" ©efol/ Jm 
p/»x Ct nunqvam premwe iatur , ut t apertum <J. 
© fltf ©Älc / fa - ©dbe €\> / luteum. , vircllus 
«vi. ©elbcPJubeO/carotta» @flbcfud)t/ iöc- 
rm, morbus rcgiut. £f ftebetganj (Stint ©e 
fid)f / facics ejuslurcola eft, livcr. S&faiigtlb/ 
lividuf. Qjfoiclwelbe/ xanchus, fubflavus. v£i"i 
gffbf / »neus. ©rftngetbc / pra/inus , galbus. 
©olbgelbe / aureus, ©dbgclbc Jbart haben/ 
catfaricmaurcam alere. J&pnidgetDC/ rnelltus. 
CwtcHKlbc / luceolut. ©aprangelbe / cro- 
ccus i crocinus. <? chiua Vv'cllu - . ravus, luridus. 
5BacJ)$gelbc/ cereus. (gdjroe ff Iqelbe / futVus. 
5votoö«r55raunijilbe/ rufus. ^irroncngelbc/ 
citrinut. ©dlfeon fixere. Onil madnii rufä- 
r c. Eß etiam Una lutea nativa t qv* dicitur S&er<J < 
flÄ&ftifcrgiH/ ochr»» ochra ra^itia/fK plum- 
baria . vocatur $let)g(«l. fR<U$%<\\ / fandaraca. 
^ulbichf J >;. flaveficns, lutco.'ir. 
U4lcn/ ffavefecre, ffarerc. J)<t ©flfrfllt flilet 
nicht im I ' crocutiftcnonfacis rufar. fcfto 

ncr bie jf rctrtfcti ge mefen ftn^ / f< ntfbt geilen fe / 
qyö pulchriorcs xgroti fuesunr , cö magis na- 
Y«'nt > CÖ Uuidiocc» fiunt. fejälcn Ju:/«/ r/i4m 



©elben ö ©itecn. 6f »ne ^>4n^e finb ganj üei# 

gilbet/ manus ejus lurorcintcd« Ainr. 

©^fimgy ©elbuBo/ ö" ©flbung / We/ color lutem, 

flavus, gilvu^üiror. Htm eß ©dlitjf cit/ ££T©cl* 

bigfetL 

©aü/ ©äffe / du / P /«r. ©allen/ fc* 

bilii.cholera. Dicitur a<&to, propitt colovem tu» 

funu (£(f)rcjric(^nc/ atrabih». ©clbe^aHe/ 
flava bilis. gifdbg.illc/ rxl pifeiun». ^>cnnni 
gaOe / fd gallinaxum. SBa^r^Oe 4ü/rmüe<- 
tur vena aqvae w/ puteu 23.:fcergall etum rfl 
excrcfccntia in modum vcIkuIa: , humorealbo 
ft aqvofo rcplcwc , palpebri« adnara. Settel'* 
sali/ repetcusfio iridii. ^nfjuiiDutu) ötr (Halle/ 
cholcra. llberhllif Deröaüe/ cffcrvcfccntiabi- 
lit. IDieQxiUelcnftuter/bilisrcdundac P>o- 
verb. ©ie önBe i|t ibm Mberdelfliifen/^f m tß ac : 

Ad iram conamovetur. Jnontg im ^Kuafcf/ 
©aö inr^)crjea/ «et in orc, fei in cordc. £r 

bat feine ©alle beo |id) / irac 

manfverus cft. ©aü riw« pro i^i amaritadinc 

po«/o/rr. UHfertebeufflmcbreiKei(ötn«t©ane 
KVbittett/ vicav honinum plus Aloe» , qvam 
nie Iiis habe r. 

©allen/ verk rarum eß, finnificarts : amarefeere äc 
amarulentum faecre. ©en gtfef; gaü\n eß cx- 
entcrare piücm fei exuahere SBergallet/ 

j iracundus, amaru*. 

©allung / t>it / pect. eß t demtam . amari tiem , iraro 

ac trat e ff er v c feen ciamv 
©allig /©aüiftf;/ &©aUcd).fg/a4.fcHeu*, bilio- 

fus. amarulcnrus, iratus. Rauben (int> nidfjt 
gallig / columb» feile carenr, 

©albait/t>«/galbanum f gummi odoraturtv 
Syriacum , a flavedine fi non JiBum, nobit tarnen 

fic aeeeptüm ac mtelie&tmt. 

Vit/ jutge- 

r latum , oxvgarum , a coloreßavo itidtm dittum, 

ÄiilbsMlIcrte/ gclatina vitulina. vrdjircin^ 

gaOCTtC / gclatina fuilla. 
©aümCO/ Oie / 4 <DÜ/ cadmea r nil album» 

pompholyx t tucia. Cadmeinamq^orubalcum & 

alia metaüa tinguntur* 

X>ttl plur.car. Tonus axutitumut , plan- 
gor, clamor, inäteß: grcubengaff/ plaufu« 
c l.uiis, jubilUm^Ö" : üiac^tigaD/ philomda, 
aedon , acredula , fvod noHu canttt. ^eegaQV 
i gavualba. ^(Ctnfldlh liinajnculuj axn. $rd& 



597 



598 



^rteingaü / morbiu rß tqwum. (£mcn großen 
©all tut) II / cxclajuai c , ciatislimc cLamarc , tol- 
lere vovcm. 

©rtHen/ & CMkK/ «julare, ▼oeiferari, clamita- 
re, implcre clamonbus aurai, cinnire. <?d)re 0' 
tW baf einem Die Orcn gellen / damit* rc , uc au- 
res tinniant. Compofitum rß : SBieDergcDen / re- 
fonarc > rcfulcare , reboarc , rebombirc. 

©eil / t>er / £*5Biet>ergall / u. #d*» ©eilen / Co 



/ Detv palacum, fauert , orit mttrtorf&fu- 
ptrtor pars caneavt , in qua' tmtximt frnfru gufUlm 
rß. Gotb. ©0fll / &finr dubio rflabboc ©am /de- 
liciat, lafci v ia, cum luxta prfmaiti gult mjtrvutt. 
©aUtncfl / filcrc, vc« bis parecre , otiolum ctlc , m- 
anibuscogicatiombus drmediracionibus ineptis 
occupa tum efle. /.'. domum cuftodirc. 

©nuniet / öcc / y Die ©aumerin / cuftoi , m* 

famutM. 



nus rcfultans, Echo! vox refona, clamor reib- ©ailinilliq / MC/ cuftodia, confervatio ,* ofeitan 



rvab.lis. Dicitur rttam DCE ©alöl / repercusfio 
▼ocis. 

QJalmcn / es^elmen/ idcm $w awieti/rc- 

fonarecum ftrcp cu. 

©attiebt / ©almlc&t / c*©rü"id;f /*dj.&*dv. refo- 

nabilis. refonus, fonorui , fonabilis, cum Co- 
norcaeucisiuno, cum fono rciultanti. 

Q5 ftlliCUt) / X>Uf rß gmuttäntionkadfrltum compo- 
ßu , -choxca Icptda , tripudium agdius , k <B*ll 
fono ttcuto. ©alliarMäu» 'fl *d)m, '«« » Ma- 
ris , ad falrandum habilit , compoficui. £me 
©alltarD Milien / cnpudiarc,lalcareadmcn(u- 
ram Ulms chorcac. 

weil (ie in Diesten gellet / hdcptr #SLff°^»HfeÄ JSS 

rfc Orgamim pnevmaticum. AbXc «"nq / olcrtat.o , h.atu« om. lt. ,utm «9« 
r/i Orqan.lt/ Dct/or & anicu«,OTganariui. ptgni.a.torpor t«ternu.,pand,cuTauo ^ 

qiikr^Orqcl/yt'w^röelregiflcr/plcuriri- ©amd)f /tfqdnent)/ «4oicirajjt. I« onoiui.rn- 
det rcguLc. tflaririn i»cr£)rqrl/ fn>rOtQlV\ er$,fegni$,defCT,focori,pamhcuUni,c5«i». 
UaVit I manubria epironiorum , feu qjiftomio- ( ofehamex , otioic , lenre , tgnavt cer.- 
rum. Orqclpffifcn/fithilÄOtganiinufici. £/[$ ©attÖ / Die/ p/w. ©ötlft / occa , aofer. Olim 



(ia , cum qvi» latrt atqvc fibi in otio iomi pläert. 

©fln / gältCtl / fotem mom j^nen/ Ccd re- 
teribusetatgaunrn ö* gquiim /proprii ^Jofcira- 
ri 1 hUre ,tww maxtlU infrriortt ,propttr(ftrttuvm 
■vaportum in mujeulis tontentum , Atiucuntur. Ait' 
Upb. pigere, torpcre , dcCdcaa,tardum 9c igna- 
▼um efle, ut ojertanttt foltnt , <pn fommtm fuum 
nunqrvam edormtfeunt , ftd ptrpttub pandicuUntur 
& ofeitant. ahi dtaltUi rgtrtur ©IC» 

nm / cm^r ©if nfi»(5)t / ofeedo. Std boevidttur 
tßia<Btt)Cn/qvod pairt txphrafi : &ic3MumC11 

aienen/i. ger>en auf »cn&cr €onnc/ florum 

foha ad folem ofeitant. 



Cjeln mad)tn/ fabrefaecre Organa pnevmatica. 
tluf t(X /Orgel f(hlaqen / pulläre Organa. £)r» 
qeluKid>cr. organopceui. Orqclfpieler/ £>r» 
flflijl / organaeduj. Orqdu y f 1 ' 0 ^ Otßcl* 
fpiclen/ organari. Otqellinq/Dte/ canru» x«/ 
luun organi mufici. £)rqeliet>t / aJj. & adv. ad 
modum vcl fonum organi. örgcf tretet!/ fol- 

1 es dilatare. Orgeltreter / *tiki RAlfatit/ Der/ 

mannbria follium calcans, vulgbcalcator» 
©Clltl / OK/ antupk lufus, ddicias. ^ng/H ©a» 
me tfibur W;r lutus Jicitur. ©atltelicb J.-.'rm 
lafciTUs, & advtrb. pctulantex. ©ameliQ*)Fcit/ 
la&ivia. ©amelid^en *tiam rß gtmma : huja, 
charcedoniua. alias 0pcrf jlein. A ©am r/I 
©r eiltiqam / tpontut , qvaji mfm S5* ir/irür nenj« 
fiKp/tf • 00111 ßnn r^im »ntiqyt maritum, nottbal. 



©eü/ ©ufe / ©nnte« ^»/w mu ttism (Baut* m 

SvrviA , vocMur. in TburmgxA ©an^/ dtcitur 

XOufi l e'iVufcIömw. SBaüraqa«^ / anai ar- 
borc.i ., .111 . :: arboxeus , qvid-, utcrtiüumtß , m 
Mrboribm najetrttur. 5&ranfcgan< / anfe* pcÄo- 
re antluacino. ©rauqaiW / anfar cinercus ma- 
jor. Magere ©anti / fivt ^c^ecqan^ / wiloe 
@an</ anfer fylveirer, fulica. ^>au«< oD<tia» 
ruc0an</anfcr domefticua. «öcerqantf / älikt 
«Keiger / artka. ^repfgan« / m* ÜReergan«/ 

onocrotalus. Jctt/gaili / anfer ova pariena. 

^6ndgani/ pclecanw .platea. gRartw^nJ/ 

anfcriraninalij. SföaftgiTni/ anfer ahilis. eaef. 
gani / idtm qvod Aropfcjan». ^(ftneegan^/ 

onocrotalui, anfer fyivcftri«,niv«us dt grandi- 
nis , *liks ttum JP>ngelgaiK / 55" idtm ^roiHlkctt 
$1 ij San* 



599 



600 



fione. e*i»tmmrt9Jirt/phalaa<xota«.cor- (HCIIU/ «4 Ccmw. ahlin 

*Utaq»ac.cu*. .£«*.■*/ chcncrotev 2r«PP' f jw , ° mcljr cjAnj ; , _/j / trL rAi fo^ 



Qatli I pygargu« , tctrjon , tetrax , < ti«. Qßeibc 
fantf/anferhcrbilit. ©4nfc rupfen / dcpluma- 
it, v clicrc an : er es. ©<inf< lllijun / opinurc , 6* 
ginare>farcire anfarcs. 
©an? ttiam die Uur rat* fcirpra , faß.cultu tx turnt;, 
in 9i>6 futrinttart dtfeunt. ©ans" ttuunpro mem- 
bro Tirili capuur. ©<$nfei* id) / r/? anjermai , r/- 
t*m43aurtr B 'Lanfert ^Sj«. 3*4 &*r4 /$->•** 

4tnim*l ßmpicx k$ßupidum tß , dtciiur dt qvovh Ao- 
tränt ßmpltti, inJulfo&Mprtßi, tmpnmtsdt mulierü 

bui tßiUntibui , 6ie i'3 eine recJjfc ©-An» / im- 
■ ruefen» , incalhda , ftupida cft. £ic ©ün-c latft 
ll)V JftttCTn nid)t/f»f anhqvuni obtinrt , natu- 
tam H c x pell js f uro* t.imcn usqvc recurrat. vit 

Übt mit ber ir-ilbcn ©antf m bic 2Bet f c / »i« 

ixtiiur dt vitam longt pi otrahtntibtu,frd ncgligcn- 
cer ttism vi-vtntibui , «?/^it Amc qvadrai pro w- 
kium : cornice vivacior : o maximum camp um 
Icv^fimo fa'.tu transvolar. (£s flog, cüu* ©ans 
«bcruSKcüi/ mit f. im ein ©ifgaf »ieber beim/ 

«rlum non arrinntm mutant , qvi trani marc 

«urrunt. ^Jc&c ©an* fjat ihren ÄPpf / qvot ca 

pira , totftnfus. 
^tW^ti'tn / &60 / anfcrculus , anfcrulus. 

3un»Jt "©iin^ldü/ pulli anferini, cerei. 
4r3fTltftfrn / an ferum morc te gercre : üem , vxnoxm 

appetcre r4/ c i'ßtrpjlur. i 

©anjid)t/ ©anferitfct / ^©mifin / *& S'«^*. anfe- 
rinus, 8» more anferum. ©..nferjcr) gcM/ c' w- 
lüts (San fite rt.' adeps anferinus. 

agrimonia fylvettris, argemo- 
ne i wigd tnfrrin*. ©änfefraut tkam dkHur 
Gallcja, 65 ruta caprar ia. 

©Gilt/ tu/ fubhattatio, auftio publica , -ren- 
ditio bonorum iub hafta. 3« effrner ©ant 
faufcn«&«t rfl'frtUffn/ mauftione/ifeperrirae- 
concmcmerc wndere. ^«Ptffncnfoant/ad 
pubJicam auftionem. ©ant^üns dkttur tottu, 
ubi MuSirft, arr ium au&ionar ium. 

«©anten/ c^Öfrgantfn/ auÄionari, aufHoncmfa- 
cere» fubhaftarc, bona hafbe fubiieere , fub co\o- 
oa vcnJcrc. "Std WrgOlttfn rtiamfrtq-vtr.Uffmt 
ufuipatur , pto diiapidare* luxu perdcic , <a/tA/ 
Vergotten/ rcrtnbn. 

^fiaiintnua ^e/ auclto, publicatro bonorum, 
fubbaitatio > inferiptio bonorum. SJcrgan 
Jjinaettrtfe/ pcrauftjonaiu. 



«j/i f«r/f Aptidpoilas , totus, plenus, integer, per- 



i/. pcni- 



feciu», omuit, univcrfui. Eßetiganu 
tut, ptor&iu» omnimodo, folide. Unb 

Aar / in totum. @an| unb nidjt / qcvh 

qvam , minimc gentium. Ö.;nj an einem bin/ 
conunuc , interrupte. (iicbcl.iiinj / integex. 
Olt^ganj/pcrteftut. ^anj .atirinanbcr/ con 
cinuus. 2 r. irret <)iini imbgatv tota erras vÜ 
Ü v f an aan) ntcr)t fcbmrMcn / prortüs acert ne- 
qvit. (er leugnet ganj/ prmegat, omninö 
«egat. "Sn «Sfllrf bequem« 3cif / »n tempore, 
pei opportune. {f>.\\\\ ajlff|Jtll/ adedere, totum 
confumere. 5Rit fltUtiCm Slfifi/ e>«ni ßud;ö. 

ßiefe jctnuljvill iiMBaonicu ^CAfchcn haben/ 
ars ifla totutn homiucm rtqvirü. £vo vriiiU'l 
ijl ganj / faUum elt llgnum. ^as (*sias i|t uodj 
gOJli/ viuumadhuc integrum cft. ■öaujci©<. 

wiuj / aromata folida. gebart ein gan|er 
Xaa bar 4 H/ di« unus m tuflG^it. ©,injcr jnxf 

5% I>r. biULniumpcrpctuutn. 

jf /^aS / totani, omne. ift tat gait)(/ 

Jbabej omnem rem. 2in im ich bJ^ ©an je md>( 

^abcnftfHv fomagi^gar niebt/ nüvoio, mfi 
totum mihi detur. ?u artnjen unb halben frin- 
fen / plcnis dt fcmiplenis poculis pergraecari. 
£a^ ©an^e ttiamdUitur mundus , hoc uni ver- 
film. &a* grof c ©anje ^JeiebW/ magnum i-ftud 

n ilu Ium, i. e. ^/o^i« mundi tabdU, fglUx, mann. 

©mtjen/ &.frrfvtntwj £rg<$n|cn/ i/, Slu^ginjcn/ 

&)i(ba erg^men/ integrare, folidarc, rc Heere, 
reparaic , refticuerc in integrum. <üradnjct/ 
iblidaras , xcititutua. ©Ott fan ben 6 ü)abi n 
Wbroieber rrgüiiien/ Dius adverfa fecund.» 

mox pen laxe potent, ^»in izill^ tTgänutl/ ltM$ 
fehlet/ q vre defi Jexantur, fupplenda funt. Sin 
jcrri$ene< ifleib ergmnen/ ^ett«m laceram re- 
concinnarc. 2$ Wc €trc einmal r-erlrren / fit 
jsirb md)t kid)t triebt? ergänzt / fama femel l*- 

ta dirfieuiter corrisitur fivt reparatur. laau j t e 
5 riiae halten nidjt lange / ccAa coagmenura 

{acik'frangitur. 

©anu/ btc/ rolidrm,intc^rira»,perre4rio, J>if 
©änjf bfr^imgfraufe^ajt' intafta , illarfa virgi- 

. -nitaa. Qai ift nicht jbte ©»i n^' / was befubett 
unb ; er f lullet ift fltud pro fblido, facto teero 
non habetur, qvod confpurcatum , corrugatuua. 
i ftttt qvüvu aliö 4&0dÖ COUHptlUB cit. C^IC 



6oi ©a 

©nnje M Jppfes bpref man am Älange/ foli- 
dicas oll» c ioi. o judicacur. 

(^lljlid)/ tivrrb. integre , omninö, prorfus, in ro- 
cum, vulgltotsliter.^<£x be ftebe f <janjlid> Darauf/ 
Jioc unico innicur für. da memo eonturrucitcr, 
pcrn'naciter , cum pervicaeiä. (£r i|t t>ed n. 
bi\9 Manjlicb beliebtet novit xauCam funditus, 
penitus, ad pJenum. 2Sir finb wn ,1 idj Der CDiCt 
11 ii n \ / hoc omninö nobisperfvafum cfr. ^ch 
fcabe mich thme giniliefc ergeben/ touimei me 
tradidi. (gmem alle 3i'i'iniD|ü),ift aa» jlicb auf 
faactl / jus omne conjunclionis tollere, achtre, 
amiciriam prorfus diflblvere , everterc. (£i 
bleibet odn jlieb barbco / ßat fcotenria , nihil 
omninö mutabitur. 

©dn|f Iffl/ (fliji^njdf W alTuere, confuere , refkien- 
do * conforcinando defarigar i . oleum & ope- 
ram in confolidanda reperderc. $D?an fu<i)t 
ten grieDen »ieber jii ergingen /oceupan fum 

in rcftitucndä pace , reconciliatio , compofitio, 
paoficatio ommbuimodis tentarur, frcqven- 
t isfimc de pace agitur. £ rgölljf (ung / Die i e 
fc&io, renovatio, futura. 

CrgÄnifD/WScr^njcn/frangete, diripere, per- 
derc, deftrucre .corrumperc, violarc, in partes 
leindete. Srrgat^ung / eozroptio , violario, 
diffolutio, disfipario. 

(Sap/ gapen/ gegapet / ©appen 

S'&apfeit/p' oft. tjF; acrem caprarc, id vifct*ex~ 
ti t .tp jm ringunt; Aemtept : Hifcetc. tatifccfc, 
ofeitaxe , inhiarc fpeöanuo. £>it 5i;£&e gap.en 
joad) ber falft/ pifecs acrem captant. 5Bag jtf 

heftu bttr untxtapcß? Qvidhicus? pnbemid) 
biet aape/ itf er über «De $erge / dum meto » die 
je fubduxit. Ss iiilt ittcf>r gapfiL rpc lnanarbri 
Un foD / oil i tan oon deeet , cum labore opus 
elr. 

©aper / ^©apert/ fc<t/ »nhiator, hiulcans, otio- 
ius» inert, langvidus, ofeitana, homo infoKus, 
caputridiculura- D a'.ur fvixfa ctfl vS.ibberr. 

^.ipCTC9/ ©l*/ hiarus, illuflo* olcitatio, negli- 
gentia . ineuxia. (£5 iil hier nw ©aperen uid?t 
autfaericbfet/ aniin©>remifs6, oicitauqnc, auc 
cundatiooc hicoiiül cßkitux, ncgotiumhaur 
procedit. 

triebt/ *Jt.&*dv. captant . hifecns, hiulcans, 
ofeitans , incuriofut , difiölutus , dornutans , fu- 
pinuj, ofutanter, negltgcmcr , 0:1c sc ; re- 
in ;ßc | fittliö adhibuö ftudto*- 



0 

©0 602 

©flffftt / proptu- Uttn ijvod 0t}pen / ac eüam 0at 
ß)<fl ST (fftften promtnci*u*. Se i Q)aftcH com- 
MrifUerrxp- m'"': apcr:6 orc inrucn , ftuJte cir- 
cnmfpiccrc, animum in ahqvl rcoccupare, & 
fonpo bt mälam partem funntor. lnde phrafis : 
^CJl 6>.lffl»fcfllli^ gcbftl/ detineri foeaando, huc 
atqvc illuc rircnmvidcndo fruitra occupari. 
(SM bafllt b»l }U flflffrn? Q\x hic tibi ipeftatio 
eft> © jfTni anD jlljffcn i|t attcr faulen SO? äabt 

J^)a!1&U?frF / ignav^ancillie > dum undicjvc cu- 
c umij'c a a n t de garriunt , dietn perdunt. 

@.1fTfr t *>it 1 captator , inhiator » ipeclator , Urm 
f-wd e3,:pet. ©ajferm / OK / fpeftacrix , tag» 
oculis. ©en ©affern gefcfriebet re<j>t/ roenn \\t 
eine &!appe Darppn tragro/ digaum inhianti- 
bus pracmium eft oncrartmaJis. 

©ti ff ung / We/ ert^B ©äffen / Utmtpnd (EFopcuf / 
tpeäatio otiofa »inturtuicuriofus: i/a ©affifj)t/ 
lienißvöd <Bapiä)U Ö"tjvi oculis vagatur. 

Slnaaffen/ Tpeftaculum oculis capciTerc a ociilos ia 
vulru aiieujus defigere, in aliqvid immittcre:. 
& m fade , corvum iotucri. Sßa^ «affefrii micö 
fp leunifef) iin ? Qyid ut noverca me intucria ? 
!Dit3R4#in füinuien eft in bietfiref)eblc$iii 
qajkn unD ernaetiaffetjn rperDen/ fbeftatum vc- 

niunt , rerum fpclrcntur dt ipf*. 2lnbtH'^roPl)in 
gaffeil / dctorqrere vultum. S&egaffen / hianti- 
biis oculis contueri. jF)in unb ber gnffen / ocu- 
lis vagari Scaehaaffen/ rulru aliqvid prole- 
qvi. t<fi»erganen;/iT'e jerga/fen / perireper 
oculos. SicMcimw : SlngafTer/^egafttr/JTciicft« 
odkt 'SeraarTer/ 5Ingaffung/ SSegiiffung/ 
9lad>»jai!iin^ &5ü?ergirffung/ ommstx fim- 

fliähw &fi/it vrrtkfKitt inttliiguntmr. 

, carnarium , per- 
tica iurcara. Eft* Qfapcn fn* (Soffen /fat liie- 
re t pättre , fia.ü :. htfeunt enm fitruc attjvt m dnas 
pierumfa pjrtti fw.duntur. ©ab<l et Ulm Äcitnr: 
ttuca.prcli)h» cornu prcli. jpciiaabel Xont 
aabt.l / merga , pertica fuccara, uyttumtntum t u- 
flu um , qvii ßrootoUa- SStfueum mAnipuli elrvan~ 
tu*- 3(eifa)i)abel / ittm # it'dxivalul / avi «1. 
gviäMferiuMt.t Tufcina .«eagra. ?Dii|lgabel / nri- 
dens ,furca flmaria. 9<ef|gabeln / vallijfa fur- 
culae ,qvibus retia fem caiguntur, ttbicinespla^ 
giarc Ofeugabel/ rutabulum. (ctedjqabel/bi- 
icina venatica- (Streugabel / fufeina ruftica ad 
fpargendum deftmatah 3tWfpÜjige ©abel / bi- 
dcu». &re»fpif}ige©4btL mduis. ©abeUu 
99 «1 ren 



603 



604 



Den iuMclaar neu / ames. ©abelen ju De« 
ben/ Du $ad>er ftatmit aufjubebeu/ furc*W- 

corncj. ^ (Babel / qvAUnm pertteam not AI , ve- 
niunl DU' 0>.l fftlll / propr. i Abtrat y Irntoria mer- 
cdtorum &opificum in foro , per tick fäfurck fußrats 
itfextenfa: ufurpari pßmodum capit pro CodiYxtA- 
eibus Acollegits opirkum, qv* etiamZ&nflt iv 
(0ilt>cn dkunlur , ur.it ©aftelme»|ter / mbunus 
opiScum, 

©abelein / öf©<$ fdrin / tfl»/ Anw. furcula , furcil- 
la , f ufeinula. gleifd)0,iSbelcin / creagra , fufei- 
nula , qvi carncs exahenö exerahuntur. JBein 
oX>ct :\ eben .>a bele 111 / clavicula , capeeolus , vin- 
cula.bclix. * 

©O&elcn/ STQabcliren/ furcäactrahcrc, fufctnulä 
in menfa uri , mit Oer (Babel ef?tn. Unit ©a< 
btlcr / t>er / qvi furcinulä edrodo ucicur. Sei 
©ablcr ttiam f/?pifcislyriformisarma:ui , * ro- 
firi bifiircato dülut. lta. f ul I o , cujiv cauda in /»- 
fitreummucronemexit, Sin <D\)tXVUtlt\ / AppelU- 

tur ©abellang. 

©alaen/ oet/ ©alg,/ */i p«- m^r/ 

4 <J5*?bcl/ ideoqve furca ulrumqve , Üf pacibulum 
85" f urcinulam ßgnifreat. Exponitur , j>r«t<rr p«. 
tibultm& ßircam ttiam: Crux, arbor, ligoum 
. infelix , gabalus. Milien Oll ©algcil tf* 
gClt/ fufpendere aliqvem e patibulo. (Einem 
CÜUnSalgCÜ bauen/ figere crucem alieui. 2ln 
©tllacn banqen/ penderc cx, & de paeibulo. Olli 
©algen geengt »erben/ paeibuld afKgi , in cru- 
cem agi. 2ln ©alaen bringen / crucem alicui 
comparare. Seilt ©algcil entlaufe 11/ dedinarc, 
evitare laqvcum. £5 gebet alle? an ©algen/ 
peftis adeft rcrum omnium , omnia pereunc 

tuaditüi. Stuf ©algen nnb &ab nagen / auda- 

cius pericula inirc , fubirc alcam , pericnlo mor- 
tis fc commi t icrc. ©eb an ©algen / five &ajj 
Md)ber ©algen \}0\tf abiinmalam crucem • in 
malam pcltcm , malum cruciatum . ad corvos. 

€r jieber/ auf märe er »on ©algen gefallen / fimi- 
lis captif ii ex Pylo viderur. (f 0 finb allejeit 
mebr Stiebe/ benn ©algen / copia furum nume- 

rum furcarum longe fuperar. (£ine£ Sßamen 

an ©algen fcblagen / nomen alieujus crud af- 
figere. 

SBrnnngalqcn/ jugum purci. SicbSgalgeu / furca 

erecta in fupplicium furum dclioqvenrium. 
©prf \alaen farca villacica, pagana. ©nicFer 
galgen/ jugum preli. tfnifgalgen/ obßtnt fumi- 
tur, pro extreitio ve netto , qvafi dictu furca carna- 



Iii. Autmtu appr'Jxt hbrum , qvi genuum ope- 
ri apericur. ^folgolgen / percica furcaca, 
cf (I) 1 1 e II five SBippgalgen / tolleno. Q tabt gaU 
gen/earaificina urbica , locus fupplicii, civiatit 
alieujus. Qjl3iMftfgakjen/furca,deqvalupi intet* 
rorem aliorum ä venacoribus fufpendi folent. 

®alöan / tet / en*m ©alaant/ ob r*d%M für- 

cAt« Arthur, gatanga. ^edjtcr oDec toanret 
©algan / cyperus babrlonicus. Silber ©al» 

!|a n curcuma, cyperus, juneus q vadracus. Qhf» 
er HHlber ©algan / cyperus dulcis. 

Q3CIC / Adverb, proxfus, proruun, omninö, adeö, 
nimiüm » reipta , ftd & ' nomin aüttr utaJjtBivum 
pomtwr , pro purus , finceru s, bene coclu». &a# 

gleifeb ilt gar/caro bene coöa eft : f$fl ntcf>t gar/ 

ciudae(i ©ar niaeben/ percoqvere, pcrrlcerc. 
Die 91rbeft \\\ gar / labor perfeelus, ad finera 
perdudus cfi. 3 tb bin noo) nio)t gar mit ibm/ 
nondumabtolvibomincra. (Sogar/ usqveeo. 
Sllfo gar/ usqve adeö. 3iid)t ijar: non prorfus. 

©artuviel/ nimiüm. ©arajtgcnebnt/ gratis« 
fimus. ©aralt/pervetus. ©ar arm pcrpau> 
per. ©ar baU) / propediem. ©ar gut / bene« 
fear löfc / pcifimus , it. laxe , letiter. SRiebt fo 
Aar alt/ non iraantiqvus. Cfriii nid;t fo gni 
lange beo mir geroefen / non ita multum mecum 

fuir. 

0arbe / Ut/pinr. (Farben / mantpulas, mer- 

ges, hfci% 9 ftoprü fafeis fpicarum grano non- 

.üim excuf&o , Da es ejae unD noch altes bey# 
Tammcn ijl/ Ö5 1 ideb dtduc'mut a ©ar; oyando 
Dtrh orAna excujfx funt, tunc Ulk fifcti non Am- 

pliut AppcllAtur gfarbc/ fed ein &nnd/ oDec 

43d)&ttC &tVQ\)/fAfciculu:ßraminum. ÄPrtti 
garbe / fafeis fpicarum , f; vt f rumen t i. .£»afcr ■■ 
garbe/ fafctcuiusarenar. Sanbgarbe ff ccrtui 
annuus redicus ex fundo. unde Uanbga Iber / co- 
lonus partiarius. ^cbafgarbe/ herbA eß , mülc- 
folium, myriophyllum , fy dentis, Sj achillea 

dßA. ©f oef garbe/ five Serltgarbe/ manipulus 

deeimos in recompenfamdecrimenri» qvod ve. 
nationi per arborum eraduationem accidir^ 
domino exhibendus. üßeiöengarbe/ manipu. 
lus criciccus. ©ebaufd)te ©arben / frumenta 
femicrita. ©arben binben / manipulos colli- 
gerc , faecre fafees. ^ebenbe ©aroe / deeima 
manipulorum, merges decumana. 
©ärbleiu/ Das/ dimin. fafeiculus, parva merges, 
exiguus manipulus, 

©ai> 




606 



©arbid)f / adj.^tdv. manipulariui,&.' manipu- 
lacim, morc fafciculorum, per manipulos, 

©drft / ©crft/ # ©erften/ Die/ hordcum, 

i (5 AK/ qvia pltnitc efifrumentum fitiginr. Dici- 
iur tttam grando lapidotä e marginc palpcbrx 
fupcnori» crumpcns ©crftCIt * ©erjrcnforn/ 
Ulme hordeolum. ©etrenbclfe / (JtTDÜtf ftve 
flefdjrotenc C*5crf?cir/ prifana, hordcum dccor- 
ticacum. CSintcrgerj? / hordcom hremalc. 
3»wnfd)id)ti4c ©rrjtcH/ ahas ftntrergcrftenv cw- 
jus fpica: duo« ordinci habcnr. ^cct)6|"cf)id> 
tun ©ertfe/ hexaftichum , hordeum canthcn 
mim. Xirne (Bellten / hordcum gaTlaucnin 

frcfum» difticboitr v£i)ergerfte/ a'»i>3erfabr 

1IC$/ m\i in jufculo carnco minucim difloluta. 

föt rfhcfl r ■ & ©erfhn / ad), hordcaccus. fötrlhdj tcu 
"?iTf ' panis hör Jc.icc us, 

©ÜC / DO» / * ifar» Sic o/im coriam «pprfla- 

tum eß , fme dubio a prdcedente vocabuh ijar / per 
fcfhir? undt ttam j£arbuail Ttr.it , alurj, co 
riam hiiparricum , vuigb Corduanunt. Nec cpui 
eß ab urbe Cor du A trahtre, cumcotium sjlud etiam 



j — — - y — — — • - r -v ' er j TT 

•Hundt magnAcopid proveniat : ftdkfttt/ qvod co 
tium tßbenefubaftum. Ab hoc ©ar ßw far/ rfi 
tmtiqvum (JJaruroen/ hodutr 

i mos tnvahat ul ßribatur @Ctb? TU 
praeparare, adomarc, confkcre aliqvid, & m 
fotcu.- coru pcrriccre,maccrarc£$Ypiflärc, £c» 
ber gerben/ icrzora depfcre , cor« fubigCTC. 

Dicoftiam&inMqf.rbtn/ fardeglubcrc, (Einem 

tWC -fpatlt gerben/ metipb. notat, verbenbus ex- 
derc aliqvcm. ©eorrbt 2ÜXT I corium fub- 
aäura ©Cgcrl tfr5ßii^en/ rriricum repurga. 
cum, cplum.s exrritum. 3^ WiD Dir bcn£?ff. 
efen fu iiuich gerben als tun $»iuicf; ( Jonum x- 
<\ vc molle tibi reddam ac temrem». 
f3<rbCT/0cr/ conariui, geDCTgeTber/' corii fub- 

aftanu*. JKotaerber/ /iw Sofjtjfrberv cerdo. 
SBeifaerber/ alucariun ©erberin/ Die/ co- 

riana. 

Ccrbeven / MC / officioa coriariorum. Srd ©er* 
berety metaph. tß percusfio- r rcrbcratio, plag«, 

#r^w rti4m Die ©erbnn.j/ &x>a& ©erben tacUur. 

9lU^ei'beir / ßve Durcfeflcrbcrf/ idem tpnd fimpStX 

fletberr. &a# £eDer rwl öirrcbflerbeiT / coria 

probe- depfcre de concinnarc ?ÖJennbernicf)r 
rcdjifdbaffen burd^gerbet ift t fo nimmt m\d)i 

5I?linbcr/ fi hujut corium coneifurrt Virgil ßve 
Jußibut Aon eft , aulliiu una^vam cd« 



XmR /&p<rm,tath. tfruft / er ^tuf»«; we/ f /. 

xrilftetT/ crufta r Brlgti ttiamnum tß Rotß e / 
<Sflr / corio , crufia corium refert , fl Tin 

Sfum corium & ttgumentum arborum tß. mim 
ruliegefmnnen/ eniftam inducerc. bittet 

Trufte / amaruicorcex. £>idt Stufte. / COrtcx 
craflui. ©ne muIk ^rniie / cortex afpera 
iStimnrrujjrn/ arborum conicta, ^6t9mmt/ 

^l UKlcii!/ ta» t dimw. cru(ruIa y corricu!a. ff/n 

Jtni|iltin ^ri)W / cruftula pni$. 
Ärnjlcn / inciuftarc , ptihe. tß. ©cfril/fff / 
uberfruitet/ comeedus , corckatu», qvod ttuim 
9iWm dititur ' 
^Ura§/r^ÄUrig/Oet/ »horax cha! y bcuf, 
gravifarmatora. Qvtdtm i fhttn/rligrrr, tra- 
hunt , qvbd catapbraHi mtlilet pr* a/ik tlhantur 
Vtrum non a ßltU* y fed k lorhi, tp* olim % corio' 
<&At I ßvt SUir / fulat , rtüiia duätur. jfccim't 
nobk ib/4 vux lorict , a loro five anodiBa , qvewu 
ädmodum ttxam ßutum k exCr®* ' p^/ßj 40U 
^»» -ric "fP<t p*Rt nimirum cAprmi ■oeniuni, l ict \ 
Heinde btc ntunimtr.a 01 poi U jtnra falla fmt, 

ÄürnpjriT/yiTr Äüri§ircr/ Der/ mite cfulybed 
thoracc induc)us t caraphraclus, unovrrbo: ca- 
taphradarius. €in?vcgimenf Äfrrafirer/ legi© 

caraphr aclorum , fegmncula lorrcatorum. 

^ürfiner/ Der / sra/,ir tfärfefmer/ pdn 0: 

iti üm tß a &Ar ftu&Ot/fupraliatflv, ^(jj/ 
corium. Sed prüio coria iriUofa & ptlltctg trtflat 

^Hrfd^ncrin/Dte/pcIIionituxor. 
Änrfc^ncrcn/Drt/ ofKcina pellionh, it. ipßtm opi- 
ficinm pcllionum, €r treibt Dir Äör'fdjnereo/ 
bnt tat Änrfdjncr&anbnx rf ijcUrnt / exere« ar- 

rem pcllionum epram didietc. 
fnrfdjnrriö^t/ Ö> adwrb. qvod ad opificium 
pcllionum fpeäar, morc pcllionum. 

&at ! gären/ & gier / m'ercn/ um«, 

ßdmAle t ßnbimt : "Jatcn. 3o> flrtrc / bu gierfl/ 
er giert/ tptr gdren ic. 3* gor / <* gur/ iä) q6x(/ 

gegrren/ in fecem connuucifcnrcrc, digcri, 
condituram feci» reeiperr. ©er %Rcit\ giert/ 
vinumcffcrvefcir, egerirfccct. ©il^SJier bilf 
gegoren / cererifia defecara eft. QJifre / bie rtel 

g4rcn/ haben »ictJ^efen/ cercTiGaemuitasfcccs 

ejicienr« feculenriorcs funt t prov. de bomimbiu 
fordidk, ut , fiduai: r cantu dignofeitur av'u, tel 

uutdsj dt vuipt ußatur, ©ic 2ßimbc gieret mit 

£iter/ 



6n 



©a 



612 



?lOb< ©arn / ünum crudum. SBirfil! ©am/ 
ftupa neu , filum ftupeum. aßoüeO ©am/ 

tcfpernrnncXCollf^ana neta. iSauniroolieii 
>ar tt / goflypium netara > filum xylmum. 
Siöumjar n / jaculum , f un Ja. 3 iiao,a r n / verr i- 
culum.fagena. ©am fpillltcn / nere fila. ©am 
OUfb^fpcft'll / filum in 01 bes glomcrare. ©.im 
fieben/ clixare Ünum netum. tfvirn bleiben / Ii« 
num in filo polirc. (Ein SKicf oOcr 3afpe 1 ©arn*/ 
orbufili. £in £neud©am/g!omuslini. SBie 
© 1 ru / fo Sud)/ par labori pratmium. 
G5.U'tl / DA»/ f 'M"> dicuniur retia, plag« , laqvci, 
qvibut ferac capiunrur. ©am auffpannen/ pan- 
dere retia , tendere laqvcos. ©am ftrief cn/ /iw 
bretten eexere retia ©a$2Bilb t|l in meiu©arn 
gefallen / decidic praeda in cafles mcos. 3ft im 

©am qehaiujcu / o&ct gefangen / impcdiiacasfi- 
bus. $jlit bem ©arn perroiefrit / circumredta. 
3[n< ©arn treiben/ in piagas conjkcrc. 
Öamfaben/ obredre. ©iirn mit arof cn a 
fc&en/ oOcr&fäcrn/ retegraridimacula. 
gern, am/ macula, (inus, caiils. ^rnfcngam/ 
jh* ©oqeltjarn / ö^QBa^tlgarn/recicula pro 
•vibuscapicndis. j£>afena,am / plag». Streben- 
gnrn / cafle« longrufculi. ec&ncpfeiujarn/ rete 

nebulofum. (3prcÜ<jam / ererriculum. QBin> 

aarn/tdc». SBilbgarn/indago. 5Bolf$qarn/ 
carbafeum feprum. 3 110,0,0 m / fagena > Terricu- 
lum. Gr i|l ipol ebr Der bem ©am geroefen/ nem 
primiuad teiia venit, pijcatonütu fapit. 

©arnen / öfHuio,arnen / MWM ff«. » falwt cingere 
indagme,fcrasplagis indudere »panderedrten- 
decc cafles t hinc qarnid)t / aJj. &m4v. rcticula- 
tut 1 c metus plagis « in raodum recium. 

©ärt/ ©erte/ t>te / P w. ©atten/ 

virga> Perala, ftimulm , incitabulum ,pcrcica, 
partrami. (S&TtClittutm Jkunturjifca. <5pic$» 
gÄrte / virga longior. vjtucf t)ifrrc / fuiris, per- 
tica. €inQ3anftün©»ktcn/»imcn. (fineninit 
©Ärtcn bauen/ virgis aliqftm caedere. <Sic^ 
rinc ©arte obfctntiDcn / defecarc fibi ferulam, 
/timulum « incitabulum. 

fvh rU'üi Ems iimm virgula , fcrula. 

fcjrtTt ld)t / * f). »n roodum ferulae. ©n OtJrf it&tcT 
jOrt / virgerum. ©tSrti(&tC* ©e|Ullbe / vir- 
gultum. 

©art/ ©arte/ & ©artm/ t>cr/p/. Marren/ 

hortui , antiqvijfimum vocabulum k <&httt / vars 
mmi ftvt ftrticd. Vrtfr, mim ©arte rjl fepi- 



mentum, vd iovus, fcpibus, virgitaut p'ercuit 
munitus 1 habitaculum maje>um nnßiorum, unde 
Call'» &> jlnglk : Courc. Italu Hißsnk : 
Corte. Latirdf veri : Curia > Swcls & 

GolbU ©prD/ arcam« villamdr domumhodie- 
num fignijicrt, mbU Gtrmanis tarnt rt ftecialif botli 
drft'nAtiofupertß, utqviplrrumfyCcpitntncb eott- 
ßtt , locu» plantarum circumfeptui. ©ai'{( 
tarnen prtter hortum ftpimentum jam ohm tlittm 
villam f oppidum de caftcHum notaffe, palet ex 
multii fagOTum &urbium in üütt dfjtntnlium no~ 
minibui t fvali*funt : IHimpclß^rt/ ®t»W0art/ 

0tntgart/ lOPcingd«/ 4opfg<jrt k. tRrurt 
©arten / hortus novali«. S5f rfc^lo^cnf r ©ar» 

teil/ horrus daufus. <?HI t)<$\id)( t ©a«<W/ W- 
rui invenuftu«. jDrbmblitbcr wplcrbanfet 
©arfrn/ cxcuinn, rpccioAis. ftxufybAxec ©ar* 
tcn/fdix. •jy^rrjgrr/irrigMus. ©rnncr/»i- 

ridam. ©cbaufiT / confitus, obfirus. 5lrnifl 
©arten / floribus & fruelibus exhauftas. ^ m 
©arten Ift brr SIrmrn <?peifemarP/ hortui eft 

macellum pauperis. ©t"0»lD nn^cblt nicht in 

Mcrmann* ©arten / non uniuimjusqvetit pa- 
ri > patientia rara virtus. Ran ^raut im ©ar* 
tfn i|t Wibet ben Job/ contra viro mortis non eft 
medicamen inhortis. (rm ©arten .-.in .i.v.ii!-: 
Hot tus cum domo jun£tus. ©arten anlegen/ 
hortum iniriruere. Olingen! / ot»ct bcqiet'cn/ 
ngare. ©raben/ pamnare. SRit finem leben« 
biqen 3aun Dermalen/ fepimento vi»6 tueri. 
I^eu ©arten einteilen / hortum autarboresme- 
tari. 

^aumanrten/ arboretum, arbuftum. ^efcta.v;. 
reu / hortus fativus. Blumengarten/ hortu« 
odorifer,rloricomus.^attelaarfen/palmetum. 
d'fenqarten/ 4vk fß t alcedodicla. geiqen|ar' 
ten/ fiectum. ^elbaarttn/ hortus campeitrit. 

©rabC'/»w^raut8arte/ hortus ohtorius. Jujl» 

Oartm / viridarium. Obfl^AYtn!/ pomarium. 

$arabij;a,artcn / paxadifus. ^flau^ar tut / J> « 
vSeQgarten/ plantarium. Dicfengartm/ ioie- 
tum. 3?iMilaartOI / aviarium. $icrflar/eny 
vi varium , xulob barchum. ^etUtjar teil/ vinca» 
vinccum. *üji?|f6qarten/ fiw VColf^nibcn/ 
fovc.T atfertbu«, virgultis aut pahs tedx , in 
epras fpes prxdae laipum rrahir. SiBür^ejarCCTI/ 
horti imaginarii T Adonidis. 
©4^rflein / DäI / dmin. horrulns. ©crcni'iijÄrtJ 
Inn / hortulus coronatius, Äticheiujavilcin; 
arcola olitoria. 



613 



©a 



614 



®QKttt\ I tß ft.pem qv*rere , vagari , # furan, | 
avod in horlH 'fittpitntifivrie accidtre foltt, Undt 
ttiam hoc fenfi diämut ein ©ur tcr / (8axtt\a l & 

©artenfnedot / Oer garten ejel)«t/ milcs va- 
cabundus , praedo, mendwus validus. Lt 
fcartlTOfl/ Ol«/ vagauo militum , mcndica- 
tio. 

CiifnCT/ D«t/ hortulanus, viridarius, horti cuftos. 
Ännfl jÄrf netv copiarius. 55aumatUf ncr; arbo* 
rator. & Ü^intjartlKT/ olitor. '(Gärtner rüMi 
Wt wow» lAiicn, fcvlla ifSttr. £en S£>©(f |ltm 
fbirtlKT machen / diabolo animam cxcdcrc, fürt 
exuraenam fervaadam dar« , agninis laftibui ca- 
nem alligacc 

SfUtt/ toit/ antifvAvoxG»tkicM tfRunica, mo- 
rum ci vjl:u«em figntficans. Sine dubio ä feiere 
<B>\tt v ei <2$ort> / i.t.lococonftpto&munitodiBa, 
kqvovcntt Germanicum £urt<t6/ modeftia, i£ 
mdjrfl. moribus prasftans: undeGaüi fuumhabent 
uiurtoH , <y v 0 i qvi.Um iSl J conr, curia , aula , 4/it 
s#M 4 cohors tra'ufft, dt </vo porti jfourtifa«/ 
civilis, aulicus hom o. Öfrn // - c fr amator, ittmqi* 
fnctlfiri'lt / agere.leqviciviliier, qnod tarnen bo- 
dufert dt coüoqviii amatvii'h ufurpatur. Leite in 
LL. antiqvH multa mtntio voe'u Cot 1 c fil. 

©rtfl / 0<t/p/«r. ©äflC / tß vttußißmum i/o- 
cabulum Germanicum, virum forcem-, prüden 
tem, indulrrium, promeum , Uabilcm Sjfpcripi 
cacem , U. juvenem ßgnificans. Sed varie feri 
ftum mxxmmut, modo enim @if/ meJ6&,i$/ mod6 
€f)C& rffeitbatur. Undt varia nomina propria 
Wm%ty 'Jlbelfjcrft / nobiliiac* fortii. Qlnt»e 
flip / 55* 3Utbcgaft / manu prormus. SD?af d)C§/ 
ad defarigandum fbrtit. Kcttgaft/ conti liö 
ftrenuus. J^ilDcqa|t / gratio*c pcrTpicax. 
Ifgaflv m corii clarus. (£ ifÖ«|t Ö ^inflvift/ vi* 
ftoriis inclyius, 

/ Der / p/wr. ©äff« / conviva , diverfor, 
heftet patfiv'M TocAtui. jirtxcnium qvidtm mafcu~ 
knt<n; Der fimptr hat et , ftd tarnen etiam fttminot 
tomtrebtndtf. Sic enim dt famini dico tqrSt «t de 

mafculö: 3d)fwibc einen hoben (Sut bercinmen/ 
con vi vjm grarisiimum naexus fum , hofpes mi- 
hi obrigir acccpiitfimut. Qic $rnu fcQ mein 
CllifeiMW convivamihi erith«c mulim 
hni.btx vcäbulum <5fl|t rfje k-^Wf frvt geften/ 
myoi ialit propri'rQift voettur , qviptrtgretiectdit : 
puto Urnen unum & idem tfft cum *ntiqi>o ©ilft/ 
,«YCAi$, qyjtjtnti pltrumyy: dwn dtlütfcunl , ju- 



venibwtfo *d fe vtnientibus dtltHdntur , qvin ab 
tpst promiUudine & ptrßkacia ©afl eptimi dici 
poieß , tum ptregte vtmtntti bemintt indußrü gj? 
animofi efft vidtantur , hinc phrafts : (£r ||] ffn 
fcbl<iucr t^aff/ bomo aftutus de callidui ei>. %k 
cmOMfUibiT alle CSrte/ prudentior, (ägacior 
clt reliqvit omnibus. 3» 0>ifl Ij^(n / ad ct§- 
nam rocare , in conTiviura aa-crllre. 3» ($afl 
qeben/ inire con v i vi um , foris caenitare. 3 U 
©a|l feun / convivari , forii cecnarc (SülCK 
©aliflllfnebmcn/accipcreborpitem. jDm©d» 
Ücn nnfnurren / miniftrare conTivii. Einern 
fem ;n fron rev fpr ed)cn / c er na m alicui con- 
dicer«. <fioen fübten / fi™ mirbringew 

adduecre ftbi aiiqvcm convivam. Qif i^üflt 
»on fid) laf en/ folvcrc convivai.. (Ein im<iebcte« 
na C^ift umbra, hofpes invocatut. ^jngro« 
ber ©aft / immodertui, incirilis hofpes : tinm 
Baoricnst rudicui, paganu». (Jp v iter 0>ii|t/ ho- 
rpcsyefpcrrinut. fefftfröflfly freqyenscoa- 
*iva. ,y füiit O^i'ie excerni hofpites. 
ClbenbiMlf ho/pet caenaricus. 2IUjeiri]aft perpe- 
cuut. SRfni/ivfgcebfngafi/ conti rator. fcifbi» 
ao(l/ fociuirurum. hofpes furax. ^fyrrnqaft/ 
honeftus, honorificu». 3 r ^n&cnga(i/ fcftiTu*. 

Sricbrn^qafl/ caduceator. @erneaofi/ cani. 
neu. Aan^ojl/canacularius, ^erjcm'cjafl/ 
yJt*©cclengnfl/ hofpc« aojmae. JpofGQfi/ca- 
nis, parafirus aulicus. .»"^cf^dt Jflff ' conviva 
nupcialit. J£>lirctt(jafl / ganco cincinnatus. 
5c?t^^^a1lfg(1f^/ convtra luftricus. Ä irmepgnff/ 
encaeniorum afTecla. teibrtgafr/amma, hofpes 
corporis. Jriirr: |*i'inni|i/ hofpes vilit , ingratus. 
£uftg<lfl/ concoenaror. 9P?irgaf?/ fodalis, com. 

poror. 9ftttaa,6ga|l/pranfor. fj^crgtngäfi/ 
hofpes matiitinu*. CDIutliioft/molendinärr« 
hofpes. 9?t]d)4oß / hofpes /crotinui. Seift« 
merftflff / /?if ^CUeilgiJjl / inhofpitalis , Ti mos, 
collufor. 2j|(4) iült / commcnfalii« 
SvtoUafi/ fivt combibo. Üugcnp* 

gaft/.vmutum sü'ecia. Ullgluci&jaß / nunems 
tnft'is. SBdbtrgA^ .' conviäor mulicratiut. 
•IBel f giiK / hofpes mundi. SBi^gafi / vagabun* 
dui, erro. SBuilt^rtjafl / hufpes admirabilis, 
ut Chrißw in tarnt, 
(5:.fiCB7 ©tljlircn/ contivas vocare, convivia 
adoraace, inthtucre »apparare, convivari, con- 
vivia agitarc, celebrarc, facerecanulas. Com- 
pofitttmtß : S5Mflffen/ EfS'^Cgiflen/ eonri*idali- 
qyem auipcre, cosaani ali«ui darc, adhibere 

all- 



aliqvcm conti viö, libcraliter, honorificc Ic pro- 
lixc traQarc. 

©alteret) / y©nfhmg/ Mi/ cpulum, cpulario, fy m- 

pofium , concanatio, compocatfo. ©aßcreö/ 
/rw©a(hin<| galten/ convivia agere» eclebrare. 

€m lier.licfee Mrnefjme ©atfereo/ pomificalis, 

«crealis , auguralii cartn , apparatus Perficus. 

3u fautntcu«tdc^tc © .1 liereo / cal IcÄa . «xru co U 

Ic Ji ; »a , qvando de frmbolti xjlur. 9tytycUAj| ©a» 
fterCD/ cpulum annivcrfanum,fokwie. QiStd)- 
feKjafiereo/ citcumpotario. £U'Dfi!t l !uI)C fra* 
liuna, / «xna reda. vf üu* er bare/ ma^me ©a|te« 
r:i) ' modcraium, fobrium % pubicum coivri- 
vium. (Eine j^iif ifd)c/ feiufcfoe ©uftera) / «>u vi- 
vium temulcruum , compotariones imerape- 
rttisOmJe.Lapitharum, Ccnrauronira comes- 
(äcioney. Stur\c ©jfierei) / coavtrimn expedi- 
cun. ©ttfle/Harpocraticum. gangfailte/ len- 
tum , rncempefti vum , antclucanum , i. e. \" r: 1 1" 
ftdrenDe. l^TÜbC / tempert» rusn convmntTt. 
P> iftimq flrrumtfr ipfum divcrforinm £3* hoipi- 
t um publicum denotai , uf : © ''IlMM f) Hfv 11/ 
cauponari t agere , facere , exercere caupona- 
xiam. Gütern tn'c ©atfuno, auffagen / horpitium 
alieuirenunciarc. 
(haftbar / *<-)". £v Hofpiralrs . liberal i$ , conrit , 
hu tri am» • berrrguus in rxcipiendü & traftandii 
«onviTitf cum« hoftitaltiati» numtrot expient. ©»i|i; 
fcar tfl .*? OJtbar / crebrö convivani , crebrö de* 
pauperatur. Aüuiunt qviiam ad boc vocab. 
haftbar tu nemtneproprio : ÄafpaiV Cafpar qvod 
ttism Qfljfctl feribttur , qvafi hofpitalcm drfignet ; 
Jed Hebraua uex tß , qvJtfloiem &lhefaurartum de- 
fionant i kgaza , tbejaurtm , yvocum Urnen njßrum 
German, (gf Ott conJbtraL Ullgaftbat / in- 
hotpicalifc, 

«QtNHJ/ O€t/«<5ilfl£5'0a|Tcil/l>enuatio,epu- 
1c, poratio. Epulamur er.im m conviviU fiepelar- 
owt Splitt yvkm deteU ^tt .Qva t UU& ftrafc Ic» 
bfn/epular», hclluari, abligurirt, profandere 
bona. Diri/iirrtiamQrflfcrfO/WC/epulaBpfX)- 
<uf* , prodigaliras , luxus , popinat io. 

jQtafen/ hclluari, crebrö convivari, pergrascari, 
popinari. 

Xi»afcr / Wf /he!!uo ,popino. epulo , lurco,ba- 
rarluo , afotus ,crapulo!i*5,dccodor. 

Qoand)t / *Jj.&*dv. diifiucns, prodigui, Tino- 
lentui , temulentui , cbnofus , £5". üuemperan- 
«ex , luxuriöse. 



©Uli Cl) / t>«r / plut . @C «d)C / popr. cueulu» 
«ruplumitt metaph.autfmcfl at.bf rbit, pubefe«!». 
juvcniSirr. (aeuus , ilohaus , meptut, mono* 
bardus, Aipet . &cr CV|IC föaud) / prima lanugo. 
ptibct. 

®<X\\6)a/&®ClUfy\eüfrvod&aliAdi4l&6: 
fdtCII pununciatur : Joculan , inepeire , uugari, 
gcjli.ulari , birtrioncas » numum agere. & 
gailuVr |1<$ / delkiat, ludos facir, Aulticiam fin- 
git. ©iiufdi'nr/.J^ nutaro, vacillare.citr>bare, 
JtcuU funambuli y pt tauriß* xaeiüant , denoUU 

Stinto foll in »ii md.u lagen mit Um lieh: Uriim 
gatlfcln/ puch cum igne oe AirAun dcorrum 
c urfucn t. Gmtpofitum : ^egauf ein inprimk fu- 
miturfro: laümarc, incantaxe. (£r Iii iH\UUr 
ü'lt lViU'i\'U, malcrtcium ei i Ilarum c(t. £ü$ 

fällte (3lncf bcaaufdt mannen }ii feinem Uit 
fcr.;»iit i l'onuna novcrcalrs multorum oculoi 
& rnentem pcrOringit ad extremam peraicierrw 
^Ibaailfeln etiam exponitur T - perperam derivare 
verba. 

®au4)ev / oct / iirw w.i cSaudj. @aud)clcr 
Ji'.'rmc^(5.iufcler /)< <• Circulatorca, cybifteret, 
gcfticulatorcs , veatilatores , ludiones , funanv* 
bnli , prAiiligiacores. (Eine ©auf IcrUl / ludia, 
gcfticularia.circulatrix , mnna , iUm: iocanta- 
trix. malcfica. faga, lamia. ©auHcC eliarnd* 
citur longurio» homo inconcinrucproccritatii. 
«S>aiiöaauf!er/ chironomut. 

©.fudf>erei)/ t>w/ ineptix, nugx. ©auflereo eiuut 

res ludicra, jocularia, cybiftema, fffwfuper: 
prxAigias» dcluHoaesi * tfarcinahones notak 
©auflerci) treiben/ incuencium oculos fallere. 
przftigium facere. hiftrionem, mimum agere. 
^andgaufleret) / chironomia. 
©aud)i|'dj / -tii- &adv. ineptus.ameni, delirus, 
inepte, ftulce, nugarorii. ©auet>lerif r d) / 
©ailflcrifd^au/rm^ geftuofKS.circuLacorius, lu 
dterus iß. 

©Ulli / rsec/plur. ©CtllC/ cqvas. unde La. 
tincrum caballus rft. (gilt irfirrer ©aul/ eqvus 
tnacilencus, ftrigofus. din llutltdjor ©.Uli/ 
generofus, nobilis cqvus. ^6 i|i ©UIV als ©nul/ 
malt tnpes, mali tpes. SßvUcx ©aul fprinqt/ 
vinn parant animot. £D?it bdjVn ©eudn bnd)£ 
Uta n 6ä5 &ä l cum Aul tis ubi res. idere ftulccfcac 
oportec. pr<yv. qvod neootia prriculofa non (ommiU 

tenda fmt impenik. ©ettnijter ©aul ma d? 1 1 »HC 
Steilen / eqvus cooduftusbrevia rcddic «illia« 
iQq W ria. 



6i 7 



na. QlfJergaul/ eqvm rufticus. üüter ©aul/ 
vc : uins, cai, us. jfjof^nul/ auhcus. jfarngaul/ 
vcftanus, cifiarius. OifilcgiUif / cqvus viaco- 
fiuMcinctibutdcftiDatui. <3d)inbgaul/pigcT, 
, norricinum» £d)nelJer ©aul / alc« cqvus. 

«Oartf rabenfcer ©aul/ fuccuflätor. Vid. pfero. 
©CtltdjCR t>ae i dim. cqvulus, pullus cqvu 

q va, ü. eqvui dctcrior, vilis»me r ; 
JVon r/2 j caballu s, /> J rxttnfto vocv (Üfoul. 
ball au lern eße vocem TeutonicAm , ^baBenui cum 
Gracd q>G**m t qvod eß cqvus clucllarius.f'wi- 
vrnü-r , prubant LL. AU mann, tmprimis Sähet, 
kyvt bäc voce alia plura vtxabuiA originemh Abtritt 
trt: 

SiXoatit I *tt/ eqvcs. £in wnebmer tfatjaltr' 

^a/rmü«ü:Chcvalier Toom/.cqvcstorqvatus^'iü/ 

«in &ttttr.(£in fdjle(f)ter#a»alir/rnile» pavidus. 
€tnbrafcr&avafir/rortu^animo<us* <£in twbr» 
Raffer .; r.ilir / milcspugaax , herot« Ol in gd 
TüitpnCtCf XiUMlil / caraphractus , cqvcs arma- 
tus. &n J^OffaQaltr/nobjlisaulicus. ju:i>; 
KiCawlir / amator , aroaGus , milet in caftrn 
Vcncr is militant. 

Äawfff rtD/ X>it i cqvitatiw. ©cBeral fiber bie Xa> 

»alleren/ Du« eavitom , generalis cqviracus. 
X^bcrficr »ber bic jTavaUcrco/ chiliarchus cqvi- 
tum. ©if j?rt»aflerei) t|? gefd)lagen/ cqvitaxus 
proHi^arus, fufus, viOus, in figam conjectus 

ct. ©er Äcpfcr bat eine trefft Äa»aUfrcD/ 

Oedt turmus eft ab cqviracu, cqvitaiu pluri- 
a»um valcu 

j^avaliliief)/ *di &adv ihenuus .exercitatus , vir- 
turc praeftans, ÖT: ftrenue, foitticr. j?a&ali> 
fifeJ) 0 inbcül/ generöse agcre. 

^aiPUlf Ot>e / 0(e/ cxcurfio, eqvina , Mut eqvc- 
ftris. ^int jfaüfllffl&f tUf)H / excurrcre > prx- 
dam agere, in catadiorao dcciurcrc, ludis cqvc- 
f tlbui fc cxcrccic. 

^DbClt / tCt/ fpiritus qvidam familiaris&das- 
mon domeft cus , propr.fi/i in J^rie ffi/J «uf a/wi 
AppAre / * hobelt etiAmdicitur dxnaon mctalli- 
eus , «/<Aj t Cr fcHÄlld? / in cuniculk montium circa 
itnas meUHicat ober ran J » rmprtmtf etred CA>imiam 
tnrtaäic*m,ivamrttam,'&Q]zt\Xftv* Stobalt; Bai- 
laie , cehaltum , vecani. 

5J3alIad) / fcfr/ a™//S5aU*üe? / p<r trantpoßlionem 
[yiitbtrttm iL StamU t licet fint ,. ipirx Vallaclna 
dfirvunt*. imprimif cum Gallis Aicatur : unbongre, 
^•wi/i rjvia Hungarta, Std. SBaHatfr« * w Genn4- 




nii fiterunt Ante, q*vkm Germam inM'aÜAcbUi :fuisq x 
c ab alli< cniitr.it, n:q x cafnath t<pM inßruSt. Eft 
enirt: SBallad) canteriui« I. r. tipttu, cuittflicuH 
AmpuUtiJ'unt, /n^r2BalIfl(fecn/caftsarccqvum. 

ÖQlliCll/ voxcarutmell: Baubari ,1a. 
trarCfüt; (Haucnjt/iwm , ^«n aboipefunt , glau- 
cicarc. Inie latracus , ein iauje / ö" glaucKa- 
1 1 o , ein Qraaue five ${ a rc iiiu'^aue dfätur. Aliud 
eß ^t^en ö ©l^qcn / ^to.^ 'mueire , muftare , £5T 
muslitare nofei , ß/iir ItlUcffcti / mit &€r ^5pt<W 
dicmdjtbciv,iißtroUcn/|tüi)«n c \1oct cn. 

Ixtus, hilaris, amaous, 
promrus,cxpedjtus: undeBelgarum födtinflC/ 
volupust & GalloruraGay , bilaris , gat cec ,hi- 
laritas , 4c gayement , alacr i tcr : & forcaHc cum 
Galhard , niü i t >- » Ii / canxus , Tonus , ut nos fc- 
eimut , pofius dedudunn vchs. Ccrre a 
dicirur VäpiigCQ / pfiteacus , qvaH dicas : (f in hl* 
ft«4 WÄÄ'fin / aut <pfaffrn!ufr. (Öan Saxon. (i- 

gnat conjugem ix fociam. unde nooiina ^ro- 
prii: Gaidoaldus» conjugi imperans i Gaidol- 
phus , conjugi auxiliator , Sc (*>dil«lf / conjugem. 
amans ßve deperiens. 
&at)t[ I conir. &at\ / qvod jAtn fcribilur : @5cH/ 

geile? / <! C I lC 1 1 C r / ad). UfcWus , pro cax , fchx , 
pmricns,ii.piB"vis , opimus. ©eil 5ß«b / mu- 
het viro / homo procax. 
©eiler üßiött/ atiespetulcu». ©ciler ^en^fi/ 
cqvus bbidinoCus. ^t'ilc <^i)t/ fegetes luxu- 
naates. ©frier 3Kfet / agcr opimus , folum pin- 
cve. ©eil werben; fcrocirft €r i(ruberbiemaf» 
Jen geil /paficre falaciw eft» ©eil frnn / lafci»)- 
re. ©eil ried)en;bircttmoicie^ ©eile &tebeu/ 
vicis luxurian*. 
©eilvn / Ort / yl. ceftieuii , teftes, colei. Die ©eilen 
öHSi'd/iiciDcn / caftrarc, emafeularc , evirare , ex- 
fecarc ^ieber^eit/ caftoieum , tcilicuUu cafto- 
iis. ©eilin eUamdicitur vulva cqvae. 
©eilen./ propr.eß: Lafcivire , Iibidinc ßagrare.ad 
inccmpcrantiam prcKlivcm eile , furcre, cÄrev 
natum fieri libidtsc : Drincrps yveq. eß : f bgi- 
tarc , importune, inverecunde pecerc, dem ut- 
dificare , falkrc. Um ein 2lmf geilen / honote» 
multis flagitationibus cxpcccrc»caiide depofee» 
re , invcrcoindcambirc , ordincm precio &. Aip> 
plieiis m c rcari. (fr geilet Üm einen U§ / la fei- 
I vibundus-ofculammcndKar, Qa$38ctbgctlet 

nm 



6i9 ®<* 

i\u -ÖillfC ■' muhisUcrymisimploratopcm judi- 
cishxc form i na. 
©Clltn/ ÖÖS/ nom. verbal.it. fctC©Cilit]rcit/ *©£& 
()tit/ laicivia , hbido » falacita* .lotcmpcrantia, 
Incontinentia» infblcntia* immodcftia. Tu 
©cilbrit b(6 InnbcS/ pinevedo , luxuria agri. 

©ic ©cflbat wiifc ftCDroc&cn o&er grjwiiRacn 
IVtTi>< tt / refrenanda eft luxuria, (cid) in i er 

engettb |irr ©eifbeit geroebnen/ riefene xcaxu- 
mad libidinc* , pucutiam mteoiperanci« ad- 

duerc. (fr bat ft$ ganj tcr ©e ilrieit ergeben; 
10 tum fc dedit hbidm i. einer fcj ;ii neir ©enüqe 
tnbn ' cxplcre » tatiare libidinem. (filtert JUT 
Ck»lb«t OCrlCÜen / ccrruptclarurn illeccbri* aü- 
qvcmiiretüe. (gtnru wn Der ©cilbcit iiMj.il 
tCtt / a libidinibus aliqycm ar*carc , axecre. 

©a$ ©eilen bringet großen Sjnfaaf / eöLagua- 

tior.ci impor»un.c molcftufinia: func. 

©Ciltr /txt/fiagirator, impuderu precator» ro- 
gator impottunus , asfiduus petitor. hinein 
heiler if( ircvim.wn feinö/ paraGtus oranibus 
honcßis odioi'us cd. 

©Cllig/ ^'©CÜiftbv *4 &adv. Htm <pxd (Seil/ vc- 
ncrais,protcrvus, irapudicus, libidtno*c, 
irnmodefte, pcrulancer, Ikencer, c tt 1 cn.uc. 

?lb;eileu importunc petendo irnpetrare , aiCduis 
xogatibus cxtorqvcrc , obtincre inverecundis 
portulaciemibus. (fr bat ibmc enMicf) Die £od> 
ti'V abheilet / infigniter procandoA fcrviliter 
precando fiüaxn tan dem impetravir. CIL»- Ci 
lliney Die/ impetratio per rxcccta(Hdua»>a<qvi- 
ü t in per verba fupphcia. 

©dtfcb / ?w0 Ooftfeb / «4 Uem fß , <p*d (SaXJ 
pctulatu, laifci vus, $5" * <3of / procediU 

©alail/ Der/ Gfaiian / propr. flagitator 
Tt. ticprcc.iror ^/r , ujurpatur tarnen pro amafio, 
ptoco, amatore»<t/^jAr»r efladj. ©dlanf/ lepi- 
dus.ornatus . comtus, betfus, ekgans» Tale* 
twm ßmtproct &am*tort*. Et ©alvinterep / c!c- 
gamia,ornarttt , tetludicra?, bcllana. (fr Ut 
ciit©alanfrr5trrl/fcicu»,Ttiiuftu$ > elcgarwbo- 

«k> eft. ©alanferepen etiam dicuntur douatio- 
net rerura minararum , eleganeium ramen, 

item : Joculariay zulgh jocdlim. 

©ariKt/tf©ämdicb/ ad]. Urtivit* inßärtoyi 
dutvüuli. SfdGkm<lid>ttiamrxpmitur: Mo-^ 
rotus, fartidiofut , diffkilis, prr mrteni>m.rfrS. 
Wr < <5af 1 mßmälis kQiimf *rJt<8ättVhä)/ 
Jeducere. 



fbt 620 

@etgC/t>iC/ pandura. Poßit k fom) deduci ; it. 
tumtf^Ueß mßrttmenhtm ad excitändum gstudtum 
mventum ; fth 05<jy / /rffor, hiltrit, dfdacamta , nr- 
no jio6*c, utfrerMmirtr tMioVfrttt. QJuf der töci.)f 
fpicletl/ liiv!u-c paiuiuri. canerc ncrvis&Jfidibus. 
Ai>b>crß{$i\c\i\\\/ tASß ftciicula , parva 

pandura. l ?llr.KMC ' s ^o«'.teiiie / ^rttqeigc/ 
^1: r.irrni.u- Stnkqdc^t/ vrtocjqi'inr / Jenor. 

flCi.ie / i'iAtinvocab. ^lOtl* 5w>// f«im (BttQt 

üStotifinonfTtta. 9luf einer ©<<ge bleiben/ 

unä cltorda oberrare, candem cantileoaro «ane- 
r c. (Bi\QC etuon qvtddam pa narum gemu rfl prt 
vunii tJtotüm ^muiteribut ex ttivto ob lingv* vclti- 
büitatem, aiios^ exteffiu leviores impofttum ,ut, nu~ 
mdJa , fuleutiaad cruneum , columbar, boja, 
manicalignta. ©eigettlit Vier &ait<n/ tetra- 
cberrium. ©(igt mit ftm/f *f n« ten ' penraebor- 
dum. 

©eigen/ ludere fidibus ©fl^f r/ / panduri ffa ' 
©liqerifl/ Wf / paudarifiria. ©eiquuo, / tit' 
©eiqbaft/ qcMcrlüf)/ U.ftmt>nvod g^cliina. / gi-' 
Mffaft/ gitcRcbt/ttii vUrnds» 

/ rftprxprf. infepar. tim cortgregtmdt out cumi^ 
ImJi habens,denotat ftcopiim, frattrm, qvalita^ 
tön y modum ^nonnuntpiam frußrk prtponitur, 
mnmutup/am irtrpte „ut in Thurmgit. Ou* t llhll / 

qrfeben/ qefatjtn/ k, pro. Subn/ febtn/ fagm/ fa- 

cere^ videre, dteerc. Neceffkrio autrm prtprmi- 
' tur verbüß partkipiUprxtenn temfteh» ut: ©^/ 
bVMbi act>ad)t / ejrfraett / aelel'eu / neneien / 

rpcj)«» / geWCinttC* C&*ndo% omittxiur tf ut in 

©nat)c/ pro ©cnäff/ ©nuq/ pro ©enuq 

uui , flo 

lrdui, fiapidas , miulius, Cmplcx. Sunt , qvi 
(Bett a voce Ja undeja^itn/fvodtd.eßacbti 
iöl)Ctt / affxrmare , dedvcunl , idtoq x Jt& Jcribum?, 
{jvia ßulttu prr petita confentiat , nrt ulitut confilü Out 
Jtfcretumti fit. Not autrm Cttf pro primtUfu» 
etgnofnmut, mfi f\<U n)elü a ©Äudj derrvare, lanu- 
go enxm mcdodtcitur <Bau4)t)<tt/ medb Qft&lyOtf 
itaut ®<cf prottri'efU : infam, pucr, juvenil, ia- 
expercut, rudif , infeieaf »ignoTUs , imperftut ab 
ufu rerum; Sed hec ohter. ©CtJ ttiam jocum 

fewficätrktHc 3m ©eeffagen/ joeö dicerc. 
©tn@icfen mit einem fpietor/ jocan cumali- 

qvo. ©Uff aiiciiht rß etiom (Tgnuin vcnalis cetc 
v <Ux , qvod ciupor.es fupra f ores ftifpendere 
Iblcnt » ahh titt Bierjac^irt. Porti <Bi& in 

Iii f«p^ 



621 &t 

capite vitaliin voathtr cßietttum fm.Ham cranii po- 
t&ttträmfy unt em, <p>od menfie ßrtiSart* artißchse 
fdverf mrunt , & hoc dkiiur: (Seelen ffa» 

eben. Srd (Heeren 'rechen exponiiur : medium 
digiram, w/ polliccm ofrendere , aut man um in 
«iconiam currare. Petiffma ftanißegtio vvcabult 
G5cct tft: Mono, ludio, fanmo. ItäMeitmr: 

SDcr ©ccf im ©piei' 4<m» öwpp/ Goü.Jtan 
ptäzr. SJtft* cm um. er ©ecl / »iU* etil «Wer 
prasirac m jurentute lafci vire, qvam in Inno 
de mentedejici. ©fffctl babrn feinen JfrttUU 
vera« habet nusqvam terrarum morio leges, 

$(m 3orn lernet man ben (Herfen fwinen/ ua- 

cundia levis atq; infirmi ammi argumentum cft. 
3<5Uft/ iCÖrcfCT / qvd »rare pro veftior, hoc 
trolidior. ^iimengetf / florumad fupernStio- 
nem culcor i dxcitur rtiom \Hlmiieinu IT. 
©e(fin/&tf/ mora.tatua.fhilta. 0erNcin/Ö4f / 
dimin. fubinfulfus» aliqvaccnus fimplcx, vulgb 
fmplieißa &m<muncukti. 

©ftf Ctl/ ridere , ludere , jocari , ludifkare. Cr 
XilKCt fiel) nicht iiectat / contemnere fe nonpari- 
cur. ©er i|t mcf) f ffer« (See? / ber btiroeilcn mit» 
gecFe t ftultitiam fimulare locö , prudencia fum- 

I na cft. £4 geefet (ld) a>ft mit l Ii |i / dulcc cu i n 
loco defiperc. 2tf a$ (Settel! bu lange / qrid jo- 
carii i 

(BiiUx ' &Ct/ tdem qvod <Dcd / iirifor , fub&naator, 

cavillacor »nugivendulut. 
CkcicTCT)/ OlC/jocus, üana , cavillum , iruHo. 

CSecferc» treiben/ dkere ridicula. sfleit einem 

(gkctcrco treiben/ prodelctbmento aliqvcm ha- 
bere. äu$ ©ecf c«D grnft mo^en / a unnis ad 
fanitatem revocari. 
•etfifd) / ©etferifej)/ aJj.&adv.wid* 
cului, jocularis, joculatorius, fcftivu»,£$: Joco- 
se, jocularicer, ridicule. 

8u$gcrfen/$cgecfe«7 &3twö<M*»Tf ,t4 ' h nu 

fiattione cumftmplici 0 cd? tri fere conveniunt , in- 
fatuarc , naso Alfpendcrc ludificarc aliqvcm. 

It* aiutfgetfung/ SBegccf ung/ 3erge cf ung i ti.funt, 
cW<0ccf<rcf. 

CCtt / dicuntur plicx , fing* , rugat , lacinia: vc- 
ftium. <?fn Kccf mit (Herren / cunica ftriaca, 
binc rfi s.ii. ©cendjf / Ii nuolus , laciniarut. 

©Cr) / flC^tll/ <B,m £jf <9*n/ pr</. ich 
ajtna^ajnd,/ f->*.föegandc»/ tjanaai &olm 



©e 622 

(ÜFegätf / ire , rädere , gradi , procedere. 9i3ic 
geh« ? Qviö a^irur ? rm« nicf)r arben/ r« 
non fucccdic. gehet ihm narr>5Öinen/ zx 
fententia ei evenir. (fr bat ihn gehen la§en/ 

amifit illum a fe. 3" ^n§ geben / pedirem pro« 
fieifei. 3fl <£cbift geljen/navem confccnderc 
3u Xifd) geben / accumbere , asfidere 3u Är# 
|en ger)rn / fblicitum efle. 3n 5rumniern aebew 

rumam minrtari,funditus perirc. ^11 bie(c<QUU 
geben ' fcholam freq ventare. 3ut ^l^ c gehen/ 
in funui prodire. 3ur Äirdje geben / öcri$ äd- 
erte. 3" Treben geben / .netter dt puerperü, 

qvAn.io fimlü diebut purificKtionk loca Jacrä Diimim 
Mdntnt • prxfentare fe eecled». 3uT Jpccbjetf 
gehen, iacris naptialibui mterefle, venire in con- 

vivium mrptia^e. 3"m «^eiligen 5lbentnncl ge- 
ben/ facrä cara& übt, faene fynaxi vrl commu- 
n ioni adefle. Balgen geben / ad corvo« 1 ta 
malampeftemabire. vreblafen geben / leltum 
perere, qvieti fe cradere. 3m (Eehroange %U 
heil /florere ,ufitatum eile. <3uf ber ©niDt ge# 
oen/iaminfrareoputo. 3" Knaben geben/ ad- 
ulari. € i gehet ihm liact) Willen / ex fentenna 
ci evenir« fortuna ejti« rebus arridetfelieürs. <£i 
nebet ibm fibc! / male cedit ei. (£i gebt auf t»K 

liiffe ventum cft ad extrema. 
©eher/ \>tt/vott. &miMutiftt*tum ejly ieni, vaden»«' 
abien«. Ita etum ©ebnng/ Vit/ itio , räri twoe- 
«i/«r,«ff (?>el)clicb/g r *diens valde in ufu tft, di~ 
cotamtn: ©er SBeg itt nper) gehelieb genng / fa- 

tistritaefthaecvia. UngebellCh/ rranfitumex- 

cJudem. ©er 2Beg i|l Ungeb<li<& / iter cft m- 

cultum. 

©ong/tet/p/.©4nge/ k(Ban/ proptu: Gradua, 

greflus, inccftui , ambulatio , paflus, via. Dm« 
Je: ambulacsum> pereula, xyftus * 1/. vena & 
meatui in Codinia. (Ein (Hang / ber @olb uno 
Silber \)äU/ *ena aucidr argenti. Ciu 9^!eo« 
gong/ plumbago. &anq unber ber (Erben/ 
euniculus, mcacus fubrerraneus f diatur etum 
.Heimlicher (Sang. (Saug unbern frepen .ö im. 
mel/ hypaetium, (ubdialic ambulatio. (Ban^ 
mit £cbnen / peribolu«. J^angeisber C^ang/ 
ambulacrem pcnille. (Gruner (*jang / pergula. 
(gnaer ®ang/ angiporru«. (Einen ©ang ent» 
h!r;e 11 / viam aperire. vr? 1 ff im (tätige / morit 
eft. 3ll ©ang fommen / alTrefcercUbori. (Jü 

nen jum ©onge bringen 1 rcddereaüqvem indu- 

ftrium , enavum, incicare aliqvcm. (fmert 
©ang mit cinnn n?agen / cxpairi cum aliqvo. 



62? 



©f 



624. 



(Einen prddjtüjen ©ang bat*«/ grayircr ince- 

derc. 

GatlQ/ in mtt*Hicii'h*c qithets habet: <gin armer 

©ang / »ena ftcrilii, (Erireit&er ©ang / dives 
mcuüoium. glaeber ©ang/ obliqva. ©cbma 
{er ©ana / *ena angufta. Pd >U KP Cab rt / dila- 
tara. OSidfluftigcr ©ang/ venaramofa. ge> 
jler ©ang / vena dura, ^ebrietiger ©ang/ 
»Olli« , purr». ©ang / ber in Du- Siefie fettet/ 

ven ä in protundum rendens. 
SUtenufnnergang / gradus fcnilis , rardus , teftudi- 
neus ,*hks febmerer * langfamer ©ang. 35lut. 

gang / ha?morrhois,fluxus fangvinis , menfet 
* menfoua mullcrum. ©egengang / comnus- 
fio, commiflura armorum, Jin.'i.j eliam : ^vS.UU- 

tnengang / coitio. gec&tergang / compofirio 

sladiatorum. (£rbgang/ fucceflio hcrediraria. 
tfJartengang / ambulacrum horti , ambulatia 
fubdiaüa. £arngdngc/urcrcrcs. J^aubtgaug/ 
vena princtpalif. ^fan^rfcHrn ofcer fcbneHer 
©ang / gradus ciratus , juvenilis. jfammer 
gang diätur puAce profiufium aivi. jrdjgana/ 

usus paroohuc, proceftüs in rcmplum , "»ulgoMt 
Proctjfun : incAtnf 'u Mutrm -vocatur Der ^clDgaiia ' 
Sttbprocejfion , luftrario agrorum , ambarvale. 
^rrgang / labyrinthus. 5tni(fgana oöet ma< 
relnbcr ©ang / inceflus fiaftu«. jwbägattg/ 
cancri greflus. igi gebet mit mir ben flrebs 
gang / toriun.t advfrsä utor. $rebsgdngtg/ 
adverfua. jfreujgang/ periftylium , circuttus 
pli. Jtupferg«Jnge/vcnxcupri. £mrgang/ 
pcrgula , periityliuai. £ atfebgang / greflus cali- 
pedans. Säulengang/ mol*circuiario,verfa- 

00. SRufiggang/Qtjuin. ^nin^gnitgeT/otio- 
fus , ncgligcns. trötifugga' tigere« / defidia. vid. 
tnuge. Slafurgang / curfus natura;. Over* 
gang/venacransverta in monribus. l~d)i/fgang / 
agca, fori, cabulara navium. (^eblürfgang/ 
grcllus attarum. CPOJrrrgamj / ambulatio, 
(tpaiiergangunber ber (Erfreu / ayptöporcicui. 
(^rillgang / fclla , dejcclio , aivi laxatio. J£>art er 
<£:ulgang / te'ncfmus. Sergang / procertnum. 
Sünlbgaing/viafylvofa. aßeifrgang/ acluspc- 
eudie SBalgang / ambulacrum valli. 3clr w 
nana / gradus tolutilis. 
IB^nacIcin / tAB dintm. pcrgula, ambulatiuncula, 
pendle. 31bgdnglein/recifamcnta, peripfema- 
ca. Sin ©dngU'tn mit einen tu! n / coneurrej-e 

xlicui , commitmc fe cum aliqvo. 
^ätl^CiCn/ duQarc, fcaüjn dcduccrc , faeexe 



ambulare. ©n £iufr gdngefn / baj; ti laufen 
lernet/ mfantem leniterduftare, donce grefTu 
affVcfcat. ©Ott bafmid; gegängelt »on meiner 
^ugeiifraaf/ pEus mihi Düx dreomes tun & 
juventucc mcä. 
©dnge / ©angbar ' ©angbarlu&e r / Mdijgcdv. 
mcabi 1 1 s, per vi us , freqvens. ©0* rt ger Üßeg/ via 
rrira. ©änge^ ^am/ homoloqvax, garrulus. 
©tkge Stiefeln/ oereas ampla, lax», tacilet. 
©angbar ©elf/ Da$ ©a , ngeun^ ©4be ifti mone- 
ta proba, nummus ufuahs. ©angbarc Söabre/ 

merx vcndibilis. Ungingc/ invius, infrcqvcnt, 
anguftiu. Ung^ttger Ort / locus inaccciTus. 
Ungdngig ■ ^Ungangbar/ idem. 
©änger/Dcc/ viator. gufgonger/ pedet. ©«* 
meffrengdnget / oriofus. Äoftgdnaer/ convi- 
doT , con&tanetu , confalinus. df)lafgange xi 
noftambulOji.km/rrr rß (jvod Vßonflä)tlQQt/ 
lunatteta. 

©anabaft/ ^©angbaftig / *d). dem qvod Oancjtg 

;-. if>s.t\Qbax/ tntus, ufitatus, ob v us. 
©angbaffigfeit/ö5'©ingbarfeit/ Ow/ urut,obfcx- 

vantia, mos, confvetudo; 

05anfer/ txxi& ©anfcrlein / tat/ 1. e. an 

altrage Kort' / fd)lcdncrR&tt«l/ Tupparus^ 
Aippamm vile.runica uica, qvoridiana, palla. 
'^ibaeben/ abire: rcccdcrc» & mrtäpbor, dammim 
raccrc.contrahere, incommodum fentire , ja du- 
ram pari. Abgang / detrimentum, damnum, 
jafhiia, clades, noxa. ^dj babf Slbgaiig au 
meiner Gablung gelitten/ naufragium feci rei 
familiaris. Uta Abgeben rti*m lucrari fignijicti. 

Oetite Staren aeben ihm n>pt ab / mulrum bera. 
cur ex venditionemerciura Aiarum , freqvente« 
adfunteiemroret *Sbgang/t>€r/ venduio. Eß' 
ttidmobhui&monMc qvilibcr defedus, demi- 
nutio, vulgo dtltrvtrtiio ,p> opr. detrimentum. 
?!ngefxn/ aggredi , co ji h er i , invadere , appropin- 
cfvare.rl. arrinere: (Ergebet rtltcf) nic()f an/ ni- 
hil adme aitiner. ©er ^arUxl gebet Mtb au/ 

tibi ludirur, ad tc pertinet. <i\iun mit 5J?f>r» 
ten angeben / jurgio afiqvem adonri. (f i qc 

bet an/ trie id) baebte/ confir, qvod volo. Qai 
^»anstgebef an / domus arder, flagrac , igne de- 

pafeuur. ©a^^euer will im£^en nid>t anae 

Den / ligna flanimasconcipcrcnolum , ignft ett 
langvidus in fomacc. gebet llltf aUC Äff/ 
omniumintereft. 

Aufgeben / onri, afeendere; ©ic (Sternen geben 
auf/ ftclbc furgunt , dies imluwiu*. Z^fe Siefc 

geljir 



« 



625 



©C 



©c 



626 



gebet auf / rofa induittc in florcm , flos ofcitat. 

Aufgang Der £onnc / foli» ortui. Aufgang Der 
J iir / hiacus jamue. (Segen Slufgaug/ ad orien- 
tem , orientall«. Aufgeben / Stf Aufgang ttiam 
expenfainoMnf. <£t gebet viel auf / multwn pe- 
cuniai expenditur , dirfunditur , d isfipatur. ©er 
9tUfgangi|Uugro(i/ expenfatfuneuimiae. 9luf 
tfolen gehen/ fuper prunas ambulare, calcare 
fpinat. 5luf Den ^ bell geben / incedere fummii 
pcdibui. Oer Xeig gebet auf / mafla cumefeir, 
qyodfttim mtUphor. dicvrnu de fttminA prägnante, 
Jeu Hierum ftrtnit. Qid) Ü UfgebeU 1 vofy tdem eß 
qvod tt)unb geben / exulcerat e pedem eundo. 
$1 uneben / exize , egredi , ab 1 r c , commeare. D A & 

£ar gebet aui / capilli defluunt. 2Ber gebet au$ 
meinem J&aufc/qviinam a me cxicforai ? (£r 
gebet feiten anl / raro in publicum prodic. greo 
unb lebig ausgeben / impuoe abirc. ©ie Solafe 
gebet aui I reUca fpiritum emiteic. ©ie j?anne 
gebet Aüi t cantharu» dehifcic , fatifeic. v ?lii5- 
«ang einer ülber/ caput vcn*. SMgang De* Sei' 

betf / prociduafcdc$,ani procidentia. Sluägang 
eß ttiam exitui , e? cnrui rei. £M ^ik'o ifl Die|e 
sfliejjc ausgegangen / Uber hoc mcicacu editu» 

ca. 

gegeben /circumire , it. facere , commiccere. (Eine 
Übeltat begeben/ defignare flagitium, patrare 
facinus. (*eblirt$tag begeben luta'.cm celebra- 

rc. Die (Sbcgatfcn begeben fieb ubrl mifeinam 

Der/ dikordd incerfe Cum conjuges. 3Birbe> 
geben wnS tool / apprimc confentimus. $ea«Jng< 
nh§ / congreflus , convenrus , eclebritas. Vi' uh 
begAngnu!? / funeralia . pompa funebris. XoD> 
tenbeg\wgimg/ excqvitc, inferiae, fuoerum fo- 
lennia. Sobtenbegangnfif hatten/ jufta facere. 
jfceo» ö Darbet) geben / adirt, accedere. 2Ber ef en 

Will/ mtl§ bet)g#ben / comedere qvi iulr , ad men- 
fam accedac. ©arjllgebcn / idtm eß. 

IT eingebe n/capcie. ^ieöiel gilbet wein? qvan- 
cum capit? 

©abingeben / difcedere , abirc. ©ie 3«t gebet 
Dabin/ rempuilabitur, tranfit* abit hora» fugit 
»tas. ©abingeben/ ^«w^rnon. 

©ation acben/ difcedere, pergere. <£r nufejjte Da$ 
SKaul nnD gieng Dar»on/cib6potaqvcrcfcftus 

diieesfic. 

©rauf geben/ incedere fuper rcaliqva, «7. perire. 
©rauf geben la&tWfumtumimpcndcre.Öi fa<*- 

rc. in QBea/ Drauf man tiiebt geben Fan / via 
kominibus impervia. ©er. 5Bein gebet alle 



Drauf/ orane vinum confumitur. ©er jfranfe 
toixt Drauf geben / non rcconvalcfcct «egrotus. 
©rauf geben / et tarn exponitur inftarc , penecrarc 
(*?eb be^er Drauf/ cu contra audencior ito. 
^urd)geben/ penetrare, percranfirc . perradere. 
©ttreb D.ts UBaßer geben/ crajicere flu v mm , ta- 
darc. ©ie ©olDaxen |lnD Durebgangen / exer- 

ciros defeivit» uranfiic ad cafrra hoftium , milkea 
dilabunturi fignis. ©Ul'ebg^Uger / defertor, 
fugitivus. ©urebgang/ cranllrus. 
Eingeben/ ^ineingeben / inrrare, introire, t/.ag* 
ercditconfcntirc. <£itlgebctt/ etutmponitur pr* 
diminui , ineiinari , fngere , anguftari. © Ji 
Xud) gebet ein/ panaus inficcatur , conrrahicur. 

3»e dveepten Sur eingeben/ initia rc£tc mchoa- 

rc » non aberrarc ä jan uä . 2Bo Üßeiu eingebet/ 
gebet ^ßl<} aui/ fapiencia vm6 obumbrarur. 
Cr will Den Vertrag niebt eingeben / uansadio- 
ni fubferibere haut vulc. Eingang/ Des/ in- 
troitUMngrcsfio. (Eingang/ primö» primum 
primitus,aprimo. (£iNgan4ä eetpebnt / i'upra 
mcmoratai. Sin Den ?,ni'cfolagen gebt oiel ein/ 
nontätisad fententiam eveutus procedit. co- 
guata ca*1unt. 
Sllf^egcn geben /obviam,advcrfumire. ©emUn« 
glucf nurgetrofi entgegengegangen/ tunc cede 

malit , fed contra audencior ito. (Einem mit 

guten (Sorten entgegen geben / verbis blandit 
ddinire. ?Kit vSljrerbiefung eutgeaen geben/ 
venerari aliqvem. ^Rtgegengang/ X>€V/ occur- 

i'us, ob v um itio , occupatio. Entgegen geben/ 
eß ttiam in curfu obftarc, offene fc aheui tuoci- 
ter. 

(Sntgeben / fugere , evitarc , evadere. ©em Un« 
gluef i|i niebt iu eingeben / hoc malum etlineTi- 
rabile. (fr ift Der SearbileHung entgangen/ 
evolavitex infidiis. (gtlfgebung/ evitatio, cf 
fugium, fuga, dcclinatio. 
(fl'geben/ cvcnirCtCoutiugcre, cadere. Iri'iftri 

* ergangen/ wie er getagt bat/ evemus compro- 
ba»it diüa cjut. ©er €rgang Der eej(be / fta- 
tfti cautä: , fadum iofum. Orcb na eb Dem (Eyen 
ergeben / motu poft prandium fe rcficcrc. VrO 
ergingt tbni/hsec obugerunt ei, confcqveban- 
mr. 

görtgebeU / procedere, progredi , celerarc gra- 
dum. v£--; tviO uid)t^ mit ihn furtgeben / nihil 
agit, proficic, tS'be fuvr . <i ivirD 3cad)i/ 
feftina 1 qvia nox ingruit. gor tgatlg/' progrei- 
fus , exitut , conti nuatio rei« 

rür- 



627 



©e 



62% 



JÜrgeben/ fit SBCtgcbcn / cvcairc, fummo locö 
ftarc , praecedcrc , aiuccclierc . fuperare. l 2£ : l* 

gebet Dafür jf Qyidrcicft? ©cor »or/id)i»ilI 
folgen / i pr« , fcq var. #uit(i gebet »or Starre/ 
an (upcrar robur. S3or geber / prxcurfor . ante- 
ambulo . Dux. 93orgaug / t>er/ cafus, acci- 
dem, factum. (Ergebet alle$t»pl»pr fieb/omnia 
ex fenceneiä procedunc. SBprangeben / pr«- 

fredi , praecurrerc alicui , antecedere. D<r 
>oef (JtbtDOran/ hircus gregi praegredirur. 
garilbergeben/ /i™ -3PTbeogebtn/ pra-terire, Dr»s- 
tergre.1t, trandre.^ 5ßP t>U lange J*uber|t / fO 
geben bie^abr »o ruber/ ru II tardus er«, errabis, 
rranHir «tat. 2ßa$ tnd) niebt anhebet / Da* laf 
flrübcr^eben/ fac rua , qv» tuafunc,qva» func 
aheoa rchnqve. v~ ie futD niidj mit bem ©lafe 
furbeugangen / pratencrunt me vitro. tßin - . 
beugang/ contemtus , drfpicicntia , afpernatio, 
tranfitui , tranfiuo. IJftit Werben »prbeogeben/ 
paetcreqvtrare. SDfit (Scbofen »prbeogeben/ 
dafle praetervehi , navigando locum pr«- 
legcrc 

ftreo<tu$< ftvt ftre» biugeben/ judiciäelabi.effu- 
gere Judicium , peen! eximi , fine paena dimicti. 
ix b*tfie freobürgebeu h§en / peccatorumim- 
puniratem eis dedir , condonavit eulpam a Jmis- 
(am. "Du n?ir|t md) t fö ire» anheben / fic non 
abibif. i. * I 

j£xrgel)eu/»iKcdctc,acccderc gebehpunber. 
I üb in Der SBelt ber / miranda in hoc icculo acci* 
dum. hereingeben ^f»»fTo.iJ3cr(jtben/ »»'.in- 
noire, inrrare. l£iner > ber f nimm beremge ber/ 
clumb« , cui lumbi ira^ti auc convulG funr. 

■herausgeben / exirc foras. hmimgeben/ arcum- 
iie. Die vSimne gebet berüm / fol arcumvol- 

-/itur. jb(t'lini)eraebeQ / defeendere > ima pete- 
re. J^craOöCben/ dcfccndcrc. 
Pinache u abirc , dilabi. 2ßie et f pmmef / fp gebet 
C$ roieber bin / male partum male difperit. 
um b bir ntdjt fp hingeben/ hoc nbi nou fic abvbu. 

(Einmal gebet btU / impunc peceat , fi qVis errat 
ranuff. Der JÖingang/ abitut. mors £5* ob i- 
tus. J?i!KMtialub / impunitus , venialif. 
.tunaiis'ijeben / ex««, uOie wirb Da? Diuq binani 
geben/ qv« harum rcrum finit er«? .piueur 

geben / introire. 3um häufe hineingehen / recc- 

ptarefcin tcxhim. Jfrinbllt'ebgeben / penetrarc, 
ttarifire. -f)Ül Ullb töieber (jebert/ uar c, com in ra- 
re, hinübergehen/ tranurc. ^imuibcrgeben/ 
ad ünam parcem degredi , demearc. 



•pinDer jict> gehen / rciroireccllim , receftim redire. 

Öie ^>pebjeit gebet bmber fiel)/ rerrahuntur nu- 

peiae i ruropunrur» folvuntur pada. Üüu^ rtb, 

anfange/ batl gebet bmberitd) •• qv.-cam.v ..... 

'cipio , concrarium (omuocur exicam. JpulDiT • 
geben vrr6tfi fallere,dcciperc, rruftrarj. (St 
bat mief) biubergangen/ fcfelhr me. fyiwt. v. 
gang/ riraut, dolus, deeeptio. .OiuDeryrtug.tv 
dccepior , fubdolui. 

^inrpeggeben / difeedere , abire. 5lu# fcf m Jg>aufe 
lutirpcg geben/ proriperefeforas, domöpedem 
cfFcrrc. J^ntroeggang/ abitut, abfcctfio, fc- 

cesfio. 

DJeitgeben / uni ire , comitari. IRäcbgeben / feqvi 
euntem. 3^ad>cjdn<ifT / gcaebi)^ ngerin / ped«- 
«qvui , pcdiifcqva. Dem Sttmnggangc naeb» 
gepen / ad porrum inertiae vtl deiidtat confuge- 
re. Den 3llligfern nachgeben / ambire virgine«. 
t^aebgattg / feqvcla , obfervacio. 
iJ^cbengeben / pont feqti , ad latus älicujus ire. 
Sftieotrgeben / occidere. SRiebcrgflng / occafus. 
,Q»er»]Cb<n/ obliqve incederc. Qflcrodng/ ▼«na 
rransverfa , mecallica. ?ve(f)tgeben I rcft ^ P ra " 
gredi. 3u SXabt geben / delibetare, «mful- 
tnre. 

Übergeben/ pnererire, cundo relinqvere s //. redun> 
darc , abundare, effluere. ^Bafer gebet 

übern Damm/riuvius extra ripas diffluit. Die 
fingen geben ibm ftber / cfFundir, profundit la- 
crymai. Die (Stabt ffr fibergangen / urbs cx- 
pngnara eft. ?0}it (ctiBfcbraei.^'n übergebe«/ 
filentiö prwrerm irrere, tacitum aliqrod relia« 
qverc. Übergang ber <5faot / cxpugnatio ur- 
bis. & \\\ niir ein Ubergang/ fagr DerSucbtf/ 

nubecula eft , mox rrantibir. llbergänger/ 
transfuga. Übergebung/ Die/ pr*tcrmo. 

Uerg.'hcn/ abire, rcccdcre , difeedere, <äi$ \)tX* 
geben / aberrare , peccarc , dclmai-crt. Da# 
SKagbleiii bat fio) »ergangen/ pueiu violataVft. 

corporis fui copiam recic. Jpimmel unbCfrbe 
rer-iebm.' calumft terra rranfibunr. <£r »er« 
gebet t)pr Unmut / curis confieuur. Der 
v^eblncfen idiU mieb niebt »ergeben/ fingultus 

(>ei petim me vexat. SDJit ber 3eit »ergebet aW 
($/ omniadclctdies. *3eVt)i1ngl k cb/ tranfibi- 
lis.caducus. Un»erg^ngl(d) / durabüis, «tcr- 
nus. ^SergtStiglicbFett / fragtliras , intcritus 
cxcidium. lllt»erg(ilig(id)fei( / immortaikas, 
duratio,pcrcnnitas. 

tXr tlm, 



629 Gk &t 630 



ttttfCtyCl/Jh* Umhergehen/ obire, circumire. 34) 

fau c? iud)t umgeben/ nid>c Umgang nehmen/ 

inrerrairtcre non polTum, non poflum mihi im- 
perare. §fir Dm Bliacn UllUjehen / obverfari 

ocuiu. Den Söecber umgeben/ obambulcc 
poculum. Sinbe mit einem fungeben / le ?iter 

aliqvcm tra&are, clementer excipere. (£6 »U*. 
hi'nö>eft)en>tcrimJ£)aiife 11111 / fpeftra inedibus 
oberranr , iarria infeftatur domus. II ni ga im ' 
ambages, proccfliri: it. converfatio.Ö'obicrtum 
arcis acfcicntiatum. Umgang um Die Setter/ 
ambarvalia. 

Unbergebcu/ interire, extingvi, occiderc , occum- 

berc. ©icWfbe gebet imber|ieJ)/nid)t überfiel/ 

amor defeendit , non afeendie Untergang/ 
inreritus, ruina, ftrages. Sftatb Untergang Der 
Tonnen / poft occafum fol». UnDe rgänger fivr 
Umgänger / tltkt Äauridnet / ej«fd?u>onic 
^elomcflct & ©teinfeijer: / viri terminales, 
a°i imcnforcs , caufae fummaria: cogrwcores : 
jHui Unbergjngcr / fumitur pro procuracore in 
judicio liac proccilu juris. 

Ößcggeben/ Uem avoJ £imvcgejet)tn / abire. 
•28eitergcbcn / ihm y vod fortgeben/ pergere, 
contendere , longisfime progredi. 2Bct im 
<£bri|tentura mebt weiter gebet / Der gebt hinter 

jid)/ in Chriftianifmoqvi non progredi cur, rc- 
creditur. 

QßieDevgebCU / abire , herum recedere. lieber 
abgeben / turtum abteedere. äßteber eingeben/ 
de nuo incrare. SßirDcr begeben / iterum fe 
pronperc. 2ßieber binunöcrgebeu / denuö dc- 

ficndcre. 

^ergeben / iitm l vod Vergeben, ©a* €tf «nb 
Der £ebnee »ergebet / glacies foNitur , nix liqvc- 

feit. SueOCben / «cidere , contingere , fieri. 

Üßie ti Pflegt j umgehen / ut fieri fol«. ^d) 
tpeoff etf niebt/ Wie e^juegebet/ de hacre nihil 
certi conlritucre pofTum. <£$ gebet niebt recht 
JU Daheim / non refte procedunr omnia domi. 

SJiii ihm gieng . ? mol / mit mir aber fibet |u7 

cum illö qvidem altum eft optimc , mecum in- 
commodius. 
3urueFgcl)Cn / recroirc , retrogredi. (£r fallet (td)/ 

atä wollte er surftet gehen /reditumfingit,fimu- 
Ut. (Er gebet wieber jurficf nad) ßaue' / domum 
repecic. Slientanb füll »on feinem Qkntff jurnef 
gehen/ nemo vocationem fuam deferar. %ll 
ruefgang / reditui , regreflus. (£5 i|t alle JreuDe 
burd) Deu 2: c befall »wutf gegangen / omni» I*- 



üria per mortem cjui fublata , deftrufta efr. 
SXuef gangig werben / confilmm mutarc. SKucf > 
ganger / homo inconftani , fluftuans , mobilu , 
ingenium aneept , tarium. Atulta adhuc de- 
compofita hlc Jefidertntur ,yv* tämenftcile ex JiBk 

fufperi fveunt , fvdiia funt : Sinbers wobin geben/ 
aüo feconferre. 9lu^ unb eingeben / locum ah- 
qvem farpiüt freqvcntarc , habitarc apud alt- 
qyem , vertäri cum aliq vo. 3?epbergeben/ pone 
ire.dicit cauiaadcfle. Dabergeben / ifthic ab- 
ire. <i$ gebet glfirtlieb Daher/ vot& fuccedit. 
JDabil» geben / eftugere , abire a locö. ©arjiu 
geben / accedere , tranfire. ©ort» ©urtbin* 
geben / concedere aliq vö, in itram partem. J^)cr* 
abgeben / itione huc defeendere. J^erangenen/ 
ad nosaccedere, in locum emtnenriorem. J^er« 
anheben / foras exire. ^)inabgeben / defc ende- 
te cundo. />iuangebett/ eö curfu afccndcrc. 
& gebet trifeh binan/adoritur, aggreditur . ir- 
ruit ftrenue in hoftem. €nfjWepgebcn / di$- 
nimpi, crepare. fOiiteinaiibergchen/ una irc. 
SÜOlgcben / bene alicui erte, refte procedere, 

SBoIergeben/ ta0/bonavaletudo,falus. Ubeli 

geben / calamitate premi , miferu 11 cHTe. 93or< 

angeben / pr»vium efle. Soneinaubergeben/ 

digredi , distlpari , feparari , i£ü. 

@inn/ ©innen / k Gi^tn/ <p>oJi» Six™*, 

TburingiJi t & alih locU @>jn pronumiatur , Ordiri. 
Simplex tarnen ©innen in uju nonefljfed t'nu cem- 
poyj/am95(flinn<n/inchoare, oriri, aggredi» 
aufpicaritinfrirucre, oeeipere, i/. audereÖJ" pa- 
trare. Qvd omni* motttm reqvirunt proptereä 
ä <Bi\)ttlnon immeritb onginem & analogiam tßam 
tuentur. Eß autem beginnen anomahn , prat. 

3d)began/ begonfe cVbegunte/ Dubeganft/ bc^ 
gen teft 15 "begunt e}t . er began / begonfe & begurw 
Xtt wir begonfrn & begunten ic ConjunS. pcb 
beaunte/ r^begönte : pArtu. S33egonuen / begont/ 
fjfbcgimf . v£8ol beginnen / feliatcr , bonic ist« 
tiit cxordiri. Übel beginnen / initium male po- 
ncre , in limine offendere. S5on neuem begin« 
neu/ repetere ab initio , inchoare ab integiö. 
^ol heginnen ift halb gewonnen / dimidium fa- 
«i.qvi bene cap it, hab«. 5ßcr rtel beginnet/ 

enbet Wenig/ plurima qri aggreditur, nihil apte 

perficit unqvam. beginnet ihm Der £art 
iUWaebfen/ primam emittit lanuginem. ^e< 
oinnen jn lefen ; lecliones aufbicari. 3u febwet* 
I (cn beginnen/ tumcfccrc. ©ie^aeJbe beginnet 

beper 



631 



Mor fbrt,itgebcn/ als icb gebuchte/ inctoic res 
melius itc , qväm pucaram. £)ie jf lllber bcgill ■■ 
nenberauftuwacblru/libcrigrandci'cunr. ©er 
(Stubent beginnet Qatyn jufuhren / ifte Studio- 
sus ad cauCu fe confert. gönnen /patracum. 
Uilbegonnen / omiiTum , haut comnufltim. 
beginnet/ Ott/ ineeptor, princcps.procrcator, 
piincipalu, auQor. SScginneTinn/ Die/ pro- 
ercatnx , fceroina principalii, au&ix. (Streit» 
IfiVlinfV/auftor litis. 

Seginnung / x>it / da» ^ginnen / SSeginfel / in- 

ccptio.inftitumra, origo, prineipium, primor- 
dium , orfus, caput, causa, iagrciTus. S&Ci 
flinfclw freie ekrfentum rxpomtur, ac in fri- 
gid pro Uli ufttätijimum rfl. ©j< 0 | fr $eginfcl/ 
qvatuor elementa. ©a$ $eginfel Der mti 
faniFcit fu§ct auf tcr epratti QScruunfti unb SXc» 

t>cfim|i / dement j etuditionis funt Grammati- 
ca , Logica & Rhetorica. ©a$ SB< ginnen in fr- 
eie aufum.nifum, conatum , molmoncm.ma- 

chinationcin figmfiett. £m gro$ ce* tteffiicbe* 
beginnen / conatus praeclaristunui, optimus, 
ingen«, maximut. €in befolge* beginnen/ con- 
eentio veliementiifima , acerrima. Qnnem an 
feinem beginnen in Siebten fteben / conanbus 
ftlicujus refiftere, obviam ire,reprimere cona- 
mma. ©ie $eginnung Der SBep^eit itf Die 
frircbt^Ofte*/ initium fa piencix, timor do- 
rr inj . 5}cn feinem beginnen abgeben / defiftere 
capto, kodte dutmt t Von Der &art)c ab|tM* 
t)\ten. 

£eginftigung / Dk / vec ab. Juris eß , $3*aufum , f a. 
cinus, factum, commiflum , delidum notot. 
SBirb wegen folchcr $r<jinfttgung mit io.«Xeid)& 
tbalern billig in £ träfe genommen / propter 
iftud coramiiTum mutet am duodeeim Imperia- 
hum foltere jure tenetur. £ine frefelbafte 23e< 
ginjtigung / frirolum , temerarium attentatum, 
facinus audax. 

8lnbeginn/ t><t/ initium, prineipium, exordium. 
3 cn Anbeginn ber 2Belt / ab ineunabulis mun- 
di. pii 91ubf ginn Des Zmt / albefcenre calo, 

primoerepufeulu, morru folis. (is i|i »CU^lili 

beginn alfo genxfen/ olim ab infimto tempore 
stafuic Sunt &alia compofita a Beginn: £ie« 
betfbeginn / impetut amoru. grefelbeginn/ 
aufus deliberatui , factum voluetartum. iufb 
beginn/ reercatio, caeptum hilare , fertivum. 
«Öalbbcgin u / factum imperfeclum , eeeprum cui 
■uaui uluma deeft. 3iigenfcbcflin« / dcüaum 



©e 



632 



juteotuuf. <Sct)Anöbeginn/ machinatioTceJc- 
rofa faaum turpe. SugcuD&eginn / opus lau. 
dabile, res virruota. 2Jorbeginn/ apparatus, 
progyronafma, tentamen. 3ornbegmn/ eftc- 
«us iras. Urbeginn/ prineipium , primordium. 
2Dicberbeginnen / tedaufoicare, iterare, redinte, 
grare , repetere. 9ßicberbeginftiguitg / Mf/ 
continuatio facinons, dcl«£tum rcpeütum, pec- 
catumreiceratum. 

®tn/pr4tyof.eumaccuf.&abfolutt: Eö,ad, »er- 
tus. Vtmi a <EM}1t / locum enim * d q-vtm figmfic*t. 
(3en Gimmel/ ad ccelum , verfu« aftra , fursüm 
corda. ©engeipjig/ Lipfiam. SieJP>arefle« 
ben mir gen 55ergc / comae ngent terrore , juxt* 

iüud: Obflt/puiißrUrwttq. com« & vok faueibm 
bdß. QvAndotk ®tnfcribitur pw 3 / jen / adAtti 
-vtxabulöjtiti 1 & dltum locum defignat: ^(enfeitl 

Dem gluije/ trans fluvium. °tcnjci ti Dt* r ißerge/ 
trans montes. Ab hoc Jtn Tjl pronomen : 

3*ncr / i'ene / jtntt / r /«r. 3cn</ iiie , uu, 

ift« . ifti. XDtcfcr i\i d niebt / fonbern jener / non 
eftiftc.fcd alter. $ene mögen feben/roiefiriii« 

recbtC Fommen/ cctcri,qv6 fc reeipiant, tide- 
ane. jnu* mar ein anbtri/ longe di*#erfum 
iftud erat, .©er i|l grofc / fener griJfer / unb jener 
ber allergrößte / hie magnus, alter major, <Sc 

tenius maximm. fjn jenem ©orf mobnen aud) 

£eute / in altero pago non minus feritur ac mc- 
titur. Jttltt notmuntrvam pro »ternitate fumi- 

tur , f.gr. 9Bcnn tvtr an jenen Ört gefangen/ 

qvando ad illum alrerum locum , L f. jedem tthe- 

team appellimut. fjn biefem unb jenem ?eben/ 

in hac * alterl , i. e. tterni, ti'm. §u btefer unb 
jener 3fif/ hoepnefenti irfuturoillo tempore. 
«J^3en etitm pro pretcrito aliqro fumüur , ut, 

3ene^maW / olim. 3n jenen Xaaen / in ilüs, 
prtttritis ntmpt , diebui. 3u jenen Seifen afen 
unb trunfen / freoeten jie/unb liefen (iebfreoen; 

iftis tcmpuribus , nempe Ante düuvium, mandn- 
cabant , bibebant , A völupratibus inhiabanr. 

^enig/^Sfniöcr/ jenigr/ jenige* /pronomen nom 

rß ,f<d nomtn adjeB. atqjemper articul. ©er / bie/ 
6afi / prafixum habet, ©erjenigc/hicipfe. ©ic 
jenige/ haeeipta. ©a* jenige /hoc ipfum. ©a* 
ifi Derjenige/ wortton wir rebeten/ hic eft Uk ipte. 
cujus mentionem feeimus. Sßir finb Diejenige 
nicht/ worfür ibr uns haltet / calesnon fum US# 
qvales not efle opinamini. ©.i jenige Wirt) 

niebt feelig/ Der nicr>t glaubet/ non fclvabitur 

%t Ü ifte, 



633 



©e 



©e 







654 



ifte , au iiwredului eft. Dasjenige fan wo! 
{fön / jßnd i mpoinbilc 000 cft, wmpc , <p>od tu 
cdnunemorabm. Eß^ernm-vncabutum ^ i'trigetf «0» 
Jö/«w demottßtativum, verum eüamßmper relatio- 
nemadtdupd , deqwfermoeß,habtt. 

Q£tt / p«>*P dativum rrgttu : Contra, coram, 
tirca, terfus, t^nrAui» mutuum wMcat , f/fyvc 
rcduplicstii'um k gtt» I • ©CltgCU / 
4mi4 Mfiii Uteri n ^«copr» , fit gegen, 
©igen ben€fti>m fd)lÄeil/ contra amnis 
airfumeysnbam agere. ©CiUn Slbenb / ad oc- 
ctdcntem , «rca vcfpcram. ÖÄan fan gCßfll ai< 
!cn «Kenft&eii |id) niübe etnxifeu / ubuunqve 
homocft , ibi bcncficio locus cft. ©cgeil bet 
eonitC / adver Am folcro. ©egen anbeill fceute«/ 
ad al 1©*. €r bat c# gegen *u & üt * ' PJL°" 
palam , coram umvcrus h*c clocutus cft. ©e« 
üi-H brtte gkHfclMg / P r0 P Kttaia numcran. 
5ßa$ fifl einet gegen jroen macben/ nc Hercules 
advcrfusduos. fcr i|t niebttw« ibm / ab illo 
triget- JD»Uacgni7 contra, econtranö. <£t 
ntutmt 3nid)t bargcgctl/ frumentum vicisfim 
accipit. (Entgegen/ advcrfum. Entgegen ge» 
bffl/ fivt fpiinnül/ obviam fieri , venire, obviam ) 
U alicui ferre. £em gcinD entgegen rtTöDCII/ 
hpfrium cuniculos cumcuUi exciperc. €i«CtU 
55ifcl)l entgegen lebm/ adverfus Ediflum facere. 

Jh -t gegen hingegen / contra , cconrrarict, ex 
ad'v« fix £etge gen mnfto and) roijjen / econtra 

d4.endum.tibi cft.' 3«9egell/ coram, in con- 

fpcdru , item contrarius. <ix tft ihm afltjeit SB* 
gegen / lernper ci contrarius er?', perperuc» ob. 

foqvinir , disGdet. <£ i war Der ganje $ta\)t ja» 

gegen » prarfent cratScnatus 1 omnes patres con - 
fcriptiadcrani. 

ffleaenen/ conurariari, diflidere , ahenum eile ; Sed 
miniuu ßtattem rß fineplex, pro qvo diemw J>ege* 
AUtnfqvodfrppnenotati contra confiftere 1 tepu- 
onare, obfiftefe , op ponere ginetn mit einet 
SntWürt begegnen/ refponder« afitui refutando, 
regerere , contra objicrn , reponere. ?0iif 
©(reit begegutnv aunia oeeuwere. $D?it tofrn 
SßpVhn begegnen, objurgare, vetbif acetbh 1 in 
aliqvcm in»chere , oblacrare.ogganntre. Sed 
begegnen / -eüam medrßüu aedpit:nr t nw& erim 

. /^«jaoödcrt,obtingerc. (g<i|l mir ein €>! M 
begegnet/ forruni prolpcil »liu fum, accidit hoc 
fingul«i fato, exanimi fentenria. 5U3*liClücm 

begegnet/ fan aOcnbcgegncn / qvo^ani coacin* 
jj t , omnüxu jucixkfc potelV i wwdi idtm iß» qvd 



obviam venire, obviare, offenere (Et btgci 
gneft mir t fad>us eft mihi obviam. ©rif bt gc< 
gnet manchem / »et ibu gtüften f6nfe / occurm 

cui cu n qv e Deus, panciqvefalutant:orrcrt i'rrpfe 
Deus, jelixqvicunqvereceprat. Tan iem btge» 
gnen/tijm/ic« averrcre , propulfarc, pnevcniic, 
amovere. 1>et ©vfabt begegnen/ penculum 
pr<ccavcrc, prv>vidcrc. £um lliwlncf bege»inen7 
malam propulfare. (rnuni Qlttfcblage \\\\\\\\\ 
begegnen/ conChumatra providere. 
@kgnet l^ttl contrarius, antagonilra,iniminrt» 
©egnerhl/Oie/ inimica, contraria , cositradi- 
censtopponensfamina. Grill mein Segnet/ 
cft pars ad verfa. altera parsY SJegeguet/ obvius, 
obviarnflcns. 

S5egegnimg/0ie/ accidem, cafus , fortuna.- <£int 
twebenprirrige Begegnung/ cafus accibus, tr iftis. 

adTcrfus. fortuna gravis, infefta, dürior. fölnef 1 
liCtjc Begegnung/ cafus pr*clarus , fortuna pro- 
fpera,ampliHmu. 3icinlid>c Q^gcgnnng 
medioens, fortuna acqvabilii. Dicitur ettam 

Segeöinif . . 

^iQ£twJ a.{j.pa>thip. ptoPrtf iAemqvod praffena, 
inconfpcÄn. ©egcnb.fenniadciTc.coinparcrc. 
fiftcre, in confpcctumTc darc, inprae(entia eile. 
Std ©egetlb/ l^nidtm £9 JtptQime , resi^nem, 
oram, iractum, finum,pjagara nit*t,*c eliam X>lt 
©egene promuncialur, eigene gegen 
lag/ regio außxaüs. €tne lu|lige föegenl) / terra 

amana. J^immcWgCrte^/ regio codi , plaga 
caleftis. ^cngrgenD / «Unu terr*. ^uic 
gute ßjegent jirb iu läget n/ regio caftris coimno- 

da. UnbcfaIinU•(*>cgcU^cn/ nncs iguoti , mvii, 
longinavi. ed)limniC©egcilD/ traftus terra- 
tum tnftis, vadus , iniqvus , inbabitabilis. (Ii 

i(i in bet ßsgenb bei) ^ambutg/ circa traflum 

Hambutgi non proculHamburgö , eil. ©£)tt 
ift in allen ©egcnDen gewaltig / emer, praeremet 
Deus cd & ubiq vc potenter, 
©egeniebt/ *dj. Ö> *dv. finiMmu«, vicinus, circa 
hunc vel illum traöum, oram , plagam 4 regio- 
nem. 

©ellern / reffet /-tföeflert / adv.temp. heri, 

pnorc, heftet no dir. N<m efl ex Grtto , ne c 
txLXiir.i JicOo n\\i ,fedkQtt)tn/ f*t öel>c(lcr/ 
qvod Wim btßm.w prttnlapjiu fit , & ad prioret 
abtnit ; 1A yveJ exmde «Jiigo • f*M Svecif ©Ot 
idemtß ac ire , rädere, geben» Unde ©iM-flet/ 

©otKav öeftet. ©efeeru w Slbcnb/Jitri ve- 

fperu 



6& 



©e 



636 



fperi. ©cftrTn »uSftaty/ heftcrnauofte. (5a 
ttcril frühe / hcn m.inc. £ t i(i Dd !• 1 Ii / »D »id 
tailfcnt ©Cflern fittD / dicm cxtremum^ obiir. 
fomnö fcmpttcrnö confopitus c(t,ävicadcfci- 
vic > difcctfic. (f h< >VC ftf in / nudhn certius , vo> 
lunt Urnen tpihiam cbegefleM eflc nudius qvar- 
tue t nuiiiut ttrtius Aitttm Vorgehe™. (Üeftern 
MlD c:)vilC|t(ril fumitur ttiam pro antchac , du 
dum,fcmpcr,indcusqve ä pueritiä. €r tt?Ct)f 

mt<f>c einmal / tpadgeftern tuD porgeftern qefd)c> 

ben llt / adeöftupidus cd, ut corum qv* hcn ac 
■udius certüit facta funt , »gri reminifeatur. 
iU rtiMtn ^C|lcrn \jent in ßctitpro tternitate 

jumitur. 3 ff fitf €br iffu* gefter n itub beut/ Jefus 

Chriftus bzxi&kodtc, üt.idemptipttub^m Atrr- 
tutm fuit, rß t &ßituriu rß. £in lltft €l)C|jC|frrn/ 
fenex garruluf : /o/rn/ mim ftnti narratiunculis 
vetui'n föfabulii antiqvif f yv* ,cum'\uvnttt tjfent, 
wI/aRa Tel ß3* funi,fe cßrntue. 

O'-i-'t :i\ / *dj. hertexou*. ©er grfrrige £ag / dies 
Juftcrnut. @e|jrige$£rtqr$ /hefternödsc. 

ad . ige Sßegelnubeit / faciura heftemum. r 
$C|(riä,C DCaufc()y *rapuJa Jvcßerna feu fuperierii 
dtti. 

&(f\li$UU/\>itfp<#ticumrfl,&hc(\cTtkiun icmpus 
drnotAt. Srd & omuti piAtnitui diu in gtnere. 

brtft tar greuren GJeftrigFcit / qvid prodeft 
voluptas jaui praererita ? 
65id)t / Me/ piur. (Ar. paralyfis . ariJiritil ,morhu 
4rtiadAri< , r» ^rrir «ui>m chiragra podagra. 
i^r i» 4 (5tft)<n iüii»r , qvbdtotumcmput , imprmn 
Autem Ailbnth vAgA, 1»1C UufcntH' <Ihd?t/pr»- 
nrrt. vfr./, morbus Q$l<5)t nen tantum rß w- 
1 1 :m , I/« «/ pro pArtikus corporit , fr« amvuiflo ilU 
UJit, varit apptüHur t v.or. &arUiqidjt/ chor- 
danfon, iii os . iliaca pasiio, morbus coeliacus. 
^ld)t au JP)ÄHtH:n / aAaitKppCtl«/ chiragra. 

©lebt an ^üpin / podagra. ©iety an fürten/ 

lühias. ?3craid)t / Trit/eßmorbtti Ammi, phrene- 
fi- .delirium, manta.furor : wriim rt?aw©icbt 
& , ($id)tUUg / tormentum , torturam dr q vkAio- 
ttem crrtrunalcm nutonynict drßgnAt t binc: 

tMdjtcn / qTjrfhonem, rormentum adhibere. 
fftn (ÜHdjten / corqvcrealiqvem. ©icbfcr / tor- 
tor , carmfex , ö*: ©i<t)tig artubi» ex torroen- 
trf laborans. 

©ipfel / ©er/ p/wr. ©tpfcl / A <?ClK». E/?ft«»ri 

i« ^/Ttrrr qvodlibrt fummura Sf* alrum , quid tum 
Ubsrt AlLngi potrft etaido ,■ jrtprib vrrk mpet ab- \ 



t ifpta , apex , cornu £y fummus vertex y /uper- 
cilium rnontis. (Ölpfd am Ißcrgt. TrAnsfcrtur 
poßmedum aJ qvodvk fußtgium £5^ caeuwen. Sic 

tCX ©ipfd am J^atl^ / nobis O^tbfl / Cummiras, 
eminencia , culnKn domus, pinnaeuhun. &cr 
@ipfc( am %aiim / cacumen , ramus (ummus 
axboris. CIjTrtTgjpfcl / apexfconons. ^UinCP 
HCl' ©rfcfl / cnlmen cx Iapidc. 
ÖipfdiCÖt/ &rrßt8udömtuf5\b(\id)t I Ad], rercico- 
fus» cacuminarus , faftigiatus , fummus. &ct 
S5rrg ifl bPCbgipfdicbt / mons altisßnro I upcrci - 
Ji6> verrueä cmincntisfunS extendicur. ©atf 

$cumlrin ifi jUH^a il-c! idi t / /hw gipfdidjt / ax- 
bufcula hxc duobus cacuminibus faltigiatur. 
©ipfdling/ X>Ü/ faftigiatio, extrcmitM. fummi- 
tas rci , idem yvvd Q)ipf(( / culmen» lafligium. 
cacumen. 

<53aßc / x>ü/ piur. @af?en / mdem rß a a$a»/ u e. 

0ct)Cn* • Sunt mim (Bafcn/ pr r qvat Amhulamut, 
ideoq. duttur : via urbica , via in urbe inrer jn n - 
Ääs domos , platea , vicin. 0>ri":":e irciff ©aje/ 
plarca confularis , militaris. Slu&U'fcbmuritt 
©aprn / velac» vi«. <$cpflafUrt*(5a|wi / ftta- 
raviarum. £>a^ (CTfce &cr ISafa' ulnma placea. 
^rciiiaat'c / comptrura. Aiuita inßepir< fetnt 
cotnpofitA <um -ueab. @a§C/ ut : fyjtoXtyrQu 

Wtmttt ©rce^^cr« 50?frjger» ^rt»«rr» 5bcdcr» 
Vrcbnircv sScbiicibcrgaHv / piatca balncatorum, 
facculartorum , torncatorum , laniomon , co- 
riariorum , piftorum , lucorum, fartorum , fcjV. 

Son einer Öajjc inr andern/ plateatim , vka- 
tim. J>aii6 in allen öapen / ardelio , polypra- 
gmon. Chi' Der ©afien Iien'mi laufen/ ambu- 
l.uc perpJaecas.- 
©a^lein/ 046/ ^"»««. viculus. £nge$ ©jplein/ 
angiporrus. viculus anguilus. 3iPiT(!)ijäsli'HU 
via traosverfa. <Sarf »jifjlem/ fimduia, angippr« 
tum non per vi um. 
(Tapiren/ port.rß, fpaciari per vicos de platea», unde 
iß i (&a$atOl geben/ ambulare, difeurrere no&u 
perpiateas, ttütt grafl'atores, «orviqve no- 
aurni vocantur ©ajjatcn (SikgCV / noftamblllo- 

nes. ©aßateugang/M» ß»§ateiigebung/<u<ifm 

OOclurna dikurfat 10, IS vocif erat 10. 
©UU/ ad{. a 0fAf/ Jru <B<t) I **<p>i : Ptomtum *C 
pcrfpicacem/yrwf. (Er ifl gar JU flau / nimif 
fedinar, pr»cip4tat,pra«cepscll. Wr^ailig» 
ftÜ/pvoimittidOtfteftinatio, pncctprranm, .J 
(*jtUl!|'(t) teil 1 na tus, iu*u pi t am, i;. fcftuu f.». le- 
<Xr Ür/ ftinate. 



637 



Q3e 



638 



fttnate, pnccipitanrcr. Ab boc ©ftü tttitm du: 
futo ©auf/ X>tX/voU t cäva pari nunw, qyamtx- 
plicarefolent, optu aliovod ferto aggredunttf. 

©df)C/ &®&$/*d}.QvodmalefcribUur. : 

jticf). Eß emm a <£fet)£rt &propr. accelerationem 
in eunJo aenotat , Repentinus, (ubicus.fubi cancus, 
ü. proclivis de abruptus, mttaphor. inconfidera- 
tus , imprudens, temcxarius , Pracccpa. (S^bcr 
£ob/raors citata, fubita. ©Me Sreppe/ f«l* 
abrupte, prxcipices. OstI)CV vrc!)vur oD<r 
v a u f / gradus feu curfus celer. C^iilH'V du\" 
den/ terror panicus. ©Abct ,y M V ruocs abru- 
pta. 0>iifnv 3orn/ ira prjeeeps, cxcandcfccntia. 
©iShcr Diabt/ confilium caUdum } violcntum. 
©M)cr gauV cafus repentinus. 

©Me /Dt'«/proclivita<>,dcchvitas. DtVi/ur rrum 

©J&töWt/u/; GMbitfeit Dd ©emütrt/ inco- 
gitantia , imperus animi , praeeipitantia. 

©ttyeftog / adjtüMem oyod <0At)C/ fubitaneut , re- 
pentinus, ecler. ®föt\\n$S / ddverb.fß, fubitö, 
repente , improvifo , non opinatö , ex abrupto, 
acutum , confeirim. 

©ei§/ ^©at§/ DA0 I defignabat olim tir- 
gultum , undt : ©ei§abcT / tena jugularis , a Ii- 
militudtrte nimintm virgulti , itemifr ©aife / vola, 
cata pars manus , qvä nimirura tenemus virgu- 
las i Etnomtn: 

©dfjcl / Die/ proprie tirga, ferula , ex virgult'u 
exfajfd : Demde qvodlibet flagrum ßve fiagcllum, 
impnmU lorum bactllo appenfum , feutica , ver- 
ber , maftix. geberne ©eijjcl 1 lorum , corrigia. 
©eijjel ni.u!)ct vrtvinncii/ feutice idut vibicet 
facit. Xvm Dlejj eine ©<h)el / Dem Scarren 
(inc DCutC/ eqvo fiagcllum» ftultorum tergis 
virea. 

©CipeTll/ flagellare Iorit , fuftibut, virgis caedere, 
cujus tomp-ßu ßmt : ©urchgeiticln / ö> ^ergeif' 

feilt / 'p'* vebementiam veroetum & extrjj'mn no~ 
Utnt: cxcruciarc Ions, implere flagris, difeer- 
per e Bagrii larera. (ginen JU UDc ijeipelil / fla- 

frit aliq vcm usqve ad necem operirc. £ 11 rotrfl 
rafc jcrrjrijiclt werben / bubulis exuviis caiVig* 

beris probe: bubuli cottabi in te crebn crepa 
bunt. 

©ciÜe{er/D«t/ flagellator, lorarius, plagofui, vir 
gator. 

©eljjelima. / Dfe/ »*. ©urc&acijjeluna / ö'Sergcipc 

Uimv flagcllatio, caftigatio, qvae taurea rlc, ver- 
beratio aervis bububt fa£ia> c«Ho virgaium. 



bot ©eißeluna erlitten/ (eucicam expexras 

eft. 



©eipclid)t / **jf. & adv. Omne arod ad feutieat 
pert:net,iilasqve rcf'crt, i/. cxlim. ^CtfcliC^tC 
(Striemctl/vibices ex i&bui virgarum. 
Ö5eiß/ Dil / pL&ti^ttl/ älUJgmficatione Capram 
r; : r .t : «Hl C 3uge. Capcr ©f j§bO<f / i carpenJ* 
vtrgultif, ,jv* rodunt caper dpra. Pullui Cd- 
pre dicitur ©jfy ©tr}l(in/ Ö» JTi^lein/ capella , aos> 
de ^&M>C / DIC / gtex, prepnr capeUarum : extern- 
ditur tarnen rtitm ad ertium y* porcorum gregein. 
££l(bC C*>Vlp / ibex , OrjX. ©ci§/ r/um iicilur 
ludui puenorem mmine cyndalidnus , »liks D«3i 

<9et Herfen y <5cif,rpiel. 

©Ctft / X>ttf pL ©CijlCC/ propr. Spiritus. 
fubßtntiM incorporea. Non oput eß, ut vxtbuti 
bujtu originem vei k Grtco x*£ Hf > b«arc , debitie- 
re, velabHebrto: Chajah, derivemm, Primi' 
gerann enint eß t licet a 0et/ (Sil)/ qvxtenut motum 
drnoUt , fdtif plattfibüiter deducere qream. Quid 
enint ftiritui aliud eß , qvam motsu perpetuw ? lin- 
de Martinius fpirare derivat k mrmiifp , traho 
acra. ßkifi autem nobif non tantum Spirirum, 
Dasmonem , Gen i um, verum etiam ingenium 
animiqve elationem fignificat. ©eitler ber Cltvie» 
fiorbciien / mancs , umbr» defun äorum vagan- 
tcs. Ter b6fe©ei|i/ diabolus» malus gcnius, 
cacodxmon, tatanas, AlaOor, draco ille mi- 
gnus , ferp«is anriqvut. ©uter ©cifl / angclus* 
fpiritus eceletris, xuhercus , gcnius fanctvis. ^rü 
hfi'.i.]cOnif[ Spiritus fan£tus, paraclctus. 
hat einen grefen ©eifl / arrogans eft , fpiritus 
tibi fumit. ©er ^eenfc^cn ©ei|l / anima hu- 
mana. ©en ©Ct|i aufgeben / animam/rvf tpiri- 
rumcfrlare, exfpirare,evitl abirc. t^<V ©cifl 
treibt ibn/ imperu mentis moverur. 3c^ f ^ cr 
bat feinen eiaenen ©eift / qvisqre fuos paeimus- 
mancs. 2Buten&e©ei}fcT /intemperia^ 33cn 
©riflem qrplaaetWCrben / inqvietan fpe£tris. 
i^auingeijler/ dryades, hamadryades. i^eraaew 
flcT / Oreades, \£nferqeif}/ fpiritus obtrefta tor. 
(eÜaenaeilf / Tpirttutcontumaciz. (Siiibi^llliaf < 
rtCIK/ pbilavtia. ^elDijcifler / Satyri. FaunL 
Alatfcv»U'Hr / fanaticus. ©tbiin^jeifi/ Genius. 
©ii)c'imai'l|l/ rpinruyfjmiliaris, Jxmon eatnuli 
inclufiu. ©clti]ei«t'P!utus,DivaMonera. ©Ot» 
ics je ni/ ■ fpiritus Ds 1. J^au^geitlrr/ Lares. S)<b 
Dcnaeüt/ fpintut beroicus. Jf:el!eiiaeijr/ fpiri* 
cuimfcrnalii. Jicnart^eift/ fpintuituperbiar. 



639 



Q5e 



animui fublatus , alti fpirirus. 3 r *<K'/ l/ fpiri- 
tus crrans. jfrftergcifi/ fpiritus hxrcricus. XitU 
fccnjfitl/ genius infantum. Jfimjlgcifl/ mille- 
artifex. M>en$gei|t/ fpiritus viulif. fcchrgeifl/ 
vis didadica. tü^cnqrtfl / fpiritus mendax. 
9}>ld)t.U'llfiT / fpirirus tcncbraruni . larvae, illu- 
fiones nofturnae , ectrae imagines , fpcftra , eo- 
rumqvc cumulcus. SRarreHfjeifC / phrenefis, 
fpiritus phrenccicui. <pliiae(jei|r / Abfror. <ßp|i 
ffrgcijlCT / lemures. tProfcrcoqcift / fpiritus 
vatum , faridicus. <£&nc\t)tr%<i\t / fic dtcunt pro 
0d)rtat>crgei#/ qvifartore$ contumelicse c apres 

vocuant. (gcforoarin/iw (2(fctotnt>elgci|r / lym- 

phaticus.ccritus. ^d)Vf(tiUi'i fpiritus terri- 
ficus, tcrriculamcntum. ^trafqei|i / fpiritus 
difciplin*. argucns. Jrauerqeiff / fpiritus tri- 
ftitix. ^rOfitJClfl / folatii. ^rtlhjuü Svlvanus, 
Fan. SßanDenjeiftrr / larvat vagantes , errantes 
domibus. ^Ba#CV^(t|1 / Ncrcis , Triton , Sircn. 
SBcf fergeifi / fpiritus tempeftates excitans , alias 
2ßicl>dgrift / q*i »entos cict. SCunDergeifi/ fpi- 
ritus confector miraculorum. Jeufelj .»ciff ca- 
codaemon, fpirirus diabolicus. stikY^Cfljt/ fpiri- 
tus difcordiarum. S^Wift / 0?^ ltu * concita- 
tor, rcbellis,^. 

©ei|«lein/&a*/ dimin.pl. ©eiftftlfill/ fpiritus rencl- 
luli.animula. ©Cinutfgciftcrleül / fcintill* in- 
genii. 

©elftem/ &frtqyentüts flcqeiftern / fpirirum indere. 

©£>ff bat Den SKcufcfien mit Der (Seele kßri* 

ftert / Dcusinflavit horaini animam vivenrem. 

£(e Ukrfc roer&en toirefc &a$6aitcnfpiel beqd; 

fd'l't / ammantur carmina per mclodias. 3jer 

sjflcnfd) fenirat mir »or/ aU wenn er beziffert 

n^rc/hic homo videtur efle a daemonio obfes- 

fus. vi i t|i ganj beonftert unt> rat» f kr r / lar v» 

fti mutant homincm . diris maiis agitur, agicatur 
furiis. Daturetiimcompofitum(£nt<lci{lm fcW 
ceftafi abripf, extra fc rapi , tnente linqvi , it. cx< 
animatum eile. £üi enfgcillcrter tfelc&nam/ cor- 
pus cxfängvc, mouuum.cadavcr. 

©Ciffitj ' *^/- v^aiv. argutus , ingeniofus , acumine 
ingenii praeditns » folers, cordatus , pcrfpicax. 
£p(b<jeiftiij / divinä menre praedirus. 
netltiq' abundans incrcdibili prüden tu. ?lrm» 
<\( i ftiq ingenium hiunile .fimplcx. vfmc »um 
geiltiqe vr crlr . pauperanjmus, animahumilis, 
demifla.moderata , obfecundant. aJvrtb. acute, 
intelligenter, prov ldcnuflimc, argutc. 



64O 



©effiiqFrff/We/ aeumen, acies ingenii, mensfa- 
gax, Providentia folers, intclligentia t 'w</p5 Ļi. 
tualitts. 6 u 

©ei |tlid)/ «i/. etfaaV. fpiritualis , religiofus , facer 
eccleliafticus.devotus, pius. {fint griff fiche 
9€tm f clericui , perfona ecclcfiaftica. ©eilt. 
lid)£iet)/cantiodivina. ©fiftliu^ ©uffr / bo- 
na ecclcfiaftica. föcifilicfjc Slcmfov facra munia, 
dignitares facr». epröc&f / d.cla 

bibl.ca. ©rijir*< 9J«&t/ jus ponrificium 
canonicum, ©liltli^c 9BCWtit / fapientia di' 
vina. ©cilllicftc glCDbcii* / pri vilegia & immu- 
nitates eedefiafticae ©nfflicftc Surften unD 
tfrtnPC/ prineipes ecclefiaftici. ÖcffHiAcT 
SJiH'bcbnlt/referTationes ccclcfiafticorum. Adv. 
fpiritualirer , religiöse, devote, pie. 
Ojciftlic^rcit/ Wt/ religio» i/. clerus , facer ordo, 
cUorusreligioforumw/eccIefiafticorum.mini'- 
ftcrium ecclcnaft.cum. aßcutl l»ic©cill!i(I)fiit 

Dariu fDminr/irirW aUct anbcW qvamprimum 

clenci fc intermifeucrinr, turbabuntur omnia 
Gkifrcro) / t>fc/ fubtilitas , fcrupulofiras , perfvaflo 
fanatica , fuperftitio anilis , frivola de rebus di- 
vinis opinio. Hi»c vrnit ©elftcrifct)/ fauaticus, 
fupcrftitiofus, ÖTfupcrrtiriose. 

©ei'5/ Wt/ plur. car. öf©Clt/ avaritia, ftu- 
dium habendi .nummorum aviditas , cupiditas 
pecuniac, 1/. tenacitas, forditict. Qyam male 
©ci| * Gaza ifviktudam deJucatur , judicant heile 
ii , ftH rationem analog* nirunt. Muhl tarnen 
ineptiort* haberi dtbent , tpn k Juelätdki voli. ni, ut 
©Cityii T*?* J^äßuti/mtm twttdtndii 
nummk. Benigniw cum iis aotndum , qvt a ©u r / 
L f. SBrflltr dedueunt. Si antiphitßs adoHU -viiis 
txvhfa non rtfet, formarem ego a gcWn / feu fotius 
Mt/fvod asitujvi Qtitfcriptum & ' pronunciaJum 
fuit , « vafi a ,var mfit , qvt partim dat , &fempn at- 
cipit. Verum nihil obfiat , qyin primitrvum fit, 
2lm f H< l j / ambitio , dicituri^ de eo , ovLdignitatet 
& munera multa exfetii. €()rgf lj / idem , »im. q vi 
honores dr gloriam aueupatur. ©elD(jf jj / f fl 
6*r wo/?/ 4 divitias augcnai cupiditas. jiunfi 
CJf f J / aviditas difeendi , qyalu liSrorum htUuonet 
ejfe folent. gobgcij / cupiditas budis. ^u(lgri|/ 
procliviras,//Trr»ropenfio ad voluptarero. 
mehr ©elf/ iegrr&o* ©dj / crefcit amor nummi 
qvantum ipfa pecunia crefcit. ©cm (Jjdj erge» 
btn frnn / anentum ad rem cfle, gjpni ©fit ab< 
la^cn / ayaritiam coercere. 

©Cl* 



641 



©e 



<*5r 



£42 



©<ijcn Ö>Q{i»ckn/ avarum cflc »auxura firire , ara- 
mijededitum«lTc,opej appetere , inbiare diri- 

tü«. Die fettige geijen am meilten/ fo roiber ben 

prcbigen / 11 maximeftudencavaritiaei cjvi 
avaritiam publice dctcftantur. Der gcijt T 
geijet i'id) nimmer fatt/ femperataxuteget, 9^ 
plut funtpotAplui fttiuntur aqv*. Compoßta btt- 
jtu verbißatt: üUtfaeijen frenare, frangercara- 
ririam. SBenn wirb Oer (Sc&inber einmal au* 
CjciiCR / <I V ** Anit crit forditiei penet bunc ei- 
nem? l;.lJt::ir.utiuim ^CVi]Cl^t fciilt ' COrrURl- 
pi,perditum efl'eavaritiä. Vtrhum ;l^v>u : ICH 
tß* ruß forte in hoc: Dcr@tUh]C »CtgC^Ct 
$CtbunD@C<l/ äugend* tei grana detenorem 
in dietfingulot aniraam avatut fäcu. 
©Ctjer/ # ©eiliger/ &cr/araroi»praipar<ui,fordi- 
dui,cuminifcäor. ©ei»erili/ Ol« / #©e»iigc< 
faemina teftriÄa, impendiö parca, iälem lin- 
gens, rorefc \nkcmmore cicad*. &(Ul ©eilt' 

aengefc&icbt niebejkr/aWrocnu ibn bet^enfcT 

jjolt/ avan , nificummoriunrur, nihil rcöe fa« 
ciunc. 2>etn ©euer in* ©Ott felber nubr freu- 
flCbig avaru« eft infatiabiht , cut totus 

mundut nec obulut cd. Qille filier (ittb $etl 
1cr/ramdeeftavato,qvod habec, qvam qvod 
nun habet. 

©ciiio./ ^'©cijhlrcf) * i».=?'<i<r.avariu, infaiia- 

biiit, inexplebiht 8>. avare , iorduic, a .an; ct. 

.©cijig auf We SRaninq/ attemw ad rem. €l) r; 
gcilig/ambirioft» ©CMiq etfefl/ vorare, de-lu- 
urc, ingurgirare. vir frißt fl> <Jf t|ta / IViC ein 
SBtflry inftar lupi famcliei vorat. ©ftjig frtufetl/ 
per potarc, merum plenis faueibus in fc ingurgi« 
tare. .©Ciji ie Herren ' domini rapacet. (gri|l 
gcijig/ oeenpat cum bonorum cupiditat. 
©eiiigfeit/Ö'©ciiercn /fc« / avarnics , rari , # <4 
^vo^ <5et5 i'unt , yieiffi # ©cijung. €r midne 
tt»r ©Cljigfeit teile Werte n / ardet avaririi. €r 

nt ibm wr©ei»errt) fclbtt oram / nummit ade« 

inhiat , ur nec libi ipli nmwui tic. vir fall vor 
<©ei}ung IMC^tfrcf Cfl/ fraudat genium, utaurum 
... <ougerar» 

©Clf/ arfV- irf". ^affruitimy bbliqvuVindireAu», 
ttansverAit, non i ccius. lnde.(5(Uctt / abiin va- 
re.cnrvare. fjfa^wrb. CHt'Iftfcb/ curvc, obltqve. 

©eil/ ^©CltZ/cri^rf/iam eelt/ #©$10/ 
A.'f. ftcniii. :nt(r. un»iu$, infruAuolus, r^ctn;- 

w4i^v< »//;«p^<» f r. ümt.©d(UBa</ ^-^eilcvic« 
bc/y/vf ©olle/ föÖlttPitbf/ fumtfccudcs non gra- 



vidas faftas. ©DllcfMlK/ • 
2)«ÄHb<3ff)rgönc/ non portal fatcum »acca. 
indt ffümporca caflrau Jj'majali«,^. Tcrvcaca- 
ftratus,Q)aUen/ ©Clitn/ Ö"ÖOU<0/ twc«irtor/i- 
rei üwc numrn dem dt ettam ad non cäßraia pttorä 
tranilatum (it,ut : (£inc junqeCHcljC/ iut norella. 
©djCB/ ö>©0lifn/ i».auiqpU<n<>Jl caftrare, «6 
aniiqvo üotbito ©üllfll / «nie Svecicum ©C-lt*T/ 
•cvnuchuc, fpadot Öf/brfciJ/i/f/iJffiföaiUn/ /rw 
@CtlCR/ cefticuli, t> 7 1 i voce i/iif <5oy fupr. 
©CltlÖ/oie/f'. (Öfmfcn/rupicapra.capra raoi« 
rana , ii. dama , /»er» dama proprie fit ctit ^ontf 

bitfö. Die beben 35erac finb Oer (Semf'ro 3«v 

findet/ montet ardui damit pcrfugioAinc. 
totätfu *df. damicut. ©cmfinfleifd) / damica ca- 

ro. ©emfin 3öilbpert/ rupicapnna. (Semjii»» 

hallt/ nebrit, nebrina pclht. 
* CC/ Xfit/tß vocabulum vetußtßlmum TeutcmeuM, 
fmuficans appecitionem« ardorem, propenfi»- 
nem . ex ovo multA nomin jproprtajABa funt, *t: 
Getberdui, appetent honorem. Gerter >tv t hofpi- 
talit, qW luocncer reeipit & occulcat homines. 
GrtbtAr.d , amicus galcas, five galearorum. 
Q^ranbBljyrentl/ enmtantifve galeam criftatam 
notxbat, undr $ronfcnburq diBum , i. r. cafteüum 
cataphraclorum. ©ertrut/ Gerrrudis, amte« 
fidei, appetent fidclitarem. SicSlIger/ SBCTHgfT/ 
§riel>e;er/?Cab(ger/ Adalgarmt, Berengariut, 
Fruiigcrnuj.Rorgcrui, appetens nobilitAtem t ftlen- 
dorrm,pacem*xonji!ium , five amictu nohüüAtH % lu- 

©ier / Ofc / dcHder ium. Eß ab hoc fj«7 fed rtru- 

ßn-.t in uju, ruß avudpottas , uttmur autem profinspli- 

« ©irr / compofiti, ^eaier / ö'^egierbe / tic/ 

cupiditas,app«tirut»fhidtum, prochvitat, An*, 
©rp^e Regierte / flagrantia , cupido ardens, 
coneupifeentia mira. 5vreunblid>e ^eqierbe/ 
amor , defiderium honeilum. Jj>(X\\\<t)t Q5fr« 
nierbC/ flagrant, atftuan» defiderium. Uirwr- 
fcbiimtc ??egierbe Hbido, inhiationefanda,A:c- 
lefta coneupifeentia, defiderium inverecundura, 
4/14/ ethanbbegierbe, ^Segicrbe boben / jh* 
trage«/ dcfidcrarc, appctcre.concupifci. Jße< 
gierbe jÄmen/ cocrcerccupiditaret, domitatha- 
•bere hbidinei. SDen S&egierbcu naebbangen/ 
in Holgere «opiditatibua, appciicui habenat la- 
xarc. ©egierbe ei wecfen / entymbeu / inourc, 
xxcitafc amorem * änflammarc defiderium. 

^ie ^egierbe »erfagen / cupua negare. J)ct 

^etfiev 



643 



644 



' S$rgierpebcr3n<jrnb ftcnTen/ juTcnüe« ealorcs 
coar&are. 

©Icrig/ ©ierighd)/ »"Scgleria / $egierig1id) «4 # 

Äit». cvpidot , appeten», «vidut , incenfut , ftudio- 
(w% öVcupide.avidc/tudiojc, ardcnrcr, rcrvcn- 
icr. $lBtajfrig/fang*incu«. €brqierig/ain- 
biriofus. Qre$}icrig/ famelicvs. r l ii n fgieri 1 
rixofus. ©clfQKrig/ a»aru« , philargyrus. ©ic> 
rig ff« / rride edcre. ©ierigcr QMr / ntfu« fa- 
mclicut, Mt a. b*c omni* etiam per begierig £$b<> 

qf erlieft/ poflunt efterri. <£r ift begierig bar» 
auf / flagrat defidetio ejus rei. UubctUiTM / S5» 
nntjieriahd)/dcfideii6 carent, faftidicns , farar. 
©ruMnftbcgitriger/ menpeta. 
©ierigfeit/$egieriqfeit/ y$egieriqlic&r<it/ W 
iaUfvod&gtoe / i«ftene©icrig< 

feie / cft«f*aritia, forde» & irnproba cupiditas. 
*&rgicrlid)Fcit/ libido & appetentia. $3e» 
gieiliebfctt jnr <£l>rc/ ambmo, ^gjcrlichfcit/ 

JUCpcn/ aupcmui. 
©iCrcil/ ^gicrfen/avide perere , miliare , afte&are, 
avcrc,difcupere. Hodieampliwfrtqvent non rß, 
utimur aatem pro eo verbö S&egel>rcrt/ de tpn 
v.tx. (Er giert Darauf roic die Otfb auf eine 

intiiac rei m tnonedula nucibui. 
©icrifd)/ ädj. iv.iiem yW (JftcriCJ/ avidot , £5" 
avidc, ataim avarc. 5e / <3tcrifct> ttiamolan- 
ta c/?,angelica erratica,/ru podagrana.Viff«. ©ier> 
Irin qwft *ß fifc' erraticum , rapuneulu», a/t«j 
öJcicrlei'n. _ 

«^CgcfjrC«/ * prwriMvo <5et/ petere, pofeere, poftu- 
lare. if.apperere.defiderare, *elle,cupere. £rf' 
fi^bc^cbrfn'flagitare.aftcclar«. (Erilftlid) WM 
finem CtlDJS begehren/ contenderealiqvid ab 
aliqvo. tJiTiniffiq begehren/ ardenter cupere, 
uercupere, etiam atqre etiam cupere. S0?ir 
fiUit begehren / non medioeriter captarc. Jßf « 
Acjjrcn rti*m non rarb rß wönfcbfil/exoptarc. 
fatt $0tK* begehren / mortem concupifccrc. 
•Jd) begehre eö niety / nolo , nihil poftulo. Ü£cr 
feilte bn* nicht begehren / qrutalia demensab- 
nuat ? ^nn»i§en begehren / q»?erere. (Er begehrt 
nicbttJunbilliae*/ *a»umpoftulat. begeh- 
reft* nnt> baflö &pc&/ ton« Gtit.pror.'Der gjjntter 
be lehren / infans uberibu» inhiac Sßdtf fönte er 
mehr begebW»/ qvid ultra reqTiraus» (fr 
mt (cht begebref/ « animi fententia Titit. 
€r begehret feiu niejt / aTerfu$ ab eo eft. 

SU04t/ Q^e<»ebrcn ' öT^egebruna/ Mj/ 
petitio > poftulario. jjKfttt^/ trc6iflei«cgeb» 



ren /flaguatio. llu»erf<64mte^ $rgrbrni / m- 
▼erecunda poftulatio. SöleberveC^tlie^rt 53f 
gehren / iniuflum , iniqvum petirum. (i mc» 

feegebreit fta(t fi nUen Kifen / pethioni aücujm 
locum ehre. üUd) oRe feines J^crjcn^ begehr/ 
cx voto , prout ci videtur. D^U(b eine ^ ^egdM* 
fu&tl / obfeqvi alieujus vol un tat 1. 3in.Uilbe iei> 

mng/pluf p«titio. 

^egebrer/ ©et / Petitor, implorans , flagitator. 
poftulam , afTcclans. 

^egebrig / SS^e gcbrli* / *di. in ufu nifi apud prtst 

non funt ,ßd utbnur pro tk *Öegterig. Dicimtc U- 

mr* , eine bcgehrlicje ^arje / r«* expetenda,«- 
optanda. (£ine imbegebrlid)e ©aeftc / ccs dc- 
tcAanda, inYcrccundaepcticioni». 

©eoer/ ©ct/p/. Di«Q5co«r/ <»em/i<!yttrAui- 

cur. Eßemmavkrtyax,w*pr*d4tinbiat,aciU 
k nirmä avtdttate diUd. ©cpcr ttUm dicitur de 
homint rapace,ut : (gm (Seltner/ honao avarus, 
vulturius. €in alter^i'^aeper / fcnexavarui. 
eebreoen wie Me ©eoer / pulparc (Ein %t>fii* 
jF)afeiign)er/ vultur major, cinereui.aqvila Ic- 
poraria. ^ife^gener/ tultur albicans , minor. 
bid) her ©ft)Cr &nk/ ut ie Dil perdant ! 
©eoerlein/ on»/ iiww. t. ein jung«: 0€f«r/ 

puliu* vuleuris. 
Oenerifeb/ *dj.&*dv. mlmrinui, rapax. ©OK* 

v i!"d)C J^ällbe / manut rapacet. 
J^>Unfl€C/ ©<t/ p/«» 1 . cät. fames, efuririo , inedü« 
De ori^ine Aw/w vocäbuli buetuq^ vtldc foüicitut ßtU 
haut ignarw , votti in tx finitntti , no/i /ieiie #i 
compoftU reduetnds , fed imter fola denvatm numt- 
ramdarßr; dorne tntiqva nomin* prop riM : 2*lact7 
J\cejCt tC. we monerent, ultima»; faQabam ©er/ 
appaitum atqve defideriom fignifictrt t itA,ut 

jbunger compofitum fit ex ^)uno / yger/ <p»*ß 

JpltnDbegteT / appetitu» caninut. /Maxime • cum 
rtuüum anim*l *deh vorax&f*melicum fit, aeipfe 
canii, ita ,ut & ad vomitum ß exp/eae, ejröafc 
rurßu deglutiat. ©elthungcr /jDbilargyria, 
amor nummi , auri facra ftmei. Wm*t**%W 
bulim« , buümia. J^unaer leiöen / mediam 
fuftmere. J^nnger «n / 1 amem depcl lere, fa- 
turare , explere , placare latrantcm ventrem. 
Der junger töft H* mitSßorten nieht flbfpei. 
frtt / renter caret auribui . AimgeT i|t bte bcftC 
DttlC / rämc» optimom eibi condimentum. 

Kimger unb »arten mnebt einem bie 3nne »«» 
fan/ iamcs&mora bilcm in nafum conemnt. 



6 4 ? 



©c 



©< 



646 



JTiuil'JCl'jfti'rbcn faincabüiini , media enccari, 
inteiirc » difcedere, c vita, per inediam. £cn 
4>ung« 4fcll//<vf ettt>ecfcn/ famem Lnduccre, 
commovere , ftomachmn aeucre '^ü) habe 
•£>unget/dcntes mihi pruriunt, inttrtina mihi 
cxcpiiant, muxmurant. 34> h abc feilten .£>Un' 
qcv / palacum mihi torpefac , friger orexis . £1 - 

aen junger* jterben tafien/ fame aliqvem «x- 

tinftuerc. X)UUA(l' tDÜI »UA* V«f)fCtf haben/ bc> 

gnngt fichnic&t mit <5cb!cr?cr«crf / fames nutri- 
menrum fohdius expetie* <E$ i|t «Ucnbbalben 
Ctn grailföiwr AURflCr / fames fasva graflarur 
per univctlam Gcrmaniam. SSrrfc.n fÜfytUCl 
Id $MQtXi <t WbttTi ? Qy i« dr ram fortis , uc 
advcifusf.imcm pugnando bellum gerere pos- 

fu ? & i(l ein großer junger im Hallte / ingens 

ifjnonx difTkultas in regionceft. 3McicJ)pem 
.^Ungcr /tabefeen» fame. 
jungem / tß vrrb. rtaprec. Sftifh (jimgCTt / üco 
Mwr» e/ütm, j(h hungere/ Efurirejientire, tolcrare 
fernem, ade(urire,debUirari fame, mediä fcilum 

ciTe. (£$ hungert rrrid) itter Nc ma&c/ «xtimulor 
appecenti a e Jcndi.^ef) ferne tim ,u esen uub nid)t 

ill bimgctn/ Efurio vemo, nofl faturio. (Einen 
III %\)trc blWflCm/ i"g«>rare aliqvem inedil, fame 

ft1rV0eare.eriec.11x. Jfninac rn f i'flct nxnig; nid)f 

bumjern Füfict ' parvö conftat fames ; magno 

fäiVdjum. Oöciui einen hundert / fb lernt etal» 
ler len multa.doc« fames. ^ungern maehr c 1 n 
.£>erj im ietbe / famcs.do£taelt omne pcricuiutn 

Aibirc. 3d) hungere nicht gern/ aber rrinfen 
mägid)tm)l/ famem dt fuim odi cane pejus de 
angue. ^icMnngert nad)5ifu)cu/ F» C1S «to- 
xi cur. 

jüngerer / fcet / & J^ungcrin./ Sic / cfui icns , fa~ 
xnelicui, ademuens, nme labcfccns, vir gut 
fatnintu 

j£>ungern/ txw/non». nah. u. *ß q w jßtutgrr/ «fu« 

nes. cfuruio, efurigo. Qa$ tuTfluehte £un (JCTU 
malefvadafames. J^unocrn tef>rt maufeu /. fä 
mes arrium magiftra. -*>mi ut n »fr ein Teufel 
Im £aufe/<rudelis vaeul regnatin «de fames. 
JfcMingerig.' *dj. & *dv. famelicus, famelicoius. (£$ 
ifTrUi hungeriger trüber / «dax, vorax, lupus 
e 0 . hungrige ^uefeu beißen nbeJ / non omic- 
ric eurem nid plcna cruoris hirudo. ift 
heimlid) hungrig 7 fecreta cum fames prenm, at- 
qvedomeiriia «^eftat. Sfiüt l)Uligi'i Kn l'euteu 
f an mnn nicht viel fcbma|eug machen / non funr 
rnterpellcndi famdic». (hinein (jongvigcn 50?a-' 



gen fcl;i:iccFt alles rool/ jejunua Acmadiu* rarö 

vulgariafpernir. 

abbtiugcrn/ «/.5tu^ej'3rrijnnger«/ premere ali. 

qvemobfidione f'amit , penuriä edendi adigcTC 
ali<]wcm. ^Die Seiiung tfr Durch Ciushimgcrn 

gewonnen/ forcalm um fame expugnarum eft, 

non armii. ^n bie fer teuren 3m terhungern 
bte Seilte gar febr/mhac annonaecaiiraccpopu« 

1 us fame tabefeiu 
X)Ul*d)bungern ' confici fame , enervart atqve viri- 

bus coniumi inedil. £cr arme 2«fci ift ganj 

blircbbungert / pauperunus illc exhauftuseft vi- 
ribus jcjuniis perpetuis. Curjtbnngcrungy dc- 

bilitatiocorporiscx inedil 
OÄit'y nebeilljungcrn/una.eiurire, famem cum 
a 1 üs colcrare» SBerhuirgein/ Htm qved 5crl;uru 
QiKtt/it. fame perire, mori, extingvi. 

SBieberlilingeril / graviüt efuüre , uerum , denuo 
reifrumentarias inopiacruciari. ^ßerf.Uf ift/ 

berfoll benfen/ ba§ ibn roieber hungern ftvt er 
tvieber hungrig »erben Fan/ de veneuraiame fol- 

licirusfir.qfiiarur c(k. 

©cm/ Ji/*.ulrrö,fponte ,11henter, lubent me- 

ritöqve,« faspe, facilc, fere.plcrumqvc, perpe- 
ram. * » gracia» d*M:üum rmd, qvi lingtum 

patritm udtrurtt : N&t , fi pro Jaivaio hoevocaba- 
lum bsleri Honet,, haberemw mßro e ptnu voctm 
©er/ ut (ScTCHp' Cpnefi: ; cum deddrrio , bona 
cum grarta, contratli (Bcxn. (Sern babet in com» 
parti. (ferner lubent jüs,p>prr/. ouf bal atlerger; 
uefiCv lubcntillime. 2Bie t.ern ipcüte ich / aram 
vciicm. (Errcas gcru tubn/cupide, itu ' .v.c, de- 

dicäopexl aliqrid faecre €r bat C$ Hiebt gei'B 
getabn/ imprudeus f ccit. (£r trinf f gern/ biba« 
culus clt.amac potum. .pur t gern/ ganeo , lu- 

itro cft. £)4{ 4>;<rö pdji nid)t gern jeumen/ 

eqvusdifficuher fraenum teeipit. iliU'ii/ iv;.5 
mall gdn: hört / auribus fervire, ad gratiam lo- 
qyi. 6tube4i(eü iiub echueiber fmb gern hh» 
fiit]/ farcores de /rudiofiplcrumqve fcabioil. (£ia 

^aum/bergern trajt/ axborfdix, facunda, 

fercilis. 

Ungern/ invitc,xgre,<lifTicultcr. Ungcrner/ in- 
vicius. Slmungernfkii/inWiiulme. Scb»! 1 !« 
uicbi? iinaernernubn/ anbetteln/ nihil minus 
telim, qvim mendicare. fchlagc ungern/ 
mo'cfte, invicus animadverto in aliqvem. <£t< 
Xöai ungern haben; molclte, iniqvoanimo ferre, 

indignealiqvid pari, (iitoat gan| ungern b^ 

ren> 



6 4 7 



648 



rc»/ animdadren 6 aliqvid aufcultare. Ungern 

liiiDirrn ifi laurcr 23ert>rujj/ hommam werii 
opcram dare coacrorum ditftina miferia eft. 
(iin wenig ungern / fubmolefte. (gm «£al>e r* 

qcm/ trico, jurgiofa». (Fin £e ffe Ige in / procus, 
homo »enereus. <£in Xabelgrro/carpror, Zoi- 
i ;is. dtiü Zxmtqcxw fpongia, vinofus. 

©CUß BT gic0/ fliegen / 3*gie§c/ t>ugcu|. 
fcffr un& giejjejr/ er mä 1 »nt> cjjc^ft/ tuir gief» 

KU IC 3^ / gC*JÜ^Cil / frapr. tun- 

dere , fpargerc, dt in Je dteitur dt meiallh , igne Ii. 
qvefäcerc , fluidum reddere , conrbre. 21u$ grj 
fliegen / fundere cx aerc. gfrtäll gießen / con- 
flarc mctalla. $üfll&$ Dureb, <£(rob oDet 
^infen gießen / ceramper ftramentarei joncos 
dcfirfam coiarc. ^H.mien/^fllnt gieüeil/aqvam 
afpergere planus dt lactucar. vru' hu Inn eine 
jttiHr* über micr> gegoren / confilium miamm 
contra mc. 

©iefer / Oce / fiifor. sDiciallgicjjer t cooflator 
mctallorum. 3>ili>giet;iT / Statin r ms. %ü<f)» 
fcrtvjic >cr / fufor tormenrorum, alias <Stucfgfe£> 
(ier. Ür.migüper/ «/ubSiwiojcfcr/ rafculanu«, 

f lambariu», vulgoßanruhitu. .&lpcfengic|jer/ 
mur .conflarorcampamrum. ^[flicßcr / fu- 
for aeramentorum. £ränettgiejjei / ploraror, 
lachrrrrubundns. ^fbriftgieitfr / fufor typo- 
rum. CutpO Iii / DlC / hUom uxor. (*)ieycr r/:a?i 
die nur hauOrum . & lignum excavatum , qio 
naut* ayvam ad irnganda -veU haurumt. 

(SicjjuniJ / XfÜ I «t ©Up / / f «i Ii o , f u m r a , co n fl \ • 

tio. 9Ceflenflu§/impcrutpiuvia;. 5räncnau§/ 

firofufio lacbrymarura. V~ril(rgir§Ufig / fulio, 
in uta rormentorum. $Q iljtergilp / cluvio , ein- 
lies. i>jc (^ietjunt} im (Warfen / adiperfu* , ma- 
cerario planrarum. Vf Ml (!)irfe rtiam Jiciturcon- 
flatura vitri , coloribus infecti, im de gemmt ad- 
vltrritt* famt, (*>iejieret) aulern idem eß qwd 
@ie£funff/ arsfuforia. 
©Ifjjlid)/ 4 ^iefifl I adfeB. liqvidui, fufilit. Cm 

flieplid) Metall/ mcrallum fufilc. Ungieülid)/ 
qvod fundi nonpoteft, auc difficultcr fundi- 
tur. 

©ie^lmfl/ fcft/ duitur Tai fufile, tormentum, bom- 
bardafufa. 

@0§* / &1C / infundibulum, anvarium , fuforium 
coqvin». It. conflarorium , fvod loctu tß , uli 
mrtaüa conßtntur. 

9(b9i iBCll / dcliqvarc , defundere , cransfundere, in 



atia vafa trajiccre. 3» em9??Dt>el Ot»et SoriU 
eibt)ic|?rn / fundrre in moduium. Ritten \tntt- 
1i<b tpgfrjfll / pertundere aliqvcm egrcgie. % • 
flUjj / cfHgics , numifnia , Gaük medaiUe. "Eß et- 
Um rUbi'Mf clutrio &y rramfudo , alias ftbfluä 
fung. €inen 21b» /Hrg^adjguj mfld>en/»erum 
chataelcrcm cx nurrnno gentuno rraducerc. 
k 2Ingu§en / fropr. confpcrgcrc Ö'affundcrc. Q&t 
O.Vci-i angid^cn/ coufpcrgcrc,con(tpare (arioam. 
3lno,icliunq / confper uo. Catacbreßtce einen u 
flicken eß: deferre, dcnigrare,calumniarc ali- 
qrem. Singießumj / calunmia, ddatio. QdU 
fliejjer / dclator , ca I u m niacor. Slngic^id^t / <a- 
lumniosc. 

5lufgic§rn / über rftta£ gießen / fufTundcre, fuper* 
fundere, it. infundere. 3(ufgeg&|en/ iniufus. 
91llf>m'§uua7 1 n Mio, fufrufio. ' . 

^IniJqieteU/crTiindcTC, profundere. Dicitur rtitm 

h«nn»eggirtYn. 6ein Jg)er j gegen einem anlief» 
fen/ in aiiqvcm fe profundere, credere fe totum 
alicui, communicare cum aliqvo , vulgo exptQo- 
rarr. 2ln$ einem ini flnl»erc gte§rn/rransfunde- 

re. 5lf!#tJuij/cfriifio,Tcfperiio. 2ln^gu§ rliam 
idem tß y yvod <EFofJc/ aqvariolum, lavatrii.a, 
urnartum. 

^cgif^ni t perfimdere. «0ji( Sßafer begießen/ 

aqvä nerfundere , confperger«. ^egteßUUg/ 
perfulio, confperfio. 
Qttrtyfliffffl / coiarc , wi^fci fyftÜant filtrare. 
ÖRftä)$U$fiKrdici /miri.colatura Öffilrrati«. 

©ngiefrn/ idem <jvoJ 2Jofgicf^n/ inl'undeTc.QBnfi 
ferin ben SBemeingiepen/ mirccrcvinumaqvä, 
lympham affundere. ©i<^ mir SSein ini <8\a$/ 
infundc vinum vitro. <£mem einen (2<f>rtM>i» 
ffjjen ^rnnP eingief en/undam fpurcam ingurgi- 
tare. donec atvtu mßar t'jmvani ttrrgefc.it , aqvam 
vi infundere ircTumqre inllhendo exprimere. 
(Srgiefcn/ influcre, it. redundare. £er SfC er» 

geu^f tldE>^ lacus redundat. ©a^ 35n^er bat fiel) 
allenbbalbrn febr ergof en / aq va undiqve fucerc- 
vit, rcftagnavit. (Srgicjnnifl / reftagnatiOTtx- 
undatio. 

J^inroeil^iC^eU/ profundere, diffundere. S^eberii 
füngieren / aberrare fundendo , diffundere. 

^adjgte&en/ fundendo fupplere. Ubergtefen/ 

fuperfundere, ©ergic^iTl/ profundere, ißült« 

t>ergic§nng/ profufio fangvinis. Ordnen oei* 

fliepen/ effundere lacryrnas. 

Um» A y ^'rnmgfe|?eii / dreumf »nderc. Umgicf» 
fung/ We/ nansfufio. 2Biei>ergief env tefundt- 
vr f ij »«» 



649 



650 



i C , t undcmlo ircrare. W$\)U l\U\l< §CR / uiftillarc, 
. tiilYuijdcrc. 3fl<giepCn/ afpcrgcre, pctfundcrc. 
Sunt&tlU: t£l\U\U]Cm\C<>(n orTundcre. ©HIU' 
iHrgiepen / raifccxc. gorfgiejjeu / refpcrgcre, 
fundcndo inftarc. .£>iuei«. Jg)erau6< j£>itlUUber 
SEBfttergte&en K.f MHitfer fipatrfcunL 

ttcndicus. DiSi 4Mlrm $ffen/««J Reformati 
tn Br/*io 46 Hijfän'h , cum /r m litirtAtem wnJica. 

Ttr.t, rväfi paupertini , arme wrtriebene £eute/ 

«t rWfr C4/-wm4m, l>i« ^WjJCnottfil /rx üa;V.i 
pigienlti. AM £>£fen J Gocfo /irr Gaesä , «nW 



•on n «yiWp4«/u«4«<, deduc voluni. Huceliam . ' cr0 g?no < 



ftrlvitt ©fifcl/ re$ nauci , q visqviliar, ritiv ilitia. 

6Mb f geben / 34 gebe / fcu gibfi / er gibt / wir 

tebciiic. 3$ gab /iebg«^/ gegeben /dare, tri- 
iiicrx , tradere , impettire , prxbere, contcdcrc, 
ii. largin . donare,munerarc, ruittcre , prxfta- 
■C. €in3lmt iJCbCtt/ proipiccrc alitut deoffi- 
«io , pro*inciam defetre, traderc. (iunMil fi'ilK 

©timme geben/ fuftragarialicui. 3lnleiümgge> 

bcil/modum darc, viam ofkndcre. 2Uljeigjttig 
gebeU / portender« , indicacc. L'.'.e <£CClU)>c( 
uebe»/ excroplöalicui praeirc. $jre!)l>eif gebt'U/ 
immuni tatem ir ibtrerc. (JüieU Q>vfert>(A ijtbeil/ 
conutem , ibciuraiiincrtscilc. (*>tllKl> 
geben / jueunde olerc. ©eft'ß ijcbctl / legem prse- 
fcnbcrc Sie {)anD grbeil/ dextram porrigere. 
$rfung geben/ tefleram darc. (BcfcuU) geben/ 

Mum culpx fäcerc. ^CUPUB »U'l'fü fuö t c fr ijno • 
Bio aliqvid docerc. ©age/IDte Willfru es geben/ 
»ndica» qvam daturus fis minimo ! (Einem ge- 
fPCnntn geben/ palmam attcui dcfcrre.vicloriam 

afcnbcrc. 2ßet gibt / Der kort geben / darc eft 

doecre reddere. Sintbert geben / refponderc. 

Ke&iung geben j obfervare. 2luhjj geben/ occa- 
fionera darc ^i(b bleS geben / patcre ad pla- 
25cn fatu eemen geben / de fc clargiri. 
€r gibt ficij / animum abjicic. 2)er £ocb ter c v 
neu>9Jcann geben/ *iro fiiiasn collocarc. CSOlt t 



(»jeber / D<C / dacor, praebitor, mumficus, beni- 
gnus, töcuenil' t»U/ proma conda, übera- 
' Iis . fbemirva mumfica, pr«ben», cradens. Vtii 
frclicber (Sebcr im am . n.u'nchmücu / dac bene, 

dacmulcum.qvidatcummuncrc vulcum. &(l 
®tUt fiuD .« II je ii ro er, i er / aU btt 9erhtner / ca- 
picutium qvam «Unuum major (emper nutne* 

ruseft. Qduroortgeber/ rcipomor. l&tft%§it 

bfr/lcgislaror. e^MC^tber / accufaior,'dcla- 

«or. Xroflgcber / confolaror. »Kabrrteber/con- 
ui'tor. ^aftgeber / & (^afrgeb / tabrrnariut, 

vulgo hoftitdior ,fto hofpet. (i)J|lgcbcnil/ bo* 

fpua. 

tfVntl r/1, 

ung / im- 

privilcgit crogano. ÖCfflJacbfmg/ 
Icgislacio, Unüio iegu. föl^nbrn»jebnng/ ap- 

probauo (entenm?. '^ahrafbling/ venia«ta- 
cia. 9Ri1(f>tgebung / concesito, pcrmisfio . i : ^c- 
ras potcftans dano. £ttabtgrbuitg/ confiliom» 
praellatio contilii. <^(l7llT>grtuutg / derivario 
culpae in aliqvem. ^in^gcbling/ contribucio, 
folutio cenfiKim. C^eben / nomrit vrib. 

Ürmy-vtf.V @eblllig /<btio>, rributio. (S« i«tgor 
gi'p§ unD wel 0>cben^ ief)unb/ trtburorumo«ut 

graveeft, intolerabtlia hodic indicunturcribu- 

ca. 2)a^9ilmi^fen geben armer nie&r/clcemo<y- 

nam darc non depauperat. 
®ebig / (Seblff^ / * t*><foiq / «r nonminqvam ^tte/ 

A öebe /*tf. ö * iv. 9me erging imb a^bt ifv 

prout promereale c(r. Dicitw rnim ^jbt/ äc 
t^cLn / utualis, comaicrctalts. ©cbi|"fb svtrtn 
tfi piopr. dauvus , dabilu : fmfvrKttu, tarnen fw 
m-t:tr pio nunjiri>.c», !.uu<) , liberali , bencaeö, 

prolixo. Sie Leiber ftuDuicf>t gut nebimVior- 

mioat func avar.v , p.iruni gratis daat. .Sri©fj 
big nonnunij'UAm ttiam ämtu* i+iübu) I tyod haket 
compofittmi vi"V."-.ifl»nv fubmiHusv oiamictrus, mo- 
dcraiiu. >Ü ergiebig/ /iir er.iebtfd) / hoc 
per fc paret. <£v i\\ |p gieblffl) ltid)t/ tam libet*- 
I is non cd. Btdltrtä inxemtur (^eberifet)/ «4. 
&sdu. Libcralis, B liberal; ter, munitice, iiini- 
tuosc, laute , beni jrue. 



geb e« /iaxit Deus. (?tlte 2Borre geben / blande ^reugebig / adu&td-v. Libcralis , benignus .oene- 



dicere. Verloren gcleil / d'c/perare de falute. 
3um beflen geben / in commune largiri, in fym- 1 
bolum , in Tumtum dare. Q>:bcn in ItUrii inJuat J 
4\crn,qv6jiript»eßrpiirolM t ^ubifcriptdiß. @k: 
len jll Arfurt / OeH i.ÖÄeri/ 4aiu*n Irfurri , ca- ' 
ittblis Mi;!.:. 



ficua, mui, ijuus. ^eiMiebig feim / liberalirare 
uci, plurimum benigniratis m altqvcraconfer- 
rc , benigne farete. *Srci)gebigmui)eni ?ti?aul/ 

farg mit Dem iVlltel / largus orc, parcus crume- 

" a . (V- 1 i|| |Vi n - freogebig in äi^rten / confidc«- 

ici loqticur , liccnuui us icnnenc agir. Vrta 



65i 



03i 



freigebiger 3J? im hat bic annjc T5cl: {tun 
j^rc JHÖc / omncs arnia func viromuoiHco, 
^rci)4Ci)i«jf CÜ / Di« / hbcralxas , bcncficcc cia , be- 
mgnitw, Urgitie. *Berfef)ircn&nn i t|t nid)t 
,f cif / prodigahtat hberalitatit laudxm 
•on oMrctur. greoaebigf eit gcg« Die brüten/ 

clccinofyna.crogatioia paupercs. §l'ei)gcbig' 
fett vi Der ÜUilftc SettgOItMU / libcraluaialit 
Artet. 

S^og ebtglid) / »imi oW *rey gebig/ /«-^ *dvtrbu- 
tittr ftrt ufurpttur , Urgc, libcralitcr , ptolixc, 
effusc. 

§rengcben. libcrtatcaliqvcm donarc,cmanciparc. 
J '.*;■.; tebung Die/ emaneipatio , manumitde, 
hbertas. |£in ^icnafiUbtliti* / Übertut , manu- 
ouflu», emaneiparus. 

4*)lft / Dil/ i <Ehbt/ geben / propr. munut, dona- 
r mm, w.fr SDf KUH t ' Jos. DidturttiMm tTUtQüi 

btl £3 2bw|lcur. 3Rttgift au^aleit/ dotem 
«t.uc , confkere. Mitgift beneuneu / in do«m 
proraitterc. 5ri Gift / Dir/ Die/ DM / rtttm 
ßgnst : toxicum , venenum , vitut y diiium k cje* 
Den/ qvU pyfberi folti ab bsrmmbu: malvmii *A 
mortif SLCrltrattmtm. Hirtc frov. (£ö ift Oft Gift 

inter Dem JßüHig perborgot / inipui i'uS dula 

jnellc veneria latent. £ onc Ööürte (uiD ©ift 
iltlb ©all*/ ambitiitna ejus verba funt. Gegen» 
gif; < .tniutotum. alcxipli.tr m.u hui. Rattengift/ 
arfenicum. Otteru uuD ^dilaugengiff / v «- 
oennm afmdit. i?riu:ini nr; / araaearam. 
$Mfc%tf ©ij t 1 venenum icibalc, prxüntanc- 
m $erbOTgen#ift/ latent. ^ f jft i ft a li iiji 
pro evi ftione. 
©tftCB ^Sfrtoyrnttut Stiften / propr. tß donare, 
dotare. €ine beaiftete $od)ter / doraca filia. 
€l« (Alfter / donator. Vtritm (Bergiften / biera 
fvod (SFtft eingeben / fß venenum alicui darr, 
prxbere^atifcere. & i\t Vermutet / »enenarum 
eft (gut »ergiftetet &eqr n / eladiut venenatut, 
toxiwö ir.fcftuj. Indr Sjcr^lftcr/ venerieuj, vc- 
aeaarius, 55" Vergiftung / veaeficium. ©nrdj 
Vergiftung ftinfonuilCI/ perire toxied, excin- 
gvi renenö. 

©tftio,/ gtftiglid}/ £5* gtftbftft / *4 *dv. öt prppriJ 
fi yitjii itwnt non tß m ufa ,/rirxpomf« r : ^'ene^.a- 
rui , venenofut, yener. fer , nrulcntui , ^ ao:i.s 
&met*pbor. pravtas improbut , iracundut. (£5 
i K eilt a ihkut bcVfcr Äcvl dirut, raalignot, pra- 
vui aniraut cft. (ftiftitK JfreiK er/ aconira, her- 
bat Tcacaacau giftig (Öefd)tt4r / cacoethu. 



652 



®ifU3, WiatA maiedieu» 01. Adverb, inridio- 
t«, aialigoe, improbe, ftomachoie, intempe. 

ranter. 

(*»abi7 Die/ p/ar.©dbfll/ donum , nurnut, doaa- 
tu m , <j bi at um. ©ne 6*abe geben/ ©Der reidjt n/ 
datc , largiri munut. ©abc mif Gabe oenjc!» 
teR / penfare munut muncre. mc t^ilbe em» 

pfaben / munui ferr«. gjflt Gaben befted)ci!/ 
conumpetc doait. £u öcrfebm^beft meine 

tü.lbeu/ Tordcnt tibi muncra noftra. X)urd) 
bot Mumm mad)CR/ munufculit cliagvar«. ^u. 
iettgabe/ dos, donatio propter nuptias, Jkitur 
ttutm tnocgeitfj^be / b*rb*ri .- Aforgmuticd. 

(£brcnnabe / bonorarium. %hrfir*qabt t con- 
gunum. donamum. ^ailtgobe/ paraphe«. 

na. ©ei'antcogdbe/ lauua. ?rt)rgnbe/ apmu- 
do 4 gracia daccndi , ü. miacrval. V? iegn*be/ 
h: avium , brabetim. praemium, palma. SS^IIlt 
tergobe/ donum muaculorum. ^01 "s.iln.' 
gnbe/ ftrma. Qkfun^eicgabe/ foteria ^1 
turgnben/ natuulia, dooaaataras. Ü ird>cii»i.; 
betv dooaria. 
(^)dben / tterbuwt fmplex in ufit non rft , fed comfofi- 
tfwjöegflben ' donare, dotare, donö dai e. ^ 

tun mit oiKuj fpit!id)oi Wcfchcwfe begaben / am- 
pltilnnö muncre ahqvcm donarc. $9Jif 
ctvigtrag feinet üJcamcn* einen begaben / aterni 
täte aliqveni doaare. (£r l)öf fte Über bie m<i|Jtti 
rcicLllirb begäbet / multa ei large 4 effutedona 

vir. ift mit einem Qimt begäbet »orten/ ma> 

giftratu cxornaiut cft. 

Abgeben/ offet r«, praefenrare, commodare, fubnu- 
mfVrar«, Uem protali efte. £r gibr eilten guten 
Soften ob/ landarm, ce'ebr it, fclicitfimus pocta 

«ft. 3d> bflbe b»t<0elt beo benijfduftnanne ab. 

geben / argentam apud mercarorem depofui, 
rcliovi * hi mannt ejus cradidi. Qt?il Ii fiTllf r t n 

Den ■üSitbren gar )u otd abgeben/ gravi$fi m * cx 
aliionet mereibut impofitar funt. (tmoi '^e. 
reutCT abgeben / artem cqvariara (at probe tue- 
tut , eqvifonu feu eqvarit artrfteium novit. l$\ 

gibt einen (Bebreiber ab/ pro fenba eft. {Äbgabe 

Dte/folutio, reftituno,de|>ofitio. " 
dngebeit / piop». partem rci dare, cai deinde rrK- 

3 vuin a<t)kiendum f vulgb arrhttrt &fub*rrhart. 
eingeben/ rUam tß invenire,formulam, mo- 
dulum,exempfuradar«, mt: «inte Xü1t\i ring«, 
bot / artificiumcx«ogitare t reperirc, indmte 
artit modum ftrationem. Ptrri 5lngtben tß : 
aagligcac, reünqveie, deferer«. Qfijtc jfuftil 



653 ® i ©j 654 



oücr.ftaui)it>erf angeben/ ««cedere abarnficio. 
Gr bat bti» £tUbircn angegebeu / multam falu- 
tcm dixicltudus, dcpoiuit, abjccrt ftudium fa- 
p icnriae. Ta*irm eingeben frtqvenhfwit ponhui 
pro: dcferre , prodcr«,crimtnari. vi'V Init «Uli? 

beo ber Obrigfeit angegeben / dcrulithaK omnia 
ad ma^iftraimu Singeber/ Oer/ auäoc, in- 
venror , it. dclacor, aceufacor, Ö'defcrtor alicu- 
jusftudn. Angabe/ Ol«/ arrha, arthabn,fub 
arrhatio. 2tng< bim V Di*/ delacio, cnminaüo, 

indicatura. £)ie Zugabe ifi in brefc / unb bie 
Jagiciten finö ju enge gefefjet / prrou (bhido in 
pecunia numerata nimis magna, cerrnrni an rem 
precü refidui aliqvantum angurte coarcrati funt. 
QllWgtbcny tradere , majuspretrom folvcrc, if.di- 
rrunere , relinqvere. v5ie blbeil bie ,)C »in in auf' 
gegeben/ dcdiderunt.tradideruntarcem. 

nem ein SX&fel aufgeben / «nigma proponcre. 
$en ©olbaten (Seit auf bie 4>anb geben / «rc 

fcribere milites , ftipendid nulircm obligare. 

@elt über (Seit Dem Süncberer Aufgeben ' grandc 
foenus argentario pendere, (£r bat fein Ol in r 
aufgegeben/ abdieavitfe provinciä, onusoflicu 
depofuit. Aufgabe / M«/ traditio , dedirio , u 
ra , abdicatiO , «Äi/ SUtfgcbuiltJ / 1/. Problcma, 
qvxftio, 

9lUegeben/ impendere, confumere, it. fimularc, 
Profiten , venditarc tc. er gibt ?ui> wr einen 
^reoberren au$ / Baroncm fcgloriator efle. (Er 
gibt '<'.!) vor einen Dofter au£/ mcdicumagit, 
profitetur ic. 23iel tfeute geben (id) »er rcidf> 

auS I mulri divites videri voiunt. jd) gebe f 
lid) PidCHcW aus / mul tos qvotidie fumtus racio. 
5lll'jgebcr / f « / expofitor, di fpenfator, brabev- 
ta. Sudgabe/ SIC/ «xpenfa, fumtus. ©er$lu»*> 
gaben finb mehr ald ber (Einnahmen/ redirum 
fumtus fuperanr. 23lU* eintf flehen 'JJ : praenume- 
rarc, anncipatvdo dare. 
^cgebeil / fuperfedere re al iq vi , cedere. (£'1' In" 
gibt jld) alletf 2Jnfprud)$/ omnem , qvam habet 
aClioncm, dclenr , renunciacomm jun fuo , ab- 
fiftit inrennone fua , vulghprdtrnfiontt temif.it. 

Begebung /tte/ renunctatio k fe.i Ergebung et- 

wn'f(?caius, accidens, factum aiiqvod , & 
geben / accidcrc , contmgere , «venire. (£« bc 
gibt fieb öfiermatf / fepeaccidit. Mint Sßegebcn* 
heit/ i-Vw 7 W Begebung m Aor ftgnificatu. cafus, 
eventus, vulght'Titinfienti*. Portofrei) fl||f eftM4 
begeben /W? applieaicanimumadaliqvid. @id) 
aufs «EtublVCU begeben/ ad ftudia fe conierrc. 



9tnfbicSBjnber|<bi;ff |id> bege6en/ inncri feac- 

eiffgere , peregrmari. ill bell ÄridJ b<ge< 

Inn / caftra fcqvi, milicias operam dare. (citf) 

onberäroobin begeben/ conferrc, redpcM fc 

alio. 

Dargeben / ofrerre, commodare , tribuere. Gbtu 
!"m» bat fiebfur unsD.'ra«fbcn; Chnrtuf icob- 
tulrt pro nobn. ©er :jjfl ucr gibt bar / fo lange 

CC bat/ ruftici nibminifrranr alimenta. qvate» 
not i» aümrid Aippecic. 5»*p niedre ift / la§ t licbi 
nbel bargrpen/ ex nihiio nihil Hc <£r gäbe feti 

?eben barflUI bar/ ipAim fangvincm profunde- 
ra ;n hnjus rtt grariam. @ibbar/roa^bll bflfl/ 
p 1 oinc fubrtanriam tuam. ^argebltng / StC/ 
deditio« traditio. Comor.iat tum Corgtfbcn: 

^ergeben / herausgeben / J^crwrge ben / übt ttu 
trunnoUruU.-Mcöbat £eiutge bergeben/ omnia 
Tua impendere . infamere. (5elt beraU5gcb(ii. 
addere pecuniam» retiqvum fuperrluum folvere 
adjicere , additamenci loco numerare , prx- 
nnmerare. (£in $Sucb hervorgehen / hbrum 
ederc « pubiiei juris racerc 
^-eingeben / addere ♦ adjicere. ^reingebung.' 
l»ic / adjeet 10 , addicamentum. übergeben/ 
prxtcrca addere * aecumulatc , pluri« emere. 
&runbergcben / minus dare» folvcrc, minoris 
emerc. 

Umgeben / cedere, poffesfionem tradere, conce- 
dere ,üem: mtornute, doecre, infpirare. (Jinctt 
eüt£anb eiligeben/ terram alicui poflidcndam 

djrc. & bot tluuc j;au-j unb ^rten eingeben/ 
asdes cum hortisei focarir. ^r b^t ihm eilige 
beii/ um? er rebenfoll/ «doeuit cum , mOruxic 
dicendis. Srjnep eingeben/ medicamcntaajgro- 
to adhiberc. \£in]ePUng/^W/infpiratio, tra- 
ditio potfcsiTonis racuse. vrinejctcr Der / fnfur- 
rator, infpirant. 
Ergeben / dedere , m aliqvem (e rejicerc. (Sieb M 
v tbtrus ergeben / de falute defperare , fperrr »it» 
abjicere. €inc€ SBiUenflfJ) ergeben / acqviefcere 
in alicujos vokmtare , fe totum tradere. (f tri 
(Ergebener / dedidtius. @Of t ergeben /DKode- 
ditus. Sagenbergeben/ virtutiaddicrus. 3uebf« 
ergeben / difcipHnw feüibnuttcns. ©iev^tabt 
Will fief) tlieht ergeben/ urbinulbmdcdirionit 
figni ficationem dar. «Sieh auf ©enab unb Un* 

genab ergeben /arbitrio vietons fc committerr, 

tradere. (Ergebung / Vit/ dedino. (Ergebung 
iu&Otfetf Hillen / (ubmiflio aninu in voiunta- 

tedivina. . (r>'# -tun^ «h' 

Sur; 



655 g 5t ©t 656 



gargeben/^* Vergeben/ popr. prarog*Te»jarc- 

darc , deiuJe caufati, cauiificari, obtcndere, itrm 
diccre , narrarc. ©U gib|l IQOl uari'ifd)C ©tilge 
ffir / mirabilia fane profers. Vfineilt (IWii JU 
lernen fUTgcb(n / alicui ad difccndum aliqtid 
pr oponcrc. £ilK 5^0C »Orftf bCH / qvaeftio- 
nem movere. grcpctli fTirgebM / procar , 
.-mibirc M.-gmcm, coonubium pnctcndcrc. (£in 
5BPT^cbfB V caufatio, exeufatio, propofirio, nar- 
ratio , prattextos , prophafis , dicituretum d> 0 r 

tjebnng / # Sirrgebang : *w/rm r/1 ipet-ge* 

tHIfttJ/ in^-i proxbne. 
Eingeben / <*tVm /Iwp/rx geben / darc , it. tra- 
dere, prodere. SOMn mu$ einen $reunb nid)t 

fo !i'icr • hieben / amicus non repente dimir- 
rcnduti.de/erendus , deftiruendus c 0. ^d) WÜl 

eber nücs bingeben / altf he (Jede verlieren/ 
omnibus porius bonis ccdam.qvam ut in animx 
damnum meurram. .^ingebnng/ Die/ defettio, 

detectio, traditio» proditio. j£>crauägeben/ 

promere , iuppedirare». vid. £>atQibtn. -per • 
VOr^i 'o:!! •'•<"•«, ex promere. 

ilOC'iiibcn / manumiaerc. ex vineulis (ol vere, le v.i- 
rc vineulis» Vir it't »icfrer losgcgeben / foluuts 
cfHcarcnis. (Einen jöürqcn losgcbeii / fidejus- 
fbrem liberarc (Einen »OU feinem (£»bc Ipsqe- 
bell / juramentum remitiere, (im ;n iSolbatCU 
Ir-Socbcn / militem rude donatc » cxau&ora- 
r c. iJoVgebung / DM / libcracio „ tedemuo , dt- 

ft ipisiio- 

Kleben / propr. una dare, it. commitrere, roan- 
dare, auflorcm ficri. j4> b*be ibm baj llid)t 
mitgegeben/ non jusfl , in mandatis non doli, 
sjjjitgcbling / Die / mandarum, praseeprum , jus- 
fio, ju/Tum, vulgb commßio. SJtitgeber/ Der/ 
mandans» au clor, jubens. 
TftadWbCH/ propr. pretiumadJere. reliqvum, re- 
ilduum dare , numerarc , if. cedere, concederc, 
indulgcrc . obfe^vi. SJRan füll i\n Äinberil 
Bid)f JUDic! nachgeben / non omnia oermittenda 
funt pueril» non connivendum eil in. ^Oi an 

muv einem grninbc »icl naebgeben / plurima 
amico funt indulgeoda. & »lU et kUXäjMlt 
nicht nachgeben / concederc omninö reeufat. 

SR.liaeben / peranisfio » indnlgentii. 
Sftacbgeben madjet gveube / obfeqvium parit 
amicos. SRacbgebrn ift ber ^ugenD 23er Derb/ 

mollis educano iiberorum peftis. 
©ergeben/ concedendo pcrdcre.permitrendoda- 
mno aflici, it. ignol'cerc, rcmitccrc K reneno 



necarc. €r bat ihn. mir QMft »ergebe« / »enc- 
num ei mücuic. (?r wirD jieJS> tjar md)f perqe» 
bell / in largicndo non eft nimm», dorutjombus 
nunqvamexccdctmodum SScruib/ lP»isDein 
ifl / de te largitor. ©em %cxvrx$tt »ergeben/ 
veniam dare peccan 1 1. gr bat fcttl 9ied)t »er« 

geben/ jus fuum ncglexic Vergebung/ Die/ re- 

tnilflo» condonatio» it. veneni propinano, a; 
negligentia juris Tut. ©ergeben* /xi* .frulrrä. 
gratis, ©ie Slrbett ifl oeroebenj / irrJtu* cd ia 
bor. <£r Dienet ibm »ergebeos / gratis ei inftr- 
vit, dicitur etiam SSergebfkb. Sed QSvr»]cb!fcr) i*> 
fuperadjrUn)vmeß,ut: 93ergeb!id)c (Sfinbe/ pec- 
catum Tenialc. II n V er >U'[' lidn* ^6nt)e / morta- 
le dclierum , peccatum in Spirmtm fanclum. 
llnt>eneblid;e ^abt/ racinusinexpiabüe, vuigi 
irrrmißbiie. Sicdko: 23ergeblicbc3urnftungcn 

appararus vani , & JCtigpfrUant «Stufivfiiänros, 

<£in uergrblicbe* Unterfangen. Notetur ttum 
phrafu : IBergcbltebe SKtibe baben/ laterem Ia- 
vare, aftum agere; /» jure iBitgeben eß alie- 
narc, 85* inter vivosdonare, it. de jure fuo remit- 
tere, fuum jartare. 
Übergeben / propr. rraderr, porn'gere, infinuare, 
prsetentare , tr. relinqvere, defexere , deftitucre, 
ac movere, (fr Ifat jl(f) fibcrgebcn/ vomitum 

ejecit. deinen JP>enn (ibeTaebeu/ rebcliare, vim 

domino inferre. deferere dominum malitiose. 
Tic SXegierniig übergeben / gubemacula remm 

rra.'crc <r rill ^Illlt tlbergebril/ abirc maniftra- 
cu.depnncrc Imperium, officio feabdicarc" ©fi' 
QJatcr bat feinem ^oImi bie^aii^alrnng fibrr. 
geben / pater adminiftrationem rei familiaris 
conceftlt fUio. gief; ubergeben rß rtüm pro- 
fundere , prodigere. Übergebung / Die/rradi» 
tio,//.prodigalirat,Tomicus Ö'fomitio. //.ccs- 
üo » vulgo trimportum. 
Umgeben/ circumdare,cingere, ftipare. (Einen al 
liHtbalbeil umgeben / circumeingere aiiqvem. 
tO^it Unqlurf umgeben fron/ undiqve premi ca- 
lamitatibus. ©er ößalb »iiD mit SRe^en nm< 
geben/ Taltus indagine cingitur. ©er H 6n\c\ ij} 
mit feiner fefbmacbt umgeben / Rex Atclliubm 
fuis ftiparus ci>. Umgebung/ Die/ circumdario, 
(lipatio, circumfesfio. 

Unberoebni/ fubmirtcre, rubjixere. €in JTinb |ur 
lehr unfergeben /d ifaplinx fitium dare , infoi- 
tnatiojii maginri pucrum concredere. g-' finb 
ibm alle Tuner untergeben / omner mtaifth 
illiiu imperio fubjclti funt, (^in UnDergebcjier/ 

fub 



6)7 



m 



658 



^dirju,di(cip«lu«,miniftcr,(crvut. Unbei'.jc 
blllUV Ol*/ fubjcdio, adminiftratio. 
SBcfjgcbfll/ diftribüer« , alienare. (Erbat unbct 
feint greimbe weggegeben / ip.i$ er bat 1 omma 

fuabona interamicosdiftnbuu. ÜSaö Hl M be 

barf/ foH man nicht weggeben/ eanon funtre- 

jicienda , qvibut rucc ipfe opus habe«. Uni eilt 
<&> 0t er Bld)t Viel ©elf »eg / tanti poenitcre 
nonemic. ftriürr ritam JßilliVeggcbcn. 2Bcg 

gebung /it* J(>innxiigcbang/ btt/ alicnario.di- 
fapidario .diftribucio* 
tBiebergebeil / reddere , reftituere , recribuexe , 
compenfarc. ©eben unb aBicbcrgcbcn erhält 
guten ^ tili 11 darc & accipcrc » mutuumqve 

Srxfbrc confervat amicicias. QDcnn Cö iiufio 
Siebcr geben l omni et fbiff Fein^eiMd) öahei« 
nie / reddenuum beneficia fumma ubivis penu- 
ria eft , q ? i dat »grarus eft , ingraru». qvi reeipic. 
OBa« fan ber «Wenfd) ©Ott »or feine 2Bottbüt 
lOiebei'gebcU / homo qvid reftituae D e o pro 
omnibu« boni« ejus ? 2£tebergabc/Ott/aaci- 
pherna , redhoftimcntum. 
Juegeben/ propr. addere, pro corollario aliqvid 
darc , dtmdt: admicecre, perrnitrerc , indulgerc, 
t/. approbare. 3$ f * » U / a PP robo » con 
cedo, conflceor. e : t' 
fd)lllbiget/ fufeipie crimen 
(Er bat ibm ftlc4 juegegebeu / mi er gebeten bat/ 
gratiam wi poteftacem fccic omnium.^d) bitte/ 

er »pUertbcebiuegebcu/ pcto.copiam dereju« 

3uegab / X>U > audarium , manciAä , fuper- 



(55ifpe / y Q5i'"pcl / Brh. > ©efpe / # <Mpc; 

manipulu« .pugillu« ,rßa Ocbfr»/ 9 vi« m m«*ur 

ii.'ur. InThunhgti dteitur {&\\$c\jtantum nimirum, 
qvAntum mJtnn tapfre , /»vr comprthendtrt qva p»- 

trtit. 

Q#\l/& ©ifle/ ©Übe/ D«/«tif»« 

vox Gothic* , (bdahtium, löciccatcm, coilcgium 
not sh$. lmpnmu gutem coürgium opifkum t MÜkt 
Stmft/ /ii* 3nimrtejl/ mbus, contubermum, 
tjv mm Juperior vetfmtor (Blfoemcifct/ ttibunm 
Jodalitstu ; unuiqvifqve cotttribuin gutem <£FtlD* 
brub«r/ fociui,CTmtubeTn*il( t fodMlif'v<>c*tur. 
ber ©ilbc Werfen / inbufua movere, inter. 
rio« referrc. Ab Lot &i\b(rttam dicitur ÜJlltttl 
J)UfC/ mtrth%x,av*fiproflibulum mtütorum, fivt 
umverft äheuitu JeddlitsJu, 
@5Üt)C/ Ö^ölilbe/ Of€/ etiam noUt rriburo«, 
redigal , corunbu tionem , fymbolum , penfiu- 
tionem annuam • reditumqve ftvt proreneurn 
fociciari« alieujus. Hrnc proverbulürr dicitur: 

€in 4>anbroerf itf eine tägliche ©ilbc/ arnfiemm 
panera qvocidie lucrarur. Et <5tlt>ebncfc- 

funt Itter* redituum. JfterMtgfilDC / cenfu« do 

dicuntur etism ^rud)t»* jtorngnlbcn / it. 



mmici 

gibt ju/ »et'eänianibn be= \f^Sam^£n* *fi qvod vcöigaü«. ©ilbbnrer 
imen, fadumnonnfsat. ^ (Ttt%et veÄ igalJ«, £/foii«©übebe|ablen/ 

pcBilonemfoIvere. , *» - 
©litt / €Sr05ulte / Ut/ S*X9nicifti*mmf*t Cirt 

jrcubcnfcil/ Bacchanalia »Libcraha, ahaqve 

rei XUegaD/O«' *uaarium,manciiia,iupCT- 1 « iMW, " ,l ' w u n 

pondium. .dduamentum, corollarmm /h^ m f ? ,c " n '» convent,cuU - ^ f m . e _ 
pcrocha , prctium excurren« ulcra debitum, it. X>tt_/pl.c Ar. Gyplui, gjpfum. r!inf40< 



permiffio , concciTus. licentia S^approbario ,af- 

firmacio. Duitur etUm 3uegebung. 
SurucJgebcn / idem q WXÜicOct0cb«n/ reftiruere, 
rcdderc.rctribnere. Surucfgcbung/tiv^urüfi« 
gäbe/ dem qvod WiftttgabC/ reftieuho , re- 
rnbucio. 

Sufammengeben / jugare, adjugare,conjungere, 
copularc, coadunarc. Die QBltnbe gibt |id) jti 



nertöciper @ip5/ gypfumcandidufimum. ^mc 
»Stube mit ©ip* au^maü^en Ia§en/ incruftarc 
parictc«,"w/ laqvear hypocaufti. . 
öipfen / gypfare ,gypfo inducere. ©cgipfete 95il' 

ber / (igillaria ex 4 vjmo formara. 
©ipfer / bet/ cruftarim, tedor , incruftator , w^i 
g^fpfantu. 

©ipjiing / b<«/ indudio, itlitio , qv*g<wfifit. 
©ip|l(f)t/ *dj. & sjv. gyptaius, in modumgypli 



fainmen/ vulnu« coalefcu. 2)er Pfarrer bat 
bie Eheleute lufanme u gegeben/ Pafiorcopuia- : «», .lliim.indudusgypfo. 
vieconjuge«. 3ufainniengebung/buycopuIa- ©HTC/^IClcn/ & s^)U\\f ™*bulumfxfo- 



tio, benedidio (accvdotalis, jundura , adjuga 

(10 • congluiinatio , coagmentum. 
Q\(Xbt iU I bi« / vedieal, nibntum, colleda , iß k 
, tioflra (Weben/ fi ve <r5,:b« ' qvaft dano, mnde lUli : 

Gabella, 8f G*B* • Gabelt«, bsnferrmt. 



pAtuniblt & birttnitnum dtüwn. Scribunt ttiam 
.Hill ill .Hllivicn minur»re,pipirc,pipilare. 
Aridere , frender«. £»ie Xlir girret / janua r«d- 
dit (rridoiem veTsöcardme. 5>ie fwiDcr girren/ 
rot« gc m um. (Ein iniijei'cbmicr tcr Äaru girrty 

carrus 



659 



660 



carrus axungiA non illitas ftridcc. #trrent>C 
334901/ ftndula plaußra. 
öirvcn / t>0& / nom. verb. tfVit ©irTMtg / Aridor, 
fonut ingratw ex colltfiene Mcriore edittu, Qai 

3ahnairren/ Jtirren/ ffnirren 1 Änirfcben/ 

(tridor dcntium. Gringitut anfcrtua etuun ex- 

fonüur ©irren. 

©u l id) t / äJj. &ddv. ftridulus , &ftridulfc . miau- 

r icnt , pipiens , SS'pipillans. 
&itl\%l Oft/ idtm avoi StlCgllQ/ &«/acao- 

cbis , «lvU ftc di3a a pipiliatione. 

Xjf% I §i§£H / vtrbum tx Belgio in fuperiorem 
Gernutnuvn tugußd manu adduüum , fufoicaü , 
opinari , colligerc , judicare , ioferrc. <£v gijjet 
Daraus v.vvi Ii ffOD um rö / ex multis indieiit Ve- 
rität cm rci colligit. sjftjn giM leiten auf eine 
(3<ld)e/ wenn mrbc mi t>ran l|i / raraeftfufpi- 
cio finc causa. 

(5«?er/ tW/ judex, fufpicax , argumentacor , calli- 
d <i$, opinator, opiniofus. ©ijjer 1 H Ol« / fccarii- 
na intelligent, gnara, <crtö divinani , remacu 
tenens. 

(iv ;ima ■ Dl« / divinatio, collecliocx indiciis, fen- 
centiaYcritimiliti opinatio.judiau i , fufpicio. 

35cri]iBCH / maleconjicere, aberrarc in judwando, 
falsa ojinione duci. Ab hoc 93ergrflcn efl : 

Q^crcjcpen / id) »rrgef e/i>n »ergifkit/ er vergifcf/ 
tpir »ergeben ic. ief) vergaß / id) »erga> / »ergef» 

fen/ propr.abcrrationcm abaliqva rc qvxEcrc« 
MC cogiutionem avocare, Community autem ob- 
1 1 vifei , dedtfeere , ex am mö efliuere , elabi, mc- 
fnoriamrei delerc <£i tfl wgefien/ inobli- 
vionem venit , memoria nujus rci fublata efh 
€5 t|l nitfjf t»er<jef en/ mcmon! teneo, mihi hoc 

non excidie (£r »ergt§et fich feinetfnjeqrtf/ non 

deeft fibi, ex onanrbus rebus compeudium ca- 
ptat. <?id) »ergeben/ etUmeß honori fuo pa- 
cta coofulcre. 2Öit* bdjiu tVM |C BetiJ« r;nt cur 
tui rationem non habuifti, qvid tcipuuncon- 
culcas? Zitier Cchmach willig »ergeben/ mju- 
riam volunrariäoblmcuacconccrcrc. ^d) tM;r< 
flflf bir |U f(hreiben / de eo fugit mc ad te ancca 
fernere. £)a$ übrige fcD afle $ rrraef en / cetera 
oblivioni denrur. Q3frqif erf «TirJ^t / id tibi ne 
vacuo defluat ex animo. ©tTtjip nuin »id;i 
chamaerlrys, p'.ar.t*. 

33era,e§er/ öet/ Cuxion« obUriofior. 55erae§e» 

rhl / We/ fawnina ianraemor, ^at^^cr^^CT/ 
vindißx gratiam facicos. 



5erqepcnheir / öw/ örteSJergefen/ ö'rjriK/tic 
£}ergi'(}Utig /oblivio, ineuria, negligentia« dclc 
tie ex animo. & hege in ber tfergetenbeir bc^ 
graben/ oblivione fcpultum e(r> effluxit peniciu, 
QjttDatf in iöerge^enbeit bringen/ memori« fub- 
ducere, cvcilcre ex memoria hominum. (£t* 
tiwi in 'luTiit renbe \t fteden/ raemoriam rci de - 
ponerc , abolitioaem facti dcccrncrc. t^m'tt* 
fcy <3(^abverge§ung/ amneftia. 

iOergefen/ ©ergeflfch / SJetgegenblid) / 85* Sergef* 

baff/ adj. Ö* ddverb. obliviofus, immemor, aboli- 
tua.abrogatus.dcltbilia.gj'.- negligenter, ineu- 
rioic , obfoletc. in ehrvergejjener SDfenfdv 

confccleratisfimui . (jr i/t fo §ar MXQtftiti)/ ad- 
modum obli viofus cd. 

fplendere. 

iulgcre , nitcre , coruicarc , rentiere. AliA du- 
lefo diatur &\(ifcn I prat. glif / Com. ©U§e/ 

ptxticip. gegli^en. €tf <d niebt alles ©olb / m< 
alrtiijt / fivt cjlcipt / auri natura; non üint fplea- 
dencia pure, ©ie i*onne %\h\\\t I fol fplende- 
/cit. er gldnit / »ie ein Jftrrfnu elflem für bem 

Ofenfcd>e/ ipiticencbriicftccncbrKOu'or. vli. 

ne gUntcnbe tiru / vuitus nicidm, front gj« 
f> rat*. 

©U,Ujct/ t«t/ yif r ©leider / fcft/ homofplendi- 
dus , nitidus, fulgcmibus artnis indutus , vultut 
coruCcant, qv*Hi A1<P)fu erat Jana , cum e monte 
Sinai defeenderet ; Aliud rfl ein ©leifaer / by po - 
crita. ©leisten enim t qv6d ä gtetdjcR/ ubi -vide, 
defeendä , ^? ; hypoeritam agerc , fimulare k dit- 
funulare. ©lei$nerül Duv fimularria .mulicc 
bypoeritica. 

©la IQ Oii .• |i ' t>ttl /plcndoa , n i cor , lulgur , ju- 
bar. SedQl&m etum mmeralrrß , iiflumphila- 
go , galena , molybdena , it. ©lanj / Jtcunim i't*- 
gmenta qvedam vitrea rariis coloribut infccla, 
qvse ve(timenti<rcenicit infpcrguntur,ucrplen> 
dorcm.qvafi auxödr argen to intcrtcxca finr r ,)ro • 
jiciatK. Pon4 ©Wnj / fne ©len} 55* prr *pb*r. 

J / dicitur Ter , tempuc vernnm , qrod tum 
terra refplcndcfcar fioribus. 
0lU4CUglail4 hilaritas, flagrantia ocalocum. ^Tef» 
glaRj / plumbago. ©olrglanj / fplcndot anri. 
^brcngliltl) / dignicas , giovia, lux honoris. 
SföonbeSgl JH$/ [«n* Tplendor. tuffglam/ tere- 
niras aexit. Gabcnglanj / dona fplendcntia. 
©ottbeitglanj/diTina majdlat. J^immtl^glanj/ 
xthctca ssüadi regio purisi'ima. ^ cbiSnbaf* 



66* 



05! 



©I 



662 



glanj / pulchritudmj« luimna. (8üb(Y^ldli / 0* 
gcnü mcor. mmii & Qif trityloRl / momm 
p uicbricudo. triiiiuu luiij/ lulgorfolis. tSter« 
VeBaJdB» / corufcatio ftcllarurn. vr.'irtuluiiv 
frontis cxplwauo , amecnitas. c pr.ubulur, 
purius,dccor Imgvsc SllfleuDalaB»/ radiiwtr 
«uus. SBaftrntjlaiii/fulgorarmorum. ÜBun. 
. f i vnU'i / pulchxiruuo ftupcnda , vcnurtas ad- 
miranda. 

QMlUl/ aJj.ptr apcccp. | dicilwr k <&\ütl\/ pelluci- 
duc , rarus» laxus, fpongiofus: undtQplSnfwe 
(planen/ lancc», halbe, ipicula, cbsl^tt ftltn- 
atr.tt munita. j&cn ©latt einlegen/ haftam ad- 
apure, lanceam applicarc. 

©!ati|id)t / ©tanibar / ©fan^afl & ßlaftic&t/ *dj. 

tv .1 i'v. corufcans, fplendtdu* .nmdus, sadian«. 

©IäujiöV werben/ ju qMnjrn anfangen/ nite- 
<ccre , Iplcndcfcere. QiMf^länjie&f / candor al- 
bicans. Qa6 ©lanjicf-'tc in einem ©emätöf/ 
piOurx eminentia , vigor, tonus. ©idlljüflfe 
€ fernen / aftr.i radiautia. ©tan jbaftc Stillen/ 
oculi lucidi de clari. ©Iflfrtdjfef Wf(f)irr/ vata 
fplcmlcntia. ©l'.'fJÖarfett/ WC/ iirm rJJpJ 

(Bim. 

•©linjurn / Hamern/ £Mtf#n/tf ©li^rn/ 

i v:,yT ; al.jüicn ^oi ti i are, candere, micarc. 
©TiftiitM' ©fifetTtirnt /^©liujcrung/ W*7 
ywi 0lari* : im ©HJjieJj:/ ©lityri$t / ^ftfinse« 
rietft / id.qvni <0lirt$tcbt7 /rw- (gNatttbar. 
f» (^if'^ciünjIiQiTR r/i' aibieare. SRct» /»** 
QctDgthlfrit / rutilare. ©flnnnfetKna.liQernv 

-tritermicar«. J£erflira,li§eTn / emicare, cfful- 
gere, enittre. t!bcrair$a,U$ertl / fupermicarc. 
Stin nKRi^jll^Cr n/ Aibluccrc. Hur pn f inr f j£)tm 
ßf*>en/ fva/r -^ittimcIgU^en/ruIguraro, «wie 
J^tniil^uno/ M(/ fulguratio. 

$IuC/ «[j. * <B(Att$ Jttortum # glaueus , csc- 

fius • txfbmtur. InJe ©Ifceugig I oculos glau. 

cos Habens, glaueops. 
1g)\üfyX\l huc qvoqix fitÜM , & froprvt rß inß*r 

vtttrii ligni de notie folgere, U. towwn vidtrt t ocu- 

lit flagrantibus mrueri. 
©UtgfT/ X>Ott torvum videns , exterrens oculit, 

inu-icu attonicum icddcus , allein G5\oty 

b "f ■ 

©iDQuno,/ Mc. ' afpeftu? minax, erux inruitus. 
fyd)t / «^i öWf. formidabilif , w/ ©!okjid)te 
Singen oeul ii gnci, flagrantes, minaecs, huntes, 
cootuoli» 



2lnqlanicn/ ^luwlanica/ 9lu^al»uijiii $c4l<iu}ca/ 

X)urc^ql<iii}(u / gur h>t S5orQldii)cn/ (£r ,!4n» 
}cn/ Uberaliiiiir« / 3ßicöcr»jlaBjcu/r.'. Vd.x» 

2MinFcit y/wnl emm fanon^mA &peculi*riintetfrt~ 

tttione ntuttqvtim egent. 

@lCl$ / ©öS / ftur. @(&fcr / ▼irrum. ytfa- 

«nam affinitatem habet Htm <3\tot l <8la{i/ QSXdfr 
rit TS Qflkmtll / und« ttiAJH jorie d.Üum eft. 
machen / vitrum coqvere. %>icvq>\<itl 
QSrhigitl / J rinfqlflö / vicrum, calix vicreut» 
poculum vitreum : m ftteie vitrum cetcvifia- 
r mm, vicrum vinanum, eyathus. iDintcrttjla^/ 
ampulla atramen tana. ^ifhllifijlaö / Cucurbi- 
ta , excipulum» phiala, t cccptaculum. §f n> 
ftci'^la^/ orbis vurcus, fpcculanum. <£^i()4ja^/ 
acctabulum. v'i .niiali; / vitrum cauftuum. 
gern 'lUs . ccle/copium. Qkid)i:ictcu ©ld^/ 
vitrum figuris c*latum. ©fmal)lt Ö)U6 / P»- 
dum, pidurts inudum. Jg>amgldi/ OC>Ct llCIIl> 
tjUi / maccllio, ru/yo unnale. ^Spu\}i'|gK\$y »i- 
cjum fpeculare. ^)a^.}ltul / v irr um decu ma- 
nu m circulis dtftinctum. v?d),uiul.if / tubua 
opeicax. ^(I)C> O^Ct ^h^cqldS/ microfcopiunu 
Cr PCl'Mlas» / iclcnucs, lapis lunaris. (ppitf^la^/ 
fttbium.ftimmi.aiitimonium. £t a ufti;t)la&' 
trum luirxicum. Xdfd^ld^/ vjtrum qvadratumJ 
SBcncöifA vitrunv Venerum. IuT4il>f l 

fcrunij^jia5y macrolcopium. %l\tf(Xq\A$/ 
trum purisfimum. ^tllB.}ld<cr / vitra mutila» 
obtufa, finepedc. %ixfü\\X (Slilß / circulato- 

rium. Stnrr< ©Idfer. fonia vitra. »3 djttjadx/ 

dcbilia. tlinfclc/ nebuloü. JP>ctlc / lucida, 

pura. ©IncP u^^ (&\ai/ nit bawbrity ba#? 

fortuna vitxea dl , <j <x , cum maximc fplcndcu 

frangitur. 

©I^lcfll / DAS I Amin. ▼ ifriolum. <£in ©ultfrfn 
vÖt'in/ gutta vini , 0*Ui Jigttulum vini appeUanU 

©liskirt mit ifplrUttcn^m 2ön§cr / nimbus vi. 
treus. 3?"I(5(:a«)lÄöU'iu / vimolum bullatum. 
^il(fcni)l(u3lcinv microicopium. 
©laftB/ £f SScrglafCB / vitriar«, ocular«, perlinirc. 
(bla jirCH .i^.vwj rß figulinum opus encauftopm- 
gere • Duitut (^.©Idfliren/perlinire, Jay iga- 
rc, polirc cS'tmprimit vafa incruAarc- Ltbmc eß 
©Idfur / Qy\a\ler / ^©laTry ttt/ omtiis matcria, 
qvjr i'.'nc coi'iqvara nitorem lxvorcmqvc licti- 
Jibus Tupcrjuducir. ©lajirtCC Ärilft/ amphora 
fi. -minaarie coclaftpiaa. SBcrijlaprte ^tfcjcln' 
reihe vicriacat , /Irr eegul* encauito fupenrj- 



66? 



©I 



duäs. fölafirfei £optV olbjenec*JUqvarum 
nitorem traben», ©lafunes (bifftitT / vafii in 
cxuftata« > i 

©lafet / Der / vitriarins , it. feneftrarius , alias ein 
S<n\ltKttU<b£Z. ©l.lfrr exfomiur rtiam fufor 
vitrarius, ©larfma<brr/QD«:(j>iej}er. ülJlcnn 
Die/ vicnaria,fcnc(txaria. 
©Idfhrn/Ö» @5lnfm / <4 vitreus, virrinus, hyali. 
nin. (Sla|aitCi?Jd)Cll/ vicrcamina. ©Iiffernetf 
Seniler/ feneftra vitrea, fpecularc. ©läfcrnc 
glafefec/ lagena vitrina. t^AiVrflcQBeinfliij$c/ 
cenophorum virrcum. ©C(iod)fcnc gtäfVrne 
glaftyC/ Stroit«»/ vimmc inrextum 
virrum. ©täfernc gaterne / Iaterna vitrea. 
&\aj<\\ I tft calvum fieri : 6mr (Slaljen/ calvcre, cal- 
vefeere , calveH cn , & ötoljiq / qhlf|eet)iiq / 4dj. 
cal vus , «labet. (£in Ibl Jßiger / calvaftcr , recal- 
vus, # ölasheif / /»w $l»Hjc / Wt/avod #©hije 
prnnuMutut , calvirics , caivirium, glabnrics. 
(3liftf rtüm r/f foraincn in runica. A ©lilj rj? 
'Ünrlty/ qvüfi «Untqü^ / Oos/ y?vr x>it Sortier» 
QUtye/ i.e. Das ©cficbt/ facic« p vultus,nfo co- 
NM ir/icit Hoc vocabulum $ntlU} i« vzt^«ri i-- 
««* r4>4 audttur, ftcui rß in ßripturi ,iibi: (£x 
fiel auf ft'lll QlMltf? vor if)n / dcmi&o vuUu ad ter- 
ra» veneubatut illum. (£iu 3 1 1 u tfr( .1 |j et) 2l«t< 
|i(J/ racie« virginea , pro ovo inttr loqvmdum ptr- 
pttuöufurpatur (Efcftdbt / /ii/f XngtffidH. 

jij. lubricus, l«- 
vi» , polirni , venuftus , nitidus , it. glabcr , f. r. 
finrpilU, calvus, depilis. (Er tft 0011 Qlatttt 
<£aOf/glabra, Incvicutccft. £rr 23ettt qebef 



604 



qlatf ein / vmum jaennde ilhbirar. ©fnfte 
*0crfr fct)(fiff II //iw qebfn/ 01 fublinere , fumos 
vcndere.blanditiis uri. (*j|Jtfe$ (Ptf/ lubrica 
glacies. CHrtffe£ttril/ front erugara .expor 
xecta ©Ifltfrr 5Beq/ viaglabra. ($(irr»cTPfii/ 
glabrefcere. (5!aff ma(&cn/po!ire,compIanare 
©fatt hhweq nehmen / compilarc. ©larf ab> 
fdjTaejfn / plane prarcidere , prwcrsfrnegare. 
©Mfffü/ iKvigaTe, complanate.poÜre. ©^nit 
(Cf / laevigaros , expoitrus, excultus. tOf it eitlem 
SKribe oDcr^hnfreinalntfenpumicare «Dnpir 
tfjdftfll ' emendare feabrinem charrae. HjMrt. 
utm tompofita , st/ : %M &t t(B t ex feabro laevem 
reddere €incjafel rtbgf äffen / I x vrjMif rabu 
depolire. X)iirc^gl4ffrn/ 



tarn. OIii-mI^thi 



perpolirc. H lßiei)ergMffirn/repo)ire 
©!rttter/Dtr/pol»rör,compIanator. ©Mfffrimi/ 
Die /tccminaixvigati*. 



vit« , labricBrn » hibriatat. 
GHArrillU}/ Me/ expolitio, lasvigatio. 
C*>l<if (liiui / Der/ »<^w /rri owi (Blattet / u. palpa 

tor adulator. ©I^ftliiw/ B'öliffer^rMm^fiMr 
a('cia »runcina , avl offen* Unriganlur, shks ein 
(tftottv oDet Äeii led) tl)ob<l / radula, 
@lett/ bflS / fcorit fari. ©rtbcrglef U lithargy . 

r um, fpuma argenti. ©olbglctt/ chryfoeolla. 
® leiten l&aiik JiaJrSo glennem / pedes lubrica- 
xc in glacie , propric dunover i , labi , prolabi , d> 
cliaare. 

Ölnre ; al a> C*»!c tfc / Dfe/ planitie« , lubrica ta , gla- 

ciata ,aqva congelau , giacic coagulata. 
^leitei' / tet/ citubans . prolabcnt. 
(^(eilUtig / PtV / lapAts > cafui , ritubacio • dcclioa- 

tio lubrica. 
$(eitid}t / ad}. labilis , lubricus. 

^Ittfcben /labarc , lubricantibus pedibus ferri, 
Sltlt'tk'm v£is ijlif!'cl)t'ii /glacietnleviccr percurre- 
rc , pedes cclcrcs per lumcnam glaciem divaci- 
care. 

(iMjtfoVr/ föliffd)iing/ ^litfdjicbf / tdtmfunt qvod ' 
(BUüet/ (Bletrung/ d5lctttei>t. 

^5lci'lic / ot«/ fulcs , orbita. 2ßaqemjleif c/ vefti- 
31 um dccurrcniis in vi j rocas, Lft ab hoc glci^ 
ten / avaft Au tu CNcitf«. 

©laub/ & gCeub / glauben/ ergleu* 
ben/ geglaubet/ öt g^glcubet/ «e- 

dere , fidem habere, adhiberc, tnbucre, adjua- 
gcre. confidere. glaube/ »a* id) fc&e/ ma- 
nus mex ocularas funt, credunr, qvodvident. 
öSer nicf)f tUubv Per o»rri> oerö .MPM. qvinon 
«redit, damnabirur. ^iiurm wenin gjttubcn/ 
parvam fidem alicui habere. Firmen £<U(CU 
gltlllbfnic'innnD/ paupertnejuracöqvidem erc- 
dttur. ©laub mir bat I hoc tibi perfvade ! 
©laub C< qeirip / fic habeas. gromme cVtlfc 
glotlben Iftcbf / crcdulitas in optimt cnjusqve 
menrem facillime irrepic QBer (fichf alauot/ 
UMiMnd): berruqen ' qvt lc itcr credit, deeeptut 
r*pe recedit. ^en 2lH(jen i|r mebr ali ben Ob' 

rrn )uql«tnbctl/ oeuhs magis habend« eft Ädcs* 
•vam a tuibus Q^eqlaubeti / tt* ^rqfaubiqen/ 
Compof. id. qvod fS'aubtn matben/fide dignum 
facere, probare, ad expericnnam provocate, 
confirmare & adilrucrc aliqvid rcrum argu- 
menta«. , 

xt a ©Km« 



66s 



666 



©laube/ Der/ pi. ©lauben / fides, rWchcas, faducu, 

confidentia, aflcnfio, i/. gratia, auöontas, re- 
ligio. ©CT Sbrifflid)« ÖUuilX / religio, fides 
Chnftiana. £atDlifc&e/ Utttlföt ©laube/ fides 
Romana, pontificia, Lutherana. (£»angcli|cher 
©lai*e/ Ai*9lD0|blifd)cr(ÖlaubC/ evangelica, 
apofrolicafidc*. 3Rurnfd)rr ©laube/ fetade- 
lira, ftulta periVafio. VoUnfött ©laube / reli- 
gio fimulaca , fiaa, frncretiftica fides. SoifcU 
©laube /atheifnius, h*refis diabolica. tfinöcr 
©laube/ juvcflilispcrfvafio.crcdulitas infantilii, 
•flcafiM fiducia. Slffcnglaube/ Aberglaube/ fla« 
Henglaubc / fuperftino. «Mtcrocibcrgldube/ per- 
fvalio anilis. Uberglaube/ fuperabundanria tx- 
da , excefTus, abutus fidei. §al|rf)cr ©laube/ 
uuniea-fides. SllDenglaubt/ judaifmui. £ci; 
Dengjdltbe/ gcnulifmus. Sß^btlillaubc/ fpes va. 
na. SBunDci'dJdubc/ fides miraculofa , illumi- 
natiofidei. ©lauben geben/ credere. ©IdU* 
ben bemabren / fidem rei alicui aften c , diu 
©lauben halten / fervarc fidem. tueri, praefrare. 
deinen ©lauben retten/ fidem Aum Ubcrare. 

©Idubcn brechen/ fidem datam fallere, frangere. 
c£t hält rceDcr $rcu ned) ©lauben/ omniafee- 
dera violac. ©ie bdben le$t ihren ©Idubcii »er* 
bren / fidei defieere cos nupe r eeepit. olcr$; 
glaube / carbonarii fides , fides inccria* battolo- 
•ica. UlldldUbe/ incredulitas. 
©laubig/ y&lnubcnD/ adjrtl.^adwrb.crcdcnt, 
fidens , fidelis. <£\\\ ©laibiger / /i« ©lfluben= 
Der/ sÄ. ©leubige Thrillen/ Chnftum erc- 
demes. Brugia ubiger/ nco-converfus. ©lau 
biget ' Uam tß er edicor, fvi ptcuniAtn errdit ö mu- 

iui dat. (Beine ©leubiger bcjahlen / fol vere, fa- 
titfacere creditoribus. £cicbt oCct ©enigldU» 
big/ & JeiehtgldUbiger/ crcdulus, temere credeos. 
^tdrf gläubiger / roboraius, fortis, firmus, con- 
firmatus in fidc. e*IPad)glaubiger / langvi- 
dus.dcbilisfide. UltgldUbiger/ incrcdulus. 3u> 
tfclglaubcnbcr / nimiiim credens. 2lbcrglcu» 
big / KT 3lbcrgleubi,*d)/ fuperrtitiofus, tf; iuper- 
ftitiose. 2ibergleubtfd)c 9Jci«el / inanu, impia, 
masuaremedia. Slberglcubifch £»«9 / «* 
le« * nullius virtutis. 
©laubbaft/ ©laubbar/ glaublich/ «4f 8. £Mf '• 

fidcdi°nus, crcdibilis» probabilis, vcnfiniilis, 
,erö <on(entaneus. €tn>a$ glaubhaft machen/ 
p-obare, eertum reddere, fidem facere. ©Klub 
hafte tyerfonen/ hommesfide digni. <£i ifl t nicht 
% IdUblltj)/ rauoni cgnfcmicas nouett. jidT*rb. 



efi : credibiliccr , verifimilircs , probabtlitcr. 
Unglaublich/ incrcdibilis, inauditus, incrc- 
dibtltrcr. Unglaubliche (Bachen/ ftupenda. 
©laubigfeit / Die/ pcHicutn rjl t crcdendi facultas» 
exedulitas, ' nonnunq-vam fides, fideliras, aflen- 
fus. Sic : ©laiibigung / i» ufu non tß ,fed 
fitum Beglaubigung/ probauo, vindicatio 
cacis« affirmatio. 
C l ! ! 5 iL 1 . üben / ä fide deieifeere , mutarc, defercre rt- 
ligionem. $tRan hat ihm l«iugft nusacalatibet/ 
jam dudum fides ejus concidir , nihil ftdci ei ha- 
betur. 

Da hinglauben/ levirer in fidc fundarum cfTc, flu xi 
fidc iici. vrr glaubt e^ fo hin / /Iw Dahin / du- 
biam- rei adjungit fidem. Q)» an glaubt ihn fo 
Dahin/ fubleihoris fidei cft. 

(£llt glauben/ potticeß, fidem infirmare, dcbilitare, 
abrogare. 

?0?iti S5*^ebenglaubcn/ confenrirc, concordare in 

fide, aderedere. 
üBieberglanben / in fidem redire, animum aderc- 

dendum denuö inclinare. 
^licglauben/ aflenriri , fidem habere, multüm con* 
fidere. 3<f) gl lllbc ihm bd^ nicht JU/ nonaffen- 
rtor ei , nihil ci confido. gutem dll^UDiel v u< 
glauben / fcrocius&nimium fpcm-Tuam in ali- 
qvocollocare. 

©leid) / gleicher / gldcfccflcr / »mi. 

Iis, aeqvalis , it. planus , aeqvus , d par , compar. 
©leid) unu gleich gefcll t (ich gern / pares cum pa- 
nbus facillimecongregantur , funilis fimili gau. 
der, graculus graculo aflidet. (Einem gleich 
fern / paremeftc alicui. (fr ilt ihm fü alcid) dl^ 
»i\r er ihm aus Den gingen gefdjnitten / nec otum 
oto fimilius. ©Kid) machen.' adacqrare. ©leid)» 
ad)ten / exjeq^arc. ©leid) (Uhu / paria facere. 
©letch gelten / acqvipollcre .ajqvivalcrcindifte- 
rentem efle. Um gleichen ©eroinn unD SSerluf./ 
ex asqvis dt iniqvis partibus. ©leiche Jedling 
Dft S5eUte / aeqrabilis praedx partitio. ©Icicbeä 
©c(id)t/ »dem femper vultus , cadem frons. €f 
iSÖbepUl gleichetl bewenDeil / moderati animi 
cft, »qviu» ftudet. ©elt macht dllcö gleich/ 
c x.cq v.u omnium dignitacem pecunia. ©leid) 
fud)t fich/ gleich ftnDetftch/ qväm femper fimi- 
lcm ducit Di us ad fimücm, it. btßta brßtam nennt. 

©leiche üafi macht 8reunDfchdrt//iTf t bricht 
nieinanD Den SKuefcn / »qvalitate continetur 
concouüa, bleiche 'SxitiiX / Reiche Rappen/ 

pares 



667 ®t 

parc* in Uborc fint pate» in honorc. &kid)($ 
mit gleichem vergelten / p*r pari referre. ©jet» 
d)cr Krönung femi / ejuidcm fententi» efle. 
©lciej>cr ZtiV pan coaeqva. ©leiten ScrmO- 
UCit* 5 / aeqvali* fortunae. 3 n fllritbcn SSebrt/ 
arqvali prctio. iln ©leich, unb 9Cccf>t fich, gemü 
gctl la^cn / acqricJrccrejudicatis,fententiam ap- 
probare. ©Wicher 2Beifc / P«»l' mono - Stuf 
qlcicf)eil igchjag/codem pafto, fimiü rationc. 
•bi-'rglcicbcu f taleqvid, cjusmodi , ejuscemodi, 
hujusmodi , hujus notae , comroaris & genens. 
dergleichen fllf>n / fimular«, fimili racioneat- 
qye alü facerc. SBenn etwa* DcTalcic^cn vorfallt* 
ntcnfoUc/ fi qvi«l hujut fimile forte aliqvando 
evencrit. ©etfglcitfK 11/ icem . itidem , norrali- 
«er. jiMlcicbcn itcmqve. Unglcldj/ inatqva- 
lis , impar , difcrcpatu, anomalus. Ungleiche 
Jtebc l norrida , hiulca oratio , orationis a/peri- 
tat. £ie Naturen finD ungleich/ naturae »ariant. 
llnglcicj)crÄop// uiiijUicöcr einn/ diverfis di- 
verfa placent (fttvatf imalcid) aufnehmen orwr 
Verftei)fll / finiftre interpretari , Wpo; in malAm 
vj>tem .iccipere. £r ift gatein ungleicher W> 
leget / imqyoj interpre« , aeftirnator injuffuf 
eft. UngleiO)« Sitten / diverfi , dUfirailimi mo- 
itli SßlC Ulialcid) Qt\)tt JU ? qvam iniqvc 

comparatum eft ? Ungleiche ^d)fi§eln maeben 
fehjle Singen / inaeqvalirai parit bellum, 
©leid)/ a iv. ftmililttJ. seqvc, pariter , fimul , unä : 
»hm qvamvii, qvafi , modö , proxime: eß etiäm 
tdv.temjoT.nolMtL: conftftim ,a£hitum, illicd, 
protinüi. f\eb IVill glrid) f omniCU/ mox veniam. 
©leid) nac& Den Seoertagcn / fub dies fefto«. 
©leieb roie er fagte / fo gieng e< / diftum factum, 
verbis faflarefpondebant. ©leid) foviel 2üortC/ 
totidera verba. ©leid) anfangt/ jamaprinci- 
pio. OBcun gleid) SÄomurf Drubcr Farne/ vcl Mo- 
no judice. SDu maqfi gleiefr toll werben / per me 
vei infaniai licet, ©leid) wie bu mir begegnete^/ 
ab illo tempore , cum mihi obviam venifti. 
©IciebiU rnhten/ rem acu tangerc. €r rebtt 
gleid) JU/audaöer, eonfidenter loqvitur , veri- 
profitetur. €in £ing ift glcid)ivie man 
fagt/proximarebu«opinio. ©gilt mir qlcidv 
partim intereft . unum dt idem eft. ©lcid)U*ic 

bn6@olb in geiitr; olfo wirb biedren* in ©e* 
fa!)V trrant/ qvemadmodum aurum igne, fic 
4Jei inpericuliiprobatur. 3ugleieh/ una, fimul. 
$W,Uglcich. I panter, infimui, fimiliter. Öllle 
lilglcici)/ omne* de finguü , nomine excepto, 



03t €68 

unö ore , univcxfi , omnes cx xqvo , omnea ad 
unum. 

Qfttid) I fvod ttutmfcribtml ©laic{) /flur. @lef# 
d)CH .* Dictmtur arciculi , commiflurae , compa- 
g« , nodi , ST venebraa. ©lieber ItVffdKR iltev 
©leieren / internodia. ©ie ©leiencn an Jtorn. 
balmen / geniculum. Oh«e ©leiebeu / enodis. 
©ic 6fckpM (Ol Singrnt / nodi arriculorum. 
©leid^e t(9 SKuefgraW/ fpondyli , vertebrz vci- 

tieuh. ^it©(eid)rn7gcnicu!atim. S3on©leic5 
ill ©leid) /articulaeim , membratim. 

©Ieid^en / acqvare , complanare , aeqviparare, aifi* 
milare, referre, acccdcre , aemulan. (c!0 i|f ihm 
nichts jugleid)en / nihil ei par efr, X)ie £o$rc? 
g(et(f)t Orr Flitter/ qvalis mator, min rilia. ^« 
IKn Jpof gleiten/ arcam cqyare. Comvoßtä funt: 
?lu^glcid)en / complanare. <£inglcicbrn / idrm. 
(fineu raupen unebenen Ort cingleichfii/ locum 

afperum de fa'.cbrofum complanare« QJerglei« 
eben / comparare. & t|i bem nid)t liiverglei» 
Chili/ cum hoc conferri non potetr. ^ine 
tabt Vergleicben/ parem gratiam referre. t£ine 
|f reif vf achc vergleichen / componere litem. 
^m? mit Dein anbern verglcich<n / mutnam ope- 
ram praeftare. vrincn T>icii|i ir icOcr vergleichen/ 
operam reddere, oftlcia compenfarc. 

©leicber/ 9ct/aeqyator, divident, pariator. tß(ti 
gleicher/ arbiter, delcgatus judex, commiflanu«. 
©ejid)t^gleid)cr / honron. 

©leicpbeity Oic/ «/.fi«©leicbe/ fimilitndo, parirar, 
wqvalitas, aeqvicai. ©kidjbeit halten iv^ret 
am langten / «qvale diuturnum. ©Ieiebheit 
bringt nrennofeftaft/ »qvalitai amiciriarmatcr 
eft. ©leiebbeit In Der &bföaftt fuccesfio inea- 
pita in parte» viriles. (»Mcicbhcit am Hilter/ 
at qvae vitas. ©leiebbeit an Der ©rdf< / propor- 
tio. C')leirf)(ui t am ©enebt / fimilitudo vultte 
©lcid)beit ber SBorre unb *r acben / analogia. 
Ungleicbbrit / Ott / inacqvaliras» düfimilitudo, 
anomaüa. 

©leidjung/ 53erglcieJ)ung/ Vi* I comparatio, ex> 
aeqvacio , pariatio , collatio , compenfatio > ho- 
ftimenrum. fjbre 6ache beruhet auf auttlw 

fJ)er 33ergleid)Ung/ conrroverfia eorum per ami- 
cabilem compofitionem finienda eft. (Ffj iß 
feine SBerglcichung jnjifchen bet>ben *u hoffen/ 
non eft fperanda pax inter mrcuq ve. ÜBeilU eine 
SerglricQiing iivifdjen was fcblechte? unb grofi 
fcs ill macr)en/fi parva magnti conferre liccar. 



66g 



©! 



©1 



670 



SFerqlcidv Otfr iif»:^i«o^Cankid)inuv << fm mni- 
aäio.compofttio, &ju> idice rcccAus , concor- 
daia. (Vr id) , Uff) er ikrajad) judiciair erans- 
aftio. SiujiT ^cru:>:lid>. r / cxcraiudicialit. 
ifl be&er ein magerer 93era,lei<p / ,1 le eiu fette* Ur 
fd / convemum rsucilrncum praeftac pingvioti 
fcncevili (£0 i|t es mit Dem Schleid) iroifeftcR 
ibncnbctoant/ hastunc leg« & paftioncs focic- 
tttis. 

Ungleichheit / Ut I disfimdirudo, diverfitai . Un 
äleid)heit im Saften ma$t feine UiuUctchi ut im 
(Glauben / diverfitas jcjunu, non facit diverfica- 

tem fidei. Ungleichheit unter ben Äinbcvn er* 
reqcf r-iel 5Bibcrn?illcn / inarqvaiicas haercd»cat;s, 
parirdiicordiam inrer liberos. 

©h'iihntlj? t ©a«/ ftmiliTudo , fimulacrum , imago, 
effigics, comparario. (gin ©leichmijj qcben// fi- 
mile adducer«. ©urd) ein ©Uid)niijj Mqcil/ per 
parabolas loqvi. Qfo ©IctchuupmadKn/ fimu- 
^ lacrum alieuju« rci facere. 

(Öleid)^nen / qvodftre ©(eignen ejftrtmt , fingere, 
Jimular c, prarvancari , mdr ©lcid)Sncr five ©lii$< 
DtXt fimularor , disfirnataror, hrpoerita, fancli- 
catii fimia. ©Icichsncrcn/ ^©Icisncreü / ok/ 
riypocriils.nmulatio. ©Mchsticrifch/ fiiffSUitit 

DfrifuV firnulace, hvpoci incc 

©leichlid;/ &frttpitnti'us ^erglctthlieh/a-i/. & adv. 

aeqvalii, £f>; arqraltcer, comparativus, compa- 
rabilis, comparate, xqvabducr,aeqv4 parte 
Ar condicione, eodem modo , uno icnorc. U r, 
fllekhlich/ imparirer. llnt>ci'^U'id>lici> .i/.-ffm r/i, 
buepari,cxiu ius,y\- cxisnie, peaeftantufimus, 
c^- prcAannsfirae, iacomparabiliSt££ vi;'w,vt- 

a3>leid)fam/ *dv.fimilit. q vafi, cc«, teluti, tanq*am, 
pennde. ©Iciehfam/ als ein rechte* Sßeib/ in 
modura palte uxorit. ©Iciehfam qicnqceibieh 

• AU / tanqvam fi res tua agacur. @lcid)jam tvic 
©Olb 1 veluri 1 n Aar auri. ©Icichfain flW ein 
diatlb/ iatrocinn modo. ©Kkhfam UN'e %\v 
@a|tc/ per fpeuem epuiarum. Indt mov. voetb. 
©Icicf)|amfcit / M* / concinnitas, llmilitudo, 
analogia. Et ©Icicfifamlid) / ijvod idem rfl sc 
(Blcidyfatn / pari racione,codem modo, (knili- 
t c 1 , non aiircr, ad 1 n Aar, paricer ut. 

QMcim / ^leimen 

fimtilarc , fub vulp« latere. Hi*c ©UirTTeT 5^ 
Saxon- Ö5letni£e I fimularor , homo ftrearut. 
\ £>leimerep / latebra , prsecxcus , dtvercku- 
lum. 



©lieb/ ***/!iur.(&[kbtt/*>>Hi#isrsia+ 

mit Itttihodit £ieb: & ideiapporet, qvodQftub 

compejitum fit rx pTxpofitiont infrpdrabUi ©C fif 
^iev/ qvjfi <Z5(Uct>/ JiieD üHum /i/i//e awtfpi- 
rrjf j^ri;«jri>UlijenlieI>er/ palpebrae. Jcn< 

aita comp fit j, ut: (güi Jfannenlicb/ Xate 

UeO / opercuUim canthan , ciftae. ^en|lerlt^<r/ 
▼aivac teneirrarutn« Üieö / /I w (*>lieD / f voaf mr- 
iütf ©li^^•^A<•rr/r/r,prop^u , artus, jundura , com- 
pages • vinculum membrorum rfi , dtindr ad va> 
rta rtftrtur % ut : (filib Oft Öippfepaft / gradm 

cognationum. ©li& btr ödjlacbtcrrnunoy or- 
do . feries acici vd piialaogii. @(it)er itVHCben 
Den C2)leid)en / imcmodia. ^aj SOtannlidje 
@>Üb / pcnis , mentula , virga. (öeburtsaltÖ/ 
matrix , vulva , geniulia. X>aubtgl(0 / mexn- 
brum pnncipalc. Pitihrsal^/' pars fenaras. 
CO» it JtD Der §rud)tbrina.encen ©cfcOfetaft / 
membrum rocietarii , fodalis orriinis Carpo- 
phororum. ^eibesaliD/ pars, membrum cor- 
poris. (BinnenqliDer/ Organa Ten (uum. t£ii 
©Üb terreilFeH/ luxare, locö emovere arneu- 
lum. (Ein ©Üb verlieren / mutilan , membro 
diminui. ©a« 3ittern ber ©liber / tremor. 

©Uber abfielen / deartuarc ©Uber ttiam dicun- 
tut Anpcs , gencrationcSf propaginet, aerates. 
©Itbcr an ben Letten / catcaula: opere perplexo 

fibijunftai. 

©Ilblein / X>AS I dimin. articulus, nodulut , par »um 
membrum . parneuia. 

©libett/ B /rrftM'MiiW/^tnallben/mcmbratim jün- 
gere »«oafiatc, coagmentare, u. plurabare , fer- 
ruminare. 

©Übung / Stnglibimo, / Cic / coagmcncacio, co- 
a/TatiOt Berus amculorum.applumbatura ,fer- 

rumioatio. 

©libiq/ tf©liblidj/ *dj.&adv.Art\c\üo(u*&uxi- 
culacim. ©iiM^libiq / membrofus. 3n?eJ)ali-- 
bnj / bimembris ^bimembrarim. J^lcnaltDi^/ 
rncolos , crimembris. Sic )ßitX> Stinf» ^cd)^> 
vll:htj q\.idrimcmbris, &c. 

©Irtcrn/ ^ntglibern/Serglibcrn/membranm fe- 

carc , membra arneularim dividcre , obtrunca- 
re, mutilare.deartuare. Hinctin 3eraliberer/ 
ieclor membrorum , anaromicus. peilen- 
ierqlibewr / ftruftor. Scrff ibet unq / Di«/ fc- 
clio , anacome , anaromia, ©libciid)t /c^€Mu 
terbaff/ *d\. membrofus. 

ItXUXI OK/p/«.. Oettern /pr<fr. Membrum^ 

par«. 



6 7 i 



CM 



particula , demdt mtt.xpbor. lircra ,<]V* vox Istma 
ab boc noßro fcit fnt £et d«8<» W7. -Vmm; rntm litcne 
«rd/i mcmbra ßtUabarum & verhorum : Ata^ ab 
D'Jt tttttX dtdmcitur : (gin ttttCUX I Gram man < 
cut. feettttflltt/l/ Grammacica. &tternxd}fcl/ 
rnccathctis frvt tranipofitio vcrborum. 

£ttfCl / l'ÜfjCl / i\\U I tAy Saxonuum, ä fttt/ 
[in ©Ut) / parvus , cxiguus, mi uutulus , a/tvtrb. 
partim . pauialüm , pauxillüm , pauxillacim, 
qvara mm im um, ceu dicat , adebexiguum, utt/ix 
a> ticulum afvet fangitudint. 

XtPßCtn/ qvtfi fttpern/ minutacim fblvcre. 
compoftta : 23irlippcrn / mutilarc , diminucrc. 
Scnipprrn/ particulatim dividcrc» in partes mi- 
oura« fecarc. SuelippettW parce dare. Hinc 
rippa'Cr / Oer / particulatim folvens. ^Sippf' 
rang/ ^ndipper nmy Die parttcularii folutio. 

©limm/ glimmen/ gfommen/ & 

marc, familiäre, caltgare, igncfccrc, glifcere, 
langvidcardcrc, ©ünimcnt)/ fumans , fcintil- 
lans, caitgani. ©limmeni»e Si oU'tl / pruna, car- 
bo ignefecns ©ümweilDe« £rtd)t/ langvefecns 

ci y che .1:111. 

©littimfr/ Der/ propr. fjjr* glifccns, rutilani, 
<an dem , aiq, Luv/er & Heftxrm^tX tHorgen^ 

Mit» 2lbcitDficrn / po#r. dicuniur Die (Flimmer : 

In l\rc ir autem üantcatur magnes , non qyidem la- 
pK i'Je , frrrumattrahtus t jed ißt Upü ex cruftti tt- 
nui\fm& conßant ar Pento firmln ac mica diilw, alias 

Call / etlbenveig / tfUUrjenfUber / r ^ft 1 *- 

tabutum mttaÜicorum^- 
©limmumj/ We/ ignisglifceni,fcintiUacio,can. 
dor, candicantia. 

©riinnwg/ ©linimicfrl/ *4 qvod (Ertimnien w 

candcni. 

51 nglunmert/ candefeere, ignefeere. SUifgliltrirret!/ 
erglimme» / tdem. «Hiitfalimmen/ extingvi, 
deleri , rangvefeere. gortglUÜHteH eß , ovando 
ignit Jerpä &anget*r, attpx carbo magü magkq^ 
tgneftit, alias BuftifMiMWIt £)uTdwlinimen/ 
ignere, igneum fieri. ©erglimme«/ qvod etiam 
aUeihtr 2tu»gimtrtKll / igne depafei , confumi. 
^tX^Xttmttiidmtß. 

^Iimmem/ micare, cornfcaTC, Widern qvod 
<ftlimmen/ mdt ©limnirrung/ corukauo, & 
^limm(rri(^t/«n«can»,corufcan». €in glimme^ 
tii>t XUib/ vefti« candeas. 

^lÜb«U/ &®[btn/id.rßvvcd<B\immtni can- 



672 



dere, compoßa: iMb.jlfifjfO/iMnÄcn/^uf* 

reno varc , purgare ignc. 
B9lt|ttbrl / inflammari .accendi. iQ(X%[h\)(H f 

comburi , deftrui flammia, 

©IllbUH«) / &freqventius ©Ulf / Dfe / inflammat io. 
candicantia. tavilla igrura , carbo tgnirut. giMi 
iTf 4iiU / inccndium. $. l ictjf j^IuiV ardor belli» 
ticbe^]!nf/ flamma amorii. 'J"']i'nDnliit Tplcn- 
dor virrutii. ^uqcil&glut / fenr«c juvenil«. 
3crntfiUu(/ Ma^rancia irse. 

©lubenD/ ©lubidx/ 8<©!uftnb/ ©lötw/ adjeB. 
candens , ignuus. ©lHl)C«Dcr «Ofcn / furnusar- 
dcn$. ©l«I)cnl>e Äolc / pruna. ©lubcntcr 
ißi anb / rorru. ©lübeRb (Sifcn/ ferrum can- 
dent. ©lubenbc fiunhn / aliat (EFIunfcn / fein- 

tiliaa , ftn&urae ferri, dicunlur etiam (Bnuft'und* 
©licijkn/ d>n(\)l au*v.\v\cn (cinüllaiagcre, 
fcinrillare. ©nci|iUOg/fcintillario. 
©hwft/ 0«/ yiw erlogen«* <5ne1fi/«Aii 

^almtfd?/ t'a v.lla. 
(Rillte / Die/ riitubulum , forceps, prunieept , m- 
ßrumentam , ^rö prun* C^d/u candtntia ttuentur p 
& i/v6 ignii proruüur. 

©limpf/ Dft/p/ar. f«r. ContraÜtmtß ex <Bt4 
Iimpf / d &trlOC / mif k, moffK. fftnr no- 

f jf ; modert um , com 1 rarem , Icnitatem , ttqva- 
nimitaceai , indulgcnxiam. ©iimpf etiam eß: 
aucloritas, digmtas. prasclara cxiftimario, 
virturis opinio , vulgi : refpeHat , reputatit. 
(Sli in pf gebrauten/ lenitate, hamanitare uai, 
facilcm arqve percomem fe prasbere. (£ftra^ 
mit ©liltipf trlfllUjett / raeHtcare aliqrid confe- 
qvt. £>cs 0>l im pf $ in uuum liehen ■ leaicatc ab- 
uti. (£$ ijci c idj c t i^roe ju gutem ©Iimpf / n o- 
men de famam inde adipifeieur , hoc tpii hono- 
rem dar, glonam arTcrr. 9ßp ©Iimpf md) t bei« 
ftti Will ' 11111K man mit t)er (Bd)i$rfe bmber her 

fepn/ & bona verba non proficiuntt icventarc 
agendum cft. (üe ber nf't <£br unb ©Iimpf / de 
honorc pcriclitamur, fpcßar ad dignitacem no- 
ftram. 

Uuglimpf/ O«t/propr.fcveritai, vehemenria, an» 
ifcncai j fed freaventius ufurpaiur pro convitio, 
ertminatione, Uib(annaüonc. ^i|'; bringt ibm 
ariden Uttcjlimpf/ criminofum hoc ci eft. 

Uncjlimpfen / & deampofitum : SJerunglimpfenv 

convkiari > criminari , in malam partem inrer- 
prerari , fubfannare. J{d) fnrd>te / (ie mÖd)tC 

mid) beu tit verunglimpfen / baucinciui, nemc 



crimv 



673 ©1 674 



criminaretur tibi. (Er bat ihn fo Pcrimglimpft, 
ei f Ollte 1: ich i Ärger lernt / ita de eo locutus eft, 
uc acerbius aut mhoneftius efle non poflic. ©U 

gebefl nur barmit um / wie tu mich »ernnglim* 
pf;n nirch£;ü / id agii , uc male audiam > uc no- 
men meumfordibusinqvines. 

Unoltinpfec / S3e rungliropfe r/ &«/ obcreftaror , ca- 

lumniacor , cavillaror , cradudor. Ungltmpfc< 
via / SöerilHglimpfrrin/ Die/ fasmina obtre&ans, 
cavillans , calumniaot. 

Unglitnpfung/ 3ttunglimpfiing / W4/calumnia, 
obereftacio , racitum convicium , malcvolentiac 
plena oracio , &Uem jWilrtcjlirnpf. 

©Umpflid) / «V/. ÖTniv. modeftu» , placidu s , man- 
tVccus , humanus , comii , micit , lenit , & : m o- 
deftc, placidc, humane , com : t er , cum dignt- 
uce graricace. ©Itmpflid) SJermabuen / ad- 
monerc moderte , habuo rcfpc&u dignttati» 
commonere. ©ebr glimpfliche (Sitten/ mode- 
ftisfimi mores. $luf0 allerg! unpflicblh" / mo Je- 
(risfime- , (umtni Jiumanicate. 

Vluglüupflid)/ adf.& jJv. tudis, morotus, afper, 
accrbus.criminofus, Ö*; aimioote, iniqve« in- 
diene ,a(peritcr , afpcic. (Einen gar unglimpf 
lid) halten / nimisafperealiqrem tra&are. 

0lO§ / Ut/plur. ©lOgfU/ i»c«m/«r : fi. 
bulas Öf annuli cacenat t jed ©|o§e / commen ta- 
cio 1 incerprecacio , expofttio , Gr 4 cum effe vide- 
$ur k yXOcrm five yAwir?« , lingva , qvig gloffe- 
nuttg&ffckolia exponunt fecretwrg lingv* uicujtu 
notienbtu voc*bulk. £)cT Jett ift bff f V ah? blC 
©ltf§e / tcxcui , non glofl'x mhaerendum. 

©lofjircn/ interprerari , cxplanarc, exponcre, 
commentari , vuhb glegart. ©a$ finD fd)limmf 

£cutc/bie aüetfgjo&ircfltooflen/ perverfifaomi* 
ncs qvatcuoq»e perverse interpretantur. 
©Hairer/ t>tt/ interpres , commencacor , ex- 
uofkor , cxclanacor , vulgb Gloffxlor. (J$ iß fein 
feuet) Ohne ©lof irer / nulfui libcr timfconus eft, 
«IvinGlofläcorumlimis 4c cenfuris afper loribus 
fubjaceat. 

©lofirrnnq / m« ' commencacio , gl 0 Aa , glofTema, 
&>..'. 91-0./ <0|oßc. 

wxäbulum xengtorium , qygfi <St' 
\ß%l excrcmcntum.yx'oi/frjf e\iciunt,cuntalvt:m 
lerMü. Et ävtdfi (J)|pp/ gloft*, eitudrm fit Originif 
nimirumh SLA^Cn/ Um, ut (Bloß fit iltt (Efclrtf?/ 
pgrtut qvafi novtu l£ eiitio auilicr , potijfimhm cum 
Lgtmi Critici ntn aiti utrti fud de ülcfk t'.yj-.i, 



analooia ?vo^, aliqrMitum durmfiulg & iwge pe, 

tits tffe vtdfgtur. 

©lutf / gltlCfen/ glocire, glodtare , ivx 

GäÜinii prevria , fru cum ovi» ineubitur* funt , fem 
cumpuüos du cur.: &gdvocgnt. Vbcedur rtütm gra- 
cillare * ficuti Gglli cueurrire dicuntut. Ab b*c 

©luden dicitur etiam $!uet)frn fru ©luren / fin- 
gultire, 0? ©lucfeien / glocitare. öa* &r\ 
«llud)|"et tf>llt / cor ei titubac. 
(^lacte / W«/ ©lucfbenne / gallina glocient,' 
©lurfung/ ©(e/yDae^lucfen/ glocicacio,^- 

dtur rtütm tut ©llldelen. Aiulttrgf avoave put- 
hsggllmarumhac voce : ©lllCrVaJuCrV glUCf ! fW»»* 

io iffk tfeam projicere volunt, elltciunt. 

& Iii Cf / ha»/plur. car. Fors/orcuna^cafu«, inex- 
pectacus e venrus Sine dubio tfi cnr.tr aäum ex Qfff 

lurf / 7 tc./ *<St\maen/giü äÄ<nö«/^» ^ ^ 

et««/ äße* rf , 4 k\td€»l falUrt, cgicitrgrtjtn. 
vgnt. F01 ts(Je efi k filmen/ jaecre, poitcum cfic,im- 
de ©dead/ commodut, ^©eleaenbe i f / occafto, 
iU ut ©clucf/ nihil giiudfit, qvk r. &([( ^Cllbeit/oc- 
cafio, yaccidcns7voi.il/11. Efl enim verbtun me- 
dium indifferent* tmde dico : 0>li t ölüff / erenras 
forcun« optaruitcafut fecund us,fclici tat, form« 
na profpera,^ 5&6fe^ ©lud / /in/f Ünglucf / infbr- 
runicaa, infortuniunucatus adven'us. ©lud JU ! 
/orm« fa.'utandt, ave ! talvc! ©lud auf Ifotmitim 
congratulgndit idem qvod : Sit fclix & fauftum, res 
bene Terrae, f-noi vulgut dein.lt trgntformgvit m : 

Jcpfauf. Hnif Scofauf trinfen/ (rmpofio cm- 

cionem rurmare jru eclebrare. ©Kid babeil/ 
fortunatnm cfTc. ©lud tllbf allrf / fori 

domina campi. 2luf ©lud unD Unglüd roagen/ 
periclicaci» cKpeririiortunam , vela vencit per« 
miccere. ©Ott gehe ©lud / Daui oene forcu- 
netl ©lud aifbfc ?Kfife / felicicer cibi cedat hoc 
iter. ©lud n>nafd)en / congratulari alicui, vo- 
ca pro alicujuf falute facere. je ärger Scbalf/ 
\( Dffcr ©lud / qvöqvis neqvior, hoeforcuna* 

cior. €r bat mebr ©lud al^ D£ed?t / f oreuoa- 

tior, qvam üpicncior eft. QDolbem/ DtT fid| 

in fein ©lud fd)idcn Fan / q»i fortem placide tee- 
re feie, ille Tapit. SlJie luane niaebt - ft» bat nun 
aud) ©lud / Au cuiqvc mores tbrtunam bn- 

gunc 

OlUeweiberalüd / fortuna anllk 3lpriBcnqIrid/ 
fortuna Sutbunda < fugax, inconftans. $a(ae> 
glud/ fortuna pro/pera in duello. $Bier< pve 

' fcrauglud/ cetealis. QfiRfmU/ fonCbri- 

ftjano- 



675 



(53! 



$1 



676 



flianorum. Qfchftllurt / favor racrcurialis, di~ 
eitur etiam ^pU'liJlUCt SieneMlilcf/ fclicitas in 
digendii famulis. (gbeotäcf / fclicitas matri- 
monialis. (irbc illKf/ divcs JicrcJiras. greife 
ql iicf < forniDa genialis , fuccefTus profpcr in pro- 
cando. ©alqi'najucj / funiruptio , forcuna de* 
fpcrata. gilÜvjlü i I caiusabsqvc lacfitmc. &ti 
burt^llicf / faccciTus gcnethliacui. J^>anl>f ^liut/ 
culmen forcunx. .£> ju£qlikF / res familiäres fe- 
cund*,auft«. Jfjci'Vcll^läcf / facilicas in obei- 
nendis munenbus. J£>immcltfqlucf7 Talus aetcr- 
na. J^üfelhef/fors aulica. Jpuremjlncf / aroores 
faciles, Venus favens , qvod rtttm cumfiüe dici 
potrß : 3ungfer<;h < icf. ÄiUifgliiiF / negoiiatio 
foTuinara. jCnegerfaliKf / forcuna bellica. 
k\ichqlncr / arridens, blandicns forcuna , ahas 
@crjineid?dgl6cf. Snmpeiuslücf / forsvirrca, 
%ilis , cemperaca : ftd fortuna temperata rlum eß 
ttlurctyl&cf. 2ßadjfijlwf / cacca, noltivaga. 
^>fcrD4lncf / AiccctTus profpcr in alendis eqvis. 
KdMtftd i > lc r profperurn. <§djailbgjucf / fet- 
Iclla forcuna. <ScbeiH4jü(F / Isibrica fortunx 
facics , felicicas apparens. ÄumpelaltlfF / for- 
tuna ccmcrana.fubica. (StScijIÜcf / ruralisfcc- 
cundita*. Crtcnuilmf / fatum. £cnfcl$flluct/ 
for* magica , cx mcantamcncis qvxfita. UÖrtf 
fmgh'lCf / Mars favorabilis. SBailbclalUCf / for- 
tanx vulcusambiguus. SBeiberglÖcf / fbrminea. 
€U?clfqlÖcf / mundana , fragilis , temporalis. 
QBicICMlM / forcuna novercalis. 2&unber< 
qlllcF / cafu» mirandus. 3aubcralnel / id. qv»d 
te ufcteejlöef. 3rceili'Ujlucf I fortuna dubia. 
©Iticffll/ $C0jucfen / fuccedere profpcTare, fe« 
cundarc * feliciccr evenire , profpere caderc. 
flcach 2Bnnfrhe atfttfcn / cx fentencia evenire. 
©lucft ti einem/ fo glucft ti bunberten mö)V 

Bon fempereft felix temeritas. <£i al&cft Uttf 
fccobenanf cillcilfl} Weife/ fortuna mihi cum co 
communis eft. (£r i|l mit einem jiattliehen 9m( 
bedürft tDOrbeit / fortuna duce dt comice hoc 
munus confecueus eft. 3cb bitte/ er tt>PU*e mich 
mit feinen befehlen bcjlwfen/ rogo, velis me 
honorarc.bcare mandacis ruis. SßeglucF t ifl ber/ 
n>er fein eisen £err fron fan / fortunacus U, qvi 

©licthd)/ ©lutfhaft/ ©IncrWtig/ e?©lucffjaf' 
tiglich. / felix , fortunacus , faufhis , Hörens , bca- 
tus, it. profpere, felicittr, Fortunat^ forruna- 
tim , faufte, fccundis avibus. ©Incflitf) fort' 
Heben / bcnc fuccedere , fcliccm exitum habere. 



©Illtf lieber gürtgonq / progrellus forrunaru», 
exicus Placidos. ©»üefhafte $ubcflftucfc fcbrtt 
niemailb / forrunacum fcehis pro Minute ha- 
betur. & burf fieb niemanb »or . !iut!td> «eh; 
fe« ■ er habe Denn fan lefjftf £embe angelegen/ 

dici bearin nemo poceftanre obituro fuprerna- 
qve furrtra. ©leichqlficf lid) / confaialis. UtP 
gliicflicb / Unglndfyaff / & Umjlücfhaftialrth/in- 
fclix, rafdicicer. Unnliicfbaftct 2«9 / dici 
arcr, luduofus, criftis. i jd) bin gar iu mi .hui. 
ftclig / fortuna plane infeftä dr dunorc utor, 
cum ti confliclor, omninö a forruni defertus 
fum. ©er ifl reeht nngltittlicb / tter fein Unijlücf 
nicht ertrotjen Fan/ infclicicatcm ferre qvioic- 

fcir , in tcli x clT. 

©luclbeit / ©InrfbaftiaPeit/ ö'fSluef liebfeit /Vit/ 
pro ovxbm ftpe dieimus ©liKfleeliilfeif/fauftitaf, 
f cliacas , abundantia forcunx. ©liittba f nal 'ci t 
maebt maneben »um Scarren / fortuna cum ni- 

mium favct.fhiltum facit. 

®(uf / 0* ©lufc / uc/ ? iur. ©lufen/ 

acicula. fpina. alias 0tccfnaoel/ cujus dimtml 
eß. ©Hinein / tÄ8/ acicula capitata, fpinula, 
unde GaUtbabrnt fuumtfy'mg\c,avod imitatifunt 
viani forum in Alfalid, alüfa Rheni accoU, qvi 

f ine Ätccf näodvocant 0pengcL A ©lui'c eß 
©lufner/fcer/ nobUXltfoltt/ acicularius. Äuppc 
ber ©htfen/ a/ii/©lofcnropf / aciculas noduluij 

^uebskiu / & ©lufenbncbelein/ aciarium,/«< 

thecaaeuum. 

©nat>/ 1-: ©nal)c/w P /.t><e©na&ctt* 

frdplural. «ort ddei inufueß, graria , amor, favor» 
bencvolcmia , benignitax» contmüttm eß tx ©C> 
nab. Non repetenda ori*p hujus vocU ex rädict 
Hebrtici chen, favor,tv/chanan,gracificari, e//isi 
// a noßro nabfW apDropinqvare &qvidcm men- 
rc gj'animo. ©na« etiam pro libercate, incful- 
gencia, dementia, gfimpunicacc fumitur. ©na» 
bc bereifen / gratiä aliqvcm complccli. ©Ot* 
tri ©nabe/ gntia divina. Nerven ©nnl»e / ft- 
vor prineipum. v ei SXicbter^ ©nabc / de- 
Tnentia judicis. (SincgrP^e ©nabe / dementia 
fumma , ftngulaTis , plenisfima gracia. ©ein« 
Jbcffmma auf eine* ©nabe fefjen / fpeminalicu- 
ius clemenri I poficam habere. £ur ©nabe fliCi 
ben / confugere ad alicujcrs clemeuciam. iBo 

man ©uabbegebret/ ba fang bic©acbe nicht/ 

mala caufa eft, qvx req^iric mifericordiam. ۟ 

iiem jn ©nabe aeben / precari , fupplicarc »Ji««« 



677 ©n ©n 678 



föltab erlangen / gratixm impccrare. 'ja (55 11 n 
befomraen/ reconciliari. 5fn ©uabe nehmen/ 
id fidem accipexe. ©nabe tubn / graciam deli* 
fti facerc. (ginen \\i ©nabe bringen / ponerc 
aliqvcm in graciam. ©OH &Ottt*S ©naben 
De. graria. Clus befenbern ©nabctl ex ipcciali 
•ratii. "Ollis ©naben bienen / rß operas pro in- 
definica Ar incerra promitfionc falani , qvafi fub 
ftrek .t.yt prxftarc. 
tlngnabe / 0(e / inclcmcnci* , offenfa , invidia, 
odium , indignacio. er tfl in Ungnabe hm» 
turn / excidie e gratiä principis, perdidie benc* 
volentiam hcri fui. baft on befoe* £er:n 
Ungnabe fclbfl fdjlllbig / graciam Principis cui 

ipAus culpä cxcinxifti. (einen in Ungnabe brin« 

gen / aliqvem in alicujus invidiam adducerc. 

trüb auf ©nab uub Uugnabe ergeben/ paeifei 

vi um cum hotte. 

(&i\töi$tn /&fit<p*ntuis SJegnabigen / afficere a\U 
qvem gratis, propitium efle alicui, indulgen- 

nam aiicui enbuerc. €men mit einem 2lmt be> 

gnabigen/ provinciam alicui cx (Tngulari gracia 
deferre , asfignarc , cribuerc. 3Jilt bei' (r träfe 
begnabigen / mirigare poenam , fupplicium re- 
nn er c rc , condonarc. fc>er ; vir :i bat tf>n triebet 
begliabiget / prineeps cum in gratiam reeepit. 

Cr nr mit einer fonberbaren 3ra)l>cit begnabtget 

roorben/ fpeciali privilcgiöornatus, honoracus 
eft. 

JEeanabitjer/t)«/ judex, princcpsdemeni, cupi- 
dus, bene volus, vulgb äggratidtor, dator venia;. 

35egnabtgung/&te7 idrmtpjod&nat)/ gratia, venia, 
miiericordia, remisfio prrnre capitalis, vulgb äg- 
grtttiatio, ÖJ* jus *ggr*tiändi. 

6ntofg/&©n&igli$/ propitius, Cle- 

mens, benignus, it. clementer, hurnanisfime, 
benigne , gratiose. ©nJbig|ter JfrtTX / deinen- 
tisfimcDomine ©nötiger J£>en/gratiofisfimc 
Dumme. UngnAbig / inclemens, inde- 
mentcr, indignabundut, ofFcnfus, exulccrarus, 
iratus, iracundc, (tomachose. 

©ilU^ / ® enU9 / ädverb. Sae , farii , tf. 
fatirn, abunde. Hujui partieul* radix rß Saugen/ 
fro q-t d Urnen hodie rtiam dieimtu ©ClUiijen / con- 

icncum c(Tc. (£4 iit genug / luftcit. deinem 
Cibe genug Mbit/ jusjurandum confervarc. (Sc 

nng geben/ cxplerc aliqvcm. <£i ift nod) frftb 
fleuilg/ nondum ciapfa eft occafio. Seifige* 

lehrt genug / kü% cruduut cft. £ie ^peifc ifc 



. lud) t genug gefallen/ eibus pariim (alfus eil. <£t 
bat nid)t genug baran/ non /ac habet hoc acce- 

oiffc. €ö ift übrig genug / mehr / ah? grnugy ge» 

fagt/ laus fupcrqvc diOum cft. ^d) fall tlld}t 

gnugfagen/ wie lieb icb bieb (>abe/amor m tc 
mens nujoc eil , q vam uc dicerc poflim. 

©eitügen/ conceneum efle , acqviefcere, abunde 
cfle 1 6ti« habere , item placeee , cordi efle. J)er 
hat genug / »er |id) genügen l^et / tarii habet, 
qvi (uis opibus dbntcncu« cr>. ^Der ©ei^bali 
leitet ficb nimmer genügen/ «mi ocuius nullä 
condicione expletur. 3<j) la^emir anvralj unb 

üßrot genügen /medioena hujus virx commoda 

furBciunc mihi. QJjir genüget / »ie eff ©Ort fiu 
get/ nc teet Divina voluncas. S^an lafe i':c^ 
an Gärung unb Kleibern genügen/ vi au acqve 
euien cerminandus cflpecuniae modus. 

©ennojitfj / ö" ©enfigfam / *d).&adv. contentus, 

rufnciens» aeqvus, U jucundui.amocnus, ido- 
neus , dignus. ©eniiojame 95er|lcheriing / fuflS- 
ciens pignus, vuhb ajjrcuratio. ?Öf ir bem v^ci* 
nen vergnbalieb fenn / concinere fe fimbus rerum 
fuarum. ©enugftime Ubcrjeugung / idoneus 
elenchus. (£r ift gcnngfam uberwiefen/ abunde 
cefribus coargurus, conviclus cft. 
©ennglidöFcit / ©enugfamfeif / & ©enfige/ We/ 

/frj^rt>nri4,abundancia, Tatislaftio, rr.jucundi- 
cas , fvavitas , oblcaamentum. <Jr bat fein ©C* 
nüge baran / dclcelat fe , Toluptatcm capit ex 

itHre. €r bat ibm eine gnfe ©enüge getabn/ 

conrenrumreddiditcum , tarisfecirci pro meri- 

to. €r hat eine grof e ©enngUeftfett an iferbc«/ 

valde deleftatur eq vi», ©enuauilg / t>te / idrm 
tß qvod ©enftej« five OenicjttcJjJm/ fruga- 

I 1 r is. 

Ibegnuaen/ & QJergnftgen / placare, facisfacere, 
facisdare , an im um alicui explere. 55egnfigt five 
»ergnflget fron / facishabere , acqvicfcere , fuppe- 

cere. ga§ bir mit einem itenigcn begnügen / fi» 
parvö conccntui. i£r tergnuget ^d> mit einer 

fcbköVen (Bpeife/ plebejö acparabili vjdluuti- 

cur. 3eh bin fcfjrn »ergnüget / per me licec , ego 
verb lubens , acqviefiro , audio , fiac 
^egnuguug / 9t Vergnügung / We/ idrm 9 vod (So 

niejunej f>r*trrta ,ß • Satisfadio, folutio, 
placatio. lu 5>egnuglicfc/ & Q3ergniiglicb / idtm 
tü^vo.i (BcnÄaliel). Difi/m-rtümigegnugiidj» 
feit / & 93ergnu»)Iichf eit/ C 
qviifudforlt cwUntia yi-yj. 



679 



65o 



68o 



(^Ott)/ PflS p/wr. car. Aurum, copia , ris aum 
tt.aurcamoncra ,&qvicfviJexäur6fit. Stfras* 
in Wölb dnfaycn / clauderc aurö. Set nfd) 

filiftcrt »on ©olbe / corufcui aurö eft. €r bat 
auter ©olb ausgeliehen / «ureot nummot com- 
modavit. €r tff rctd& oon @oll> / /Jw am ©elDc/ 

magr.am Tim auri poflidcc. Abgang! am ©e» 

triebt be*©olbetf/ intcmimcau. gein/Söbig 

©0lb / aurum obryzum. S£le id) ©olb / aurum 
axgcntofum, pallidum. &kf ©olb/ aurum 
pingvc. ©etficf t ©olb / aurum vcftibus intex- 
cum. ißcid) <5olb / lentum. ©emunjet ©olb/ 
fignatum. bemalen ©olb / aurum tritum , mo> 
licum. ©«JOCien ©Olb / aurum nctum , traftum, 
filaauh. zdntttfn* lim ©Olb' aurum purum, 
purum. (£in ^3funD ©olb / hbra vtl marca auri, 
(onßät Ii. tmctk , unrt'4 auttm facii aurtot frx; 
rjpt igttur Hbra auri 72.<Z5olt>Cjult>Cl1. /" com- 
putant 9 tf . aurtot , «/tt Ö7. Ducatot Hungaricoi, aln 
1 8. (oronaiot. gabcnqolb r/7 , 9W gelogen 
0olO. ©llfatengoID/ aurum fcutarum. jfrc> 
tvngolb / cororuhum. Tupfer- Äüpferidjt 
©oU)/ aurum fubararum. $)?ango(b / D48/ 
beca,p/«i/:ta. ^übiDiangolb/auricula muris. 
£Sei|i /iw j£>oljmangolb/ limonium» fcrrta. 
9Cinfd)elgolb / aurum feriptorium. Keinifd) 
©olb / Rhcncnfe. Q(btm> ßve Seonifd) ©olb/ 

anrum xrofum. Jrinfgolb/ aurum potabile. 
fjlittergolb / aurum tremulum. SBerfgolb/ au- 
rum exeoftum, cum areento mixtum. 3eUV 
golb/ aurum factum JrufaAitium , alias gelber 
Bfnt» 

® fllben/ *sj- "O" ©JlOCIt / fvüi O in U nobifptnttiti 
mutatur, Svrvirt-.am, Franci, Bavari, <BaiO(n 
pro <96lDcn vtonunciant : Aurcut. SR od) gul» 
©euer als* ©Olb/ roasis aurcuaqram ipfum au- 
rum. ©ulbene gef ev aure* compedes. OH 
ben 35ilb/ aurea itatua. (Hülben ©t f4H / vafa 
aurca , aurum caelatum. Silibene Äette/ tor- 
qvis aureus. Hülben tfleib/ »eftisAttalica.au- 
rd intertexta. ©ulben JtlA / fivt ©ulben 
€fUCf / pannu» Attalicus. ©Ülbeue 2lber / hä- 
morrhoide« , aliud tfi (So Iba bei* / vena aun. 
©ulbene -Öaubc/ reciculum inauratum. ©ul 
beut Spange / fpimher. ©ulben Slngebanae/ 
oüer leinob / bulU. ©traf eines gulbencn 
GJlannti/ paena aureiviri tfi C/oo. tfldtrf iStV 

giö (J5olo<ö. ©ülbeneri/ ^ 0elow/ lapis 
■■rannt» 



©tilben/ x>tt/jim. ote ©nlben / florenus, propr. »u- 
rcolu». ©Olbgülben / florcnui aureus, ©ra« 
betigülbenryi annua qvasdam penfio , qvar inre- 
cognittonem magiftratui oppidani de cooferva- 
cionem civiiiutis folvmir. ^eiftergulben/ 
nummus aureus ab eo, qvi incollegiumopiti- 
cum recipi rulr , praeftanduj. ^ilbcrgfelben/ 
florenus argenteus, aüh jCepfeniulbcn / Ofa- 

rcus. ^in Italergulben / aUkt fd^tverer ©ul< 

ben/ florenus Saxonicus , Mifnicus. iXrtiiitdHr 
©Ulben / aureus Rhenanus, .falber ©Olbgdü 
ben / terradrachmum. ör^aclbiiiilben / di- 
drachmum. Jpalbort »on einem ©olbgulbetv 

drachma, denarius. 

2?ergulben/ deaurare. 93ergfilbfer 35ed)er/ pocu- 
lum dcauratura. 23ergülbung / Ol« / dcaura- 
tio. 

@0Ü/ 0«/ fringilla, avis, ob colorm fiavum fic 
diÜa , ah ai fringilla fangvinca. ©pllllicr / gaU 
bu!a, alias (5olD»?m»ncr. 
©ilt / ©elten / tfi anomal. 3d) aelte / bu ftil' 
ttfti er gilt/ mir gelten k. pr*ttr. 36) aolt «"galt/ 
bu «oltcft & galtell / er gölte / ö'galt / mir goU 
tenK.prrfr.cw^.^d) gölte/ p*rtic. gegolten/ va- 
lerc , aeftimari , dignum haberi , mercri. & 
gilt gar Viel am £ofe/ primasfcrt vtt tenet in 
aula. Seine Diebe gilt auf bau SXathaufe am 
meiden / ejus oratio in fenatu magnum pondui 
habet. <gr gilt uidjttf bei) ben ©einigen / nihil 

poteft, nihil contemtius eft illö pencsagnatos 

fuos. ^ugcnb unb ^ebtidjfeit gilt beut } u Sage 

nid)t Oiel / virtus & honcflas hodie algä viliores 
funt. «löa< gilt ba< Werb / qvanti aeftimatur 
pretium hujut eqvi ? ? 11 ^riege^eiten gilt bie 

jtunft »enig/ inter arma tilent leges. ©elt? 
nonne I ©elt itb habe bid) lieb? Numqvid te 
amo ? Std tß amphbgiA in voetbulo <0elt / fottß 
rntmtxplkari; Opecunia, qvam grata mihi es! 

3cad)bcm man reid) ift / nad)bem gilt man mij 
q vantum qvisqve fui nummorura fervat in arci, 
tantum habet & fidei. 

©elt / Das / p/i« • Die ©elter / non <B<\t>l (Bdtottl 

Mtfn t omn* feribunt , tß entm ünmtduU't k ©elten/ 
vaicre : Pecunia , nummus , argentum , aet. 
©elt aufbringen/ cogerc pecuniam. Üluf 28ed> 
fei nehmen/ permutare. »Mi 3""* nehmen / fo>- 
nori aeeipere. ©elt ausüben ■ Oertuf)n/ im- 
penderc, confumere. ©ilt unb ©llht genug ha * 
pen / divitiis atfiuerc , abundarc. ©elt famm- 
Uu ij lf"V 



68i ©0 

feit / coaccmrc. CV. t |cI/Uu Ii I cudetc pccu- 
niam, nummum pcrcu.cre. ®t\t ft(l\UW nu- 
aniunacis aeflunaüoncm imcndcrc ©dt ab> 
feÄfn/ rcmircerc. ©dt lV.d^'iIll /conunutarc. 
t&lt unD (5uf)t ftd> brÜUJcn / parare, acqtirc- 
xc, colligcr« ope*,divuias. CSdl bfiabUn / nu- 
mc rare pecuniam. alieui. 2l0tf ju ©dtC ma 
Iben / o»unia.ad nummoi redigac. Stiuas ll! 
tfMtc fd)laam/ adatxat*. 3c?i habe Fein ©dt/ 
Geriete mc argentum. (5df bdc&iu töCH / nu 
mifma circumcifionc minuere. ©dt licht li< 
9Bclt / divitii», qvamvirtutiplurcsinvigilanc. 
fßdt probiven / nummot fpeexarc. 5lb(]cfc^t 
^>d( / nummi reprobi. fbfa ©dt I adulicrini. 
atoflcW/ /iw N Äfldid>CR©dt/ pecunia qv»- 
fluofa, farnore occupara. Ua-.mijcl«;^ / fcorenb 
©dt/oüofa. 5&ar©df/ priefentane*.. ©c< 

nwimtu ©dt / pexuiium. 3 ra £ r üfl( criucr» 
bcn/caftrcnfcpcculium. ©omSi'.ltcrbwm K< 
Lfu »edaifrn 6d( / profeftiüum. ©efeftenf t 
£»dt »um J£>unt>cl / adTcntitium. (Einiicfatnlct 

i&clt / x% coUeOaaeum. ©dt JURI SitlSacbfU • 
ahhs 31h?»J abjdt / sc* drcumfonuictun. ^u.v 
tooa^n ©dt/ »»grave fl 

5lbi» 3flrit / detraclio. 3lnrtdt / arrhabo , peeunix 
p < \mt t ßaUm poft conti aaam tmtionm ferfolwn 
.1,1, pueftacio prima »pars precii pwefen». 

»llljiidt/ nl'ur« ufuratuni. SUjttjdt/ fofbum. ££fl 
&Cddt / balncare , pretiom üvaerk f&\\lt^c\V 
pretium fangvinis. i&orgdt / pecunia nume- 
xata. S&arßCgdt/ precium pro bonii nauixa- 
gorum : mtlws dkerttur S5orü,c«3dt « idOt^Ctl 
confervare , cuftodire. $8d)Mdt / bodt't ty\h 
ftnt](U/ oblatio» fubftdia, coikda, indictio- 
nc* , cxactionei rrineipum. 55f Utccjdt / pccu- 
in.» prxdacca, raanubiac. Q^rucFcngcU / porto- 
xium ,-vecxigai pontium. 2}Ulrt,dt/ multta pe 
•cuniaria coneubinatu« . ©icnfttjdt/ falarium 
gmjlantyvlt/ «fagogicum, aiih(XÜ(i2(\)X(\(\L 
(fjnjii.jfjdt J tumtus cxcepti hofpiris. <£rb ; 
^cli/ pecunia, qv» «x hcreditatcYcnditapro 
venu, ^rbgdtcr tti&m idtm {itnl qvod^AQt 
5Ctt<t|/ pecunia ex rei alicujmvvcnditione certi* 
tcrimui» promifl» ,«wr/divifi» penfiombus par- 
xiu r annuatimq»e praeftanda, donce rorum 
jrenum «xfolumm fit. €fit'(ldt/ lymbolmn, 
pretmm ecen». Q<iniJ> Wl© ^lifigdt / cx 
«enf» pvoptcr incarerrationtm wl capturam 
tafta. S^W' ßrt ^(\nd) iclf / rtpaticum , por- 
torium. SitfmgClt 9C0OV/ '»oJam pedil oßca- 



©0 



682 



dere 1 terga verecre. git^dgdt / pratmium pro 

inventionc. $rud)tQCtt/ locata pecumaex iun- 
di$«Scfrumcnn$. G»ail]Cr(/ fportul». ^CgC^clt' 
cloacarium. C3ciI^U'lt / pecuniacorrau abava- 
ro. ©nabCHijclf/ chanflenum. JpA[\tCX$c\tJ 
five%Mn\$t\t / donatium pro capiftro. Jfr&Ui* 
gdt / pccuniahabitationis. J^cnfcrudt/ pecn- 
niapro executione dclinqvcncii ä lubditit nu> 
meranda, funuuscriminalcs. ty(TT(lli\<U ' cen- 
fus domtnici. Jfrtxb$dtt cenfus, qvi racione 
arcxcxfolvitur, it. vcÖigal cammaxi mr. hc:io- 
xarium pro foco xdium uxori venditoris dä- 
mm. $&ft$t\t/U.ayojyinQ&l/ arrha. jF)aubf« 
ßdt/ capiutio. Jpulfedi*/ fportulae judiciair 
procxccuiione ,& qvaevii collc&a. J»l(HCgdt/ 
annua »ra. ^ill^crgeU/ pccimte pupitLan*. 
i.UI'ijdt / auecora men tum. f rf}tia,dt / pecuma 
pro invertitura. ^aufodt/prcriumrci vendiue. 

^opfgdi/ idem qvod -^aubtgdt. Äippcrfldt/ 

pecuma aerofa. ^0}It)Clt / pecunia eibana. 
j{lMH!Chi}c!t / pro ven ;us cx pondenbuift men- 
furit. Äd^gcU/arbirriafuncri». aa'jiilhjdt'' 
kgarivum. Mr>Ct>et <34>ul(\c!t / didailrum. 
minerval. tfliK»' fi** 5)iUnb(]dt / nuilcla ob 
mendacium vd injuria« falsö ilLiras. Junipcil» 
gdt/ pecunia vibs,. niouu. Ou i: H'U uum- 
raus afpex. SßJ ci|?cr^dt / pecunia acoticum pro 
xeeepttone in opiheiumfoluto. ^Ralijdt/ pre- 
tium moli curx. ^atCHflClt / (Einbilltydt / mu- 
nera fiv. honoraxia luflrica. X^pfcrtjflf/ numxni 
faenheales. Traunen ftve Sifufjjcll / collccla 
pro üibmmifh jcione aheni public! folvcnda. 
$r«üfcntgdt / contributio pecuniaria, qvam No* 
blies in comiriis provincialibut promirrunc 
y rafciUiU'lt diftnbutio qtotidiana Canonici« 
praientibusfacYa. IHrfriitfnjdf /pecunia mp- 
plctoria. <BdJ)ntliC?gdfrr yu?;/perrinentiasdoti« 
pro mundo rmiliebri. Oj^df/ralarium aiTciTo- 
rum , it. pro carecre. ftanjion» fivr £6fc^clt t ly- 
rrum. JXauI^df • prxJ.iritia pccur.ia. »3djaU; 
»jdf/exur, xi thearricum. (go^incrjfntjdt/ pre- 
tmm pro doloribui. v3iCiJcKjdt / cerarium. 
^pidgdt / alcaroria pecunia ufualis. <rI.iQ» 
gClt/ ntrrccs pro fhbulo. (&t<tntyt\t/ foiarium. 
^trnf^clf / mulfta pecuniaria. jrinf gdt / bi- 
balia. ?®agcgdf / veftigal pro Jibra publica- 
2Bcrbf<3dt/ pecunia promra pro feribendismi- 
itribus. ^B^fcrgdt/ collecxa exeubiarnm. 
Söarfgett / pecunia expcclanrix. QgtWgdt/ 
placeacicua^pcda^ium. vÜJfbftfdt/rccnbuuo, 

pre- 



683 



©0 



C5o 



prctium damn 
fldt /n>e UIUJCU 
gelt / niiililu. 



Um 

Pifrt* 



an 

w 



donattvum poro- 
rmm. 3£iltbc1< ßve §iatfd)f ligelt / luftricum 
mncmofynon. 3d)rge!t/viancum. 3llfammcn> 
lfil<U'lt / Eranum, dianramn coiiauo, donum 
muntuve ad amicorum necesfitaces. 3<lpfvn 
gelt / gabdla cauponaria , vulgl Datiavini t & 
aeeif* de terrui/üt. 
tidtltng / Me, folutio, par gratin. munus promu- 
• ncre.compenfario. SftiNKrgeltlllig / jui rcira- 
öus , jus protimifcot. @e »je ngdtling/ antipher- 
ru , ancidorum. 

Q5ulti$/ ad). & *dv. dignu», preciofus .valent, 
ufualti, fommerealis. ©er ©tPfC&CH ifi flid)t 
gtlltifl / h>c grofliii eft reproba,rus , redueftu. 
htti)$\\\\\yi wfttmarui, xfmmatisfijauY , prx- 
frantia ex i eflens. Slllgflltig / qvr omma poteft, 
«raeftantufimus. fBielgiilfig / magnum pbn- 
dus haben«. Sftiffdgnlfig / /nv ©IficMilfig/ 
adiaphorum . indifferent. vD?in^l*yftlriiJ ' 
£lcillf(t)!fC})ftVfliiiJ/ '«»i perparvus. 

/res hihjif, nu!- 
(rlHimflltKj / ejusdem prccii, 
Ungnlfitw reprobatt», anti- 



f.\ eft. 

tio, co 



6S4. 



ext Iis, leridcnfis. 
litis momemi. 
unwn de idem 



enratus , abrogarus , obfoletus. 
©Mtitjfctt/t>f«/ dignitas.valor.aBftimtum, aefti- 
m.uio, pr jeftanria , excellemia , prctium. II n 
gulriafeit/ DlC/ indignitas, viliras, reprobatio, 
rejeAio, t enairai, leviras, contemtuc. 
€ntrte(fcn/ Incre, folver e, fatisfaecre, pcndcrc.Te- 
tnbuerc, numerarc pro alio. t> Dil vci'ivir- 
frf fjaft/mu§ id) fntgdfOl/ qvodtu intrivifti, 
mihi exedendum eft. £>cr Unfd)lllbigf mufj fll< 
Irmnl am metfien rofgdtf n / innocens qvam fk- 

pisfime pro nocente patirur. ttltlft bi§ rtllef 
Alf gdfflt/ penfitanda tibi ha?c Ainc omma. (£nt 
fldt / Oer / recributio , luiao, exfolucio, farisfa- 
et 10. öbnr (Entgelt / gratis, finepretio * Tum- 
ribttf. 

S>rubf rgriff n / plus fol verc, egalere; &wnbf Vi 
gcftClt / minot foWere, eonftare. 9ßad)gd< 
fett / reliduum fol vere. 3Sorg*lf fll / pritrus 

ferre. 

2}cr.]tfini / compenfare, par pari referre , parem 



55n^tffmif!/ We/ remuncratio, pcnla. 
ipenlatio, pariatia ifr mir jur 2>cr# 
nic&rt'inf&r übrig/ al$bfrgntc28illr/ad 
rcmuiKrandum,prrrervoIuiTTarem , nihil mihi 
fuppetit. 5?frgdffr/©«r/retribncnt,vindex. 

©oip/ ©omp/ Äolf / Der/ vorago» 

& jfolfctt; ingurgitarcii. ©ulffll/Ö 0)ülffrfll/ 
bombum edere » dr ©ülffr» ©ÜlffVü(a$/ 
. bombyhus, baucaliuzn, vitrum angußt orr,finum 
intrr bdtndum edens. (j)0lfitj)t/ de £$\ltX\§U 
voraginofus, bombiianu 

©6nn/ gönnen / gegönnet/ 

nc vclle , AlfFragari , ftudere , it. conccdcre, per- 

miitcre. hinein feine SBoIfrtrt »on Jbcrjtitgrn' 

lirn ' I ivcrc ülun aheujus, aliqvcm ülvuni vcl!c. 

oiiiuiei>tr baß aücrKfrc / benr , optlmi'ribi 
cupio. "R'iuA -^mtm / intidae. gphnet 
il)m Me 3IU(|fll im Jtopfc liid)f / nec aerem ci fa- 
cile «oncederet. ^jr3liuejt tvir nid^f »l'fl giltf* 

fuhit/ fo fclfcn mir vklgotr^ gönnen/ (i graba re- 
ferri non poreft, vota certepro Talute beneraclo- 

<rum fufeipienda funt. 3d) g^nnt ihm ff in Un* 

glutt m(j)f / res ejus ad v£t(x ddec^amento mihi 

fanc non Amt. Söonn er mir mir CK (Statte 
gönnen ni6d)tf / iTmodoufumdc habitabonem 
domüs mihi permirtercr. 
(bannet / Der/ fautorjpacronus.benefaÄorjMÄ- 
cenas. (J)6nncrin / Sie / faurrix, pauona. ^0) 
halte ihn fnr incintn mier / fautoris & par r um 
loco enm habeo. Ungmcf ftnf mfhr @dnnrr/ 
nU D3i uleoDcr / ludibni haut expers, mala qvem 
forttma fatigat. 
©unfl/ ^@r5nnung/«ie/ tt.vae ©innen / favor, 
gratia. benevojentia» (hidium. Oiiiiift bei) einem 
ertverbfn/ iniregratiamapud aliqvcm. fönnff 
»fdifren / i gratia «xcidere. 5lhgimft/ tiftigt 
giin|t/ de Hiuuin;t / invidia.livor, odium.mvi- 

dentia. (rfiiic C^iinft »nO Unqunfi i|t nur 
fllf tchnel/ fi ve tav C jc mihi (Ive invidear, perinde 
«ft. ^)errfngun}l/ non ttmtum eß gratia l'rinci- 
pis , n/erum tUam jus precarium , fivr concestIo> 
qvxdam ad uciliratem rci cöncclläi pro annua 
penfionc. 



operamrependere-, gratiam referre, benefieium <5)tinf!lfin/t^fl5/ dimin. minima aura favorir, letit, 
reddere. »ille* roterer »frgdtf n/ remainc- parva gratia. ©f^ ©unfllfin^ fpiden / <sici/«r 
rabor merita tua, paribus offieiis gratum ac me- dejudice affrflibtu tndulgrnte, vulgo partialero c rte, 
morem me probabo. 3*f fln n »* t miebtr ^Jarffnifd) ffon. 

DCridtfB/omnUfpapaxia faciendi mihi pwcci- ©untffn/ wjtjnas SJcaunfjfll / favorr comptefti, 

Uu u) ».«pere 



68s Q5o 686 



cupere alicui. Ita ülbguuften / invideic, infen- 
fum cflc. 

CiÜnilliV •' •;■ fiTcnt, f.worabilis^nropitius, Hexte r . 

9Xan ni atinitig / favetur. gfe an ifr uid)t gnn> 
(Hg / invidetur. vr cd ijü iifti / propitius , dex- 
cer adefto. ©miltigliu) / adv. amicc , amancer, 
favorabilicer , gratiosc, bcncvolc. 51b €0i * 
lUltliiniiti) / in vi Jus , h vi Jus, malcvolus, mali- 
gnus. vir i|i mir abgütlfrtg / invifus Uli tum, 
animo eft male volö erga mc. 
©unfiigfcif / WC/ Ün« Onnjl/ bcnevolenria, 
ftudium, dementia. Qlb Un> * 5^i?ijün|tia 
fett/ i./rm fuo^tni0CjUtlfl/invidcncia,obcxc. 
c*tatio,odium. 

$eguu|rigen / iirw ^o.^ Bcejiiri tfen / favore , gra- 
cia ai iq vcm complcfti. SSeOÜnftiaung / libera 

Soceftas*copia,conceiTus, pcrmimis. Aliudejl 
HßinftiQWtQ I excejßu , deliäum. 
©frgunittijCH / * vBcrgdnncn/ duae fere contraria* 
ftgnificationM habent, modüemm fignifkant invide- 
rc. & livefccre, modo concedere, permittcre, 
copiam rei faciendi Jaffa 93f r^U!l|i / & SBer» 
<lUB|iigung / concesfio , permisfio, libera' pore- 

ftas. 21utf BCMMM einem etwa« ber)me&eii / ex 

invidiä aliqvid alicui adfenbere , imputarc. 
(D?it Q3er(Jlinfr/ cum Tenil, cum bona gratia. 
$tu$93crgilll|t/ precariö : lUmcx invidiadcli- 
▼ore. 

(^Hilfen/ anUqvi vox, idtm qvod^tüf\tW gerne - 
rc ,deplorare. 

©Ott h* Qb\\tt I Ofr/fuber,«/u/35an©off 
fclboU. Aliud rß t>i« (Surfe / cueumif , cueu- 

' incr, & Cucumcrei,$ltrfeil. U'tdeCin<5utf 
{(nfhltft/ acetaria tx cucumrribtu , yvod vid, infra 
m ZUnb. ©orf ief)t / *4 fubereus. 

©Ott/ t»Ct/ pfcr. ©ÖttCi:/ Deus, numen. 

©fr t tn ii , MC / Dea. ©Ott Satter/ €ob» unD 

Jf)eol.(Öeijl/ Dius Pater, Filius & Spuitusian- 
Äus. Aliuduntmulti advocabulum ©ut/ bonus, 
q vi J (Sott vtn;.it .: <3utr<]-via Dem fitfurmnum 
. benum , t# nemo bonut nifi untu Dem. Sedeji a 
t £l)iofb/ mulatt Z\) in <0. CCttf rnnti Ö" (Bott 
'unitm Üfidrm funt apud ivteret German*, &ßli 
dxaleüt dtfferunt. (f in ütfeufcb i|i &e< anbau 
©Ott/ bomo homini Dcu». ©clt ift Der Üßelt 
©Ott / mundus argentum pro numine vrneu- 
tur, ©Oft gebe/ uiinam ! Oll! faxit Diu»! 
' ©Ott gebe / oa§ ti toolgcnitbc/ qv* res refle 
texsae, ©Ott arü^e t>i$ / ülvc , ave. £o luabi 



IltU ©Ott f)ClfC/ üivivam, ita meDcus arret. 

beliebt* ®Ott / Deo volente , approbante , be- 
ne juvantc j Ii C^Ottes Oca^mcn / in nomine 
D > i , bona cum pace , /itc gra na. (3 Ott ftr afc 
M4} / Dii te perdanc &a |et) ©Oft 00t / nc Dti 
fivexinc ©urd) (Ö-Otfrt ^ehtefung / fataliter, 
necefläriö, Providentia Dei. ©eo tyOt t fd)tOf c* 
ren / teftari , obreftari Deum. 15£)tt behüte 
Wef) / bene vale , aliks ©Ott befblen. 2)a< ©O« 
ctborm/ proh dolor ! Sttie ©Ott Will / ut frrt 
divina voluntas. Uni ©Ofte i Milien / per Du 
numen , per Deoi. ©Ott }U (^bren / ad majo» 
remDKtgloriam. ©Ott fei) mein 3eugc/ Dcua 
teftor. 

Abgott / five 2il* ©ort / Dcui fiaut, qvad-Deu«, 
idolum, Hmulacrum* imago. ?»crflii^ tter/ Dii 
montani. Bonner ao 1 1 / Jupiter , Deus alcico- 
nans. friuibcitaötttn / Murcia. geuergott/ 
Vulcanut. Halbgott / femideus. ^albg^U 
ttt I Dii minoruro gentium. J£>ail Rottet / U- 
rcs,pcnates. ©eblirtSiJOtt/ Genius, ©ebutti« 
g^tttn/ Lucina, Juno. ftrild)ti)6f ttn / Ceres. 

^)u^gi5(tinnen/ Charitc«, Gratic. J^ellengott/ 
Dih Plato. ÄunftOOtt/Apollo, Phabus. Äunfl» 
gdttin/ Minerva, Pallas. frebesiOOtt/ Amor, 
Cupido. gliegenaott/ Beelzebub. Xricq^ott/ 
Mars, Grad iv us. Xricq&l6ttin7 Bcllona. ?^eer» 
gdttet/ Dii aeqvorci. ?)i infdvAOt t, Tbcanthro- 
pus, Jrfiu Cbrijlm Dei & Mariafilitu. ObltQOtt/ 
atheus, atheifta. Sed UlliJOtt dicitur , qvi tun efl 
Dem, ut Mammon* Dii$ Gentilei, (S(6^ntH|0tt/ 
Priapui, ceteriq l Dn De*q.fceltft* , ut: drva Per> 
lunda, Stercortw, &c. cbuljg6tter / tutelares 
dii. 2Wa§ergott/Neptunus. SBeingott/ Dio- 
nydui , Bacchus , Libcr. SBinbegOtt / iColue, 
3»lubevgott/ Draco volans 05c. 
©OttleiR/ Oä»/ dtmin. in Aiifmi^ 'Tburutgii ©^W 
tijni / Dcunculus. 5lb<icttliin / Hgillum , ima- 
guneula, icuneula. 5ri©öttlein;Ö?©ottcbcny 
ttiam dtcuntur infames baptifmo initiati , ürm 
©Ötte/ & ©i^e vocatur arbiter initiationisdc fu- 
feeptrix* promatcr, luftrica patent. .S\-;::i:nr 

diim pate feu »atc/ <(. Cort Cottlc &&taU. 
Wotreii' pro 9^ cotnpvfui utimur Sfrrg&ten/ & Set« 
gittern/ «tcrniiatedonare, in numerum Dco- 
rum referrc. Hinc 2Jf rgiJtter Hlig / apot hcolis, 
aiifis R^itoniftinttcj. 
©ottoeit/ Dil/ Dcitas, Divinitas, mens ccelcßii, 
aeterna, Divina, numen Divinum. Dicitur et- 
bl^tllcbfeU; ^ya^Ucaturädqvamcunq^ rem 

excet' 



687 



G5r 



688 



txcrüenhßimmu , ficut Poet* boc nc rr.rr: tribuere fo- 
lent pukbtrrunh bonü & denk Principtan *c vir. 
fir.um. 

&6tt\iä) I ÖT nonnunoyam ©ftfifdj/ ad). &*dv. Di- 
vinus, Divus, tanctui, Religiöse, pic, fanfte. 
V£u» C>*Jrrh<f? irohen riirci» / Lnftcwac, Dcum 
«nimö (pcOarc. ©^fliehe flntrcort / oSer Sllltf» 
fpnief) / oraculum, refponfa Di vina ftu pytnu ido- 
forum, fatorum przdiftiones. ©6( t Ii et) Dfrcfyf / 
jus divinum. ©Ot(lid) tcbcti / ftudia divina. 
©6ttlt(h 2i3ort / verbum divinum. (juHllicbc 
äikolbcit/ Theologia. iJIbqpt ti|'d) idololarriae 
dcditiu. Hinc 5!ba6{(crc»/ idololarria, idolo- 
anania . cultuc idolorum. (£in 3ibijätri|d)cr/ 
Dcadricolai idololacra. 

©5^e / X>ttfplur. ©£fcetl / ürm f W »bejOtt/ 
idolum.u'mulacrum, Dcaftcr. OdiliMjC . fi-i- 
tua ex ligno , lapide vel atre fada , qvalk rfi Pe- 
tri, Johtnnk, £jc in montt oliv. i> um doimiaitk, 

äliis cm Oelber cjer/ wwt ttiäm dt ntgligtntt$$ 
fomuolenio dteitu» . £ßalt>fltfßc / Sylvanus, Pan, 
Saryrus , Faunui. Ab hoc ©dfce nonnulii trahunt 
(Ergeten lyvart rtiom feribunt Grgltye n / qvafi fit 
oblcclari fc Dcaftrii, idolorum culru gaudere. 
Std <£rge$en voeah. grntrate tß , & qvodris ob- 
leclamentum , faciatim äutnn palan , not*: , vr- 
näq^ob^cn/ubivuie. 

©v^CTCl) / &lf / A ©Omentum / fcOS / idtm Q-wATtot 
gi?rtcrrf / idololama, paganifmut »gentilitas, 
adorario imaginum. 

©tab/ graben / 3* grabe/ bu ara&f (l / er 

aräbet/ mir graben tc. itf) grub/ ich, grübe / gegra* 

bell / foderc, fodicarc. paftinare, it. fealpere, 
v.- .Mrc. (Sri araben / foderc mctalia. «inen 
$augrunt> graben / fundaeion« fodere. ©ar< 
ten graben / horram paftinare Cinem eine 
©rube graben; foveam alicui foderc. 3 n @tem 

graben / in monumenco incidere , infenbere, 
aliqvid. 

(Braber/ T<et / fofTbr, paftinator, tf. fculpror, catla- 
tor,fidor. ^runnengraber/put<atius. Jfup* 
fergraber/ fealpror, anagiyptes. (Bebani'irä' 
ber/ cunicularts, cuniculani. $ol)(cngrnbcr/ 
▼efpüio: i/Ä (JrigrÄber/ eilbergrdbor / €ifen< 

graber / foflor merallorum , argenci , ferri. 
2BurjeIgr<Jber/ rizotomut. 
©raben / t>oa/ nom. vtrb. ffOH Grabung/ fosfio, 
pafti nano , cselarura , fcuiptura. Cr tn graben 
ttiüm dkitur Igfla, alvcui, aq^agium, fcptunj, 



fepimentum, canali», aqvai mcatua. (ginen 
föraben aufn>erfen t töüam pcxcucerc ©rabe n 
in harten matten/ Ucunarc. (g(nen weiten 

Kraben IDOriim füren / alicui rci lacam foflam 

ctrcjimdarc ©ic gelber mir aufgeroorfeiun 
Kraben »ermaefren/fegeew aggerejunfta ior»i 
fepire. ?an^raben/4/«j|Unt>uj<l)t / iUnö^ 
matt/ &LanZ>Qtm/ inclufio * claufula fi- 
nium , limitum ac terminorum. turnen- fivt 
taimaraben/ locui ex qvo In tum eximitur, W- 
gofigulüiA, dkttur etiam £cim« c> Condrub^ 
Laufgraben/ acce/Tus obfidionalci, fortä caftren- 
fis. Jan^raben 6fnca / cam-enfe vallum aoeri- 
re. iaufgrabenum ben OöaU machen / vaihrf 

fofsu agoerem munire. etablgraben/ fofla- 
cum . fofla urbit , it. doaca , collicia» de reeepra- 
cula purgamencomm urbii. $icfer ©raten/ 
fofla alta, profunda. J)j c ftdntor am fö ra bcn/ 
foflae fumma labra. 2luf k )eroorfen<r ©raben/ 
ag"cr cum fofla conjunöus. ed)ic§graben7 
fofla fagitranorum. 2ßajci-giaben / folTa 
aavaria. 

(3rab/ t><J6 / pl. ©ra" ber / fepulcrum, loculus, tum- 
ba , tumulus , farcophagus, conditorium. gft» 
ren« fivt ed)einarab/ cenotaphium, monumen- 
rum, caftrum dolori». $faini>ftve 2ßunber» 
grab/ Maufoleum. £>ai ^eilige ©rab / fepul- 
crum dommicum. $Kdrnie!neö ©rafc/ monu- 
mentum marmoreum. ^)unbe^ fivt (Efclggrab/ 
fepulcnra canina, afinina. fcjfrgrab/ paribu- 
lum,furca.furpendium. ^nsCgrab legen/con- 
der« in fepulcro. £>ai ©rab iuefd)arren / eo- ' 

openre tumbam. ^icb ein ©rab mUftll/ lo- 
cum fepulao defignare. ©ie ©r<iber »eruneb» 
ren/fepulcra »iolare. uberr i\nd)t( ©rrtber/fepul- 
cra dealbata, incruftata. (gr bar einen guf fe&on 
im ©rabe / altcrura pedem in cymba Charonti« 

habet. €r pefjef / niv wäre er »on bem ©rabc 

aufgefianDeil/ Hmiiii Tidetur captivo ex Pylo. 
©räblcin / to<t9/ dimin. fuleue, ferob» , lacuna, foi« 
fula, ferobiculus, porca , elix. SBafergrdb* 
Wn / incile , rtiam tCd^xfutd) I Hra. SQ a 6 cr , 
gräbfein in>ifd)en 3iecfern / colliciae fivt colü. 
qvhe. 

©rabbaff / ÖT nonnurnp>nm ©räbtd)(/ «dj.&*Jv. 
foffilis, foffitius, fepulcralis, fodicarui, pafti- 
natui, excavatus in modum fofl* vel fepulcri. ■ 

@rabclen/fcr ©tappen/ prepr. rapere, pre- 

hendcre.avidc arrrahere, &mttapb. contrecla- 
ic, manu cenrar«, 

©raff/ 



689 



Q5x 



690 



QfOft / Öte / JMf« ©rarfct / ibflj-, foflanim> in 
rumn'.uB 5r canaliculut. f/ine ©rafrbaft / & 
©raftN) / a -r canaliculatus« 

©l'Ube / ^©CUft / Sie/ fcrobi , caverna . fodi- 
na , antrum , fpecui , fpelunca. StJ ©ruft m ß*- 
ftf hyoogJBum /Äriter. SSobfltlcfe / fenv t\(\C 
mMi l barathrum , abyflus , vorago. ©rubelt 
iWifthC« beneu e*uHc«l / intCTfcapihnm. 

Sötifrrgrubcn unbcv Der <£vbe«/ fpe«* .canjics. 

©rubelt JUItt 0M / fundamenrum «dihcii. V£ri» 
üVUbett / fodina metallica , ut : MuH- irgenil Wt* 
fodina. ^if^flrttbfll/pircina. gunbgrube / Ca- 
put fodin*. TOUrilte/fimctum. ©anbqrtlbe/ 
fabuletum »arenarium. ©djmallOVmK / Ujmcn 
provioci». (rchrwfclanibe/ falphuraxu. ©fem» 
arube / btomia. $Bef$fteingrubc / cotana. 
©Awiltbarilbc/ collumrium , recepraculum. 
fordium. SBolf» O&er Sudtfgrube/ fodiaa , 10- 
vea pro fcrii capiendis. (5alwniben/(alm*. 
edjüttwube tfeßergrube/ locus cada- 

▼erum peeuinorum. Gatt.chvrognr. 5?ontgru< 
bell / firus , fpecui fubterranei , reeepracula Int- 

g.bus. ©rube bev »üben Steve / caf erna , cu- 
bilia feramm. ©nein eilte ©r ubc gvaben / mii- 

dias altcui (truerc,parare,moIiri. 
©rubiein / tfl9/dintin. fulcului ,fofTu!a,cunicuIus. 
^atfengrublem / wenn mannet/ gclafmui. 
©ieörfiblcinfreben juweit wneinanbcv/ man- 

tum diftant , fcrobiculi. Jßcriqrtlblf hl / os xw 
phoidcf ,ventricutu$cordi« .prsecordia. #intl 

jivfiMcm / nympha, SBavfgrubkfo lrobev bev 

<ftafe/lacuna. 
©tÜÜlClW ÖT2lU^uflbclen/ propr. fodkate.fo- 

det e , pungerc. 5Rit bem ÜRcöev in bi* Gäben 

flrübleil/ fodere fcrobiculps cultro, metofb. ri- 
mari , perreftigarc, fcrutari.cutiosiroWctvar«, 
nimia fubtilitatc atqvc cediosä inqvifitienc 
aliia molcfrum exiftcre. Dicitur tlutm 2ßi|d)* 

grüblen. (Einer (SaeJ&e fleißig naAgriiblen/ rem 
alkivamdiligcncisfimerimari. (grgvitbien ««- 
*rm rfl inveftigare ferurando, inqvircndo inve- 
»ire.afleqvi, confeqvi. 
©rubcllltia /ftlC/ propr. fodicatio , dändr fcrutatio. 

3Ju54riibeliim / & €rgvubelung / SRflC&gvttbe' 
lung / krutinium, cuuoU oMcnratio , petveth- 
gatto. , ( 

©rubrfer / «Hitfgritbelev / Grgru&etev / iRa^tjntbc« 
1er / D«v/ ferutatot > <uiiofu$i invcaeoi, inve- 
Üigator. 



6rubelld>r/&©tatfi<|/ *.4j*&ad?m. prep» . lacuno- 

fu*,nmouii^me/^6.curio(us v ^: cunosi. 
vlbürabftw fodendo avcrccrc. 1/. cxaltcrius feui- 
pea imagtuc aliam Hmileui <<clarc. (finCC 

CtabtbiW »ißa§ev ob.uaben / alvcoi aqvxa ci. 

v uatc novis fosHs avcrccrc , aq »ae venat incide- 
rc. »UbiUMbuUvj / Die/ averfio aqvaxum a loc6 

qvodam. 

^Utärabcu/cffodcre, refodere, aperire fodicndo. 
Olli ^JVAbeil / aelaado ornarc, fingere. *iu$$0 
gvobene ©ae^e« /auaglypha, anaglypta. 
begraben / fcpchrc, inl-umarc, tumulare, tumulo 
mandarc , terra conderc. S5eqv^bnu§ / 048/ 
conditorium, liypogeum ( fepuitura: ttemex- 
cqviar , folcnnta tunerurn. ?um ^egribflül 
9Ct)C»/ in funus prodirc. ^rbbegl^bliüß / fc- 
pulcrum hcrcdi ta r iu»n. 35Ci)ra6un<l/ 0(C / hu- 
niat 10, y Uem fvoA Bcgtäbnfi^. 5ri £f? /ort« 
Jcpulturx tium &Cgrabnftß ^«cü«r , cametc- 
num, polyandrium , fcpulcrcrum« Utibccjra» 
bt'ti- infcpultus, inhumatus. 
©urc^iirabeit/ pcHbdcrc, transfodere. Sur(&' 

iU\U>iut.icini'''$tTiH'^ montis pcrfotflo. 
V^ilMiMbcn,' infodere, infculperc, xre incidere. (£$ 

tjl in mein ©emftt eingegraben / hoc menti mex 
infcitiptuni , 1 nciüim cd. (Eingvabung / öu/ 
caelatura,caelamen, inferiptip Taxi, 
^raraben/ fodicando penetrarc, lucrari foffionct 

§cvnH*gvabcrt 1 effoderc. jpiucinjraben/ ta- 

' fculpere. fc^rflben Alaxare fodiendo. 
{wt ^ßebengrnben / una fodere. Sieben Dem 
$ßege f>er» fvt bingvaben / fecundum viam pu : 
blicam fodere. 
SSeraraben/ defo^ere, funertre» terra condere. 
(£»nen(£(&flß rerflWbctt/ thefaurum in rerrarn 

defodere. ©enir^ber / Oer/ humator. 35er« 
gritbmtg/OW/ humatio. 
SJoravaben/ prxfodcrc. Umgraben / circumag- 
gerarc, circumeingere, dreumfodere. Umgvd« 

oev/ Oer / cixcumfoflbr. Qaä Umgraben / eix« 

cumfofTura. 

Unbergraben/fubruerc, fuffodere terram, agere 
cuniculos. Ginc eaefte mit ftibernen Spaten 
unber graben / mtUpb. fubruerc aliqvcm muneri- 

bus. iDcn t5??i(l tinbergraben / folum i» con. 

vertere , ut fiaus terra obruarur. Z\)t aiircn Uli. 
bevgraben/ a/ia* tniruren / cuniculo« agere. 
©egenimixrgrabca / «uaiculoi hoß«um ex- 

eipae. _ 

3". 



691 ©r ©r 692 



3cr^rab(n/ lubigere färculis, färcu 16 Andere, de- 
ftruere fodieodo. 2üt$tab<n/ operire foveas 
Simplere. 

©rOttC/ Ott/ crypta, caverna , anrrum , fpectii, 
Jatibuium , tuftrum. (fr lücnet luriun trot- 
ten / gaudet habiurc in aniris eftoflis. (£inc 
tfltnftqrotfc / crypta arte claborata , «Sc »uns 
conchy litt ornaca. 

€Jtaö/ f*"- ©röbC/ gradui, propnr 
eß grrjfut , dtl Ädjritt/ nobii fumitur pr» hrtfr- 
i/<xi/o ; unde agnofcütir, nvjt perfena ßipiti fit pro* 
pior , diciturqi Gradui , de ovo rtUtm wcabulo , hoc 
(Stab defumtum voiunt. Sed unde eß gradi, gra- 
dior ? k gern , uifjvin cum Varrone ; fed hoc etyeton 
r.tmü durum &rrmotume(Je vidrtur. Cenfeo itafy 
gradi & graffart 'jf f * «ö/J™ ©r&en/jW eo mapi 
veriftmileejf; qvoniam aggreflüs * cgrelTui olim 
dictum foic, adgretrus 9c egrerrus. &t fint) 
qleidjen ©raW / eiuidem gradui funt. «3d)tt»C 
Orr unD $riit>er ftitt) im erften ©rab nad) Dem 
icenferlidjeu / tint> fm nnöcrn ©rnb nad) &ein 
©ri|tltd)C1i JKed)t / "rYatres & forores funt in pri- 
mö gradu in cognacionis Jure Civili , infecun- 
•do Jure Canonice. 

<J}lY«t> 1 Oer /ettam dignitarem, ordinem »progres- 

ium fcnfcat. €r ilt an f -Den bödmen £brenqrab 

Ui '.ri t / in luprcroodignuatis gradu conftitu- 
t u s eft. Hi»c vtniunt nwabula hybrid* : j&Cü,X Cl ■ 
tiren / exaugurarc. ßcqrflfcirct / dignicace cum 
ignominia fpoliatus. £cqrabirunq/ Ol«/ ci- 
auguratio , fc» vul%b degradatxo. 

©raten / ©rattein / & ©rätfeben / fL Q5ra* 

tcUtl # ©reitlCtl / propr. gradus afcendere, 
# metonftn. diftenderc pedes »divaricare. ©ei 
teil etiam notat: avidealiqriddefiderare . <upe- 
«e, arderc , glifcer«, it.nonnuUh complaccre, 
•cordicffe. 

©riruiig / ©ra f telnnq 1 * ©yatfcbunq / ©tc / dir*. 

ricatio,dc(idcrium. ©rätiflftif *«lrmr/? avidi- 

tat 1 voracitas. 
©nüiq / * ®rÄtiglid> / & ©rdtfdjrtbt / 4«»»*"> 

apperens, cupida* , & adv. tvide, voracirer. 

©rÄfifd) r/i muliebrii , de mulicbrirer. 
©ratet / ©riteler/ e> ©ratfebav oer/maidr fix- 

mina di vancan» fr/ dißcndcnspedcs 1 tt. vorax, 

avtdui. 

C^rfl^t / / r/? is cUmofä , in turribui nidulam, 
krap*hl«tr fic ditt* , yrtm muketum &ff mgi! 
lam inttrprtUtniur, 



©tCte / We/ Thurinp* , ©rtC te / nomen proprwm 
muktrii Tttufitflimum , u/ | Voiunt rjft cvr- 

ruftum ex /Margaretha ,ftd faliuntur. ® TCf e r»tw 
/i£rt4f .* defideratam , a i3tbtiti / dueupere , cor dt 
rßi , iL amabilem > aeeepram , graram , a vidam, 
&un6 verboiaaftxm. Hbu Jpani toidflu 0>i'Cti tt 
baben/ (breu tvtüitu J^xinfcn baben / U eß, vot 
amantes, macrimonionc conjungi exoptatitt 
imbiBta tjvavumulur dtedur, qvafi amica gra- 
tiofa, 

©rate / tU/ für. ©täten / fpina, ofl'a pifcium, 
ä gräten / divaricare. Sunt tnim ftitut pifeutm 
tramverfmpoßt* ,dtßmduntq. pifeet. TiiiüAl^t 
jivr Dinc^rat / Oer / efl ab hoc &xätt I duitur^ 
fpina dorll. 

©rdffn/& (fnt^ten/exoffafe. JDie§ifd)eent» 

grättlt / frve Slu^rdtcn / pifecs exdorfuare. Uwe 

grdt(io)te S'f^ puceifpinofi. ©ritbi^eiiiic*- 

tur radiui nauticus ixl qvadrana . qvö poli alti« 
eudo inq viri tur , a fimUttudinf ßin*. 

©CClf / OCr/pi. ©tClfCn/ wfm origint Ttuto- 
nicam eßi ttßantur feriptä vttußtflima , md, iL. 
Aiemanx. vocantur ©raöio / hvnc adhuc kodtt a 
mu//kfetni» feribitur, non ©taf/ (BtAVt di. 
üum tflr voiunt qvafi ©r flu / qvod ßrnorei tant 'um 
&vrttrani mitittt ad mttnm juditandiaüegrrentur» 
©rafe * ©l'Äfe auttmab mni antiqvitatt Judicem 
ßgmfuAvit: Hmc tgo fufticor , ©rafe^in i©ra» 
bell / cxlarc, Tculpere , tb ijvodlitrratumgnaritri- 
bunahbutpraficiebantur : literarum aulem charaße- 
in olm lianif infiutpti funt. Hodi'e ©raf dignitatif 
nomen tß,& Comitetnftve Regulum notat, ru-, 
jru uxor Öfe ©riflll / -vulgh Corriitifla txxaturV 
©efur|leter ©raf / comes in numerum Princi- 
pumreceptui. 

^Iiri}i}raf/ com« caftrertfis, prwfecliw arci«, vuhi 
Bur99raviuf. ©inqoraf/ f«dex pedaneu«. ©ft' 

(jra?/ ßvt J eid^rnfe/ aggemm cuftos. ©oarof/ 

Judex agranu$. prsefes pagi. J^iinsflraf / fic dir 
citur Index Ratisbon*, epai de littbtu ad mercaturam 
pertinenhbut cognoßit. ^flntH^tilf/ com« pro- 
vmcialii, Lxndgraviut. gfbn^r^f f comes vafirf- 
lus. ?)?iU'fiir(lf/ prapr. pr*fe» limirancus, hodi'e 
Martmo. J^Pljvirdf / comes fyUcftris , i. t. Ju- 
dex • aii ß)liMrum cura commffi erat, l(|t 
grflf/ comes palatinus, olim Judex palatti Ca faris. 

§Ieid)*araf / comes Impeni. 5>Ccid>öbi>f*3rafcn 
autem funt comitu palatmi buüati. ^tiacflr.if/ 
five 0tMMIWf/ j»»dcx ctimtnalis> dicUur ttiam 

$ t 3«ut« 



(593 



05t 



694 



3entgraf/ judex cencen*. (Saligraf/ pr.-efcc"tu$ 

falinarum. VrPlcUi'iif qviintibkmcs jurisdi- 
(flior.cmcxciv.ee ÜlliülMf- vicc-comcs. £ßalt>> 

graf/ id. qvod t^obgraf *c 

©raffdjäft / Die / propr. jurisdictio , pr*fcc"hira, 
oiim .vnbAÜu , 6o.4r Comiratus, w. dignitas /ru 
officium Comitis. iSliiö^rttffdt>ilft / LanJ^ia- 
viatus. 3)?arfgraf|(J)ilft/marchionacus. $fnfj 

9 raffefcaft/ pal an natu«. JHrid)5i}rflf"fd)nft / co- 

micacus impcrialis. %(ntyVaj)ä)a\V jurisdiclio 
crimioahs. 

(^rClf(t) / Qas/plMtatß, doronicum Rom an um. 

alias <£Femsivtsr?e!. 
©l '»^fi«ct> ad), comicivui , Ö more comitum. (£iu 

(3r^pid?cis ftreulein/ Comitis filia. £ure $vd)> 

gräfliche ©tta&C/ celfisfimc, illuftrisfimc Comcs. 

C*>rafli<t>t ©fiter/ bona Comite digna. ©ro^i< 

ti)tü £cf)lotr/ fedes Comitis. 

©ragg / graggen / gegraqget / 

<^r3cfen/ #&räcjQclen/ /««t™*«**/«»* 

faii* t laca rc , (putzt , exfercare , exfpucrc , de« 

fputre. /^ ' feragaer/^^r^dcivDfr. fpu- 
tat or, exfercator. ©raggt lliugy c5 ©raggeleu/ 
cxfpuitio. 

Q5Can/ Pk/fL ©raiten/ granumfrumen- 
ti , vrl piperis mewas , minimum in ponderibut. 
Sußicor ©ran eßi a £om / und* etism Laiinorum 
granum , wo» agtrrndo, ut ludunt, %VOW ©tan/ 
aereolum, media filiqvae, chalcut. iDtCt ©rail/ 
film va , ceratium. £a\)i ©ran / femiobolus. 

©rail autem fcrupulus tß. ' 
©Viinclt / Der / tß malum punicum , r/W. c Gl a- 
naium,ßc diHum , tpndrubattibut granis ßve acinU 
feattat. Sed ©rattat rtiam ganma rß , diüa car- 
bunculus, Carchcdonius, granatus, rubinus ni- 
gricans. Praterea ©ranat rß rrgnum in Hifta- 
nU, Granata dSa. 

Granate / Die/ piur. ©raneuen / 

run/w; py roboli , fphacrac Funicae, Punica mis- 
filia, alias diUu Hmc ©ranatirer/ Der/ pyreuta, 
ifi i talibut fyhärii punicti armattu , rar/, projicete 

prrüio tß. ©ranaten in einen ©raben werfen/ 

fphaeras pnnicas vibrarc in foflam. 

©rän&/ # ©renj/ °//«©rJnuv Die/p/u,. 

©VCUJCH / fines , termini , limites , orac , Ii 
mtna terrae, confinia. Vidrtur rjfr afft&nb/ tnar- 
|ü i ripa , qvaft ©eronbe. 2lm : tircn je / limiccs 



pt*tc:iuras. gelb /;ir glurgrrnje / agrorum 

Ar diftn fruum termini. ftoritgrenje / rtnes fjl- 
varum. ©cricbtSgriWje/ jurisdtclionis. Jfyaui. 

Jjl)i?fqrcn$c/ fincs, q vi fingulas domos ac villas 
ab alns vicinisfcparant. ^.igbgrcuje/ venario- 
num termini. Iriiini^renje / fincs regionis. 
Vi i t c ©Velten/ termini antiqvi. £in tgulbafv 
Der auf btt ©retlJC liegt/ milcs limicancus. 3icl 
Ulli) ©VCllJcn feßrn/ cerminis dc(ignare, regioncs 
determinare. t>it ütcicbsgrcnjcn erweitern/ 
fincs imperii prorogare. 
©renken / cermtnarc , definire , circumCcribcre. 
Sed Olnarciljcn rß ; attingerc , finitimum, conti - 

nem cfl'e. ©ie miteinander grenjen/ contem». 

ni, finirimi. Di: ^ebcnareitienDe/ amtermini, 
UingreUiCU / fincs conititucre , 'ermioarc. 

Scaumbura grauet an Sulingen / Naumbur. 

gum connnc eft Thuringiae. SlinjrenjcuDe 

Sead^barn/ proximi , vkuu. 

©renjei'/ Der/ confinis, concerminus, finitimus, 

ricinus. 

©reniiing/ 55" minoren jung/ Die/ confinium Jimiu- 

1 10, limcs, 6y tdem qvod <Bt(im. 

©rc Ji j ich t / »Vi;, fffddv. finitimus» concerminus, ri- 
cinus. 

©ras / VMtpi. Die©r6j<r/ gramen, her- 

ba. Noneß necejp , bujw vocis origintm rx Hrbrai- 
co Kazur , demeflio , aj crjftre , cum a ©i nnen / 1«- 
trrrr ,op(imededacipoßit. J)cnngra# / *Hmj iöfg# 
drQocrfengraif/polygonum , centinodia, gra- 
men inexpugnabüc. gelögr.'f herba agreftis. 

srjjeer< /j-vp^e^ilfgra#/ alga. SHletgratf/carex. 
Surf ifd) ©ratf/ gramen Turcicum. ^flrr ©ra</ 
gramen aridum. ©chatten ©r»is / fernam für- 
eifum. ^tvirb hr bef iMnntcn. nie ^ent J^unbe 
Dad ©ra^/ haec tibi fuccedent , ut sramina pafta 

catello. (frbflrt Da<©ragionct)fen/ fcic.qrid 

Jupiter Junoni in aurem dtxcrir. ©r&Hein/ 
to(&/dimin. graminulum. ©rü$ aHcubilocorum 
etiamidtm rß qvod cuAodra civilis, indrpbrafeti 
Wit &em ©ra< (hafen / punire carcere 3rtf 

©rangehen / mcarcerari. i)eö©rafliegertfa< 

K'biget trcrbeil/ e cuftodia dimitti. 

©rafe* / gramen colligerc. 5" einetf an^er^ ©ar« 

ten nraK'U / falcem in alicnam mefTem mittcre. 
Sr Im t ftd) nicf)t fm 53arte grafen / non patimr 
ic illudi. <£s greifet fid) (tbel / im fein ©ra? tfl/ 
pcilimcfcrnum colligitur , ubi non exithint gra- 

mina. & hat auf eine«? aubern liefen gegra« 

UV 



6 9 5 



©r 



696 



fet / ( und um alienum aravic , L t . ahenam uxorem 

fubagitavit, 

©rafcr / 0«r / fcrnifcca , fccnifcx. ©rafcrtnv 

mulier falce refccans gramtna. 
©rafereu / & ©rä ferro / * ©rafung / Sit I grami- 

nerum, pafcua hcrbofa, pratavindantia. 
®l " il n -1 lt. gramineiss. ©rrtftd)t MA gramino- 

fui , hcibhim, bctbofus ©raiichter Urteil 10- 
lum herbidum. 
9lbq IM ff 11 / 21 11 f ■ & Slttfqraff n ' gramen metcre , de- 
metere. Der ©arten iji qanj aufyegrafcf / ail 
grammii reftat co in horro. 2Öir haben Rlin 
balö aufgcqrnfet/ jam t'crme depafta Amt prata 
noftra. *Äbgrafung/fci«/dcpaftio. 



^C(]Vafcn/ dteitutproptit , cäm virgulta in fubdiaJi- 
btu enafcuniur ,j£piw tarnen ponitur pro: ditefeere, 

opcsacqvirer«. ©ii |>aft Wd> m ciurtti 3«()re 

in cht Wenig beqrafcc / opes cua« intra arm um 
non medioerircrauxifti. Dicitur etiämdEtQXa> 
fco/Ainr : iißegrafung/ w/grgrafuug/ &u/ ac- 
qtjfino, qvaeftus, lucrum. 3" feiner $wa 
fang ^d>r>rcl (id) Flug »ufern/ ad (uum qvcmqvc 
Bommern qvaeftum seqve cd die callidum. 

©urebgrafen / £in tmö J&erqrnfe n / eraminade- 
pafeerc. 9e acbqvafcii / colligere gramen poft 
aiium, &metaph. lucrd inhiare. Ubergrflfen/ 
farrirc, falce aliqvanculum fecare. 93orqrafen/ 
praavenirc metendo. 3crqiM|'cil' depafeere..^ 

SJCafe / & Dvafen / &CT/ per ophtref. Itt. 0 venU 
i©ra^ / nihil entm aliud rß, qvam gramen den- 
(un * concretum , cefpes. £in gninrr Jtafe/ 
cefpes viridis, gramineus, cujui verb. eß JftafeU/ 
lSffrta.venhut &erafeil/ congerminafeere, hcr- 
bofo gramine veftiri, indt 2>erafung/ Dt«/ aecre- 
roentum & aecretio cefpicum , contextio hcr- 
barum vd 51 amini«. ££a|7d)t / adj. cefpidrius, 
herbidus, gramincui. cefpite veftitus. ?£afen 
au<ftcd)f n/ cetpiiem effodere. 

©rau/ gtaucr/ araucflcc/ #©rci$/ 

<;■*■»"' ©rau$ / 4 //r n. proor. color cinercut. 
2lpfc!qrau/ fcuculams. Wcufeqr au / murinut. 
öpretigltdjtgrau/ mufrcllmus. <*eJbwanqrau/ 

pullus. Sed(&XCLÜ in fheciedicitur <2au%. ©raUC 
Jhare / caai , canirudo. ©ran ff nn / canere. 
©rau werben / canefeere. ©ie ©<$<frev werben 
Wolter aran unb fftymmlicljt / Heu cancfcunc 
tefta. - ©railfr Sarf / barba cana. &tl toeniq 
prall/ rancidu! us, muddut. S3or ber 3 eit qr an/ 
prjqcanus. (£in graubef leibettt / lencophacarui. 



©raue 5liiqfnv g[auci oculi. (Srfgratl/ incanu«, 
ferrugineus. SBfi^. ©0«t Jidjtqrau / leuco.- 
phaeus. SMflUqrau/ gtaueus, cxflus. ©f(b(< 

grau / ravus, ravidus. £a§ Dir fein grflu J£>ar 

tarnill löac&frri / ne nimium follidrus fis de re 

ifta. ©er (cfcl graur f fn ^fiuttaUibt 1 caniciet 
* afinum decorac. mü<S)t< Hur grau Ö0t> 
Uber tverben / coniieior egritudine ob rem 
ifram. 

©ratUU/ 55" ©reifrn/cancre, candc fl -e re.fit um co n- 
trahere, fracerc. Q5or 21(trr grauen / prao fene- 

ftutc canefeere. ©er 2Uolf mag wol greifen/ 
er bleibet aber ein SBolf / 1 upus pilum mutar« 
non mentem. ©a^ 2Uttr greifet unD reifet/ 

ateate rcddimus prudentiores. ©reifet) ttiam 
nonnunqvam diettur: obduccrc , cor rugarc, con- 
crahere frontem. Compofita Juni bäte : %\£i 
grauen /poncrccanicicm. 35egraiien/ incane- 
feere. ^nuMiien / ^ 3crqr auen / idtm qvod 
(Btaitcn. ©rauelen *utem eß muecre , muce- 

Tccrc, fitum duecre. 

©raubrit/ ©rauigfeit/ -v ©raue/ Mt/ u. ©reülgi 
Feit/ camtici, cannudo, mueor. ©c&iinmlenDc 
©raue/fituicanut. 
©rauedE)f/ ^©raulictt/ ©rrtjk&f/ «i/r9. canus, 

rancidulus, emucidus. gfrdUlldjtcr Sßein / 
num mucidum. 

@rcid / Der/ Tcncx, canus, deertpicus, capularii, 
fihccrnium, caput ni vcum.cancfccns. ©ietfl« 
te ©reifen foll man ehren / longatvos fenum ca- 
not rc vercamu r. ©er ©reife vc rFehr t oft nid>t 
feine QBetfe/ ponere di£alc cft. qva: placucre 
diu. Slltec ©ret^Z depontanus v acbuon(icu> 
fenex. 

©rau/ grauen/ gegrauet/ ü?@rau> 

fdl /a«f raufet / a^erfari, execrari, abomi- 
nari , detefrari , faftidire , naufeare , it. i nhorr c - 
re i rimore affia , rrepidare , contremiteere. ^'5 
grauet mir »or tiefer ©adje/ naufeo ad hanc 
rem , in faftidio mihi hiee ret eft. £4 graufet 
mir fiber ben ganjen Üeib / toti mente atqte 
omntbu« artubus concremifco. (£e qi aue t mit 
iiid)f - procul Tum atimore, meru vaco. 
©raueil/t)»»/ nom.verb. fc^D«r©mui/ detefra- 
rio » faftidium, naufea , it. horror , pavor. 

Foramet ihm ein ©rauen fm ©raufen an /ab» 
horret , perhorrefeie <£r bat einen ©rauen 
corm^yteibernebmen/ dctcflatur nuptias, n»u- 
feae amorcs. er bat einen ©rauen »ov ber ©>ve/ 
Sr ij fafti- 



697 



698 



fafhdit honoicm. £k Jungfer ba t eineu ©rau» 
en »or ibm/ puclla faitidic amari ab illo. 
(Sraiicr / ? <t / nau/cator. ©r c nie 1 11 /&<?•/ ^mm. 
naufcola. 

©rauclen/ cohorrefccre , pcrhorrefcerc, inhorrc- 
fcere , horrorc concuti . aliqvanculurniafti- 
di»e. 

tgrauiebf/ ©rourlid>t/ & ©raufi!id)t/«^;.55'^T. 
Naufcofus , faftidioius, abominaudus, horri- 
dus , cxecrabilii , it. timidus , pavidui. £ j ift 

aar graulest / in einem grcfcen .»> aufe allein |u 

febhfen/ 1'ormiJabilc eft, folum in xdibusani- 
plioribus pernpftarc. Qranelicfyte 9S3*Crfe/ 
Terba minacia. €in graufe!id!)t 2toflc|id)t / tul- 
tui lorvui. ©raueficfote (Epen/ fercula nau- 
fcofa. 

^railfam / «4- &adv. it. ©raufamli<&/ inunanii, 
arrox .cruriclis, duiui,horridus, faerui, trux, 
atrocitcr, crudclttcr , f.cviccr , truculenter. 

©raufame* ?anb / cerne cruddes. ©raufamer 
Cflfenfdr) / auftcroi homo. ©raufame i afcf/ fa- 
cmui attox. ©raufomc 33d!Fet / ferociflim* 
gentes. ©ranfamlieb einen bebrobrn 1 atroci- 

ter minitari alieui. ©railfattur ©turmiPinb/ 
fxva tempeftas. ©raufameä £ier / bcllua. 
©raufam Ungliicf / Ogvgia mala , pr<ry. 
©ranfamFcit/tUie/ elbdclitat, ienmanitas, fcvi- 
cia . atrociras , feritas. (Einen mit ©raufamF eit 
flnlajjen / emirtere aculcos crudelitatis fuic in 
aliqrcm», viru« accrbicaci« fu* etomere/h* cf- 

fuhdere. <£r »irt mir qrpüef ©raufamF eif ge> 

klaget/ carnificinam fubk, crudelitatem ejus 
«peritur. £>cr ©raufamFe if wieberfteben / fc- 
roc nat cm reprimere. (Einen ponber ©ronfam« 

Tfit abnittbnen / revocarc aliqvcm a crudcli- 
tace. 

(JfrClld/ fcft/abominatio Jiorror , naufea. 
ItCIl ©rciiel lüiHMIl haben /abominari, dcrefhri 

aliqvtd. Milien ©reucl »er bem £&eu baben/ 
abhorrtr« cibum. ."Der SDcenfeJ) ift ein recfjtev 
©TCUd/abominandusdripurcus homoefl. 
©retllid)/ a 4- ^H'.awox, abominandus.hor- 
, tibilis* immanis,crude!is,&'- cr«dcliter,6eti- 
ier, tjranntve. ©veuWd)er all ein Siger / rigri- 
«< cvudcLior. üte&tf ift fo greulier) ol* ein un< 
bantbareä jCÜlb 7 nibil magis eft abommandum 
tili» ingraid. @retlli<r)e 5ßörJ< rtbcfl 7 dete- 

Ainda verba proloqvi (££ Fonimt mir eben fo 
grenliebvor/ al^ie J>elle IV Iber; idmihi juxu 
inTiftun » ut au a }imioa Puifc. 



©rculid)fC4t/ru' facvitia.immanicat. femas, cru- 
ddtas. ©ic vSreulidjFeit ftinrt ^eficbcci/ tTu- 
culcntia raitut. £u öreuliefeFeit Oer Oöttt«/ 

pcccaiorum defotnuns. 

tor»u$ , ^5 

4/». torvc, uuculcntus , B'cruculcnter , faevus, 
acrox , Ü • auoucer , horridc, duc. (fr flehet 

Arnü/fvf gni^licb mi$ torTumvjdet- @r^li- 

d)e 0 : ebei N'i«/ mores teterrimi. QxfytW tron- 

cem obduecre, caperare. 
C3viiülici)fccf/ ^it/iJfmifvod0tCu\id)Uit/ inuna* 

nicas bclluina, duritas, fcroeia. 
©riefelen/ horrere t parere. griefclf mir 

Übe V ben gan|eO £eib / totö corpore pcrhorre(co. 

pc$t ariefck ibm eni ob bem/ was? er anqernngea 
bat / jam dcmumexrimercirevcntum hujuem« 
ceptionis, horror animum ejus pervagatur. 

Driefel/ tttj pavor. metus» formido, angor. (£m 
Ijeimüebcy (Driefel überfället «b» / occultut ac- 
raor pcrfundirejus mentem. 

Qjriefeliebt/ ^ • .» rT .» . x-. pavtdus, mericulouif , for- 
midolofus, timorc pcrculfus, ttcmulu», y.- hor- 
ride» uepidc, tKepwianccr. 

©raiipCtl funi grandjnes , AiQd k (ShTOOCIt/ y vi* 
/rigor* fu6 qvdji hör rot tm Ö» trtmortm membrorum 
indueunt. Sei & ©raupen Jicuntur ptifana, ali- 
ca gj* pulcicula uiticea. altaj ©erfreu QBeigeru 
graupea. ^^)eii)engraiipenji/n.' cremor.pa- 

nicL (Eifengraupen *utem lapis fern puri. 
Öraupidjt / aJj<3. ^advttb. grumofus, grandino- 
Ais, it. granui us,cor. uiius, ad formam & mo- 

dum grandinum. . 

©reif/ greifen/ i4 griff / gegri/ten / capere, 

arnpere, prebendere, clausö pugnö cenere , üem 
palpare, blande tangerc, concrcAarc. COJan 
fan e^ mit .päitfen greifen / ipftt manibuscom- 
prcbendi ha:c poflunt. ©en ^Julö greifen/ arte- 

riam explorare. ©reif in beinai eigenen 

feil / nofee reipfum , in tc dcfccndc , ruö te pede 

metixe. 

©reifer / Oer / nmfor, prehenfans, captator. 
©reiferillll/ toitl faemina palpant , lonmdari, 

prebcndcni. 

©rcifimgy&K/ &i3xif\/ttt / prenrauo, rapina, 
ca£tus , contredano, palpatio. SeJiSxiftttuun 
rßt caprio, deeeptio , c5 ©rifflcül/ OrtS/iimui. 
capriuneula . deccpiiuncula. Ita Hiqtur Die 
©l'iff cujtulibet rri, qvam pugni comprthnUiwuu t 

manubtiiuD.» ut: j^er Gegengriff / ber Diuber^ 

«rfff/ 



699 



©r 



G5r 



griff.' enfii. rcmi minubnuav ^Tlillfr<irilf/ ani- 
tic mm. (BefcfWinbe griffe/ aftuciae, doli, frau. 
des. (threnqriff/ arraltus, contra&us honeftus. 
JDieb&jrtffe fraudesfurum,aftutafurta. #riC' 
gCJgriRC I fttatagcmata. SBf-rfgriffc / con- 
lorfioncs orationis • vocabulorum allufioncs. 
j£)anbgriff/ manudmftio, compcndium. 

©tiffel / Oft/ ftylus, granhium. (Eiferner ©rif« 

fcl/ ftylui ferrcus , it. ccium , qvö optficti aliqyiJ 
ßulpmtin *rt. %R\t eiuew Griffel entwerfen/ 
catlö configurare. Sic ©viffcl im/w calamus 
arborum ac Vitium . tercs p arucula <Sc virga aii 
ferendum in terra 1 apra. 
©tClf/ Oft/gryps, gryphuj, *wqv*damf*bu- 
!ofa, .iiü* a (Jf cCifetV ry ro.< «nck ungvibw pncJam 
furriffai. 

GrcifqQ / ©rriffic^ / y ©reifljoftig / «-fccompre- 

henfus , comprehenßbilii, rapax. Orcififc^cr 
QBoff/ lupus rapax. 

©rflPpCn / 4 <0r«iffl!/ Je qvt triam in Gräben 
menttofjiü* rß, corriperc , atrrahere, preniare, 
unit: ©MPpcr/ Oer/ correptor, raptor, ra- 
pax. ©vappung/Oif/correptio, preniätio, 
(Srappicfyf rapiens.cornpiens. 

Abgreifen / detererc , attactu corriperc. £ie ^in< 
ger burd) harte SlrPctt abgreifen / digito» im- 
probö laboTC Ixdere. $bgreifimg / ofe/ di. 
minutto dt latfio , ovk contaßu perpeeuo 

Ungreiftn/ invadere, tangere ,tentaremanu,con- 
treftare. ?0?it 5Wf qc angreifet! / armif congre- 
di , bellum inferre, imprcfiionem facerc. Viin 
SBerf mit greuben angreifen; / operx manus 
confidenrer admovere, adhibere. SRifangrei 
ftn / fimul apprehendeec. *Uu\ re 1 fer / Ofr/ ro- 
rarii vclitet , levis arma t ur x mUitcs. JDer Ol n 
griff / impreffio, aggreftio, petitio, im peius, 
U. a ttaftui , at trexat 10. 

5?f*U'Cifcn/ comprehendere , fentire, intelligete. 
bat C* balb begriffen/ animoceleritexcom- 
plex M eft rem. ©a$ begreifen/ raö«, tenta- 
no , q-mmAmbwfu. begriff & SBfarcifiinfj/ ta- 
Au» , compreheniio, capaci tat, intclicclat. £ir 

begriff einet öiobt / ambitu» utbis. Jturjifr 

SWiiriff/ argumentum , periocha, H. epitomr, 
brcvianum , compcndium. 3**"f clbCijriff / ca- 
pacitas circuli. feegriff ltt>if(focn jnxtjen/ inter- 
«.apedo. Jgcgreifrr/comprehcnibr. iörgreifiiy 
capax. 95e9r(ifiid)/ccnjprchcafibili*. Unb<; 



grt ifl[ict> / incomprchcndbilis. gegriffen fci)ll/ 
contineri. 

Ergreifen / manum injicere in aliqvid , compre- 
hendere manibuf. (Einen ©fetten ergreifen/ 
corriperc, capere f uftein. (Einen beö bei .fhllib 
ergreifen / prehendere dexrram alicujui. vZi . 
greifung / apprehcnGo »compreheufio. 

Jptu unb Vergreifen / f« man , perferucari. £>t r 
^>iu' unb ^ergriff / fetutinium. 

^iiU'iligretfen/manumintromittcrc, rurbare. (Tu 

feil feiner betn anbern in fein 2Jmt eingreifen/ 

üfT-^ium i"ins limitibus ac tcrroinii cocrccnduna 
cÄ. (&n Eingriff / lurbatio. ©ngri^ berf Siecb» 
rcil5 / violatio jum. 
92ae^grcifeu / inf<avi prehendendo. Send!) bem 
jDeaen greifen/ gudium ftringere. fflaü) Dem 
vrchvUU'H greifen / umbras venari , prehen- 
derc. • 

Vergreifen / dcltnq vere perperam , prave , nalcfa* 
cere. (Er bat |ieib au ihm oergriffen / peccam in 

cum. Vergriff / dclidnm, tacinus, tlagitium, 
male ficium» uJergrciflid) / vitiofui , improbux« 
y ; vitiosc , improbe , perverse , ftagitioie. 
iyeüergreii'eu/ late patere. ftßeiter greifen/ all 
fiefrg Olmro wegen gebüret / limius oflicii cranc- 
gredi. S3orgreifen / prxripcxe, prasvenire , an- 
neipare. €^ feil feiner Dem anbern »ergreifen/ 
regendi ftint officiorum finci. SJorgrifT/ pr»- 
ju Jicium , damnum. S3ergreif!icÖ / pwejudfeia- 
l is , daninofut. Unsergreijlie^ / Hncomni prar. 
judicio. 34) fage et unv ergrclflier) / ea menre 
non dico, ut aliqvid mihi tnbuam, aftumani, 
non ut leges prxfcribani »prarfinram. 
3negrrifen/ attingerc , comprehendere, it. r.iperc, 
remo vere , Airnpcrc , üntö Jctraliere. Q;r i|i 

ein t cd)rer ^negreifer / uncis c ft ungvibui, v 1 r,- 0 
manus tincla« habet. 3u*griff / antieipatip, 
concrcclatio, amotio. 

&uw flccincn/ gegreinet/ «juiare, q vi. 

rrcare, ululare, clamare, Tacrymari. flere, lamen« 

tari. STJeiber f rennen greinen / ivenn fie n>eOen/ 

u: flerenr oculo« cniJirrc A105. ^r greÜlf/ tfd% 

ihn ber 53ecf frrȟt / Oi fibi opplet lachrymit cum 
fmgulm. 0)i «in fan ihn ftracfä greinena ma< 

fj)en / c veftigio in Accum poteft adtluci. haktt 
pauc* h*t canpefita: tHbgreineti / lacbrymii ali- 
qtid delerc. &rgrf inen / deflerc , deplorae c. 
€ineg Sfinnbe« Üebbegrcinen/ mortem amki 
lugcre. 3Ui^greinen/ abftergere lachrrmat) 
£f üj <tx%x<i> 



Toi g fr 

(Srgretnm/ id. yvoJ 2bgrefom/ movere i'achry- 
mi». Sergreinen/ flau confict, debil t ran. 

©reiner / &Ct/ damator , ploraror, qviritans, la- 
raencan«. ©rrinerinn/ Wf/ clamattix , plora- 
crix. C^rctntrlcirt/ t>A»/ Wtft/r fjjr diminuttvum 
a ©reiner : fed eß *vh JbliUria exalaudawm ge- 
riet r t ftoparola diRa. 

(Breill iiua / W«/ejularus t ejulatio, qviritatus, qvi- 
titatio, lamentatio, Actus, ploratus. 

©rcincrlid) / *dj. &*Jv. lamentabilis , flcbilii , &: 
flcbilitcr, voce lamcntabili Lamentarium 4u- 
temeß: $<grcil!fl:li<$. 

qvod CjtCltlCtt / coli achrymari, 

plorarc. ©rinfer/ Der/ q virirans, 85" ©rinftdjt/ 
lamenrans, cjulans. 

Q5rU!lJ<n / voxfiurmeß, grunnire,/ri tramfrrtur 
etiatv. Ad hominet difficUei Üfmorofoi, ita t ut fit alcer- 
cari, expoftularc, jurgidconterrdere, fremere: 
& ©rilRJf XI altercator, jurgiofus, iL ftomacho- 
fus , ringen» , tremens. jftad ©run{en / frofr. 
grunnitus , U. fremicut , reprehenfio , carprura. 
©rtinjicfjt/ grunniens, it. carpens , freraebun- 
dus,reprchcndens. 

©reü/ gccücn / graden/ f raKcn/ 

inuncare, uncii caperc ÖJ* rencre, it. fcalpcrc, 
tcalpurire. Compof. ÜTJerarcllen / inftigarc, irri- 
tare. lade : SSergrellter 3dnFct / Imgaror in- 
fanui Je contumax. 
(SrÄllc / tit/plur. ©rflflen/ ungula , ungvii , un . 

gviculus,«.uncus. ©er Slfclcr bat arefe flarFe 

(MralKu / aqvila avit ungulaca elt , habet uncos 
pedes. ©eper* ©raunt / unguis milvina*. 
OraOung / Sic/ aduncitas. ©refluno, ^;/fm pruri- 
cum propr. ex feabifi , £^(cabri tiem figtiAt. 

©latlubt / «Ii/. & a.iv. uncinatus, ungulacus, dt 
Ou tlltd) / pruriens, feabiofus, feabrofus, fea- 
ber. ©refltge ©efc&raulll/ phlegmonc, inflam- 
rnatio , tumor cum rubore c" pruritn, 

@5rCÜ / color lividuf , ft/4/I unavibsu 

lancbiMtui , ravidus. ©refle 5lugeu / oeul? ravi, 
nigricante*. ©relle (Stimme/ vox acuta, w^ö 
dijcantut, 

antiqva vox , £0 xi. f reu' 
defidertö flagrare, concicari ftimulis , ardere, 
aueupari. Unit dt» (EbramiiH'U / ambirus, 
•mbitio . S5" ©rem|ia / aremplrj) / *c arempifdy 
/t.i/. y «/f. ambin ofus , ambitiöse , avidus, avi- 
dc,cupiditate incenfus,* cupidc. ©rempifcl) 



&t 702 

ftorauf fctW / cupidc aliq vid cuperc. ©rempia 
etiam figmficat arnplus , laxus , -vulgb pompofia. (gr 
m.idjt |id) triflid) grempig / multum fe cÄeru 
oltcntat , poropam adhibcc (Etwa* grcmpia 
mar^CR/ amphheare , exaggerarc aliqtid. (gm 
©inggrcmpiijcr madjen aWrtifl/ aliqtid inma- 
jus extoUcrc , verbis ornare,flumen e riro fa- 
cere. 

©rrmper / A ©rcmpIrr/Oet/ Jkuntur frivolarii, 

ferutani, flaecones, mangones ft propolas. Qot 
©rempkr J 1 )fl0^n)crf/ mangonicus qvasflus. 
@r<mpCln / propr. extollae aliqvid vetbi» , fed 
de venditione vetentmentorum freqventer exponäu» 
ut fit cauponari , nundinari , comraercaxU 
©rempeln etiam eß carroinarc. Qßcllen %Ttm 
pfM / carmtnarc lanam ; undt ein ( 2£o\\cn$X<\R- 
plcT/ carminariu«, dt ©rcmpelung/ &1C/ cax- 
minatio. ^je ©rcmpfl frve sgcdpcl / dicüur 
culex. 

©rempd / t>lt t ^©Mmpclwcrf / ferura , frito-* 

la , vetera de frada Aippelleftilia. 

Oer/ plur.tAr. arena, glarea, rudus, fra- 
gmenta lapidum. Sumitur ettam proqvoltbetloct 
drettofo g£ Upidofo vel fabulofo. ScJ &X\ti meUph, 
qvoa.dicuntur furfurcs de recrcmcniurn fanna 
cradius. ©rie^ ber ^itrCR / nephritis , calcu- 
lus renum , d: hinc etiam eft» ©rieegiamCR/ 
ringere , frendere , de qvo mox. 

©riclcn / in rudus redigere , comminucre in gla- 
reobm . friare czafliüs. 

©rieftest / de ©riefig / sdj. arenofus, fabulofui , gta. 
reofus , recrementitius. ©iie(ld)t 33ror / panis 
furfuraceus. Sic ©rie6bitr dxcitur ccrcvilia cs> 
nuis ex furfuribus acta. Q] l ies tue 1)1 / faxina Co 
eundaria * dt ©rie^ticb / cribrum ruderarium. 
€'itt ©ne fi di f er iL^ea / »ia glarcota. ©rtc{i$te 
5>acbe / rivi glarcoii. 

©rill / s* ©nUc / *u/ ^ ©riaen/ 

cu a Ja, gryllus, locufta. ©rill etiam rß *vu , cc- 
ri nui diüj, h contutuo cantu fic vocata. Sed ©riti 
lc ijvoqve metaph. dicitur phantafma , ünaginatio 
reitaltv. curat gs'agiutionesanimi. */»wc: <£t 
f>ar©rit!en imjT?pfe/ ineuraverfarur^rapirur 
in d. vcria , follicirudine diftrabirur , aliqvid 
monlhi alir. ©ritten pt dtrrra funt gcfticulatio- 
nes dr geftus ridiculi. Inde ©rillen treiben / gc- 
fticulari, igefrirc. 
örilliej)t/ ©rißenbaft/ a.lj.&*dv. cogiiabundus, 
inq v.c t uw ccrcbrofus, geft uotus. 

©rtf« 



705 



©rülcr/ Dn/Ä/tiuönHenfdnger/Dcr/ gefticuia- 

tor, fcbricicans, curiofus, gdtuofus, ccrcbrofui, 
fanaticus. 

Der/ p/. car. indigoatio, ira, ftoma- 
ehus , item f uror . rabics.faeritia, impetus. (£r 
ijt DOfler ©rimm / vehementer incenAw eft. 
Sfian inuf t>en©riipm be* Sorna Hicht berfchen 
laf:nt / compnmenda eft iracunJi« fscvitia. 
Sßtemanb f an Den ©rimm loben / impotentem 
iram errrenatumqvc furorem omnes de Guguh 
deteftantur. 

©rimmen/ &frfqvatulu ergrimmen / fremere , i» 

furibundl corripi. <£r ergrimmet fehr/ iracun 
diä fc patitur abripi , avocari, auferti a raoonc, 
ä conlilio abduci. (Stimmen ttiam tramfntm 

*J fajfio-im Uiacäm. <£$ grimmet mich feör in 
meinem £efbe / acerbii intcftinorum cruciatibus 
corripior. 

©rimmen D<JS/ primorß contrario vultüs, de fre- 
mitus orii ,/refventtus auttm figrtMi dolorem co- 
iicum , volvulum . tormina intcftinorum, Jeu 
pasfionerrt iliacam. 

©riraminy* t&Mtmia\id)/ *dj.&*Jverb. rrux, f*- 

v us, furibundus , febidus , Tremens. £in griin 
miger SÖJenfd) / furia , homo infanus dt fxvicns. 

©runmiger 3orn/ aeftuans ira. ©rimmig fegn/ 

furcre, forum eile, ferocire. 
©rimmigfett / Die/ icritas, iracundia, atrocitas, 
ferocia , faevitia. £ie ©rimmigfrit hat fich (\c> 
leget / morusiracundiacremift. (*v fall leicht 

iur ©rmimrjfrit bewegt werben / admodum 

proch vis eft ad trucuJcntiam , in iracundiam 

praeeepsferrur. 
Q5rflm/ Der/ odium,rancor, it. mocror.angor, 
segritudo, dolor an im i. ©IM Hl ettam a.iftUivum 
tß . iratus, i n fem us, inimicus, iniqvus. (Willem 
gram feon/ irafei * indignari,odiuminaliqvcm 
coneipere. $r i\\ mit fchr gram / »aide mihi 
adverfarur, inTifos ei tum. ©ram Wicber©ram/ 
mons cum monre nonmifeernr. ferrum ferro 
aeuitur. 

Crimen / ficlj grSmetl / angi, contriftari, curi af- 

Hci. (gteb jn tobe grämen / pr* »gritudinc 
mori. ©er fieb grämt/ Der wirb fehnMrj/ fpiri- 

rus triftig exficcat olla. 

©r^men / Da*v i-Vm 9W Der (Braut/ «edium, 
merror , asgritudo. ' Datf ©rämcu hilft nichts' 



704 



IDCD^/ hat Viel griimcn*/ in mulri fapicntii mul- 

tum eft tasdiura. 2öer niebtf f an / iff frep tum 

©ramen' in ml Capiendo vita jueundisfima eft. 
©rdmrr/ c< ©ramhafter/ Der/ inqvietm, altercV. 
tor. ad verfarius , disfidens , difcors , homo foli- 
tarius, morofus, lividus, odiofus. 
©rambaft / & ©ramlich, /*i/rff. &«forrft. form», 

cxoius, invidiofus, ftomachofus , iracundus .Ö': 
irate, iracundc, cum ftomacho. (Fr ift efn grami 
haftet jferl / morofus , Oerus dr odiofus eft 
homo. 

©ramhaftigfeit / ©rmnlichrcif / 6^ ©ramfehaff/ 
Die/Ü.fvo^<5 M m/ira, ftomachus, biJis , j n . 
dignatio- 

Abgrämen / «Wgrnmen / 55ergr5men / & %(xa,xl 

men/ merrore conflci, xgntudine mneerari, dis- 
rumpi , lacerari angoribus. 2lu^jramen etkm 
rß afgntudinem deponcre, cx animo cx tut bar c, 
animum demirTura erigerc* 
Srgrimen/ mocftitil graviteraffici, vehementii. 

fime follicirari, dolore & miferii tabefeere. 
©rie^gramen / ringere,hirrire,frendere,confre. 

mere, mfrendere. €r grieögramt »or 3orn/ 

iras coqvit, inimicitias tacitas foTe^umulrares 
oeeukas alit. Qai ©rie^gramen / t*diwm, fi- 

multas, difcordia, turba, indignario, ftoma- 
chus. exeandefeentia. ©rfetgrOMfafc / ftoma- 
chose, intemperanter. 
©raiTlönjen/ di<untur fabulae , ineptise, gefti- 
culationes, geftusodioti drinanes, pompam- 

utihs & vana. SJeaii wirb hie nicht »iel ©ra« 
m.injens mad)CII / noo hiemoras neöcmus ver- 
borum illeccbrisftaftutiis. 
©ramaiiier / Der/gcftuofus, gefticalaror, fpermo- 
logus, oftentator, ampul latus , grandiloqvus, 
rragicus , qvi tullu frojicii & fttfvifvUuJi 
vrrb*. 

®tinö/ tfet/ßne p/«r.fcabiw, petigo, Impe- 
tigo. Non tß ab Hrbraico Garad , nec k Latirto- 
rum Cruduitjedanoßro J\ince/ cortex , qvafidi- 
cas (PennD/ cortice obdttöut. (ivbqxinb / porri- 
go , achorcs, tinea , feabics capitis conragiofa. 
Dküur ttxata btx bife ©rinb. £rufe in ben ©rinb 

[e^en/noctuas Athcnas lerre, aituni agere. 
KT ©rinb fenn/ fcabic featcre. üßo ©nnb ifl/ 
ba i|T 3»rfen / ubi pfora , ibi titillatio. ©ff 



©rinb auf Der Söunbe/ crufta vulneris. 
»obie SBerfe erfprbert werben/ fruftra angirur '®rinbig/^©rinbie5t/*Vj.fcabiofui, fcabieinfe- 
ammo, qvi manu promrus efle debet. - ^ertiell flatus, fcalpurigani. (f in gnnDig ^rchaf fterfet 

eine 



TPf ©r ©r 706 



eint ganje J^crbe an / morbid* fafta pecus to- 

tum corrumpit ovile. €in |TttM<Mcf Jöocf i|t 
einer gitlbenen 3 iege »ehrt / maCculus unus de 
cem valet focmellas. (£in fd)f5il 2tngcficbt »CT» 
fanft rool einen grint»igcugeib/ clegantia vultus 

faeditacem corporis vendicar. Sluf eitlCU gtin» 

Dichten Äi>pf gehöret eine febarfe Sauge / duro 

nodo durus qvaerendus eft cuneus. 
©l'ini) / X>it / etiam contumeliose pro capirc fumilur. 

Vf) um II in eine* auf ben ©rittt) geben/ caput 
iuum verberibus comminuam. (Einem DCtt 
©titlb laufen/ in volare alicui in capüloc, Ter» 
cari forde* alieujus , gravitcr äc copiote in ali- 
qveminvehere. 
C^nnDcl/ ÖCt/axi«rotJcaqvariÄ. (Einen CHrill- 

W an bei)benÖ:nben mit eifernen fanden befd)la< 
gen / axit capita laminä ferrata. Sed hoc (örill 
Sei videtur effc a manali aqvi , rinnen / *ul a rotun- 
ditate axvi , {5 ßc ejfet ßribendum ©ruilbel/ yvifi 

©erunbfl. 

©Cltt/ V* INS judkium, batf ©eriebt 

/n* @ri(f)t / t»c4n/ : itide ©ritfmann / praefeftus 
pagi 1 praetor rufticus , fvem not tMCn Öcbul 
yttl npprlUma. Vant qvoq^db hoc ©ritt: Pro- 
ceffr: Crid* , i. t.judicittm fummarntm crrdilorum ; 
&Cridarf, talrm proceß'um inßütitre, 

@HIttCkn / eridare , jrixari , alcercari , jurgarc, 
dubia movere z5 res ad fc non perrinenres cu 
•fiose & cum injuria alterius inqvirerc. (£r grit' 
tclt in allen £acfyen/ omniariniatur, qvrccuu- 
q vc in controverdam vocar. 

©Cttteler / ttt / aitcrcator,jurgiofus, licigacor, 
crico. ©rittlcrin/WC/litigatrix. 

©riftctnng/ x>ict » t><w ©ritteten / curiofitas. 
iGorfgrittclunq / curiofitas critica. Tr. Ml jn : 
U\\uh\ t curiofitas phydea. Dei ©tttrciung CT« 
geben fron /nodum in fcirpoqvaererc. 

©Tittciiehf / *dj xixofus 1 licigiofus, controverdos- 

JDatf ifrgar eine grirrliebre @aebe/ ingentispr»- 

judicii t« eft, capriofa eft qvasftio. greUlltV 

muffen nuherewanper «iebf guittli(b£nn/ amici 

controverd interfe efl'c non debent. 

förob/ grober / gr6bcficc/ » 

Craflus, (pifTus. denfus , wrrapA.agrcftis , incm 
lis, rudis, iofu'fus , *. afper, durus cV obfcxnu«. 
©tob fvoijvf nonnunovam pro magno fumitui , 

hinc : *fca$grpb ik batf tü and) (rarf / q*od ma- 

enum aut craffum eft . idem forte & durabilefir 
oportet . ©rob 2?ruty panis aecrofus , gxeg'a- 



nus, iqvaroius, jutopyron. ©TPbOielC/ nun« 
mi areentei crasfiores. ©rpb ©efd)U^ / ma- 
china fulminalit, curulrs, major, tormenca mu< 
r.iha. ©robeSeinwab/craflumlinum. ©ro^ 
Jlld) pannus ftupeus, villofus. ©robe fyba 
Dcnna mucrone crasfiore. ©r cbe € rimmc/ vo« 

!;rjvis, prciTa, craflj , mhma. ©rober sranD, 
abuium, faburra. ©roker 5Rantel/ lacerna 

vei toga pingvis. ©robgebaeft Äraut/ olui 
pjrum craftcqvc conciiusn. ©ruber CScriranD- 
Ingenium parvum, rettifum , tortuofum, hebes. 
©robt Birten / mores impuri , agrcflcs , horrv 
diores, inculti. ©rcbc wOrfe/ verba obfecena, 
dura, agreftia. (grober 2?»auer / lufticusqra- 
dratus, auftertn, incomtus. ©rob 001t einer 

t^athe reben/ rufticedicere. ©rober gili/ (ü- 
pes, fungus. ©rober Ö<b$t bcftia. ^co gro« 

ben fflirb man grdb / confortia prara corrum- 
punt bonos mores. £>a$ mar grob genug / fax 
afperitaris habet hec oratio. Vtritm ©ropp/ 
fer / ttixm pifcii eß , nomine gobio , five gobius, 
forte h tSTri3ppcri. 

©rObifln/ tut / voc*bulumfiiluma<Btob/ßgn- 
ficans. bardum, blennum, groflum, idiotam, 
fungum , truneum , ftipitcm> afinum, ruflicum, 
a qv6 ftiam deferndit A.i\ ©robiailifef) / impolitus, 
ftupidus, grdilus eV cradus » barbaricus. 

©riben/ fimplex non *deo in afu y Jed 23 ergr6benv rm- 

itue,crafsc, infacete, impoliteagcrc, dicere , ft 
f^nrgi'Oben/ diminuere, fricare, conrerere. tln< 
entgriber/ afper , incultus, t>em Me CJtobfocit 
nod) niäjt abeje|treifdt ift. 
©robe / * ©robbeir/ We/ crasdtie» , crasfTtudo, 

dcndtas,plcnitudo, rudiras , fecordia , fhipi« 
diras, rufticitas & obfeaniras. ^ic ©rr3bf c\ 
neö SBcrFfif / opens alieujus atechnia vtl irapok- 

tia. ©rtTbcKr ^ittm/ inciviliM«. ©robbeit 

im reben/ barbaries. 

©rdbltd)/ * ©robiebt / aM- B'-^'r. U. qvod ©tob/ 

afper, rudis, imperitus, ineivilis, c>: abfurdr, 
afpere, aceibe, impolite, horride, infeuc. (Jr i|i 
gri^Mid) im f u HU / aderaflä mendaciapromtus; 
irren/ abiurde errare, 
©coli / ^CC/p^/r.f4». ira, odium hoflile, flmul- 
tas, rancor. i£\n alter ©roll / Yetercs inimici. 
«ue , dmultates adtrine. ^men ©roll auf einen 
fa^en/ odnun in aliqvem coneipere , invidet« 
alicui. feinen birtern ©roll nber einen auSgiof« 
|Vn / xvomexc virus accxbitatis Ju* in ahq vom. 



7 07 



70g 



. ©er (Hrel! wirb tfpifeben ihnen nidjt aufhören/ 

nunqvam hoftihratcs abnacnc »concoqvcnc. 
(?ri'lklt / odrfle, indißnan, arerfari, abonainari 

«liq »cm 1 gr un n ir c , murmurarc , (hc pere, & 

frtterea m u iure , musfuarc* 
(^lOllcrct)/ Öif/ male vofermj, odinm i n vetcrarum , 

invidia,rancor,hoftilias,alicnatioanifnoruni. 
($>re Hiebt / äJj. B «iv. odiofu*. in vi (tu, exofus, in- 

fcnfus.ßjf.- odiose, in fcosc, in fefte. 
5iu n rllcii / acerbl memoria , fru oiiii Vatiniano 

nftici. 3!>r voriger Unwille ejrpflcf wieber auf/ 

renovantur , recrudctcunccorum teceret Gmul- 

ucet. ^ieöcraaftroOunj/ rcmmitccocia odii 

diuturoi. 

©vöUcn / M/tfän Wremer / «am, ««- 

pho Aacuum e cxudicacc ftomadu nafeencium. 
DicituretUtm ©rjrp* / <* ©drpfer. 
©rptyn / ruAari. 5Mut Otisgrolidl/ ruÖari cruo 
res. «OffflrdliCn/ruaitarc. 



fltt Der (Srijflr /magnut corpore non femper ma- 
gno • eft an 1 md. @r 6§C c»i*»ri nonnunyiAm dici- 
tur Die Ono [iia'it / ftacura, corporis forma & 
granditas. 

mfreator, magnanut, nego- 
ciatorfblidarin«, pantopola, vulgbgroßtriw. 
©rrj|jling / DU / extenlio , qvanritas, capacicat, 
magnificentia, &iJtm food <0rof,c j.* Oroßl 

(Sltfälid)/ * ©rrfrlilhi/ #4 # fubgrandU. 
grandicuras , grandinfculus , haut parvue , non 
mcdiocm, y.- magnopere, fmpcndiö, oppidö, 
▼aide, irapense , mire , multii modit. «er et ■ 
nen anglichen tfopf hat/ capno. £>er greif lidje 
Slugbrauncn bar / filo. ©er grfoüthc ibaefeu 
bat/ bucculcntus. ©er greuliche Jtufcbrl tou/ 
feaurus. ©er qrfolftbc jfefje« bat / labeo , chilo. 
©er eine grfo I id>c (Stirn bat / fronco. 03t 0 . hd) 
Werben/ grandeicere. 



ÖriJlier/WC/ruftator. (Srityerinn / Öfc/ruAa- >3r6§em / verbum fimflexnon äJri in ußtrß, rvkm 



er«. Dic#arr/i4«i (SroDper/* ijXuljfr /dt ©0l> 

pfer / sffiKt* * J'-wo confidj. 
(5ri)ljid)f / ru&itans, ru&aodo cjicieni, eru- 
£ans, i/. J.iv. cum ru;1u, ru&ando, de ruäi- 

©ro§7 ©cSflfcr sr/uprr/. ©cöffcflcr/ 

magnus . major* maximui, ü. grandis ,proce- 
rus , nonnunqvsm rttam Ion gut , amplus , craflus. 

<t*e&r grof/ ftber Ck ma&c grofe" / mgens, immen- 
fps , immanis , prasgraudu , decumanus. (5ro(; 
«n Der 3abJ / numerofus. ©re(j am ©tanDe uub 
J&enltebf ett / magnifkus, prarclarus, fplendidui. 
(Etilen Kbt flrO§ achten / permagno acftimarc, 
plurimi , maximi facere. ©rep IwrDen / gran- 
dcrcere.adokfcere. ©er ^l3j]D n>irD großer/ 
*entu§ increbefek. (EmeQ^Dtfa!)? ori^ uneben/ 
exaggerarc beneficium. (Öroije greunD;ef)a|'t 
mit einem balttll / familianjtime aliqvd uti. 
TRieftt gro§ NMRM4 fragen/ parvi facere, Cut- 
qvedeqvc habere. äBiegrotf /qvantus! <£Yi\\ 
iroeoma! fo qro§/ alterö unro major eft. 
©ref »erfauffen / in fohdum venderc. ©a^ 
JTleiD i|t ibm wel in arof / »<Äi« Ulicnormii eft. 
örptj nnD ungefebie«/ vegrandif. (giu gre^er 
j^aii^btTlt/ tamiiiaampla. 0ro§e Herren/ ma- 
gnates.megiftanet. 9ßunDcrgro§/ *aftu». 
©r6H>/ Dk/magniredo, grandirai, amplitudo, 
capacitM. ©r6§e M ttiM/ ampltcudo cor- 
pom. ©er vr t.'.tt * »»bis. v£s li^t mebt adcnuil 



tomprfit* , €rgr6§eru / * pergräjicrn / ampliare, 
ampliBcarc , cumalarc. geringe? UFT' 

gröifern/ ctqriJfern/ dr gr6»:eriw remparvam 
ät t oi 1 c rc. <^eine vr ebm • eh Der gr6§ern/ augere 
culpam faam. Z)tt ?i rn i'i rergropert rotH« 
Den / iras aropliorcs funt faclc. v>m S}a\\i 
tergrcfjern / acccfKoncm xdibus adjungere 
©ie iiebc mag niebt »ergr6f ert roerDm/ acce- 

dere nihil poteft ad amorem. <£r irrU mir fiel) 
nnD Die ©einigen ergrdjjern / fc folüm una cum 
fuis grandirc Ituder. ft?e§er ein U n red) t »ctflei» 
nen a\t pergr^ert / praeftat exrcuuareinmriaat 
qvam exaggerarc. 

©rfljjcrtmg / (iw^crum/ * 55ergri5§erung / Wi/ 

idtm <j vo :<Svo\]imQ / amplificacio, exaggera- 
tio, ampliacio, extenfio, clatio. 

&r6iality crgnJ§erli<& / dt pergrtjf erlitt / *4 

a . f. majus, grandiuSi tplcodidius, ampliot. 

©rofefc / & @röf(bcn / a. oi™ ©rofeben/ ^<r/ 

p/«r. @rtfd)CU/ denarius , -vulgh grofitu 4 cvA'Jilu- 

dinedtäiu. 5?>öJ)m ij(I)er ©ri»|d)en / groflits Ho- 
hemicus. 9KeiBnifd>er / Misncnils. leichter 
(^refeben/ Hasl'ucus , *i a> £>,<£ beits. (3 d)iuc 
bergifel>er ©roldjcn / *likf &d)niebet / Sdmee- 
bergcnlis, Saxomcus ©naDengre>f6en/ aurcum 
numifma, imagute pitncipK, vrlutt ttffoa grätüt, 
nummus memorialn. .Oi'iiU Ku r |i!n n / num- 
mus, qvi ccclcdx miniftrisab incolis patunif* 
q»i agtos aon posfident, cxfolvicux. (^pi|> 
P» 4 UV 



7°9 



710 



arofdKn f hemidraclunum. t5d>auarofd)cn/ 
nioncta honoraxia. falber o*tt ed)n>c rfaro' 
fdjeu/ d«midiu$gfoflus. SRcucr ©rofdjen/ nunv 

dius rcccnspercull'us. OB« &C11 ^fCUUl \ llld)t 

«d)t/!öuimt nimmcrjinnörofdjirn/ qvi parva 
»egligit , ad magna felkicex afpirabit nun- 

e?ÖtWn / / <b*™- groflulus » nummulus. 

£in 3rwoqro7cjuifr / biaio* 2)rcnaro!d)ncr/ 
ternio. s&icrgrtfdjncr / five Vut&o(d>w 
fl&cf / qvatermo. 

«rofd)Cn|tutfe / func teftone» # duplouftoncs, 
five oftoni rlorcni Caeiarci. 

ttrofcblen/ &*m .uauüd ©tiefen / rß misfi- 

lia in vulgusfpargerc. Inde ©roftf)Cl / raptura, 
(örofttelaelr /iwr ©rielflcU/ jprnmi* in vul- 

gut vromifeue 

©rim / actaec / gu'mcfter / 

«pfi-lqrnn/ mclinus. Scraonm/ ekWffgw»/ 

etCimritlV chry/ocoHanativa, vuormon 
onu$. ©emadjt $craanm / borax , chryfo 

coli* faÄuia. ©ulrtnm / praünus , porraccui. 
©laäqriin/ virreus , hyalinus. ©r.TSiJVUn/ 
beus , hctb»chi». ^n<jrüu l htrba , Mraf cham»- 
daphne. gReeeiwiü ©itütfwnui/fniawgdi. 

iericum. e^ftarfm/^afinus. g«m IIB/ 
frrr (Siönfpan/ajruga, aeris flos^/uwÄupjtr» 
arun. etabiqnin five Suufdaum / luridus, 

barb» Jovit , ^amtwtrj. aßuucrarun/ 

«w giiimruil/ vinca pervinca* /ix* daphnoi- 
4es ©rünc£rbc/ct«ta. viridis* ©runcraaun/ 

Icpes -viva. ©TUnÄtOUt/ olus »herba v.tcns. 

Crtoet Q5cr<j / mons veftitus. ©nuu yciip- 
fd>ale / cortex nucis viridis, ©riincr Donnert 
' SS / die» viridiunu Gruner M I cafeus frna- 
„gdinus. ©rutt^üli/ Hgnahumida. ©run 
in Der ffarte / famifia virid.um. ©runc «II* 

Idn/ rad.cesyiva». ©mit §!*/"«> recau 
GlfinetVKK./ »»«um. *»«da- 



mium confidas vitibut , nc tibi adeö pul eher fis» 

fclixfcerigendofeliciiacemamittif. \*\ 
©runüd)t/ Ö" lubviridii , * iridfr. 
©TÜneu/ virefeere, frondefeeae, germinare, vern*- 
re,florere. JDlC SBicfttt Qtlincil / prata florenc. 
©ic^CUtnf qrnnen / arbores virentsgemroant, 
gcramas agunr. €r «TUnct !PIC ritt gorbc«» 
Bau«!/ inßar lauri. viridis viget acqvc florcfciu 
©rÜnuUtty tiC/viror, ▼rriditaa, germinatio , pul- 

latio, *igor, vegetatio. 
©rim((6t / «4 florefeen« , tirtn« , frondem, pto- 
germinans. 

^ii^rftnfn//iw^crperqrunett/ '^ fc " e : evi ^* 

fecre, frondcfccrc, pulluUfcere. ffilC^bcrwr « 
qrimen / revixefeetc , regerminare. £»a? »iJUet 
f <m nifJ)f IPifbtT (jrunen / fenettus nec rcvirclce- 
re nec repubefeere potc(t 
23f rqnmf H/ deflorere, dcHordcere, arefeere. \t 
e^dnbeif octqrftnft balb / neflorefat form* 
dignicas citititmfc» 
©rUn^/ 0cr/p/«r.<8ttinftC/ fundus,fun- 
daincutuni , fundum . folum , bafis &imum cu- 
)tun. reU ©VUtlD l^Ctl / niti re ahqva , popr. 
fundarc, agerc, pontre, jacerefundamentum. 
3« ©runJbe qcbcil / fubmergi, exadican, depen- 
re. Srpcrbirbt in ©runb / a prori & puppi pc- 
xieprov. €ttpa^ äu ©runbc rid)t«vexu»o ahqvid 

dare. <&i« Ollf bCIt ©CUttb / fund.rux. <£t H 



°kntm rpn ©runb auf »rtbcrlcqcn/ errorem 

Kironiit exmere ©f« M &W*\<L 
flen / aream xd^fteti ftatuminare. ©aö emilt 
|ti>Ht |lcf) Oft an Den ©runb / navis fubtnde »lliüi« 
xur vado. <Srt!ni> tnm ttiam varia JtgnipcAt, mo- 
JotnimeßfoM Sc prineipiumrei, binc Miopn- 
mittvajicitur Ott ©runOWOtt/mo^ rj». vadum 
& fundum aqv» . : ÄCtn 9Qd§i'r 1|1 obn« 
©nmb/iwndumvcl ipfe abydus habec : meiö ejt 
juftacaufa,rario^t argumentum. 3d) faaC C5 
lli^t oj)UC ©runb/non üne ration« hac protero. 
©runbefw^wüci/n/urpraedia, res fou. bona 
immobiha. ^icgcnbe ©rünbc/ res folo conjun- 
öae » utfuntprtdi*, vüU , «gri , pr«f« , borti STc. 
Unorunb/mcndacium, falfum.fietum, commen- 

titium. gffttt ©runb/ firmamentum folulum. 



ÄSSfeSSÄJ^ÄÄ SS Sa« SBafr mit «-«"-^~ b r 0 T 



7 ii 



<55r 



712 



de. €r ift MJfjWflOiJ nicht gcgruirbct/nullatn 3frd>orurtbcn / # «^. rj? frei »tw £ JDuretjcjtftw 



jufram caulam habet« columen hujut adionit 

facile fubrerti poceft. €(}c bie 2ßclt gegrünbet 

Witt/ ante muodumcondi tum. 
©1 ünber/ Oer/ auaor.ccmditor, fimdator, fanttcr, 



Den. ^C^runÖcn autemrß argunjcntis & ratio- 
nibui confirmare , fidemoracioni facere, AifFuL 
circ fententiam fuamrationibus. Sxfli unbutiq/ 
Mi / confirmarro , argamentatio .probatio. 
poiitor.rundans.ftatuinmans. ©rnnDenn/Dt«/ ßWitf I ayM™ I Z. l. t r .r 
Inulicr conden,, Cananx. ©ir3*afliC fftS ^ lU8 ' P*Wfj ™tu< voctbulum , fignificanr. 
©rimbcrin «Her Z>m« / rceum ercatnx natura. I <° mund <[« » «n l.qrorc fuo terere, indc förilfa/ 



©VUniMIUg/ MC / folidatio Jubftriu'cio.funJnuo, 
iratumcn t fundamenturn, fufrtnraculum, rirma- 
inenrum. Dkiturttiam ©rtnibf 11/ Ö"«» «/ te 
ptHoriA &ae 9)<\iicr«jrfinbeii/ fubliuo piftona. 

©TÜnWg / * ©TÜnNitfr/ &*dv. fundarui , fir- 
matns, lolidacus» U. ptnittu, omniinode, «x- 
qriftre. €r h.tt tjrnnblicb. ftubirf/ foltdedoftus 
cft. ©riinNichc Sragc unb ^tittrrrt/ qtatftio- 



sdj. fuccolentus,contritus, €flT@rn( / Mc/fex, 
fordidum dt exeremeneofum ,^voi in vafu fundo 
fubftdit. erföruten/ reaare, canaJci aq varum 
poblicos expurgare. Exqvovtmt: (Brutgdt/ 
jmQrutut , vtäigal, tptod coRoros ctrrvßani pro 
ufu aqv* pfrfohvunt , it. itBigal qved ptnditur pro 
UÜendA dußpendi^ UnticulA mjvos oprrunte. Gra- 
we rnhn dicuntur 2ßajjerlinfcn / lentes paluftrcs, 
qvt ßyvtß prrnatxnt , anatibm graiijfm*, (jvare 
&rbjficula, feu gaümago , aliki ©COßfdpncpfe/ 
Frifth (Stimtvocatar. 



Ott A refponfioncs fohdiorcs , firm«: , ac ven tä- 
te fundatas. <£inci SRcinung qrunblirf) »crji« 

ben lernen / penetrarc ad leciam alicujas. <£t# mlsJ"' ^7*7^1""",« * , 
read qruublid) n>i$en unb fapen/ rem alt.üs co- WWl»»/? ^«rtfcl/ratr 

ho. ©ruficht / ft ©rnfyc&t / adj. farreui , con 
tufuj, conrrirus 



irrcatio.conrn- 



(^/incerre,ab«qve fuadamenro. {3<i\uyx\ltt.> ^niQ/ ©er/ 4 Q?rü|i*n/ r/l rar comminnram," 
igyaKaniorirpirituiiudKiowntirorori anim<c polenra, farrago , granra , prifana. Sfd&tfa 



gnoficr«, percipcrc, perrpiecrc. (?r»fl^C^ 
qrnnblidl) / eomperrum hoc habet. \\:; ;.•;;>• 
Ii " 
bic| 

conftderarionc 4tpcrlu(trationc. (*n'!liibi(J/ftum 
tfi va<k>fut. 

©nmDel / x>tt i i <Ucftnt»<n rxxminDt , mole- 

rmru Sic dkitut rrguU qvt Julei dltitu/Hntm re* 
gulat &moder*tur , atiki ctidm ÖJrfftfcc!/ luccula, 
crgara t machina rraaoria« repagulum T vcais, 
pcllülus, 5^ fciwc ^/I -rf rbum 1§U\\tX\tn'ßv< ©rÜOy 
bckn/ obdere pcftulum ollio. 

©rünDrt / ^ ©rünWing / oet/ pifcii , rundu- 

Jus t ftvf granduios dtBut , qvbA infundo dovn na- 
tri , ähks gobiut 1 &cobitis baxbacula. SJJfccr» 
qvüi^d / aoua , cobitis. 
tlb^rdnbcn / fyntftjranbc n / & ©nr^rönbrn / per- 

fcrutari , perqtirerc, perveftigari , indagare, 
perrimari , percontart. ©er ^Ib^runb / abftlus, 
barathrurn , vorago. t»cr 9lbt)riinb alii^ Uli' 
fllurfS/ abyrtii« malorum. Slu^ OÖCt t^ltd)> 
grüner / Oft / percontacor > indagator. Ci»i5» 
arüntxrilt /T)(«/ indagamx. 
griU unben / ferotar i , cognofeere , rimari . ^itlC 
<5ad^C ciacnC Uft> CTqtiinbcn / de c.msA intime 
cognofeere. Cürijrünblid)/ cognobilii. Uncr< 
rjruilMtrf) / imperfcrutabilis f impenetrabilis. 
l&it ©iirbcit crqrunbtn / certum invenire. (gr* 
grunbunij / inrentio , cognitio, mtcftigatio. 



rti*m dicuntur rudcra T /(Tc lapi dum fruda. ©er* 
ftrn^TliQ / alica , ptifaha hordeacea. J^nftvt 
Q\ h*l/ avena crita, decorticata. Slngctnjriiri/ 
rgilopt , allantifus, aqvofum palpebri« adna- 

tum. ©rn^lein / ft ©rürKl / Oos / dimm. gni- 
mus , grumului.mica. 

©ruf* fite ©ruf* / anh Äleycn/ furrur.fur- 
fures roinuci • [int dubio etiam ab hoc <3rtifcn : 
5icwi«^©rilfum / »lih ©rni/lf / pnrgajnentum» 
qvisqvili«. 

ßlutare , fä« 

Intern alicui dicere , nunetare , ialrcrc jubere* 
.Kainrfnlu!) grüßen/ r/7, capitis accu(are, * 
ducllum indkere. ic tu qr uü •: ft / fo Wirb bir 
qrbanft / ut falutai , ita rcialutaberrs. ©£>ft 
gflfC M(0 / >»e , faire , fal vu* fi» ! »• n iüi-J 
allirn qf grüßet / lalve ab omnibus noiVrii. (Einen 
VPII ci:i f» a Iii ein tVCgen grflßm / adferiber« feu 
dicere alicui (älutem plurimam ab aliqvo. *^ id) 
unber einonbcrfreunblieh qrufien/amiciifime in- 
tet Te confalatare. v£fbrqrnien/perfalutare. . 
©riliicr/ Oft/ Talutator, falutiger, & falutigcrulus.' 
©ru^erin / t»ic / fxmina falutans. §?ie ber 
©rußerift/ foflibrr&anfcY/ qv«iiscft(aiutcm 

lexens, talit crit falutem refucn», 

2?0 ij ©ruj/ 



7 l 3 



G5u 



©ruf/ *>it/ &noniUfrfqvrntrr1>itf5Th$ttn%/ fa- 
lutatio , fclus. <Iln „n^rug / felutario bonori- 
fica. Sl*UB&C$ © ru $ ' amiciiGma falutatio. 
©e^cnqrufi/ falutatio mutua. &Q)ni§/ talc- 

* diftio. 3uDa^rU§'infi-iaüIutauo. <84Kin< 
giuf / fifta.fimulara. \Sü)n\d\t)cl}VU$ / adula- 

. toria» blanda , blanrficella falucacio. kTuK.i 
©ru§ entbieten / klütern impertire. ©ruf be 
foinniCll/ falutcm accipcrc. 3luf ben©ril|}tUH. 

f en/ r<falurarc 3d) neiwe Femen ©ruf ab/ non 

faire«, ©ruf fim ©ruf / falutatio mutua. 
fjrufuj / *4 klutatori us. ©rrnorufi ) / libentcr 
falutaro. 

fJCftrhffB / confalurare , perfalurar« , i Jf m 

cjtÄgcn/ /ic «berufen/ faUuatio, pcrü- 
lucatio. 

©llrf/ flUCfCn/ <3CgUCfCt/ fpeftare.afpi- 
ccrc. SMXon.dicit*r'Bddtn/ kncUt^lttixa/ 

qvi AeRatum vtniunt. SurcbJ ^CU'tcr OUiteil/ 
per tcncftellam afpicerc. SBc-nud) (JUttfft Ölt? 
qvid fpc&a»? qvö dirigi« oculm ? VrV f)»U fciB 

tc btag utd^t in viel 3>ü$a- $cguefe:< paueos m- 

fpcxir,cvo4vit libro*»di;m vixr;. 
©irtfer/&cr/ fpefotor. ©.irfcrillll t»t*«/ fpefta- 
trix. 5frmjll<rcr/ «Wb ©UCICIV rclcfcopajm, 
tubut opticus ©licfeilem/ t»aö/ fenefteüa. 

©ucfrr/^vojT/f i^m r/f , fW$!injefrr/ & $lin 
,iIatioe/ Lucius, occiü, DccWaticsCugdcin 
bat. . 
©ll(flinö/Ot</ Ö"04ß ©infcn/ tpeaarus, fpcftatio, 
infpeftro , luftrat io, contcmplatio. 9JBa$ hilft 

&a$ ©uefeu / wenn fonjt nicf)t$ nubr barbae ift/ 

avid juvac afpectu« , u non conccdicur uuj* ? 

Übiifanfi bert (Surfen nicht Infen/ fixis femper 

obtuubui adftas. ©t< ©tief llürt bcfontUU UUtU 
fjjem nfll' Ubf 1/fjcpiü* oculi mali Duces func. 
(J5ll(f id)t / *4 fpeftan», perluftrans, intewi* oculi« 
ineueni. 

SlbrtHCfen/ furtirü oculi s aliq^id cerncre. <rr Dflt 

(JnUrtC ÄUnfl ilböCflUrf Ct/ ftudiosc contcmplan- 
do artificium penitus cognovit. NCTbC ^ r 
nid)tÄ rtbiUCfCJJ / oculii meis te ufurpaudo nrlul 
nocebo. aibiJUffuiW furti? a contcmplatio. 
ffn^UCfcn/ afpiccre,intueri i oculos id rem qvan- 

daro conjiccrc. (Einen red)f ini ©eficjjt nnon- 

tfen/ refta in faciera altqvcm infpiccie. 2ln* 
^nrfuncj/ contuitus, confpcclu*. 
ScflUCfCB ' vidcrc.tucri.contcmptari, inJjxftarc. 

(Hat €act< tbr beflutfen/ fi^«c obtwum ia 



_214 

rexn aiiqvam. (£r brauch ibu bmfYB unb fern/ 

oculu m eo b*rct, defixuseft. ^CgttdUQ^/ l«t- 

ftracio, infpcctio. 

^ureftauefen/ tranifpictre. gr «tieft fcurrfx bit- 
ter aipicit per caiucllos. J)[C bir^C^>auC Ollrft 
tbin tui'd) btc jMcüVr / nuda cutn per veftiraenti 
rupcuxatconfpuiuir. &UT<b{)BuUni} / profpe- 

tlus, pciluftratio. 

^>iin)ucfcn/ vxderc in illum locum. Jßcrgurfei/ 

in huue locum oculos convcrccre. J^eröUi* 
ÜIJCtiTl prol'piccrc. ^incm^ürfCnV jntrofpiccre. 
^tnaufi)Urfcn / (ufpiecre, furtum afpicerc , ocu- 
los tollere. £üitPeg4UtfcU/ oculos averrcre, 

defleftere. 

f)VC\xm<[\vr Umhcrgucfffl / circumtpteere, collo- 
ftrare, circumvidcrc, circumfpcdarc , buc atq vc 
illuc intueri. £)b(ll I)itigucf CBZ per tranfen nam 
afpiecre. UntHTMcb ejUCfCIl/vulturo (ubmiticre, 
oculot dcjiccrc, humi defigerc. <3td) JfrCjud cn/ 
acerrime contcmplari , hucacqvc illuc fpcclare. 
3urbcfgt!(f(H/ rerrövidere 
©UCfUCf / Ö<r/cucidus,coccya. fw- 
drm bu\iu vocabuli origo aJ gudfCB t«ftrtur,ftä po- 
riäj a.i caaium , qvtm ferfttuo rtpttU , qvu tamun 
«-vi» dftttta fß , J'rmptrfydratmftrdat , ne c*pi*tur. 
nihil pj okitr't ram qvoq\ k circumfteüando fic voesri 
fr.jfr. ©urf UfJ rtutm dt fcomine i ngrato ufurpsä 

fiet. Cr t|l ein unbanfbaret ©uchief / rcpcncUt 

mercedem, qvalem currucat euculut. Der 

©uefuef ruft feinen Sßamen nu$ / ipfc fuim« ii- 

bicen eft. 

®UiHtl/ trit/ mtitpri8im*vox,Gothi£.<D,Vtna/ 
Svtd.&vintUU Dan.<Bvinb€/ mulicr,fam;- 

nx ln<U jßetjien/ fot 5ieö»ina/ monialii , reli- 
giofa , avtd vccäbulum mutato iifiOvtlu& dorn- 
te pn apbtr. ig. fiertt ScCBUC / bnbari /V.'.nn*, 
monialif, vtrßo-VcftaJi*,faccrdot fla. SRPII» 
lein/ ta§/ duoau nunnula, tiiguncula reif- 

©ump/ ^ ©umpe/ *u/ p^- ©unu 

TfiiW/ abyfliw, ü. paculum immane, qvaß ßt 
vora^v qvtdam , cvjuifundum qv'n nvn facile viiert 
oaflit, atfvtabbec'tßfeümwn/ exfilire, micarc, 
hfeivire, calcitrare, pede percutcre , 85" Adij3. 
©umpig/ lafei vu», ünpudicu«. Rrßten #©iim* 
pel / kvh qvtdtm tripuditns , bitte deduci potent, 
iifla pyrrhulai fivt iub*tilla » « rubra eiettiue 
in peitorgi 

©litt/ 



föucr/ ©urrc/ & ©orr</ wcqr***. 

nofa , ftrigofa t & macilcnta , frmper anbeläns : 
SlcfrriJUtrc / unde ©lirrcit / fonum anhelando 
cdere. Exbocfonowmt: QJUrßCl / tue/ gur- 
tirr, ju2ulum, jugulus, £5 mdui guttun; t ähkf , 
<Efn$pfeMi8ar. iSlirqi'l tüam dicüui gula ,cr.'o- 
phagus, fauccs , larynx , columclla Arfißuta in 
eutcurc , *mm* ctnatif. £ie gn>jjc CtDcrn an bc r 
©urgcl/ jri*€furcjel^eTri/ liäe. ©plcljur 
gel / alcator asdduui. 
(gurgeln / gargamare , liqvorem orc hauftum ad 
gutcur faepius revocarc , palatö agiurc , faucci 
collucre. 

I5ur !ung Mt/& ©06 ©ur jete / gargarizatio, 
gargarizatui > Altdiw , gAigMrifmtu, qvi etiam 
<ButQ£\WA$*ttxpomtur. 

©urgtlld)f / *dj*B. & adverb. gargarizaas , fiftula- * 
tut, canaliculatui , bomb um edens, liqvorcm 
agitando frrepitum conciens , in palato faaecs 
colluendocrepan«. 

tibgurgeln/ Ort (Bürge! äbfttdfm f jogulare, '1 
llrahgularr» cervicem frangere, jugulnm pve 
cervteem incidere. SlbgnrgefUHg / jugulatio, 
t sucidatio , inecroecio. * 

SlltfgurgeUl / liqvorcm e gutrure exfpuere, gar- 
garizando evomerc. !t>as QMlIt mil tau fcebcu 
OU£gurgeln/ »itamcumfan«vineejicere,ebul- t 
Iirc fangvinem c faueibus. üiiigiju Cijcf Ulhj; *je- 
c*iio,cvomitioper guttur. V 

©ergargeln/a/ür ©ntc©©!« (Purge! jaejea/ ab- 
forbcrc , effundere, abligurrre .heJluart , bona l 

«ic vor. hc. öcrgttrgefer / heiloo , dccoaor.po- 

pino, nepoi. SBcrgurqdUig/ bcILuatio , de- t 
luä.o bonorum , popinacio. 

föfir t / gürten / gehörtet / <ins«< . co». 

ftrmgercaccingcrc £ill 9ftrt rfrtcn/cingu- . 
lameqTi coofrringcre,<qvujnfiernerc €>fir* ^ 
tcitrl 4M ßgmpxat pr*pararc,promtuna& para- 
rum efle, adornarc qvod paratöopu» eft, pro- 
widere. Stfenn ftcf> Der Olef er töjVn fr-U / fo mu? 

nun tbri öftrem / <i actum facundum efle velu, 
culturam eju« ne ncgliga«. «lüer jid) felblC qur» 

tet / Dem truefr e$ otc£r /pn«». qvod [ h«««^«?, 

pi tfumatur Mligrntnr m rtfroprid , ftiwi procur*- 
tor in re älknA, juxt* v*rju* ? "oc ritt fiii 
mrgumrntum femptr in promtußum; ne qvtdrxpe- 
HuMmcos t qvcätu0g(rtpoßis. 
©firter / ©er/ »Äor , conftringen«. ©urtCVÜIR/ 
SIC/ l'amixu cmgcns vcl viacicas. 



(5?Urt/ tit/ anflura, fubligaculum, v ineu .'um, 
<mau». JXoj;/»-vfei1tfelqiirf/cingnIa,lomm, 
e^hippn. ©nrt an @ebetlöeB / pr*cinc>ionei. 
Ötirt tliäm onttove dietbttur pnrdium rufticurru 
curia, cur t is. lamilu. l'n (SAXttn. 
QüXtel/ ©er/ cingulum , cingului, batteut, Zo- 
na , corrigia. i a N er n @6rtd / cingulum coria- 
ccum. sQ»Ifftrfet / *h&s J&roflricriteit / anti- 
lena. £mt>erijtirtel/ &<bw<mmtmm/ pofti- 
Icna. ^ ir in pafceohit, fcorra, facculut »x 

aiucä facius. 8eib(jfirrcl / cingulum. (Span* 

gtllgiirtel / baltcum , qväft cintruiw buIUt$u, cin- 
gulum militare. ©cfJoc&toner ^tfrfd/ ftrophu«, 
vinculum concortum. aBaWgÜrtcl/ ceftui, 
cingulum mulicbre. Qybvttl etum aiieubi dtei- 
iwr obtrsex Zcadcgiubaca, alica, ptifana. 
Öiir [lein/ bA6 / dim. Zon ula, cincliculus , bl &mt* 

(CT/ Zonarius. 0)iirrlld)l' m modum Zonx. 
6firrelen/ idtm q ved ©tirtert/ cingcrc ( con(trin- 
gere 

flbtjnrten / "cingulum folvere , discingere. 2lbge* 
lUiruTc; X laD / disemäa veftis. Slbijurrmiij/ 

folucio cinguli, diteinetus. 

Mührtai i accingerc, Aiccingerc. 91iifgra,fircet7 

Tuccinitus. QlnMiirriint) / üiccingulum. £)(, 
qcn amhvtcn/ ende praecingi. 

^ftro&rteil / praecingere. JDO0 gfir fivt SJonjiir* 

teil / praccinÄui. ' 
€iRQÜTteit/ incinuere. Une iniU'üm'f et / incinclui, 

discincrui. (Singegfirtet/procincrw. 
Umatirtcn / orcumeiugere, percingere, prarcinge- 

rc, t nftrucre, prarpararcic. 
UlHT'Uirfetl / nimis ai v f tc cingere. ^ail foü (\U 
Vfcrt !tid)f II klMÜrt ill prov. arcos nim i um ten- 
fus rumpirur. Ubcnjur »IH13 / colligaeio areta, 
aretitfima. 

@ut/ c»np*r. baif & beßer/ fif»t. bcflcc/ 

bonus, mcüor, opt ;mus, probus, integer* frugi« 
mora tus, Htm : amabilis, oenignut) luunanus, 
aprut , idofleus , aecommodatut. (cTl'n üuti'v 
0?Cmn vir bonut. (£ß fluD gute {eilte / oprimi 
funt hominet. <*5ti m - T muu' fcoit/ hilarem efle. 
§Ör gut anfebCR/ commodum videri. gur gilt 
anfnebmeu/ boni con/ulerc, in booam parrem 
aeeipere. gftr gut hatten / bonum xftimarc, 
ignofeere. ^Porjn pt fenn / alicui rei condu* 
cer e, utilicatem puebere, prodefle. (l ? t ft gut/ 
expedic, fufficic iflrjUt Orr hock 

I facic* (£r (übt Fein gut mehr / ab aAimo pc- 

^0 i(j nie 



7J7 ©u ©u 718 



füt. ©UfenQBiQcn&ulcro.fponte. fSnttubu" 
rede , benefacere, H. rcfyufccrc, 4c bene mcicn 
de aliqvo. CfCtVa^ gut tul)ll / fivr ttmi gilt 
fC0K/ »Oer Werben / damnum praeftarc, fpondc- 
rc, intexcederepro aliqvo. .K ui'i unb gilt/ tum 
inatim ic compendiov ^hm )tt guten!/ ad utili- ; 
rarem ejus, ©uter SRame/ faroaintegra. ©u< 
tC ^Üvülincr /arbiert, arbicratorcs. ©WCStUbll/ 
JUgutCfubn/ bene mereri de aliqvo. ^i>fllltt 

btinfbarengute* tübt/ ber nm-luv,;»du tun felbt 
corvisdr lupis largitux hic,qviiningracoscou> 
tertbeneficia. ( 

©ll&t / DO*/ plur. ©Uftf / fcribiiuT cum }} äddiffcren. 
tum ©uf / bonus, & r.ctat praedium, fundum, 
jgros,opes, divitias« ahaqvc bona fortunfe, 
tarn mobilia , qvam immobilia. <j?in oangbiir 1 

tool bciKU tei ©übt / fundus inftruäus. Sauren» 

guter / bona cenfuatia. £ebanbigimg#gwfer/ 
ona a Jmanuationis. (Erbgilbt/ prsediura he- 
rediurium. tfaitUIUTiUltcr / bona corona: uni 
ca fnx regno incorporara, rci Hfci» parrimo- 
flium pnneipis , dos rcipublicrc, vul^o dsma- 
ttitm. ^(iniininq^üfcr dietmtur prxdta ruftt- 
ca in ComitatuSchwarzburgrco, qvae fub pae- 
na cadücicati« qvotannis inter facra renovan- 
tuf , tpptlUnt : \\'tri r cbfl.; neu lt wettert. 
SDiCMUfcrn/ merccsnundinalci, dißwvuntur a 
<§trt f ilgu fer / 7 v* iu> i fl.ipbl* Jubjscrnt , tf nfc db* 
cte!»;-vri nxrtcu mft);en. &inbgubt / villa. 
ERittergubt/fcudum nobile. j£>euratgubt/ bo- 
na dotalia. $ Ii' di. n jüter / bona ecclefiaftka. 
fcehn-.uitot / praedium clienrulare. ?Caulnuil)t/ 
fpolium , bona furtiva. £eihjul)t / tbrtitio. 
9ßcl(i]ii()t / bonum mundanum. 3in$guhf/ 
bonum cenfualc , vulgd cenfiticum. ftfjfB#flWgf/ 
bonum Cmphytcvticum. 3uegtjfcr/ loca aedifi- 
ciorum vacua, in hör cos, arcas aut agros re- 
daaa; J^aubft)iiht / five ^mibttfuf / dicitur: 
fori , Lr. prima pecunia ,qv£iitßc : ftatrm conjrrtur. 
3ant& 'aliibon^nt: Qfrfdjeibeil ©übt/ legatum 

fb( febwertc w »crpfdnbe tc ©fifer / hvpothecas , 

poflesfiones oonoxix. <£inge JOgcil C*ubt/ con- 
fifeata , publicacabona. garenbe ©UtCT/ bona 
mobilia, £icgenbc/ immobilia. j^remböubt/ 
bonum atienum. ©rc§ ©ufot / rorcunac am- 
pWsümx. .£fld;ffc$ ©m)t/ fummum bonum. 
5t\iufmann$gütcr / mercei. Klein ofccr wenig 
©übt / exiguse , modicas , medioercs opes. 
SD^mmonjtyitht/ opes per fas * nefas partar 
•Jlfdjgtitcr / bona mcnfalia. Uurcd;! Öufet/ 



male parta , male qvaefua. QJntcri SÄuttcr 
qilf)t/ parerna , macerna bona. ^<it\iÖ)C &VL> 

r er / bona temporatia. 
©Uflcill/ 000/ itmin. agellus, poiTcsfiuncula , rc- 
cula , res angufta , curta fupellex. Ißaurciiafit» 
Inn/ prsediolüm ruilicum- 3tR^btir @ttrictn/ 
agcilu» tributarius. StrcUi}!!t(nn / luxu- 
nofui , fumtuofus . lurco , barathro. 

©üfen/ ö'rowp. bt$t<nifivf begfiferen/ dicare, 

opeaalicui conferre , augetcbonii. f£t i|t trrl 
begütert/ opulentus , felix, dives e(l agru & 
nuramis , vttlgb : btrit p<)ßtß'wr.&tw, llnbcgÜtCTtf 
carens bonit,vuigb impofftjfior.atu*) nihil in bonis 
habeni. 

©fltCrO)/ W«/f .'i/r. ©fllfVCDCn/ i /ew f/7 ? xyji <2J& 
tcr/ bona * pr.-cdia , faculuccs , ccnfui , pecunia% 
pofTcsilones. 

©ntigot/ de $tgu(igrn/£r*pHe,benefacere , bona 
contribucre : fedfitpijjimifumitur pro placarc, rc- 
conciliare t difcordiam fedare, disHpare» tolle- 
re , iram cxxingvere, controverfias tranfigcrc, 
11 am cxpedire.odium Atblevare, amicitias con- 

jungere, ^)er SRu^cn begütiget fte £eute balD/ 

ucilirai amiciciam facile cooglucinat. 
©Ute / ©utbrit / & ©üfigfeit/&i«/boniras, beni- 
snitas t bencficentia,mu]iiftcencia. ^ie ©Üftg< 
reit/Ji-e ©utbett cine^ SRenfcben/ comicas ho- 
mmit. ©uteDe^fvinbrt/bonitasfoli. (Seine 
©üdireit ifi weniger frfjÄDlich/ aU niiBlid) / plus 

prodeft qvam nocet ejus indulgentia. ©einige 

tvißen »du feiner ©ütigFeit/avamsnunqvam ü- 
beralii cft. 9? 1 d) feiner ©üttgfeit / pro fuä fa- 
cilicace. ^ie ©nte oor aüen fingen oerfudE^en/ 

amicabilcm eompofltionem imprimis tentarc. 
©Of tei ©ntC / d i vina clemenria. 
©htli4>/ 6c ©utiglicr)/ adj. &sdv. facilii , placidus, 
mitisjenis, benignus , clemens,^.- benigne, 
clementer, manfvete. (Jrin gütige^ J&er| / am- 
musxqvus. ©nrlidjc^iinMling/amicatran«- 
ac\io, conventio, compoiltio. (£iit giiriger 
gftr|l/ Princcps clemens. ©utig mit einem um* 
ge()en / benigne & amice aliqvcm tra£larc , ha- 
bere, aeeipere. tgid) gutig gegen einem erjei» 
gcn/aeqvum fcalicui pracbere. ©uf liebe ftpr&t# 
rnng / petitio amica. ©ü tlid) entrichten / de- 
bitumipontedrextrajudicialiterfolvere. 

®<U&Cn/ &frtqventiltt ^QtVQtUÜtW ovafiX>it 
(BfttCt vertut)»/ prodigere, profundere , di- 
lapidare , inutiles (umtus faecre. (Jv bat aUctj 
t » s Einige Vergeudet / bona fua confumllr , de- 

coüt, 



7 l 9 



coxir. <£r »ergrübet fem (Erbteil lieberliebrr 

SBetfe/ >n res inutilcs & levcs Patrimonium cou~ 
jicit, per luxuriam de libidincsn tnrpjtcr profan 
dir rem avitam. 
©<tlbct/ 95crqcubcr/Ö«t/ prodigus,profuius,afo- 
r us , d c coöor. ©elf gcilber / prodigus oer i s. 

©eubung / * QJergeubnng/ Vit/ u. baß Sergeir 

bCII / 54» Die QkÜbigfeit t prodigentia , prodiga- 
litas .effufio, luxus, luxuria. JDa$ SQerqeuben 
Hebet einem cbr!id)en C9icnfdf>rn gar niejt an/ 
luxuria ingenudhomineindigm cft. 

©enberifcfc/ * Scrgeuberifef)/ aA.& a Jv. prodi- 
gus , 5r prodige , ciFuius ,& cfiuic , lu x ur lofus, 
& luxuriöse. 

Q^Clß / compäTät. k (Bat I propr. melior , melius, 
[tgmficat etiam fanum, & integrum, älikt vartetx- 
fonilur. Sgto§ bran / porro, olus ultri. Sßafj 
DbenvAiperiiualiqvantüm. £iifiunben/ infe- 
riüs. S5i1§(brn/aoccriui. £rifl h :i' r 

dltf fie / corpore pingvior eirilla. 2Mf £ pef)fer 
aerat ba§ aU bec v? olm / filia melior cd fiJid. 
iOt:|lo baf fchen / jdariüi widere» SBer baß 
fchmieret/ Der fdret ba§/ q vi piura largitur, p iu- 
ra obtinec. (gr i|t tvol JU bi){I/ rcftisiime , athle- 
ticc.optime v.iJct. Ullbap/ ?cgro:ans, .rgcr. (gt 
tfi etlQd^ unba§ / tentatur uiYakmdine, morbö 
qvödam-implicitus cd. 

£^ate / / auxüium. Eß k reüxus,*ne- 
liitt, potiits, qvod Behic. 25ot pronundatur. 2llle 
2>ate hilft / commodum qvantumlibcrpufiJlum 
jurar. Uwe Säten/ (iveffatHM v€rbumS*xo- 
nicum , idtm arvoA Reifen / conduxerc , prodciTc. 
(£•5 bittet mich nid) ts / nihil cemducir, non eil ex 
ufu meo. £ßa$ batt ef / bajj mrm ben (StaU ju 
macht / n>enn bie Jtfibc weg fennv qvid jwrar aris> 
fb claudere fepta grege ? Ab hoc £&flt etiam eß 
l&abinen/ pMiperari,durare: 

®a§liefc / &S*xon. J5«rUttj / & B&lfeD / «i/. # 

« *t. commodui , aptus, urilis. falubris, faltiber, 
Bfutilirer, falubriter. <££ gebet mir lieci> brtjj 
lid) / Hc medioericer vivo , tat bene res proce- 
dura , commode va!co. (£r Iii gar rill baulicher 
?7i(nfd}/ homoxqvus Arcommodus efr. Uli- 
btSjjlid) / *ger, segrotans,morbofus, langvidus, 
intirmus, leviter laborans, aegre, valctudinc 
haut firmi. 

!54§lidÖfett/ 9§t/ commodi wt, aptitudo. Unbd§ 
lid)fiit / «grotatio , morbus , valcrudo tenuis. 

iariflroierifle Unb^lie^fv'it/ morbus ebronieu». 



©u 720 

$X&*r/romp«r. i 0Utf melior, potior, anciqvior, 
Ö": melius, ponus . antiqvius , coniultius', u'.- 

res orationc 

potior efr. & if! beper/ praeftar, mcliui ei>. C$;tf 
♦fireijt beßer mit ihm rttertdchfMi/ nuncmeliui 
habet, qvlm heri. (Ed (lebet Dir beferan/ hoc 
magistcdceet. © »frb befer mittbm/ eeepit 

meliufe ule habere. (£5* »irb halb bejier werben/ 

feqvetur ver hyemem. fjt 4rgcr (Sebeltll / it 
bc§cr (ölltcf / qvo q vis neq vior, hoc forrunatior. 

Qxper Herben/ bennfd}4nblieb leben / mori feuu» 

xft , qtam turpitex vivere. JBf^er Unred)t lei« 
beir dls unred) t tubn / aeeipere praeflat qväm in- 
fcxreiojurlam. 

^C§ern/ caffigare, corugere, mtfiorarr, inrerpo- 
lare, farciaare. (^ic& DcfcTtt/ ad bonam frugem 
/e reeipere. <gr bepert ftd) in feinen fhibiren/" 
proficit in literis, progreflum facit in tfudiis. 

(*ine e*rift oi>cr SBerf ©on feinen geblen bef» 

fern / opus feriptura emendarc r ad Iunam rero- 

*e, (fr i|l feinet 9Imtf jije&t auf einen jablcr 
gebe§ert/ nec impcrialis acccsfioncm facit itto 
mutiere (Eebi/f Detern / navemreficere. (Uta 
2)acb bc§crn/ tcOum initaurare. ©en (Scbneü 
herein iiklb be»jern Uvxn • darefartori veAcm 
«faraendam» (£r bepert |id) / r»ie ein jtinaer 

53olf / iadies in pejus Jabitur. €r begehrt jld> 
nid)t m bcüi in • obfrar emeuda tiom. 
95cferer/ Öer/ correftor, caftigator, rcfeclor, repa- 
xator, emendacor. ^r§erinn/ 1«/ cmcncl«» 
trix. 

35ejjcri!ng/ Wf/ emendatio, correflio.melion- 
mentum , refeftio, reparatio, accesfio, augmen- 
tum , incrementum. @ne nobtnjenbiqc ^ejje* 
nmg/ separario urgens * neceflaria. Unnötige 
ubermofige Gerung / inurilit refeftio, mcii- 
oramenta immodice i*£tz. (?£ i|] feine ^(fx* 
rung bei) ihm \\\ hoffen / nulla fpes fa Iuris fuper« 

-eft. (Sine ffml beit / roo feine Gerung ju M 
fen/ morbus depioratus, defperatus. .J>ev OJai* 
ren 6e^abe i(l ber SBeofeu ©e^erung / cafus de- 
raentis fapientis corrciho ed. vrPilte 33e§t> 
rung gebt feiten \\\ JP)erjen / fcrapccnitcnria raro 

eft vera. Jpabt tSebulb nnb hoffe auf Gerung/ 

ferendum * Tperandum. S^ejlening etiam in t$ 
rußtcAidem valtt qvod feirrgnrtg/ llcrcoratio, 
Jastamcn agri , faturatio fimö. fjn ^3au imb 
$e§eruwj crbaltcii mien eß | (uaua ucium 

Kk'.alC. . 

J5eßf> 



7 2t 



£a 



$C|icTi<ftf / c*'-ce§erlid)/ ddj.^ädverb. idemtpni 
beffct/ c5*." corrigibili«, emendabdif, repara- 
b i Us , ucilti , proficieo*. Unbc (fCI lid) / incorrj- 
gibilii, inemendabilu.infanabilu. 

SlusbcÜern/ elimarc, emendare, inttrpolar« t ex- 
plere. DiC Spalte« au^bffetn / explcrc , cor. 
tigere rim«. 9ill$bc|jeruug / rcfedio. 9lUf% 

beperer/ iaterpolator. SMbcf crinn / irxerpo- 

larrix. ' , 

fBerbrfrrtl/ fi./rT*fw^2Clwbffkttl /recognofee- 
re , eorrigere , mcliu« facere. S3crbr§erung/ 
emendatio, audio, acceafio. Unwrbt>crli*/ 
inemendabilii 
IBicbCWrbef ern / fub ineudem revoeare , repara- 
re, rcficeie. (Eiucn Mfllf «icDcr »erbepera/ 
damnum refarcire. €<J foß alle« ttwDcr »er» 
betjert IOCt*l>cn/ omnia reparabunrur. &ßiebcr» 
ptrbefterung/ reparacio, tnttaurauo. 
£ßc)ter / /up"/. j <£tot/ opeimu« , perbonu« , poiis- 
fimit». Dicitur etiam fubpmtive Prt$ Xptfte/ Com- 
nodum, utilttas. ülus , opiimum , ponsiimtun. 
(find $cftC$ |'lld)C1l/alicujUi bono Auderc 3» 

geliehenen Oüiflcn mup ihm M $c|'tr reben/ 



facla infcöa ficri neqveunt. Oa$ift nid)t UTfiH 
2kftC$/non eft mihi Ulutarc , damnofum mihi 
eft. gemeine £flte / utilicat communis, 

bonum publicum, Oatf %>(\U ba»M tragen 
primas tut palmam ferre. Oie bellt vDiaiin* 
febafe/ leäa pubo. Oie 2?c|f cn »ob ber etabt/ 
opumates , primate» , fummate«. Oatf bellt 
JTÄul/ «Ol fann*. Oa* hefte jU n>a* rcDcH / » n- 
tcrccderc, intervenire , deprecarorem agerc 

Oie lefc tc ©ebanfen finb bic befte/ pofteriores co- 

gitationct meliores funt primis. Oer er]fC 
ädUfmtinn ber bcflC/ prae/enrem mulge, qvid 
fugientem infcqvem» Ott Q^itfelftrapC ift t<!C 

bejle / m<di6 turniimut ibii. €r ift mebt becra 

be|tcn/ non bcllisfirac habet. bf l' If B <*ebctt/ 
ia commune largiri. ©Oft nxnbc ti JUU1 bc 

ften/ Dnbcnc vertane. On* $e|te na<& beul 

Reffen/ aherum ab optimo. 
QVjlcl / bcOd€n / eh qvodammodo reficere. 
(£in jciciD befielen / »eftem leviter confuere. 
Hinc CID Heilder / intcrpolator, vetcramenta- 
nus, Öf OH Scicllltlft / (um* » G«!* WP» 
rül/ 0t</ faiciuairix, jutcrpolaui«. 




oftava Germanorom litera, in anti- 
qvi» monumcntii f*pe omida, faspe 
abuiivc pofica legitur. Poft b/ $/ 1/ 
r/ Jctnunqvamredefcnbioir, uc fjdiim eftin 
£hag / pro ©e$en / 8Uj() / pro eigen / £l>ib/ pro 
iiütt/ SKbein / pro ?icin / Rhenui, flu*. $h«n 
pro lubn/ ct>ctlc« / SBirtb/ pr« teilen * SSirf. 
jh/ vocalibuiaddiium , fyllabam producir»poft 
diphthongot verö rcQiüs abjicicur * v. gr. 

QKtihlen/©cniilt)e. 5i5a^r/ $mfc<U SRoot/ 
nötig. *D?nbt/ @cmnt. 

Aab / baben/ <j» 3*trtbc/ bu^fi/ct 

bat/wir haben k. batte/id)b<$tte/«ebabt/ha. 

bere, cencre« posfidcre^nti, participe« efle. ^>a« 
bett / ivtndo verbumduxilidre rß , tunc nihil äliud 
Jiomficat, n;ß, ut ImporAfolummtd» dtßingvM , ui : 

4eb babe geliebt / amavi. 3(b habe geliebt ar» 
habt/ anuveram. ^cb Ijrttte aclicbt/cy^d) hatte 
gelubt gebabt/ amaviflem. »erben geliebt 
haben/ forte amaverunt. titb gebabt haben/ 
(Te. giebhabenb/ ö'gicbbabcnDcr/amans. 
liebgehabt / üiebge()abtiT / amauii. 5«r ejfe- 
rimui *Jjräiv* fer bat / «t.- Oer einen 2lvö«vt hs 



hat/ fufpiciofui, fufpicam. S^er ba< Riebet f&V 
fcbrkulofu». Oer Otc gelbe v^ud)t bat / iftcn- 
cu$. Oer ben €d>n>mbel bat / rcotomaacu». 
Oer einen lieb hat ■ .iman». Oer em vr tamm» 
bud)haf / album posfident. Oa< einen <S$eit 
bat/ timulatum. 53a« ba|t bu hier |u fchapen/ 
qvidagis, qvid tibi negotii eft i Oa babt ibr* 
nun / ecce eventum rei , qvem prxdixcram! 
Oöir mögen* nun auch baben/ ferenda jam funt 
hxcmaia. €r mup erhaben/ al* hatte ihn tun 

/Mint* gebi^eu / qvafi afin«s tum calcitraflcr,tic 

fcrax injuria», ier Gatter wilW burehaus nid>t 
haben / id qvidem eft , qvod pater prohibet, 
Oer Äerl »ifl Die Jungfer Ijaben/ adolcftena 
ambit pucllam. «iöir werben gut Sßetter ba« 
beK/ poft nubila Phccbus 4t jubila. Sr lt»trM 

nicht lebümm bep ihm baben/ optimeconvcm- 
enc ambo. QU »oQtcni nicht 2ßort baben/ 
negabant , difÜtebanuur , mficias ibanr. <Zt 

»tll allewege veebt babeo / applaudi fibi cupit ia 
omoibui. anftu benn ttiepr 9iube baben / nec 
tnqvam acqviefc« ? OiefcnSKangcl hat er an 
\\<S) i hoc Wimm a eft. bat eine Wie catfee/ 

laborac 



723 



guft lpcrau babcu/ dcic 



laborac in causa fui. 
ßari realiqva. 
j£)abCC/ D«C/ poflcfTor , non Mdto in ufu tß, freut 
t,ut compofit*. JBcftblibabcr / mandacarius, 
commiOäxius . geilbaber / vcnditor , mcrcaror, 
propol a- ©aftbaber / ho/pes a&irm , caupo, 
cabcrnarius, paudocheus. ©cmbabcT/ xmu- 
lui , compcticor. öerbabcr/ tutor , curacor. 
©croaltbÄbfT/ procurator, aßor. SÄliger ige» 
roalrbabet / piempotennanus. ^sabaocr/ rc- 
tcntor, dettntor, polTeflor. Öebbabcr/ama- 

«or. Siebbaber ttrfrepenJcanftc/ phiiomufus. 

9Jed)tbdber/ Duncapito, contuirux, cautcs. 
ftöortb^bcr/ orator , krmocioator. $ßorfba» 
beim/ fcrmocmacnx. 2Bolbabec / Ave 2Be(» 
babenber/ dives.opulcncut. 3eitbaber / otio- 

fus. ^)anbb^bcr/ cxccucor, dcfcn/br, aflcr- 
«or. 

^>abc / / f aculrates , bona. Dictfur etiam £ab» 
nüy/öaa. £abeunD(9u[)t/bona mobilia <k im- 
mobil, a. €r i|l pon fcfclccfcfer Jbabc/ parüm 
poftidcr, ccnucsci funtopc«. 9ca(frgrojjfr Jbäbe 
linb (Hilter n trauten / ftudcre pccuni*. de au. 

fenda re laborare. gabrenbe Jbab</ bona mo- 
ilia «t fefe mo vencia. Sri j£>abc etum fignificMt 
manubrium dr anfam rci alicujus, ut : Jg)aHb< 

fcabe an einem flruae / manubrium fidcli». 
Aanbbabc an einer thv/ manubriolum janu*. 
.pau&babe/ a ^anbbdbünqetum-ooc/tnt manu- 

tenentiMm , i, r. defenfionem. @efdf)irre licit 

^)anbbaben/amphota vafa. JfjanDbabr an ti* 
nein Pfluge / fti v* , «/«j j d<c 0 tm. £a nbba be 
an einer J£>anbmu(e / molilc molae vetfattit, 
•£>abc n Saxon. t> ebben pro»i<j!ri«ter; s*.& jF>cfr/ 
*€t/ut: £egenbeff/ capulut cnfis. m nur 
manubrium apiarum. J£)cft am Qfril/ 
manubrium fecuns , jm«, Sfrtfytim/ <5>dm 
i halten. 

•S>abbaff /44/\ partieep« .capax , </. locuplct , opu- 
Jcntus , cop.ofus. eeine* SBum'üV* babbaft 
icerben/ von fui compocem fieri , oprarum con- 

f«q»i. €uier ^unqf'cr babbaft werben t obeiner« 
rucllam £r ifi ein iumlid) babb.iftigcr 2)?ann/ 
bene nummatut ert, eft tili di wurum (aus, plu- 
rimum valcr opibus. 

^)abCt/Ö'^)0fer/0«r/p/.e4r.arena. 

bett / 9 vu vtttru Gerwuun , Ir/^r P/uiio , ri w / f . 
htnüirlotimtlioiii fitimmtt, torumfy dtvitutovifl 
t>!£ ^UbC in 4 vor* confUtbaU Sic enim prcdifltu 
P Iowa, Üb, /^.c«p. Gamaaurpopulifuttat 



Jp« 7 2 4 

avenam , nec alü pulte vivunt. Qyin adhuc bv- 
dtt pecudM sc eqvi hocfrummtumtdnttijvnt , unde 
ttiamavrnsjulj. X Jllkr Silber / acgilops , ave- 
na Itcrilit , Vitium frumrnti , w qvod bor dt um non- 
nunif-vam degenerat. 2?0g&baber / folurio a venx 
io recognitionem advocaciae vel jurisdidiomit. 
Sic £tt0D£0< Jagte & Sotjltyabct infymbolum 
juriiJßionh jaltutäii ßvt vtnatonjc datur. Ab £at 

txr rß ^)aberid)t / /fw^>aferie^t/ avenacens,«/ .• 
^tfCfbrqr/i&äftrbrot/ puli avenacca.pan» 
arenaccua. Ab hoc vocabulo JfraUtfort*fft dtäus 
rß £aferfh>l4 / ««lcbs , ofor muhcrum , vtl pro- 
pttt ßcnlitatrm , qvrmadmodum avena ßtrilit habitä 
efi * vtl avhd ninm fuftrbw fit in ductndA uxort. 

£>c r fiel ju tleij ifi eine 3iMcn /fenbaurenm 
tum <6fltxr|Io!5. 
*S)afe / Qtt/propr. tß <pod\\btt va« , e bonii mobi- 
libui , qv* ipfü habti Mut poffldft , in freie Muttm ad 
va» figulinum rrfertur MC ollam fignMt, (4>l«d^* 

bafe/urna, ollafonun*. J5>afenf(pcrben/tcftj«. 
^renbeiniebter ^>afc / olla triprdanea. Ab hoc 

Jjafc/ dicitur Jfraftm /fixuiu« .pfaft«. JJxSfin/ 

Äft figulinui, tcrwui. Jb&fcnci/ jh* Jfrifnl&o 
fcbirr fiailia. £>i< aßerf |tatt bt< ^afntrt/ figur 
tina ftu figlma. 

^afetl / txr/ p/«r. Jjbdfctl / portns , ftatio na- 
»lum j Mb t)abtn/qviM nMvu dttintt, Mtfy in fe- 

curiiMttm rtcipit. © n ftt&erer / 9cn>unfd)fcr pi» 

fcti / portut Tccuxus» tutui , opeatus, petitui. 
vreeba t'cn / portut maririmus. SBeirer ^afenv 
amplui , capax. Ullfityrcr £afcu/ ftatio male- 
fida carinii. 3«! ^)afen anlenbetl / conringer« 
portum.tuto porcu fecondere. 3m^flffn fcnil/ 
confiderc portu. &at <S<t»iff Icuft in bcn ^)a» 

feil navis porrum intrat , lub:t portum. Qdi 

Vrcbiff Uuftaui t>cm$aUn/ navit porru egre- 
dirur , anchora folritur , pdago fc credit 
nauta. 

^)flferC0 / W</ novb vocMb. dicitur avaria . pecuniM t 
yv£ ab hu ,qvorum mticti &bonA in partum ftlvs 
dtlatafunt , in eor confertur , qvtbm mtrea &bonM 
fuMjMaupttitrunt , Belg. XCttpQtU, 

£)abid>/ c^^abidjt/b«/ aeeipiter , tß Mb 

tjaben / qvemMdmodum Mtcipiler Mb aeeipere; Eß 
enim Mvii rMpax. j£>flbicb Ifi bcijcC Otf J^tW»*/ 
plus eft in rc » q vam in aftione , Spet nen rß tu, 
(fem prttiö non rmo. 

£llf«/ ##UbC/t>lc/ hoba,manfu»,<mphy- 
uv fu , r/r 4 ^abe / bonM ,fMcuitMte* , opf ; Ex 
3 i fundit. 



725 #Ä 726 



jundis , p> x.i.n ^ägrk emm conßubant oltm Avitix 
majQrum noßrorum. j£>aubt()llt>C / & £ ujin!;»'; c .• 
praedium totale dt dominans. (StHCf bübe< pat > 
Ulis prasdii. A^ufteß 5>ebufen Iqvod ffofne 
dtnoUrtt : terrisdtfundis donarc id inftruerc. 
fedufurptlurfro: Opuseflc. ^d) bebuf« » ni<fof/ 
non utor,hxc res non facita«i<]vxAum meum, 
nonopitulatur, prxfidiö haut eft , d^vö $ei)lii" 
0««/ &.S&cbuflid)fcit/ ©IC/ utiliras, commodum, 
«lern 3)eI)Ufl4 / *d). auxiliaris , ucilis , commodus, 
unli tcr.commodc. A $ubt <jvo% rß j£>llbllC¥ 
/iw^)Übncr/Ö«r/ tut* five glcb* adfcripius. 
J/. emphy tevta , colonu« , vulgö nutnjariut. 
4DClbit / X)tt/ videtur tjfr k Lati/t& Habitus , SeJ 
babilut k tuten dtnvMur , tjvcd a noßro b»l Pllt ve~ 
nit. Eß igüur jfpabit p oprit vc flauen tum ,. in- 
dumcnium, unifan * £4 dein Je modum.vefHs 

mbh uotttt. (Ein geniriuer fcblf cfyfcr Rubitz cul- 

cut ufitatus , fimplex , diurnus. vi in frember 
jhabit / ornatus ad paegrinum modum. <£\\\ 
jpuvcnb^bit / ornatus meretricis. Sfcc( rlcrha 
bjt/ ccnto, lacerna obfoleta, depexa. 
3lnbilbCH/ habere, posfidere, indui, indutumeile, 

irrmvincerc, fubigere. ©j* imU er mir aw>a> 

b<n? C^alem vi Aoriae/pemaür, q^umernodo 

«pprimct? €r fan ibm nid)« anbaben / fubju 
gare , dcb»lirare , frangere cum nullo modo po- 
scrit. €ill oTIeit' atlbabcn / veftitum , ornatum 
cfle. <£r bat ein fcf>lccf>f itlciD an / yile m artii. 
öum gait. (fr bat feine <c ebnh an; , 
tuseft.. Milien ^r^aurciifcbubeanb^t/prto 
natus. (Einen 9Cotf anbaben / togi uii- gr 
bat fein £emt>c an/ noneft indufiatusi. 

SpfpOfcffl / opertum, teftum cfTc. «Oe» -& ut flt, f 

haben/ piicö tegu Cwtrarium eß abhaben. ^Den 
$Ut abhaben / cap.ut detegere , pileum tollere. 
Slllßbabcil 'ß vinecre, ut in hdts &aträ. ^fJjfla» 
bc au</ viei. ^Dvan bab/n / mtercfl'c , compe- 
«cre, actincre* 3<& & fl & c n tyM fln 1 mcAcon 
refer t, haee res ad me non attinec. 
^lnbabcn/ five ftnnbabcit/ posfidere, oceupare, te- 
nere* £itlC Qt aDt innehaben/ urbem oceupare, 
mcolctc, urbe potir». ic dürfen haben Die 
Scftnnainne/ arx mbdöniinio vcl jugoTurca- 

ruro eft. (gin< fru ^nnbaber / &cc / poflcffor, 

potftdcoj» tf.dctencator Ö'detentor. trieft" 
lonbabct/ 'ß qvilibet t ort ms poflcflbr vel dcten> 
cor feripturarum. «Pfanbfinilbabfr / hypothe- 
c« five pignoris tiralö posfidcn» . ^nnbablWg/ 
Die / acqvißcio> üäi; pat 10. . 



föcbabcR / animdaliqvodlc. @id) ttbd «haben/ 
ofFcudi,incdio affici, m.ilc habere, morböaftc- 
ct u n ; cflit. cid) n>oi qebabrn/ belle habere, bc- 
nc yalcrc. incolumem cfle, l^ehab bi(b IVOl/bc- 
ne vale, bene tibi (it. 

CÜ^ifbübeU/ una habere, cum alt is posfidere , in 
conmiunionc eile. 03^rl:alM!iii] / communio. 
focictas. SRitbabcr/ Kevf foctui, parrieeps, 
confors. ^4) uu>ei)fr c$ mit ibm nieot haben/ 
noiim parttciparc cum co prxdam. ?0\ltba» 
bunft/ &t</ communio, communiras. 

ilBiefrerbabcn/ reftttui, denuö compotem fien, rc- 
cuperarx , recipcrc. ^u^evbabeti »vollen / re- 
pecere, rcpoücic. £r ivill fein C^elf n>ieöeTha» 
ben/argeneum Ha tum repofcic r actione indebiti 
agir. äßtcberbabting / 0l( / reiritutio, recupe- 
ratio. 

^ag/ ör^age/ **/ P /. Magert / <e r e$, 

locus feptus , fepimentumex virgultis conftan», 
dteitur rtiam Sft(\\Tl / t'Ct / tpti alth lucus , id eß, 
f\lva de>;fj rß, un le ^«0 >$AU\U\t, lucti i* % £y PtC 
^atnejorjcii / SylvAni, Fluni. Suuti ab *A*3ejert 
'fi -faaQcvom 1 Aibutm. ^aejeboebe . fra.xi- 
, nut. ^rtgapfel/ ßinr.um, ^aßcbimcn/ 
bacca^ncsbdti. (relb|tüen>acbfener Jpaejc/rcpet 

viva, (Sflftcrbain/ colliculus fepiminc confe- 

craxus, lucus facratus. förafenbage/ 0a8 / Ha- 

ga Com itti, cppidum HoIlänJut. . j . 

Jp»nu(bt/ 4^.muuitus fentibus, feptus, fepimento 
cinaus, if. dumolus, fylvcflris, fylvofus. T ^^| 

^OaßCn / five Sjtfttn / prepr. fepire , obfepire, 
munirc fcpimentOf nutanym. ttiam euftodire, de- 
fendere , arecre , foverc , tuen. ?0?,iil foQ ^a5 
Ü^cfe Riebt hegen/ mala non Amt fovenda. <£tt 

nen nber Me inapen beaen nnD lieben/ aliqvcm 

contra qvcmcunqyc A elendere Ar tavorc profe- 

q vi. €r heget eine (Scblanae im 5ö»fen/ angvem 
in finu <o«a,pr<rü. gj?an mnf ber itnaben 95ob> 
bei f nid) 1 beaen/ in maiitiis pucrorum coAnivcn* 
dum non ctL 
jTpcaei' / ttt/ propugnator, defenfor, proteclor. 

jpegerinn/ ©ift/ adjutrix. £ieböbcoer/ reee- 

ptor , reeeptaror furum. JDicb$l)egCl in / recc- 
ptrix prasdonum. 
.nciUin-.i / X>it/ reeeprio , xeceptaculum , defcnflo, 
proccclio* munimentum , it. indulgentia, con- 
mvcntia. J^cgunq verfcblimmert alle^ / omnes 

dctcnoresfumusliccntii. ^attCTbetjUnj / tolc- 
rantia.vitiorum.. 

©#. 



727 



728 



^)Cb;'p|C / Dt»/ Ufa« «/«o.s'<«tC(jung/ w //xcir au- 
trrn lignctum fcpibus circumfcriprum , agerab 
ufu publico fcpararus, prarum fcpibus ctiftodi- 

tum,«/im®cl)ed)t/ «n^ (SclKbf / yiw(J)ebC4CC 
Cur. du / i.ucr circulus,con(iftorium,tribunal. 
J^afcttacbc^C/ ccrtus diftnrtus , in qvo nemini 
permiflum cit venationcs cxcrcere. X l mm 

mir nidjr in mriii föchrqe/ ne tc unmifceas rci 
mcx , fccedcä rc&is mcis. 

J?U\} ifd) / A/frS. w^m y-ro^ *SflC$f cl^t/ munirus , ccr- 
minocircumicripius. 

(Erbeten / cuftodicr.do confervarc. (£ r Ijilf ihm bte 
Strafe crl>cg<t / muldtam interccflione fuä lera« 
vit , rcfoYrc SÖer (in eigen Jp .an? bar /»Fan ba$ 
ty.idH.jclt erbten / domom proprium habem 
locaxium lucrarur. (Erbeajnuj / Die / t u nl er va- 
cio t parfirnonia , compendium , luctllum. 

Jhccf f / X>(t/phrr. #*Cf f tl / 4/) 4*8« //«?<* , fvi» 
/rpfm rp/*«ri fcntficKt. ©erilbetTt / Turnus, 
fenticetum. SeDcnDhJC JP)CCfc / lepes tvlvcftris, 
narurahs. @>tliud)fc J}ftfe / lepes ihudiiis. 
£aiibf>fCfe /"leptarutandi fundi causa. 

J£>frf idjt / «<//rft. y tdvrrk. femieofus , dumofus. 

(Ein beeftebterört/dumetum. ~9ccfiebfer2Jcfer/ 

agcr fcnubushamaris-obiltui. 

%t¥t I Wt/flur. J^^ftl / maga , ftrix , venefica, 
lamia, (aga, * Jperer /Der/ magus.malefkus, 
praefhgiator , incantator. Dicuntur abwerte/ 
qvbd in folitudine degertnt Atqve in nanu , ^ginirr 
dumet* habitdrenU 

Jfrcptn/ incarttarc, Fafcinare. Hitic contpofitum-: 
SScberen/aliqvem cffafcinare, male Hemm ali- 
xut inferre , it. 3erbftcn/ fafeinando perdere, 
necare, i.f.Jobt beren/incanramemis nocerc. 
€rbCJffn «»/«ncj?pr»ftigiis magicis aliqvid lu- 
trari , ditari delufionibus diabolicra. 

J&ercrcO/ ^XrillKJ / ft Sfrbflrima / Dfc / incanraiio, 
fafeinas, fafeinatio. Äimff ift feine Jf>ererC0/ 
arteshoneft» nonftattm pro prarftigiis haben- 
d t fünf . fyx< rci) f/fam exponitur : rpfa ars ma- 
gica, mgromantta.magia. 

,£)rrerifd)/ «//.magicas , diabolieus, monftrifi- 
cus , malefkus. £frerifd>e Wittel I remedia 
magica. JpereTifdje ^Mte/ e;urauoncs , dir«, 
cxorcifmus , de vor ionei. 

»J)<Cfen/ a^tQtnlß)vert t rß: Nidulari,nidin> 
carc : ßrvent enim avtt in rUk puüot fuos , qvm 
& mint ex fentibiu nonnunqv*m fii qvafi amff- 
p:u> , bu:( firgilitu nUofinimHit appust t qytn.it 



dt dvtbui canit; Orcfcrunt dulcemmditinimi- 
tibus efeam. ^\un^ beef cn/ 0*h ineubarc, Dül- 
los cxciudcrc & botet feine taube einen 
(Sperber / for res crcanturibrtibut &bouis, nc- 
qvc imbcllem lernt es progencrar aqvtlse to- 
lumbam. Compofitumtß :%ui))(lt t/progignc 
rc , faetificarCt conriccrc , cxi>c> .rc , | 1 A-li.u e. 

v2Ba^ roirfr Der neeb au^beefen/ qvjj ta-: fem con- 

finget , machinabicur, fabricabirui i< l)umo! 

J5 jCinDbedet 3&ie Olli / iaians dcnuc v .dcn- 
tesemiteit. 

J^ecfm'n / Di« / mulier fercunda , alth eine ^Ccf # 

mutter. vrs vi eine gnte ^>ccfmurter / fdix * 

fexcundaeft puerpera. 
J^etf UII0/ DiC/ progencrario. cxciuliopullorum« 
niduiorum exiiruclio , vuigb nidifuAtto , faiura* 
Fcxcundiras. 

•fpftfbdfr/ * J£)ecfbar/«i;. &*dvtrb. fatui. #farr, 
ferax, fern Iis, foccundus» cv fcrcunJe. ^ tlbcn 

unb -O.iicn finb wr anbeten Xieren beefbaft / co. 

lumbac & leporcs (occundiora funr animalia. 

\<&a#tn/ pro qvd Jtatur: Q5d)aßcn ; fc * 

pire , confepire , obva 1 larc , i.'.i ut tüiqvu commodk 
&frcure h.ibitaiejuafy conftrvare vojfä: Ufutpa- 
. tur hodie per meton^m. pro : allibcfccrc, placcre, 
collibcrc , arridere. ff? CUd) fo betj^aet/ 

q van Ho vobis ira piaccr. ^eicnitinb Tan aOcn 
teilten bebatjen/ nc Jupiter qvidem otnnibus 
piaeet. «UJaö einem einmal bebaget / barben 
mm; c-S bleiben / qvod fcmcl placuit , amplius 

difplicere non debet. £nrc&au$ i^pj bebauen/ 

pcrplacere. ?i)J;^bebaacn / difplicere, aegrfc 

terre. SBct ibm fdbft bebagf / Per mi^bc!)ii<iet 
gemeiiügüct) anbern/ temneris multis , H tui 

amatoi crii* 

•^>cbai;njip "Die / 8* dp» ^ebagen /.i/.l><e %><f)Ap 

lid)feit/ piacirum, gratia , t(. commoditas , arbi- 
tn um cx fentenria , ex aninra. SftriCfy [einem 
2iebi:a-.'i(U'luH/ Aiö arbitratu vn ci e. %(Vt v ; C- 

b^iiebreit bai ibre llnbeba lidjfcif/ omni« com- 
moditasiua r • rr incommoda fecum. & i|l bie 

fd)pn|le Sßib5alid)fcit jum ^mblren/ exopra- 

tislima commoditas ad ftudia. SBclbebaQen/ 
Dos / bcncpiacirum. SÜctäbebagen / Daß / n- o- 
leltia, indignatio. dm ^iMagen ivpra n ba< 
ben ' orTcndi, asgre aliqvid ferre* 
v ; s.'!'ii.»!id) / *df. aeeeptus , gratus, place ns , &&dv. 
cominodümi in tempore, grate. 9)ii$beba3» 
lid) / medeftus , mgratus, tf; ingratus, aegrCt 
molcile, ingrate. 

3J il *a«Ct/ 



729 



730 



«£)ä$CT / *d). macileocus , ftrigofut , gracilis , rc- 
nuit . k Afi a ' frp*. Qj,id mim maalentitv Jude ? 

Htm fror. Ort i|l fcürrer al» «n3minfl«rF»n/ 

fmde mäcilentior tß. Jpaacr n>Cl IkH / cxtcnuari, 
cxfuccum ficri , emacrari , immarcefccre. (£r 
ift: hagerer a\i rin ©fein / pumicc eft aridior. 
€m hager 9iinb / bos macilenta. if in baaer 
yferb / cq*ui ftrigofut. j£>ager mad)cn / n»a- 

crarr. 

Jägern/ OMbaaern.' * 2?erba«,crn/ macrere. ma- 
ccfcexc . macrcfccrc. (fr rrr':aqeif iMiij linb 
f|aT/ corpus cii* nucic cxtabc(c:t. QBtC QCl)tS 

jn/ baf berufe bei) fetter 2Bcit»e »erbagert? 

Üieu ! q?am pingvt macer cd mihi raurut in 
•'« irre»! Jyr «Reib lagert »atm anbete \\\ 

Reh<nCR/ in*idu* ajeejius rebut macrefeit opi- 
mit. lieber au?taqet!l/remacrefcere. 
JC><l<J<Tfdr/ * ^>agrigf fit/ Mc/ macica, macrirudo, 
jnacror , marcor , corporis gracilitas , tcnuiias 

Die J&agrigfeit bc* ÜciW tnrbert mehr/ afc ba jj 

|u titi^crc / tenuitas corporis * graciliraf magii 
promoret res, qvam irnpcdir. 
%a&tiÜ)V*Ji.ultmavcJ<l!,a$et/ macer, marcidus. 
<&r bat ein bacjrtei>t ©efichf/ macikntA eft orc. 

JJ)ilflCi/ IXT/ fine pfer. grando, imberlapideot: 
proptet trrtuttatrm dtettur ab tfftCJCr. Suerinir 
•oiw vox GäUic»: Greste , f&* &gr*ndinem Ö* »*- 
Kerum /Suf frn«r worar : fitffr*oätur ttiam Grtc. 

grando, « , Virti/m, fvodeß: la- 

XO> remiiro: mädlenüf gutem vtßimentx laxan- 

tur. £eT £aget fdjabet ber <^at febr / grando 

nocet ariftit , vairac fegetem. J?aacl etum *p- 
ptllantur craftiorei plumbi grandinet * aHas 
€<brct/ ut : ^tttcnhagrt/ plumbum tolongius- 
culat grandincs fufum, q»ae in anaecs cxplo- 
«iumur. €in €tmr mit .Mt ! gelabcn / tor- 
mentum grandiromum , grandinant , ferrcl 
graadine toccum. 
Aaneln; grandinarc , lapidibut pluere. ^dCJfln 
ttiam prr catethr. fumiiur pro: malcdiccre, im- 

precan. J>er JTcvt bonnert nnb baqclt brausen/ 
ncqvam ifte infauftat yoccs jaclat, execrationi- 
i>u$Thycftcii intonat in publica via. kff hagelt/ 
prandtnat , grando cadic & btytlt flarf / de- 

grandtnat. 

JbäilcHdU ' «4. 8^*Vt>. e?ran<finofuf. £aqeltCMr 
©Olfen / nube» grandmofer , grandine gra- 



uncus.fpmchcr , hamus. Pofcttjp an cr.cn/ 
heitre* qvt* und hdrent , nfri Affiaurrtur itl defen- 
dent, Sluqelbafc/ae» unevm. ÜIllfiThnft* / den« 

anchorae. ^>erbbafe/ karpaex. fjCeifnafen/ «sn- 

cus adftnäenus. ^enerharC / harpago , hama. 

t*cbirtbaFe/ harpago, manus . 5Dirbcrbafe/ i*n- 
cinus. &n$reilmit2ßieberharen/ (ägkutW- 
mau. vliiiniiT Jfj)aff utuus terrcus. ^>i>l|rr« 
ner Jf)afe / hamus Ugncus. ©nlbene Aal en /»x» 
6pangen / rpmehcra aurea. einen Jpafcn ein* 
fcblaqen/ darum rtgerc. Jbalc etum ßontficsl 
fclopetum , mde ein ^UJ>PCU)aff / machinaan- 
cara , fclopccum duplicatum. Jfyal cu jebug/ ülo- 
peranu«. 

Jpaflcin / Mi/ dimin. hamulus , uncinulus, ea- 
prcolus , <la vul us curvacus. JDdf Ifirt ; frvt @ib« 
lein an Den 3ßtinrrbrn / clavicula , claTicalua. 
2>a< ^tntj bat cm .paMcin / lac« angvit in her- 

b j , t. f • huic rti mult um fitbrß pertcult. 
S^ütÜttl /propr. hamare, imbricare.renere.ic- 
figere, affigere , confledere, rcrincre, rcrencarc. 
remorari , cocrcerc »ttrpfd OUR Deumen 
filu poma dcarbonbusuncö aterahere. X>ie 
X ..l*cil haben ibn gehdfelt / feics lania«crunc 

cum uncinoiit. S5er bewr bäf elf üic £aubens 
milvui columbas inuncac 
J^äfeler/ t>cr/ inuncant, artrabens, adhaman«. 
Jhffder e tiam diettur hämo difficilis, durus , mo- 

rofu«. <£i ifiaar ein befeler SRenfci / naufcaror 

eft ^airn!b^fl/ ca, ' <,, 7*''W' 
Jf)äFclnna, / MtV aduncitas . aerraclio . !at (To. 
jF)df dicht / 85'*^ / «'.aduncus,hamarus,uncin«» 

tu». (&nhcf dichter ^cbiuhel/ os uneum. ^><S< 
f dichte Jp ante / manus rapacca. sliaebcfeli<$tc 
SCebc / oratio captiofa. 

peilen ferrcus , bamut ferreut. .OcChcl 
wtetapb.eß : Corretlio. animadveriio, oftiga- 

t io. ©neu bureb bfe Jeebel »«eben / afperioribua 

verbis aliqvcm laccdcrc , dentc Theoainö ali- 
q vc m rodcTe «irridere . aculcos in aliqvcro con> 
jicerc. M:. i;!h 6<l / eß plania , onoais A3*, es^ 
i<ti ftinzfa vet am feimf*. 
ü'l&.äru pclhnare , pedere fupam. ^larf^ he« 
ebdn/ lmumpeftcrc Ccmp-du: ^u^beebetn/ 
fiüiDurchhecbeln / u gcrbccfjcli / ftrigilare , p/e- 

rumtfomeUph. deimfaribtu^ ' caviUxtaniui diettur, 
rß^ idem qved: carpere , vellicare , traducare, 
iavidi*K trimrnan. (£r bat ihn »ur Unubur 



73i #a £q 731 



öard)bf d)flt / indigncobtrcctavitei, contumc- 
Iiis illum laccravit improbc, accrba mmisad- 
▼erfus ejus digniratem oratio i uie. 
Jf>r d)el<r ' 0«/ p ' -f. pcliinans, ftrigilans, &trans- 
lote : maledicus . cavillacor, calumniacor, obere* 
ftator. "31 »s ht Chi« / &urcfrbed)ler & Scrbed) 

Ulf tdemtiDod fimplex 4$e&}Ut. 
£c(frclid)t/ adj. &ad-v. turbatus , impexus, difpen- 
Ars, difturbatui,echinatus,S?T.- pectinanm. S}{ 
rrn'hdut SXct-cn/ catrilla, verba ambigua, convi- 
cia, icommara, di&cna. 

€ßel / €iflel / & / o«/ p/r/r. M« 3acln/ 

r /? u r ?c ab. Jeebel / cchinus » erinaceus , /Je 
Hmi propterjbinae, prütnrm ferrtam referente*. Sfd 
<iqt V fivt (tigd / etiam wfrRum, nomine : Sangvi. 
fuga Jiirudo, notat, alias ^llltiatl/i/. inflrumentum 
frtaceum, qvd vafa Mnoußiorapurgantur^ttam echi- 
nmdi8um,Mlikstiti &r&t)et . <£ :\)\v (inigcUfpf /- 
/«/wr ccntumthot't horoo fordidut dr obüccnu s. 

/ # / OiC/ P'«"-- / f ropter den- 

tu Honeos fiveftrrtos , qisos habet, Herum eß a^et 
elvi : occa, crares, ur/iV vf-arn . occare, glebas 
comminuere.Ö': (Egung/OU/occatio, gleba- 
rum tulio. 

UMiifeln / folvere. Sinbifeln / affigere. Qiuf 
Kit ein i-i'»: n • :IM)vifJn. (£tnbärcln / inun- 
<ar«. C^Tb^fcIn / atripicndoproficcre, artra- 
hendo lucrari. (£UtbÄMn / diflblrerc, libcrare. 
JP>crbfl)h^fclm/ artrahere , adhamare. örrb<S< 
fein/ imbncare.occludere. ^urhAfeln/ operi- 
rc , claudere* obthurare peflulo vel uncinuli. 
3un'ldfbÄF«ln/ retrotrahere. 3ll fid) Mf ein/ ra- 
pere, compere. <£r bat alle t>A* <*Mlbl {II fid) 
ftchdf elf/ omnia pupilh bona inftar harpyjarum 
arxipuir, vel furripuic 

^}<Ct)t / Oer / p/«r. Ort Jptdbtt I lucioa , CS' pro. 
tter rapacitatem lupus .tVti tu , vrml 46 /. c c t£ Affin . 

Gefallener «Oeefct/ lupus falfus, ^fvui^faiitut, 
vtftium. §rifd)er Jöcd)t/ recens. ©efr-ttener 
j£ffj)l / clixus. fckbra teuer / fnxus, iniflttSM, 
affin, toffu*. 

Jbacf / baefen/ öcbacfct/ wpi inatr-oatu 

dsnltbus ßerifoUai , re Bf 46 t&äJ / ^att/ßve $W 
tm/ deduc.tur, tß% nontant'wn roftroadanco fe- 
»iir, wrK»rfi*»»ipaitinarc, terram fodere , con- 
odere , miautacim conficere. Sixiüt Ä rahf 

fcttcfei Der aobttn ein Äuftt ani / lu^u« l«v 

jion derorat , pro», de dovt maiis. J)ie 5öcin» 

berge Warfen / paff marc vincas. ©rabca eni) 



mprobi iabore« 

vires exhaun'unt. 9iDam baeft unb €»a 
fpa im torr »rar nODa (in Sbelmann ? Cum nerce 
conjux dt humum curare t Adamus vomere, ubi 
nomen nobilitacis erat? i. e. Adxmi etvoomnu 
trini agricoU. j£)acf cn etum *lisi habet figniftea- 
tionu. Cr bat fid) baef cn lafcen/tenam ncidi cu- 
rarir. r> n ■ .fs. n bartt he^>eiuic / galluscalcat 
gallinam. (£r barf f flattltd) Drauf / raptisn to- 
rac inffar hipi famehei, devorar dt ingurgirac 
feie 21 tu SlbmrfenOe baden / abfentes roderc 
amicos. Eftprattrea baefen/ fealpere, fculpete, 
caslarc, inciderc. 
parier/ Oer/ foffbr , paffinator, fculptor, caslaror. 
J^arlerinn/Oie/ fomina fodiens, dr Tcalpcuriens. 
•pader / fn>e Jg>iicf et / etlam vre rutrico 2^ fvovif 
r 11 r ico Ii petntur. Porrb Sfrfäct 1 Ö Jf)(iferlein/ 
dicunlur denciculi infancium primüm emisfi. 
1/n.iVjJpirieru/dentire. !pa<JP)i(fern/ denti- 
tio , & Jf)d(fericbt / denriens , denticulatus. 
gliifd) (irr Äncd)enba(fer/ propr. carnifex in ho- 
nt fignifieatione , Jed melius: lanius, laniOi carna- 
rius. .(>o';bathT/ xyloromus.lignator. -HJurft» 

baffer / porcinarius. Söetnbergfibiefer / vini- 

tor. 

4?arf e / OlC/ plur. J^acfen/ bipalium, bidens j paff ;- 
num, farculum, ligo bifulcus. 20? iftl)«icf e/ bi- 
dens ffercorarius. ©rp^e J£>acfr / caudicalis. 
Jfjpljhacfe/ caudicalis Tecuris. J>,uFi'/ etutmdi» 

extur caix pedu. (Einem anf ber ^)arJe fenny 

proxime aliqvem inreqvi , pbfervarc alujvcm, 
vcftigia alicujus pcrfeqvi. £tT Jfradc ctficrt 
^tielfinben/ffbiconniiumcapcre. in ordinem 
aliqvid redigere, rarionem, v»am , modum rei 
facienda! exeogtrare , proridere , profpicerc 
tibi. 

Jf)<Jtflein/OÄf / ivnvn. uncinulus, panrus bidens« 
ligo levis , rutrum , runcina , fecuncula . S^aum» 
h^ctlein / ialxarborana. 

parieren dr Jhactunq / OlC/ pro fvo melius dicitur 
OA9 «Oadfen/ paffinario. terrae fo(Eo, it. fcuU 
ptura, cxlatura.dt phleboromia {tu ivnaftBio} 
Jfparfcn madjt ^ebrotelen/ paffinario cailofita- 
tem obducir. J^atferen rtiam pro litc» jnrgio» 
nxa dr expoitulatione fumitur. 

J£)dcf «lirig / & £ö / Oer / pale» ex frugum 
culmis confeftae. £)etn SJJfcrDe guttcr mit «t>d« 
(ferltng inenden / en»o avenam cum paleis mi- 
tecre, Std -£>dcferling/ rrutm duüur: ©ebaef» 

3hm M 



S)<x 



U$%\ti{<5) / fivr (Strub* I minutal , olera.conci- 
fa , inficium , A ificium , aliks ttiamtin Qkf)ti<f C 

WIR utrclflccfc / DJ iiwanjcn / & tfatoaimcn. 

»f)iCf Cll/ *b tiefen / dicitur de Jtvibm ro/hdjwm- 
gentibtu, eßqve ova pcrcutcrc , pcrtundcrc , in- 
tecarc. 

$ijCC / Ol« / p'"»". SfCJC^ / »fc«* > fecurii , dolabra, 
qva[i 4A<X aß/* barfetf. J&oIjflTt/ fecuri» ligna- 
i.i. 3Rülart/.afciamolitorum. <f tcuuirt - r c- 
curi« muraria. g I rtitarl / bipennii , fecuti« 
aneeps. StfülDart / fecoriaxaudicah« , jr« arho- 
racia. 3immcrart/fecuris gravior, afeia. $Jüt! 

fielen <Sd)lo\]<n njtrbbie 3lrt ftumpf < fecuris ob- 
cunditur ufu. Öfc 2lfl tft beul Satim MI Die 
SLÖUVlcl gelebt / fecurit ad radicem arborumpo- 
fica eft , i.e. tnter tut jam j*m immmet. 

51iT(lcitt tX>Mt iiroi».fccuricu!a , parta fecuris , do 
labclla. 

91bba(f CII / defecare , abmindere. SlufbadrtH/ mo- 
dere , fufFodere. 3iH$bilcfdt /cJtodcre. S?cf)rt 
den / circumfodere. . $>clucfet/ circumfoflor. 
55cl)U(f Ulla / circumf oflura .&ttrd)()a(f ch /-con- 
fodere, pjerfodcre. J>ur(f)i]Cl)«i(ff/confoflui. 

WphßfStM i infodere. <£incn tSchaiJ cinbacfcn/ 
info Jcrc , defodere rhefaurum. *SiJtQCt>acf t< 
dcpoflui. 

(£rba(ff n I fodiendo acqviiere. lllU'l'fMct ltd) im- 
perfofiut. 

gilt« ßve qsorbacfni / praefodere. j£>crwrbacfcn/ 

fodiendo exrrahcre. 
.Oiul.Hidcn. ligonccontingerc, bidcnccfcrirc, & 

corrampere. 
5KltbrtC?Cn / paftinarc cum a'.iis , foflonbusfc ad- 

jungerc. 

Nebenhin barf au fodiendo aberrare. 
£)brn])inl)dcfcn/ letiter drotiosc fodere,di1igen- 

ciam in paftinando non adhibere* 
QScrbilrfcn/ fodiendo munire, rf. rurbare. (Erbflt 

DM Brunnen »Clbtlficf/ venam fowi* tollmä 

obxitravic. 

Umbactcn / fuffodere , circumfodere. &Bicbcnint 
bacfctl/ repaüinarc. 

Unbtrbacfeti / fuffodere. llnbcrftatfung / fuffoi- 

fio, repaftinatio. 
3crbdttcn / tranifodere , fodiendo minucre , con- 

eidere , conficere. 

I ()älcn / flC Wlct / & ufntidu ISttt 
fcflleil ' eclar«, disfimulare . abfcondere , occul- 
rarc , openre , occulcre , conccgcre , it. fraudarc, 



734 

dccipere. (Er r*cr!)dlcf feine jpubcmlttcfc / vcl- 
amentaflagitiis qvaerit , fronte * fupercilio li- 

bidinctxonteßit feinen unter edjmri» 

d)dCBCn wrbdKn / volare odium fallaciu, blan- 
.dum. ©eine SEftCinunawrbdlcn/ voiuntatcm 
abdiram habere. 5£>cfc cuft perbflen / cupidita- 
tem luum vclarc, diftiicircumveftire dt fepire* 
•2ß.U'bciM)ctbÄlcn/ ▼eritarcm concelare. ViJt- 
'itttr ejfr k b«inlicb / ?t*/i b«»nilicbcii /imfuäd* 
■moabfcondtre. «Qf rhälcit bäbft in p*rticip. praeter, 
SBcrb4itt / * ÖCjbülfll / abdicui, recoaduot, 
.oecurueus, tedus, involutus, latea« , operru«, 
abftruüis. 

fpjl; *Aj. mdeci. occulrus, clandeftinus, abdicus, rc- 
jru'.us, &J.tv. dam, clandcftmc,fccrcu>, rede, 
«ceuke, fureim. i&t !)»u Dlicf> f f uicil hiH / l«bc- 
rc profi tcor, confi tcor, pro myfterio non habco, 

Aon duü tcor. gj^.n f an nicbta? InU ror ibro ba- 

brn/ nihilpoccft clam illum haben. 
>£alcr/ & ?5crb4l<t/Pcr/ occultator, disftmulator, 
reeepror. -Der .^Alcr i|l fo gu{ <i (5 ^fehler/ 
agenres de confentienecs pari peena digni , uti^ 
jineifuut, &fvi reeipü, & fvi fiiratur. 23erbalfT 
feiner <3a(fyeu / obfcurut in agendo, confiiia üu 
dtafiinulana. 

jpoiiRiQ / dt 13crbAlnna,/'&if / di«fimulatio , ditfi- 
mulantia , laricacio , occulucio • abfcondo. rc- 

cepxiou 

JÖ(ilcrifct)/A53<rbÄtfrif(b/ *i).ii.ivod<$9Ll di«- 

h mulaa s , occultant , axcanus, clandcft i nut , ab - 
d 1 1 ns. it. latenter, obfeure, captiote. (£itt \)h Ic« 
rifeber fSÄtnfd)/ homo arcanus, fecreius. J^5lc> 
rifchtr £)H angulus reconditui, locus ab arbi« 

tri* rem ck u«. * 

^Otl/ fallen / gcftaflCt/ fonare , rero- 

nare, perfonare, clangere , it. ftrepere, fremere. 

Contpoftta eitu Junt : ©UVdjbäHcu / circumfonare. 

totum locum percrepare. ^rbaDcn/ intonare, 

fonum elicere, reddere, fundere, perftreperc. 

®tqttl> dr Sßkbcrbaßcn/ undiqve circumfonare, 

reboare, fonrrum reddere. 
^ilU/WT/ r^OUJ^illlung/ fonui.fonorjoniru«, 

clamor, ronus , dangor. (5c»JcnbflH ' 4 ^ß'C l 

bcrhtlU/ Echo, vulgb refonOMti*. 
Jpatlid^f / *i}.&*.rverb. fonorus, tinnient, cla«- 

seni, fonum ciem. ©CtK«rbal!icbt / * ®icöcr» 

hallidjt/ refonui.refonabilis. 4>adld)t( 

UXtl chordas fonorr, fonabiles. 

cordatc. 



735 



cordarc , harmoniam cflkcrc , exponitur ftrca- 
tim: Confcnrire, comprobarc, approbarc, ra- 
tum habere, laudarc. ^n einen ätocrdg ßfl)4' 
Un/ aflcnmi compofitiont , approbarc pa&um, 
autoritatcm transaftioni tnbucce. £iv 93dter 
»iflinbc**robn$3i<i|*e nij&tgebdlen/ pater ad 

iier filii confcntirc rccufat tßiUlllUTlUCbr IWr» 
toc id) Drtrc in aebdlin.' nunq^am iftam rem ratam 
habcbo, conditjoncm hanc recip am,cum mula 
pepercrit,ubi ovem lupus uxorcm duxcnt.pw. 

©cl)4!cV/ter/confenticn5,a(rentiens,aflcnfor,ad- 
ftipulator , approbator, coroprobator. @fb^' 
Icrtnn/ t*ir fccmina acqviefccnt , aflcnfu appro- 

bans. 

l^ehVlMU ' X>U/ confcnfus , coiicordia, unanimi- 
casi confonantia , aflcnlio , concmn i tas, appro- 
batio. Ohnt Prtf durften ©rheffung gilt &irfe 

dtbcnicfyttf/ finc confcnfuPrincipis» hoematn- 
moniura inraltdum eft , nun fubiirtu , mit Du* 
annuat. 

©fbMg / confenriens , unanimis, con-- 

cors, unanimitcr, concordisiimc, uno oic, 
- unanimi confcnfu. 

^)tflc/ a.r,. Sonoruj , argutui jP>fUe (Stimme/ 
vox ciarat refonans , penetrans. JfrcUti ©lor|> 
Irin/ nniinnabulum. j£)eller £ chrci) / clamor 
clatisliraus. 

-t>dligfeit/ nonrß in vfu,frd (Eillbelligfeit / OK/ 
confonantu, conförmitas , unammitas, . har- 
monia. 

• fine compar. gr* fuptrlat. Di midi us 
mediut , femisfis. ©er halbe jefl / part media 
•Oelber ©ienfl/ iuppetia-, opirulatio, fubven 
tio, adjuvamen. Jpdlbfn ©ienft tubn/adefle 
alicui , fable varc aliqvem , pro parte media ope- 
ras conferre; (£tne bnlhf ©?f ilf / dimidium rail- 
liarii. J£)alb ^IbeilOCfieu / anreerrnium, meren- 
da. (£in £albbldt/columna. J^dlbebel/hybri- 
da. AiiIb3flbr/ t€m P u|f€mc ^ rc - •Ctolbe jfnie« 
ftiffef / perones. JjT)aibpfunD/ felibra. 9lnbcTt< 
hdlbpflinb / icsqTtlibra. j£)dlb ?0t / ficilicui. 
Jf>fllDC S)?ffW / femodiui. J^albrr ©Pf f 1 femi- 

dcu$. .^alb i}dfbri/ rcmidodhis. •palbnutfgc 

macht /fcmifaclus. J^albtPilb / remifer. jjjdlb 
aCtTdffllff /''cmiermis. ' Jprtlb tobt / femianinius, 
feminex. /3aIblTb / femicrudus. (£m<$ halben 

(üle nbpgcntf lang/ fcmicubitalis. j£>albrr SSnuciv 
femipaganus. .<?.iUht Odnid) fcmiucs. J£>alb 
gefdjorm/ /emirafus. Jfralbytffalf hemina. 



73Ö 

Jpalbrr (cttincr / metreta , bathM. .hi.:-;.; 5 , 
Irr/ femuncialu , detradrachmum. falber 
genettag / diet intcrcifus. J^albcr <&4)\aq/ hV 
miplcxia, alias gm \)Q\bit 0dM»ig tnmußca efl 
dmLüa pars menfur* ftve percujjio/tk. (fjjj( h^|, 
ber (SrimniC fingen / voce Aibmifsa w/ deprefsa 
canere. falber 3itff I / femicirculut. ^olbcr 
£)rt/ drachma. falber f&a%/ bes duoderur 
geminuscruciger. ^olbf 6funbf/femihora. 
Slnbcrtbalbc etunbc / fwavihora. ^albrr 
^djilb/ pelta, cetra. falber (^^rwinefDpf/ 
fynciput porci. Jpal»tg ciltf/ media prima. 
Jpdlbcr 5lPfc! /pomumdimidiarum.- ^vn>'{) on« 
gtfiUtgcn/ i|t hdlb rpaenber/ dimidium » jJd ,qvi 
bene cenpu , habet. Slufci'bfllb / pwetcr , extra. 
Slufirbalb SXcc^rd^gctpdrcii/ extra juj, w/dc 
fado , defen(ionem in fe rccipcrc- t 

medietas, dimidium, 
fem«-, femi , & fenrnfo. Qluf J?)aJbc gcl;rn/ 
fecedere, latere. ^d? 'faii nur bif ^>alic ron 
Am fi'b?n/ ab altcrö folum iarerc confpicien- 
dumredat. Sur ^>clffft)Oll/ fcmiplcnus. 5lir 
Spclftc blp^/ femmudu«. 3m ^dftc jcn-lucir/ 
tttailaccn Ogf griffe un^riiiiQet/fcmifuln». 
3"r -^«Iftc gebraten / femiafli». 9Juf bie Reifte 
offen / ^cmiaperrusi 9luf bic griffe btmqltV 
femefus. * 

-£albeil/ per fe nihil fignifical, fed in tompofitU me- 
dictatem non folum t /^iö'qvamcunqvepartem 
loci dtfignat. SWtinclbalbcn/ pro parte mel, 

Ibf 



propr. rathne tnrilaterif. ^finetbrthWmag ftf 
feon/ qyannim per mc, licet. Defnetbalbefl/ tui 
causa , proprer te. ^einefbäfben / ejus causa, 
in gratiam illius. 3llffntbrtlben/ubiqTe,omni- 
prarfens, htdemva-vocabtila: S>Ye tUOerf f^albcri' 

b<U/ uhiqviras. ©n Sllirnfbolbener/ ubiqvi- 
tifta. &d SffenfdKii halben i(! bie «Seif rjc» 
fdja/fen/ ber 5J?citfeh aber ©X)ffe* bafbrn/ man- 
dus proprer hominem condiru» eft, * homo 

proprer d 1 u m. €r 8ft>cf nld)t boren* balben 

in fcie Kirche / non fi-eqventatccclefiam, utau« 
diat. An Iben pTrmuncisttrr etiatn j£>albfT/ at: 

35rbfen* (Singend* €d}lafer«bafbfr / ur otzt, 

cantet,dormiar. 
^>albig / * halbfett / a/;. &adv. idtm qvod «Salb/ 

medius , mcdioximus, medioeris. -£Mlbifj)ff 
SRamiig / alimentum medioerc. ^albi^t 
©lurj/ forruna medioeris. €fn>fl ber halbierte 
Seil / vix dimidium. & gebet nitr fo holbicftf/ 

medi«. 



737 



73* 



mcdiocricer fucccdunr res meae» nonomnia fe- 
cundo aeftu proccdunc. 
j£)albtrcit / partin , partibus dirimcre , in duas par- 
tes dividere , fecare. diftnbucrc. ©ic b bin 
Grbfdöaffhalbiref / in duas parciuneulas heredi- 
tärem feeucrunt, pro parre dimidia heres qvib- 
bex t actus cd. <?ttl h a Ibir f ff Hpfcl/ pomum di- 

midiatum. Stimm von bem balbtrten einen 

S<il biurocg/ «Pelden bü tOiUfl / dimidiacam por- 

rionem altcrutram cape. 
•^Mlbirer/ Oer/ panitor, feftor, divifor. jT>albire- 

ritl/ Oie/ fbemina dmdens, exibuens , «qvas por- 

tionesfaciens. 
4>albirunj/ 0<e/tectio, partirioaeqvalis, diftri- 

butioinduasportioncs, dichocomia. Qlri'tO» 

tele* bat allti in bie£albiruna, gebracht/ Sum- 

mus Ariftoteles crunnando cacumiaa rerura in 
duodmfic, qvicqrid inorbefuic. 
#5>fllblr1id) / <U$. Äwfflbiüii in utramqve partem, 

Sarticeps , feaais. ©c$ SDJenfc&en hib \\\ nicht 
nlbfrlid)/ corpus hominis fecari ac duidi nc- 
q f 1 1 , inttüigt rtalitrr fffine inttritu. 

Sjalll #allc/ 1<«/ ?/. Kadett / m*». 

xnaccllum, forum rcrum rcnalium, *<em curia. 
Indtfa dicitur SjhWc bü r t c / fecuris palacina : Jp a I > 
U rnim atrium palacii rjfl , &: #<$Bebartirer7 fpi- 
culator , fatcllcs , ftiparor , Aator , accenfus. 
jT)allC rliam pro falina Jumttur, mJtq^ vocatur Spai- 
lc/ Hala, oppidumStxonid falmk tbundtoi , c •' 
^allbtstert/ feüis cottoru. 
JfecUt/ X>ie/ fint plur. infernus, rarrarus, orcus, 
avernus , abyflus, vallu caliginis & renebrarum. 
Um optu rßtUtin inqvirtndo ttijmS vocäbuli ^cllc 
dd anlfphrafin confugüumu , qva.fi h*e ab">Jfut tent- 
krarum fic dteatur , q vo d fit mmimt £<U< / 1. ob- 
(cur* &ttntbricofa : vtntt rnim k 4>aUe / in qv6 
Etfmo nur um in modum not rohoral vox Lattna : 
atrium . *b atrort vtl atroatatr diBum , ein 

fäjnwrjer ruhiger plrtt) vor Oer 65tabc/ 

q vält Atrium utr um borrtndum , (int dubio X)it 
^ÜW'fl, Alu feribunt : j£>Ö0c I txißhnantu , dici 
ab 4ok / carerna , qvod non toncrdimm , q x m (t 
in e f juIms mutalur , qvam ut confontnttf muiti- 
p'.icrnlur vtl dupliemtur , dum tpfs pronunci&tio 
imptr&t , qxod ^>c\\t / n-n ^oliC fertht dtbrat. 
jr>cnif<t» / i tyfttl infernalii. £xx J?<W<S)< 
(*>Cljl / fpiritus infernalis. 
4)cUcr/0er/p/.0tt «^Cllcr /fcxtans.media pars 
ebol> ft* Dummuli Müaici , dicitur ab oppidi 



Jbtät I in qv6 omnium ptimm cufut tjp frriur. 
f/onnuilipronunasni JßrfbCT / ffd ßnt ctusk. 
.'Drenbcllci' / rctqvinuminut » dichalcum , cerun- 
cius. Dänin tß Jhc\\<\'\<\l\ l aercolus , uncia. 
Delling / navale, loctu, ubi navn tdifu:**- 
tut Üf rrpdrtntur , ab $A\\t f qvaßatriö nusrii. 

^)ÜllTl / & ÄClttl / Orr / culmus , ftipula ,pL 

$a am y J^dlmer. 2)rr Äaotcn am £alm/ 
geniculum. Z>( c .ö.tlm imifd^co Den knoten/ 
incernodiujn. ^CtunhalRI / ftipulatio tabahs. 
edvidutlbalm / *has ^_d)aftlulm/ =5 Ckt^af« 
tent)ta / cqvifcrum , ftu cqvtfccum paluilre 
majus. <Strof)alm/calamusfrramincus. <£öqo 
1)ören »icl Qualme iu einem $unt> <3trob i «"»l« 
calami ad fafeem ftramencorum rcqvtruntur. 
Jp>clm tüsm tß capulus. ^in clm / manu, 
brium afeix. 

j£)dlmlcin/ dimin. CaÜculus , parvus culmus. 

(Einem bai ^(mlein burdb* €0?aul {ieben / ludi- 
briö habere aliqvcm , fufpendetc nasö , fubfaa« 
nare , tudificare diftis & t aä : s . 
J^almid^t/dtAälmicht/ adttB. calamis abundans. 
culmos referens. (ginbalmidjt / uaicalamua, 
SSieUjalmid) t/ mulucaulis. 

Orr / plur. t>ie ^)UlfC/ collum,cervIx. 
€m f<hnee»eiBCr^)a«/ Collum eburneum, ni- 
tcüin , gypfatisfimum. Einern Den J£>a\6 bre« 
(ben / cervicem alicui frangerc. (Einem auf i>en 
jp.ll^ bC(f en / fuccollarc , collcre altq vesn in Col- 
lum, (önen beo l>em Jg)alfc nehmen / colium ob- 
ftr mgerc. ^d) ivcrfrc ihu^cn mit Um -0.il t'c beja* 

len / collo (olvam , percundum mihi eft fundt- 
cüs , ia me fupplicium recidet. (f in SBetb am 
J^alfc haben/ vineuhs jugalibus innexumenc. 
(Sine Äranf beit am J^alfe oabm/ morbo efle im- 
plicirum, decineri. t£rlia,t mir nnf law J>al|e/ 
molcftus mihi eft. lobten Jbal^ Itffen / cranüge- 
re cum agnaiis occid. ©dnfehaÜ / colium an- 
rerinum. ^rcftbaW / gurges , vorago , bara- 
tbrum. genuini agitator. tHcijfuls ineubo, 
aeeipiter pecunianus, Euclio. j{ranid)baU/ 
colium gruis , longurio. 3aiifba!$ ' poiator. 
bibax , bibulus , amphora. (S tar rbale» / propr. 
cetanicus» mttapb. cervieofu* , dun cervicis, 
pervicax. ^(habhaW/ cocio, avarus. 2ßa<J* 
half / parabolus, audaculus, projedus ad auden- 
dum. ^LMnM)aU> toro villa, j vk. ojn Jf)anb 
LUID .£>aU/ tß aiuaiadrcrfio in üciuoro/bs, 



73 9 ft a 

poteßtlem gl*Aii dtnoUt. £*lsgeri$t rmm 

Hierum Imperium rß. 

Jfy&[iUin/*M/ dimm. Mtfnick: j£><$[$gcn/ Collum 
lub t ilc , fed & Lipfienf* fumunt CM fedlsaetl P r0 
c:üan,ÜaU.kätat. 

Jj>.tlfCB/ hälfen/ Üfrefottriws: fimhaifen/ ampiefti, 
amplexus darc. Vimnt umhüllen.- manus collo 
injicere, colla lacernsconftringere, darc collo 
brachia circum. 6id) miteinanber halfen/ f< 
mutuö inter fc complcäi, amplcxu murarc bra- 
chia,dtridere amplexus. t9id) icrfoalfcn/ hu- 
meris mharrcre, collo penderc. 

J£>al|ung/ Umh alfunq / Wey amplc xus, complexus, 
▼inculum lacercorum. 

S^aitf galten/ ic& balte/ 1>» WUfl/ «bätt/ 
aur halten k. ich hielt/ td; hielte/ gehalten/ propr. 

ßgnißcAt: Tcncrc.coiumcrc, ramere, fed&ah 3 
flura notMl , uf ; Scrvarc , praeftaxe. (Bein löort 
|>iilccu/ Aare promisdt (Stauben halfen/ fidem 
fervare. (?elnen (£ib halten / jusjurandum con- 
fervare. Slngeldbnüjj halten / ftipulationi ob- 
temperare . fätisfacerc. J)a$ @e |Vß halten/ de- 
cretis parcre , regulam fcqv i. Orfriuno, ha Ifen/ 
ordinem pertcqvi. Genehm halfen / ratum ha- 
bere, olim raUrt. Sic gälten tß : Crederc, 
fentirc , »ftimare , cxiftimarc. jd) halte ihn 
für meinen 55ruher/ Uxöfratris e?f mihi. 34 
balte ihn oor meinen ^cint> / m numerö hoftmm 
cum habco. 3<J) halte ihn &or einen brafen^erl/ 
nihil in eolevttatis aut infirmitariidcprchcndi, 
cognovi hominem fortem , magnanimura, in- 
crepidum. 34 halte e*fur aleid) / in nullödis- 
ctiminc pono. SR an halt ihn wr ungetreu/ in- 
fidelicati« nomine lufpcctus eft. 34 babe ti 
ter naht nDeieit gehalten / pro cerco femper «x- 
iftinuvü galten etiam eß (uAcntarc, habere, 
fe gerere. it. ftarc, confirtcre. (Emen im (£§«/ 
2 vuil e n unb $. K ibiiua halten / de viihi * amjdu 
aücui profpiccrc. (einen f'ren halten/ fumeus 
Tuppediarc alieui. Vrid) tt>ol halten / virum fe 
prxftare, probe rem gerere, faccrcqvod decec. 
<c? ich Übel halfen / parum moderte vivere , temc- 
xe, im prüden ter, turpitcr agere. jJScn eitlem 
reMich halten / auxilio efle alicut pro »inli , ad 
efle , falutem ferre , (ubvenire , in fubfidium cur- 
rere. J&alt/ bil .ÖMlb ! confifte , carm ! fubfifte, 
fiftc gradum, beftia ! Sed galten f -vof, tß : va* 
lere , capacem elTe. £)atf bäl f jroeo (fimetV 
doli am »ftud dual amphorai concincc. Item : 



$a 740 

Stuf einen halfen / iruldiari eß, infidias ponere, 
firucre , ccndcrc. Tandem morem gcrerc 4 j>ati 
figntt , fvfl fignificatM plerumq^ obfcatwm tß. Jpal< 
(et mit einmal/ ufuram corporrs mihi pratfta. 
Nottntttr ttUun pfcra/i*. ©a* gletfd) l M U<5) 
nid)f im (Sommer/ caxo aedacit tempore con- 
fervari neci vit, racile purrefeie, rancida 6t. Ob|?r* 
Oa^ (l(t) h4lt / poma conditi va. Obft / b \t fi<^ 

nidjthiUt/ pomafugacia. $D?an wirb ihn trol 
tvarm balten/cuftodufcpcus contincbitur.ailcr« 
▼abituxiu cuüodiis intcrionbut. 34 bin harfcU 
({ehalten / obligatus fum , obftnAus fum a.i kne 
Einern bie SBage halten / »qvarc aliqvcmpotcn. 

tii,crudirione ( divitiii,parcm alieui cfTe.^cr b»\lt/ 

nie ber £afe beo ber Krümmel > animus in pedea 
decidit. (gm (Bcbaufpiel halten / agere comee- 
diam , factitarc arrem feenicam , edere fabulam.' 
geebtboben ballen /palaeftram cxcrccrc. Ceü 
neu föeburtirag haften / natatieia cclebrare. 
^ufe @efellfd}aft halfen / jui * offic tum fodalU 
catispraeftare, amicitiam tuen, (finen <cr<bab< 
\0t balten / damnum praftarc, indemnem ali- 
qvem declarare. (Ein ü)[erb auf ber ©treu bal* 
(en / eqvum alere. 3d) b*ltc ei mit Mr / tuam 
tcntentiam fcqvor, judicn rui comes fum. (£U 
nen febarf halten' inclemenreraliqvemtrac>aret 
parum indulgenri% alieui rribucre, ad nullam 
unqvam rem connirere. Ungehalten femi »grfc 
ferre , oftendi , indignari , (romachan. (Ein UIU 

gehaltener ?0t cnfd)/ exponitur homo malis mo- 
ribus preeditus. 
J^alter/ t>et/ fervator, obrervator, derenror. (Efa 
©einhalter/ fupplantator, infidiaror, everfor. 
forthalf er / adjueor, adminiculam , Aiccubua. 
^sichlmlfer ' librarius, tabulariui, perferiptor, 
it. retinaculum. ^i|'d)half f r / vi va num , pifei- 
na. §reobalfer / tymbolum Co'. vc in pro atidJ 
^ecbtbobenhalter / lanifta griebbalrer / paci- 
ücu« , intpcAor , irenarchet, pacator. 0)1 M ha !» 
ter/ pandocheus, caupo. (*H*rid):$bal ter / prae- 
tedus judicii , aduariui. @iaubenbaUer / vir 
anriqvä fide , frans promisfls. Jf>ail?h Irer/ 
ceconomus , p.itcrfamilias , adminiftrator rei fa- 
miliaris. fjaltenhalfer / rcligiofus jejuniorura 
obfervator. 9)iUuM) ilter / curator, defenfor. 
rutor, ohm mundualdus. Obhalfer/ protcäor. 
WtojMMl I choragus , prarfulror. @d)irm» 

* (£d)uß.bal(er / WrmfWö>bba?ter/ »index, 
aüerror, propugnaror. (irpielhalter ■ hiftrio» 
aclor comgedue. <5d;reiubalfer / archivanus. 
IIa a 



745 



746 



favorem hunc jncolumcm fcrvabit , pcrpctnum 
tcncbit. (Erhaltung / t>W / confer»auo , alimcn- 
rum. ^rh.ilttT / X>tX l confcrvator , nutriror. f 
grieDf rbalter / irenarcha. ©tabterbaltct / fer- 
*ator urbis. (3 tarn mcrbaltcr / columcn tami- 
lue. 

gHD fwr SOor^aKcn / proponere, fignificare , re- 
monftrare, argucre, 1/. commodarc, fubmini- 
ftrarc , fuppeditare. 3d) tan ihm meine 011 dje v 
niä)t OOroalCrn / libros ei commodarc diutiüs 
oon pofl um. CK« n wirb ti ihm entlieh mujjen 
tnuha'.teu / exponenda tandem ei crunr haec 
omnia. (BorbaltUim / t»iC/ remonftratio , pro- 
pofiuo , clcnchns. /cfir» fivt SJorbcb^ltCH 
Irm f/i .- refervare . excipere , fub conditione pa- 
eifei. SBorbcbdltUlia / W*/ refer\atura , con- 
ditio 1 connc xum. 25ovbch»Uchcf> / cum refer- 
varionc, conditionalitcr , refervari» refervan- 
4i$. §Ür flCWif baltW / pro comperto habere, 
certö übt perfradere , prorfus in animum in- 
ducerc. 

©lciebbrtltClt/ perindcaeltimare, exzqrare.tanti 
habere, codem Ioc6 ponerc. <f tu Oh nu v tan 
fiel) einem i\cid)cn uieh gleich, buken pauper 
cum divite comparari ncqvit, non potent fc 
cxaeqvarc opulento. OMeiehhaliinuj 'Die / cx- 
seqvatio, collatto, aeqvipollcntia. 

^inbcrbalfcn/ abfcondcre.tegerc» oceultare. it. 
de 1 1 nc r c , dimmularc. (Einem ba< peinige bin» 
bcrhaltcn alicujui bona detinere , involare, ab- 
uti , praeriperc. JgNnbcrbalt ung Wt/ occupa- 
tio , remotin , dillimulatio. j£)Ulbcr hal t/ Äutnn 
i« /j < \ ir infidiai .technas »machinas A vaframen- 
ca nolai , H* fublidium 65" 5 vt m fubßdik funt , fub • 
(idiarii nrmpe militet, 

3nnenbfllten/ vrimo neut ii, 9W (Einhalten/ ter- 
irinam obfervarc » AtxnAt : cclT.it c , expecrarc, 
fubfiftcre, defincre, conqviefcere, »Iths vfrill 
halfen / incerjungere , paufäre. J£>nl t f iill ! Glte 
»radum. 9Ran tnuji ©Oft friObalfen/ feren- 
dum * (perandum. Jßalt nur inne mit Wehen 
lofen Junten / cefla malcdicere. Oftit Der 
^d>laet>t tlUtenbalten / intermictere pugnam. 
£id) inuenbalfen / domi fc continere. (Sie bÄlt 
ftili/ tttieeingämlcin/ omnia permittit, datju- 
gulum cuiqve. OtitlpalfUng / tolerant«, con- 
ceflio , patientia. 3nncnl)nlfun« / MC/ cefla- 
tio , iutermiflio , abftinentia. Der ^\U\\)Ci It eß 
argumentum , periocha , k nerho 1 2Jn ftd) 
(C» / romprebtudtre , arip^Ri. ^UrjCV 3 ÜU ' 



balt / bicvurium. ^tiQbalfung im 6e|V.n»jc/ 

paufa. 

tSiL'biilreu / * SRicJt>rr)eiTrca/ rallcrc , fraudare, e. 
luerc , ncgligcre , vtolare , frangere , non tuexi 

fiikm. €r roirb fem SBort nicht bulten / nun* 

q v a m , qvae in 1 c reeepie , cxfolut urus cft. 
baltunij / jive "3^ id)cbaltnn«v 01c fallacia , ft aus, 
negligentia , defedus , vulgo contrtvmtio. ^luf 
Den Sali btr ^iebtboUuiig / in cafum non fad» 

folutionit. 

tO^itbalten / convenire , confentire , confpirare, 
confoxtem eile . 34 bnlte Cö mit / idem & mihi 
place:. (£s mit einem halten/ ailbciarc fcahcui, 
ejusdem fencentiar efle , conjuogcre fc alieui. 
SJiitbaltUU^ / tU / confociacio , communio, 
afleufus. 

SRebeubalfen/ adjungere. £r bMt eine J£>ure ne> 

bell feiner grauen / coneubinam alte in conju- 
gio. (£r ran über fein Deputat / five <Bemad>4 
UBl Vito&ntm I nod) etue £ ub barneben bal» 

len ulua id, qvod ei pcrmifl'um eit, vaccam 
alere Docerit. Seebenbaltung / Mc/ nimictas, 
fupernuitai 1 fubftitutio » fupcrüuum, fuper- 
abundans , adjuudtio. 
Obbalteil / defendere, tueri , protegere, cuftodi- 
re. Obb .1 1 c u na / 0i(/ dcicnfio , ad vocatta > & 
vulgo manuter.rntM. 
Verhalten / ceiarc > abfcondere , occultum habere» 
retincre, rcprimerc »geftum , motumagerc, 
vür fan ftdD gar fein r erhalten / modeftia in eo 
elucct»moribuf cft pulchre Iimatut» (Er Oer« 
halt (idb llicbt n?rl ' cft moribus illaudatts , in- 
commodis , horrtdionbus. Sa? ül^af er Per* 
halfen / lorium inhibere , remorari > rcprimerc. 

3(b fan ibm bitrmit nichj wrhalten / celare tc 
non pofl'um. »Serba (teil er 3)iP(t/ femper-mu* 
ftum,muftum cbultanone impeditum. S3er< 
f)altnng/ mc / fr tv.s> Serhalteu/ taftum , gc- 
rtui i morui corporis , rrtoderarto. din 2Srl» 
Perhalten / ret optimeacla > bene gefta. (Ein 
Ubclterbalfen/ factum improbum , indignum, 
tin pc, feedum. S>ci't>aUlin^ rttarveß ftlcntium« 
taci turn trat. 
Unt>erbalfen/foYCTe,confeTTare, fufrinere, reti- 
nere, eaeipera (Einen mft ©efpriier) unberbfll» 
ten / colloqviisaliqvem refiecre. Die £iebe Un# 
bereiten / amoremfovere. €r bat rld) bep ben 
Aepferlicbcn unterhalten lagen / nomen militiat 
dedic imer Cetariaoos. Den J^)uf unberbah 

tu; pücd aiu-j v 1 j cxcipcrc. lliu\rbalt / *tt/ 



747 



•0« 



748 



* ift us , alimcntum , alimonia. ©einen U Rt) (V 
fv.Ir illdMI/ vidum qv^rcrc, q vjcfhim occipc- 
re , vit« lubfidia q »xruare. Unfrei" Iw Ufr/ Der/ 
bcncficunu«. 
fBtcDcrbaUeil ' Curare , opponere fefe, contra niti, 
objicerc. Getier \)ä\t WiebcT / coria funt durabi- 
liora panms. ößieberbalt/ Der/ oppofitio, 
concrarictas.nifus adscnus , duracio , lacoma, 
atpnpondium. 

JucbvlltCH / confpirarc , convcnire , confcntirc, 
tolmdcrc, obfercre* occludcre. ©ieJuT'jue« 
liultcil / forcs claufas habere. baltCU mit' 

CtuaniW Jti / conventura eA intcr cos , volunras 
cadem 1 11 is eil , congruunc invicem. £y Ii $u> 
fen jllih'AlfCtt/ ftnum obvelatum habere ,mam- 



mas tegerc. 



3ufamniC1l()fl!tcn/ confpirare, conjurare, coitto- 
nem t .u c rc , conrinere, aflervare. condetc. Qui 
Vrcmi'U' lufammenhaiten/ rem familiärem tu- 
cri , parfimoniä' confervarc. <?ie balfen fidj gar 
f fth'iii jufiimmcn/ aröilrimä" communitatc Jan 
du funr , amanc fe invicem , perpetuö una funr. 
^iiüiiuincnhiilriHU ' Die/ parfimoniä. coitio, 
confpiratio , vinculum. 3ufan.incnbdl.Ulig fccr 
S&retcr/fubfcus. 

dicunt, 

We/capiitrum,r/f abolten. Sed & Jp elfte rn 
fiv* jpillftcrn dicuntur thecae bombardularum, 
^>l!lolcrÜ)lllftcrB / fcloporhccas. 

•Oalfrcrn / i. ^alfrc r anlegen / capi Ararc. Jfpalf 
tcTUnq/ Die/capiftrandi acta«. 

Da/ p/ur. 

ipfltl.Cn/ hamus , reic , jaculum. ©ropet 
§ 1 ! dxrbamcn / funda. vr f rr bd men / everrko- 
lum , excipulum contarum. QJfit einem .h ,1 m r n 
Iii Ii d) jieben / hamare , adhamare. Seit einem 
ßülfrencn J^iimen flfthcn / aureö hämo pircari. 
jihud eß JP)am/ faltus fn t fylva ,1/. taiicetum, pa- 
icua , pratum , i/nir non fotom Hamborg/ verum 
tliam tatis locw d^am diäter in Wtßpbalia , friß*, 
Hollandia y Eon diu. ad Scbaldtm, »tqvt in Duth. 

marfm Die teüberbam * Slorberbam. Sunt etuun, 

fvi abboc^amf Jbiimel/ apratit >.imit& ptßione 
Jerrvant ,fid vtd. bic proxmt, 

■£>timlcin /Das/ dimm. rericulum , parvus hamus, 
qvafi kämulut. gifthab^mlein / rcriculus , tra- 
guia , «W^Strirbarilcin vocatur. 
OKU / bamar c > bamö capexe , ftd mvßtatum tß ; 



PciU tarnen dicunt : %tt)m<n/ einsamen/ * KTi 
bdmcn/ lagen» includcre. 

Sjtmm/ »ö«nimen/flcl)emmet/ filiere , impe- 

dire,inhiberc, impcdimcnto efle , offiecre, j>rat- 
pcdire. (ElBC ©a<&e bemmen / objicerc difficuU 
taremaltcui rci, curfum alicujui negotii impe* 
dtre. einen bemmen / Dar) er nid) t ßrtf ommen 
f an / a progreflti arcerc , tardare. (£i nbemmen 
rfi furKaminarc.i/;.« eine Jpnnmfctrc/ fuölamen. 

ifCvhcmilUIl . l'uivcrc .cxpcdirc, toller c Tu tliami- 
na , impedimenta. QBicDerbemmcn/ aliammo- 
ram objicerc , denuödemorari. 
J^tinmer/ Der/ morator, prxpcdicns, cardant. 
J[?cmnicrin / DU / famina obAans, obfiAcnr, 
derineni. 

J^cuitniiua /Dfe/pnepcdimentum, impeditio , re> 

mora , retardatio. 
J^)(mmi9 / * J^emmenb / adj. impediens , ot^ciens. 

^ebemntet/ impeditus , prxpcdUus. Unijcbcni' 

met/expedice, nemine obAante. 
J^amm/ & J^amme/ DU / perna fumo indurata» 
perafo » petafunculus , avbd hamum rrfrraL 

ufrrberbamme t pexna. ^mbevbamme / petafo. 

in ßecie. 

^)ülttifd) / adj. & adv. fubdolus , fallax , trux, 
morolus, &*; furtim. fubdolc, crudelitcr, U, 
clan JcAine. Eß ab ^)ame / ulpott , qvö vifeu in» 
opinatl captuntur. (£in b4ini|"d)iT ?DJCItfd)/ homo 
morofus , fubtri Ais , auAerus , inhumanus. ^>»i 
mifeber WitifCJ ex occulto. 2>cr l XL^ci|d)lcw 
ebet Die 3Äei.rd>en hanuid; / mors nomine« ex ia» 

fidus 1 loritux. 

jQ>Ämi|"ct>f cit / Die /occultatio , clandeftinitas , tor- 
viras .moroficas , infidclitas. 

f)QTt\/& ^>ämill/ rßappeäatioovmm t fvan' 
do wxantur fftalhciuntor, mir: (£ti»/)amd / 4 

Semmel / vervex . & dimn. jrperamcluV n / das/ 
ovicuta. <S?ein J^emmeld)en / antmula mea. 
chanflima mea ! lt. verbumJframtUn I & fytXW 
mein / caArare anetet. 2ciil)i»nmel / tß ver ve* 
fedahns. Exißimo rtiam , per trajrÜionem Itters* 
rumabhoed^tntmü dici2&mm\/ agnellus , f.vt 

2amm 1 Do« / agnu«. (* f Uijlam »n / agnus (ub- 
rumns. ^ 1 11 £omm jiim (Saugen lafjen / fubrs> 
mari. £ämmtr abliefen / agnos a mamma dis- 
jungerc , depcllere a matre, ifvafi dient abrumori, 

tß emmabrumm, einobgeftoße» Aamr». Um* 
metn / adjtü. agninus , ut t t<Smmern gleifd)/ 
avd Umrn dtcimtu gjmmfliifö / caro agnina. 

| a a iij 8an> 



749 



Rammen autrm diatur, tum ovet sznot pttriunt, 

frov. ©ufolI|t fic frieden / Me wem fammc/ Vtci- 

eur in tot , f tri ftt fui exciiunt . f^r wuwi ItSärttur, 
ofinumeOf decipümtur. jammern qvoqvc ufur- 
patur placide ire , (utpensö gradu inccdtre. 
CompoJ SR\\<H)\äm\Wlvn I lenri , mol licet ,dr feda- 
co mfii aliqvem tcqvi , von Die Öcfcafc nad)f 
Ihmmezn. 

Jptmpti / irfVm fß <rvoi&mmt\ • ^porort/iicr 
fitmttur, cum blandimur gf taudamur infanttt , qvaß 

dicas , pupus y pupa , fti»c » <£empelmanrt/ 
Der/ fufulm. 
S)M\f D«/p/tfr. DtC Stätte / gallus gallina- 
ccus. j>i'v .fr \ n bllbct |1 d) ttir^cnD mehr ein/ all 
auf frillCU» 3Ki|te/ gallo» in fuo ßcrqvihnio plu- 

rimum poceft. & kufi bruberweg/ wie ein 
j^>an über bie j?olert/ guftar , uc canis eNiIobi- 
bens. SDerÄan l rofyt/gallus cancac, f i\iiu'£ frftb 
SOi OtOentV diem nuntiat. Jfrfl liqefejjrct) t a neu» 
gallorum, gallicintum. (Ein bei|na,rr, brjfer Jfran/ 
gallus pugnax, percinax in cercamine. £in rllip 
|)td)ter J?an / eallus criftatus. Der Jfran fd)!a .i t 
mit ben flluadn/ expalfisalisaeremdcverberat. 

£r roiM allerwegen Jfran im tforbe feon/ omnibus 

praeferri cupic, criftas crigic , fpiritus fibi fumit 
• n omnibus rebus. jT>ail auf DCC SBÜ<ÖfC« / dra- 
co ignivomus, pvritc» in fdopeco. <t)eRj£>iin 
ttllfiieben / draconem aptare , adducere , cacu- 
lum aterahere, aptarö dracone idlum minirari. 
JDer J^an im tja§e / epiftomium , canalit. ©er 
Jjpan auf ber Jtixty/ alikt QBetferban/ triton, 
«. Dcuium , X9etterfinletn. Grabau / cere- 

Ttfia alba rini faporem haben* , HalbrrßaAii , 
Hannover* , Qyedlinburgi gfcircumjacrntibm oppi- 
du coäa. ©icf clban / gallus cancans , pratco dici. 
gnfanböB/ phafianm mat. Durban/ urogal- 
lus i icttax. g aijjcit ber Qlurbäue / cempu* in- 

i tubatus,dicsincubacionii urogallorum. QSuo 
ejdban/ grygallus. J£>ail$bnn/ gallus dorne fti- 
cus | al 1 1 lu. jf appb« n / capo , gallui caftratus. 
Kcbbrtll/ perdix mat. <r dmapbane/ dkuntur 
* uftici lyUarum receflus oecupantes , atqve in 
transcuntes milxes faevicntci. äßd|d)er JbflU/ 

ifiw $rtitbau/Ö'3nDirtni|d)er / »#.£alefiitifcber 
jF>ail / gallus Indiens, gallopavus. vf i\)\uw.\ 
bau/ fciolus» naAjculus. ^:u s c;ibar. feata- 
baeus. 3<l^ban/ gallus cen/icicus. VTiri (oll.r 
J^>an MuUu Thra^c • gloxiator l i»rolcas » often- 
sator. 



_75? 

J}M<in I Dä» / üw. parvus gallw, gallus pullus, 
tfifvihbrt ma feu! in avium minorum fivtxricu- 
larum. ^olDbaulcin ' tvUuU Jifla reguius 8< 
troehi'us,4/ui;5iJanfÄlliej/ ftdttiMmtßuiftäum 
tx ttntrt fcxrabtovum nomine chryüli». ^(unael 
J>.^llciU/pulla(Vcr. 
JpdnilS)t/ *di.&*dverb. more gallorum.u/ fi frli 
tß pinnsx -vel falsx , ut fällt ydltnacri tjfe folemL 

J^enne / Dre / p/«r. Rennen / gainna. 3ung* 

J&enne / gallina iuvenca . novella. ^(abrigc 
J^ennc/ annicula. $Ure ^ennc/ »«ui, y«c- 
rana. fBrutbtltne/ gallina rnactix, ineubans, 
Älurfbenne/ giociens, glocitans. <Eme gute 
Jcqbennc / fircunda. gafanbenne / phafiana, 

Scibbenne/ * Wbb«n / eallina, qvae in fignuaa 
juris mancipii da cur. jf alcfutifcbc / ßve ZtUU 
tt (Bdftti -penne/ indica. ©ebratenc ücnnu 
afta , gefottene/ elixa. J^enne / Die niefct mehr 
Km t erta-:.i. @pcrberbenne / »erficolor. £)a< 
€o W»U allejdt Fluqer (enn / a\i Die^enne /mula 
ante barbam docenc fen es. j 
^)Utl / DÄ« / propr. id eß qvod ^dtttC / gallina : 
Jf?micr *uttm in piurali torum gregem gallina- 
rum * gallorum complrHutüur. ^imat ^)nner/ 
pulli gallinacei. ©ie^JÜner baben ftcf3 /gailin« 
ficcö pulTefeplumam emundant, in pulrerefe 
volutanc. 2ßcr (tper baben toiü / mu§ ber £ü» 
«et ©aljen leibe«/ devicat, qvicunqve molam 
fusit , illc tarinam. ißfiabUR / tetraon minor. 
gelbbUB/ gallina (jUcfti is. ^).ifclbun/ arta> 
gen , Bonofa. ^)aubtbuner / gallina; , qtae foU 
▼untur ab bominibus propriis. <Sl)rcnbunet/ 
qvas mcflls tempore dantur. SHailQ^bÜnet/ 
3taU(&benncn/ gallin» jutisdidionales ob do- 
mieihum data«. @d)licebun/ lagopus. 9?cb# 
l)Un/ perdix. 4)an$^)un/ftratiota. 
jp>c miiein / Das/ dimtn. gallina pumila« dutilein/ 
DM/ dm. pullus gallinaceus. ^iinae^URletll/ 

pullaftra. ©ne beerbe junaer ^unlein/ grex 
gallinaceus. CKerienljfmlcin / pulli tctoi. 
J^>erb|lbunlein / puili feronni. Xclleä ^unrJben/ 
audaculus, prasfrafVus. @Algcnhund)en antem 
patibularius , malus coivus, defpaaca: auda- 
ciac. 

^anb/Die/p/«r.^)inbC/nunus. ©icred> 
C \t 4>>inb/ dextra, dcxrclla. £)ie linfe J^)anb/ 
finirtra- Xrauung JUr linfcn-fMIlb/ mairimo- 
mum ad morganatictlm. glaebe.fr.uib / palma. 
| BMMiduiaaa. Gilten mit ber flauen .«> -nb 



£a 



7J2 



fd)l>MfH / manuvacuä colapfaum alicui impin- 
f ere. »2t»l£wn&ii}C'/rw Obtt|)iMI&' manusaver- 
fa. j£>ole J£>anb / voia , concava manus. Linien 
iR brr Jf».inD / ineifur* manus .T> Cl - $frg ui 
i'cr.O nb/ mcracarpium , euberculum manus. 
C*n lüifc an tcr j£)anb / carpus , brachiale « jun- 
Äuia manus, j/iäj v,^\riu*cl &üiem inbie 
j£)aub|"d)cn / cxiincismanuumalicurusdmna* 
xc. t£iucm in bie£anbe t'cbcn mntirn/ tääm tß t 
dcpcndcrcab aliqvo, i*ub curaAtutela alicujut 
cAc. SO u Jf>»mh' toa|'d)Clt / iavarc , ablucre ma- 
nui. Dl< .«.\llltV tnicfiuib mantili manusab- 
ftergerc. hinein bu* J£).Ulb abhaiKll/ manum 
alicui prscidcrc. £)ie .naube auf Um Kurten 
babeil / manus poA terga rcjrccrc , in rergum rc- 
corqvcrc. ©ic -Chinbe III bie core fegen / inji- 
cere manus in üia. (£incm bie.£).inba,i'b(n/ dex- 
tram porrigerc alicui. (Euunbev bie JjSnnbe 13(1 
ben/ intcrjungcrc dextrat. 3>tT> btr 4."» an MV im» 
Ad manus eflc. 3n «DinDcn b lben / in mantbus 
teuere. sOftt Oeii ^iibcu ergreifen/ aururen/ 
mantbus appetere , tradarc L attmgere. (eiineil 
bcO Oer .^ib UebUh'll / prehendere dextram, 
manum rci mjtccre. 21 0$ biT Jpailb lilßffl/ de 
mantbus extorqvoc , criperc. f OMlli; nur 
411 J> uDcil / inctdtc 111 manui. Jjjanb auktJCU/ 
rcmaggrcdi, fufcipcrc, rrattarc.in manus fu- 
mere. QMutlOjC -£>allbe /manus cruencae. ©ie» 
blf'dK/ rapaecs, furaecs. Sßeigry nivcai. i3d)liic< 
tWÜe / gy pfatiflima: manus. £ djwerc J£)anb/ 
manus gra*ans,oncro(a. CcfMUiTi' Jpanb auf» 
Uacil/ pr*gravare,oncribasprcmcrc. (Brjjtta. 
(Ix Jjpanb/ brachium, exile, foemmeum. Cr .Mi" 
f( >£>anb / lacertus vali Jus .brachium nervofum, 
mafculinum. (Einen mit ber Jpanb fdjlaacn 
pal ml porrccla altq vcm percuterc. SO? if benben 
«franben f rar fiten / ambabus manibus compledt. 
Jüic J&anb ab }iff)e u / denegare alicui opem , au- 
xilium, non ferse iuppettas -£ulflid)i: -F "b 
Ici'llrn/ auxilratricrs manus porrigere, Aiccur- 
xere 1 adjntamcnta fubminiArare. 2lblunbni 
F ommen/ e mantbus clabi , perire , perdi. hinein 
in bie .O.inbc geraden/ in poteftatem alieujus 
•venire , in manus inciderc. JDic @c(C4cnI)rif 
bcr-£>anb lafcn/ oecafionem praereimittc- 
rc , neghgere, pari oecafionem praeierlabi. f 

frarnbnt an btc -cv.nb geben/ faculurcm darr, 

orTcrrc, viam munirc, anfam prxberc. ©ic 
^anb 90U ber Hutten ! abAinc manus ä mc ! 
für bf? ^ailb / inprasfc&tiaxmn, ^cfaoUer 



^)anb/conjunOis viribus, ©cfamfc^anbbe» 
btv^clc! min.;, fimulcanea invcAicura, Mätur 
et tarn c&njunfta manus , aiiki }XlHbeUt)nunct. 
$i»bte J^. nb / dhks s^aubrred^t / ÄNnfcrtiaT/ 
Cutra Unfall •# ^roitlofen/ in jure dicitur ma- 
nus mortua. Unbct mciiitt J^.inb nnb <?fe\jd/ 
. Aibmanudtfigiiiomco. Unberbcr jj>anb/ pc- 

dercntim .rnterjcÄo tempore. 2iU5//*vr, Don 
frCDcT -Ö .üb / line adminiculis nl appar.uu, 
^rcoe jpailb fjaben / liberam poccftaccm habere« 
pro lubitu & arbitno de aliqvt re difponere. 
3n J3anb/ nonnunqvam, protinus. $)}Jjt bet 
$Mti QCWVntlXlQkU/ zs manuarium, manu- 
pretium , ahas xüad)ct\on. Üöci^njuhg aui 
brn gilben / chiromantia. (Finbanb/ five gin» 
baut d / X>it / unimanüs, m.mcus. <£\n( Jp;,nl> 

voB/ co/ifr. finc -$>^tnpfcl/ii^ ^Ämpfel/ pu- 
giüu» , manipulus. 25on £an&il! jj)anb/ daca- 
tim , per manus. 
?|mtft)anb / brachium feculare. ?/Hfrl)anb / va- 
'ribs. OlUcrfjanb cnuicma(bfc&afien/fa!gama. 
^Dli'b^hailb/ harpy;a, unc<e manus. Crl:r /:?«• 
ebelid>e Jf>anb/ conjugium , connubium. ^be* 
\i<t)< Jpanb (jeben / matrimonium conrrahere. 
geinbeebanb / poreftas hoftili«. 3n gcinbt<» 
hanb geraten/ in poreAatem hoAium venire, 
gicitilbcfhanb / manus amica. ÖOfte^banb/ 
manus Dsi , omntpotcntiadivina. OilCÜb.inb/ 
manutius. ^)ulfVlhmb/ auxilium , Tuppctix. 
Jbelbcnbailb / brachium forte , gencromm. 3f# 

berbanb/ inandjerhanb/ mchrb^nb/ \dtm H lod 
fllUrhantv murtifähus, multiplex , divexiut» 
^>enfcrbanb/ cor iura , potcAai cnminalis. Un> 
ber^nif erlaub geraren/ »n cqvulcumconjici, 

id carnificem rapi. Äraffbanb/ manus medi- 
ca, Calutifera. Üunf]})anb / manus artificiofa, 
artifcx. (DCcrbcrbanb/ aflafTinium, manus fan- 
gvine polluta. Unber Sfltfrberbonbc qttüUn/ 
in manus larronum incidere. Oberhaid / vi- 
a»ru , jurisdiftio fuprema. ,Dbevbanb bebab 
ten/ fupcriorcmcAc. gieae^banb/manuivin- 
dex , v ictonofa. Sßunberbanb / manus admi- 
randa,miraculoiä. Uberbanb/ ahqvid fiiper- 
abundans , coacervatio , cumulatio. Überhand 
Bcbmen/ ingravcfccrcadauge/ccre, incremen- 
tumeapere. Ubeiianbia a versa manu. Übet* 
banbiij fcblüacn / a versa manupercutcre, 

JpnnMein / bfl» / Jim. manicula. Äinberbinblein/ 
manus puwilis.debiljfliau, CinÜnbleinSBül» 
Uii majaipulus, 



• 



757 



758 



rrfumerr, melius aßumcTc negotii , de novo con- 
irahere. SrJ n?lDcr CttlUtf \)ünMcn I tfl contra 
venire , contra ftarc , concrariari. Dicikxr etiänt 

iBeatntyanXitUtL £r bat grqcn< ooer tv^cr 

blC £lül.}Fat »KbiUlMt/ in aeqvuatcm commifir, 
tcrminosMQvi Ar boni transgreflus cfr.defcivic 
ab officio, SBibeti otorqeqcn oie gr nurtfeb \t 
t>ant>dn/amicitix jus derercre, ncccflitudinenv 
v 1 ol ar c. 5örter Pen 33unP Im lrtdu / ä pafhone 
rcccdcrc i ftadin irangerc. (^CiU'nlv.irtliuuy 
pacxumcontrarium , aftto repugnans* 
3erbaB&e!cn / dclaüari operando , r. im 1 um dr m 0- 
lcftum efle Itcitando. £4 ift (£d).iirte / ivic et 
fub $er1)anbclt hat / incrcdibilc die*ru ci> , qvam 
difficilis ac cnn&aror in emendo f uer.r. 3**' 
h »urtcMi / edam eft contrc£bndo corrumpere de 

51b!\nrtio;en / auferre, abftrahere, averrcre , di mo- 
vere , abduecre ypropr. e mambtu &pottß*te ahcu~ 

■ ijtu ttifvid tolkrt fgtxtorqverti SlbMirtia ULI 
(J)ni/ tdemqvo.i tfbbinbtfU'rl 'abalicnarc , pri- 

" *ari , dinperc 9lbb4nNV#n»J/ privario, fpo- 
lium , direptio , atienacio.. 

9 ll*b<SirtiiWn / tradere »exta-adere. erogare, edere; 

. OtteflidK UrfunDen fln^Mnowjen/ ederedocu- 
menta. (Sincm ein (bcicfjfnl un$b«nbi»jei*/ do- 
num alicui öffrrrc, munus prxfcnrare. ®cill 

©ltwjnbf ifJ «bm «i«#i!fb^nWQrt rpprben /pa«u 

monmm ejus unirerfum exmbitum , dämm, 
«onccdorYi cfVei. <?<l)lit§f I tili? h Ant iiU'M / da. 
%*stradcrc« 5lUi<lnhrtujUlti] / traditio, oblat o, 
ceftio. 

*&i\itobfyWt idrm flrr fiW^ijbanPitJCtt/ rradere 
in mann»,, redder« , afferre » offerre , ccdcrc 
<Der föritf ift tnu ropl bebflnDMef n?ort>ai / reftc 

- tnihi redditat funr literxtuz , aeeepi cpiftolam 



äte feriptarm (Einem Ptn leb 



' .p»1H|Vä bt'b^llfiiKn/ vacuam alicui poflcihonr m 
tradere*. Vt t \)&nb\\]\Ul([ 1 in manu« datio , tra- 
ditio , infinuano, vulgo admanuatto , t/«.Vc 
b&naimtrtgdg&tcr / ton* admanuationk.. f£in 
Sjv.'b'nber / inverrien*. QxbflnPtinq / invefti- 

tura fidedigna. ©ebflnbfen/ debdxfopffn/ co- 

mirari , it. congredi , manus con lerere. 
$inb<inNqen/ 'dem yiW 3lu$> ^ \x\)&nl>Uvn / tra- 
dere, inftnuare , tnbuere , impertire, commu- 
niearc , cemmodarc , concedere , praiberc , per- 
folvere. &ai SBfihr>a( ibm allen ibrni v? cfmni.f 
ei'Mi'biinbturf / omnem fuum mundum muhe- 
brem m cum contulit uxor, (£jrif>^nDhjuitj,' 



datio » traditio > largitio , donatio , p rxb .- 
tio. 

^5ef)^/b<b<nber/befr«nbe(?er/ *iivr*r'. 

manu promrus^agilit» facili» » celer , tcftinus, 
velox , cxj'cditus , (citus^Ä^r. facile , citö.cc- 
lefitcr» mox, agiliter, curfira. tÜScc bcl'cnt 
gibt/ gibt nett) rimiul fo siel/ al$ et gibt/ bis 

dat qvi cito da t S&ebeilbe J^aRb / manus do> 
Oa > exped ita* 55fbcn6<C v5a riß/ 1 neefiu s c i rus. 
&\ÜX$ Oebetlbe matten / maturarc aliqvid. (gi 

ifl ein bebenbet Onni tu ib.u/ fpimus ta^ax , effi- 

cjxcftinro. S^chcn^iT Tiobt / conlUium ca- 
lidum,£c/linacum. 3h" harter 3PVll/ ira velox, 
prrteps. 95ebcnbe rebCll / ce!enter*expedtte 
loqvi » volubili lingva elTe. ©er ^iib fdjldiU 
ihm fitbr Itbart puli'ui artcriarum cioctM eil, 
vena vehementer, agitacur. <ir |'d)rabct beben- 
bc / articuli Aincci celtresin fcribendo. Q>ehen> 
De 3unge / lingva celerii dr exercitata. Urtbe- 
benb / inproperatus , non fcftin acus , rardus , re- 
nn ffu« , negtigens , defes. UnbebenD reben/ Ter- 
monemproducerc. UnbeljCllD fd)rcibcn/ lente 
•vtl tarde ün bc :c. 

<£cbcn&uj/ dt SBebejrtkilitt)/ Uem <p>oi bebend. 
3um Mbenbigftüi / ßveauit bebenbcfte/celcrti- 
me, oeydime. 3<6 b«B ti nitt)t bebcnbh}et qe- 
f pnilt/, non oeyus qvivk Ollljubcbcirti^ / aums 

citOw 

JßcbtnDiöU'it /b<€ / promciiudo , agilita« , ccleri- 
tas<(. induAria* aiacritas, it. aftuna, callidiras. 

£cbcirtu}fat im ic3etuegen / techna, \cnut a. 
vafritics. ^cbarttafcit bes atrus / praeipi- 
untia iraa. llnbcbenbüjfeit/ mora, negligrn» 
tia,cunclatio,defidia > tarditas. ^>ie UnbcbcH* 

Mgfeit bureb S(ei^ ubcrtvinben/ induftru tardi- 

ratem comgere. 

Jammer / oer /piur. »ftommer / maiicu». Eft 

/i <^(Jn^ / ut ftutnirttc k hint) / 6ommct i 

8ottttC / prehtnditur trnrtur mim manu , ut in- 
ßrumentum mantu. <?PJrJC am Jf>flmmer / ro- 

ftrum mallci.. Jfp6l,crncr Jf)ammer / *iu\* 
@dbläejcl / mallc-.it iigneus , t udes. ^ t ifl dtn 
J>jiiinier ' manubnum mailci. €ifenbannnet/ 
mola vcl officina ferrana. Oclb^mmcr / palus 
in moläolcäria , 7 vi in fublimf rvtütu, mox dt- 
ädern fubjrüd comminuit. (^cbnucbcluintuer/ 
mallcut ferrarius. (^ttmmbammer / pleftrum. 
j v? treirl)>inimer / alün (Ppueb as'Cfcbcff an/ k- 
: cutis Amazonia. irabbnniniec/matcolaid w.- 

bera 



759 



bcracxtundcnda. Xürbanier / comix. Äupfcn 
ha nur/ mola vel oflicina lerarta, alikt &$mcl^ 
■ l)fttte. <5cf^bammer / malleut legi« w/con- 
k.cneiae. fek>Pt§fn<bamnicr / ftimului con- 
fcicnn*. <|)lanirhatniner / xrorrtm Die J5tid?/ 
binDer Das poptt pfclacjeii / mallcuiadcom- 
planandum apcui. ©pirjharnnicr / mallcus ro- 
ll rarus. 

.£> ämmem / malleo conrundere » eudere , aejutcöm- 
pofuafuMt: (Einhämmern/ fi™ bcboinmcrH/ mal- 
ie& ftiparc , conftrpare. SBcrbämmern / firma- 
rc,obHrm.uc malkö. 3 ufammenb Ammern/ 

«ceudarc. Scr hämmern/ eudendo violarc.de- 
pravare , difperdere. 

J£>amracrn/0a*7 »«w. verb. ö"We Jämmerling/ 

ipfc actus eudendi , feu contufio , it. fon us Öf to- 
nns maJlcorum ex pereuffione cditui. 
•ßammalcw/ fOe / 4min. tnalleolus, n/tlttfunt 

Aunfabrorum äutcmJUsriorum minufeuli mtüln, 

fivtmarculi. 3nftnimfnf' ft-vr ©tlirimbÄrrnncr» 

(ein / malleoiui ftdium cemperator. Sföeiflcr 
.(Shumcrlfin/ citeria effigies, mimicits mafeuJus. 
JfpämUh'rcr / rc c / <j vili bec faber i errari ai 63 1 1 g n a - 
rius,qvi maJIeiiad percutiendum /iwcontun- 
den J um untur »mallcator. 

/ t>Ct / dteilur avU t nomine Mo- 
tion. Acuter Jämmerling / fumitur pro diabo. 
lo , it. mono , vel mimus in comeedm fic Appell*- 
iur , aliks u n 6 tXT u r 1 1 . 

i^Ulllf / Ott /p/ur. c*r. eannabis, 55 cannabom. 
©cn Aanf aufteilen / cannabim f'olc ficcarc 
Jbauf brechen / eannabem decorticare. />nnf 
für bie 3Scgcl / fernen cannabrt. ©cn Jpanf 
fcj)n?ing€n / comminuere. jP)fd)cln / carminare. 
Cr pinnen/ duecre , nere. (Ein Tauber Jg>anf/ 
ftupa. ©chrchctftjanf/ cannabis torra. y* 
Jfranf rß tJjeclnniM Jpänftn/ cannabaceui, can- 
nabinüt. jänfin!£lich/tclacannabacca. J£»an< 
ftn £ trief / cannabrt iacorra , lorea. Ol n einer 
j£)änjincn.£M>ljbirn erroergen/ iaqvcö cannabi* 
r.o (uflfbcari. J£>änftn J^af^bnnD befommeu/ 
ftrangulari cannabe torri. /jättfiu Rittet/ vertu 
cannabinai*/ fpartea. /jjnfling/ Oer/ «w, 
nomiitf linaria. 

ftang/ bangen/ id> bange/ bn fcängft/ er 
bfagt / wir bangen k. 3* bieng / id) biengf / gc* 

bangt / 8^ gebangm/ pendere, haercrepropen- 
derc , it. flaccc rc , flaccefeere. (fr bangt ben 
# epf gctoalf ig / exueme pandat cervietm. ©er 



760 



•£>an bäugt bie Slugcl / gaüu« dcmirtitalas. £*C 
vr'- lerne hangen in Der ?uft/ fldlx pendem in 
acre. BBer hängt / t>er bängt / ex mferno nui;^ 
cedemtio. «IBai bangen fvO / erfeui'i in remera 

Ü3a§cr/ vim tatorum nulla callidius Tin<crc 
poceft. vEö bleibet aKe^ / omnu lente 

procedunc. fangen bleibcil / inhactefoetc 
Jangenb / adjeB. ptrUcip. pendetu , vergens . ir.cii- 
nam, inclinatus, it. flaccidus. 9?or |id) bau« 
genb / pronus , dcTcxu«. Surürfbangenh 1 fu- 
pmu«. Ärumm bangenh. / obhqvc pendens. 
Janjenbe Obren / aur» flaccidx;. ^«ner / her 
bungenbc Obren bat/ flaccus. js..uu;eni 1 .Hlu v 
in rtbm metäOicit dicitur: fibra meurva. ^an« 
geUber QBagen / efledum, carpentum, p ilcnrqm, 
vdiKukim pcolile , areexa. Jangenb £>b\V 
fruftoi ptndcnr«. «Kecb^bangcnbe (Sache/ 
Iis ptndcns t & luupcndcntia , aIüu ?Ce<bt^ 
hangigfeit. 

£ang/t>er/ proptnßo, dedivia«, ü. confpira* 
tio , «oiero, adhaefio. |(1 etilem ein Jang/ 
omnes in unum confpiranr , minficc uniti func. 

r ^icchtsbang / litispaidcmia. (£in Dieh tt 
hang / /ufp<ndmm furit. (gin (gelbtfbang / fu- 
fpcndiumfui ipfius, aueochiria. 5>er %titt* 
^)ang/momentum temporit. ©er Äc§cll)ang 
Über einein J^eerbe / ahenumfuper focum de ca- 
teni pendem. Huc f ertutet ©ehangC/ t>Hß/ propr. 
pendulum , vulgi , pendentiA. gniCbtaebängC/ 
corymbus , encarpa ,orum. ÄOU)SgCl>äniJC / O- 
rnenrom , intcranca vituli. örgfbänge / ftala- 
gmium, inauris. ©cbenf r/mm efi y balcheus, 
«iiii JDfgciw Wcbrcjcben? / cmgulum gl** 
dii. Aliks @ebcnge w mactükpromijcui dicuntur 
appendicci pulmonis. 

JfratlQtl I Xnxlplur. J&äriCjel/ uneu«. DieUar 
tti*m Jänfel. Jfe^clhaTigel //Fve^änfel / anfa, 
fne circulut aheni. jP)änf el an einem irinf ge* 
fchin / nafm. ^er Ärug hat .£>änrcl / antanw 

eft urceui. ^aumbängd / unci hgnei, cor^« 
pro legendi» ponthftißmtntM, Jf?ängd / ftve j£)än* 
fei <p*°<h rfi dimafter, mflrumentum ingradtu j'cem- 
füty dt ovo ahetu & lebetti fuftendimm, Dkitur 
rta»» 4/161 Rai UttC. 
«gängig / & Äängichf / «^[/.pendulut ,penfilif 
faius, it. prorogatas, &idtm fwd ^anejenD» 
gängiger ?{rich$tag / prorogata comiria. JP>ärV 
aiges ?Waul / fabco. gängiger / fit» bangeiü 
her / täber Sö?ein/ vinum pendulum. 

^bb ij £ua< 




762 



j?Unfel/t>W/ qv*ß0iY)tnVtl/ coli». ©attjf 
Äunfeln abf'ptRiirn / pleno» colo« cxoneraic. 
f/mc f unf dB/ #atlf unfein/ Wnumcoloaptare. 

5ib> -6erab< Ö^inabban^cn / depcodere. ©a* 
$anD baBgt bie ötrumptr öinab / comgiatcali- 
garum ad calo» uiqvc dependent. Qlbbangung/ 
dependentia. 

2ttlbÄng<n/ affigere , neuere, ithgare : , dcfigcrc, 
alligare. einem (in jtWipplein anhäut;co / den- 
te maledicdcarpcre , figere maicdiäi». V£iiiei:i 
(inti anbänden / magnum maluin alicui crearc, 
infortumo maftarc, rcdjgere aliqrcm in f.im- 
mara infclicttaccm. Vrr bangt ibm Amiod) bc< 
ftaui>ig BB7 conftantiiiimc iltum fc&atur , in- 
Leret ei. SXllfeasty/ appendix, adduio , anne- 
xim , acceflio , corolLanum. l£r bat einen gtof» 

{(llOtnhana/ multo» adftipulatorcs poft Te tra- 
ut. >Üul>an#Wa /coinpanct. copniaiio, con- 
junftio. 5lul)4n4Cr / ailccla , fea.uor. 
SliKlUinbcr bnnoen/ cohjerere , coancöi , conjun- 
gi , coagmenran. biiii u alles fein aneinan* 
ber / refpondent ultima priinisA primarnediis, 
omnia apti&mc cohacrcnc. Qlnt'iiianberbän 
guiU / conncxio t coatinuaiio « commmura. 
SlüfbäneU'i» / fufpendere , laqvco fiiftocari, affige- 
re. i>< ttur ttttm flhrb&ngcit. (Sieb erbÄmjen/ 
fufpenJioremedium qvjrrerc, litcram longam 
ex fe facere. Slufbängung / (ufpendium. 
€inbangen / illigare , iofigerc. £ie tfetrengelenFe 

inbieJf).lfen einhängen / annulo» caten» adha- 
mare. <iin <5ö\f lein in Den SÖein bangen / no- 

dulum fi vc facculum vino inderc. 
Sur» ßveWX flej) bangen / propendere. ftnr ef IPfltf 
bdngen/pwppendere. 93orbang /pcndigo, ve 
lamen . velum , vclarium . periperalma. 3J;t( 
fÜrbatM / conopeum 1 cortina. Sn-rfhim im 
<3cbeiiil'piil • fiparium. SBorbang eine- £pi< 
geltf/ oM*($tm«ibef / Tpccuii aut piäurae peri- 
ftroma. 

Werbungen ' impenJcre, Aipcrimpendcrc. Uber« 
b«ng / projecla. UmbÄngen / circumligarc , tc- 
lare , obnubere. Umb.ilig / circumligatura, re- 
dirmculum . peplum » conopeutn , paraperafma. 
Uinh ing & Umgcbänge 'funt etutm bull« argen- 

« 0 A pactficnlia funiculis affixa • qva* mulicrcs 
& nfcntcs geftanr , tdtki cm Hofter. 
Verheugen / finerc. permirtcre.couccdcre. ©£)tt 
bat tnfl ciffo 0 .1 Miigr / fatalitcr hoc accidit, Diui 
iu pravidir. 9Scrb<fuptt£ ' conceflio , pcrmn. 



fio. Q)£)tt<i 9>erbängutli / Providentia di- 

vina. 

3ufammeubnngcn / Htmayoi mictmmtverban* 

gen/ cohjtrcre, coh a etecre , conuguum die, 

coagmenran. SiifiimmenbJngcB/ conjungere, 
adunarc, affigere, .illigare. 3»|<animfn^aNg/ 

nexu», cohaercotia,altigatio. 
j£)Cnfetl / tßab bangen/ yri/m b4nejcn in omni- 
btuftrt convemt , fufpendere , faucet clidere , gv* 
lamftringerc. Comocfita funt : Olufbenfttt/fW^ 
!..rm r/r , ac fimplex fcenfci / flllbenf CH / affigere. 

5kbenfen / circumdare, velarc. 9(ebenbenftit/ 
;• ■ " ^Kttbenfen / juxta , una fufpendere. <8t>r« 
benfen / pr«pcjidcrc. SßieberbenFeu / itcrum 

affigere. SllllKfbenFc«/ rerrö affigere. <£niUB' 
oebeisfrcr Dien / candidatnspaubuli. ^khciiF» 
tCT ©icb / patibularua. 

eqvus admifla* 

rius , yvi etiam dicitur ftn (^pringbengft/ e ßf* 
a banejen ßvt b&nejcn/ ^voJJrnfvi m&Um pVn- 
<ir.u ; bmc ttutm de Cämbtu dicitur: (gte bangen/ 
i.e. Aintconnexi & pendent ab invicem. <£in 
mutiger JP>engfi/ admiffarrut animoftts. 
Q (ttfll t/ etixm vetußijjimiim nemen proprium Ger' 
manicum , Regit ru &Dmcihw familiär e, ftem omni* 
fere iitterpt etet &critici opmati funt vemie *b b$e 
Jßengfl/ caballu« : Qvaji veri Mä\orti noßriadto 
bätbsrt &vecordttfujfrnt . 1/1 beßiMrum txm:nA Ii- 
brrit fuu chdiiffimit & ilh'ßtibtu imponerenU C*~ 
•vt§t itMtfvt , mt Isüur , tibi prrfvadtri , woamM tlU 

SMnbnrti SeBpolD/^co/ 3öolf/ ts'W «<?- 

//»•■•'.• vorrm J^engil a brutii defumtom rjfr , fr<i ctr» 
te t oitotu haut rxtgui tsbtcuid patrti uoßti *ft**g tm 
rtntur: Sed, qvemadmc.it m Qxnibört/ »f» ««- 
Ut: dutw ut urfa, fed ^rennber*/ cor ardensi 
Leopoldut, ;«W .^r Lrcnrtrahit , ftd^tWihiAb fßt 
amani populi : ^p|f nonlupum fi.-riat , fr.i2jppl» 
leben/ 5Ü?<»0cf/ viram bearam : 5«e ißcngft/ «0« ^ 
ra^iZai.jfi^^ub^ip/ /iw jpanbgafr/ form dt 
promtut manu. (*>ijj/ rmm Jiif @v1|t / txpiicA- 
ivr forris , promtut, habilis«ffdp) opfrr Jhcngfl/ 
r/um fcribüur Handagifus /a/tnr , nen r^i'w , üul 
cabtuui . Non igitur noj moveat liier arum rpf4td*m 
confonanha , t/t* taprapter , wo« iico m b*rb*nem ,feJ 
inipfam vefaniam tfimpirtatem wa.iawtu. 
S^tbm / MC/ rcrticuli , tcfle« , colei , clirerni , 
b*c v»:ncjtfn dicuntur. {bod^boben/ 

teft« hircini. ©ner / ber bren ^cben bat / tn- 
orebe«. Jpct'cnfaci/ ürocum. ^ci ßcbrcebtnc 



763 

jPjObcn hat I thlafia , -vtl chlibia > am teflieuloi at- 
trttos babent. £ot>l(ht / *i/.(SrO|?be&l<$i7co]ei$ 
magnis inftrultui , probe mentulacus. 

J$ i tlft n / claudicarc , 4 l)cnf ert yj-w Ijflng««/ 
qvodclaudk nervi fuftendantttr , &ovafi claudan- 
tur ,vtl vbtdantur , tta ut greflu vaaUent, nutrnt 

& ttiubtnt. j£)infen **ir< m prat. 3$ bunf / 
Mnffe/ conj. i<h ljunf c / fap m. gehunFcn/ Ö»ge« 
binft. Stint Vitt* binff/ fermo ejus Claudicat, 
I. e. vsciUat, imirtui t lubricut eß. btrtff llltülf l' 

filier brmanbern na<f> //«*.• ©er mit Lintern 
Un ftmgebf / ber lernt binFrn/ claudo viefam 

claudicarc difcei ,prv». de ctmtagio pravi fodahtti. 
jp>inf cn yvoift dititur nrubarc , fimularc , (ubleftx 
hdei efle , <p<t/« Junt pei~verft& oceutti kommet qvi 
re8i vti non ptttgrediuntur, fed lattbutä qvtrunt 
cbliqvit paflibus meedentet. Sic in \acru : jlnOcrn 

fööttcrn nact>hinf rn / td. eß , qvodptx fc ferre rc- 
ligionem veram dt iinceram , Interim ramen 
cordc aliud lentire , A idolomania; dedirum 
efle. Compofttafuni: SRac&binffll/ claudicando 
fcqvi. ^ortliinffil / progrediendo citubare. 
Megbinfen / occulerefe , & dam c rädere. 3f t> 
j)infcn / mulrüm claudicarc, vacilJando inhiarc, 
nurare in aclionibus fai%. 

Jgtinfer .öinfeni» / dr Jjbtntertf er tfulfl. & *dj. clau- 

dui t claudicant . tuubans, vacillans pedc. Otn> 
tur ttum bmfidjr * binferlidj. Jbtuf ertii / oti / 
feemina claudicans. J^>infcnb< ?pof|/ nuncium 

trifte , mfelix. Der bmfenbc 2tote foifir narJ>/ 
rumor es duriorei fuccedunr , graviorfama in- 
leqvitur, nuncii infaudi adrerfa afTcrunt. 
fm etiam »Iii düürüö efertur £\%tn. Verum & 
ipfum 4$ijreft a jon6 etiam expomtur : fingultirc. 

jr)!nfiina/t»ie/B'oae©ehinfi7c!audujtio. *acilla- 
tio greflu, citubacio. Diatur etiam t>a* J&ireR / * 
Jßtriing / qvod alter A flgnific. fingultus iß. 

$eno,el / oer / pi*r. $«nfld / gvaß b« u<n$t\/ 

to$ Wi'uHOd. Xcn^d rnimfunt fordet, globuli 
cccnofidc vclleribus dependentes, vcl iuqvina- 
menta villisadhxrentia, $£>w geriete omnU fqva- 
lor, feeditas, Qmrcitia, illuvics.cccnum Ss lu- 



764 



tum. 



dengeln / * Stengeln/ coinqyinare, confpurca- 
re. conraminarc, fotdidare . turpare, feedarc. 
9\efenqelt jeon / fqvalere . 'ordere. X)n bfllß ttin 
XUib galt) betenqelt / vettern tuam polluifti co> 
d6. (gein <5e»i6rn mit Altern betenqela/ cri- 
auaibus contaniinarc confcicixiam fuam. 



Hengeler/ Dcc/ violator, confpurcant, fadan«, 
contaminans, impurus, (purcui, pollurus.co- 
inqvmatus. 2englcrin/0<€/rocmina fqvahda 

* fordida. 

Ztmtlum 1 * $etengelun<v 0<</ feeditaj, fqvalor, 

Tpurcitics , iv idem qvod Cenget 

Zmt\id>t/ Ad), adv. fordidus, # fordide, ia- 
qvioatus.Ö'inqvinate, impumtsgj'impure. 

Dingel / t»et tpi. oit Ingeln / ab antiqvo Xnftn/ 

figere, infigere, qwi venit ab brtttejeil/ hamui, 
uneut , Tpiculum , harpaco, qvafiiicas^XlQtU 
i^ieneBiingel / aculcui.tpiculum apum. jS\\\\ t 
nid-.Minacl / polu«, vertex, cardo cecli. %{iU 
aiigel/cardjncs * plagul». ed)iff<3ngd/an- 
cora. ©ie 5ifd)e mit Dem 2lngel fangen / capta- 
re pifee« arundine. $in Slipanqel / deeipula pe- 
dum.murcx, al,ai thncifen/ ^ußetfen. (finnit 
eilten ^nqcl leiten / iniTdias alicui ftrucre. (p lc h 
|Wifd>en $Ör unD Qlngef (et)«/ ingerere fe in loco 
medio , intcr forc« A cardinem , prov, de rtbu» 
aggreffu periatlcftffimif , i fronte praeeipi- 
tmm , atcrgolupi. (g r bat &en*ie&<ton<|e, »fr, 

|d)l!ICft/ illccebris amont irrctirus* captuseft, 
Ökrenangd / dicuntur ariftae , qvae e gluma emi- 
nent. 

21niieln/ ham6 pi fear». Qrrangelf nadj eitler ©ircv 

glomm afFcclat inanem. Hujw compofitum efl: 
Vir angeln / adhamare , infidiis mdudere , laq vei 
irretire. 1 

2lngeler / XXt / piteator. Seddin etiam dicitur 
pirata, für manr»mui , hamiora. 2lnglir(n/ l>w/ 
famina arundine hamatä pifcibus infidians. 

21ngclidÖt ' ad) &adv hamatu», aculeaiui ,incur- 
vus , ineurvatus , aduneus« 

"Jlenglcin / Ö45 / dimm. uncinufus, hamului.acu- 

5fnf«/ t>Cr/ plur, 2CnfCr / ferrum oAumcttju ad 

fxfiendat navu , unde Latinum ancora. X>it <£pi# 

ßitt/ oDer ^»isfen am 2i«»fcr/ demes ancot» ,f tV e 
unci. X)U8 (SiifM Üinfcr^/ ancorale, prym- 
nefium. ©er $alfc bei %\Uri / fuber Jh* in- 
dex ancorat £as tot 51nPer*/ crux lignea 
ancorar. ©er grofte uni) f<$lt>rrf1c 2lnfer/ an- 
cora Tacra. 9Si*r 3lnFer liegen/ commoran ia 
ancons. ©en 5lnFer heben / oDet lü/tew/ velle- 
te, tollere, foUerc ancoram. ©eT Qlnf er fdjlippr/ 
ancora reprat , non ttnet. ©er «Mnfcr bfllt / f>af# 

tet/ fidit ancora. ©en^nPer faDenla§en/jacerc 
aueoram. .£wfnunq&wfcr / fiducia, ancora fpei. 

»bb iij E» 



» 



729 



730 



«£MP<t / *dy. macilcotus , ftrigofus , gracilis , 
nun , a (ff**- QvU enim mdcilentitu Jude ? 

Mine p'cr. Ott i\\ DÖtrei dl» <in3min(?<rftfn/ 

fudrmicilentior rfi. Jpaafr »erben/ extenuari, 
cxfuccum fi n 1 emacrati, tmmarcefeerr £c 

ift hagerer a\i cio ©fein / pumicc eft aridior. 
€in bager SKinb / bot manlenta. t£tn ba<\<r 
fjfcrb/ cq«ui ftrigoAi«. J£>agcc machen/ «na- 

crarr. 

Magern/ OtaSbaaern/ * jHerbagcrn/ macrere, ma- 
ccfccxc • macrcfccre. £r rrrbagert qani tinb 
gar / corpus ejus macic extabetoc. QBie gebtö 

,u/ baf berC^fe belfertet 2Bcibc r*rbagert? 

Ihcu ! qvim pingvi tnacer eft mihi raurut in 

arvö» 2>rt3f<eib bagert ao$/ »am» anberc ju> 

nehmen' invidu* altcrius rebus inacrefeit opi- 
mit. ©trber auf hadern/ renwerefecre. 
jt>agtTf Cir/ * £aaTigFrft/ Me/ raacies, macritudo, 
jnacror 1 marcor , corporis eracilitas , renuitas. 

Die Jfjaejrigrett bc< gefcd förDcrt mebr/ al* öaf 

|iv blllDere / tenuiras corporis & graciliras tuagis 
promovet res, q*am impcdir. 
Äagri<&r/<u*f. u&m aW^flCjeT/ macer, marcidus. 

Öfr bat ein bagrid)t ©eficbf / macil«nt& eft orc. 

JhilflCH/ 0«*/ /iwephrr. grando, imberlapidens: 
proB/ri ttnuitatrm dicitur ab ^ACjer. Surrv»< 
not« vox GaUica : Greste , «w* &gr*ndinem # *' - 
nerum five tenue notst : fuffr*2*tur ftiam Grtc. 
2;«'x«^<, grando, k t dittum t qvodrfl: la- 
xo» remicro: mocilentif autem vrßxmrnta lax*n- 

tur. ©er £aget toaDet <*at febr / grando 

nocet ariftis , vaitac regerem. JgXIgcl rtum ap- 
fiil.u:tur craftiorcs plumbi grandines * alias 
€ ehret/ «f.- €«tenbagri/ plumbom iolongius- 
culas graodines fufum, qvae in anates explo- 

«iuntur. €in etticf mit J£>agel gelaben / tor- 
mentum erandivomum , grandinans , ferrci 

grandine toccum. 
/»a«eln / granduurc , lapidibui pluere. £ageln 

* tiiam prr cataxhr. fomUur pro; maledicere, im- 

precari. ©er Jftrl bonnert nnb bagclt brauen/ 

ncqvamiftcinfauftasTocesjaaae, execrationi- 
busThycfteis intonat in publica via. bagdt/ 
piandinat, grando casiie. &agctt ftarf /de- 
erandinat . 

/>ä<KlWtf / *d'h&«t*- Orandinofut. ^)agen<t)te 
helfen / ««bo grandisiofer , grandine gra- 

S2ti%$atif » ^afcn/öcr/f/.^afcti/ 



uneus , (pimhcr , hamus. Poffeteffi k^anQtn/ 
httert t ^ iw unci harrnt , übt afficrurrtur vel dfvnt- 
dent* ^Uigelhafe/anuncttm. -Qiiif ci-hrtfe / den« 
anchorae. JfrtXb\)aU/ harpag?e. DCtifbafcn/ tin- 
cus adftriüenus. 5 cnfr b>liC / harpago , hama. 
€d)«ffbafc/ harpago, manu«. ^ieDeibafc/ un- 
emus. ^in^ilmitSOieberhafen/ fagiciaba- 
mata. (Ellerort J^afe/ untus ferreus. J&clier« 

ner £afe / hamus ligneus. (Silibene jpafen fit* 
^pangeB/ fpinthera aurea. <£meM jp^fenetn* 
fcb'agen / darum figere. JfraU 'tum ßonificat 
fcloperum , mdt (in 2)UPPefl)af f / machinaun« 
cara , fclopetum dupUcaeum. Jjut cti|d)Ufj ülo- 
pcrariua, 

Jpoflcin / 009/ dimin. hamulus, uncinulus, ca- 
preolus t c i J v 11 1 iis curvacus. J^df If in i frvt @db« 
lein m ttn £ßetiirebrn / clavicuia , clanculu». 
£atf£ing bat eiH J^)äf(cin f later angvisinher- 
ba , t. r. hüte rri multum fubrß pertculi. 
.£klfd€n / propr. hamarc, imbricarc.tenere, in- 
figere, affigere , confledere, recinere, retentaxe. 
remorari . coercere. Ciepfel BOR Deumen bS< 
fdn/ poma de arbonbusuncö attrahere. ©ie? 
5ta4t« baben ibB gebdfelt / feles lania»erunt 
cum uncinu üs. Da den« bafclt li< Rauben/ 
milvus columbas inuocac. 
J^äfeler/ DCK/ inuncans» artrabens, adhaman«. 
Jbef der ttiam i'.c\:.t> hwmo d;ff-«:i!is, duru? , mo- 

rolu*. iii gar cio befelcr ^cni'ch / naufearor 

er> ^airmbarcl/calidrys.rii,. 
Jf)5f elltog / WsV aduncitas , attraclio , las fio. 
j£><SFcli(t>t/ ad). 25* idv. aduncus t hamarus, unci ns> 
uis. ©nhcfclicbtertEcfcnahel/ o, un cum. £&> 
felid)te JpÄn&e / nunus rapacet. ^iuebcfelic^tc 
^ebe / oracio capeiofa. 
JF)ecbd /Mi/pi. JpCC|)e(ri7 i ^ÄMn/echinus, 
pcAen ferreus , hamus ferreus. J£e$el thdm 
mttapb.tß : Correctio. animadreriio, caftiga- 

tio. ©nen fcHrcb he ^ed>el i»cben / afperioribua 

verbts aliqvem laccflerc , dente Theoainö ali- 
q vc m rodere «irridere , aculcos in aliqvero con» 
jicere. .0«i:i>i'6el / eßpüutta , onoais diti*, 
vtl $m fj vrt 00» ßinoft. 
.£«(J)do/ peclinate , peÄere (liipam. ^bo*^ \>t' 
ct)ilo/ Itnumpcftcrc Cvmfoftu: 9tn#beebeln/ 

tfiordjbetrjelO / U SrtbecSd« / ftrigilare , p/e- 
rumft mttapb. de irrtfaribtuffl cavxlLxiortlut drntur, 
rßft idem qvod: carpere , vcllicare , traducare, 
luvid.osc triminan. <tt W ihn jur lloicbfir 

km!« 



73J fta 7 3* 



fclirdjbc d>clf / indigncobtrcc'ravicei, contumc- 
Iiis illum laccravit improbe, accrba mmisad- 
▼ r ri'iu ejus digniratem oratio fuic. 
£tti)t\<W*t/ P>°p> - pcclinans.ftngilanSjÖfiram- 
lät'e : malcdicus , cavitlator, calumniator, obere« 
ftator. 2Ju5hichIcr / Diird)bfd)(cr & 3crbcd)- 

Ur iirm 7 T'o./ fimpltx ^td)Ut> 
-DccbclidH &odv. turbatus , irapexui, difpen- 
fut, difturbatus, echinatus.S^.- pettinatim. JT>t 
(h; lid)ti Steten/ ca»illa, verba ambigua, convi- 
cia, fcommara, didtena. 

/ €i<)el / & Sfgel / *>«/ j>/«r. o« 3<j ein/ 

rff 4 r x jf . J£)ed)cl / echinu« » en naceus , ftc du 
Hui proprer jbinai,peBinemferrram reftrenttt. Std 
t£qel/ pi*l£i$t\ / fhsm\nfrHum,nomint : Sang vi- 
fuga,h«rudo, notat, alias k ^llltlC)(t/f/. inßrumentum 
ftt actum, ft>6 va\a anvußiorapurqanturfttam echi- 

nus di8um,älik*€in Rvacjcr. Vr d)n?e inicjcl «ppW- 

/x/ur ccntymeltast liomo fordidus & obfeernus. 

/ €flfl< / &»«/ p/wr. €8<n / propter deu- 
tet Inneos fiveftrrtof , qvos habet , Herum efl a -i$ti 
elvi : occa, crarcs, in/fc gqcn occare, gicbai 
comminucre,&: Vi .Jim.) , DU / occatio , gleba- 
rum ritlio. 

JUÄMl ' folvere. Sinhtttcln / afS|erc. Qluf. 
häf ein/ idemwodWhhX ein. VÜtllbaf dll / inun- 
<are. Vrrliilfcln ' arripicndo proficere, actra- 
hendo lucrari. (CUtbAfcIlt / diflolvere, liberare. 
J(!>erber»bafclen/ attrahere , adhamare. Qrrbä« 
frln/ imbricare, occludere. 8w|lMl / op«ri- 
rc , claudere, obehurare peflulö Ml uncinuli- 
3un'l(fb<lrcln/ reirotrahcre. 3u ft* Mfcln/ra- 
pere, com per r. vfrb.it alle bui (£ubl jll fui) 
«ehufclr • omnia pupilli bona inftar harpyjarum 
arnpuir.i ri iurnpuit. 

4>eC{)t /IXt/ p/«r. Ml «£)fCt)f</ luciat , ö'pr»- 
Mrr rapacitatem lupus , wnil 46 Ate t§&ftltt. 

Gefallener J£)e<t)t/ lupu»falfu» , &vul%6 faläw, 
vifatitw. grifier Jöccbt/ recen«. ©efrtrener 
jK«bt / elixu«. ©corateuer/ fnxus, inaflaius, 
affin, roftu«. 
Jbacf / böCf<n/ ßChacfCt/ f"»" ineurvaiu 
fitrifoleat , reffe «6 ^af / &Xt/five 
ttn/deduetur, tß% nontantum roftrö a.lunco fe- 
rite , verfcn rüx* paftinarc. terram fodere , con- 
cnlcrc » minucatim cooficcrc. ^ i'ti'.c Xrdbe 

fcaefet öer anbera ein Äujc an< / lup»»' 

jion devorat , pro», de tqve molii. 5DlC 533cin 

berge &acf en / paftinarc vincas. ©rabta onD 



^)acfett nia(j)f fc&male 95acfen/ improbi labore» 

tirei exhauriunt. 5lDam bfltft Ullt) <E»a 

fpaiin/ wer »ar nDön ein €t>elmann ? Cum nerce 

conjux & humum curarec Adamui vomere, übt 
nomen nobilicacis erat? i. e. Adomx nvoemntt 
tränt agrinU. J^acffB ttiam aliat habet fignifica- 
tionu. <£rbatfid)bacFeiih$ett/»enami ncidi cu- 
rarit. ©er All! Mt WeJpenne/ gallmcalcat 
gallinam. (£r h.nff ifnftlid) fivuf Yip-.m vo- 
rat inftar lupi famelici, devorat & ingurgitat 
fefc 21uf 2lb»cfenbe böCfen/ abfentes roderc 
amicos. Eßprtterea Warfen/ fealpere, fculpere, 
calarc.inciderc. 
.f)acf er/ Der/ folTor , paftinator, fculptor, cailator. 
^aderinn/ t>ie/ famina fodiens, Ar fcalpturiens. 

.parier / fiw .f>4rf er / f/u« »r« ruftico qwvu 

ruricola ponitur. Porrb JfrMtt/ Ö S^UxUitlf 
duuntttr dcnticuli infantium primum etnish. 
UnAe jg><Jcf er« / dentir«. ©a< liefern / denti- 
tio . lv ^)ikfcri(t)t / denttens , denticulatus. 
SJi'ifd) five ÄnPüVnbacf er/ propr. carnifex in bo- 
hA fignificatiortt , Jed melius : lanius, lanio, carna- 
rius. -£>o!ifcatfrr/xyloromui,lignaior. SKur|i« 

baefer / porcinariu$. aßeinbera^bief er / ? ini- 

tor. 

J^acf e / MC/ plur. jT)rtcf e n/ bipalium, bidem , pafti- 
num, farculum, ligo bifulcu«. 3)jiftl)acfe/ bi- 
den» ftercorariui. CSrcpc Jg>acle / caudicalif. 
J^olibacfr / caudicalii Tecurit . Jf> ,uFc / f <iim .vi - 
ri/«r caix ptdii. (Einem auf ber jf)acfe feon/ 

proxime aliqvcm infcqvi , obfervare aliqvcm, 
vcftigia alicujni pcrfcqri. ©CT ^arfe etilen 
(rticlfinben/fibiconfiliumcaperc, in ordinem 
aliq»idrcd»gerc, rationem, vtam , modum rei 
facienda! cxcogitare , providere , prolpiccrc 
fibi. 

Jp&dUin/bM / .!im:n. uncinulus, panrus bident« 
Itgo kvis , rotrum . runcina, Iccuricula. Staunt' 
bottleitt / falx arborana. 

jP>aeJereo * Ladung / x>it/ pro »vo meiiut dtcUur 

l*af £aden/ paft.natio, terras fo(Eo, it. fcoU 
ptura, c*latnrj,* phlcbotomia fem 1*114 frB'ol 
Jf)aden matöt (?d)!D«e!en / paftinario callofita- 
tem obduck. Jjhitfc rir> ttiam pro litc • jargio» 
nxä v expoltulatione fumitur. 

Stfkd «ÜrtCJ / & I Ott /palce ex frugura 

cuimit confeel £)ein ^fcrDe guttcr mit Jf>d> 
derling mengen / cq*o avenam cum palcii mi- 
fccic. Std ^»acierlinq / ttiam dkitur: ©cbad» 
3 1 iü U$ 



733 



feS^ld'fd)/ /n;r<SF<mfte/minutal,olera.<onci. 
ia , inficiutn, de ifidum , filih ttiamtin®t\)alf</ 

vti jtntftijlcdfc / OCirmpangcti / * Äal&annen. 

»S)iCfCI1/ &b t>aef«rt/ dicilur de tvibut ro/bajwm- 
geniibtu, efiave ova petcutcre, pertun Jerc, in- 
tecare. 

5i^t / Di« / jlur. I afeia, fecuril , dolabra, 

qvafi Äadaß/Jk t>Adetl. £o!lfljrt/ fecurii ligna- 
r;a. dRÜUrt /.afciamolitorum. ©feinart / fe- 
curis muraru. <g>ttt\tATt I bipenni« . fecuri» 
aneeps. IG U\u"t / fecuriscaudicalis ,fiu arho- 
raria. Sinunerarr / fecuri« gravior, afeia. föoit 
»wlcn <§d)la\jen unrbbie 2lrt fliimpf t fecuri« ob- 
(undituc u(u. ©ie >2lrt ift beut Söiium nn bie 

SiSuTjel pflegt / fecuri» a«l radicem arborum po- 
11 ca eft, i. e. intentut j*m j*m immuul. 
SUvtlcin /Drtfl/ ii«OT.fccuriculaipar»afecuri«,do- 
labeila. 

Slbbacf CH / defecare , abfeindere. 9iilfb*icfcn/ etTo- 
dere , fuff ödere. 2lll^l)nrfc.n /cfVodcre. }£cbn 
rjcil/ circumfodere. ^jch.irfef/ circumfoflor. 
IDctHUfWj / circumf oflura £urd)l>a(f eh /jcon- 
to icre , perforiere. ©Urebijebacff/COnfoiTus. 

(jynbaefen / infodere. (Siiicn (£ef)a<& einbetten/ 

intoJcrc i defodere che Um um. (£ingct)A(ft/ 
depofliit. 

viihiuh'H i fodiendo acqvirere. H:utIkic« 1; d) ' im- 
perfoflu». 

gilt» fvt SkubacFen / praefodere. Jrperoorbacfcn/ 

fodiendo exrrahere. 
4>ÜlbaCreil / ligonccomingerc, bidenreferire, * 

corrumperc 
SOJitbfldJen/ paftinarc cum aliis, foflonbusfe ad- 

jungerc. 

Sßebftlbin b*^cn/ fodiendo aberrare. 
Obdt1)inbtltfdl/ leviter drotiose fodere,diligen- 

ciam in paftinando non adbibere. 
QScrf)<KfCU/ fodiendo munire, tr.rurbarc. (Srbflt 

DCU Brunnen »crbadcl/ venam fonii» foflurä 

obturavic 

U mha ürt tt / fufVodere , circumfodere. ^Bieber um > 
bactrtt / repaßinarc. 

UnDtrbocf tu / fuffodere. llnberbatfuna. / fuffos- 

fio, repaftinatio. 
3crbacf rn / transfodere , fodiendo minucre , con- 

cidere.confkere. 

§b\ l bäicn / gebälet/ vußtaiuuTStv 

hdlCU/ celare, disfimularc .abfcondere , oecul- 
tarc , openre , occulcrc , contegere , tt. fraudarc, 



734 

decipere. <£r .verbrief feine $ubeiljtfc<fe / vcl- 
.amencaflagieiis qvaerit, fronte dr fupercilro li- 
bidinc« xontegit. *3<*ni Ii unter (Srebrnri« 
(bcU'OCU verbalen / vclare odium fallacu« , blan- 
.ditiii. ©eine SQJcinnnfl verbalen/ voiuntatem 
abditam habere. 55r3fe ruft r-erbfllen / cupidita- 
tem (uum vebre , dicliicircumvclhre & fepirc. 
Sß.U'beit VcrbÄlen / ventarem concclarc. Kiif« 
iur ejfe k inlidj / qvafi t>€tmli(a>(n /wfudd*. 
mo.ahfcondere. 9Jer hdlcn babrt in ftrtiap. pr*trr. 
S5crb4!et/ * Serbien / abdiru«, reconduu«, 
.oeeukacus, teitus, involutus» latent , opertui, 
abftrufus. 

•^vil/ A.i<. indecl. oceukus, ciandeftinui, abditut, re- 
jru.us , &4<4v.clam, clande(Vinc.fccrct6, teäc, 
.occulte, für t im. €6 bat und) feinen hal / l»bc- 
reprofiKor, confitcor.pro myAerionon habeo, 

non dirTiteor. $& \\ fan nicb 19 \)\\\ vor ibm ba. 

ben/ nihilf occftclamilUun haben. 
Urtier/ ft 55crbaler/^cr/occultator, dijfimulator, 
reeeptor. ©er ^«ler i|l fo gut ol* Der Ofebler/ 

agenres & confcntientcs pari pccnädigni , utüfr 
jtneifuiiU S^f vi rtcifnt, &avi fui.it ur. loerb^lfC 
feiner © aeben / obfeurut in a^endo» confilia fua 

dUnmulam. 

JpullW^ / & 53erb«lmt^ /"OiC / diifimulatio , diifi- 
mulantia , latitatio , occultatio • abfconfio , rc- 

ccptiou 

^)nlerifd)/A53<rbSterife|)/ «i;.ii.^m<4»/ dit« 
fimulaix * oeeukant , arcamis, dandciti n ut , ab- 
mtus> tt- Jatenter, obfeure, eaptiote. (Sin 
l'i|d)er ^inild). homo arcanus. iccrctus. J^blc* 
riftber Ort ' Jngulus reconduu» , locus ab at bi- 
ms rcmotiMU 
%Q\\/ ^aüCn/ gCf>0tICt/ fonare, refo- 
nare, perfonare,clangcret it. ftrepere, fremerc. 
Compoftta ritu fimt : QuXtfybüWCH / circumfonare, 
rotum locum percrepare. (£rbtl(len/ intonare, 
fonum elicere« reddere, fun»lere, perftreperc. 
©C^en» * ^BicbcrbaHen/ undiqve circumfonare, 
reboare« fonitum reddere. 
JpaU/D«:/ yOWJ^alltmg/ fonui.fonorjonitui. 
clamor, tonut , dangor. ©etjenbaQ / & 233iC< 
berbflüV Echo, vul<>b refonamtiM. 
Jp)allid)t/ *dvtrb. fonorus, tinnien«, Clau- 
sen«, fonum dem. ©e^enbaüiebt / * SBieber» 
baüicbt/ refonui, refonabilit. J6allidjte <Sat< 
f cn chordas fonor.v, fonabilcs. 

Schalen / tjl *b ^aU/^-y« 0«l?*Hcn / co™- 

cordate. 



735 



cordare , harmoniam cfTiccrc, txpomtur ftrca- 
iim: Confcntire, coruprobarc, approbarc . ra- 
mm habere, laudarc. 3» CIHCII tStttt*% gehi< 
\(tl/ aflenmi compofitioni , approbarc partum, 
autoritatem rransaclioni rribucre. Qci lv. t - ; 

tt>itllnpc$£obn$9i<l|'c nidjt <jchdleu / patcr ad 

itcr filii r.fcnt ii c rccufai SftHlimerniCbT II t: 
fcc t<f> bflrein (tebälcn/ nunqtam iftam remratam 
habebo, conditioncm hanc recip:am,cum mula 
pcpcrerit,ubi ovem lupus uxorem duxcrit.prox'. 
CichÄli'l. t-Cr/conrcnticns.adeiuicns.alTciifor, ad* 
ßipulator , approbator, comprobator. ©eb& 
Icrtnn/ frie faemina acqviefccni , aflcnfu appro- 
ban«. 

(^cbä'inu ' X>itl confenfus.concordia.unanimi- 
ras, confonantia, afTenfio, concinnitas, appro-- 

bario. Ohne txi ^ürfrrn ©ebdfuna, gilt oiei'e 

CÜfK tlld)t$ / (Ine confcniuPrincipis, hoemaxri- 
monium mvalidum eft, non fubfimt, nifiDux 
annuar.- 

©ebM ig / *dj. & confenriens , unanimis. Con- 
cors, &.* unanimitcr, concordisümc , und 01 c, 
unanimi conlcniu. 

JjjCÜC/ Sonorut , argutui. .£>fKe (Stimme/ 
yox clara. refonans , penetrans. JpcWti OMoir • 
lein/ riminnabuluni. jT>cücr \3d>r«rD / damor 
claiitlimus* 

•Ocüigfcit/ «on r/r in ttfu,.fed (Einbelligfcit / MC/ 
confonantia, conförmitas, unanimicas,. har- 
monia. 

ipfllb / ädjtB. fme compir. & fuptrlat. Dimidius, 
med - us , femiifti. ©er halbe £ri( / parttnedia. 
«^fllbcr ©ienft/ (upj-etia;, opirulario, Yubven- 
no, adjuvamen. Jprtiben Ö»enft tul)n/adelTc 
alicui , fublevare aliqvcm "»pro parte mediä ope- 
ras conferre. (£tnc ftalbe C0?filf /dimidium rail- 
liari». Jg)alt> s 2lbcntfpcn / anrccccnium, meren- 
da. €in J£)aIbblat/columna. J^albebel/hybri- 

da. 5alb3 ö ^ r/lc,n P ulfcmeftre - Qrfbc xnio 
jKffcf / perones. JT)albpfun&/ felibra. 3Inorrt< 
balbpflint) / feiq?il«bra. Jhalb 2ot / ficilicui. 
J>alDC 50? rtC / femodtui. J£>albe r ©Pff / femi- 
dcui. .6alb gelebw ftmidochis. .palbnusgc 

madjf / fcmifaftirj. J^>a(b tPi^ / femifer. Jpälb 
actraffllft / femiertni*. J£>fllb tßbt/ femianimus, 
reminex. JP)albrcb / femicrudus. (Einc^ halben 
Clenbogentf lann/ femicubitalit. falber 25aiier/ 
femipaganus. J^albcr <^d)Ud>/ fcmipci. J£alb> 
gefrieren/ femirafu-, j£üIb3Wtief/ hemina. 



73$ 

falber Qrimcr / metrera , bachut. J> > :i . . 
Kl" / femuncialis , detradrachmum. falber 
geoettag / dietinrercifur. JTpalber ^djlaa/ h> 
miplexia, <*/ü/ gm fyolbcr 0dMng wmuße* tß 
AimLÜA pärj menfur* ßvr pereuffionii. Jl£jt 
ber (Stimme fingen / voce Aibmifsä w/ deprefsi 
canerc. falber %ixU[/ femicirculut. Jpolbcr 
Ort ' drachma. .p.Ubcr ^ai> / bes duodenarii, 
«emmuscruciger. ^>Qlbe (SfUltDc/fcmihora. 
Sli^crtbalbe etunbe / fcsavihora; falber 
(3d)ill>/ pelta, cetra; .OalKv <£d)m<\Mhpff 
(Vncipuc porci. .p/.hvra cm;- media prima, 
•paiber ^Ipfcl/pomumdimidiarum.- ^vi'fh cn. 
qrfungctl/ n'r halb rollender - dimidium taAi ,qvi 
benc ccopit , habet. 2lufcrl)filb / pwerer , eaira. 
2lii|\'rhalb .\\d-.:ati< «uuvuert extra jus, wldc 
fa&o , defenfionem in Ce rccipcrc.- ' l 

S}a\be/ Die/ tfÖClffe/'medieui, cjimidi uro, 
fem*-, femi , & fcmiifis. Sltif Die jF)dJbC geholt/ 
fecedere, latcre. fall IIUC bif ^>albt »On 

(btn \-.l\n ab altcrö folüm lacerc coo(picicn* 
dum fc dat. %ux -^dffC t)pll/ femipJcnus. Ji» 
Reifte blP^ / femmudus. ^iht Jrx[(K I<r\\$cü7 
femilaccr. %mJfrt\ftt unbcr|hl^et/(cmirulnu. 

3ur Reifte gebraten / femiaiTus . 2Juf bk Reifte 
offen / fcmiapecms« 9luf t>ie Reifte benaget/ 

fcmcuis. * 

falben / ptr Je nihil fignificat ", fed in eompoßtU roc- 
dictarem non folitm , feJ £5* q vameunq ve partem 
loci dtfignat. 5Ö?cinetr>illbctl / pro parte mcä, 

pnpr. rativne mti fottrU. so?cinrtl)a !bm ma g 

ffOn/ qvanrum per mt, licet. Q( fnct()fllben/ tui 
causa , proprer re. (reifte fbfllbm / ejui catftä, 
in gratiam illius. 91((entbalben/ubiqTe,omnt- 

Jr .vicns, ktde mnia > voeabiila? 3Dte2Hlertfbalben' 
eif/ uhiqvirai. ©n Slllentbalbcner/ ubiqvi- 
tifta. Z)tt ?T?cnfd)en halben ifl tic 5öeft <je» 
fdiaffen/ ber ^feitfd) aber (5Drre$ balbnt • man- 

dut proprer hominem conditus cfk, & homo 
proprer Di um. irr gebet nict) f deren? I;n Iben 
in bie5tircbe/ non freqvenratccclefiam, utau- 
diät. SfroNbtn prmunciAtur ttiam J^albeT / ttt: 

5?eb(en< ; Singend» Cd^laferrtbafber / m ortr, 

cantet,dormiar. 
jP)albig / *^)albfef)f / adj. &adv, idem qvod ^ Alb/ 
medius , meJioximus, niedioeris. J^i\bid)t( 
SRifBtM / alimenium medioere. J^albicht 
©luej / forruna medioeri«. (gfwn Der balbldjte 
%ti\ '/ rix dimidium. <££gebetn!trfobalbic$f/ 

meJia- 



737 



738 



mediocriter fiiccedunt rc$ mcx ( nonomnia fc- 
cundo arftu procedunc. 
jßalbircn / partiri , partibui dirimere , in duas par- 
tes dividere , fecare, diftnbuere. ©ie b K ti he 
Cl i bld) aft bülhi'if ' in dual parriunculas heredi- 
tärem fccucrunt , pro parte dimidiä heres qvih- 
bec faftui cft. ein ha Ibir fr r Stpfcl/ pomum di- 
fnidiacum. 9fttmm »on hm balbircen dnen 

Seil biurocg/ »cld)Cn &U milll! / dimidiacam por- 

n nein altcrutram cape. 
J£>albirCT/ Der/ partitor, fe£ror, divifor. Jf)albir(; 

rill/ Die/ foemmadividens, tribuens, »eqraspor- 

tiones faciens. 
^albirun^/ D(e/(cctio, partirioaeqvalis, dtftri- 

butio in duas porttonet , dichotomia. fUrifto« 

telei bat allein Die Jpalbinutg gebraut/ Sum- 

mut Ariftoteics truhnando cacumina rerum in 

duo dinfit , qyicqvid in orbe fuit. 
#5>alblr!i(J) / *dj. dmfibilis , in utramqrc partem, 

fartieept , feftilis. 5D?cnfcbe n «ib i|t nid) t 
albirliej)/ corpus hominis fecari ac dmdi nc- 
^tic, inttäige realiter &fmt intertiu. 

S)aU/ JjaUc/ ut/pi.baiitn/ awium. 

xnaccllum , forum rerum vcnalmm , item curia. 
lndefr dicitur .fhftlebarte / fecurit palatina : jQ)al» 
\( «Htnatrium palatn rft , tf; ^Äücbartiren fe»' 
culator , fatellct , ftipator , ftator , accenfus. 
JP>aüC nun pro fall na Jumitur, in.it ß vocatur Jfpal- 
|(/ Hala, oppidum Saxonia" JalmU abundant , 
4allbl*ten/ /4/w coflorw. 
•£)ClU/ Die/ p/ur. infernut, rarrarus, orcut, 
avernus, abyflus, vallis caliginis* tenebrarum, 
/fon opuf rflyutin inqvirendo etynb vocabuk -£elk 
«d antipbrafm confugiamut , qvaft h*c abißu* tene 
brarum fic dicatur ,qvod ftt mutime £cll< / t.c. ob 
fcura&tenebricofa : veno) enim k j£>aQe / «n f 1 '* 
Etymo mir um in modum not roboral i/ox Latin* : 
atrium , 40 4/rore ue/ atrocitate diBum , ein 

fd7ttwrj«t rußiger platj vor Oer öJtubc 

oiMt/e dir mm atrum fg> horrendum , /ine it/£id Die 
^tllC'/?. >4/ü feribunt: jg>60c / exißrmontu , iici 
4©le /carerna , f wd na» concedimtu , oxt« 0 
in tfacUtiti mutatur , qvam ut confonantet multi- 
flierntur vel duplicentur , dum ivfa prommeiatio 
imperat , oroi ^clk / «o« «gollc _/ert£>r <iVoe4i. 
JT>cOif<J> / i J^cIIf/ infernalii, SDct ^)<llifd?c 
i^Ctfi / fpiritut infernalii. 
^CÜCr/ Der/p/.M« Jodler / (exuns, media pars 
oboü fr* ouau&uU M.fnisi t dsitur ab oppt.& 



J^aüc / <n qv6 omnium prfmor ew/i« ßrrtur. 
Nonnulli pronunciant j£>clt>Ct / frd ßne causi. ©a 
^rcnbclfff / fctqvinummui 1 dichalcum , tcrun- 
chn. Dmm rß JP)cl!erlein/arrcolus,uncia. 
ÖClIillfl / Der / navale, locu , ubi 
lur £5* rrpaiantur , .ib -$<Al\t/ qvafiatrid marii. 

^alm / ^ ÄCltll / Der / culmus , ft.pula ,?L 

JSwnc & Dalmer. 2>rr booten am J£>alm/ 
gcniculum. 2>cr ^>alm |n)ifd)CD Den .Knoten/ 
internodium. Sonenbalm / ftipulatio fabaits. 

(gdjadj telbalm / «/«ir ©cbafibalm/ ^ &d?o£ 

tenDett / cqv ifccum , feu cqvifccum paluibc 
majut. ^trobalm/caiamutdramincut. &qo 
tjoren DtclJ^>alme 411 einem $unt> Otrob / ««lu 
calami ad fafeem ftramentorum reqviruntur. 
j>clm r/? capulus. Sin Ünbclm / manu, 
brium afeiae. 

j^almlein/ Da«/ dmm. Calicului, parvus culmus. 
Einern Da< JP>etlmlein DurcJb^ ^CRatil lieben / ludi- 

brio habere aliqvcm, fufpendere naso , Tubfan- 
nare , ludificare di&ii & factis. 
J^almicit/*^lmi(h(/ *dje&. ealamiiabundans, 
culmos referem. Ginbalmid)! / unualamus. 

23ielf)aliiiid)t/ multicaulii. 

Der /p/ur. Die ijälfC/ collum.cerv'ix. 

(£m fd)neeroei!ierJE>a($/ colium eburneum, ni- 

Tcum, gypratiifimum. emeni ben £*\6 brc> 
(hen/ccrTicem alicui frangere. (Einem auf ben 
Jpaltf bor! en / fuccollare , tollere al iq vem in Col- 
lum, einen ben bem Jfjalfc nehmen / colium ob- 
(bingerc. ^d) roerbc in ujen mit bem J^alfc bc,a* 

lf n / collololvam , percundum mihicft fundt- 
cut , in mc fupplicium recidet. ein SBeib am 
Jpalfc haben/ vinculis tuealibus inncxumelk 

(tine Äranfbeit am Jg>alfe baben/ morbö efle im- 
plicitum, detineri. er liat mirati'Teni J> .lie/ 
moleftus mihi c(i. ZrtlcnfyaÜ löfen / traniigc- 
rc cum agnatis occiG. föinfebals / colium an- 
fertnura. ^rc^baW / gurge* , Yorago , bara- 
tbrum 1 genuini agitator. (*>eijbal$/ meubo, 
aeeipicer pecunianus, Euclio. jiranichbalf/ 
colium gruis , longurio. (&ailfbaI6 / potator. 
bibax , bibulus , amphora. (S tai rhalö / propr. 
tetanicus» mrispb. cervieofus , duras cervicis, 
pervicax. <BfJ(>abhaW/ cocio, avarus. 
half / parabolut, audaculus, projeäus ad auden» 
dum. QBinbbaU/ coravilla, avk. Qin {>anb 
Ullb / tß ajuaadrofio in (aciuorofos, 



739 



at^ pottßdtem gUMt dtnottt. £aUgCriCb t rnim 
mtrttm Imperium tß. 

J&aiiUin/ tos / dimm. Mifnick: J£>&\t%<n/ Collum 

fubcilc , fed&LipfienfM fumunt (ttl äälBetCn pro 
coüsri , G*U. Rat at. 

J^.tlfCtt/ bilfeH/ &frtijvailiut: fimbalfflt/ amplecH 
amplcxu» date. fenen umbuli'en manu» collo 
injiccrc, colla lacerns conftri tigere , dare collo 

braefaia circum. ©i(b miteinnnber balffiw fe 
mueud inter fe compleäi, amplcxu murarc bra- 
chia, diridere aroplexu«. <£i<$ jcrjjalfcu/ hu- 
mer it inhrrere, collo pendere. 

Jg>alfung/ Umbalfuna, / du/ amplcxut, complexu», 

vinculum lacertorum. 

S^aitf galten/ id) halte/ bu Midi/ et bdl(/ 
tpir galten x. id) bielt/ id; Ii iel fe/ gebalceu/ propr. 

fignifiat: Tcnerc.conunerc, tcuncte,frd&alts 
vlura notat , ut : Servarc , prsertarc. Ocin SBwtt 
t alten/ Aare promisfit ©tauben balten/ fidem 
fervarc. (feinen (fib baltCH / jmjurandum con- 
fervare. Qing<Ir5bnuß balfcn/ ftipulationi ob- 
ccmpcrarc , famfacere. J)a$ ®e|e$ halfen/ de- 
crem parcre , regulam fcq v i. Orbliung f) alfr n/ 
ordinem pcrfcqvi. ©enehm balfeu / racum ha- 
bere , o/im rAtarr. Sic galten tß : Credcrc, 
fenrire , aftimare , exiftimarc. y$d) haltt ibn 
für meinen 93ruDer / Uxö f ratrii eft mihi. 34 
foalte Ihn cor meinen 5einb / in numerö hoftmm 
cum habco. 3d) balte ibn »or einen brafentferl/ 

nihil ineo icvuam aut infirmicarisdcprchcndi, 
cognovi hominem fortem , magnanimum, in- 
crepidum. 34 b^lte e* für qleid) / in nullö dis- 
ctiminc pono. 9«an hält ibn vor ulnaren in- 
fidelicact« nomine (ufpectus eft. 34) babe c? 
»Or »abV nflejeit qebfllfCn / pro cerro femper ex- 
iftimavw galten ttütm tß luftentarc, habere, 
fe gererc . it. Aare, confiftcre (Einen im (£|?en/ 
Strinf en unb jMeibnna halten / de ȟhi * amjau 
alicui profpicere. <£inca frei) bal(cn/ fumtui 
fuppediurc alicui. <Sidj Wol halten / virum fe 
prxftare , probe rem gererc , faccrc qvod decec. 
*ricJ) Übel balten / parum moderte vivere , teme- 
xe, imprudencer, turpitcr agere. S$en einem 
rcMid) Oulttn / auxilio efle alicui pro virili , ad- 
efle, falutem ferre , Cubtenirc , m fubfidiutn cur- 
rerc. J£>alt/ hl -Öunb ! confifte .canis! fubfifte, 
fifte graduro , beftia ! Sed fairen qvoq^tß: va- 
Icrc , capacem e(Tc. j&ai gap f)tilr jtvco ifimer/ 
doüum iftud dual amphorai concincc, Htm : 



74° 



9Ulf einen halten / mlidiari tß, infidiasponcre, 
ftrucre, tendere. Ttndtm niorem gcrcrc&j>ati 
figruU , fi>6 fignificM* pk rurn^ objcamim tß. Jp,U< 
ta nur einmal/ ufuram corporis mihi pr*rta. 
Nottntur ttiam phrsf«. ©atf gieifef) Ulf fldj 
nirbt im (Sommer/ caro aeftam tempore con- 
fervari neo vtc, facile purrefeit, rancida fit. öbfl/ 
Daä firJ) h4ft / poma condui va. Obft / b fid) 
nicbtb^lt/ pomafugacia. SD?an wirb ihn rool 

marin halten curtodiä leptus concincbuur.aflcr- 
rabicurin cuftodiis interionbu«. 34 bin bariU 
(jebalten / obligatus Tum , obftniius fum a Ä h cc. 
Einern bie SBage balten / aeqvare aliqvcrnpotcn- 
tii,erudirione,di vitiii.parcm alicui cflc.fgr t)Mtf 
mie ber ^)afe ben ber Krümmel < animusin pcdci 
decidit. 6eJ)aufpiel balten / agere comee- 
diam i facluarc arrem fcenicam , edere fabulam.' 
geebtboben balten /palaBfrram cxcrccre. (?eü 
nen ©eburt^taa halten / natalma eclebrare. 
^ntefSefcUfcbaft halten/ jus 4 officium fodalU 
ratis praeftare , amiciriam eucri. inen €<bab> 
IC'j halten / damnum pr%Oarc, indemnem ali- 
qvem declarare. fjiin Q)[erb auf Der @tWU bat» 
(eil / eqxum alere. 3d) baltC ei mit Wr / tuam 
fen ccntiam feq vor , judicii rui comes Tum. (£i« 
nen febarf halten/ inclementeraliqvemtraftaret 
parum indulgcnriac alicui tribuere, adnullam 
unqvam rem connivere. Umjebalten fet»n aegre 
ferre , oftendi , indignari , Oomachari. (£in lllt* 

gehaltener 9jftenfcb/ expomtur ; homo malu mo- 

ribut prxditus. 
jF>alteT/ Der/ fervaror, obfervator, derentor. €l«l 
S&einbalfer/ Tupplantaror, infidiaror, everfor. 
^pefbaltei/ adjueor, adminiculanc.fuccubus. 
^MUhlmlfiT / librarius, tabularius, perfer ptor, 
it. rcnnaculum. ^ifebbalteT / ▼ivariom i pifei. 
na. §ret)balter / fymbolura foUem pro alicW 
^ecbtbobenbalter / lanifta. griebbalfer / p*d- 
rkus, infpeAor , irenarchet, pacator. ©aftbaU 
trr pandocheuf, caupo. (>n-rid) :shal ter / prae- 
feexus judicü , actuarius. ©laubenbaUer / vir 
anriqvä fidc , ftans promitftt. JP>aii5b ".Iter/ 
ceconomut , paterf amilias, adminiftrator rei fa- 
miliarif. ^artenbalfcr / rcligiofus jejuniorura 
obfervator. 5}?untbalter / curator, defenfot, 
rutor , oiim mundual du«. Obbalf er/ proreexor. 
9U|ballff / choragui , pracfulcor. vr du; nt- 

fr (Scbiigbalter/ idtmfm (Pbba'ter/ »index. 

aflcrror, propugnaror. (^pielhulter / hirt.io» 
actor com«dix. <S<fireUlbal(er / axchivariut. 

9laa (tiv 



74» 



742 



€r|fd)rtHlbrtUcr/ prjcfc&us fcriniorum , thefau- 
raitui chartarum , magifter fcn nn. vr f .uhim 
b.iltcr / columcn & oltimiu f*mi\*at , frve etiam 
firpii Primarius , gcucarcba. gRutftufyaltftV 
auxiliarius, adjuior, piaefidium, portus, rcfu- 
gium, aly lum. Statthalter/ propriaeep , Vi- 
canut, lcgatus, adminmracor. Xanibc6fnh.il» 
fcr/artisfaitacoruemagiircr. £rcilb iltcr / de- 
pofitanus QBaaebalter / atqvtvaJcm , aeqve 
dignu». •'ißcrrbaltcr / fyndicua.orator.advo- 
<a:us. 3lld)tJ)altCr / cenfor morum. JpaltfT 

ttiam rjfntur jfalter / oyaß (BetyMiev / ut da 
gif(t>faltcr/ pifeina. xornfalter/oimera. /;. 
fötWttt / *W ' V9i ofta, unir Scbaltetlein/ 
t>aa/iimi/). arcula.ciftula, rifeus. 
«J)rtll / t>*t / fropr. (ußcntaculum : dtindeetiam tfi 
locus inftdiarum > Efr frtqventiui dicitur t>tt Sjiht 
tCVbalt/ infidiae. Vorri S}\\{tß valor mo;;tt.f, 
(5* ißud , qvod mtlaäum , wlpottüt asrttde inje cen- 
titut, JpnU tjvoft liatur tumulus c fodina ege- 
(tut, tf. forma xci. J£)a(t! tn/rr/. inhibentis % id. 
avod : Subiifte , expeöa , paufä ! JpnU $U§/ Hfte 
gradum. Tandem notandnm tß . Francas, ikqve 
Wims fopiußuie üb wcabulk Jfr(At I & galtet/ 
etiamß nihil intrrfit, ac propr. mM aliud eß, tjvam 
arburor , opinor, ut : £>u btlj halt in l\T jfir 
d>i'R ai uV|Vn / opinor tc facrit incerfuifle ; alter 
rejfmdet: 3d>[>in bir halt nid>t br innen gewefen/ 

«/>iDtt 0*1)4» U abundal. Non enim dieo: Arbi- 
trat übt non interfuiffr ; f# .< r Non inerrfui facrit. 
j£>auÖbalf ; Der / cecoaomia . res famiiuns , <x- 
cononuca. Inhalt eß Principatus Princtpum 
Aohaltinorum , de qv6 aiibt. Jjjttlt demum iöem 
eß tfvod galtet / &in (pecir auxihum ferens, ttnde 
(tbebaltill funt famuli fcfJancillat, aiias JDltfn(ttf 
boten c'7 GifmOc : $bnv§\Hl\Unexpm*ttturat- 
{telladiiuta. $ei\jbaifCU auiem eß locus campi 
, fublimior. 

jj>altlim <* J&.idllUb'/ ratißime in (implici, 

JfViltuYD / obfcrvanria,conrincmia, habiliras, 
habitns, fenfus, arOisnacio« fernen: ia, prarfra- 
no, ge(rus, flatus rei. J^>i>d>}Citbct(tunq / cclc- 
bratio nuptiarum. ©Clin^baltUUd / rilipen- 
diunw Jpocbbaliund/ exiftimacio, vencratio. 
- (S(iicbnil;,UiHlK| / approbatio , racihabiüor 
. j^k>fbaltuil4)/aula f adniiuiflratioaulica. $leid)' 
; iMtong/iudiffcrcntia. (fmn/delibcra- 
aio,. conüiltatio. l\.n;<b unt? riebt bali ihm/ 
a domiciiium , qp'smio qvk fueum &ifinem in aiiqvo 
Mtctp-vet. »llHbnbaUunö/aJibQiiuai^aiAiiBA- 



tto. äOortiXlItlim) / prarfbrio prom<flbrum. 

^eitbaltun^ / obfervario ternports. ©aflbab 
tfteny hofpitium , cauponaria. (*t»^tba!tet'0)/ 
admimAratio • vkariacus. 
faltbar /Jbdltliei / ^alt|ani / *J^ultfiimlte^/^j. 
&adverb* tenens , contmens , credibilis , opioa- 
bihs , probabilis , vcrifimiüs « fcrvabilis , <y ': 
probabillter, vcnfiir.ihccr , qvod yrsßari poteß, 
qvemaoatodum UllMtbar / jwi fraßari ne- 
qvit. 

^altfantfeit/drj^altbarfeit/ Mi/facsilcas tenen. 
di . pratftandi, pronitas & inclioacio credcodi, 
fervandi , agcnai , ßdroröbte audiuntur» 
Q$t\tt/ Öte/ liruta, a! vcus , urna . p aß (Hebelte/ 
qvod res capiat ,ej{^m ß conlmere poflit. llfb* 
neftt/calathus.mulitralc, camclla. £pn! ot^t 
*vluftrafel)aeltc / potlubrum , um. ^ei)trctn^ 
oCii- Xreber^ette / muldnim , mulftra. Qcu 

fengelte / varculum faponarium. 5Baf(f)aelfC/ 
crua , trullcum. 5.l?.ipvri|df e / hauftrum , (nu* 
lus aqvanus. •U^ilüveTijelte / urna vitea. 
QJel ticin /1>Ö8/ dimw. alvcolns,truHa ,fitclla,ur- 

nula» 

Olblwltcn / detinere , drtrahere, abftrahere , revo- 
care, abducerc, averterc. (f inen PPtn ^tntü 
ren abhalten / a Mufis aliqvem arocarc. 3cm 
3tfm flWwlten/cohibcTC, reprimere, frangere 
furorem altcujus , iram rcftingvcrc. Abhalten 
»OU ber Stireren / de trahere aliqfem ä libidine, 
arcer« a libidimbns. 3tbbalfuna /M«/ avoca- 
tio ,rcrocatio,distvafiO, 5ÄbbalteT/»5€C / dis> 

Qlnbnlten/ incitareexcirare, neuere, admoner«, 
it. ex j'ofcere , exigere, poftulare , follici tarc, 55*.* 
Yadimonio obli^are , obftringere , it. capere* 
prehendere , retinere , detinerc , inhibere , Wgi 

arreßare. J)|f ^efwiiben fiRt> unbeTTOto,* angc» 

halten nwtben / )egaris in icincre manu« injeft» 
Amt. 9Äan mu§ bei) (bött mit ©ebebt nnbaW 
ten / perfeverandum eft in preeibut coram Dio. 

eebr imwrf(b<rmt üm^enftanb anbalten/ im- 
pudentifllmtauxilb flagirarc. €r Mit mit fei« 
neu <?ebeltHN>rfen noej") immer an / non deßftic 
a conviens. £r bat itüf« Jage mit ©aafen an« 

ejebalteiT / concintuvit perpotacionem biduo. 
Inhalt / durano. 5liil)alfung / We/ inftigario, 
incitamentum , calcar,ftimulus,i/. perfeveran« 
tia, propotitum, continuiras, porri : poilula» 
tiot effiagitario, follicitatio, rcrentio, manua 
injcftioi »«/go arrforn, od as %\n fdjptocj Ö^Rttm« 

NB 



743 



744 



mir. Anhalter, Der/ horiator » infhgator , mo- 
niror , urgcns, infrans , Aagirator , it, impcdicnt, 
manuminjioens, vulgbärrrßator. 

Slufhat teil / tardare , remorari , pnecludere. J£)alf 
imd) uid)t auf/ ncrnedctineas, fine , at abcam. 
Cin ^V'crb anfbalfen / eqvum (Veno coercerc» 
compefccre. Qlttic iraebe aufhalten / lircm pi o 
rogarc, calumniis* iniq«o parrocinidprotra- 
herc. 21 n bcr «Keife aufhalfen / iccr remorari, 
inccrcluderc. SRü Vielen Korten aufhalten' 
longo fermone rrahere , rencre di&is Aiia diu- 

tiüs aliqvcm. £u h.nr tut* lange mit §»ettd» 
fcaftigen QkbanFen aufgebalten/ animoa noftros 
dctinaifti cxpe&ationc fufpenfos. (fr fc^lt |ld) 
in ber >\rembe ällf / in loci« exrem morarur. 
JDie £anb iu Empfangung einer ©abe aufbal 
fen / porrigere palmam ad excipicndum mu- 
oufculum. Slufbaltuug/ D<t/ mora, dilatio, 
produetio i prorogatio , impedimentum. "Jluf » 
enthalt/ Ott/ Ratio, manuoi iblameu, recc 
ptaculum , rerugiura. 

$lu£f)alten/ferre, pari, perftarc, perfidere, con 
ßanriam adhibere. Joie »orgenommene Steife 
f er ließen nnb aushalten / perfcqvi iccr, qvod 
qvitpiam ingreflus eft. ©a$<Spld aushalten/ 
ludnra ad fr.cm utqve perfcqvi. ^CT fteiltb 

bat eine (Salve otor $ud)fengvu| aufgehalten/ 
noftis forriter explofiones tormentorum fufti- 
nuit. Enrilibi* auf ba«? eufertle aufbaften/ul- 
eima perferre ac expeftare paratus. Olilfbal 
timq / Otc / tolerantia , pexpeiTio , per fercrau t u, 
• nimus obfirmarui. 
gehalten / retinere , fervare , reminifei »cuftodire. 
3m frifeben (5ebf1d)tn»i§ bef>tilfcn/ recenti me- 
moria tenerc. ^eim id)6 red)t behalten habe 
II reftc memini , nid mc fallit memoria. Einen 
bobemi behalten / domi indufum tenere. f^d> 
behalte meine SD? dnung- perfto, perfercro, con- 
fitto in fententii. (*eine Ehre behalten/ no- 
men cuftodirc. (fr behält feine locum 
fuumretinet. HReined behalt* ■ avanrum rr 
mihifcor , qvoad memini. Schaltung / Die/ 
cuftodia .recordatio. ^ebdltnup / Dd6/arma- 
rmm , comiitoriuiw. vrChl'IItbel'altnufj / tabti 
num, archivum, tiih 5}riefbebaltnn&. Qxi) 
behalten / inrtar depofiti cuftodire , una dr fi- 
jnul , fedulö fervirc. Ein behaltener «Raun/ 
extra fortunxaleam conftitutui, a forrunis fa- 
nsiaßiuüu*. ^ebalttC / 0«t/ atixuiiua),cou i 



ditorium. gifebbebalter / *r/:>/ ^ifd^alu«/ 

ichnotrophium. 

Qarbalten/ & .Oer halten / 1> ftcre , orten c . exhi- 
bcrc,ia rem praefentem produecre, fr*«cäU- 
mitatetn luffcrre, adverfas res fur>inere« - ^\d) 

roerbeberbalten mufen/ de meöludcturcotio. 
2)arbaltung i DW/ rcpraslcntauo. jjpcriu it un.y 
perpeilio. 

öraaf» iDrob^ yfw ©rfiber; * OÖPruberbalfeB/ fcr. 

Tarc , obfervate aliqrid, obedire , raorcoi gerc 

re. Uber bem was oerglicben ri / halten / ftarc 
conventii , juüa adimplere. (gin gftrfl Will Über 
feinen befehlen gehalten haben/ Pnncept pr*- 

fcnptii legibus obedientiam prxfrari vuU» ni- 
hil contra leges indulget. 
Hinhalten / impedire, comprimere, reprimere« 
promiflis ftare , Tande Tervarc reeepta. vi' r bat 
mit Der S&ejablung rid)tigeingebaltcn/ optiml 

rldeft ad diem creditori fatisfedt , ad tempui 
rcipondi t. Einhaltung /X>U / & Einhalt, Der/ 

fnxft* no rd , it. impedimenrum. vimeiit fll 
nner Vergnügung Einhalt tubn . lietitiam exi- 
mere, labefaclarc, derrahere de hilarirate , ror 
primere gaudium. 
Enthalten / abfriocrcomirterc, rugere, evicarc, 
deeiinarc. tr ich be6^3einen? einhalten / tenc. c 
lacrymas. El' enthalt u c!) feiner 0> .aeniiMr t, de. 
clinat congreflum ejus. Etnrr/biT |lct? bc^cinf 
enrbalt/ abltemius. Enthaltung/ t»t< / abfti. 
nentia, vitatio. moderatio. tuga. $8cm(< 
haltendem r/}.- ufurparr , detinere , prxnpcre, 
pracoccurare. S3orenthaltung/ praxKcupatjo, 
uAirpatio. 

Entgegenhalten / fiv* ©eaenhalten / comptrare« 
conferre. ©clb gegen vD?ejiug halten / beere 
collationemauri * orichalci. 5?» in muf} eine 
.(>anb gegen bieaubere halten /litrrx m compa- 

rarionc conjungend« funt. @egeuhaltHHg/ 
DlC/ & @egenhalt < XHt / comparatio , collatio» 
aeqviparaciOt rclario. 
I'l'halten /confervare , tueri , nutrire , defenderej 
Euil'ob erhalten / laudcmconfeqvi, comparare 
Tibi gloriam cx rc aliqvL vr ein 23a terla nb er« 
halten / patnam cut.in . vindicarc, Ubantem fu- 

(lincrc. Er hat t>iel in feiner liebe erhalten/ mul- 

tum profeeit in amoribus % ingens cumulut 

ainons ei accedit. Er wirb mol uid)£s in feinem 

^3roeei erhalten / caufam atgreobtincbit, infe- 
rior er» in caufa contra altcrum. litem amittet. 

Et tvirb |i J; in ber ($un|l fe^en «uerljalreii loisen/ 
91a 4 ij ftro 



74 5 £a 

favorcm hunc incolumcm fcrvabit , pcrpctaum 
ccnebit. (Erhaltung / DU / confcrvatio , alimcn- 
tum. (Erhalter / Der / confcrvator , nutrttor. 

guehrrbalter/ ixenardu. ©tabterbalter/ur- 
*ator ur bis. £ tamincr balter / coltunca fami- 

ll3C. 

gllf; fivr 23or5alf Ctl / proponcre, fignifkarc , re- 
monftrare, argucrc, it. commodarc, fubmini- 

ftrtre , Aippeditarc. '^ch fan ihm meine on cbev 
nid)t üOVbaltCU / libros ei commodarc diuciüs 
non poffum. üRan inrD ce ihm eublidj mfi&en 
torbalteit / exponenda randem ei erunt haec 
omnia. vBorbaltUmw X>ie/ remonft ratio , pro- 

poflcio , elenchus. ^|r< five Vorbehalten xu- 

ttm tß : refervare , exetpere , fub conditionc pä- 
dia. Q3 in behalt im i / CK refcrvaiu.ro , con- 
ditio , connexum. SöorbebältlicJ) / cum refer- 
\ationc. conditionalitcr , rcfcrvaris refervan- 
d:s. gut 0,CWÜ} halfen / pro comperto habere, 
certö Ubi pctf»adcrc , prorfus in animum in- 
ducere. 

©Icichbfllfen/ perindeaeftimare, exseqrare .tanti 
habere. codem locö ponerc <£i nQlrmer fall 
fief) einem £Kcid>cn mcj>t aleid) balren/ pauper 
cum di vice coraparari neqvic, non poterit fe 
cxaeqvare opulemo. OMeicbbaltuuej/tn«/ cx- 
•qvatio, collano, atqvipoilcntia. 

J^inDerbaUen/ ab fcondere, regere, occulcare. U. 
decinere, diffimulare. (Einem batf (Scinige bin» 
Verhalten / alieuju* bona decinere , involare, ab 
uri, pmriperc. Jfpinherbalfung/DU/ occulta- 

tio, remotm , dulimulario. Jpmbcrbalf/ autem 
h$ frecie inGdiat , technat , mach i aas Jk vaframen- 
ra notai , iL fubftdium Ö* q vi w JubfiMü funt , fub - 
fidiarii nempe milue*. 
^nnenha! teil vrimb notM U t qvod (EinlMltcn/ ter- 
n i num obfervare , demJe i ceftare a expeecare, 
fubfiftcre, defiliere, conqviefccre, ahks ^tiO< 
halten / incerjungere , paufare. £nlt fttfl ! Gfte 
«radum. 3Ratl U1U§ 0>Ott ft iiihalf rn / feren- 
dum dr fperandum. j£alt nur iiine mit foieben 

(Ofen SBprtcn / cell» maledicere. Der 
<3dMjd)t tnitenbalfen / incermicterc pugnam. 
€Nd) inuenhalreu / dornt fe concinere. (Sie halt 
(liQ/tDieein^mktn/ omnia permirtit, datju- 
gulumcuiqvc. v? tili halt uiiO. tolcrancia.con- 
ceflio , patientia. ^nncnbaltuna / Die/ cefla- 
tio,iniermiflio, abfhncrma. X)er ^Nllbalt rß 
argumentum , periocha , h vtrbo ; Jn fid) 
tCÜ / (vmprebtKdeu , ccmvlitii. $ur,er ^ütt; 



fyi 746 

balt / brcvuruim. vf tillhaltuiig, im öef.-nacv 

paufa. 

■Kuba Iren / * Sßicb i halfen / rallerc , fraudare , e- 
luerc , nebligere , viularc , fraogere , non cuexi 

fidem. £r roirb fein 9Bi>rt Hiebt halten / nun* 

qvarn , qva; inie rcvcpic .exlblucuruscft. QXlS* 

halcumj / ji vt 3 1 1 ch t ha 1 1 u n<v Die/ tailacia , ff au«, 
negligentia, defectus, vulgu cuntrtvmtio. 3laf 
Den Sali Der Teich t ha laiilt) / in cafum non faäai 

folutionia. 

tS^itbalten / convenire , conlcntire , confpirare« 
conlortcm eile . j d) halte e.> mit / idem * mihi 
placcc. (&£ mit einem halten / ailociarc fc aiicui, 
ejusdem fencentiar efle , conjuogcrc fc aiicui. 
SDiithaltun.) / DU / confociacio ', communio» 
aileufus. 

StebeBbalten/ adjungere. €r b»^lt eine JP)ure ne^ 
bell feiner^ratien/ coneubinam alic in conju» 
giö. (£r ran über fein Deputat / fivt <5tmad>4 
uo/ Varoi us / 110 eh eine .Huh Da r neben hal« 
teil ultra id, qvod ei pcrmiiium cd, vaccam 
alere Doreric Jftebenbaltuiia / DU/ nimictas, 
Aipernuitas , fubditutio , fupcxtluum» fuper- 
abundans , adjuudio. 

ObbaltCU/ defendere, tueri , protegere, cußodU 
rc £)bbaltung / Du/ dcfcnfio , advocaeia , & 
vulgi manuttnrntia. 

Verhalten / celare > abfcondere , occultum habere« 
it. rctinere, rcprimcre,gc(tum , motumagerc. 

(Er Fanfid) gar fein txrnalten / modetha inc& 

clucet , moribut ett pulchre limatus- (Er txr« 
h»llt fifJb Hiebt IVCl/ efr moribus iliaudatts , m- 
commodis , horridioribus. Sa? 2ßaf er 0<C« 
halfen / lotium inhibere , remorari > reprimerc 

3t<) Fi»» jbm bienntt nid)t wrbalteii / celare cc 

non poflüm. SSerbaltcner SRcjl/ femper-mu- 
tlum,muftum ebultationc impeditum. 95er« 
baltumj/ DU/ drDao Verhalten/ »aft um , ge- 
ftut , morus corporis , moderatio. (Jin 2BrU 
Verhalten / rei optime acla » bene gefta. (Ein 
Ubelverbatten/ factum improbum , indignum, 
turpe, fetd um. S>er baltlinj etiameß iilcntium, 
taciturniras. 

Urtberbalf en / foTcre , con fenrare , fufrinere , reti- 
nere , excipera (Einen mit ©cfprdcb unberbal 
ten / colloqviitaliqvcm reficere. Dif i?iebf un> 
berbalfen / amorem fovere. (Tr bat [ich beu Den 
X enferl 1 che n imDer halten laf en / nomen miiiti» 
dedic inter Caciarianos. ^cn J^uf unDerbaU 
ten / pilcö aliqvid cxcipcrc, ilrU»erbalt / Der/ 



747 



748 



* 1 et us , a 1 imentum , al monu . ©einen UnbcT* 
half |ud)CU/ viöum qv?ercrc , qvseftum occipe- 
rc,vicaciubfidiaqvzritarc. Unöcrljalfer/ Ott/ 
beneficianut, 
ftüufcer baltcll / Curare , opponere fefe, contra nici, 
objicere lieber hält nur Der / com fune durabi- 
liora pannis. ößieberbfllt/ Oer/ oppofitio, 
concraricras,nifut advcrius> duratio, (acoma, 
di ( j 1 ttavipondutm. 

3»lcb<3ÜCIl / confpirare , convcnire , confcncirc, 
colludcre, obicrerc, oeduderc. ©ic2ur*JUf* 
galten / foret claufas habere, <8 ie halten mit« 
einander {.U/convcmumcft intcr cot» votuntas 
eadem Uli« eil , congruunt invicem. £y :i 
fett {Inhalten / finum ob vclat um habere, mam- 
rnas tegere. 

3ufainmeilbalten/ confpirare, conjurare, coirio- 
nem t aecre, connncre, alle r v arc , conderc. Qai 
<S^iRi<K Mlfommcnbalien/ rem familiärem tu- 
cri 1 parfimonia confervarc. vr u* halfen fid) gar 
fci§iij iufatlimen / arttiitimä communirarc iun 
t\\ funr,amant fc invicem, pcrpctuöuna iunt 
3llfanimen()a((UR9/ tltJ parfimonia, coitio. 
confpiratio» vinculum. Sufrntinf IlhalfUlig tiV 
Ureter /fubkus. 

J^alfttr / avod nonmtOibi etiam J^OlftCr dicunt, 
Ol«/ capiftrum ,rß a rwltCll. AVi & j£)olfi«rn 
/»t* Jplllffern dicuntur tbceae bombardularum 
^1 'f 0 1 e uljiilftern / fdopoihccae. 

J£>alfrern / i t. j&aifrer anU$tn I capiltrare. Jfjatf 
ternn.v ote/capiftrandi actus. 

J£am / $ame/ Kattien / 0er/ p/«r. 

ipfllttCii / hamui , rete , jaculum. @rOÜer 
§«!(bcrb»iraen/ funda. l£ f priemen / everrk» 
lum , excipulum coorarum. SRit einem Reimen 
|u fi d) jieben / hamare , adhamarc. ?)? u einem 
gulbencn J£)amen fifeben t aureö hämo pifean. 
Aliud rß JP)aiuv faltus/n* Mva ,ix. (aiicerum, pa- 
Icua , pratum , unit non foium Hamborg/ verum 
ttxam Ulis heut «gart! dti.tur in Wtßpbaha, Ftifta, 
Hoüandia, Flandria ad Schaldm, atave im Dwtb. 

vutrßa öw (S&berbara & 3R orbrrbam. Sunt etiam, 

*ptiabboc 4&4m/ J£M nid / i pratk tnäs & paßwne 
drrh'ant ,fid vid. lue yroxime. 

•t-ufmlcin X>üS 1 dimm. rericulum , parvus haraus, 
qyafi hamulut. §ifebevb<imlein / reticulus , trn- 
gula , fwd # ©trfrbarafein vocaiur. 

*5>flBttn / bamaxe » hämo caperc ,frd tnvßtatum tß 1 



¥oiu tamm dicunt : «gebamen/ citi^auieii/ * va' 

tnniun fegen» indudere. 

$tmm/ »öemmen/flcljemmft/fiitcre , impe- 

dire , inhibere, impedimentö efle , offiecre, pr*- 
pedirc. (f im @ad)e bemmen / objicere difficuU 
tatemalicui rci, curfumalicujui negotii impe- 
duc. (ginen bemmen / tv. >; er md>r IcrrFommeR 
f an / a progreiTu arecre , tardare. (Üi ttbf mmctl 
rß fumaminarc, indt tixit -fytmmtttW fumamen. 
rOSbemmen / folvere , expedirc , tollere fufBami» 
na , impedimenta. ^Bicberbemmen/ aliam mo- 
ramobjicere , denuödemorari. 
Jßeinmrr/ tet) niorator, prxpcdiem , tardam. 
' JbemmrriQ/ Ole/ feemina obftani, obfiilcn», 
dcrineni. 

^»ciuminitj / trtc/praepedimentum , impeditio , r c« 

mora , retardatio. 
Jpeüunuj / A J^emmenb / adj. impediens, officieni. 1 
©ebemmef / impcdirus , prxpeditus. U Hijcbcm» 
met/expedite, nemine obftante. 
j£>amm/ * JP)amme/ tit/ per na rumo indurata» 
petafo , petafunculus , avod hamum rrferaU 

Sforberbammc / perna. ^uiberbamme / petafo. 

in ßecie. 

ßämifd)/ ädj. &adv. fubdolut , fallax , trux, 
morotus, £? ' furtim, fubdolc, crudclitcr, it. 
clandcftinc. Lßab j£)amc / utpote ,qvöpifc$t in- 
opinati captuntur. (gjR lllifdUT ^eilfd)/ homo 
niorofus , fubtriilit , aufterus , inhumanus. Jpii 

inifeber ißene/ ex occulto. J)criob erfehlet« 
d)CC bte $1 enfd)eii bami|d) / mors homincs ex in* 
iidiis adoritur. 

-Oaimi'cbfeit / oie /occulratio, clandcftinirai , cor- 
viras , moroiitas , inrldclitas. 

^Otn/S^ ^)älTllll/ rßapptllalio avium, ovan» 
da vxaniut & allteiuntur, mde: €ißjF>amcl / 4 
Semmel / »ertex ,&dimw. Jf)f mmeld.)f n / OOf/ 
oticula. in J^emmeleben / amraula mea f 
chanflima mca ! //. verbumJ^amcUü I & fyiWV 
mein / caftrare ariet«. £citl>4linincf / tß ver re« 
fedariuf. Exißtmo ttiam , per trajediomm litrra~ 
rumabhoc4^tn\mt\ iici?ämmel/ agnellui./J^f 

2amm 1 1>4» / agnut. (r eugUimin / agnu« fub- 
rumus. (fin u mm {um Saugen lafen / fubr«- 
mari. £dmmer abflogen / agnos a mamma dis- 
junge r* , depctlerc ä matre, ovafi dicat abt umatt, 
eß enim abrumm , ein abgeflößt» &mnm. Um* 
mern / adjrB. agninus , ut : Emmern gWaV 
qvd Urnen dkimm &)ntmflafc^/ caro agnina. 
8i a 0 iij im* 



749 



Rammen tutem dicitur, tum ovh unos pariu>tt, 

pro-v. £>u follfi |tc fliegen / Ne »cm tanraie/ dui- 

iwr in tos , qvi \\f fuA exdiunt * \ \* üvtii ItHätttur, 
opinkme* dreipiuntar. flimmern qvoqve ufur- 
pacur placide ire , fuipcnsö gradu tneedtre. 
CompoJ SRaC&tämmcm / lerne , mollicer ,* feda- 
Co Bin aliqvcm fcqvi , XDli DlC 0eJ?»3fe tl*d)! 

Ihmmecn. 

4)fti1))e( / idem eß ivod&mmtl J fed hypocvrlßice 
fumitur, cum blondimur & lAudamur inpwtt* , qvaß 
dicas , pupus y pupa , hinc , i^ernpclmam» 
btt/pupulw. 

ccui. $et <^tin bilbet neb iiirtjcnD mehr ein/ aM 
(IUI feiUCIUÜRi|tc/ gallo» in fuoftcrqvilinioplu- 

rimum poteft. er Icuft bruber »ea,/ wie ein 
Jßan über bie&Plen/ guftac , uc canis e Nilobi- 
bens. ©cr^an frabet. gallus cancac, hiWl fmt) 
gDt oroenl/ diem nunciat. J&anqcf(J)rci)/ canrus 

gaiiorum, gallicinium. (Ein Dri$iger/b6fer £ an/ 

gallus pugnax, pertinax in cercamine. (£in rlitp 
piebter £un / gallus criftatus. ©er .öan frbla .1 r 
41li( ^CU^IÜeiC^n / expaifisalisacremdcTerberat, 

€r iviH aüerroegen Jbatt im £orbe fenn/ omnibu» 

prseferri cupit, criftas engir , fpiritus fibi lumit 
•n omnibus rebus. J?,in auf Der SBÜ^fetl / dra- 
co ignivomus, pvriecs in fclopcto. SDen<£>an 
OUfiieben/ draconem aptare , adducere , catu- 
lum attrahere, aptaeö dracone i&um minirari. 
»Der Jj)an im ffa§c / epiftomium , canalis. 2)er 
J&an auf Der jcirdje/ «ßi* SBefferban/ wicon, 
m. pctalum, XPettetfinlein. QJriiban/ cerc- 
ti ua alba vi n i faporem habens , Htlberßadti , 
Hannover* , Qyedlmburgi &cirtumj*centibm oppi- 
Au co3a. @i(f elban / gallus cancans , pratco dici. 
gnfanbdQ/ phaßanus mas. Qi Urban/ urogal- 
lus , tettax. gjl)ieit Ott Qlurbäue / cempus in- 

. eubatus , dies i neubat ion is urogallorum. (Brie« 
cjdiMn / grygallus. Jßatrfbnn / gallus domeft i- 

i <us i alcilis. Ätippban / capo , gallus cafrratus. 
fRcbban/ perdix mas. <r djitapbane/ dicuntur 
ruftici fylvarum reccfl'us occupances , atqve in 

«transeuntes milicesfievicntes. Üßdfd)Cr fyütl/ 

■^f/iriUban/Ö , 3nöiani|cf>er / «f.ÄaleFutifdxr 
4>an/ gallus Indiens, gailopavus. v^djiniu; 
tan/ fciolus, nafueulu?. Ö£cibenban / feara- 
bseui. 3 tiijh.m ■' gallus ceniiticus. £itl ii'lhr 
Jj>an dtcitw Thrafü . ^onacor , mlolcas , orten 
ttior. 



750 

SjfoUin/***/ ditufrinu gallus, gallus pullua, 
&airilibet mafculus avium minorum/iwaTicu- 
larum. ©olöbaillein ' ävteul* d&A regulus S< 
trochüus , stihi Saunf Sttig/ fidehsm tß wjtdum 
ex tenere ßsrabtoi um nomtne chryfilil. ^UB^fl 

i>Änlein/pulla(rer. 
JfrÜlid)t/*dj.&*Jverb. more gallornm,«! ft f«» 
iß puptMX vei falsx , ut gdlio&üinacei effe folent. 

Jg)eane / w«/ p/«r. Rennen / gainna. 3«nge 

J&eURC / gallina iuvenca , novella. 3^briaC 
J^enn</ annicula. 9Ute J^cnne/ vetus, retc- 
rana. Sgrutbenne/ gallina roactix, ineubana. 
ÄlUffbenne/ gloeiens, jglocirant. (gme |UtC 
h'abennc / faccunda. gafanbennc / phaCana, 
Seibbenne/ & JJeibbun / g* ll «n a » 9 VJB ,n fign"" 1 
juris mancipii datur. £altfutii'<t>e/ ßve%tuU 
* aßclfd)c JF)enne t indica. ©ebr n fene £eimtv 
afla , gefottene/ elixa. J$enne / bie nidjt mebt 

leat erVorra. ^ÖCrberbenne / rerficolor. ©a< 

€pr»iU aüejdt Fluger fenn / al* he^>enne /mula 

ante barbam doeent fenes. > 
jF^Utl / t>A6 / prtfr. Ü (pfod *€tin< / gallina : 
Jg){tner «» p*^r4/i torum gregem gaUioa- 
rum * gaiiorum ampUHuntur. ^iinep ^)uner/ 
pulligallmacei. ©ie^)Üner haben tioVgalline 
ficcö pulrereplumam emundant, in pulrerefe 
▼olutant. Sßer (£per baben tpiü / mu§ Der $h> 
ner ©aljen leiben/ devitat, qv 1C unqve molam 
fugic, ille farinam, ©erabnn / tetraon minor. 
gelbbUU/ gallina fjlreftns. ^afelbUU/ atta- 
gen »Bonofa. ^>aubtl)fmer/ gallinas, qtaefoU 
Tuntur ab hommibus propriis. (£{)rcnbunet/ 
qvas meflis tempore dantur. $Kaud)bÜnor/ 
9tauci>benHCn/ gallin» jurisdiaionales ob de». 
micilium dac?e. @d)»cebun/ lagopus. «Seb/ 
bun/perdix. jg)attl^un/ ftratiota. « 
J^f UtileiU / OdS/ <iinun. gallina pumila. ^>üll\cin/ 
006/^m.pullusgallinaccus. ^HMei^unletn/ 

pullaftra. €iue beerbe junaer ^üuletn / g«x 

gallinaceus. SJ)?eiienl)fllllCin / pulli »crm. 

jp>erb|lbuulein / pulli feronni. 2c\k$ ^)und):n/ 
audaculus, pr*frafhis. ©alacnbune^en sutem 
pacibularius , malus coxvus, defpaacae auda- 

Cias. : t.j^A, lA 

Qanb/ *it/plur .^ill^/manus. 2)iereü> 

te J£>anD/ dextta, dcxidla. jDie Unfe J&anb/ 
fiinrtra. Xrauuna jur linfen^aub/ matrimo- 

n um ad morganatieüm. ^ljd)e<£Mnb / palina. 
uubtu diduda. £mci{ mit ber f)aci>rii -D nb 

KP* 



7*1 



752 



f(l)l»vjen / manuvacua colapbum alicui inrpin- 
f crc. Q|ll5tWtlMijC> fivr £>beTlWflb< manutaver- 
fa. Jf>ck J£>tinb / voia , concava minui. Linien 
in ber j£>riRt>/ incimra? manut. ©et $txq ill 
bei ' 1 1 r* / incracarpium , tubereuium manus. 
(T 1 L nl e an ber Jp.Wb / f arput , brachiale , jun- 
cTkuia manut ,a/uu ^ancnrurjCl (vtncill in i IC 
J,V. Iii' iVl'CIl / cx iineis maouum ilaunn diTina* 

rc. (finem in bic Jrutnbe leben mniien/ ttmm tfl • 
dcpcndcrc ab aliqvo, t'ub cura&rutcla abeujut 
efle. &ic Jprtnbe n>a|d)CII / lavarc , ablucre ma- 
nus. JDiC Jpu'ttbc trurJncn/ mantili manus ab« 
ftergerc. vi" mein Die .£>.iiib abbauen / mmum 
aliöu pracciJcre. £ue Jöniitc auf bem binden 
babeil / manus poftrerji;* rejucre ,in rergum rc- 
corqvcrc. jDic J^>«|nt>c in 61c vedfe jeljen/ inj*- 
cere manut in üia. €'inembtt.$ajibgeben/ dex- 
craro porrigere alicui. (E'nunber bie Jpimbe qei 
ben / interjunger« dextras. iget) Der Jpunb feon/ 
ad manut eile, jii .0 an ben b iben/ in manibut 
teuere. 2D?i( Den 4>dnt>eu ergreifen/ .nun an 
manibus appeterc , traexarc , attingerc. (£<neil 
bco kr Jp.'.nb UebUU'll / prehendere dextram, 



manum rci 1 njicere. 2lifc> der -panb reißen /de 
manibut cxtorq>cie , enperc. t£6 foniHU mir 
ju J> ubcil incidu 111 manut. .Q.inD anlegen/ 
»cmaggrcdi, fufcipcre, rraftarc,in nunus fu- 
mere. Q3lutia>' Jpanbc/rnanuscrucniai. ©ie» 
bifüVf/rapac«,fiira<c$. SBeijjc/ nivcai. ^d>nee> 
ttKHje/ gypfatiflJma. manu*. ^cl)töcrc £anb/ 
nunus gravans , oncrota. 6)W(ti Jjpanb auf 
1c U li prasgravare, oneribru premere. £dmu- 
ff)e J£)anD/ brachium , exile , foemincum. Cr M r 
f t a ri 0 / lacercut ralidus , brachium nervofum, 
Mtti'culinum. (Einen mit t>er £anb fcfthwn 

palmäporrc&a aliqvempercuterc. C0?U betreu 
«funben ergreifen/ ambabus manibut compledi. 
S6ie ßanb ablieben / denegarc alicui opem , au- 
xilium, noo fenre fuppeitas -jplilfliebe t;b 
feilten/ auxilratrices mannt porrigere, fuccur- 
xeic , adjutamenra fubmintftrarc. Slbhtinben 
f ommen. e manibut elabi , perire , perdi. hinein 
in bie Jßd'nbe gerobfen / m pocerrarem alkujus 

>er..rc , in manus modere. &IC ©cleqcnbcK 
Mi bcr£ailb (a gen / occafionem praeterraitte- 
rc , ncgligcre, paci oecafionem praeterlabi. ©e 

froenbeit an bie .üv.ne geben/ taculurcm dare, 

enene , viam muntre, anfam prarberc ©ie 
•Danb Wü ber Hutten ! abftinc manut a me ! 

für ber -Oaub / inp rcrcmiaiiun, Qxfaattrv 



^.»nb/conjunÄitviribut. ©eftimteJ^^nb bc# 
bev Rellin int (»mulranea inveOirura, Mätur 
rlidnt conjundn manus . Mhks Xt\ltbeUY)ttunCt. 

$obre J^^nb / ähks ^aubrredjt / XtfaiDmal/ 
(5ewanl>f4U & 3*on\$fin/ in jurt Arft** ma- 
nus in 01 1 uj. Unber meiner J^anb nnb i^ietjel/ 
fub manu drfigillo meo. Unber ber ^.nb / pe- 
derentim .mtcrjcitö tempore. 9|U0//}vr, Don 
freoei' -Ö .r.b / ilnc adminiculit «w/ apparatu. 
greoc JÖ.Uib b«ben / liberam poteftatem habere« 
pro lubitu cV arbitrio de aliqvi re difponere. 
3n ^)ailb/ nonnunqvam, protinua. 5Q?i t ber 
•O.uib »jrJPnm.T.Ou-lt/ a*t manuarium, 



manu- 



oretium, 4/t4> HlvldH-i ton. tBei^Kjuiig au< 
pen^>imben/ ch'uomautia. (JinDanb/ five gm» 
(jailiel/OrfC/ unimanui.maneus. (Jme .tS.inb 
»pfl/ & conto. fiitcJ^JinpfeiyiTf ^mpfel/ pu- 
gillut.manipulus. 23p« J£)anbill J^anb/data- 
tim , per manus. 



brachium feculare. ^/Herbiinb / va- 
nus. '?|flcrbanb emiiemacbfc^acben/falgania. 
Dieb^btlttb / harpyja, unc.c manus. v£"I:c five 
et)elid)e J^tHlb/ conjugium , connubium. ^be» 
hcjsr? jXinb ijeben / inatrimonium conrrahere» 

inbeehnnb / porefta» hoftiüt. 3n gcinbe<# 

nb 0,<rarcn/ in poreOatem boftium renke, 
greunbefbiinb / manut amica. ©Ottetfoanb/ 
manus Du , ommpotentia di vina. förojihanb/ 
manunut. ^)ulf6l>Hlb/ auxilium , flippen*. 
Jjeibtlthiinb / brachium forte , gcncroium. £je» 

berbanD/ maneberbanb/ welerbiinb/ xdtm 
2tllerr)an&/ muftifarius, multiplex , divcifut« 
Jpenferbanb/ touura,poteftaicriminalii. UlU 
ber ^)enfer?T)flnb qatttn/ in cqmleum conjici, 
adcarnificemrapi. Jfraflbanb/ manut medi- 
ca, (älutiiera. ^ unftbanb / manus arh6ctofa, 
artifcx. gjj rjrberbanb/ aiTallinium, manut fan- 
grine poiluta. Unber SOTitberbinbe geraten/ 
in manut larromun inciderc. ü>berbanb / f i- 
Äona ♦ juritdicÜo Aiprema. Obeifjanb bebaU 
ten/ fuperiorcra ciTe. (5teartb»mb/ manus vin- 
dex , v icronofa. SDiinberbanb / manut admi- 
randa , miraculoiä. llberh.i 11b / aliqvid üjpcr- 
abundant , coacer vatto , cumulatiot. Uber I), 1 . nb 
nebmen/ ingravc/cere.adaugc/ccre, in cremen - 
tumeaperc. Uberb5nbig/a versa manu. Über* 
banbig feblaaen / a »ersa manupercurere. 
^>anb!ein / tM I dim. manieuia. ^inberbi?nb!ein/ 
manus puerilis.dcbüifliau, (gm «OtWSä 
Uii manipulus. 



1 



753 



754 



«öanbett/ gcbanbct/ ßmpiex wx w m/u <ßjed C™p?l- 

£ebant>en / dcprchendcrc , capcrc. <£men SDiOr» 
ter bebanben/ «. e. auf bA«Dt>afttt C«b>t ergreu 
fers/ cum armis in manibui , vulgo utf*Ho ma. 
nualt , drprehtn.ierr. griMbärtbCn / <irm rfl fvod 
W freyen 4«nöen Mcfoen/ confolidare utile 
dominium cum diredo, qtando praedium cm- 
phyceuticum in commifTum cadic. 

Jbanbljaft/ * J&anbbaftla,/ *Jj &*Jv. manoalis. 
X>\( Xaf)t (|t banO|)aftici/rcu« in ipfo dchdo dc- 
prehcnfui cft. 

«£)ant)ircl1 / propr. ^ manibus aliqvid tra&are, 
ferutari , comprehendere , in manus fumerc , ar- 
tredtarc , manus alicui rci adhibcrc , admovere, 
if. manibui operari, gefticulari, Atindt reßrtur 
*i qvaevis optr&t , negotiatiorte* &q.v*ßus. Perpt- 
rMm fcribUurJbantWttn/tß enim k voce 6<Mt>- 

<£r banbiret fo immer mi mit,u / (emper ali- 

qvidmanibus operatur, traeiat,clabo*t. 2Ba$ 
banbircjitl lefcunb/ cuinam reioperamdas im- 
praefentiatum ,qri$ labor tibi eft J 

Aiinbircr / DC* / operariu» , mcrccnariui, vulgo /*• 
boratvr, mdnufAdor. AaitbitCt fö«"» «» 
partim äccipUur, ut fit talünus, veterator, im- 
poftor , fraudator , ardelio , polypragmon. 

«ßanbirumj / tXe/opera manuum , genus yirend 
w/degendeaetatis. negotiatio. 2llIerbanb.£Mn 
fciriino, treiben/ ex q*jccunqjc rc tiöum qvas 
rere, qvaeftum oeeipere. Gr brinqet fid) mit 

fer)lcd)ter £anbiruna, b»n / q»*ft" fordidd titam 

tolcrat. 

^atlbirlid) / *dj. &odv. propne: operofus, 85 la 
bonofui , 55'; operose , labonosc. St d commu 
mits ufurpatur pro; mirabili» & minfice.do'o 
fus.dolofe, fallax, fallaciter, 62 pro e6, qvife 
kmmißet rei *d fr non verttnettti , aiwß oeeipit & 
mtiitur. Eß etiam gemjofus , A gefticulatorum 
morc. 

Aonbel lut/piur. J£)anbcl / * 4<mc> / propr. 

opus manuum fru res, qras manibus tractatur 
mut expeditur , dt'vndt qyodvis negotium , faci- 
nus, actio, res,«, contentio .certamen , difee 
ptatio» «xa. £ie ©fubenten baben £änbrl <je 
babt/ fhidiofidigladiati funt interfis. (£itl trid) 
filier J^anbel / caufa magni negotii. 5Bciflcnf 
ti^cr / »erwlrrter/ fdjmererJ^aribel/ caufa per- 
plcxa , implicata, difficilis, controverfa, ob 
feura ©Utet / letdjfeT JF)anbe! / re$ *q»a . per 

fpicua , faedis * cxplicata. (Seringer Tuntel/ 



caufa cenuts , levit , minura. £lenfcer JbatM/ 
reicxulccraca,milcranda, claudicani. c<t)i1nö' 
lid)er Jpiint)Cl / (actum improbum, indignum, 
turpe. fceleratum. X>4S ift bCtQatyJpantol/ 
hie eft cardo negotii, ex hoc omnia pendent» 
hoc vemt in difoeptationem. £pfe Jf>unDcl / rci 
turbulent« * temere & inconfideranter a£be ,ü- 
Aa fpurca , 6V dcdccoiis plena. 
belb<mbel/ ncgotiationobilium. tMmt^nbei/ 
neftotia officium concementia. S&ntirrfbäl' 
bei / qvaeftus rurali« • nireftri«. 5?rcthr.t'^cl/ 
qvaeftus lignarius. ^öraerbnnbel/ civicui , alias 

Jbur^er« & ißfirijerltete j£>«nbel funt res *adio- 
net civilei . Sbud)ban^el / bibliopolium . qT» 
(hu librarius. ^leb^bunbcl/ resfurtivas, qvaf 
ftus furtiftcui. VL'i:ijell)a»Dcl/ monopolmm. 
(Eifenbanbel / negotiatio ferraria. gifebbdlb 
frei / (alfamcnraria , pifeatia. gloübanDel; mm» 
taria. gfir|lenbanbel/negotia Principum. &o 
roürjbünbel / aromatopolium. ©ro^bunbel/ 
mercarara magnaria , folidaria. (3eltt>änbel/ 
nummularia, argentaria. JP)aubtbonbel/ qvat> 
ftio principalis , cardo negotii. JpoljbanM/ 
iirmfuoi »rck^Jlogbapod. jr>urenbauDcl/ 

merctricium, artes mcreatciae. 
mercatura , emtio-Tenditio. Äiübtrrwi^el/ 
negotia puenlia , caufas puerile». 5tornbün^el/ 
frumentaria, qvxftus annontrtu« , incenfione» 
annonas , datdanaria. Äricafljanbrl / negotia 
bellica , res mi 1 uar es. 8ic>6l)flnbel/ amatona, 
res ▼enere«. Jimenbänbel / roendacia , (allaci- 
loqtenti«. gumpenhcinbel/ ferutaria, propo- 
lium, nundinatiominutaria.tabernaria. 9)?cn» 
fd)enb«nbel/plagium, plagiaria. ^benban« 
bei / parergum , qvatftus parariu». Oct>fen» 
<J\fcrb>ot>cr3iebhanbel/ pecuaria. ^Jtipirbnn« 
^el / ehartaria. 9led)^banbcl / Ii«, proceflus, 
aaiojudicialis. 9{ei*el)dnbe! / negotia impe- 
rii. ^Qljbönbel/ falaria.falcamaria. <Söll|: 
bdnbel / potorum rixae. (Bcbembnirtel / «on- 
traOus fimulatus. <r d)^"^ fivt (5d}mabebdn« 
M i calumnias , injuri«. @eibetlbanbel / ftn- 
caria. Opi^ituSantel/ nundinatio dcnticulo- 
rum. (^triimpi'biinbel/mercarus.qTifittibia- 
hbus laneis. $abnfbanbel / negotiatio nico- 
. tum. tabtbanbel / Yia fafti. Oüc ibftcinM/ 
negotiatio , qv* glaftö fit. 5ödlM)aIlbel/ cauf» 
forcftale« , fyltaticae. OBeiberbanbel / rix* * 
affama! muliebres. SBeinbanbel/ccnopolium, 
qvod tiuu* rß cta WciatetlCf / mtliia expmrt 



7SS 



2Biber 
ab officio dcfci- 



ter commercium, qvod vioöfic! BtUSfibcf) 
(ecularia , res mundanae , politicae. Slßolh'll 
baitbet/ lanaria negotiacio. äßunberbanbel/ 
res mirabilis , caula inaudita , admiranda, ftu- 
penda. 

Jpanbelen / ge&an&elf/ proprio tfl: agcre, faccre, 
commirtcrc , fuicipcrc, opcran manibus, poßea 
in frecie: ncgonari , nundinari, mercari , it. ne- 
gotii contraherc , irrere, rem traclarc , confi- 
cerc noUi. Oluivubtiq l)üih\ini / fidem cueri. 
<£f Rubelt Hamich / caeco Sc inconfideratö im- 
petu fertur. SBi^er ?ülia,feit banbdn / finet as- 
qyitatis tranfirc , a jure difeederc. QBiöer tilg 
föficrj hiinMn / in legem committcrc 

feine eo>iilbiü,reit banbrlu 

feerc. 

J^jnMer/ 9er/ alias / mercator, 

negotiator , nundinacor. (£in firopcr JFninbc 
Ur / magnarius negotiator. &lldjbAnbler/ bi- 
bliopota. jfuntfijänbler/ rcrurn curiofarum 
negotiator. tyferbhänbeler / manso. <£tnjcl 
Xyfakkt / monopola. Ddjff nbonbler / (Ulcf)- 

bnnMtT/ pccuariui. ShtmUMtti frumen- 
carius. £ iKr)l)dnbeIer / panni negotiator , mer- 
cator pannarius. -löanfodubdcr / ccnopola. 

Qü3ciW)<toMer / glaftopofa. €aftorbanbler/ 
cnicopola. 

J^anbefuna. / Ut/ id. $ W^anoet ©rojje «£>anb< 
liin.ifti / negotia magna , ampla , fumtuofa. 
UnbiflitK J^anMunqcn/ nefaria, indigna, ini- 
q*a. J£dmlid)e J£>anbluna,en / tra£ratio abdita, 
operta. ©Utliehe -Oanbluhg / transaöio , com- 
pofitio amica. v*pidl)anbdunqcn / a£his (ce- 
nici. v?<hirt*h<inbeluna, / mercatura navalit. 
SBir fteben mifeinanber inJ£>anMuna,/ »n licita- 

cionibus vcriamur , cmtio-venditio inrer not 
centatur. er ri um ade feine .»>.-. t»t lmi»i Poni> 
mal / foro cedit, merecs jamdudum ». ompoüur. 

€id> »ein <Stubircn jnr J£>anMunq begeben/ 
traniferrc fe a lueris ad mercaturam. JrkPCUS; 
banblltnq / pacifkatiOf condittoncs pacis. 
benehanbfunq aafbrben/ paeificationeru extin- 
Sucre , couvelkre , dttfolvcrc , e verterc. 
J^anDdifcb / * J£>4iiMerffd) / aJj.&aJwrb. emax, 
v cn da x , vendibtlis , negotiofus , cxpeditua , (*- 



75* 



eilt« in negoct 



mdoi 



SlbbanCeln/ St SH'banbelen / tradxare, explkare 
rem , <oovenirc intra&atione rei. 0lbticl>ail> 
bclfc <Cit<bcn / ret actae , rransa&as . chVctra? , ex- 



gotium accedere , defeendere , rem fufcipcre, 

aggredi. £r wirb fid> noch tool bcbanbeln laf« 
fen/ rändern pcriVadcbitur, conrentus erit, ad 
conditioncs accedec. Slbhanblung/ rraftario. 
Spebanbeluna. / conTcntio. 
ilu-}\ anbeln ■ mercaturam defercre, condmonc» 
refpuere, repudiare. vjjr hat \MU\ii ailSi'ita 
belf / nundinatiombus jamdudum nuncium rc- 
mific 

^raufbanbefen/ aufttmai banbelen / commutare, 
traäarc de emtione ad rem certam pro auetar 10. 

3* babe ö«f mein 9Jferb gebanbclt/ 

conventc 

inrcrnos de pretio adjeftd ccjTÖmeo. (gr Will 

auf fein £auä unb bunbert Bulben banbeln / do- 

mum merce commutando pro corollario cen- 
tum florenos ofFert. €r begebrt niebt auf bCB 
riinij Jilbanbcln / annulum loco pecunias aect- 
pcrcrccufat. 

^rbanbcln/ emere, mercari , pretio pararc aiiqvid« 

vi i" bat einen Olef er erbanbelt / agrum fibi com- 

Saravit , emtionem fundi contraxir. Qtt 
Jinn ift ubevbaubf erbanbdf werben/ vinum 
averfione emtum cft. S5id auf 23d'a iiierbani 

beln/ «ft nid)t iUC(r^alid) / multüm in diem eme- 
re detrimentofum eft. (ErbanbiUina. / emtio, 
acqvifitiopcr cmrionem. 
vSinbnnbeln/'^m^^ierbrtnofln. (ginbaiu 
beln idem rtiam rß qvoA einbögen / damnum» 
peenam habere in commercns.jacluram laccrc 
negotiando , parvi , minoris vendere. <£r ba( 
ünui unb -'>of einaebanbelt / rei familiarit na u- 
fragium fear nundinationc Cui. (Einbanbe* 
llina /jaclura.damnum in commcrciis, difpca- 
di u in , i.'. contractu! cmtionis- vend inon i s. 
3)?i(b>)nbdu/ 9cebenbanbdn/ una negotiari , jün- 
gere rationes cum aliqvo« dare fe comitem St 
adjutorem commereii. ;0i if I> ■irtiHlimay focie» 
tas mercatorum. 92ebenhaubduU9 / negotia- 
cio acceflbria ßvttmrtwprwcipalii. 
33erbaubeln / Tendere , venundare. <§ein Sjuui 
Aebt ihm nidu iUDerbanbdu / aedet ejus vendibi. 
iesuon funt. r3etnc QjfifcT ftnb alle turbanbdr 
IVOrben / bona ejus venicrunc. (Er bat ba6 
9)ferb (eurer oerbanbeff / als etf ihn aefoffet bat/ 

f »Iuris vendiditcqvum priori pretio. 53crl)ail&* 
Ullg / vend i uo . üfrrbaubfer , di venditor. 
Ullberbanbieu / mtercedere , mediatorem cfle , ar- 
bitrid dinmere. llnberbanblcr/ proxenera» 
pararius , conciliator , inrercc(Tor. 



pccUtas. €ine ciwbc bcbanbdu wellen/ tdac- ^eberbanbclcn / denuö paafei. vui&l traüatum 

33 bb "/u- 



757 



758 



rrfumerr,mtl:us aflumere negotii , de novo con- 
trahere Std rr '.Da ttmi OanWcn / rß contra, 
venire, com rj (hre,contraxiari. Diciktr ttUttn 

<9fgent)<m&ctcn. €r bat gegen« owt tviber 
tote $tUigfett gehandelt/ inseqvuatcm commifir, 
terminoi «qvi dt boni tranigreflus eft, dcfcivit 
ab officio. 91* 1 fr er ober gegen bie 5reunbfd),:ft 
banfcclll/ amicitix j»n dt ("eure, ncccfluudinenv 

viüUrc. 9BiPtTben$unbbanb<to/apac"rione 

icccderc , fotdus frankere. ©egenbanbhing/ 
pa&umcontranum , afho repugn ans. 
3erhanbe!cn/ dclaflan operando, nimium *mo- 
Icftum efle liciundo. £0 \\\ £d).uitv / n?ie er 
fd> JcrhaiÄdt hat / incredibile diftu eil , qvam 
diflliciitt ac cunclaror in emendo fiicrit» 3 »"«■*' 
banbeln / edam eft coiurc&ando corrumpere de 

JlbbiWbigen / auferre , abftrahere , ärmere , dimo* 
» et e , abducerc , propr. r mumbtu &pottßatt altcu* 

•npu alujvui tolirrt & (xtorq-vtrt* tHbf)Änblg «UV 
'4><n / idem qvo.I abbinDtgcn/ibaWcnare , prU 

• ' *ari , diripetc 8bb4nbfel.5/ ptwario, fpo- 
' lium, direptio , alicm tio. 

SJüf b^bigen / tradere , exeradere .erogare .ederc 

.< Äkfltw Urfunben anttytattige« / ***** a ° cu * 
menta. €inem ein QkicfymC nn$b<Snbigen/ do- 

mimalicui dfterre, munus pr»fcntare. (Sein 

• ChMtyibt iff ibin aH$gebÄnbtget »orbcn /Patri- 
monium om unirerfum exhibirum , datum, 
«onceHam cfcek <?<blnflcl an$h4nt«igen / c!a- 
ves raderc. fHu^i)4nbujUR^ / traditio jobiaiio». 
ceflio* 

9chanN&en7 iAm ftr} avod $n:ftanbigctt/ tradere 
in mannt , reddere , afterre , orVerre ,. ccdcrc. 
S)crQ>rief ift mit nw' bcbimbMef werben / refte 
mihi redditat funt literxtua? , aeeepi epiftolam. 

ate (criptamv (Einem ben lebigen fty e inetf 

• X>Ci\\\C'i bcbiitlbitU'lV vacuam alicui poflcthonr m 
cradere. Q^fhaSlDrgiing / in manu» datio>, rra- 
ditio, infinuacio-, vufoti admartuatto* unde 7$tt 
binDiguttCj9gftt<r / bona admanuationn.. (£tlt 
S^.b'nDcr / invcrtiens, ©ebeinbiing / invefti- 
turafidedigna. SSehcubfen/ & behandelt/ co 
rnicari .»..congredi , uianus confercre. 

CinbÄnbfgcit-/ idtm gvod 3btf> ö 1 be bdjnDvK n / tra- 
dere . mfinuare , tribuere, impertire , commu- 
nieate. commodare.concedere, praeberc. per* 
fo! verc. 2Beü>hat lb«l ilÜCH ihren vT dt III lief 

eiitvU'b»«'bu]<t / omnem fuum mundum mulie- 
beem. in. cuol comalic uxor, (£ntl)^nDiijuit J, 



datio » traditio » largicio , donatio , pratbi- 



tio. 



$5cf)cn&/ bthtribtx i bcfxnbeflfr / tH- prcpi 

manu promru»,agilis, tacilii» cclcr , tcfrinu«, 
velox ,expcditu» »fcitui^AVv.facile, cito ,cc- 
lcntcr, mox, agiltter, cu rfim. 2ßfc bebenb 
gibt/ gibt ned) einmal fo tticl/ aü er gibt/ b« 

dat qvi cito dat. ?ßebf«be J^iBb/ manu* do» 
Oa^cxpedita* 9^ebcnbcrV2>aRg/incc.rus cicui. 
(Etttnä DCbenbe maebcil / maturarc aliqTid. <£i 

ift ein bebenbet ©eilt in »bin/ tpirituf «a^gaot , effi- 
caKcftinco» JBcbenbcrKflbt / condJium ca- 
lidum,£cftina«um. ^ebenber^PVll/ iravelox, 
praeeept. ©ebenbe rebCII / cclenterarexpedite 
loqvi> TCrlubili lingvi eile. Qtt W$ \ä)\ci4t 
ihm febf bebeub/ puluu aricriarum ciractu c!>, 
vena vehementer agitacur. (fr fd)rcibct beben- 
t)C7 articuli funtei celecesin fcribendo. Q>ehftL< 
be^unge/ lingvacelcns * exercitata. Unbe- 
benb / inproperatus , non fcftinacuf , tarda» , re- 
miflus , ncgiigent , defcf . Unbebenb rrben/ fer- 
mo n e at pr o d uce r e. Unbebenb febreiben/ lerne 
vrl tarde feribere^ 
ißebenbig / dt 55ehcnbüihdJ / Uem <p>od bebend 
3um wbenbiaftüi/ fivtauH bebenbejte/ cclcru- 
mc, oeydime. ^d) bah e$ nid)t btbeubiijer gc- 
{ önnt/, non ocyui qvivi.. Olllj iibc!; enbig / mnut 
citow 

2>cl)f nDiflf<;it / b<€ / promriiudo , agilita« * celeri- 
tat«, indufhia, alacritat , it. athiria r calliditas. 
Stbenbiöf eit im S&etikflen / techna, tcrfucia, 
rafirioc». S^ebenbiöfcit beg 3orng / prweipi- 

untia irae, lläbcf)(I^U]fcit / mora, ne«ligTn- 
tia ,<un£t.u)0,<kfidia,tardita». ©iellnbfben< 

bigfeit bureb Sieiy ubcrnmibcn / induftru tardi. 

rat cm cocxigcrc. 

•Dämmet / ber/p/ur. Jö«5^tnet / maiieu*. Eß 

.i<^n? / ut Summer 1 runb / kommet * 

00 litt i / frebtndituT ttnrlur mim mänu , ut in- 

ßrumentum mamu. <£p($e am J^ammer/ ro- 
ftrum mallci.. Jf)6ljerner .^ammer^/ atuu 
@cbl4cjc| / malleu» ligneus , tudet. vBiiel am 
J^amnier/ manubrium mallei. (£iftühammer/ 
mola vrl oftu-ina ferraria. Oelbatnmrr / patus 
in moläoleäria » qvi m fubhme rvtüw, mox dt- 
cidtm fubjrüd comminuit. OcbimcbebamnuT/ 
malleut ferrarius, ^rtmmbammer / pleftrum. 
v? treitbammcr / alias Opueb EJ'Cfcbctta»/ fe- 
curiiAnuionu. Xreibbammct/matcolaad tu> 

bcia 



i 75? 

bcracxtundcnda. iiirluiiier / cormx. Jtupfer 
batncr/ mola vel ofnctna «raria, aU'cu 0 ertlich - 
t)&rt«. ©efclj Cammer / roalleui legt« vr/con- 
üicncia:. t*kim§en$bammer / ftimului con- 
fcicnnw. tylanirbammer / nx>trmt Di« ßuety 
bmOcc Saß paptt [cfctocjcn / nulleu« ad com- 
planandum apeu». «gpiljbamrner / mallcui ro- 
(r rarui. 

j£><5 mmem / mal I co co nrun Jcrc , eudere , cvjui com- 

pofitafuHt : ©nbamroern/ fivt bcbAntmcrii/ mal- 
le6 ftiparc , coaftipaxe. «Berbtr rnmern / firma- 
rc, obrirmarc maiico. 3«ifammenb(immern/ 
aceudere. 3 f r b<J ramern/ eudendo rtolarc , de- 
pravare , difperderc. 

jammern/*»/ «^w. wrt>. # We JFKimmerung/ 

ip ic actus eudendi, Jr^ contulio , >t. (onus Co- 
nus maJlcorum ex perctiffjonc cd aus. 
J^.unntivl.-iii / dtmin. mallcolus, nslttfunt 

durifibrorum £5* automatariorum minufeuli maüti, 

ßvtmarcuii. 3nßnimfiif> /^(gtiirimbänrtner» 

Irin / mai leol us fidium cemperacor. SReifttr 
S?\i\\\\\ui Iciii .■ citcria crKgics,mimiciis maicuim. 

.OrtütWliTcr /fcc/qvilibct faber fcrrariai yiigna- 
riut.qvi malleiiadpcrcuticndum ftvecontua- 
dendum ucitur , mall car or. 

/ fcct / dteitur avU, nomine chlo- 
rion. SOjCllU'r JC>i»nmCTlÜlg /fumitur prodiabo- 
lo , it. mono , vel mimus in comaedits fic appeÜM- 
tur , alüu ^ans VC ur | \ . 

^iinf/ Oct/p/wr. car. cannabit, £5 cannabum. 
©cn X>anf aufteilen / cannabim t'olc ficcare. 
Jbauf brethen / cannabem decorricare. .Oatif 
für Die Sügd / fernen cannabrt. ©en #anf 
fctivitwcn / comnunuere. dnln / carminare. 
Spinnen / ducere , ner*. (Ein f autar Jj)anf/ 
fhipa. ©rbrebeter£anf/ cannabis torta. W 
.*?anf f/J aJtrHrvum Jpdinfin / cannabacetn, can» 
nabioii«. Jjdllfin JllCb celacannabacea. .hart 
fn <9 trkf / cannabis mtorra , lorea. 5ln einer 
J^fafwen J£>ol,birn erroorgen/ Iaqvc6 cannabi- 
nö (uflFocari. J^x^nfin jf)a!SbanD befr-mmeu/ 
ftrangulari cannabc rorcl. .ftiinftli Littel/ vertu 
cannabina vel fparcea. /j^nfltn») / 0<t / avü, 
nomine Iinaria. 

£ang/ hangen / i« nnnge/ tu tangft/ er 

bingt / wir bangen k. 3* Wena ' friengf ' 9f ' 

bangt / & gebange«/ pendere , h«rere ,propen- 
dere , it. Hacccr« , flaccefeere. (fr ban^t ^e^ 
opf gewaltig / extreme paadac ccrviccm. ©er 



— J^a 760 

^)an bringt bie^fügtl/ gailu« dcmitticaias. £ie 
Sterne bangen in ber H\t/ ftcilx pendem in 
acre. 9ßer MMt / Der bängt / cxinfcxnonulia 

red cm 1 10. aüas bangen foü / erfeuft in remera 

&Ua§er/ vim faconim nulla calliditas nnecre 
poceit. <££ bleibet alloJ b^gen/ omnialcpce 
proceduoc. J&iingen bl«beu/ inhacieicetc. 
^>angenb / aAjeä. p*rticip. pendeoe , vergens ,<nclt> 
nana, inclinaius, it. fla«cidus. $$pr (id) bun< 
genb / pronus , de vex us. 3urücf baugenb / Tu. 
pinus. ^rumm bangentL / obhqve pend^ns. 
.'."),- !uaii\- Obren / aurci flaccidas. i£tntt 1 ber 
bangenbe öbien bat/ flaccua. ^angcnDc^lnft/ 
in rebm met/ülteii Aicttur : fibra mcarva. j)a\U 
geUber !2Bagm / efledum, carpentum, p 1 !cnr um , 
vchKulum pcolile , arecra. j£>ail4<nb Ob|t/ 
fruftnf pendcotes. &ecbf$bangcnbe <5aej>e/ 
Iis pendens t &litispcadcntia , eüiiu *i«i)ti* 
bangiqfeit. 

J£>iing/&tl7 proptnllo, deJiviras, it. confpira» 

üo , «oitio, adharfio. f£i i|l a\ltt ein ^»ang/ 

omnes in unum confpirant , minfice uniri funr. 

2>c r dieebt ^bang / lirispendentia. <£in Zfitbtt 
bang / ftifpcndiurn furis. (gin (Eelb|ib<ing/ fu- 

fpendiumfui ipfius, autochiria. ©«V jjeile* 

joang/ momeutum t empor is. ©er Äe^clbang 

Über einem beerbe / ahenumfuper focum de ca- 
teni pendens. Hut prrtwet Qkbdnge/ t»«i/ propr. 

pcndulum , vulgo , pen/ientu. sjruebtaeb4nge/ 

cor y mbus , encarpa ,orum. XtwiMaW I °* 
raenram , interanea vituli. örgebange / ftala- 
gmium, inauris. ©ebenf rtiam tß y balrheus, 
3D(0Cfl^ X04ptyfy*& I cmgulum gla- 
dii. Alüu ©ebenge in nuueüü promißue dtcuntur 
appendicct pulmoni«. 

J£)drt0c( / t>et / piur. Sympal I uneut. Duuar 
etum JP>dnfel. Äe^cIbäStgel / fn* J£>oufel/ anfa, 
pve cireuit» aheni. j.m 11 \ c 1 an einem £rinfgc 
febin / natu«, ©er # rüg bat -£4nFet / anfarae 

elr uretut. $MUmn4ngel / unn hgnei , eorbet 
9ro legenJii pemk fußmentH. Jjpangel / f' ve Sp&n> 
fei iß climaüer, rnßrumentum ingrädtu Jcan- 
f:U , dt avö shetu & lebetti fuftendimm, Dicitur 
rtt*tii«/t6i2taiuttc. 
Jbängig / B'^>4ngieJ>t / «Ah pendului , pcnftlis , aa" 

iants» ti. prorogatus, Widern p/od ^ängcnD» 
JP)Äntjigev SXeicbltag / prorogara comiria. Jfr&nt 
aige^ SOi^nl / labeo. JP)4ngiger / fivt bangen; 
htt I Jtiber 2^ein/ rinum pendulum, 

bl> ti $m 



761 



762 



£unf el / cu / q vaß ©cfoenVel / colus. öauic 
Jtlfril abt'pinilClt / pleno* colo* cxoncraic. 
Htnc f unfein/ yauf unfein/ Wnum colo apcare. 

$lb< ti. jf>erab< Ö'^)inabbanr ? cn / dcpcndere. &at 
j&ano bän*jt Die ©trumpft binab / con igiaecali- 
garum ad taloi u*cjvc dcpcndcnt. *}lb|)ani)iir.<J/ 
dependcntia. 

»nbÄngen/ *Äg«« » neclere , illigar« : , defigcrc, 
ailigaic einem ein Älappltui anhangen / dcn- 
ce maledicdcarpcrc , figerc maledi&is. £üU'm 
Ctn$ anhängen / magnum nulum alicui creare, 
infortuniö maftare , redigere aliqrcm m f.im- 
main infelicitacem. Cfr hau U ihm aniUKfobe» 
fUllfriO, OH/ conirantiflime illuin feftatur , in* 
hxtet ei. ;^nlhinq / appendu , addicio , annc- 
xus.acceffio.corollanum. ^viut einen arof> 

{en9lnb<»na/ multo» adftipulatorc* poft fe tra- 
xit. älthrtnvlUlU / compitfc«, copulatio , con- 
junftio. ^Uljdn^er / allccU , feclator. 
&tlcimnber bangen / coh.«rere , connefti , conjun- 
[i , coagmemari. hn 11 u allctf fein nneinan- 



fio. 
vi na. 



Q>Olt<i 2Serhan4Uil& / Providentia di- 



jer / refpondent ultima primi*A prima mcdii», 
omnia aptiffime cohasrenc. 91niiiianbci'b<Sn< 
quUi)/ conncxiOt continuatio» commmura. 
5l!lfl)^n4CH / fufpender« , laqveö fuftocari, affige- 
re, b'ittur ttmm CrhAngen. (Siel) erhängen/ 
fufpemlioremedium qvaerere, literam longam 
ex fc fteerc. Slufbdngting / (ufpendium. 
Sinbängen / illigare , tnfigerc. $»ie State Hijf !f nf e 
inbie-^.iftn einbogen/ annulo» catenas adha- 
mare. (£in ©allein 111 beu $ßcin b*fn«jcn / no- 

dulum fi*e tacculum vino indere. 

gur^ fiv por fict> f>4n^m/ propenderr. ftni* efipatf 

bAngetl/pwfpendere. S3orb<ing /pendigo, re 
lamen , vclum , vclarium . pcriperalma. QjJ.'tt* 
fdrbonq / conopeum , cortina. jöirlnwi im 
<£d)aufpicl / fiparium. Sön'bam eine? i5pie< 
qeW/ OD«f (StllUÜOcf / fpcculi am piciuraa peri- 
ftroma. 

Uberlingen ' impendere , fupcrimpcndere. Uber» 
hang /projeäa. Umbinrten /circumligare»Te- 
lare , obnubere. Umbang / circumligatura, re- 
dimiculum, peplum , conopeum , paraperafma. 
Utnhtng, 4 Um.Kbanqe//«»* etiam bull* argen- 
re« 9t pactficalia funicultsaffixa» qvjemuhere» 
A ntante« getane , alias ein Ho (Ter. 

Verbilligen/ fincre. pcrrnirtcre,couccderc. Q\£)tt 
hat bi& (lifo IHrMnqt / fataltrer hoc accidit, Diui 
iu pravjdir. 9SerI)rt»önu^ / conceflio , permu- 



3ufünimei»bangcn / idem yvod aüriiMnOtrban* 

gm / cohwrere , <oh ci ctccrc , contiguum cfle, 
coagmentari. 3uftimmeilb4naei/ conjungere, 
adunare, affigere, ailigaic. ^ufailirnflll^lH^/ 

nexu», cohxrcntia,alltnatio. 

hmferi convtml , fufpendere , f auces cltdcre , gu- 
lamilringerc. ComfofitA Juni: ClufbenfcH/ qvod 
idtnrß t a< fimplex hcilfcH / <\nbenfcn / affigere. 

5Sebenfen / circumdare, velare. S^ebenbenhiiy 
(ivt 9)(itbenf en / juxra , una fufpendere. ?3t>r» 
benfen / pr*paidcre. SöieterbenFen / iterum 
affigere. 3liriKfbcnFcn/rerrö affigere, (gm UB 
qebenfter ^ieb / candidatas pacibult. \2hI)i h F* 
tCT £>icb / patibulatus. 

JÖfllöO/ Wt/ ptur. #eriCjf?e / eq*u$ admifTa- 
rins , f»ri rtüun dicitur ein (Jpriitgbcmjfi/ *ßf* 
k fangen [ivt \)hn^tt/ qvoJJrrfi'i iir coilu prn- 
deal; htnc ttum de cxmbiu diuiur : (3ic MlliJCIl/ 
Lt. Aintconnexi & pendent ab in v icein. s£m 
Uli! : 1 'uT -Ötiuvt / admiflänus an iniolu». 
$tt\$\i/tß rti.vti vrt;iflij[imum nomtn proprium Ger- 
mameum , Rtgibtu tgDuabwfamiliirr, qvrtn ewme* 
frrt MfTfrete* &crttiä oümati funt vrmrt ab hoc 
•£><n<j(l/ caballui : Qya.fi vrri Majorti mßriadth 
bärbart &vecordtt fotijpnt , ut befhtnum nomina Ii- 
btrifj'uü chsrißtmif ÖT tlli'Jliibw imponrrtnt. Cd. 
ixat üAtfve , m IsQur , tibi frrfvadnt , nemina »Iis 

^anbnrti Se»p»>lt>/ Jtü/ feolf/ übt* »0- 

ßram voirm k brutto drfumttm rfft , <p .i trr- 

tt tattoiu haut rxigui labtcuii potrti noßn a'fte*gt~ 
rtntur : Std, qvrmadmtdum ^trilbflrt/ nun no- 
Utt: durut ui urfa t fed S^rennbiTi / cor ardensi 
Lcopoldus, mhil dr Lfonr h ahit ,Jtd2cut1)Ab 'ß* 
amampopuli : 5ißp|f nonlupumfinna! , \r : 5Iü^l< 
leben/ Relief; viram bearam : 6V Jf>cnaft» no» rfl 
tabaütu , jed ^aubijij / ftvt JOanb»lrt|t/ form de 
promtui manu, ©jf/ man Jivr ©fl|t / rxpfir«- 
ii/rforris.promtui, habilit *qvap>opltr J^cngfl/ 
r/iam feribtlur Handagifua latine » nen eqvu* , auf 
cabaüut . Non igitur not movrat htnarum qvddam 
confonanha , vf taproptr , no» ifco in bathanem ,JtJ 
in ipfam vefaniam fsimpirtatem madamtv. 
Sythen / Mc/ teilte ui i, tefles .colei , cliterni ,ab 

bic fangen [im dubio Auuniur. 5^n>d ^bi^cn/ 
teft« hircini. €incr / ber bren Jp)cb<n bat / tn- 
occhc*. . , ..Hi s cn|.ut, uruium. ^a öcbrotfjtne 

^0« 



763 



j£>05cn bat / thlafia , w/ ihiibia , qvt ttflitulos at- 
tritoi habent. Jpobi<bt / ai/. törMbchct) t / colei» 
magnis inftrultui , probe mencubcus. 

J^infen / claudicare , eß h\y*nltn/ frve bangen/ 
qvbd claudk nervi fuffrndantur , igqvaß claudan- 
tur t vtl -vmdäntur , i/4t ul grejfu -vaallent, nutrnt 
& Utubtnt. JfrinUtl habet in prat. %<fy bUllf/tf 

binf te 1 conj. t<h bunPe / /«/»n. gehunfen / c# gc« 
binft. 6<tnc &et»e binrf fermo ejus Claudicat. 
I. f. vxctU.it, tncertutjubricta rß. bfaff imitltr 

einer Dem nnfeern nadj //«*.• ©er mit £infcn/ 
Den fimgebf / brr lerne binfm/ daudo vlcfaui 

claudicarc difees . prxrv. de emtagio pravi fidalitii. 
Jptllf en gvoft dkitur tirubare , fimulare , fubleftae 
fidei eile , qvaletfunt pet~verfi & ' cccultthommti qvi 
re8i vti non progredtuntuTt fed latibuta qvamnt 
eblujvif paflibus meedtntet. Sicinfacrk : *JtnC>tT tl 

©Ottern nae&hinfrn /tJ.fß, qvodptx fe fe rre rc- 

ligionem veram * finecram , inrerim tarnen 

cordc aliud fentire , 4 idolomaniz dcdicum 

efle. Compofttafttnt : 9iad)hinfcn/ daudicando 

feqvi. ^or(f}infm / progrediendo titubare. 

v&egbinfen / occulcre fe ,A cläm e vadere. %( Tt 

hinfen mulium claudicarc, vacillandoinhiare, 
nurarc in actiombus luis 

J5>infer / J£>lnfenD / * .fpmfettfer / futß. & «4. clau- 
dui 1 claudicans , cirubans, vacillans pede. Um. 
tut etiam hmFid)( * binferlio). Amt crin / Die/ 
feemina claudicans. .fpinfenbe $r»ft/ nuncium 
trifte, mfclix. Der bmfenDc $ote Point nach/ 

rumore* dunorei fucccdunc , graviorfama in- 

fcqvitur , nuncii infaufri adverfa afferunr. jP>m • 
frn etiam »Iii duleüo effertur Jpire n. Verum & 
tpfum Jyi%etl a fonö etiam expomtur : fingultire. 

Jj>infnna/Die/ &X>a& QeMnfe/claudicario. vacilla- 
tio greflu, titubatio. Diatur etiam t>a» JMicn & 
J£)irung / qvod alteri flgmfi*. fingultus iß. 

SeilClCl / Der / f /«r. ^enßCl / qxafi bet beriete!/ 
fca$(3ebcngel. Jcmjcl forde», globuJi 

caenofide vcllenbui dependentes , vcl iuqyina- 
menra villisadhxrencia, &>in genneomnif fqva- 
lrr, fccditai, ipurcitia, illuvics.cccnum » lu- 
tum. 

£cngcln/ * 9eten<)riB/ coinqrinare, confpurca- 
re. contaminarc, fordidare. turparc, feedare. 
5?\cfcngclt fron / fqvalere. fordere. 2)n &flfl belR 
^Icib gati| brtrnqrlr / veftem iuam pol?uifticoB> 
no. ©ein ©cwi§rn mit frfirrn befcnqeln/ cri- 
ounibu« coniaiiiiaarc vomcicncuiii Aum. 



764 



Hengeler/ Der/ violaror, confpurcant, foedans, 
contammani , impurus, ipurcut , pollurut , co« 
inqvinarus. 2englerin/We/f«mina fqyahda 

& fordida. n 

Xengelung / * JBefengclumv t>u/ foedicas. fqtalor, 

ipuremes idemqvod&tlQcL 

Jeng<|i((>t/ adj. » *dv. fordidui, & fordide, in- 
qvinatu», cyinqvinate, impumi, impure. 

Dingel / Der / pi. dw Slrifleln / «6 smiqvo unten/ 

figere, magere, qvi venit ab bmtejeil/ hamus, 
uncui , fpiculum , harpaco, qvafi dicas ^flnfl«!. 
5c5ienenangcl / aculeui , (piculum apum. fs\\\\ t 
niebMngel/ polui, rertek, cardo cali. Jü r< 
angel / «rdm« * plagul*. ed)ifangel / an- 
cora. ©ie frfoV mir Dem Jlngel fangen / capu- 
re pifeej arundine. £in ^upangel / deeipula pe- 
duui,murcx, aJtas Äittiafcri/ Jllftlpi. tnrnt 
(Üien Dingel legen / inHdia« alicui itruere. ich 
jrci|d)en $&r unb Qlnge! fege«/ ingetere fe in loco 
medio , inter for« * cardinem , prov. de rebus 
*j>grejfu pericuUftfmU , alias: a fronte pr*cipi- 
J' u , m ' atetgolupi. <£rbat&en£ieb*anqelt>eri 

fcblllCTt/ illccebris amorii irrcuru»* captuseft. 
3leretiangcf / dimntur axiftae , qvae c gluma emi- 
nent. 

QIngeln / hämo pifeari. (fr angelf nad> titln €bre/ 

olonam affertat manem. Htqtu cnmpofitum rß ; 

Sraiigeln/adhamare, infidiisincludcre.laqvcci 
irretire. n 

«tfriet / Der / pifeator. Seddin etiam dicitur 
pirata, für man timui , hamiora. 2lngIiTin/ Die/ 
famina arundine hamata pifcibui in/idiant. 
Slligelid&t ) adj. &adv hamatui, aeuicatui , ineur- 
vus , ineurvatus , aduneus. 

Renalem / D40 / dtmm. uncinului, hamuJui.acu^ 

leolui. 

5(nfcr / Der/ plur, 2(nf<t / ferrum adu*«™ ad 
[ißendai navu , unde Latinum ancora. i^Pi' 
£n/ ODer -fOafetl am 2iiifcr/ denics ancor* ,{ive 
unci. ©aö 6fi( bei UnUvi/ ancorale , prym- 
nefium. ©er «5alf < vti 21nferö / fober /he in- 
dex ancor* ©as JÖolj be5 SlnPertf/ crux lignea 
ancorx. ©er gro|te uni) febroerfre Slnfer/ an- 
cora facra. SSor 2iliFer liegen/ commorari m 
ancoru. ©eil 2tnFer beben / oDer lüften/ veile- 
re, tollere, folvere ancoram. ©er QinFer fd)lippf/ 
ancora reprat , non ttmt. ©er «Mnfcr halt / hafV 
ancora. ©en *3Infer faOen la^en/jaccre 
ancoram. .$)^fnung^auPer / fiducia »ancora fpei. 

%bb iij 2i n . 



» 



76$ 



S)<x 



766 



Rufern / figere ancoram , navem ancom ftabilirc. 
in ancora fubfifterc. Cempeßtum eß : (granfern/ 
capcarcauqvid, adipifei veJ lnctaxi cum fraude 
iaftutiis. 

flnferitt>r/*4.ancorali« , ancorariu*. weriebte 

tgctle / funes aocoralet. *Untfri(5)tirr (SrutlD/ 
fundus ancoranus , ancorit ägcndis apeus. 

$411 t ev / Vet/plur. fctf Äaiuet / araneui , ara- 
. nca. Aiulti i Cancer , yi«e« (jvoiammido refert, 
de Juri putint ,frJjalluntur. Lß enim a & Att$t\V 
Je parieitbut fwe lein fuü pendet , qvAp 
dicai ©cbanFcr. $ilbfanf<r / araneus 013er. 
Jtrttlif «Mfcr / araneut cruciger, immanii , ma- 
jor. 9i}a§crranrcr/cipula. fcertfanrer fpinuct 
eine Vrpiunnjcbc/ araneut celamtexic, (ufpendit 
caOcs. Da* öcfvtnoft btt Äanfer abrebren/ 
optras arancarum columms dejicere. <&T fpill' 
net afle* awi fid) felbjl/ nie ein Äanfcr / omnia 
exfefingit.utaraacus, KwlCtttumtücuieß, 
Carcinoma niluw. 

J?Änfcrlria/M/ dmm. aranea-la.traneolu». 

^ an ftrrd)t / äd\. arancofui. £anfcnd)t< v* tan- 
ßel / caulcs aiancofi , u f. tttii sranearum con- 
ttxti. 

Aan6/ &«/ p lur - «^anfen / oim semidem, 

hcros, dein Je megiftancs, unusex magnatibut 
& proceribm , äntoqviffmu vox CermtnkA , Aoroi- 
mem potentem, dtvttrm & exceüentem, poßes etiom 
[ottum&coüeg*m,item(h merc/üorem JolUärium& 
mArn*rium JenoUns. Lmge k %Q\)\Ximci fig^i 
V* 1 i.fro$, ft/f nomi«4 propria confiinJenJ* non funt. 
2lni/ yvaJütmrß, in fpteie gratiam t^gratio. 
fum , denotät , wi/f nomwa proprta : 2tnsfrU't>/ 
Snebcrt/ 2*nfend) / »natjclm / »nfcgif?, 
2fft6ttttlt> / 2Jn|ltat>r. Hwc eftom Aafibun, 
.f)an$baurcn / r. e. pr*clari hberi hommcj. 

<£r ttill immer ein ^refer $ani fenn / fupra for- 
eem fuam asftimari yuU. ©C* ajOtfcn ^anfen 
fpielf n / magnifke & fplcndide ri»cre. .panS tn 
allen ©afen / ardelio. polypragmon. $C\ni 
Oitlber ber SRaitrcn/ gallui in (Verqvilmio jeu 
' «meto fuo. J£>an* Unmtlbt/ Homo morofus, 
cortum tidens. JÖan^ ^iljmaul / Euclio , trico. 
©repban^ / Äleinban^/ * SJiittclnan* / u* ^/t«c« 

frrvos Tri filios fuvs *d Afferentem vocare felrnt, 
nvaft Acut : Johannes natu major, minor, 4c 
rnediu«. $atKT»{)an$ / rufticui . agrcftit , (ti- 
pes.inmiiit.; ^ibelban^/nugiTcndui , nug»- 

gcruiui. 5ebcrb«i</Thra/o. ©aff&anS/fpccu- 



lator otiofut , bknnui. Xarfiban^/ /ivrZUd 
\\ez/ paüinator operariat. 9)v aull>t\nö / labco, 
ofciun». bracht' /*"" V"U)an*/ oftentator. 
Tlwaic. (tdjiualbaitf/ unaa, cuminifcaot, 
j£)icr roOtlCt S(t)mall)attf / ccrebröpalTcrino hie 
vivicur ,caput balccitpro obfonioeft. ^eftan» 
büJli/ five &(i)ab\)aui/ corrafor divitiaruzn, 
homo fordidu» , ülcm lingens. (Scfeltar (t>baH»V 
mina» mtonan». vr<t>irciB</»** (Eailb<Jtt</ o« 
io»pudens,fcrrcuin,piopudiuin, frons inrore- 
cunda , porciu. (Ec^lump. dt^~<htoVHPr)0n4/ 
dirtblurus , coenofus , «rnum. ^tatlbans/ p<r- 
tuux , ftipe« , truncui , caudea. ?icbco> ßi* 
©aufband / lurco , barathrum , vortex. 
JbtinfC/ "bitl faedui, coniilium, it. mercamra, 
fodalitium. Hinc&mfc\\t*X<f urbet hän/edtK*, 
W'<&an0graf Ritobon* Akout judex, qxt Atitiu 
km tdmercMturdm pertinenttbm cognofat. 
J^iinfelCB/initiari myftexui iocicraui,daid fym- 
bolö aiiqvem in fodalitium reeiperc. Sed s 
J^änfdcn mgtmrt figntfiest aliqvcm prodckÄa- 
menco habere > di&is ludificarc. 
J^äufclcr / Oft / deruor , imfor , fcurra , cavillator, 

fannio. m . 

J^änfcfanfl. / *it/ initiatio roercatoroin juniorum, 
iL iniüo, iänna , fcomma , ülufio . ludifica- 
rio. 

^)ap/ ^apen / Qcbapet / *ß r»* 

(Stopcn/ apertö oreintueri , inde ventt ^>ape« 
ren/impedire, moram caufari ,i/.contrcmifce- 
re ex re infoiitl & ftupendi vifui inexpeaato 
objeda, 

jp> t i per / t>cr / hieran* , cunöator , morator , aper- 
to ore obtuium in aliqva rc figem. 

JE>apcri(&t / *4 p«g« » ^8°'* » r ° co " • lcn * 

ru$ , defe« , ofcitani , hiani , $5* : ofcitanter , len- 

te,rcgniter,pigre. 

ACIC/ *M/plur. t>te ^)flCC / crinis » P'l"« 1 c °- 
ma. J^aranDer^tirn/capronae, SBeibcrbar/ 
forn an ber (Stirn / (Borbar / ©rtriUt/anaat. 
gremDc^>arc/3opfbarc/ caliendrum. ^al|d) 
.n ; ir / crinc« emenoeii. SRann^har/ cxfariei 
fiter/ ber langer bat/ c*rariatu». föplfa,e!b 

J«/ cxfaries aurc*. SBcibcrbar/ «ptlli mu- 
liebrcs ,coma. 3^pfe wn Jpaxtn/ cirri. Äraufe 
Äar/ cincinnu« , capilltis intortut. C^pO^tcne 
Äfit / enne« intorti. «iifqf $M f «P l11 » 
pafli. ®efdmmt^)ar / capilluicomm» , pexui, 

compoGcu» . UngcMmmt / pcrwicit £ar / »m- 

* comeui, 



767 



£a 



768 



<omcui , impcxn* , horridu« capiilus. £aitg 
JfyaT I promilfut. ®tfrttlfelt J£>ar / coma cala- 
miftrata. Qxbiibert J^Kir / confpcrra pulvere 
Cypri. Qxfalbet ifilncchfU^c^ J£>ar/ coma un- 

§ sentit dclibuta. QftMR J£«r / cani, ©Ute' 
aih'lMr / citragra, vmtgb ptka Pihmc*. 2>iif 
Jßar/dcnia. £>uime/rara. (r cblcdu />U co 
na plana. Jgwrt J£>\ir/ ngida , btfpida. SOdd)/ 
moliicuU, ianea. Jf)ar am SluaenlicD/ aKa. 
Jjwrin SRafentödjern / »ibriflär r & vibmlir £ar 
befommeu/ p>hs Tcitirr. #at tr.nhtVn lafcen/ 
frommere capillos. J^Ktr Ablk'bllU'tl / capdlum 
dcmcre.refecare. Clusreilfen/ cvellcre. (eTUieiU 

in he .öar faden/ ooec beo Den £aren raufen/ 
mvolatcahcui in capiUo», lamare. lacerareca- 
pilium. JP)ar fiSflt aus ■ capilli defluune, 

proftuunt. 2lnt>fallung btt .Ö.irc / alopecia r 
detluvium capi Horum. Vr rnipi'll.UC/ capillui 
r che : n us. Jpar Unber bell "Jlchfr !n / pilr tubala- 
rer , grandcbalar. Jgwr alt ber vf Cham ■ pubes. 
j£>at an jungen O^gel*' lamigo. @aud)har/ 
jului, barba prima. QJfcrbbar / (et* eqvina. 
5rilUfllI)at rßpJanUr dtaa capillu«- Vencrit, adi- 
aimirrr. 

.£>iSrlctn/t><J«y üwiir. crinef narri , crmiatlh 

capilli. J^jrlein an ben <c tengcln / coma pilt 
feaporum. J^>jrUin an bm wur)cln/ capHla- 
raenc» Um ein £4 rinn hat toi hl es erraten/ 
argurc conjecifti , rem acu tcrigifti. <gr ttfeD§ 
ci auf ein .yarlcin / perfpu-uum * abundcexplo- 
ratum eft ei , penitiu & pcrfpc&iflimc cogno- 
fcifc 

^jarfn/ in«/" noneJF,frd fid) baten/ pilos dimirte- 

re . a/iir r/i«« autfMrc n / fid bebaren / crinibut 
foedarc , retUre. S^ebart ruerbeir/ criniriyaru 
nes emirrerc, habere- piloi. ©ie ©clegcnbeit 
ififornbehart/ unbhinbcuFahl/ fronte capilla- 
raeff, pofthar occafto calva. 
■O^rieftt / Jjurig / * J£>annv *<ij. tfafa. pilofus, 
capillatmv.capillarif. .i;,; richte f&lättttt folia 
pifofa. J£>orin(Bieb/ cnbrum (eracium. Jj>ov 
rin5?lrib/ cilkium^ SKothuricht / ruf». Un«| 

ft(Jrifl)f/ glaber, depilii. JpaXtbATi(t)t I Iura- ! 

ptlu». <Xaud)barig / hirfuui». Sieb*3ottd< 
narig/ villofiu. 

fSatt/ ÖCr /p/ttr. 5?drff / fcarba. rtl h^mnsfi 
b C l) d rr ' mrntum ervriium feu pihV oofiium. -©a r t 
6lll5en ' /»xr abnehmen/ refecarc , tondere , räde- 
re barbam. 3Den95acf freufdn/crifparc. 5lnf. 
fcfjvii / calido ferro difponcre ^cn an ba^ 



erftemal fd)4renla|etW poncre, deponcre bar- 
bam. Öeu45art fireicncn / mulecre barbam. 
triiiern in Den $avt greifen / barbam tUaü volle- 
re , illudere ahcui. ? a r t beginnt ibm her« 

OOr ill|ted)en / pnmam lanuginxm emittit. 

nein einen &art »on ^trob marken/ vm.BzL 

pum obrrudere , verba dare. 2ttct fid) im ^ar t 

ai .uu Iahtet / beut bofirt man julei? t gar auf^ 

8Jtattl/injurix leve»tolerara^graviorcs in vuanc. 
£et ; £>\U iiert Den &erl / barba facit viruin. 
Ülllltebart/ barba hone Aa & pr» cu/wo, oßuo 4J- 
•ntäUt. $&auerfibart/ batba fordida, ruftica. 
$DCf6bart / barbitium r barba hircioar ^vei t • 
tjdEt/ barba lata. IDitfbarf/ denfa, opaca. 

hart/ barb* pircium. Stöbe« /fw ^frauchbart/ 
inculu. glattfbart/ barba linea. ©atidjbart/ 
primalaruigo. öei^bart/capnna barba. @ratl' 
ba vt / fubeana. ©rntlbeirt / m vefti« , veft iceps. 
^>clmbart / buccula ,fivr buccarum tegmen , prr 
qvod fftrihu dueitur in gtdti. jf Icttenbart/ barba 
IqvaUda. iambart/ promiila. ^ Miitir'b.UT/ 
viril. s. SDlobcbart / compoHra. vr 111 Ol ne- 
hart / iraberbif. Rotbart / aenobarbus , barba 
ruta. ;\oijbart / barba Ipin-ca , fada. 6d)am. 
biin / larva, perfona. Vrchivciicrbart / barba 

Erohxa , unmifl.1 , prolufj. v£chunUjb(U't/bar- 
a nigra. v*paltbart/yivr3n>iefelbart / barba 

bilulca ,rphenopogon. V^piffbart / baiba acu- 
leara. vr ti'PÜ'lbart / barba obtufa, decurtata, 

rruncata. <r rrohbart / ftiammea. vftrmjpban/ 

impexa , fetofa. (Stll^bart/ barba crccla. 3tt>i-- 

rfclbart ifivr ßmMbatt 1 myftaav giegenbart/ 

aruncui« 

iSartlein / Vas/ dlm. barbula. ©er rin Flein 554r(* 
Tein bat/ aiüu 5öartnt(innleinv barbatulus . £cffcf« 
Wrtlrin/]u!us. 
garten / &frcqvrnti}v compof. bebarten/ barban» 
emirrerc , pubefeere. \rrilin)Dibeoartcf / den- 
(am barbam ahr , geffec , muinbarbus cfl. 

^d}if(htbebaTtft / maicbaxbus. Ungebiirtrt/ 
inveftif. 95artenb/pubcrccnf% 
sSartig / jhx>%fctiq / *d\. td. qvod gebartet / bar- 
bams. i? in buTttger Jt-erl / adolcfccni bacbtl 
prxdicus , confpicuus. Unbiktig / imbcrbif . 

^orbir / five^vod ußtatm r/r, Q5albtr/ w 

prepr. barba ror, barbiton<or, rafor , abufive r t- 
ismdicitur chirurgufi Sri chrurgw proprid fioni- 
ficationt exponitur VOunT>at\t. Uwe SSaftiri 
funff/ arf chirurgicat 95albh;erin / t»u / contÖYif 
nxor> pilicrepa , tonfitm r rontbicula. ©er 

^em 



7 6 9 



770 



J^enfer ift gar ein ffb irfer 95aIWr f non condec 
• eimrfex , Ted dcglubic 2)em ^dlbtr UKÜft bie 
n£*c f ommc tl / vulnere curari , oper i chirurgi 

uri. 

Q>fllbirftt / abradere , refecare barbam. <Bid) lim 
(in ^abr^elf balbiren lasen/ annui mercede con- 
for ein conduecre. £r Dalbirt jid) felbft / merce- 
dulam conforiatn iUeipfc lucratur , Tibi ipfi bar. 
brroafor eft. Wff balbtrrn/ leniter, iVavirer 
raHere. ÖSilbireti / bajj einem bie !Hugen über* 
(}f|>en/ obtusa no»aculiiondere. 

$5albining / Dl« / barbitonfura , refeöio barbae , 
barbifecrura , rafuia. 

S5albivif4> / ad), conforiui , rafilis , mote dt corffve- 
cudinc tonforum. 

£3arbe/we/ ^Q5arme/barbo,muiius bar- 

bacui , pifets fluvtacilis» a f&dVt d&w , qvu fe- 
cunJum os , utrinfy btrbA conftieuus tß , ejus dtmin. 

<ß $4rbleüwDae/^eerbärbcl/ barbaiula. 

9?ar(e/ew/p/»/r. Q$arten/ afcia, fecum, * fi- 

militudine myftacum. ln.it frov. (gic b^bcn 

55<5rte Wie ble©chlad)tfc^rocrte/ nutriunt bar- 
bat immanes. Ab boc 55arte non {olitm tß dimin. 

©drrlein/ fecuricula,/rieit«m<hartifan/ fvod 
patttfärt finbunt, hartavelitam.&^Uebart/ 
bipennif. Porrb qvidsun üb Wr ©arte dfdueunt 
Longobardos , populos Gtrmanie, qviahngk bä- 
püvtlttattbtu ufi frtißtnt, aiu a long* b*rbk deduci 
malunt , gangbArtCT / «Ja Stunde , ovod in medto re- 
hnqvtrmu. 

ijHirf/tf^atfc /?'"-• Dorfen/ 

gonum, pfaltcnum, baebitu«. Hinc iß bar- 
fen//n>f&ie4drferptelen/ pulfare barbitum, 
ludere pfalteriö.^arfcniH/citharadus. ^)aii 

fenfcbligcrto / chhariftria. 5f/< ^>arfcnift ttiam 

rafor 8i w grnere fidicem dicitur, it. pfaltcs , Öf 
i)arfcnfd)153erin/ fambueiftria , SSTambucina. 
S^attl/ Det/p/.cor.urina.locium. £W.15rtin$. 
Sri bontßtus dicitur, qvam Brun* / CJri*/ # 
Dlfl/ pro f W>» ramm omnibus vfrecundiffimeufur 

9 fatur 2Ba§er/ «<: OSafer lapcii / pro £arnlaf 

Jen/ urinam redderc. ©CH 4>rtTIl »erhalten/ 
urinam recincre, fupprimere. .£>ain bc» 

feb<n/ urinam infpiccre , (pecrare , ex urina 
conjeäuram facere. €ine Slrjneo / tit ben 

•f>aw treibet/ medicamcnrumdiurcricum, uri- 
nalc. &eu J[>arn cvitfccfrlt / urinam eiere , ex- 
ciurc, movere. j&cfltaRtuna, M #aM$/ ifchu- 



ria. ©rief ßv< (r d)leim betont* 1 fedimcn- 

tum nunc. 

J^ariien / mejere, mingere. urinam faeerc, unnare, 
vetieam exonerarc. <ftid)t barnetl Pannen, uti- 
nae dirTiculcarc laborare , cormmibus in redden- 
dä unnä afflig«. Ejus atmpofit* funt : Slu^bar 
nen / </W ii/. <•/? ac tarnen / reßeam levarc 
Q>el)arnen/ lotioaliqvemafpergere/fM coni'pcr- 
gere , aliqvem pro maculi habexe , commm- 
gere. 

tarnen/ ©a« / miaui. ©fl* tarnen nlcft t r>nlten 

Pannen / urinas profluriö laborare. ©n J£>ar* 

ntcbrcv midunent. 

fyazx I ^arcen / gefjarret / expeaa«. 

confiftcrc , roorari , (ubliftcrc , operiri aliqvem» 
permanere , it. durarc, fperarc. ?luf C ineu b vir 
ren/ bii er l omrat/ pr«ftolari aliqvem, fubfilrerc 
donec adveniae Sergeblid} harren an einem 
Orte / fruftra (c cenerealieubi. %X an mu j auf 
(i)Ott barifit / Dbo confidendum eft, fperan- 
dum eft in Dium. 3luf eine t^clcacnbcir harren/ 
occafiooem dcilderare , faeul rarem expecere 
j^arret/ ci töirb balb be§er »erben/ durare & 

vosmenpfos rebus Tervatc fecundis. habt 

mit Verlangen gebnrret/ bi* bu f dmefl / magna 

mc renuic cxpcOacio tui. &tt 3>c§eruno, bar« 
ren/ allevarioncm fperarc. ^inen nad) 

bem anbern bnrren / diem ex die expettare , vei 
ducere. hiermit will td) borren / bti »ir jn« 

famincnPcmmen / refervabo h«c in congrcflLra 

noftrum. J^pffcn iint> Marren macht manebem 
Jinu Marren/ fpes rcficic dominum, fallic de ipta 
fuum : Sxpe fortem in fpe frangic expecrano. 

£arr eine 2ßeile / cxpc»Oa paulifper. 3eft f an 
utib maa, nidjt langer barren/ te morai ncaen- 

cem diunüi operiri nec lubet nec decer. 3$ 

bab lange auf ©lürf gebanet / longum ett qroU 

forcunam imploro. Ungebarret / incxpeÄa- 
rus, improvii'u«. 

jrparren / oa» / nom. verb. Die J^arrcv t^^arrung/ 

expectatio, manHo. permanfio, commorario. 
dm ac .0 , tractio, mora. <£tn>aä in bie J^arre 
treiben five fpielen / irahere, protrahere , produ- 
cerc aliquid. £ing rvirb in Die Jparre 
nid)t guttllbn / conrinuatio hujut rei magno me 
maaabir infortuniö. £)a$ J^aiTCH i|t bem 

2(<cbtburftigen befcbwerlieber / al< ba^9lbfcbla# 

gen/ mora egenum majore afficit mole(tia,qvara 
ipiä fubüdu denegatio. ^cffnung muK bie 

£ar» 



77i 



. Jp .irr ilttl (Kiefen/ fpes certa moram tolcrabilio- 
rem rcddic. 

j^arrcr / Oer / pro ovo ußualts dicitur Jfratxtnbtx/ 

expectans , praettolans , oppenens , commo- 
rans. 

jQ)arrirf>t / 4i|.cxpcc>abundus, deGderabilis , ex- 
opcabilit , durabilis, c^cxoptatui , cxpclratus, 

fperatut. £)ie barridjte £egierb< roirb leicht 
Un.}Cbulbi^ defiderium ardcas facilc ortenlio- 
nem contrahir. 

Clnbm-cii / cxpcöare, fperare, retineri aiiqvl re. 
21nharrung/ t>i(/ cxpcOantia. 

Qluöb rren / edurarc, it. fpem omncraabjiccrc, ex- 
pedaado lang vc rc, moram nullo modo fufti- 
ncre. (DiO ihn fd)i)U aa^arrm / edurabo. 
illum. aBennftet Job fomnu/ fo bat m m aiitf» 
geharret / mors omaia folvit. Slusbarrun , 

cdurat 10, duramen, fpei dccollatio , uJterioris 
expectationis ccfTatio. 
$r harren mauere, permancre in propofiro , con- 
(tantemefle, pcricvcrare, confitrcre , perferre. 
Cfr beharret einmal brayf / in rcarcntiä foa fir- 
micer perfererac 3Ber bcf>arrcf bitf an? (Jube/ 
tar rrirD fertig / qvi pcrrulcric ad extremum , is 
fcrvabirur. Sfcbanlieb/ *dj. & *dv conftans, 
r^coniranter, firmus, & firme. $&ebanlid)cr 
gleüj/ ftudium pertmax. $ebarilich Anliegen/ 
molcftia urgens. Sb«borilicf>rt Unglnrf / ma- 
lum obftinatum. 55ebanlicbfeit/ * Beharrung/ 
tit/ conftautu» pcrfcvcrancia , it. pertinacia, 
c# obfttnario. 

©raufbarren/ five SSoraufbarren/ aliqvem feu aü- 

qvid prxirotari. opperin, mildere, um. %c\)\\t 
foOen nicht auf einen harten / plurcs non debene 
expcöare unum folum. 3$ brtrre blo* auf 
betne(3nabe/ unici tui fretus dementia confi- 
do. 31uf reruebliebe Dinge barcen/ inania fe- 
clari, incerta fcqvi. 

(Srbarrcn/ id. tß qvod fmpttx Rotten / fic ö'SJer» 

harren ' expeßare. maaerc. Std ©erharren 
ttitm fignifutt expeßando perdere , cunetando 
amitterc »ramdiu morari , donce occaiio clabu- 
tur. 3ei'borreil autrm efi cxpc&uionc defati- 
gari t illudi morisdr manfionibui. 

•Ii. dann , afper, 
callofus, prafractus, it. obftinacus, pertmax, 
rigidus, cervieofus, capitofus, cerebrofus, ÖT 
mov. dure,durircr, afpere, afper ucr. feverc. pra>- 
tr arte , per tinacitcr , obfhnatc. (gjneU biU t an> 



772 



faren/ afpere aliqvem alloqvi. gebt »l)in 
bart/ vitam agit duxiter. .pavt )Mrnen/gravi- 
ter irafci. Jfv.rt roieber 1)0 rt / tu ne cede malis, 
Ted contra audcntior ito. €tf half icf? r lehr bart 
mit mir / in anguftum oppidö nunc mcasco- 
sunturcopiae. J§art machen / indurarc. J>..rt 
t'etui / indurcre. .LV.rr werbt :t / indurefecre. 
; rr febelten / reprehenfarc. ^)art anbinbrn/ 

rcligarc.conilringcre, rc vi neue. -T)ai'J betrü- 
ben / inurcre animo dolorem, 
beinhart / durus inftar offium. (rifenhart ' fer- 
rcus. gel|enbari/raxcus. Steinhart/ lapideus, 
(lliceus. äBnferbnrt / compaftus ex humore« 
(Vipatus pluvia. [ 4$ütt m ttomimbiu propnh huc 
non (pfÜMt, ptdliM funt &ernt)t3t£ / itonfattf 
Rctcfrdrt / ^atttttann ic fi^tat tmbm hoc bört 

Saxomcum 4bCt}/ cor , & mnnunqx'am JJrt / m- 

doitt.] Jfraxtt $eu{e / condjioma. harter 
fsxofi i rigor, harter SOjabner / rigidus debiti 

cxatlor. Jg>nrte J^CittDe/ manus callolar. Jfyax* 
ter Ü?i ann / homo afper, durus , tenax , auftcrus. 

4>arre ScblÄge / »erbera fenrilia. gartet 

(Seblaf / fomnus ar&ior , profundus fopor. 
•p.n re vrehalen/ teirx. J^arfer Vrinn/ dum 
cervicishomo. J^arter^tanb/ durus fati te- 
nor. jSarfer hinter arpemma hyems. 
Juanen gebortet / durarc , indurarc , obdurare* 
vi:r n't auf Ungluef aebärtet / haut inrVensf malit, 
a.i omnes ca/us oeealluit. ©ebartet IKTbcn/ 
durah, (fifen härten / durare & purgare fer> 

rum. ©ureb 2lrbeit roirb m'e 3»o,ent) gebdrfet/ 
durant fc labore adolefcentcs. {)e{jbirn I a r r e n 
ben £eib / forba durant vcntrcm. 
Jpfatt l WeV it. S$t\x tiitf dt/ duritics , afpredo , afpe- 
ritas , afpritudo , caUoficas , duritia , duricas , it, 
immanitat »ferocia, diritas. &c£ JfrtXtfniJpäxt 
tiijFeit ' cor Iis duritics» ingenii atrocitas. £)ic 
.fparrebe^aöintert/ rigor hyemis, gclu. Sine 
.när f e beFpmmen/ induere duritiem , callum ob- 
ducere. Sgteinerne Jfrhxtt/ duritia lapidca. Die 
Jjpar te verlieren / poncre duritiem. j£> irtigf eit 
bes (Mefcctf / rigor juris, ^xirte einer Schale/ 

duritics ic One , undt bartfcUAtlg / durkontu. 
4)ar(eam $>aum/nodus,ccntrumrami. /">ar. 
tii]Feit ber 3? i \\\ i licms feyrrhus. jßärtigf eil Del 
tr tuKiana,! / fedum induratio. 
Tärtlid) / ädj.&tdv. duriutculus , duriufcule, it. 
acidulus. Jfjdrtlicber STJcin/vinum (ubacidum. 
<Sr i\* biSrtliehen (Sinnerf/ cd monbus illaudatis» 
incommodu , ab humanitatc alicnus , omni« 
<£cc officit 



775 



774 



offiuiexpers cft, vulgö: £t W€y$ YOD&Mft 
Dtfcrrl oit. 

it. morofus, dirEcilis, immanfvccus, illcpidus 
auftcre, duriccr, afpcrc, a^crbc, inhumani- 
tet rigide, fcrocitcr. 
?lbi)«rtCTl/ idmqvoi fimplex $&ttttl / it firmarc. 
corroborare , vires darc. ^bfli'fctot »ttbcn. 
exercen multis i ncommodis. ^b()ÄrÜin j / cor- 
roborario , vegetacio. <*r ift abjJCbÄrKt / oc- 
calluic. 

SJll6()Ärfcn/ edurare, prasdurare. OlltfOfbßrfft 

fcnn/caUumobducerc. to'gcbuttci frureb^r» 
bei r i Unql nef / Ubtllttl / labore , malis , ufu dura- 
tui. 34> W 'H ibn fd)CR tltlfhilrccn / obdurabo, 
' non cedam , audacias ejus obftabo * obfiftam. 
^tu^b^'(Ullt) / eduracio, duramenrum. 

23crt)5l'ffR/ occallerc, callum obducere, concallc- 
rc, obdurarc, indurare. Qcin AtVij\l i\)ta »CT» 
bii'tCt/ cor e)us obduruic. 5Jai)a 1'fUIUJ / mdu- 
ratio , (lupidicas. ScrftuTtCt twrDctt-/ occal- 
lefcere, indurefeere, ngtdura fieri. (^auucv 
Vav>v [im.r pervicacia, ob(tinaiio,pertinacia. 
QJ.Ti aT.'ft/cdurus,^: edurc.ftupidus, ftupide. 
JBtttyBtMtt ©afl/ perpeflicius , Ö*occallatus fe- 
n : x. s i5.Tl>iirrc rcr ©tarrtopf/ capitofus , dura: 

cervicis homo, cervieofus. 
SBicDcr dfltt »erben / redurefecre , denuö concal- 

lcre. 23icDcr»crf)arrcil/ edurarc alteri vice. 
3cli)»ir(CU/ pcrdurcfccre, lapidcfccre, irroborare, 

edurando cxficcare, corrumpere, perdere. 

Jßarfct)/ fiMÄ garrifö /«•« .£>artif<&/ «6 *5<*tt 
ad). &adverh. rigidus, & rigide, obdurarut, cal« 
lofus, Icterus 8Tfe vere, diRcntus, glaciarus , if, 
dure , ajbcre. j£arfd)C$ five ptj afoi Sufer/ 
über diftentum. (Eine barföc ?tiubc/ £auf/ 
crufta durior, cutis a/pcjra. JfhttfdK (Sitten/ 
mores ineulei , rudes.. J^>»irf<tk £uft / ventus 
adurens. 

£a vfd>cn / 2* fapiufcuii «öcrbarfdfKn / risidari , ri- 
gefeere , indurefeere , conglaciarc. j£)ie Söul!» 
t>c t|1 ücrbarfd)t / vulnus cruftam duxir. £rr 
graten i|i wrharfc&t / aflatura.efradufta. exfuc 
ca. &cr 3>0$bnt üfrbarfcjxn / in j>ravitaie 
perftare, vitiis illaqveatum teneu. üif^ltifie 
jirtb verbat fd)Ct / flumma frigorecedi ioduruc 
runr. £>er Änabe oerbarfebt in. Der SlBitbbcit/ 
puer radices maluiae agit connivendo. 



tjactimg / inßfctf obdudio , curis , aduftia. 

5Scrbar|cburu) ftcrtcS/ adipisconcreno. 

• piU !d)id)f / äJj. B aJv. duriutcuius , afpratilis , ^ 

arpcrc^afpentcjr. 
»l?rtr|/ 006/ vi. cor. refina.gummulacry mse arbo- 
runt. Efl ab \jatt i qviajaait mdurrfcü &confiftiL 
(£rM)0. V J/ buumcn, a 'nhalrus. (*kiqcnbavj/ <o- 
lophoma. glicpcnD J^arj/rcfina Uqtida. Sita» 
bitcb J£>atj/gumj Arabicum. ÜBrh'ijdKnD ^ar|/ 
Gummi animx , benzoinum. Cr linfcnb J^»U'j'' 
aiafeccida. 93oUcr rcfmoius. I>emJ^ar| 
glcidj/rcfinaceus. Sßfir^arj Ixffric&cn refinarus. 

2) ^)arj treuft XrppfcntDctfe aus ba i5curnc«/ 

refina. cx vulneraris arboxibus guteatim ftiliar. 
^arilVflH) /five ^(ir$ / ÖCt/fylvaHcrcmia, non 
ab Hcrcule aut Grata i^kO' feptum . tjvod tp>afi 
J'epto univerjam Qrrmaitiam ambiat, fed ab J^HV%f 
ob arborum. nhn. reftnam fudantutm copiam , tnde 
4anbmKC / aecola faltüs Herein». 2iuf bem 
J> r ; tu Mdiboco monce. 
SjAX je" / * bd)«Jrjf II / oblincrc , confpurcare rc(T- 
na.. JDiciürr f/i4m0frbar|(lt/ conglutinarc refi- 
nä. ^cl)ar jtc J5iinbe / manus rcHna inqvinac*. 
$AXtftl/ etiam rjl o ummAti coliigerc. 
Jparji^ / <Sc .ujicbt / gummofus , refl- 

nofus, te/inaceus, rciinatus. JP)iirijd>fCt fBaum/ 
arbor rcftnifera. X) .ir ji d) ff s $Öcff I! / refinofum 
qvid. 

J£>atjuug /Die/ gummitio^ 55cbdrjiiug/ ^ t^coa- 

caminacio rcunofa. ■.»*•'' 

JÖarnfd)/ .Garm'fd) / ^^arnofcl)/ t>ft/ p/«r. 

^)ÖCnif(J)l/ eflablyatfdf 'fiveduritie. Lorica, 
chorax mtliuris fqvamis fcrrcis confertus , fer- 
rea tun i ca. SJ5riIftr)vimifd^ / wgis, thorax- fer- 
reus , «neus. peftorale arneum. Kfiibnvnij'cb/ 
ferrum humerale; ^tiiib-.UllifdJ) / lorica crura- 
Hs. Slüermannbflmifcb/ planta rfl, nomine ^i- 
ftorialis. Älr ib übe rbcn^)rttnifcb/rjgum. €i' 

Rfl! III ^iimtfd) jaget? / crabrones irrirare. ^>ar» 
Ri|'d} OtllcgtU/ armarc fe aere , ir.adpugnam fc 

accingere. Einern ben £armfcb au^ieben/ ar- 

rois fpoliarc , vinecre aliqvera. 
J^firnfthfR/ lorica inducre, ferro muoire. 5Jont 

; ^auot bt^ |trm ^fif c n gebarnfebf / to:us ex «re 

xigens, tcÄuschaJybe, cataphraQusicapite ad 
caJccm* €» f barnfd;« / arous nudarc , exuer e 
' loricam. 

©fbarnfdjt / «.V». loricatus , carapkra&ut. C5f ■ 
• (jd mfebter S^Onn / eqves ca;aphraöus , cata- 

phra- 



775 



phraftarius , clibanariqs. Ultgcftantfchr / mer- 
mis.inermuj.loncinon indutus. £ÖUH}C$tir< 
mför/femiermis. n$OÜgcbarm|'(fct/ incc£raar- 
matura concectus. 

D«C/ pnprie eß lapis durut, faxum, olim 
etiäm «£>0M dttlum , k Marforum «£>(Ma. $ ic 
enmaxtFrßxi ; Hernie» difti aSaxis.qtaeMajfi 
herna vocanr. Hoc .()ort / five .£>0M etuim fignol 
columen , refugium, pecratn, 8* futnmitacem 
montium , tanavam iocum faluti» , inde qvox tri- 
builur Dro Ö* Hnoibui hberalonbut. Qct Jp(£n 
Vi mein £ort / dominus mihi adjutor eft & Talus 
mea. ^prtwi/J/pfrpulfumÖfillifum »rafaf. Unde 
vetusvocabulum &orteU oftendere , illidcre , qvod 
Caüi diatnt : hrutttr , ofFcnfarc, ineurrere , pul- 
farc , pcrcurcrc. 

»£>0rn / Od» /p/«r. dornet / cornu. Dicitur et. 
tarn yenatorio nomine : £<3S (5ebr5m I & efl non 
tarn k AiarfoTum herna , qvam e nofirv themate 
JjüXt I habtitfr figmficationrm vocabult Jjpprt ferk in 
ommbta. (rpiljige Spfantt I cornua aentiora. 
Crd^roud^c/ gering« Jpörncr /hebetio«. 3infcn 
/h*£nbcn DcrJ^ömct/ ramicornuum. 
Oßilö bat ^rncr/ beftuen onnullx comubus 
armai» firm. .£>ut bicj) WX bem ifcPCr / CT ffOgt 
mit brn ^)0TRCTn / occurfare capro , cornu fem 

illc , eaveto. (Einen bie $6xn<x biete« / obverte- 
»« aiicui cornua. £e$ 93? PUM J£6rne r/ cornua 
lunaria. £)atf mit bem J£>prn rf o ?; C / cornupeta. 
25 ie -Corner Abwerfen/ dejicere cornua. Jpnrt 
Wiehorn / corneolu*. stnf bcm.£prn blafen/ 

canerc cornu. 

©amfI)prn/a/iiiJKprbpmmel/ avis nomine tau- 
r us , ardea ftellaris. (frnhprnv monoccroi, uni- 
curnis. ©entbPril / frve%i\afcbOXXl/ cornu vc- 
natorum , qvod ttiam ^aijerbprn dicitur. 2luf 
bem ©eiltbprn bltlffll / cornu fignum dare. 
©tnifenbom / cornua rupreaprarum five dama- 
tum. 5Öl>cf sljpl'tl / pr«t«T proprütm fignificoHy- 
nem, cornua capn, no/4< etiam plm/tam fern um 
grxcum,buccrot,aegoceros, filicula. hinten« 
i)PM ifive SblarRjpm / vafculum arramentarium 
corneum. Jf)ufd>l>rm /cornu ceTvi. j(mnill!' 
bPHI / liruus. £>fj>fcn»^Ml)cbü'vnet / cornua 
taurorum de vaccamm. 0fcrbbom / dicitur un- 
gulaeqvi. ^JotfbprU/ cornu veredarii. <£ul 
u r brvn / theca pulvern incendiarii , pui veraria. 
«ßeerbprn/ euba militant, innfborn / pocu- 
lum ci cornu , feu cornu fonnam lubens. 



776 



Sßu(bt(ri*)prn/ cornu -rigilum. CBalbfjprn/ii- 
tuus vciutoi ius. SifflcnbPm / cornu capri- 
num. 

^)prn!cin/ X>Q*I dimnu corniculum v cornulum. 
€iü^ljörnlcin/ feiums. ed>necfe nb6nileiii/cii . 
ms. ^d>rptcrbr5mleia / emi volancis comula. 
2nbafl;cnile«n / Taiculum coracum pio u- 
baco. 

-Oovnen / ju ^otn wtifccn/ cornefccrc , ii.alcerius 
lundum arare, cornutum facere. öeftöriU/ 
cornurus, corniger. Qxhfantt 1i(X<J beftias 
comubus armatx. Uu^eljörnt / exeorms. 
^tVCOgebvmt/ bicorni«. 
^pinicbt / hörnern / Jpfonin 1 adjeQ. & adverK 

cornuatus, corniculacus, corncusj&cornutus. 
hörnerner SSoaen / corneus arcus. @ej(ör«tc 
five \)6xnid)tc fyl\tyl cornigeri cervi. $ix* 

ni(5te erklänge / cerartes. ^lirmtfjtcr ÄPinet/ 
ceracias , comeca cornutui. 

w£)0rnun(j/ t>ct/ Februarius menCs. Sicdtüut 
qvod tunc cervi cornua abpeiant. Inferiore* dn- 
mambunc menfem nominant <3pprfcl / i. e. (^patt* 
fiilt / qvbdpefu tunc remittat , velpotius : (Spure* 
Feilt / qvodjrigorii vrßtgia adhucappareant. Dani 
Cimbnq, £>ly tvmflnct / ob Baccbanahum pthtitn- 
iiam ; fitere* Saxonei autem @olImotUtt / qv.tfi 
ßcialem menJemk<B^i\\/focmt^appeüarunt. 

ȣ)6mfd / JQbxliti 1 B'^ornufi / t)te / crabro. 

ii cemiculii qv£ habet in capite , nifi malit deducere 
ab j£>prficqvus. Unde Beiget crabrona ^oifcl 
nuneupaniy qvia ex rqvorum carmbut putrid» stf. 
feuntur. 

•ÖOmab / yjw J&Omaff / Dnr/fpecies fpirarum 

menfe Fcbruarii Erfurri coclarum. 
^aDcm / qvafi \}att xttm/demto Xutbn foÖCtrt 
pro fordern/ dUü\$ kUftf x\xzx\ t heigare» 
alccrcari ( jurgaTC t conrenderc* concertare } ex- 
poftulare. Um fein 5at>CT0/ difeepeare le- 
gibus de refua. €rT)abcrt gern / conccncionis 
cupidifHmus cd. ()4bert UiMCVn / litibus 9c 
jurgiis fe abOinec. Um 3?.iricnbpi?f h babern/ 
contendere de nugis. QÜlfbÖVCn \\\ babertiV con- 
qricfcercäconientiontbus. SJovill iK'CfcJCl'bil* 
bem / jadici&contendere. 
Saferer ■ X>txl alrcrcacor , litipofus , iurgiofus» 
controTerfus. Jpvlbertnn / DtC/ mulicr alter- ' 

cans. fi\£xi booe rc mit meinnt ^abereru / ju- 

dica , Dommc, nocences mc, cxpugoa impu- 



gnancesme. 



tiCC ij 



♦ 



777 



778 



j£>abei7 # iwiroiotfram J£>at>eretv / 't. 
.£>ae\vii Iis« nxa, contcnuo, jurgiam. litigium, 
altcrcatio, controverfia. .0 Der anrieten / li- 
cet icrcr< , concicrc turbai ad rixatn. \r leilft 
dllf j£>Jt)(rct) bin 1U6 / res icndic ad jurgium. 
f\n einen .p.ifrcr geraten/ contentiones fubirc, 
certamen fufapere , liccm contrahere. £)en 
j£>abtT fliUeit / controverflam fransigere, diri- 
merc, fedarc Ittetn. \'Jüvn\r. {11 (jabern / con- 
qvicfccre a diftenfiombus & concentionibus. 
Jpaber rtiAmtß pannus, Ar pannuciae , (£in Stint 
Pen/ qvodü, qviinterfe pugnant , veßmrntMfua 
mutuö Mfcerptnt ac di'anunt , «/ß pAnmcul s avaft 

faciant. Indt ©trctcf>f>aDcr ber tr>cbu|ter / fiUbi 
cbclevmaticus. 2ßifd)babet7 (1 j r ÄY.fd? Uppen/ 
pcnKuius, penieiilus, cV .<;>diVrid)r pannofiis, 
pannuceu». Dtimn. ab hoc eß Jf>aberleiU / /irr 
AÄbrtlfiny t>as l.ncamencum. J£>äbcrleüt aus 
gä^eleiliVlinrtmcncumcarptum/rve voll »in. ®e 

febabte*/ ** fi lc- ©ebrebtetf ^öerlein/ lortile. 

■OabiTidU / <*<'n b' ai«. litigiolus , jurgiofut, rixo- 
iu>. DUüurtliäm £aberh]/drj£aberifcfy/rt J£>a> 

bttbtft, £aberid)tet ÜRenfdj / «*Ju 
tV.tje/ honio inqvictas, curbulcnrus, fcduiofus. 
J^at»Cl'()rtffe c: .U"f) .11 res litigiof*, ton r enr iof* , 
co 11 c r o v e 1 i.e. D'C ©C lttltd>C ff Dnb iUClU' I) vli C 
TlffJ>/ aW anbete/ Cleru« amat licet. 

*l6lv.lbeM / vinccrejudiciö,caufamobtiuere, au- 
ferre litem. £v nai ibmein $tiu4 abgebaberf/ 
domum per fententiam ab eo abftulir. fint) 
ibm alle feine ©nur abgaben werben / omnia 
<}us bona ei abjudicata iunt. 

Sllltfbabetlt finire lites, valcdicerc procefllbuc, dis- 
fenfionibus rtuem imponerc. tri) lange et IC' 
bet/ wirb er nid)t autfbabern / dum vim , litibus 
operam dabic. mu{j einmal ailSijebabcrt 
fei)rt/ cxring»end* candem Iices. 

.'Durdj^^beTn/ confifterecontTa alicivem, omnibus 
capur objicere €rb«tf«dj frifd) burebaebaberr 
acrirer fe dcfcndic contra qvoscunqvc 9)?ait 
mu§ fid) burd)i)abern/ prolubenda *is efta tefe. 

(£l'babem/ tirmfJ'oiÄbfafcern' lucrari, impetra 
rc aliquid contentionibus. 3ßid)nJ al$ Vrcb.v 
tien bat er erbaberf/ nuiüaiti re, pr*ter da 

jpnum linbus potitus cft. (grUbeTmiO, / Vi- 
ctoria l«tis. 

^erfbabem / pergere contendendo, continuarc li- 

icm. CEBrnn er fo fortbabrrt / muf er iiim Bett- 
ler roerben/ mircrrimus crit, G caufa ejus lon- 
gms producciur. 



3J?itbftbern/ &3lcbenhabern/ focium, confortem 
litmm cfle. $02t( einem babern, comcncionis 
funem cum aliqvo dunere. (Oi \t greßeu i'eutcit 
t|i Übel babem/ contra potentiorcs dimicaaduna 

non cft. 

iBerbabern^ jacturam facerclitibus , damnum fen- 

tire ex jurgii«. (fr bat fein ©elf »erbabert / pc 

cuniaroAiam procedibus pcrdidir. 
^erbabern / attatem in htibus conterere. (Jr hat 
lieb fem fcebtaa anm erbaberr .' plunmum kW 
jpons confumde in controverfits. 3erbabern7 
a JpabiT/ pannuciae, exponitur detercre, laccra- 
rc veftes: undc Serbabert / pannofus, pannu* 



cius. 



currendo 

prchcndcrc, cclcriterarripcrc, corripere, afle- 
qui , coni'eqvi , naneifei , obtinere . manus inji> 
cere , illaqvcarc. ^U' X aße bat eine %d 
bafebet / tciu murem eepir. ^Iiea.cn hafeben/ 
capere murcaf. Vr tc baben Den 2>ub aebafe^t/ 

dcprchcnlus cft lur , in cuftodiam mifcruni pr*- 
donem. J^afd)eit r.'i^m ucmmnqväm tß: Clam 

funipere, furan. vr vielem O^aepbar bie Jpüner 
l)afd)Cn/ vicini ^allinisinfidiart. ^diioili ihn 
neeb ijeroiß bafdien / in cafles neos uuqve in- 

cidet. 

Jf>afd)er/ t>tt / eaptator , inrercfptor, prenfar». 
J? vi ich . r ii / t»u / mulier furripiem. J^«ü|ct)er 
dutem rß hetor , ftaror , qvi m.ilejicoi inffifvilur & 

prtbtndüyAi.itt ein pnetan / (in <&ut\yU I 
torhominum. einer. |«rtft*;cit £>ieb erletift ein 
billfenbcr JF)5fd)er / prex». dum nimm maruruir, 
decidic vcl in cecnum. Jf)A|eber67inber fenn 
bl'Um ni(t)f Uliebrlld) / haorum libeiiviles qti- 
dem futu, Ted non infames. 
J!?af(buna,/t>ie/captura, fumtienaeeeptio, captio, 
comprehendo , rapr io. QSep eifcbeiniina ^ef 
©elejcnbeit i|t bie ^)afd>ung nirja, Tenenda 
cV amplcclcnda, non temittenda cft occafio. 
Jipafd)iebt/ & Jf)afd)enb/ 44prenfani, arripient, 
corripient, Raptus ad acqvifitioncm , facilis 
captu i tfvod etüim \}ü\d)<X\\iS) dtcttur % Vtium 
häc raxb occurrunt. 
Olbbafcben/intcrcipere, excipere, defumere, fur- 
ripere, prenfarequod altcrius cft. Cincm feii 
ne £a nbrn abbaten/ columbas vicini iliaqvea- 
re, Olbbafcbun^/ t)lC/ fub- obrepno. 
^Ilfbafcben/ five (Jrbafdben / rapide tenere, clim 
I potiri, ptr ioildias capeic , Airnpere, fubito 

nan- 



779 



780 



nancifci. Den Dcgcu crba fct>tn / gladium cor- 
ripcxe. 21uf offenbaren ;Di*bflal erbafdKt / n>a- 

mfcfto furid prebenfuf. (frbafeftung/ DU / ad - 
cjk 10 , ademtio fubua dandcftina. (ürhii 
fdjer/ OCt/ rapror. 
Ubcrbafe&en / yioi irm/a 1> /c»iAü«r llbcrafdjcn/ 
corripexe . imparatum fr/ imprudentem ali- 
• vcmopprimcrc, iovaderc, (upcrvcnircalicui 
cx improvifo, infidiis circumvenire aliqvcm- 

Z>ai Übe raffen ber geinbc/ mfuitus hört mm 

repentinus , inopinatus. Ubevafd)ling / X>ie/ 
inopioa invafio, infperatus rMpeivcntus Uber 
tifdjer / Dir / fuperveniens. Uberafch,lid) infpe- 
rato, fubitö, ex improvifo. 

Üvafcb/ &*iUduUH6 fRifcb/ ab Crbafd)/ *-ij> 
$f>a.iv. fubitus , citus, repentinus, cdcr.vclox, 
agilis, pernix, alacer, &: cclcritcr, cue, repente, 
raptim, propere, curßm , it. inopmanrer. prae- 
ter fpem. £in raftbiT ÜÄenfd) / homo cxpedi- 
cus, prorotus. Di«fd>er $3iub / ventus rapidus. 
$Xflf<tK ÖiUacubeit / occalio repentina. (Er tft 
va|'d) ill fcillClt (Stuben/ omniapratc.Dirar, 
nimis teftmac. / n:c!> ! propera, fcAma ! 

JDufolrl rifefc in beiium ^amrominen/ prote 

nu - ad herum ut venia»* imperatum eft. £Xa|ei) 

ttiam diciturpfftm aiDdiämteU vtl p«>mi fubtilh, 

ahki etum ®arfdi di3t SeibcnrafüV tali« tex- 
tora ex ferico. SBulIenrafuV ex lanä. Vide ttiam 
infravoc.Hat't&Xiibt. - 
RafcftbCÜ/ & SCüfebtareit / fi«7 fcAinatio, praeci- 
pitantia, induflria, maturacio.pcrnicitas. £in 

aüünbbiinb muf We^afdjbeirbaben/ pemicint 
in cane leporano reqviritur. .N.i'cbKii i't 
niebt aDieu flur/ praccipiuntia quandoqvc eft 

funefta. 

5\ a'd)C II / per c rafm y ex &cbaf<bcn / epudem 
fere ftgnißtationk , *e ^afcbcrt / p»«**'- iniCqvi, 
currendo petcre, compexe: Dtatui ^iMUftt er* 
f u|d)en/ $x»©<f /«/wm proprierß comprchendcrc, 
caperc , aflcqui currendo. itficberfafc&eit/ al- 
tera vice infcqvi cur fu. £flf<bt ba$ Ä inb/ pren- 
lue infantulum. 

tfafebunoy Dil / er tt» ffaft&cn/ correptio , captio. 

raptto, comprehen 60. Qe< XlKDCtf fp U I e II / 
ludere curfu , ßc , ut »Her Altertum fugientem ajß- 
qvatur. 

3?dfd)tT7 t>«t/ fugientem infeftans, # compre- 
hendens. Äafd>frinn / tit/ fexmina curfu pe- 
t «a j. Sed »traft vKäbuU rsräfunt. 



£ alten / ejebafret/feft mare , celcrare, depro- 
perare , marurare, impcllere. gieb mit bft 
Arbeit bnften/ *hks 0puD€tt/maturarc ,acce- 
lerare opus. /Mffr Mcb / fo »fei bu f (Ulf! / qvan- 
tum potens , fcftina , omnit jam nbi cunQatio 
.abjiciendaeft. auf btr Kfifc baffen / »eq- 

ti* rciniiqve in itinere properare. (Sief) Uber, 
haftet! / nimium feftinarc , ecleritate pcccarc. 
(Einen Überbaftcn / ecleritate inopmantem op- 
primerc. 

Jf>aftcr / Oft/ i' JP)afrerin / Sit/ mas ft faemina 

properans , tcftinani , ociui fe promovem , con- 
tent ms ambulans. Uberbaffer / ardem , fciyi. 
dus , xftuan« , praicepi , praepet , pernix. 

£aft /Wmz&m ^n|len / J&afiuna / ^^aiiiqUit/ 

fetlinatio, properatio, Tolubilirai , ccleritas, 

pemicius. Q£aä ba() bu benn eben cor J^aft Y 
Qv»d fcftinatö opui ? 9iUetf auf ber J&aft nihn/ 
faecre , ut canis e Nilo bibens. %<fy \{t .£afUli$ 
5cif / propera tö opui eft , mora nulla interpo- 
nenda efh vr? fleht alle? auf ber 6.1fr / omnu 
properantur , prasproperantur , praeeipitantur. 
lÜHilMfruiKi praeeipiuntia» 

Jfjaftig / t5 J£>afliejlid^ / od). &adv. cirui , feftinut, 
properut, fubitus, praeeept , pernix , Ö*.* fefti- 
nanter , repence , propere , fcftinatö , pernicitcr, 

raptim.curfim. $id)baftia aufben 2öeg mn> 
d)en /accclerare viam. 1£ti{t ein batfhJCV JeDpf/ 
prodivis ad iram eft , in iracundiam prareepa 
fenur. Jf)tcr cjcbcfS baffig ju/ hic omaia ca- 
lenu 

£>afif / ttt/plur. J^aff 11/ lepus, 4 pernieifäte 
turfui diflut. Sunt tämtrt, tjvi diüum vttldnt ab 
MU<ft4 J^afelT / qvod rß : rerrerc , Steck ad' 
bue per t< rrefo<ere mtst. Eß enim \rvus ammalti- 
widtjjimum , rn/tV : 0tt Y)üt ein "OW / um. 

£ j «in fuamihriutt. JD06 ^aRnpanuc aufWcr^ 
ftn/ <rr|* wiirre. 2Jkl ^unbe finb ber Jg>afe»i 
ttt / ncHcxculcsadTerüiS duos. <£r b4l( Kit btr 
^afc beober Trommel/ animusejus in pc.de» 
decidit. J^>afm jagen / infedaxi , venaxi lepo- 
rn. J^vtfeu beftatigen / frve frelfen / circumire, 
Gfterc leporem in nido fuo. Jja fen ffrclft'R/ ex- 
coriare , exncrc leporem. .^en X>afeu im l'<Wr 
fanden / leporem in forma feu nido caperc. 6a> 
fen reiben/ yfwauiroeiben/exenterarc, orifee- 

rare. JDa liegt ber -€>af< im Pfeffer / prot». hm« 

illaslacrTmat. » 

See iij ^t(l> 



78i 



782 



Jfyhi\t\)M &A8 itlxnv.n. lepufculus, catulus leporit, 
f. f. 311 iuc? £4 -Ii in. (gd cft Fem £Mem / et 
ftllbt feilt C3r jsU'ift / Dcus implct omni animal 
benedictionc. 

etiam de homine ftuptdo Ciultopradicatur. 

vrr i|i ciK rechter Jjufe / ftoWdus & fimpkx cft 
Homo. Hmc Phraßt : £t b»1t <«• 4»»Mf ctt 
getreten / non am compot eß mentit fu* , plum- 
beum habet ingenium. jT>atl^ X>afc / lapii , lt ipes, 
<audex,bardu«, «AAi: @ebajl nafuculus. (SM 
•£>afc fud)t ten anDerit/ tute Icpus es, Apulpa- 
menrum qvaerii. ©eebafe / Icpus mannus ,pr- 
/c«. SBcinbaff/ /iw $eenbftfe ^a/«r ,q»i opusma- 
giftraJc feufpccimcn optficu nonconfecit, nec 
ad magiftenum admiflus. Exponunt : mango- 
nem , intcrpolatorcm. 

Däfern / .öafig 1 & Jßäfiil / &adv. teporinus. 
-pjjinfcll / pellis lcponn.1. alias JfMjictyt exponi- 
iwr: plumbcus,ftup»dus,hcbes,ftolidus. flgftf 
^) jfld ffowi r/? Icpus faemma. 

^afeliren / f/7 verbum fiäum a t^äfe in poßeriori 
figntßcationt , 'S qvaienw ßvlidum mtat , augari, 
infipidum efle, detipere, infanirc Diciiwft- 
\*m .pafen / iheptirc. bafet fiel) mit ifom ein 
trenu] / non adeö call >d: rate valet, hebetiorem 

cum natura fwxir. gortbafen / & jfpafeliren/ 

pergere in amentia & vefania. SlßicDctbdfeli 
Ten / ad ineprias redire. SlllS'bafcliren autemeß : 
ad fanammentem redire, rcüumammi feufum 
reeipere. 

^afiltrcr/ & J£>flfdarÜltf/ ingenium obrufum, he- 
bes, infelix, fatuus, vefanus, vecors, ceritus 
Inde etiam vocabulumfitlum t JÖiJfcl JllU|jen / Ünn 
<y W J^dfdirrn / cerebrö laborarc. 

^afclirung / WsV inepti«, facultas, infulüras, 
amentia , infania , deliraxio , morum difficultas, 
morofiras. 

J^afcltrifcfl / adj. .&adv. defipiens, fatuus , amens 
dcIirans,cercbrofus, £5"; Iruitc, dementer , in 
epte. 

«?>afel / W< / ahas ^afclitMS&e / corylus. Cory- 
Iccum , cm Ofdens fd? / üa dßum , trooi fub eo 
leporti frefventijfme fefe abfcondant. xßflber J£>fl 1 
fei / corylus fylveft ris. 

#Äfdcin / & jP>«^fiin/^>. eolurnus. Unfeiner <5fr 

rfen / baculascolurnw. j£($fe(ne 9ftlte/ virga 
coryiina. 

1 J^e^n / gehest / J&i^en / flehet/ 



feben ' vcnji!,fcrasaguare,infeqvi, venattoni 
operam darc. ^H'fjcn rh«m figmficat : irrtrarc, 
fubagirare, fubfannare, direxare, ftimularc. 
r er ??? cnfcl) ifi üq6) indu i]chcfiet / hic homo 
nondum incalum dcduÄui, in flammam non 
inje£his eil, malorum r udiseft, & cxpcri. ^dS 
(i>rlt mit J^cljen antocrbcil / profundere pecu- 
n :am in Tenacionct. f übt nid>t$ / a\i lagen 
Unbbdjen/ multumcllin vcnationibui. 
•Ö e In" r / 0 et / vc na cor , vcfhgator , ferarnm capra« 
cor, 1/. bomo mqvicrus , curbidus. J^)(Q(rinn/ 
OtC/-»enatnx. SBinbbc^fr / venator, canes 
numellii du&ans. O (blt>eill5bf ßer / infidiator, 
venator aprorum. Jbeljer jtl ty\a'i> / cqvcftru 
agiracor. v£ taiiDbel? er / agttacor Tubüdiarius, 
auxiliariu«. 

Jp)f IjUllß/ y freqyentüu J^)tl^< / toit/ perfeaario fe. 
rarum. 2|UJ ber J^tl^C Kon / venarum cambui 
exercerc. -OetfenbaHC / perfecutio leporum, 
^d)lK Ilt^baBcVvenacio aprorum.porcorum tyl- 
vcftrium. ilBollfbafeC / luporum. 3 n 
JP>rt^C feon/ hoftibus aut infidiis premi, fecuton- 
bus agitandum exponi. J^ei-nna / Sc -OetlK rt- 
Um vexatio Ö* exagitatio r^. (ginc J3aßC mit Cü 
nem I)uben ludtbno & dertfui ahq vcm habere 



#atfcb /X>U/& •gjatfcbtC / p/opr. culter ?ena- 
tonus vcnabulum , .icir..it : Ucilix, & qvili- 
bei culter oblongw % baßaq^ lat6 ferro , ex ovo ditlsa 
jpat)d)ircr/ O«t/fatei!cs,fpiculator. bipennifer, 

ftator. ?WitJP>ntfcbircnninqfbcn fcon / fatclli- 
tibui ftipari. €in V H 0 mejlicbcr tfebirer / cu- 

ftos regius. 

J^atfcb/ * •frrttl'oV p rr p» • damor venatorum , a/oir« 

comuum : 

gultum im/4/. W»^f JP)^tfd)Ctl/ ftve J^ftfcbcil/ 
^)Öfcbdcn / £l$febC&Cn / fin«u!tire. Eß errim 
Aöfd)fl / ©rr/ fingulrus, STJ^oftbc^/ fingultirn. 
jpiltfö^ veri iß interjeHioirritanJicanett u.qvc.i 
alias Jr>i§\ 

v^lltfdjfn/ propr, canes ad venandum incitare, 
.ifi;;./r qvatere * ferpere , proferpere, traherc. 

21nfbcm 2lrf(bc; modeßiusaufvtm <%intot\Utt 

blltfeben/ traherc fc podicc. Hujtu compofiia funt : 

^nbuifcbcn / bic ^)unbc an einen burfefeen / inft«- 

gare canes inaliqvem. SDrtblirfdE>cn / profer- 
pere. Jßmaillblltfcben/torasfcrpcre. 3iuuct* 
mitfeben/rctrö.ixtrorfum proferpere. J^)incin* 
hitfcoen/ inferpere. 

^JÜtfcle/ fcabcllum, dicitur a ^Utfc^cn / o-ucJ 

fotius 



783 



potiüt trähttttr, tfv'am foUattu. <£r \\l OOB OCt 

•ßntübt / bat bic J£>offd)e/ ftve SScbuppe öcf oni/ 

nun dcjcttmcftab officio , wl dignicatc abdi- 
catus, dimifliis eft. Et üa Jp » r fd) C »j? reraorio. 

j£utfd)Uiri/tW8/ dünin. icabcllum minufculum. 

SJbbfBfB/ vcnacionem fimrc, tt. vcnacu alnsq, mo- 
rbus Moleneis defacigari. (£$ f)at frd) t)>\i 
^J3f"cri> fct)r abgebest/ cqvus agirator valde lat- 
farus eft vcnaciooe. Qlbbc^unfl / OlC/ ceflano 
a vcnacu. <£r if t tOül alnjdxfjt / catus, calhdus, 
cxpcrcuacft* 

2llll)i'} f nn / impelicrc, irritarc, propr. eines in ve- 
naiione aedamare. £ic £unbe an «in ÜßilD 
helfen / reram canibus premendam exponerc. 
2Jn(K(jcr/ provocator, agitator. 9lnt)ffjUnrt/ 
Die/ irricacio» ©llf D a tifuöi n / ad laudem, ad 
arma aliqvem »oeare, alacnratcra afterre. 

$u6bi$(n7 »ifm^W2Ibl7«f>en/ KV fugarc , cjice- 
ic . ab.gerc. dcpcl lere. <0fltl! mit Jjplinbf II »UI5. 
fyfQtfl / domo aliqvem exturbare , climinarev 
asdibus de tr uderc. ©Hl -Ö.i |Vn ,uis b*m 3>ufd) 
bf Bf 11/ propr. leporem larebris exigere, exdrarc, 
cJiccrc ,. met&ph. autem : ad fubfcllia crabere ,. ad 
refponiionem aliqvem urgerc 

5ßfl)fB.fn/ venanoni adivcfccre,«/. laqveos difpo- 
nere, fältu» indagtne cingere, luftra ferarum 
pci »grare. (ginen ,5orfi Df!)CB<tt/ faltum per- 
vagari venatu ftvt canibus.. 

iDnrcbbf ?f n / propr. pervenari » £5" tf* »/»Vm r/F qvod 
bcl)Ct><n/)f.^hird)f)cB.CII ttiamrß: divexare, 
expenri , explorare, tentarc aliqvem- (£rmil§ 
Cttoaj bur^gfbf^t mxbtll I exagitandus eft 
paululurm 

(£i 11 bffjffl/ '■ Um '/v /bcbCtJCtl/ inflitucrc, inrtrue- 
rc i n vcnacu, & cxcrccre. £ n | tned) öid)t eilt« 
gobi'Bif '/i dteane; nor.dumaflvccuscft venaro- 
m. p dehemine; infvcruscftmalis, nimiumru- 
Cܧ, tiro eft in bis rebus. (JinbffcUHO, / t>it/ ICn- 
tamen , vexatio , tirocinium. 

.£>in> »nb irieberbefcf n / Urm foU Durcbbcrj««/ 

iz. oirnei faltus peragrare eV luftrare venando. 
.fxraiisbffifn/ fers» c latebris eiere, .fiinnn 
I)tQrit / -*!:at JöC^btcn/ in «lumum avertcre. 
CÜJifl'ffjfii / jus convenandi exercerc. Diälur 
M« RnppeliägD. 
85tT f)f Bf U / propr. efl , venando tibi nocere , rem fa - 
miliarem lacerare, fed frtqventiui rß feducerc, 
corrumpere , inftigare , adducere concitare. 

(Einen toibfr Int Unfc&ulb ocrbfB/n / contra in- 
ooeentiam aliq»em aimare, iaflammate. €r 



784 



ilHutd) %vtiuft Darju ©erbest rootben/ tiülJa- 
t»one volnpiatis alleftus eft. S5crI)C^er ; t«r/ 
fva/or , inftigator, corruptor. 93crl)f l^crin/ OltV 
eorruptrix. SScrbflJung/ feduöio. 
3ufbc?cn /premereferas canibus , acriter infeda- 
r». Iflncn auf to<n iuebetjen/exaeuereanimum 
aTieujus contra aliqvem. 3iubf Bf t* / illex.cal- 
car , fax * cub*. Sur Dcrjung / inAinäm » inti- 
tamentom. 

3iifammfnI)fBfn/üfw />>* rjlqvod wc\)ct)cn/ dm* 
I utr rt-sm QÖiotTtinanber bcfi«t / concitai* «on- 

tra aliqvem. 3llfrtmmfnbeßfr / fcminatoe cö- 

fcordi*. 3ufammc nbc ^uitg / curbaü© , diiCdit 

incitameneum. 
3frbfB.cn/ venarionibui nim is indulgere, bona fua 

dilapidare canibus, inftar Acla:onis a canibus 

devorari. €r jcrbr^f / fru x>ett)tqt nod> iilleoV 
toa^ erbat/ omni um bonorum jacluram tacicc 
venando. 

^«fp/ Wpt/ & Wpcn/ o<t/ pi. Sfrt 

fpCll/ f ß inßrumenlum ftrrfum incttrvum, fv& 
aihfvi.l ttnetur gfirmatur, uneus, fibula. Ab 

hoc wnit *. 

^afüfl/ *tt/proprie qvafi dimin.ab ^flfp/ rrf)?/ • 
uncinulus , hamulus. Std frttfvtntiut fumitur 
pre machini traSorid , fucula dilta: Eft qvoqve 
Fvacuacorium, ÜOltltt man X&ifltt OU9 tintv 
0 rulv trtnDft/ ft, inßrumrntum fru machina du- 
ttv.iu fili» apta, nomine : Rhombus, girgiiluj, 
alabrum , *t>fo <rne <BauQ*tK ^)afpcl an btv 
£Ür//iw5irrba|PfI/ pcfluTus fcrreus,)ru unci- 
nulus forii- $Dvad) Jpafpd 1U / rerine ja- 
nuam uncinulo. $Ö?ad) bf n ^ajpd auf/ emit- 

te pcffuium. ©er £afpcl ifi \a fcnio.id) / fueul» 

exilis, haut fatisvalida eft. CinftarftT/)afl>cl/ 
harpago, machina robufta. gcbflbafpcl / for- 
mrdo venatocia. ©arnbftfpfl/ girgillus. 3u0/ 
bafpcl/ (uccula, machina tracloria. ergata. 
J^fpclfinV Da0/ dxmin. hamulus, uncinulus, fubti- 
hs fuccula. 

^)af|K(fn/ glomerare, alabrare, it. firmare uncl- 
nuld, obdere pcflulum , claudere, occludcre, 
operire harpedone. ©fbiifprlt ©am / aiabra- 
ta fila. Ungtbafpf U (öarn / filafparfa, diftenta, 
non glomnttsi 
^afpefer/ tttt glomerator. ^)afplfHn/ W«/ 
famina glomerans. Jf)afpclfr *pud mttsÜKoi 
rß veAiarini : Vtfko mim ih apptlUtur Das 

(pel^ornv 



785 



786 



JjjMpdung/tH«/ glomeratio,4H**- ipfe ßltixrtendi 
f tu convolixn.h inghmum, dicitur etitm t>A$£)<\> 
Ipdn ü. anriet 1 o, qvae uncis fit. 

SJblMfpdm/ foNcre, cmitterefuculam, fila dcvol- 
vere. 51bbafpeler / uneum folvens vel rennt- 
tens, 'ilbbafpelung / fohicio unci» devolutio 
glomi. Qlblja Ipclll rtiäm obfeanum tß : rem cum 
aliqvä mulicre habere, not ans. 

31nhuH>dcn/*£iuliafptin/ uncis aliqyd tenerede 
* farmarc. Die $ür ift cen fivt aiigebafpdt/ 
ferreo vinculö janua annexa , aduncata, adha- 
mata eil. 

91ufbaf»dft!/ ntm folum eß , qvod %b\)aft>t\n/ftd 
etutm fueuli attrahere, levarc, it. agglomcraic, 
conglomcrarc, £5 evolvere. 

S3erf)a|pcln/ * ^uchrtfpeln/ firmare , daudere , ob- 
ftruerc hämo vcl unco & uncinulö. 

fpcftin«; & -Scrhafpdung/ obftruflio forium. 

£ag/ #agcn/ gebaget/ od-fle, od.6 

habere , profcqvi, averfari, abominari, alicnnm 
eile ab aliqvft. (£111011 fchr lillt) giftig ha§en/ 
acerbede penieüt aliqvem oditTc , nagrare odio 
ab cujus. >i) ba§c it>n drger / oU meine (5hn« 
tK / odi cum caoe pejus 4r angve. (Ettthltf jii 
ba§«t beginnen / capere odium alieujus rci. 

Bcotj roirb von ietomtW gehaftet/ faftusodioius 
feu 1 n v 1! "us cd omnibus. ©eba&Ct »erb« / in 
odium ineurrcre , iacidere, conrraherc inimici- 

tiai. (Sie ba§cn einander / difcorda« inter fc, 

ftmuUatcsfovcnt. 
£ajjer txr/ rualevolus, alienus,adverfarius, in- 
teufus, ofor. .Cupcnmi Dte7 farminainfenfa, 
infefta , male ammata , iniq va in aliqvcm. 3 e 

mehr £a&er/ te raef)r©lucf / fcliciratit com« 
in»idiacft. (gm j£>aubtba§cr / (2r$ba&er/ ho- 
ftis juratus, ofor acminui. (Scheinbarer/ ini- 
muui fimulatus. ^un|if)a§er / amufus , ofor 
arcium. /u. £cmt>. 

£a§ / txt / & rarb Ut £fl§mtcj / * (SebJ&ligrYit/ 

odium» fimultas, malcvolcnria, animus iniqvus, 
indignatio, deteftatio , prava volunras. J?a'; 
Crroetfen/odium creare, conflarc, gignerc. Qft 
Jfröf txrgrrj&ert fid)/ odium crcfcir, augerur , in- 
flammarur Syttf nn einen rtllflfljjen/ odium 
cxplcrc, lariare, in ältestem profundere , animo 
hoftili in aliqvem deLcvirc. j£>7§ DCVOicncn/ 
odium contraherc, fuhire, in ofFcnfioncm ca- 
* dere. (Ettpatf (Mi JÖajj tllbn / odi6 moveri, 

«»diicbinduci. (Einem ben £a§ au&efccn / revo- 



carc animum ab odio. Den £af fallen lapen/ 

fimultatcs deponerc. odium concoqvcrc <£in 
bitterer J?dfl/ odium Vatinianum,abominatio, 
cxccratio. iuT ftdlier/ heimlicher J£>rt|j t odium 
occultum, tedum , (imultat. Unvcrföbnhcbet 
.0,1t' implacabilc, inexorabilc , immorralc 
(£r |< J£>aUbt> Xcl»ba§/ leihale, novercale , cxuia. 
Ic, Aicüur qvoqvr ^prt)bvi§ / capirale , functhim. 
2ln»}CbPbrnerJ£)ai/ inteftinum, racalc, gern ic, 
*l>)u (£rpha§* 
J^Äjlcin/ DAS / ' '-m-.r.. fribufculum, animus fub- 

invifus. Stlt .'japlnn vetui ! 1 vor . 
Sjföity * ©ehÄjHa, tadj.&ddverb. odiofus, exofus, 
perofus, odiose, infensc, inimice, hoftihrcr. 

(finem 0Hha«n werben / concipcrc odium in 
aliqvem. vr ic finD ein :.nDf r ;elui b'ig / oderanc 
(c mueuö , alter altcrum odit , uterq, alten odio 

eft jd) merre/ t>af er mirgeh^sig in odium ejus 

apparec, crupic in eo contra me. Vf frrae ge< 
bi^iiW fubinvifus, lividulus. vrebr «jeb^ft^/ 
perinvifus, perodiouis. ^chbin ihm gehäftq/ 
ich mag ihn nicht anfeben / immuum ofus Tum 
inrucn. vf r mad)t nd) mit feinem Qluffarcn qo 
b^fig/ verbis (uis afpcris odia in fc movec ©c 
bäftacr / hoftis, mrmicu». ©ewinnb^iger/ 

lucrifusa. ©OttesbiBiger / contemtor numi« 
nis. xunftb^iger / ofor artis. Vid. ptur* im 

OlUßbapen/ fedare iram, animum boftilcm depo- 
nerc, odium reftingvere. 33id Jfcute l>apcn mm> 
mcrmebrilU^/ plurimi hominum tmmorraies 
iras gcrunc. Vi im- 11 ; im OlugbaBen bfieegcii.- re- 
vocarc animum alieujus ab odio, mttigarc, 1er. i- 
re, placare odium. 

35ef)aßen/ Uem <ji>od ^Afjm/ aversö ab al i q vo 3 n ; - 
mö effc. ^ortböfen / renovare , augerc , alere 
odium. ©egen* five 28icbcrba§en / mumö odn- 
fe. ©egenhap/ 0<r/ antipathia, odium mu« 
tuum. 

SScTbrtfcrt/ ixrbutn in ufu a.ieb non eß,frd partic. pr*U 
iuTbrtBt/ m vüus, perofus, exoi'us. Q5crbiiRt 
tverten/ odio affligi, premi, odiofum alicui efle 
<£in perbi'ßter J^anbd/ resodiofa, negotium 
invifum. Aliud tß 23evbÄj{Clt / odium in ali- 
qvcm concitare , infeßum aliqvem redderc. 
%:\ -hiiKuini / t)tc / conciliatio odii. 23cr!)0^i^ 
tnacl)Ctl/ odiofum, in vi (um redderc. 

3crbajk'll/ fich »erbten / odiöeruciari, urgeri, 

I contici, macerari. 



787 



788 



jamfere ab omnibtufcribilur 



viarum explorare. Oicd)te3ei(£olj ,utau7 
fyftid). Efi k 4fify fcmpcftiTicacfuw. 
aväfiodibdignm. Invcnuftus .dcformis, fccdus, UyilUcr /X>tt/ caedens , vulnecans , feAor , caftiga- 

tor. .fjautrln/ We/ focmina caftigans , catdeni, 
SJiilDbauet / anaglyptes , hcrmoglyphus , litho- 
glyphus, ftatuarius. gcilenbailcr / limarum 

incifor. glcifd>boucr / ßve Änoe&enbauer / la- 

mui , lanio. JMAüWC / Ügnator. ©fein* 
baucr / lapicida. (jenba »er / eß cantiunciila 
ßve cantilena qvxdam vulgaris, qu* wSSu vica» 
tim eantatur. ©afen- # (gtetnbauer funt etiam 
voeiferatorcs Ifii no&urni Ö'nyäicoraces, qvi 
ßnHiferri mjeroi lapidu ctdunt , ut ignU ßriSurd 
exfütant. €in £aucr etiam dicitur eopis, ahkt 
etnplSrj/»;. aperfrlvcftris , ©«mit Detlef* 
feit ftm fiefo fettet. 

^>aue/ öü/ligo. ©rabebauc/rotrum. $Kabc< 
baue / maira . runcia. ^dtbaue- / Orculum. 
A\iA dialeSd dieäur 4$4ppc / ficillum, unJe £*pJ 
P«tlUuW/ vinitur, B^appenötcnft/ operama. 

murid , 4/ub sSanofrotjen. SPfla/ferbaue / 

trum pav im Cutanum. 
£rtUen/ t>Ä#/ nom. wr£. gji etrl .fpieb/catfura. ©id> 
auf beit £ieb fd)Iaaen / c*funpugnare , faire. 
(Ein £ic6 r/J plaga. £in £ieb in Den 
fdaum/ plaga arboris. ©rpfer J&icb/ vulnua 
faevum. 

.O.i um fe .fpauBar ■.?.3/.cxduu5. .£>aubarer 2Balb/ 
.' uj .fpaut&aib/ fylva caedua. ©uf .'>nr.M . * 
/3Clj/ lignum fedtile, fetti»um. ©atf-Öoli i'l 
gar niebt bauig/ i. f . lagt fid? m*t »oi trauen/ 

non eft fciUilc lignum iftud. 
.(iMUbarlicb/aiv. esefim, jvr »Wum feSionii vtl feit, 
fionif, 

.(janbarlicfifelf •' Me' c*fIo,<aefura, fcUHo, fiflio. 

#CUd / DCt/ &£<Ue / Mc / fccuris,u\ fiftaca* 
piiuna ruiduoi, atiddialtHd *&OV. 

J£)iep / y JjDicpe / Die / k Bauers/ bipaltum, 
de Jftjpplein fälcula, * j£>fppe/ M«/ falx viacati- 
ca, pucacoria, arboraria, vinkoria. 



reter, impurus , fqvalidus, & aiv.fadc , turpi* 
ter, invenufte, deformiier , it. obfeeuc. -Öi'(; 
ltd)4U6febflt ; fqvaüdum fordibu« »faciedc for- 
roi efle. t^nint be (ilid) augin.id)en / gravidimis 
vcrbis profeqvi aliqvem. J^)c(jliii) mit einem 
iim^ebcn /aliq vem indigaidime fixe pcilime tra- 
ttare. (gebt bc§Ud) / perturpis. €rU)0$ bc^lid)/ 
fubturpis, (ubturpiculus. .Ot'plid) £ici" / ictra 
bellua. .Oi'F I id)e Kleiber anbaben / (ordidis ve- 
ftibus indueumefle. J?eghd)e CinbcvDcn mo- 
cus deformis, agrcfris, turpitTimus. .Otl'jlulK 
(Bitten / mores dccoflabilcs , taedidimi. JT)e^ 
U&)C (Bcbanfen / <o«iiationes fpurca» , cur- 
pcs. &a6 Tun fli'bet bi'ülid) / indecorum 
c(r. -piiüiil; um Diu / ad deförmteatem ve- 
nire. 

.£>*f(ittxn/ &ufit*twj 93er belieben / feedare, de- 
rurpare, coinqvinare, polluere. Undeefibie 
SfrrbejHigung/ deformario. 2Serbe»;liebet/ tur- 
piflcatus. Sunjel» »erbe§lid)cn Die vr d)^nl)fit/ 
rüg« turpant pulchritudioem. sreiue Ou'buri 
tvivb mit |d)Iimmeii iahten oerbc§lid>et / nobili- 
cas ejus fordidatur ignavli. (£m euui<) vHv'e? 
f er beglichet viel ®Utt4/ unö vitio mulu bona 
deformantur. 

JS>ef(tebPeit/DI</ deformiras , turpi tu.lo, Vitium, 
pravirae «indecorum, fordes • illuvics , immun- 
ditia , tetricitas. JÖeÖliebf eit be^ ©e(»(bf</ firdi- 
ras oris. J^)eB(id)feit be^ (Semü W / deformicas 
animi. (£r i|t OOÜer J^e(ilid)feit / Tqvaloris dr 
pulveris plcnus cft. £>ie ^)e§ : itf)Peit be^ Ißct' 
trrl / fpurcülima tempeitas. €uubenbeülicb< 
feit / peccatomm labes de macula. 

<9ai) / ()atl(n/ id? bnue / bu beneft > er benetz 
roir banrn / k. id) Web \ itb hiebe / gebaucn / 
gebaoet / & (jebiebet / iti Varifa iwptuntur , c«dc- 
re, drfeindere , concidere , fecare. Dicttvrttiam 



Je omni Ufime & -vulneratione. (?ine (Bc^nurrc ,»Ö*U / ©4« / 'ßne flur. k ^aueit / feenum , qvafi 



itt Den jfopf banefl / caputenfe vulnerarc. €Öt ir 
killten honen / feruli .virgi«, verbenbus orde- 
re. ^nlStncfen bauen / in multat partes fecare. 
•OrM; bauen t arbores fuccidere, ligna caedere, 
findere. J^ol^hauen qcben / »n (jUzm lignario- 
iv ; causa difccdcrc. ^n (?f ein hanen/ marmori 
incidere. 3^ Die Steine bauen / «t turbatort* 
Qtüurtti filtnt, eß : aciem «ladiorum ad tlrata 



grame» frSum. jgjeu macben/ ßve fammlen/ fec- 
num fecare, colligerc. ^inbel .Oeu / fafckulua 
facti i. guber $itt / vehes faeni. griftt) JP>ciI/ 
faenum recent, purum. , Villi Jfpeil / mucidum, 
putridum. (Bauer .Den foenum ex juncis, aci- 
dum. 5Belrifd)enb J^)eu / foenum fragranris- 
fimum. 3 R We (Ecbeunc aeboret J^eu / crartls 
cradä conveniunt. SBp genug ift Da in euer 
©DD in iu 



789 $Ä 

mall mit £tliy abundantia park lux um . 2Itf er< 
l)f!l tfl fccnum rx agrisincultis collcäum, Dae 
Mtf perapädbfVnen o&« angebauten £el< 
tttn whdt)\X. Ab t&cu eß fitua i ttr / focni- 
fex, focnifcca , U. lignator , .{)0ljbeucr. Et ©C- 
bell/ tAa/ fccnifccium, vtrum (*n'luu f'«4»i rx- 
ponitur cxfura arborum , lignoriun fciilio , cor.- 
c jedes. 

SibbflUen/abfcindere, defeindere, amputare. de- 
(run(arc. #0pf abbauen / decollare. SlbbuU« 
unej / Öif / defecatio, defectio , abfeiflio, trun- 
catio. gSgilt fem jtopfabbauetttf/ non immi- 
net periculum capitis, ^opfabbuliung / dccoU 
latio. 

Anbauen / fignarcarborcsplagä, initiumexdendi 
ligna faecre , praeire cedendo. 21 11 ba Huna.; M f / 
ügnatura , plaga feiflä >.cxcna., Judicium »~rcs- 
fera. 

^iPbatieri / 1-. fn'fffiijv iHwljMuin/ ita.ut unum 
pro aluiö promijcue forrßarik ußtrpflur.. SeH 89* 
SlufbaueUr/f omnia ligna, qyae fecandafuerunr, 
concidere, «ui difcindcndocetlare. . 

Ausbauen/ excindere ,.tt. fculpere, ex fculpere. 
$CUinc r.nsfunicn .' inrerlucare. (Einen aan:«:!i 
ffiJulD audbii neu / cotam fylvam fecuri excindc. 
re. Sin 25ilb au^ljauCR / ftatuam c qvercu Jeu 
aliä mareria exfculpere. 

bebauen / afciare, confeindere, refecarc. 
mufj bie unnüß/n tiefte bebauen/ pwecidendi funt 
rami luxuriantes drfuperfiuü ^>cba ilUiH W*/ 
actus exafeiandi , refettio. 

JDrfllifbancn / fecuri aliqvid ferne • nemus fuccide- 
ic , inftarc feindendo , it. pergere cxdcndo de 
caftigando , non parcerc virgis. 

£)urd)baiietl / diflecare , . feindendo penetrare, 
enormitercsedere, intercidere. J£)alsftarrig< 
Äinber muK man nebt l'cha neu biirebbaurn/ pueti 
immorigeri ferulis probe concidendi funt. 
.Tun cb ben geinb bauen. / per medms holt es 
perrumperc. 

Ciubaiien/ incidere-, irapingerebipennem, ieere 
arbo res fecuri bin, it. xda deuecre aku , fylvas 
excidere, inhoftem irruexe, ordincs difein- 
dere, impreflionem facere. 

Erbauen / estdendo necare , concidere-, oecidere. 
£ i-o>i'l? in fe bart ■ man fan ti nu&t erbauen/ 

adcöiaodofum hoc iignum eft , ut in partes di- 
feindi neorcar. €nft erbauen Wi>rb<ll/ excae- 
furis glanioium pcriitj ex tulncre csfim infli* 
<to intenit. 



790 

^cblbauen abrrrarciniccando, nonarcingere cas- 
fione. J^ortbaurn / P«gcr< cardendo , cafhga- 
tione inflare. 5 Mr, r 1, ''^P r baueil / pnecidere, 
inde cm QSoi'bieD / primus iclus , cxfio anttci. 

pata. 

^erbauen / infligere ictum. £au ber l fexi caeüxa 

contra me. 

£eraii5baucn / excidere. ©ic Sßcume mit bet 

3uue! / arbores radicitus. . 
•Oer iV.nbaucn / circumcidcrc , Um q-vod T£ti 

^)eruuberbauen / deciderc , fuccidere. (rmen 
^rm bemnber J)auen / fuccidere arborem. (Tu 

nenffiaum Ijerunber bauen / brachium difeindc. 

re, tr uncarc, abfecarc»., 
Einbauen/ cum locum caedendo peterc. ^>in unb 
Wttfive Jpin unb Wieberbauen/ paffim ac rarus 
in locis dufeindere. 
J^inanfbaiien / vetfus fuperiorem partemrecurim 

ve I gladuun v 1 braic. 
^inberberbaucn/ gbdiöaliqTem pertcqTi. Jfrini 
ber bem Setnb^berbaucn/ agmen premere. 

innnberbauen/ iJemqvoAUbiyauen/ fuccidere. 
nimm nnb l'am bauen/ particulanm concidere, 

' inutilare vuJncrando. 

5\'ur^ /»^ ^Icinbanen / concidere in partes roinu* 

ras, in frufta fecarc. 
^i^bauen/ folverefecandö. prafcidere.-. 
SKittcnenfitteDbaucn/ intercidere, difeindere, (fit- 

fecare. 2lteranber bat ben ©i>rbifd)en knoten 
mitten Cllt}met) gebaiien / Alexander nodum 
Gordium medium diflccuir. 

Scacbbatien / repercutere icru eaefim dat&. ©em 
Sefnbe nachbauen / inhacrere, infifrerc veirigüs 
befrium. 9{Tie|)bie^/t»eT/repercuuio. 

Stieberbaiien/ oecidere delere; extingrere. 9Nfcf 
Rieberbauen / oeddione oecidere. TRieber» 
bauiinej/ occiHo, iamena. 

Verbauen / eoncidere, truncare.abfecare, lancina - 
re, decurtare, partiri. S3crbatiung Des 2BtlIbe€/ 
concasdei fylvarum. Sgnbaunna ber Ringer/ 
ineifus diguorum. £)te Jrajier jjimi CSiiiiiD aus 
Verbauen/ vitia a (rirpe reciderc. 

SSoneinanberbauen / ii«n qvod tntttenenttwcf 

bauen / membratim, per membra difeindere. 
ScucinailberbauUllO,/ Oie/di(Iccrjo in fruAa, in 

membrau. 

Um fieb hauen / caefim ferire. a\it QSorten um 
lub bauen / caeHm diecre. vrr baut gctoaUig 

- Hill (i<$/ gladiu optime utitur. 



79i 



792 



21>ieberbaucn / ßvt ©egenbauen / i&u contraHö 
percutere. (9egcnbieb/0*t(plaga rcciproca. 

3trl>au<n/ concidere. 3n QCKfCI |Cr()dUfn/par- 
uculatim concidcre, difcindcrc, laniare. 3er» 
bau 14/ .1 ■/;. fciflllc, fcftilc, fcttiYom. 3nb/u: im i / 
difledtio, fe&ura« 

5£)tlttbt/ 040/ p/.Wl ßCllbtCC/ capur,prae- 
cipuutn > primum. jpanbt ffum pn> hominc 
fonitur. jtritgftailDt / Dux militari« ,pra*fcÖu« 
cxcrcitus , impcrator , dutror. 1 ©raw geübter/ 
fcn i orcs , cani. J&eubter Der (Stabt / primatci 
• urbis. Jjpaubt etitm eß qvAvn fublimitas 'gqvod- 
libtt primaxium , apex , cacumen > eminentia. 
2)a$ J&aubt ÖC* ©efd)!rd)fe$ / prineep« familix. 
£)a$ .paubt t>cr Srage/ Armma rei, flatus cauf*. 
(Erfurt i|i batf .tpaubt in X&uringrn / Effordja 
irtctropolisThuringia? ert. Ter SJftann i(t bc$ 
SßClbf^ J^iiubt / vir uxoris dominus eft. £)fltf 
J^JUbt tubt ihm mh l ccphalalgiä ßve capitis 
dolore labora t. tfinrni Darf -fycittbt bieten/ cor- 
nua alicui obTcrtere. Der ^rinb ift bii tmfi 
Jßaiibt gcfdjlagcn/ occidioncoccifuacflhoftis, 
<udei, Drages fa&a , i ll.ua , cd i ra , data c(\. 3ttl 
Jbeubt »erruef f f fron / Furore ardere t delürarc, 
de poteftare menci* exirc. 

tHmrsbaubt/infpeaorpraefcaurje. 3>iirg*r&aübt/ 

conful. ^rdd;cnbi1Ubt/ caput draconis. ©e 
r id)[fl)jubt.' praetor, ©rojibaubt/ capito. J>tn 
oerbaubt/ oeeipue Wonsluubt/ caputpapa- 
' vcn$. Oberfriea$baubt/ di&ator,archi(trare- 
gu>. £>d)fcnl)aubt/ Buccphalus. Dcblciiluuibt 
etiam tß ve&ura »ini. Oiab^baubt/ auttor con- 
filii. ©eulenbaubt/ Corona columnae. £*Ccid)t? 
biiubt/ Cacfar, Rex, Imperator Romano-Ger- 
man, diettur etütm Daß (Dbctpaubt Oer €t)tU 

ftcnbm. 33i>rberbaubty fjrnciput. Obrrbaubt 
orr ftruc&tbriugen&en f3cfdl\d)aft i prineeos or- 

dinisCarpopbororum, Dire&or fummus focie- 
tatii ftuftiferae. Obllbaubt/acephalus. tyx\v 
f tCVlUUbt / archipraeful. 3Ci\limcil trlnillbf / mi- 
nirrer primanus , it. prxfcs, vulgi prafibcnt. 

cftiefenbau&t/ capito. 

J^Cltbllcfn / Ofl«/ dtmin. cip'itulum ,«epitellum. 

Jjpfl Übten / vetbum ftmpjtx nan tß in uju ,fed cotnpcfi- 
Utm 3xbiiubt(tl/ aflererc, propugnare, deren« 
dere, vindicarc» evincere, tnde tß ÜJ3cfcdUbtet/ 
aflertor , defenfor , propugnator , vindex. f$t 
bAubtungy OlC/ aflertio , nropugnario, defenfio, 
eviftio , vindicatio, ^c^aub t c t / probatu» , evi- 



öus. Utlbfbaubfrf /indcfenfus.non probatus. 
Eß # *Hud compofitum (gutbaubtfn/ decoüarc. 
caput amputare, truncare , undt ^ntbmibttr/ 
carnifex , de (f ntbaiibtung / decollatio , ampu* 
tatio capitis , detruncatio. 

#aube / oic/ piur. Rauben / a s5<jnbt/ »itta, 

ealericulura. Sfd in mtdtis Gennani* ynvineik 
J^>ailbc Jumiturfroipribtuamik tegumentis capi- 

tu. ^olfclbauw/ fc*<Picfcl|janbe / caipes,äa- 
lea militum» ovafi buccuUt* vitts. ©ijtricf tc 
.f)Qiibc /reticulum capillare. @u(t»rnc Jp.lUbe*/ 
reciculum inauratum. J£>t)rb<IUbC / rcticulum 
capillare , v itta crinalis. dßrtbcrbaubm / rica, 
mitra. ^D^clhaubt/ cirrus f ä, capitmin, id 

fakoanm ,^alf rnbaiiben. 
.^cublcin / Oos/ dimin. mitella ^ mirellam , it.tx- 

cuia. iebem $tvMtm/ftvt JC4ppl(in/m(t^a« 

.ren/galexiculus. 
^aubm/ ßefiut^5thHUUtl/ capiti mirram vrl 
\ 1 1 tarn circumdarenr/imponere , neftere vittas. 
$cf)ailbt( Treben / alaudae galericai. (gitteft 
Ralfen bauben fnv baubdrn/ falconicapitiura 
induere. 0>i'l)aubr t/ Sc gcrjaubtUt/fvoft f/? Yic- 
tatos. (f ine gebaubtC 33raUt / victata marin. 

J&Öft / 83" ^)Döft / 0<JB / opus in aqviiad tucclam 
portuum cd utluni. SDaUjiger Jf>6ft / oppidunn 
cumcaftröGcdanenfibus (ubjc&umad oftia Vi- 
flulas fitum. 

{)aubtrs /ote/p/ur. JP)aubirjcn /äbs^dubu v f . 

ntt k i$AUbZ / propter fornutm galericuli. Sttnt 
autrm .£)aubi$Clt curttdimae formas rormenra, 
plerum^Jtrrta « grandivomä , atfr ßrutorum grtom 
dine conßtpantur, 

fyaud)/ baueben/ gebaucM/^. « 

riftSttm» halare, anhclare , fpirare , refpirarc 
fpirirum laxare de remittcre. 3" bic .|?vii^C 
btllld)Cn/ man us frigidas calidö l'piritu fovere. 

(i!rbaud>rt lauter (gdjtöffd unb^tft/ nil prae- 
ter venena dt mortem fjpirat. ^a^bnud}r|lt>U 
fo? curadeöanhclas? 3%or ifairfcn Fiium l).inea)ni 
f pnnen / anliclitum ex cur/uri duecre. 

^auoVr/ber/ anhclaror, tpirans. jrpaudbrrin/ 
Dlf / faraina anhclitum ducen». Ö^orbbau» 
d)iT / vulnera 6t caedes meditans. 

.p>aud^/ 0«/ dr^audjung / oie/ flatus , anhclitut, 
it. fpiritu«. &rr lr(}te ifebensbaud) / cxrrcmut 
yitst halitus. £d)roefelbaud)/ exhalatio ful- 
phurii. SXofeubaudj / tra^rantia rorarum. 

©bD fj £ait> 



793 

#aiid)td)t/ adj fpirabihs.anhclui, flabilu. .gMU« 

deichte ^i>i>i"CC anhelatavcrba. 
>$Jllbeuul)eu < afflare, adfpirare. <£itl Sflocf Wirb 

»eil einem ^ uiuul ii'dnn öeil. ana(baud)ct/pocca 
divmö fpmtu affiatur. £)a* %X^ü(S)(l\J af- 
flatus. 

3lu$!)aud)<n/ & QJfrf)i1U<5cn/ efflare , evaporare, 
dirflarc. £cn (Scifl aU6baild)Cn/ animam effia- 
rc. JlU$t)aud)Un4 / & iu-iluucbmuj / evapo- 

ratio. 

£cbaudjrn/ Umfnfk qvod Hn\)aud}tn I fpiritu 
orisfovere, calcraccrc hahru , rcfocillare, ven- 
tulum facerc. €r i't mit einem böfen ^(cm b( 
band) t toerben/ aftlatu fafci natus cft. 

^urebbaud)«. / perflarc £nrd)band)idjt / ad% 
pernabilis. £nucbbaiid)im<i / perflamen , per- 
tu t us. £)urdbbiuicf)cr/ Borcas. 

^tinbnudjcn / inflare, infufurrare, infpirare, infuf- 
flarc. vrmem tttoai ins DI re Cf tti)aild)cn / in 
aurem alicui infufurrare aliqvtd. i>a§ Einbau 
(ben/ infpiratio, inflatus, inflaxio. £inl)(W 
rj)Cr/ infufuxrans alreri. (gingcbaucrjtc 
"lufd) Iö\uv fuppedirara confilia. 

4g ntgcqcn> yrw ^iinicf bandjen / reflare. ©eqen» 
bauc& / set / rcfbtui. ®cgcnl)au<iftT / contra 

fpirans* 

r^tvh.uicbcn.'cxfpirare.exlularr animam. 

4?Ucben / anhclum efle, difficultcr halare , a 
•AotlC^en / «voi Ö( fliii £5" commumori diältat ff- 
ftrtur: 5t>ud>en / indt'tfttityt/ &Ct7 pulmo- 
nary*. Äeud)Crilt/ W«/ pulmonary, r^ÄCU* 
d)ig //n* ÄCUfj)id)(/ adj.&Mdverb. anhclus, Ar 
cum anhelinu £)<tf 5?eud)Cn/ & W« föiicftlina/ 
anhelatio, tufticatio, tufledo. ÄCHdjCn/ 5*1- 
XO». &&et?€tl prcnimcuittr. 

33faud>en/ fva/Iißcbaue^eny fu/rTarc, inhala- 
re, afpirare. fi» 1 proprii cum impttu i>4, yw«. 
A.lmedum frlttin prsfenlt&cuwm jr infUrt* »con- 
f m rosfujtflarefolent. Sic bv* , t>ie U nf«f / i» io- 
•m&i« fonunt obfeurum t Mutti fufflant. Indt ein 
BfAMCC/ homo fufflatus» inflatus, fuperbus. 
5vV,ud)ling/ W«/ inflaiio.arrogaotia, &fyfaiv 
cbi<l)t/ «4 tumidus , inflatus, 55": tunudc,cum 
flatu. 

^fen/ k 5jxc».Äu*m/ feu'&SQm/qvodrß 
Mkbiodc tufllre , f»}"- figmficat fcreare > »omerc. 
cx/puerc. X>ie Urtd berau* fflen/ fentcntias 
evomere , •'• e.prdiifitart. Ontur rttam htm Kol 
ICH* (2j6f|'cn/ vomitare,. fööffnnrt / 0<C/ vo- 



#Ä 794 

mino , vonntus. (Ireacus .exfereatio, cxfpuitio. 
(Sütier/ Oer/ TOinicor, fercaror, fputator. Q>cf * 
|"id)[ / Tomitorius. Tcrcabilis . fpurcus. 5»cf Mt 
}C1V five ^cf Offen / confputaxe, coni'pucrc , vo> 

mendo confpurcarc. 

.^cucbclcn/ .q che u ohci r ' f/?i^u<b«n/ r~ - A 

bypocntd muiiot laborH [imidindo anbtlant Alf** 
ßintw profitnde hahunt , cum tarnen nrgottofi ftnl ai 
mhilö. Ldtb JP)cud)(ln notat adulari , blandiri, 
fiogcre, veliticari.hypocritam agerc. ^in rbr« 

lieber 50iann foü n(d)t bcud)dn/ non deeet vuum 
bonum (imuUcio. v^r fan tlid)t bcud)C(n/ ab 
omni fimulandi fludid muitüm abeft. ^(d) 
bcud)Cle niCbt / non mca cft (imulatio. 20(r 
nid;t bcuricTn fan / fommtniebt fort/ pr<w. q« 
neuit timularc , nefeie regnarc 33er ©Ott 
|ld}5 tüdjt bCUd)lcn / apud Dcum reftus efle 
nemo poteft. bdu ucbclf e ^rcunDf(t)äft/ amici- 
cia H dla , dmulau , larvata, infidiora. 
fywJ)\tX 1 1>« / hy poeri ta, funulator , fucarus, mi- 
mus. J&CllCljlerin/ muher fite», fucatat 
fanfiieatis, nmulata&rldei, fecus fentiensae lo- 
qvens. ^eilige .CeiKble r jinb ^ic faofit vr cbalf i i 
pcrfonatafanöimonia, duplex ncqvttia. 

jf)cud)df n - * -f)eud)iiuBa ' ü. ^>eud)lerftj nonnun. 
oyam, t>W hyp»cnfis, (Imulatio , fiftio , numo 
bs , fueus. jid) mcw von feiner .öenchelen / non 
mca cft (Imulatio» purus Tum ab omni fraude. 
gtWalau^ ^>eufj)(le0 tllbn / per fmiulationrm 
araicitiaeahqvid facerc. J^eildbelfl) bcflef>Ct mebt 
lange / nulla ITmuJatio diuturna cft. irrjbeud)e> 

* iti) f figmenra mirifica. Ituacru^beud^eluna/ 

fpecics nonefta , tlmulacrum Tirtusis. 

JE>eU(bcllC&t/ & Jg)CUd!)Clfnb / «ij.fimulatus, fuca- 
cus ,fidus , fallen» , fraudulcntus , verfutus , ': 
fi&e, (ImuJate, fallacitcr , vcrfuic. Diciiurrt- 
i*m bcud)lrriftt). Einern bei: tblev:}"ch brv«e4nen/ 
pcrionam alieujus rci tibi fumere. //. bcii(i)(N 

oaft/ beudbelbaftc (5cbcit>en / morc* fucati. 
5lbbeucbdn / & $nbrudMn / hUaciis & figmmti* 
iinpecrarc, obtincre fueö. trieb r.nheud)cln/ 
favorem 6e gratiam alieujus ftudiü (imuLandi 
lucrari. dipcm t>a$ (Bcini^e abbciittt'In/ captio- 

mbus aliqreiti rebus fuis fpoliare. 
^lu^beild)Cln/ deponcre larram« abftinere a mi- 
me d , it. perfricare fronrem. aperte perfidum 
efle. 2tU0b(ud)claf/iJm//? Iiuftracilc Ilmulaxio« 

mbus. 

^inbClldjcln/ f»4? «nljcnejjcln/ blanditiis gratiam 

aueu- 



795 



79^ 



aucupati. Crict? in ein guti cinbeuchelu/ mfigoia 4>Cllf!«in/ Öfl* / .//m. tumulus ,grumi», grumulut, 

concmncula, cumulus, srex exiguus. vf;.l^ 

beuflein / grumus fall». 5)j^ £eui.cin ber 

rechten/ parvus grex jußorum. 
£cufer/ 0«/ coactor , colleaor, nmpliricaror 
^CU^Crfnil / OW/ auetrix, faemma congerens, 
conglobans. UnglflcFebcufcr / roalorum au- 
Öor. 

fyüftn I acerrare , cnmulare , congerere , congre- 
gare, glomerarc, acervum parare, vimrerum 
congercre. & f>cirft fid) oon tag ja £age / nu- 
merus indies angerur. ©ic <3olbatcn fjCUfert 
fid) im?anbe/ exercitus augetur , multiplicacur, 
legioncsexplcmur. (£iiuc ©fiter beufen |fcb/ 
opes ejus amplifkanrur. (SfioDf mit (Simbe 
hei! feil, üc! us fcelcri aridere, in pejus proficerc. 
£cufumj/ We/Ö'Oafl^KUfcn/coaccrvatio, con- 
gregatio , agglomcratio, giomerarom , cooge- 
ftio, collcaio, congertus. Jpeufling t>Ct Ci>lficfs/ 
addicio fortunarum. J^Cllfilllg Der (£brc / di- 
gniratisacceiiio, cumulus bonorum. \:i<«i|»v i" 
beufung/ auäusaqvarurn. SwnbeUfUttg/ in« 
nammario an i du. 
^)e»jtg / a.{j.&adxxrb. copjofus, über, cumularus, 
coacerratus, redundant , fupcrfluui, largus , &f 
cumulatc , piurumini , catervatim , gregarim, 
aftaiim , accrvatim. ©ad Söolf Qf bC bCUfii] Jili 
Stirebcn / homines innumcri facrafreq vertrau c. 
(Ein bc'llftacv ^Cegeil/ nimbui, imber dcnfiirimut. 
£cufigc#ugclu Hl fcer i3djlad)f / imber pJum- 

beut». 

^eu(tgfeir/ M«/ copia, abundamia, affinen tia, 
muJticudo , numerus. ' ^euftgfeif bis %CUU 
ben ^DidrF / freq ven na hominum nundi- 
narum glonä ed. .tpeufljfeit Oer 2Ö0TIC/ copia 
verborura, siia < WottVOtWU 
^bhenfen / cumulum diniere, dilpergcre, acervum 
difturbarc, drsjkere, it. in aeervos difpai eixi , Te- 
gregare, accrvatim difponerc* collocave* jfcn 
Sinnen tnu§ m an Da? ihre nbbeufen / portio dan- 
da-eft pauperibus. DkituretUm Qlbbeufelen. 
?lnf)eufen/ ft Slufbcufcn / curmilumaugerc.acai- 
mulare.asglomerare, incremenram reiaffme, 
acccffionibus locupJcrare. Eet}* oft nu* |tt / fo 
beuft lifh/5 auf / addc partim modico, modicum 
fuperadde pufiflo . Sarpjus hoc faciens magnum» 



honoris blandicüs aiTcq vi. (£iui)CUebelung / ir 
repcio * obrepc i o. 
Crheiichelll/ cblandiri , Urmtflijvö.i2lbt)ÜtA)shi. 

(Sunbcnocrgebung lajit fleh nicht erheucheln/ 

r c im ilio peccarorum denegatur hypocritis. (£r> 
heucbelung / acqvificio per machinauoncs. 

§iu"f heucfteln / blandimcnta produecre, continua- 
re h vp ocnJi. €r heuchelt fort unb fort/ nun- 
qvam ejus vultus cumorationcconfcnr.it 

SD? U heucheln / mimis fc aßbciare , ex numero cha- 
maelconum cfle. $cp .OeucMcni nui's man mit 
h:uö h\ ululandum eft cum lupis* 

9?4Ci)hcud)Ctn / imitari hypoeriras. JÖÖfc» 

heuchelt immer einer rem einbernnnch/ auiahy. 
poeriurum fchola cft. jft id;heucbeluiig / arlc- 
e>acio fraudis , cacozclia. 
Vorheucheln / tlmulando aliqvid prastendere & 
pr.ctcntarc. bat ihm uns torgthcuchclt/ 
ilmulationibus cum fcrcllir. °\d)VM Dir nichts 
Vorheucheln / nihil auribus dabo, apertedrtun- 
pliciccr cecura agam. 

3erbeuct) ein / omnium fallaciartrm I a rebras peire- 
ptare, (laiiilarionibusdrdistimulationibus pcr> 
sr«. tjr bat fich qnug bn'nn $eThctKf)clt / ttrrpi- 
cer fc dedit fycophanrus ad crHucnoam hanc 
rem. 

^)auf / ar Raufen / tet / P /. Raufen/ 

acerrus , congerics , cumulus, ff rucs, congettio. 
JDiatur t'.ham m grnert pro qyilibet multituJute. 

(Ein Raufen Üeute / turba hominum. (i in ^)au» 
f en 2jic&e / grex . €in J^uufcti ©elt / muleum 
pecunic. (Ein JjuUt'eu Äom- acervus frumcnti. 
€m Raufen ^mber/ numerofa faroilia. Q5eo 
J^AUteu/ gregaeim. (&n Raufen 23olfe$ / mul- 
cuudo , cecrus , freq ventu , concio. ÜRerforucr 
J£)aufc 7 c miliar i i nu Ii tes , qvi pr«cedunc aciem 
ad laceßendum hoft cm %i\ einen .0 ' u en heili- 
gen / in cumulum redigere, colligere, cogerc. 
(Seltbauftn ' acervus auri. argenci. J^rieg^ 
hauf.it / coh'orrcs. sOiifthaufen / fimetum. 
dCeitei'baufen/agmcn, cohors« ph'alanx eqvi- J 

tum. (3 cbetterbaufeu / ftrue« . rogus. Stein 
häufen/ rudera. (f üiJp.iufen hMee gilben per. 
duorumcaccrva, magna vis improboi um. (Er 
m.-'.ht ein -Oailfen 2Befen^/ multrsefrinlermo- 
nc * gfftibu* 



cumulabis acervum. 

(Ein c ihiKih Ulfen / x/ti'etn Uberhctlfen/ nimiumefleinaceumurandä re, ex- 

cederc , redundaxe. Qa$ Ungluef uberbeilft 
ftfb./ malnm mstravefeit. ©i{ »eröen 
üj • leid}«. 



&t:ppt*nb<r£./ locus congettiuus , fivt con- 1 
gen es« ' 



797 



798 



! . ' :;nluf) nba'hnii'r; viciatacilc djflcrpuot, dis- 
fcminantur latiüs. 

SllMnunc nf)C llfen I coacenrare, accumulare. QJiel 
( v n - lti5 iufätnmm beilfen/ acervos pccuniae ac- 
cumularc. 3ufiimmcnbeufunq /.accumulatio. 
3ufa mmemjebrilft / accumulate. 

-OcnfcK'H / idem qvod f$Cttf<rt/ in unum acervum 
fedulöcolligcre , fubindc cumuloaliqvidadde- 
te, in cumulos comporcare. ^ Ijuc oft hm ju / fo 
beufett etf ftcfy ball) / adde parum patvo , A ma- 
gnum cumulabis acervum. Habet hoc peqven- 
Utivum etiam compjßts : ?luffjcm'cln/ Ö^üfanV 
Ulf llbeufeln / o,v£ ßmpjicibtu rtfcondent , itemcu 

J^eufdimoy ft £cufdi(pt / Slufbtufelunc}/ & ?itif. 
beufelicht/ Suiammenbeufeluna,. .Unaebcufclt/ 

* im.U'iu'llft/ difperfus, diftipatUS, Continus. 

$CIU$/ ijCUfCC/ domus, dosni- 

cilium, aedes, habitacto» tcftum. j£>au£etoi>n 
fumiur pro familia ongmc. <Iin rovtrcn Ii- 
d)C$ J£>atr& profapia illuftris,{rirps antiqviflima, 
fplcndidirtlma. 2ßo bt(t bu {II ■'Mih- undc es 
onundus , qvxnam eft patria.rua?j£)au6 imb 
Jfjof/ lares, penates , pojfrßlo domicilii m wrbe * «i«f 
ä/*Äü (Steinern £au*/ domus lapndca. ©rof 
^••o.'.Mik'/ ampla, aedes ampliffimsf. Xl*ffflicf> 
£auä/ Aipeib». gif n unb <rtlr infltf bmb unan« 
cicbautetf JöautJ 1 infula. SBoleingeriebtete*/ 
j; : .1; ? tttobUrtc* cv' furmr K6 .'>aii5 omnibut 
rebus referta , exornaea atqvc inftru&a. 3Dul« 
gelegen S>M\$: domus commodo loc&fira. Q'k 
räumet/ nxtr Ictifriqtrf -fyaui 1 mulriplex. 2i3cic 
J&au* unb nichts bnnne/rkfd)iüipft^n!2Birt/ 

ampla domus dedecori Domino ftepe fit, Tieft in 
ca Coli tudo. förraumtei Jj?aus7 domus vacua. 
Verfallen #a 110/ domus exc/a > dcftralra , parie- 
tina , ru/jö cafaltna. ($e mein Jf>aH$ / aedes v ul - 
r.an.v. t£briid) J£>au« / honcttiores. Unjnd)« 

t ig 4>aui/ üipanar. lein/ gering J£>au$ / fedes 

angufta, pufilla. 3Mo§ J£>au$"/ domus vacua, 
inanis. II 11 ajiiefl id)Ca -Da»? / infalubris ,• fune- 
fta. ^aufaUig-pautf/aBdes ruinofe, malcma- 
tcriacas. £)as" tnttcrflc iUö #aufe$ / pcnccrale. 

5$$rberteil be$ j£>aufe$ / frontifpicium. £in» 
qana bC(J J£>aufe& vcltibulum, propylseum. 3n 
ein JpaiKl jieben / in domum migrarc. bem 
Alllfc tODHCt nkmanb/ domus vacat, eft deferta. 
3J >■> cb-V» j us «icheiurc domum, reverci. 3u£<iufc 
bleiben/ dorn 1 manerc. -21h? bcin mik* geben/ 
foias prodirc. Clu- bem ^flllff lieben / emigta- 



re domo. bem ^)nufc (iopen / fedibus cx- 

pellcrc. ^Dd^ $M\4 fallet rill / domus Vitium 

facic. Qa&«$AU6 anfteefen /.teÄii ignem fub. 
jieexc. • i! eilir€i§en/ demoliri domum. 5>a< 
.paus bepern / reficerc. jg>att4 verf anfe n / »ea- 

derc, diürahac 93erla$en/ dcfcrcrc, rchnqvc- 

rc domum. 

2llllf^)au</ prarfeftura. 9Jrmenf)flU* /hofpitalc. 
BOfocomium. SbabebäUtf/ nymphxum. f&üit 
In hüll? tonfrrina. -iMlÜMiit' .phapr idcnum. 
Söllberbau^figillaria. SBatfbflHi/ piftrinum. 
9Jaiier5l)»lUi/ villa, cafa, tugurium, gurguftium, 
tnapatc. Sbeillbilll?/ oiTuaria. ®erflbau^//H* 
Q?üT4bflU87 arx. ^eo 1 /iwScebenbaust/ domus 
adjeda, lateralis, conjuncra. ^ietietlbau^/ mcl- 
larium. föirrbautf / zythopohum. s^lattcTi 
bailö / hier oconuum. S&[Q(t\)&ü4 / munitio 
trabcata.caltcllumligncutn. ^IcnMuiuf/ ca« 
.mera obfeura. ^oduibilUd / Icproforium. 
^raubdllS/ oflicina cereviliaria. ^rcef)baB^/ 
caia pro.dccorticando lino, it. Iccmodochium, 
peftucntium , .j.'/.». CSfbvfcblmu^. ^r.uhan»/ 
conditorium .ailämcnrorum. i^TOtbtlUf» / fu- 
mcn.provinciai, ^n^crluiUS / adclphotro- 

phium, ©ulenboui/ /rw^unaferböu^/ ardet 
.amadas, partheno. S5ÜrijerbüUtf/ domus pH- 
va r.i t ctvica. ^ biirbaii^ fftve ^urbnu^ / domus« 
familia Eledoralit, Danf « »nO ^jcbtbautV do- 
mus precationum , aedes facrae. '^ir'-jfviirV 
habitatio.furum , fpetunca latronum. .'Diener-- 
beufcr/aedcsoflicialium. &iettffhau£/ domus 
fcrvicns. €cfb«Ui/ domus angularis, (fbren* 
bau S / palatiom honoris* virtutis regia, ^iijen» 
bailf» / domicilium , domus propria. (EinjcN 
bau^/ d«mus folitaria. SleilbbaU^/ exilium, 
domus miferiamm. ibh in? / domus parerna, 
foeipatrii. g<h'bebailö7 baphia. ^ecbtbau^/ 
palzfrra. elbauf / curotrephium . brepho- 
trophia, qvaiia jimt Normbtrgit , Hamburgi , Am- 
ßelodami,&aHbi. gifeJ)baUff/ vivarium. gran« 
iOfenbau^/ domus ulccroforum. glll(btl)ail5/ 
rcccpcaculum, »Mum» grenba 115 / domus frir 
vilegiata. grud)f; flve XPrnbail^ / granarium, 
horrcum. gürflen«/»'»'' ^errmbau?/ Bafilica, 
domus magmfica. Oiaitcrbbcilfcr / funt domus 
plurium nobilium paltionatorum farailiis com- 
mune!, ^artenbau^/yh^^ujltau^/viridarium, 
diaeta. Q)a|jbaui/ diverforium publicum. Q>e« 
Uitthaui/ telonium. ©eriebtsbauf 'pr.rtorium. 
öefa m i\)üüi/ domus communis. ^ilbenbaHi'/ 

do- 



799: ffa 800 



dorn us ccnfuum ,-vulgo ccnimca. ßkltld D. 
|> atll / mon> pictatis. (fHureebdUrfy teroplum« 
(^PttCShCllfcr / flu« dicuntur monaftcru , de ab» 
bat ix , acqvthbrt loctu facer bäbiiatiom apttu ; oiim 
cafa Dci ■vocabatur.bwcCafat:, feie <5ottC&t)»UI3* 
ICUtC/ 1. SV beminu dt monaßerio. @rcn»baH$/ 
caftellum limitaneum. J^>atlbtb^lf^ / domu» 
ainp! ma, zdes magnificx, fupcrbx; -pitiTcr 
bau? / domus poßica. J£>trrctlbi)U$/ magalia, 
mapalia« /3Dd}jdt()aUiJ / domui nuptiarum. 
JCHMbebaul / cafula canum. £urcubau?/ lu- 
itrum. ^il',crbail?/ domu» venatoru.- 
mcrbflUi/ domuacriftitix. %\]lKl6)aU$ / fyna- 

goga. ^unfcrbao^/arxNöbilit. ÄiipitclbiiuÄ/ 
exedra. „K .n'mibaiio l xdicula e fohis<harta- 
lumcornjucu. i\ All f I) 1 116 / dumus empöret 1- 

ca. tflag geil) & ^v/uut hau? caftrum dolo« 
ns , domus lacrymaruro. JtlOChnbailtf/ aedi- 
cula pro campanitv # ittt>C rbaitf / ßvt 28<lifcn» 
bau? / orphanotrophinm.- tfomcbicirbautf/ 
thcatruow .Kouiiuiöb.iu? / domu»- anaonaria. 

icrocoraium. $0(fbatu? / tugu- 
rioiom a reo I.e. 0\.u;uhaii? / curia anciqrx 
curtis. SDiiCffMUS / domus conducra. tllit? 
beufer funt a-vefy 4tdtt ptrtimntu. 3Rttt«lbaH6/ 
media. ?UiÜIIjbdU? 'oflfkina moneuna. 9Rue> 
ball? / vrttu v<xabulum% dtfignans atrium , fivr 
*eftibu!um. TRarnnbauä / catafta>, gnga- 
thus. D?ira,aiD?bau? / Utopie Sp<v. ,u 9tir- 
ttcnWböuij / prineeps Utopie. Oberbau?' 
domus lupenor * xdium fumma , • faftigium. 
Ob|tbail5/ pomanum. $ßcif bttllti / ar.i es conta- 

?;iof*. ^a(b(bautf/ü.fvo^tni(tt)au0. <pfaf. 
1 Ii ! .111?/ xdes reiigiofe, parochia. WaiiMj.i 11? 
domus pignore aiteda , oppignorara. 5>p|t' 
haus / poila , domus veredanorum , cuzforum 
diverfonum , manlio, Effftathmus. Q verbaut 
frvr Qktjcabaul I domus oppofira , obiiqva. 
riab ib ' u? / curia , parlamcntum , confülonum, 
bulcutcrium, SXaubbciUS / fpoliarium , arx 
prxdatoria. £uitb<lUS / ftabuJum eqteftre, 
AtAdemütm vocant G*lh & Usli, ?Kid)tcrb4U8/ 
idtm (jvoA (Betidt)t5\jMS I domus oraeroris. 
SKiitfbrtUtf / armamcutarium. <Bd}iircrbilU?7 
domuneula paftoritia. (?d). 1 ijb»1U^ / aeranum 
<£<&au'piilbam> / theatrum. (rcbii&crbrtilrf/ 
specula , «ratio fpecuiatons. (rebeipbaus / la- 
rrma «fodica , lo^m feerrrus. (r d)us'Mii5 cala 
jaculatona. ecbinbcrbau* / fivr tfiifttlcrbaiitf/ 
gurguAium cxcorutoris. ^cfeil*:l)ilHS/ coadi- 



torium ioArumcntoruai rudicorum. '-ilj ,ulj(, 
bau» / lamcna. vf diii.ifiub iu ■ ■■ Cochleae do- 
mus, calyx, tefta. ©cfpi^t ©ebneefenbau*/ 
buccina. 6d>ulbau$ / fchola. ^djurtbauiJ/ 
idtm tjvod&otnlWtt*/ grananum, conditorium 
frumenti. ^PidbaUÄ' »des aleatori». <Spfnn< 
bailtf / gynxceum netricum. 6iC(5cnbau^/ 
nofocomium. 6taninil)flUiJ / xdes avkae. 
ST fCCf bau? / cirnificina , cuftodia miiitaris, er- 
gaftulum. (gtrtbtbauij / curia. i?rorb!i,iii?/ 
aedescmorrualcs. (S(rp()au^/tugurium. £au, 
benbau^ columbarium. ^ a u jba 11?/ arca Tain« 
roria. S^ufbflUÖ/ »des Kiftralcs. ^PObautJ/ 
domus mentecaptorum , five gyrgatbus. $061 

icnbauä,/ idem avod Sterbbaut}/ * cccmcte- 

; rium. ^TinfbaU^ / taberna. Utlbtrbau? / do- 
mus inferior , xdium pars rnfima , area. 33o< 
qcl (ivt töcflüqclbaUS/ ornithon» ornirhobo- 
Fcium. -BorDcrböWÖ/ domus anterior, ii^ul) 
bairt / fedes cxcubiarum , domus ftationa- 

norum. aßaqbau^/ Die XOaat/ domus 
fracica. öi>.i.U"H)iUiJ / nubüar. SSafttithau;. 
armamenraMtirn. ÖBalDban* / tugunum fyl- 
Taticum. ^ai tbau? / domus fpecularum vrl 
prxlidti, pharas. -UJafcbbaii? / domus lororia. 
2ija§crbaU6/ nari»> dtatur rtiam aBdlftl ba ttt * 
jmttir. aßcid;bf ufcrz/iTT 9*1* Ma^nfcc/funt 

publicx domu» aut depotitona , adqv» omnis 
genens merecs percrahunrur ac deponunrur, 
•vulghConthcii*. ^crfbcilfer/ergaftsila. SBfir»; 
bau? / taberna vinana , oenopolium. vHJinFcl« 
bau?/ domus angaßa, carca. ^infnlmu? do- 
mu» hycmalis. $Q(iti)tfive ©cnfbaHÖ/ angu- 
ftale , JVncdrion. ÄBir t4t)QBt l taberna merito- 
riav. SBunDrrbOtti / domieibum plenum digni* 
t .u is. s il?ohuba \m>i domiciitum, iares, tedes Äa- 
bilts. ^ecbbilll^/popina. 3ciiqböU*/ id. qvoi 

omu? ve- 

digalis.- ^olibUU^/rclonmm. 3fld)rbfltl^/cr« 

§aiteriura , ergaftuium , domus difciplinaris. 
ntbau^ / diumt ein «ftJWV auf ein inttttm/ 
canaculum meritorium, nianGo temporaria. 
3Hf i fivr 5Jccbf nbau^ / accefllo xdibus adjunclj. 
p tl II ff bau? ' domus curiata , rribuniria. [ > . 
br^crbäU^/ gcrontocomium. • 
.f>i'ii?ldu ( Cae / dmm. domuneula, xdirula, cafula, 
tuguriolum. (StbrpaubfUölrin / gurguOium 
cygneum. ©pmmcrbniblfin pergula Sßjdj> 
bcü^ldn/ Tpecula, cafula yjgilmn, 
jQ>ailfcH / Jp»»U|C/ru/ rßjiftk,hu(oditIuf, iindt 



8oi 



£a 



802 



Jp>flllfcnblafrn/ ichthyocolla , & Arah. alcann.t, 
alia 1 diHa IThinDlrtrrt. Jßatlff n wri vfrtam f/? 
.* «r/?»ö / domo recipcrc. J^MtlffR IWt) 

foerbergM / hofpitio aliqvem acciperc, hofpitan, 
Bornum deducere. (gx fjoufct gar übel male 
tuccur domum fiiam, minime artentusad rem 

cft. Die «Bottaten baben mi ganbe gar fc&limm 

aehaafrl / milites regionem vehementer vexa- 
runc . v jil.irunc , afflixerunc. Ahudeßhoc I> a 1 1 - 
4tn/ aliud rß baujjfn / foris , ex tri. Qyod ab AUS 
defeendit , 8» huc nor. pertinet. JgKlUfcn multk op- 
p idii qvoqve commune 

fen / m&lrjaufcn / Slx&rjaufcn / öflrtg«^ 
häufen ic. 

Käufer / tev/propr. iocola , #£auferin /t»i'< / do- 
xnicilium, ßw xdes inhabitans fenmina, inqvili- 
«a. Sed J^auffT '« malam parttm Jumitur pro vi- 
tiofo aconomo ydifpenfatore improbo. Huc 
pertinet .»> et 1 l c r / POV incola paganus , qvi agrot 
nonpojjidet, 

«frlllfung .' fcte / p>cpr. domicilium , domo« ,"ha- 
bitatio. .SV.i ifii. pro ma/j admimßrationt &dete- 
naratione medium ufuipatur , Itctt alioqvin rari oc- 

currtt. SRan hoMt bier fc&Iechte Häufung / do- 
mum fuam male hic tuentur homtnes. 
»£)eil6lid)/ 4i/.äT«iv.parcu«, &p»rcc, frugalis, 
fruealiier , rcftri&us , reftriett , ftd propr. 
• f ?-\\'iU6)fß , ccconomicus , domefticus. •:!!?• 
lld^er <St<mt> / bierarchia ccconomica. ich an 

«foem Ott€ hcu'jhcl) nfeberlafen / fedem figere 

alieubi , /domicilium , ignem dt focum habere. 
(Eine bcuäicfte J£>au$muttei / diligen« , fragalit 
jaat crfamiliaa , rei familiaris curam follici te j»e- 
reas. 

J£)Ctt$\\d)Uit / toit/ propr. res familiaris • -cocono- 
mia, adminiftracio domcftica , dnn .it parfimo- 
nia, diligentia, frugaliras. Olli 1 5 mit guter 
.Oi»flid)tcit Werrich teil / lumtus accuratäfruga- 
litatit regnU meciri. 

•£>llUtir<n / propr. eß : domos ferutari , perqvire- 
rc, incrofpiccrc , mb nonnumjvam depecularii 
Sed&in frecie notat circumforaneum , cireuito- 
rum flve circitorem cfTe , q vi mrrett fuai ad emtn- 

dum vicattm offen. v£t gebet mit feinem )i rahm 
biUljiren / venum exponit reculasfuas in »dibus 
privatii. J^nuflren comttnitcum f)anftn/non avi 
dem curare domum ,Jed potim expilarc c5*pcrdcrc 
ttotant. 

J(>ail{trer/t>€r/circuitor, circitor, circumforaneus, 
aegociacor cxcraocui, vuho ^aUaiuv I Zü'> 



ftlettracter Sttronentnartner/ <^cVclimj fif.:N 

Icr :c . ^)ailftrerin / ÖIC / circumforanea , kr u- 



tarra. 



.♦iuiifinim/ CU/ meretum vüiorum expofitio ia 

atdibut oppidorum & vicorum. 
■ r ?»miirer 1 Ki> *d). &aiv. ettam Jfje.iitirifcb / circito- 

rum more. 

JebflUfftl / idem qvod Raufen / aliqvem in aedef 
luas admitrere , fub tcCti fua rufcipcre. <£r bat 
lind.) aOetOOl bthailfet / fct humaniter me habuit 
in domo All. $ebaufiing ■' Die / domicilium, 
habitacio. sEehaufcr / Do: / teeeptor , recc- 
ptator. 

^Berbaufen/ aDuti^efamiliari, düHpare. lacerare 
Patrimonium. (£6 i|t ben ihm alles? rerbaufet/ 
rci ejus domcftica tundmis periit , ommumre- 
(um nauiragium feeie 95crt>aitfet / Oct/pro- 
fufor, dilapidator, dcco&or , diflipator , peedi- 
cor. iBcrlMHl'ima ■ MiV profufio , perditio, exi. 
tium, pernicies. ?Uei"l)aiifid)t.- funuuol'us, pio- 
digus, luxuriofut. 

i^aUt/ Xfitf phtr. X>U ^)CUtC/ cuti», peHi», 

corium, membrana. ^>aut ettam eß idem , qvod 
au &d)\<m6)/ ucer. fecirbeute / uteres vina- 
rfi tfervantur enim in llaiia vina in pelhbui. <£inc 
Dd)tenbailtQBcin^/ untumvini, qtantum ca- 
pic cergusbovillumjeu utet bubulut- vrehene 
\\\ i'ie .ÖvUi c cutis nitida & candidiftma. J^cil» 
lofe Jpant I cutis neq^am. SXaube Jpaut / cutis 
afpera , corium crudum. tingearbeitete £>aut/ 
pciiisrudis. 2lbaeji>4ene^)aut/pelits. tbtöa 
t>i\nw barte/ toeiefee/ »erfdjrumprte ^)aut / cms- 

fa , renuis ,five fubrilts , callofa , mollis, rugofa 

cutis. Jg>artr Jj>aut in J^Änben / callus, caiium. 

9?flUhe/Tand)e J^aut/ afpera, vi Höfa cutis. 5&ic 
(•er «£>ailt bejablen/ fangwinc panam luerc, mor- 

semuiftari. <&iti) feiner J^aut rcebren/ armis 
tutari i c , obfifterc , defenfarc fe. vr eine J>a« t 
fcjan frretfen / omnes nervös intendere, labore 
eontenderc. cf r ift noei) mit ganger £aat Dar« 

Von fommen/ falvus & incolumis, /ru integer 
clapfuseft. tginieber mu§ feine eigene J^aut ;u 
?)iarfe (tagen/ unicuiqvc alea fua ifubcunda c(t. 
<£$ ijllt Jjpaut (tm JP)ailf / jus tal ionis hic »iget, in 

ufu ef>, reqvurit. €r uerf auft btc^atit / ehe bet 

Sß5r gcfd)0{;en i|l / ante vicloriam tnumphat, 
epinicium canit, exuvias hoKium vendit. hüllt 
etiam Syntcdochice dicitur de homine. t fr etne 
gute (bf liebevoll t/ vir antiqvac monctse,aniiq»i 

fidc. 



S03 

Jjar gut an ihm / tancus qrantua cft , fcclus 
cft. 

23drrrf)ant / pellii urfina , &rW? 25«mb«ut«t/ 

famnikntw , »miu».. ^Ocfbailf / corium hirci- 
num. (£k!flhiiit. corium afininum, gS* in ß*cie 
pal impfe flu«. (SiinfcS) •lit / membrana anferi- 
na. jpilfdjbJUt / corium cerrinum. tfflfbtfi 
fcaur/ pclli« virulina. WlPCnhailt/ pcllr« Iconi- 
na. Sumpenbauf/pclliipcrera.cciiui«. 0(bfcn< 



804 



cuttm wütre, k 
/ fedufurpotur pro: vexarc , illudcrc , coa- 
tcmncrccoiucmtim inftarc, vclhcatc. (£r U^t 
ftd) llid)C bubdll/ domo gravis* feveru» , o vi tibi 
illudi non patitur. ©<r (£<t>n>«TC I hubelt mich 
über bie mafen/ uicus veheraencillime mc mit 
8t cruciat. SflJatf bubdft t>U bid) brüm ' qvid tu 
hxc moraris ? non laborandum cft tibi ca de rc. 
5K in bui>cü und) in allen öitcn/ diiciuaor * 
divexor undiqvc , aemo non mihi molcftus 
ft. 



bort/ coriu m Oalom. JKbcbauf / «gw ^Mct/Wp/ar. Aiftdff yforfidui.homofe. 
SS JfaS'iuf/«,? S i P^l'Vmcrccnca. mi( n 5 , Vl1is . %Dfc fin / Wf/mulicr leviiarma- 
ecftalftf^Ult/ cutisfi««t«i»contaminata. «Kofi» .U.A. ^.4;..—:. iL 



igttmcontaminata. $Xp$ 
IjrtOX/ coriom cqvinum. ^djIüeintfhaBt / co- 
vium fuiilum. gRcnfdjcnbaui / exuvi* hu- 
man*. 

j£>cutlctn/ Vas/ dimm. pellicula, cnticula 
branula. (5amcnbciitlein / follicalas. ©a# 
JpCUtldn an ber £ncr fdjak / membrana putami- 

nii. £)a4 £cutlcin über tor ^»rnfdjaur / peri- 
cranium. &a$£eutlcutQbcrbern (Scbirn/ pia 
itiatcr , menrnget, involucrum cerebn. J£)a$ 
Kollern über ben Äafianiett/ cchinui. 3>atf 
>cntleiti um ben #ern / tunka nuclci £)a$ 
witlein fibcr bie (SraiiafdpfelFcrn / ciccum. 
Qcii Jpemlcin ber ^ungferfchaft / hjrcnen. SRc^» 
beutlctn ber ftugen / cunka , recina oculi. 3\vic* 
bdbcutldn / runica cepas. < 
,£>CUtig/ *J/. cor uccus, eure obdudas, membra 
Ölinnhentig/ cutis cenuiffim 



rurae , abjeibe conditionit & famx. (f 4 jft (in 
Irfcr .Our c! er / ncqvam , nebulo , it. callidua, 
aftutus, fureifer cft. ©n j£>ut>|ft tti*m txponi- 
<u> parcui, avarus, cummifcc"tor, »/. annonae 

flagellator.danlanaxius, 4>nbUr$0,efinbc/ fex 
populi. 

^llbd / Oer / pannkularnenrum , peniculut. 

Unde Aicunt JpubeüunipeR/ pannicuJamcnu fif 

mr/iü/ panniculi. 
Jpllbdei)/ X>te/ modb parfimoniam ruftkanam, fra- 

galiutem inculram , illitcralitatcm ^renacica- 

tem, mo.iü cxagitationcm, divexationem & mo- 

ieftiam 

^)Ubclid)t / »djrü. &adixrb. Laccratui , parmofua» 
abjc&us , defpec>ui , in« lor ms , frivolus for- 
didc , trnuirer , minute, mhili, nauci. JfrutKt 
lid)tfö 33olf / ftve <>uOc|poU? / fea , fordet civi* 
tacra. 



neu«. ünnnbttlHij/ cuti« tenuiflimai. ©irfN 
fKHtiü / denfiorrt curia. €r iff biffbfUfig / unb 

fftlct rfinc <Sd)l4at nid)t l durarus eft ad verbe- i}t { inier], incit. vocattt. &ejul. ohe , ormmatur rf- 



ra. /3fUtigC^glfifd)/caromufculofa. Kaub 
bf llfi$ / cutis afnerae. DfunjclfKUtia / ftriof*, 

rugof». ^robbcutig/craOioris. ^larbcotig/ 

fpien Jen eis cutis. 

J5>fUtigf<it / Mc/ conago. ^DttfrxnfioFrif / callo- 
fttaa. ©ünnbfUtigffit / cenertras, renerirado 
cutieubr. J^artbcaticjfcit /prepr. denfitas cutis, 
fed dt impcnctrabili cutc rttäm dicü 
\liQtett. 

dicuntetidm Jpp^cln/ 
poma 4c pyra Hccau , tß k Coth. Ifrototf/ fwd cu- 
ttm (igitJiiAt. Sunt tmtmfiuUu) ifli ftccMi ittßar 
cuhcularuin corru^stsrum. Ab -frllftdlt / frvt ipp» 

$dn tß %nt}€U'& $ot>tlbtbY) I dKoBuni p^>o. 

tum ficeätorum. Indt qvoq. dieimtu ^Ußdidjf/ dc- 
coäum iftud odoic v<l dporcrcfcrcat* 



iom : J£)f b* / »ah , y W ^tScfbcy dicitur , macle 
virrutc ifta ! £>bt/ fiftc gradum ! Jfrabdhc I in- 
iVrf. rident. jg)op /evax , tß inltry. exult. Jp)cfd)a* 
ftl/ inifrf. ntoctot. apertte \ prodeac aiiqvii* 
gnebbe / ^od Jfrop bf. SiK bu c$ getpefen/ 

$C? Tunc iscra«: refponde ! S}t 'l elitminttr- 
togonAi vocula t ß , q v i d a is ? ^ 

' ^)Cb/ f)Cbcn/ t*t)i*/ tcbbubr / gebeben/* 

nrb'lbcn/ tollere, attollcrc.clevare, crigere. (fr 

ifiiu fdjmad) ba< 5ßcrf 411 beben / tmpar cft Kuic 
oneri. >j .s man nicht beben fan 1 mn§ man 
liegen la^en/ qvo»ldiÄ5cileleiratacft, qrarefta- 
re prohibetur» fcljuxren (rtein PaninaH 

nicht n>i'i( beben / difticiliora ncgotialen^ pro« 
moicnrur. .Ocbcit cxaltarc.commoda 
aheujusadjuvare. gm|lc4l fpüUiJI (ineil leid)t 



805 



fr 



fr 



806 



beben/ principe! exaJcarepofTunt. (£r tft min» I tum duitur £)cftn. jOdlH'fcll/ r/2amurca.. grt» 
nifbr gehoben / jam ad alriorapTOgreflum fecit,i fd)C £cfctt/ f«c receus. 

ad digniratca promorui eft. £)a$ tyferb bebt J£cfl<bt/«i|.feculentu«. £cficbt2Sa&er/aqTacV 



jduMH' . eqrut greflus glomerat fuperbo» 
J^cbf/ Wt/ l«vatio,ekfatio. P&x in facrifieikufur- 

pa/4. £// frwwrcdicus .provciuus. 
J£>f bUHO, / fctt/ promotio, exaltatio, auxiüum, ad- 
jumentum, adminiculura , fubfidium. Dicitur 
tttam «m J>ub / elc&io, fegregatio, optio. Clin 
J&UD au#Der£erbf / ovei eleöibiles ex greee. 
Jf?«bnng//?™£ub ber tyfer&e/ molüiauxumglo- 

meratio.. 

.£>CbiT/ fautor, promotor» parronus, adjutor, 
propugnator, auxiliarius. Urbeber/ auttor, 
inrentor , exeogitator , anteGgnanu»,.Dux. 
JPxbft/ üci/«r lipho, tubulus doliaris, c.-^ jtu 
thmitt. rß fr berleiU I bp.buncului. . flßetnbebcr/ 
fiftula vinana. 

.£cblid) / *dj. &adv. qvod colli , fuftolli «raufern 
poteft. Unbeblid) / immobile , graviflimum, 

Eondcrofum. .&All$bcbli<& /. dicuntur vaga- 
undi. . 1 - 

45cbcf/ $obef/4}6bel/^^efef/.DeT/ P /«/r. 

Jhcbil/ dolabra,. runci na.. Dimin. rß frbt> 
Ulli / t»Ä»/ dolabella. ftugbcbd / dolabra pla- 
na , oblonga, JÖolbobd / dolabra finuutn ftu 
afeefluum. Äcf>!iCHaJ)t>bfl / dolabra cymxa. 
©rpfjer.SlPbtbPbel/ dolabra Ailcatoria major, 
kleiner 'SRebtfeobd/ minor. &ai!d)bobc!/ do- 
labra curva curvata. . <gd)licf)t{)obcl/ planula. 

.fcebelu / * pöbeln / ocb'ebcK / * gehobelt / dolare, 
aeqvare, poUre»l«Tisare, planumfacere, do- 
labrare » cujut comvof.junt Slbbobeln / Otl6f>Cbclll 
& bebobdrt / dedolarc , edolarc , adacqvarc , per- 
fefte dolare planum reddere.- Ureter hiTihi 
Jxrigarc afferes. (Scfcfbdf* Wtldr/ areul» 
«lolarae. Sed J(pt>bclfl tttam mttavh. fumtur pro 
crudire, corrigere , caiKgarer <£r iff nprjj nicf>t 
qcbttbfff WOrbcit / moribui nondumcftemollf- 
tus. Unocbobf l«r #Ctl / rudis-, afp.er homo. 

Acbdnng / £cbdung / * JOtfelung t *i* /poticiö, 

adxqvatio» Wp b ddlacio, dolatura , laevigatio, 
fgmrtifb correÄio,d»fciplinaj.caftigacro. Jpt< 
fdung Der bitten/ correctiomorum. Qte^öi 
fdnirg macht ein 9ßcrf npcb cintf )c febone ; ligna 
oolata dirplo cleganriora Cum rud'bus. 

*>ef< / «M*n / we/ «Sebelirtfl / t>ir/ f« 

itycbcn / ipul fe ättoütl fgvm toüendi htbet. Sed 
elUm fedtmentum , craflamentum & exeremen- 



culcnca , limofa , fpurca. 
S^t\t\ I XifXl cermenrum , a t^ebctl qv od turnt aJ & 

wj/frm tlrvet.. Htm iu'fclctl / fermentarc. ^CfCft 

,1: altitudine . ttiamvrodire fumitur. 

Sibhr ben / tollere , fuitollere. £>tc Äiir tt abheben/ 
tollere folia charrarum luforiarum. ^en Xc§el 
ppm Seuer abheben / amovere ahenum ab igne. 
üibljrbcry Ofc/collenit araovens.. Sibbebnnoy 

M« / amotio. 
Nnbebeil / incipere , ordiri. . 90{än mu§ ÜOH ©Ott 
anheben / a Oeo primordia fünr capicnda. Cln - 
beben nunmiatut prägnantem Tun (Sie bebt 
an / coneepie jn utero. Slnbebung / MC / pnn- 
cipium. 

Aufbeben / fublevare i futtöllere. ^i^nbe aufbeben/ 
fuftollere manus Se plaudere. <£in CS fi r} aufhc 
ben/ eß legem abrogare. Speife aufheben/ col- 
ligere, fervare ciboi. (rtunn toai aufjnbeben 
geben/ rcrvandum,,cu(rodicndum qvid alicui 
cradere-. ©en Streit aufbeben /eompouerc Ii- 
res. 5>eit SCoef aufbeben / ftolam colhgere. 
€Ptel aufbeben / finire, dirumpere, dinmere, 
diflölvere iudum. Qaä (Send)! aufbeben / >m- 
ponere finem judicio. . Qlufheber / confervator, 
allevans, fuftollen». 9Itlfbebung / abrogano, 
collcelio. - In aite pugiüdtoria rft colligerc arma 
cum ceremonris qytbuidam • qvod dicunt . JCm 
3tufbcbcns machen. Aufhebung lex tpbtcn^ or> 
pcr/crc£rio cadaverum hominum judictalis. 
Ausheben/ exportarc, extollcrc> 1/. cxjmcre. S5fU» 
me f.Uäbebfn / cximere&transponerearboresJ 

(Sin Äinbaui^eriaufc beben/ fufeipere infa«- 
tem c facro fonec. g :n|icr ausbebt n / eximere 

fenertras. 

3>cbi'bcn / aptare , tollendo förere.- SpebeblO/ 
■ apt in, com modus 

(£inbeben/ indere«. fjttf Sßette beben/ tollere in 

lectomt impprrare ,infcrrc Iccto. 
Smporbeben / elerare , fultollere , in alrum tollere. 

(Empprbebung/ elevacio. <&nporbeber/ pro- 

' nwr i 

(Slltbeben/ abflinere; devirare, dceünnre, exrri- 
carc fe , exoncrare. Cicb einer ©adje entheben/ 

exfolverc fe cauii , abflrahere fe a negotio qvo- 
dam.- €ufbebting / evitatio , declmatio. 
Erheben / exrollere, clevare, exalrare , erigere. 

(£inen inUJobe erbeben / excollecc allerem Jau- 

dibmi 



807 



808 



dibu«. 3u orepett <£l)ren erhoben werben/ ad 

faftigium honoris effcrn. £)IC ©ftnime crf}C> 
DM / Tocem intendtre. <£rl)0bf nc $lrbeit/em- 
blcrna. CrilnbiliH 'Ablatio, cxalcacio. (rilub 
lid)/ «iy. operae prcuum. €rbi'bfid)e vriicbi'/ 
caufa prjefrans , digna. Crheblidbe Urfahr/ ra- 
tio graviflima , pondcrofa. (Erbeblid)fctt/ Die/ 
caufa magna ,jufta , maximrmomcnti ratio, 
göttlichen/ promovcrc, transporcarc , lerne fub- 
Icvare. (ginen c tili fortbeben / fcllam pro tol- 
lere , five porrö tollere. 

J£ermtfbc&cn/ tdemqvod <mebcDfti/ex loco tol- 
lere. 

J5>eviinberb<ben / e fublimi in terram tollere, five 
ponerc. 

»eroorbeben / efferte . areollere. 
M n nheben / in fublimc tollere. 
>ineinbeben/in locum aliqvcm importare. 
•£)intOtt)beben / amovere , auferre. 
jpniuttbioie&er beben / de loco in locum porrare 
85" tollere. 

Q^ireiitiinbrrbrben/ operä foci I , vei fimu] tfcon- 

junclis viribus tollere. 

ScilcbrlnanDcr feebeil / per ~vices , alternatim tol- 
lere. 

S^&cfrOilrt^bebfn/ rctrorium tollere, retrö movere, 
removerc. 

vBerljebcn/propr. in alienum locum tollere. tollen- 
do nocerc. Sed ßeqventer ufurpatur pro incrc- 
pare , arguere , rmprobarc, rcprchendcrc. VL' 1 
nein eine <3»id)c oerbeben / Tidp vettere rem. 

lade S3erbrbuniV reprehenfio. 
Überheben/ fuWtruere, fubjicere, fupponcre. 
3crbtbrn/ per partes difponerc, luxari in rollendis 

oneribus. <&: bcit fjd) febr jerboben / movehdo 

onera ipfc loco movitarticulos. 

3ufamnienbebcR/ convaiäre, vafacolligcre, con- 
toiierc. ©ie tarnen (ufammenbeben/ compor- 

tarccUudos. 

£ob/y4oo#/ bibw/tfbocbcr/bSbeller/ 

c^ bOCbflcr/ adj altus.ed itus.arduus, celfus, 
excelfus, eminent, tublimis, procerus. Efl a 
gehoben. sUvnb. alte, cxcclie, eminenter, 
iublimc , procerc. -Ood) etiam exponitur folcn- 
n 1 s, unde t$OCr)$Cit/ tempui joitnne proprte , dt ovo 
ufSttt. (Sin hobt«* ffitti/reftumfolcnne. Jf)ol)e 
Slliqen/ Aipcrbi, elati oeuii. .früher VrMii. 
taftus, Aipercilium. Jftobetf 211 f er/ fenecrus, 

«tat doexa. £ht b, debile £brcn|tan&/ celfi»- 



fima fedes honoris. 53er) txin frepen fehlten/ 

i>: jure idtm rfi, qvod fub per, na capitis. 

£fyt\\/ &frtqventwrtt\>wn * exaltare, promo- 
vcic, exroilcre , engere, fubiimcm faecre . vu!~ 

gb fubumtre. ©er |id> fei b fr erbebet / Der foO er« 
niebriget Werben / q vi fc ipftun exaltat , humilia- 
bitur. €iu .0>ii iL* erhohen / alt lor cs aedificare 
domos, producere tefta in altum. Milien mit 
£obe ei'bdhen/ efferre ahqvcm laudibus. 
Spfätxi&ufititius tEibober / Der/ promotor, pa- 
tronus.cxa ltator. Uade etiameß verbum tt))$> 
bel li / promo v erc , pretia rcrum augere . £cn 
Vrci'j betf -JCont erb^bem/ annonam flagcl- 
lare. , 

j£)Pbcit/ propr. altitudo , irinir majeftas , ex« 
ccllcntia, pnefrantia, celfitudo. Jpobcit bei 
(ScmiiW altitudo animi. Roheit be* g ttnberf/ 
excelfiras conditionis. $ öltuiiicbc -Hoheit / re- 
gia majeftas. iKi hcbc & ßnrfclic&e £oba* 

teil dicuntur refervata Imperator is , jura regni 
& dominationis , arcana imperii y refervata 
prineipum. 

Srbi)()linej/ Ö<C/ exaltatio. promotio , eveftio ad 
digniratem de gloriam, gradut fupremi acqvi« 
iltio. 9lD}uejejcbn>inbe Crbdbnnq ift bem Salle 
nabc / tolluntur in altum , ut lapfu graviore 
ruant. 

JT>r5d>ltdt>/ *d'h &*dverb. enixus, cJ'enixe, Tolennis, 
& folenni ter , fupremüs, ffT fumme. (£ine I) 6d) ; 
liebt ^itfc/ obteftatio, flagitatio, obtecratio 
humilis, vchemens, diligentillima. 

£ücf en / ö'.&ucFen / k boej?/ prop>-. r/i ad ai- 

tiora anhclarc, reptare inalrum, perreprare ad 
fummitatcro.afcendere. Diaturf tiam jppefern/ 
magno nifu & freqrenti agiratione adrepere. 
Compofütejwßmi: Sibbocfrn/ onus aliqirod de- 
poncre» tarcinam ab humer is amovere. Qluf* 
l)C(Fcn / dt WbnSfM I in Collum tollere c3"rolli. 
VI 11 einem nufboefern/ adrepere alicui. gort* 
bort ern/ reptare. 
QiÖÜt ©er / reptabnndus, reptans. ^Otibocfet/ 
perreptans. «Sr/f 1 .^OCfCV in ^cir tfl gibbus, 
tuber. Unfern J^ocfer tooDen loir nicht mt§cn/ 
non videmut manricae , qvod in tergo eft. 
^Offcl/ ^Ogel/ö'»Tc/?ra/iii« frtfventüu SjÜ$C[/ 
Der DK »fOunCl / collis »monticulus , cli- 
vus , tftinjirTtfrt fvilibtt tditior terra locut. QJr ft< 

ner Junget / collis vcflitus. (^anbbngcl / tumu- 
lus arenae. QOeiUbnejd / aggeris propugnacu« 
£ec (j lurn. 



tum. Dimn. Jßugelein / X>A» / clitulus , monti- 

culus. £i\$th<bt/ädj.<liiQi\iu QOBcgy ter über 
einen sjiwd gebet / trames. 

*£)UCf 1 1 Die/ propr. eß onus .farcina ,drrernm Gur- 
{forum congenes : Sednotat tUam ruam, vclum, 
palltum muhebre , vclamen. .gurten fr.iarr. 
cnera faRinerc , Tarcinä premi. hmc S8ar* 
t)UCft/ ayod Gsüico idiomati frrvimtet male ftri- 

bunt parrwfe / wl pcrrtscFe / eß enim k Bat/ 

tdput , SJf ^ttcf e / qvaß vtldmtn capitis , r*pi- 
tu.m , cdliendrum. Hmc cm ^ r. rru cf cn mach c r/ 

tomtor t ornator , confutor com* ajiiUUät* Spat» 

vuefe mit einem SKi^lcm / galenculum. 

X)0rfung / * Jf)0Cf crCT) / Off/ rcptatift , nixm in al- 
liotcm locum. ^Ibbcclilll.U oncris levatio, fub- 
lc \ai iu , levamen > dcpofitio. SHtlfbc et lincj/ fax. 
an« fufeeptio » impouuo. 

.£>orficbt /«<*/• &*Avtrb^ propr. reprans,adrepcns, 
po/7. morabundus, & piaptrrta molcftus de onc- 
rofus. SpodifitCX STjfrnfd)/ fectator, umbft, 
affixui, adherefcens, <t/i«i Citt lUcb«/ mo- 
rator. 

t)ubf(fc/f)ubfcfccr/bub|(3}eflcr/ *A).&*tv. 

etegans ,qvofi dolobri Idvigatm &polittu , fpccio- 
fus , tormofus , pulcher. Poteß etüun venire ab 
\}ibtt% / t)Od) I grandi ßaturi ,habentur enim ho- 
mint* proctri pro venußioribui. (£in bhb|d)cr 
jferl/ fcicu»,bellu»,comtut adoleiccns. JjMibfcf) 
$iäo,Nein/ pudla nitida, »innula. £r i|t l)iib|cl) 
oeflcibet / bene veßitus cft. .(Mibfd) wm 9c 
fubr / dccorutiacic * vultu libcrali. tj) nieJ)t 
Mlbfcb/ praeter decorum , flagitium >turpccft. 
£fibfcj)beit / * J&Hbf(b^feit/t>(e/nitor, clegantia, 
decor, venuftas, formofiras , dignitas. Jpiib(cb ; 

beit einetf ©»iti-:ne?/ amanitashoru. ^iibj'd) 1 

Kit tii v2)i'f»cbt£/honor frontis. 

j5>iUfd)licb / .8* *J v ' ia ^ m T voa ' J&bfä / * cnu ■ 

ÄuluSjdrvenuflulfe. 

f)MV Ifwfybtl nlim / keet , Tanaus, 
folennii , »encrabili«. Hinc Fendt dicebantur 
•lim; ,6eere3<if /t*mpusfacrum,folenne. (£i« 
Bf <?ac$e beer bfl'len / '«f 0 magni , five pluriMe- 
ftimare. In Ep : (aphbHenrici , Comiiii Wemigero- 

jrnfujrgitur. j>o t»i3ö re^tre / fuittc f&xäftni 

Vli'C I erat tum facmmfanRi Eraftnifßum^ 
Jf CH ÖfT/ p/«r. J^errCII / dominus , domina- 
tor , herut. Eß ab bot Spitt I ncnaUnut ,dt i u- 



htm ex Germania" ottton. Denotat auttm: (acr um, 
rar.it um , nobilcm, de liberum virum, ita , ut 

digmtU nemen nen ädfit , qyt nuignalu , vei tpfe tt- 
i*m Dttu tompeüari qveat, qvam SjtVl I dorai- 
BUt. Hincvariancu.uta piopnA: bleiben/ Dt i- 
pöcens. Vfler /Ehclerus, legis dominus, giu 
Oer ' Friderus , pacis defenfor. V>>il lirbtT/ benc- 
volus dominus. JpMct/ <jv**fi Spoffytypn/ aicsn» 
cxcdfui dominus, fetter / Ottei' / Hottcrus, 
Octcrus , dominus bonorum uei praxorum. 
4^0t tnim five^Ut/pr.ßum SSpofcua ncuU. %QMU 
OlCr / La mucr i us , ijvjft £anbben / terrae domi- 
nus, feiner / Rcinerus , purus vei omninö 
dominus. 93o!Fi'C / Volkrrus , populi domi- 
nus , 6rc. (Er i|l fein eiaen .Cvr: ad fuum aibi- 
triumvivir. 3|i nid)t fein CU3enJg>ert/ ex morc 
vei praeferipto alter ius vi vir. V£r tft ^>cr! ilbct 
ibn/ dominus in cum coniliturus cfl , domma- 
tur ei. ^ ii \ im u t|i Jptxv IMD nid) t ber CD? ano/ 
uxor imperac , herus taect. i|t (in fd>K cJl^ 

ter J£>en / ben fein neefct flua nwebet / male agt- 
tur cum dominö , o^vem vilhcus doecc. ©repf 

erren reben nicbt viel / beri monofyiiabtcü 
W 4>erren haben grcBcöcfiibr/ praccipitcs- 
Kegum cafus forruna rorac. ©eftrenge .^erreff 
regiren nicbt lange / nullum violcntum Auass- 

num, it. venti defituri vcliemcntulime fpirarc 

folcnr. JT)Cl*: eiiam ironuedicitur. Q\\ bif[ cm 

ner S^ttn heus bonum virum ! v£incn ünbcrn 
erren fueben / mutare dominum. 2?rn feinem 
enn abfallen / deficae, dcfcifcaca Domino 

fuo. 

Ülmteber!/ prxfecTur» dominus. Merl / avus.. 
Urcmben/ o/imOloenvauc/proavus. Urur» 
onOeri / abavus. ^anberben/ /Hr ^annberv 

aervili fer, nobilis , Faro , ut olim apud Romanos 
nobthßim* Jamilid aqv liferorvm Ö" imA£tnariemm t 
qvibiu fae erat imagmem aqvi!,t pro ittjiombw üms- 
oerfi t&<iub<n t wdilis, ovale* JEdiie$ Curults 
etiam Rom* eiant. 53rtl(f(llfecrt / sedilis , qvi 
pontesdt vias publicas tuetur. üffflllbcn/ in- 
fpeclor ret cerevifiarias ». BS" mtiltum difftrt a 
Jbraiut / z^tlKpept*. ©ienftbert / nobihs , cui 
operx gratuitae , Die $vomn / prxfrandae für. r. 
^reefberren / rei (tercotarias pnvfcAi. Vfigen« 
bei": ■ proprictarius * it. homo fui arbitxii, yvi 

fum , out fud authoriuuis eß. (£ia,entura$t)crj/ 

proprictarius, dominus diredus» legitimus pos- 
fefTor. greoberi/ Baro. Qcmberi/ canonici», 
viii-bvr:, heredicaxius, geltet')/ acdunraic- 



8ii Sfr gi2 



gus, du clor exercnüs , hv.ue Generdlis. grud)t< 
/•• i ' - .ftovukr: , irumentarias rei parochus„ prc- 
i c£t us , c ura tor , commcrciofum comcs. V< 

tenberv dominus horti. ©cricbtsben / qvi ju- 

t isdictioncm habet. Obcrgcrid[)tS*bcn/ qvi ro- 
pcnorcm jurisdictioncm. UllbcT /Iw ^icDcr 
flcTicbrffbcTl / qvi inferiorem fru tajfam Jurisdi- 
ktionen! habet. ©ninbbcTi/ dominus foli di- 
rectus , Vafkütu (onirk eß deminw utilk , (BctliCBt 
Ijcn. J^nt^CH/ dominus vitae 4 necis. Jbjnbt; 
!u' l ) /prineipaiis dominu». J>> ih-lur: hertts, 
parcrfamilias. %il)cn / fenator pedarius. 
3uH4btTl/ hodi'e ^uofer/ itaolim principe! poft- 
gcniti appelUbantur , pcßea tarnt n bec vocabutam 
nobile* fibi altribuerunt. %ü\\ttV autrm vrepri'e 
r/? dominus junior, >i;t<UT £cn. ^a")"»"^ 
anrefignanus, vexiilifcn vicarius. JorftbcTl 
proeynegus, dominus forefti. tfammerberv 
prxf eftus eubiculi principls , it. thefaurarius, 
qv\ y JUJrtinierftUtltCt vocatur. Aliud eß 

Rämmerer/ cdMcrtrim. .ffaufberr/ magna- 
rius. frinbebcTV provincialis dominus, h'bn 
ien / dominus feudi, gllinpcitfjcr) / pfcudodo- 
isiinus, vilisdr cxiüsdominulu«. ffftil ftveffii, 
b(Hf)(XV condomimis. $Rh\(.nf)tr. / prasfc&us 
sei molaris , jru molcndinariae. €Öt ilftcrbcr;/ 
diribicor. Dbfliur: dominus fuprcmuf, prin- 
ceps fupetior. ^r\u':bev: / patronus ccclcfiae, 
«f. prineeps jus epifcopale Habens. Parochi ftve 
pdßorei eccltfiärum bunc titulum fibifalsb amoant 
(alutantq.fnpfos &f*lutarift Ddtwnlut $fat!n<r> 
rCttV loc6 pforrcr iNon enim Jurtt Dcmini, fed mi- 
nißri verbi Jivini. $Rid)t\)tVl etiam aiv.u eß, qvam 
Rietet. fR\d)UX rjl judex : 9üfJ)tbcn *ulrm 
dominus jurisdi&ionem Habens 9t judicet alens. 
6d)lo§bfV!/ cjvaeftor. <?d)C§bfn / cenfuum 
pracfeöus. <£u}u!l>f:ri/ gymnanarchus. (^cbulb* 
OCH/ creditor. ©fabbcT? fß , qvi juri'sdtÄio- 
nem habet, 65" Ö«n®en*t8(t»7b für«. <?tflH> 
f)CT!/ magifrcrftabuli. @tCUcrl)tn/ ideimjvod 
ödjo^n. fgtrafbfrrcn / triam viri capita- 
les. StrTben/qvatuorvir. SJoigbbfH/advo- 
carui, & defenfor armatus , it % dominus vog- 
teise , avi mt.uam & baßkm jurüdiütonem habet. 
äßfinbtn/ judex ad decidendas controverfias 
cum vino. iBaifinbcn / orpbanotrophus. 
Sßebbcbcn/ praefc&us vigilum , tfopificum. 

3albcnr«i/ five tymmditibattn dicunturCo. 

lonu jlgtypinA Qvaeftorc* Rcipublicat. %tnt< 
fpu ,j i\i i ? i : i dominus, cui ccnccna , u r.puk- 



dtüio ominaJk competit. ^>ctTin tft/ domin« 
I G*1L DAmä, JtsJ. Demut. 

.£>cr :It'tn/ 046/ dimin. dominulus, junior dominus« 
& bo.ur mfarUu tmäßuti Comlum Barermm du 
(ttmtur : ^tmQC ^Cnletl». Nuper yvidem etitm 
Ptincipum fUii , ftürftlidK Qmm apyrllaban- 
tut : Itritm ärrogMii* & adutäJio taut um petuit, 
ut txUrmmaU h*c tuigußi apptllatioru non \mt ru- 
boregallice dicamm «PnnjJcttt de 3uDfl< iriB|(IU 

Herren i 4t 3>cbcrr<n / dominari, dominatum ex- 
ercere. UbCTbcrrCH/ i ii i ■■ c m r c, viru- er e, domi- 
nari alicui. Sed multttm ufitauut eß wrbmn 
rfc(?etT / regnare , imperare , dominum 
conftuui , fieri , cfle. Uber ?anb unb icütc ber# 

fd)cn/ rerum potiri, prineiparum tenere. ich- 
tf lb|i bebtrfeben / five über Um ©einut berfeben/ 
<ibi ipfi imperare, compotem mentisefle. *luc>. 
berfcbill / removeri , dejici ä gubernaculis re- 
rum, abire magjftratu, abdicarc fe provincÜ» 
53Jjfbcr|cbcn/ confortem efTe imperii. 92(b(n< 
b er | dt i n / cum ali6 jura dar«. Qöicbcrbcrfdjcn/ 
in regnum rcfiitui , majeftatem imperii rccipc- 
re. aßcif um (itt^ bcrnrabcrfd;cn/ propagare 
fincs imperii, ampliflimum regnum pofGdcre. 
fatXitilfy I Ad\> & a.iv. auguftus , magnifuus , «x- 
ecllens , generofus, praeftan», egregius , praecla- 
rus , it. elegans , venuftus, pulcher , dignus , r 
magnirtee , fplcndide, divinc , excellcnter , glo- 
riose . puichrc , ve nulle. &u bi|i jr*t aar bcnliu> 
tvorben/ ba^u utebtan und) fireibefl/ valde 
jam iautus es, qvigravarc Jitcras ad me dar«. 
jna - :licbc©cfd)tnf<r/ muncrafplcndida. fytu 
hebe £u(?/ jueunditas exqvifira. JP)f t)Ud)ti 
ben/ vua magmflca, commodiHima. /")ci :lid;r r 
Z ( J(\n i vinum opimiamum , generofum. Jpau 
Ud)Ci £anb / regio locuplei , egregia , inftruftit- 
fima. geiffin bfnli(bcr j?ppf/acutiu*Imo,di' 
vinö ingenio pr?editus cÄ. (£r i(} viel jubff toty 
adjtrrnrmt teilte ni(bt/clatioranimi cft,q\-m 
ut cum pauperibus confvefuc 

J&mlidjfcir/ Vit/ gloria, magnificeatia, ex cell cn- 
ria , digniras, fplcndor , ornamen. Sllfo rei - 
febroinbet bu ^>m\id)Uit ber SOBdit/ fic rranfic 

gloria mundi. .ßcnlidjfcil rßeiiam titulus/eu 
ulutatio Honoratiorum. (jiivc ^>ei'Mid)feu/ 
eacellentia, amplitudo.dignitas, &bodüeUAm 
dominatio rctlta. Vorth J^mlir^f elf dicuntur 
Regal ia Principum , fupuioritas, jurisdidio, fcJ 
juk dommii. 



8^4 



£;rrifd)/ *dj.&*dverb. ivapetio(\ti, driinperiose, 
fcvcrus , & fc v crc , falluofu«, fu pcrci 1 1 ofus, * ar- 
roganter, ©n bcTrifcber 6um/ animus <la- 
«flimus. (gid) perril'd) bnltcn / impenum in 
omnei exerecre. Aliud rfi J^errig / ut : 
85* breobettig / jurisdicrioni plurium domino- 
r um locus iubjectus, iisqvc communis. 

,f>erfd)<r/ Oer/ regnator, imperator, prineeps, 
dominus , dominator. J&erfdjetinn/ ©<f / do- 
mina, hera . regina, regnacrix , dominatnx. 
©{rcnqcr / bdfer ^crfd>f r / tyrannus , domina- 
tor improbus. £ie SX6mifd)c £crf(uCI7 patres 
conferipri. 3<itl>crfd)« / diaator. &4)aU> 
()Cr fd)C V / vicarius » tice-rex. 

•£k t'l'd) u im / t>t'«7 Imperium > dominium , regnum. 
Unter J^crfu>» unb SXegirung Äepfer ScopolD* » 
imperante Invi&iilimö Lcopoldo- (ginjelber- 
fchung/ monarchia. <5anitberfd)iina / arifto- 
ctatia , atih »etfbcrfcfctmcj. ^o r dl a idniiK]. 
demoeratia. 2rnbeU)erfd)Ung / ochlocratia. 

J&crfd)aft/0<C/ doroinatus, potentia .ditio, fa- 
crapia , dynaftia. 3eber ©icner foU feine £t V; 
fdjaft treuliep meinen / officiakm deeoe fid« xr- 
ga dominum. Sie üci*i«; WfW £er|d)iif 1/ 
prineeps. tf6niglie&e Jp>crfcbaft / rex, domus 
regia. ©(abtberfepaft / magiftratus , fenatu». 
©tfamtbevfcbaft/tegiraen commune. 3ungc 
J^erfcbaft/ prineeps junior, filiuscomitis,*c. 

^erfd)aftlid>/ ajj.tf adverb. Heriiis, dominicus. 
i>erfd)aftlid)e©üter / praedia domini«. /per. 
cbafllicpe ed)lllt>cn / herilia debira. Wm*W 
;d>e ftinber / heriles liberi. J&erfcpaftlidjc Un- 
>crtf)flnen / fubdi« prineipis immediati. .per* 
d)nftlid)c ©efMc / collcft» magißratus. 

J^CrOifd)/ adj. & *dv. heroicus, magnanimuJ, 
generofus , älrus , excelfus, inriAua. • tor- 
titcr', viriliter, ftreuue, animosi, vulgh: he- 
roicc. ^ewifcjj/ vmU ab %ml<ui raJki&U- 
tini »Ott mc.Vo herotm , verum ttiam vir um ö vhtu- 
ttm/iebent. (Ein beroifdje* ©emnf / mens intre- 
pida , animus inviftus. Aevoifcpe $ugcnt>en/ 
tirtuceshcroicss. JP)eroifcf> 5B«ib / rirago. $t> 
rotfdjeä 9Öefen ffireit / agcre viram heroc di- 
goam. JT^erolfdj rtU$fepcn / majeftatem aliqvam 
pr» fe ferre. 

£croif*beit/ fae jr>crotfd>FcU / öte/ prff rj,tfr- 
tus »fortjtudo, maenanimitas,ftrcnBiras,alti» 
tudo . firmitudo , fublimi tas , * magnitudr ani- 
mi. lt. roajclhs corporis , auguftus iiabitus. 



S0?it frnfrrrr JP>tretfcJ)bcit fjere intrefen/ fm gula - 



n gratia 9t majeftarc incedere. 
fyttXl*e»/yl' ÜltQtlTt/ qvrrnlibri exercitum 
& numerum , ; h t multicudincm netat, proprium 
tvuttni cxctc:tum militum fixt copias , milirares, 
1£in istu^j'occi-. (Ein nnubcvtr mMicb J£>ecT/ 
legioncs robuftulimas , Himidimx , inviAse. 
^BcJgerilltet .4)eer / cohortes inftruaiffimae, 
opeime armatas. vf in fdjia / ft.u tlitbeS ^cer/ 
exercitus pulcherrimus , ornatiilimus. (efll 
9t0§^)eer/ exerxitusampUflimus, copias in nu- 
merabiles. ©etiltge^ -^«.'er / exereuus colle- 
clmus, imbecilluc»dcbilitatus,iafirmus. 9?ei!» 
geworben J£)C<r / incxexcitatusmiles, novus c\- 
ereuus , tironcs. ©er hefte Seil De$ ^»eerei/ 
flos , robur exercitu». ^tanenbeer / aftra , ft c .- 
larumcxeccirus. UMitenfcc /jeer / terricu- 
lamenta nocturna per campos & i'ylvascum in- 
g»nti ftrepitu vagantia. Qßenn fid> fd)0n ein 
JljKrr ttiöei* llticf> legte / etfi exercitus contra mc 
inuirgerec, fimillia populi circumdarent mc. 

Sp.is Jpcev »ir& jer(lreuet/excrcicus duüpaiur. 
^iminclsbeer/ exerciiuscaiorum. ©einteere 
nactiifben/ caOrafccjvi. ©Oite^eere/ Mana- 

0a ' m ' - ' i iW 

Jfpecren/ pro plerum^ Jkunt JF>crcjcn/ taftarc» 

depopulationem & vaflacionem tertis atqvc 

agrts inferrc/rrjiYn/iai dicitur : Scrbecren/ 

& Verbergen / cruore de ftammä loca de lere, 

provinctam rapinis exhaurire. (Eine ^t<tb( 

tcrbeeretl / utbem dirucre , cTcrterc , exfeinde- 

rc. 2)ic ©efunMjctt mi> t»urcf> giebe ntib Xrunr 

IHTbcciet / corpora corrumpunt balnca,vioa» 

Venus. €r lüBtt feine ©ütet ganj oerbecren/ 

vi/i^ü mCntrfn / omnes cjusibrtunx ruinä op- 
pnmuntur , perduntur Ö W^i dtttriortntur, 

feie Svaupcn terbeeren bie 25eume / aucac fruri- 

ces infeflunr & etodüne. 

üJerbeerung/ & Serbergung/Ow/ excidium, eai- 

t iu m , valratio , dtreptio , depopulatio. jfriei 
gc^uerbcening / »afticas regionis ex bcllo , cala- 
mitas belli causa accidens. S5erbeernng Cer; 
©llfet/ ruina, difpendium, jaclura bonorum. 

«Berbeerifd) / * «8erbeerenl> / graiTans, rapiens. 

vaftans, dttexans, «/. prodigus, profufus. 3um 

gc ?eute finb gern »erbetrifeb / juventus foict eile 
luxuriora.iwmruofa, difpendiofa. «Jcrbeen. 
fd)e £eutC / homincs damnofi , fcopuli pam- 
momi. - 

Jpeep 



8i5 



ceart ligna , anteqvam carbontc in 
dt fuati, tt)t man fie vcrrolc t /prüft ab adufto- 

ne dtäunt , qv* in vafiandi» iei ris nun infreqvens 

eß.- 

grcx, armentum, 
carerva. A^ttt. £eerbe (r ($äfC/ gtex orium. 
ÄCfrDC @d)»finc / grcx porcorum. Jrjjeerbc 
Orf)f*n/armcncum boum. Jpeerbe öanfe/ grcx 
anfcrom. (£iue J(!)e«b< poifcei innu- 

meri, excrcitus pulicum. jtieinc £eerbe / grcx 
pufiliut Chriftianorum: Ljl ab hoc <£«CDC/ 
egcerDcmveife/ grrjjartm. 

«J)irfe/ Der / p/wr.4)irtcn / paftor, g^om»«,^ 

prs-ft % r, gi xtlarmentii. Jjjlrrill / putlia pecua- 
ria , muhcr paftor ,a , paftoralit. C^wfcl)inui/ 
ar.fcr.uia. $2$)Q,i\)\tt\n i for <£c\)b{aiXi I ovia- 
ria. 6$aftir(c7opilio. *8iel)l)iE(e/bubuku», 
bubfcqvas ^rcnhu rc fubnlcu«, fuatius.porca- 
nus ^icOCUbirtr/caprariui. 0>an?VI ■1U1 -an 
fcrumcuftos. &f|fal|fefc/ paftor animarum. 

öet i 'f Ii; i J£>ir(e / paftor fidü*. SSicl J^irun/ 

ilbct cfolUCt/ fcgniui cxpcdiunc commifTa ne- 
gocia piurcs <c d) a f Die feinen Birten ha btii/ 
ove- v.v' c, linc pjftorc. yfA«^>irtCf/?4>jrtifd)/ 
tfT Jf)ir tenl>tlft/ paftorius, paftoralis, paftoritm» 

«J)n infi / Der/ fi*. ^}crinqe / hake , haicx , 

chakis, leueomenida. Jjpennijkin/ DOS/ dmtin. 
hakeula. 23ratl)ering/ halte toftum. Tt9\ti< 
0rr / yiw ©efalicner -perina, / hake condita- 
ncum,muriaticurn,^/M/^üUncn1)Crina.- §n» 

fd^cr £aia<}/ hake reecns. g!iea.ent>e Jpetinqe/ 
lalcccs volant« . qv* circa Helena tnfidam inftar 
nubtum tonftieiuntur. £iebcbcvin<J / halec ma- 
ceratum. ■ Eft autem gering a *&cer / qviubale- 

■ cm jf rr 2.1 ti m -j! n magni evpiA nant & c/tputnlur. 

$}t(t/ i)CftCil/ 4)CbCftCt/ conncclcrcaptani 
dofigere. *J>fK!)frbcflfn/»'bro«ccmiucre. t£i. 
Re5Bunbe bc:'fcn/»u!nu$ alligarc. aödiiftdctc 
bcftctl /fubligare , adjugarc ; vinculis Sc capiftns 
vir« rdigarc. ©n 5cle ib beffCnV veftimentum 
crudum irvircr con neuere. 

J5>CfffT/«fr/ fibularius, alhgaror. fyiUXintl/ViC/ 
fibularia; 

J£xft/ Der/ tfut.fxHa fibula. 2>«Knberit/capu- 
- Jus enfi«. ^Ht(bbrPff)Crl 2>cqent>cff / manu- 

brium apianun. aöanbrnbcj t / obligatio, fo- 

rura Tttlncrit» 
•£>eftlein/DAa/<äjmtf- parva fibula, acicula, uaci- 

JQUlui. 



Kettling/ MC/ fibulatio, ncxui,ligatura, ligamcnj 

Jbtftuvq lin £BcinbfrgC / liga racemorum. 
Jpcf fclcn / idem fi»o^eften/pr»pr. kvitcr, ficpiüs, 

& frcqvcntcrribularc. 
^>cf(cluug / DU / idem qved £cftlMg / binc f ^xft(i 

ler / Der/ aciculariui , fpinolariui. 
■JIMu'ff cu / & 3J heften / reftgere, afExum remo- 

vere, 

Jlnbcftcn / affigere , alligare , dcflgerc. 1 
-wtufbeften / 4c Siufbeüdcn / difBbuiarc , folmc 

I.CX3. 

(ftnbcfrcn / & Gn: WfClcn / infibulare.infigcrc , iU 

hgare. ©a^ ?ißi»m!nc< einheften tfivt rtnbeftr* 

len / infibularc thoracenv ^inbtftung / fne 
€ini)(f(duug/ DU/inrlbulacio. 

3urb<ftcn/ pr<efigcxc, offigere, prasligare, pto- 
neuere. 

^lUfbeftCtl / Cuffigcrc , fubneftere , in alium Jocum 
defigerc. 

Ppsbcftcn/refibulare -.refigere, & idem qvod 2tb* 
2k»4 bl 2(ufl)<ftm/ folvcre nodos * fibulas. 
^OSbcffUIIO/ Die/ Lx amen tum. 
UCbcftdl / conncctcic , coliigare , fibula clau- 
dtre. 

SilfainmbeftVri / confibulare, ftbulit conjungere»- 
connr ekre , affigere. 3ufiirmnenbcfrunay con- 
fibuia , qv4t vox in fleck dkitur , (in jrjflnOi 

naget 

$Üfte/ OW / femur , fernen , coxa , k bcfteti/ 
peprer connexionrm ojfwm. ^Illf blC j£>Üffr |cl)[ .r 
QCIl / femur plangerc , vißar mu herum tjulanlium. 
Oln fcr^uftc qclrinictrocrbrn/ eoxamfrangerc. 
6id) auf bic ii fr i iricbcrfaucbcn / incoxarc , ut 

täC*nttifoient. 
$üft I D«/ pl.car. a \}Cft/eßntimprapr. ligatura, 
^Talligario , dtxnitm ß*cit Jr ciptura , cuftodiä, 
carecre, vinculii dicitur. Jfraft ctum debirum» 
pignus, officium, ligamen, obligatio , de munus 
dt (Einen §ur -£>aff bvinqen / cuirodia? com. 
mittere, maneiparc, incltraerc, cradere. J)cr 
J&aft erlaf en / krare vineuli«. 3« gefabrlidjet 

Jpaft fepR/ condringi arci nl.'inis vinculis, in car- 
ecre capirali concludi. <£bd)Z\t/ c?' olim (£f)e* 
baffill in jure tft kgitimum impedimcneum, 
qvAh* funt: cdptivitaf, raorbtu , i/cr ÖT expeditio 
public*, ab i£btantip>. Lex , Ö'Aoc ^aft / vineu- 
lunT. Alidt Jf>fl ft f/f terminatio mminum , tjvalitmm 
lem t proprietatem, mit copiam nolans , ut: (*>lil(f> 
baft/ fonunatM. Jp.mJbjff/prxkni. ^)anb> 



8i7 



fr 



fr 



8ig 



baftC £abt / flagrant crimen, $fle<lbaft / cen- 
fltlCUS, c--" cmlitei , modcraf*. 9J?anl)aft Ii- 
f\ vulus , * cxigibilk* SWamibaft / (rrenuui 
SRiffcft/ confori. ©fatbflft / fubfifterw , fuf- 
Hciensaft'atim. Qfeflfttaft/ W«/ communio, 
collegialicer. <&USbaft / Die / reconcilia 
" tio, ftfr. 

Raffen/ hserere, detineri. <£< baftet ni(&t bfl> mir/ 
five an mir/ extra mcam poteftatem , res mei ar- 
bitr ii non eJk. t>ut\ut baffer tif in eo cardo 
rci verarm , hic nodut eft. 3<fr roill baf t»r baf 
ttn/ vadimonium prxftabo ejus rei , pracsero, 
totam caufam in mc reeipiam. 

haftet / fcftV *as, fponfbr, in foltdum fc obli- 
gans , fidcjuAor , H. debiror , obarrarus. Vb 
tP'.U Raffer bamr f<0« / mco periculo erk. 

jr?a('flltnr Dl« vadimonium , ftipulatio, obliga- 
tio ,tt. Jcbi tum , es alienum. -jtt unmöglichen 
SDingen gilt feine Jpaftun g / importibilium nulla 
t eft obligatio. 

5^er>aften / & Serbaffrn/ aiiqvem in *incula ab- 

ripere. SB fba fte t c ©fiter / bona affc&a. 

^)Clb/ i^elbC/ OK /erke, er ix, «ica, p/Ju- 
te , ofiicmü geniftclla d&a. Eft etiam locuieri- 
<is teöu» , ericetnm , campus fterilk , inie £ünc ■ 
burger Jf>ribe/ericetum Luncburgenfe. J^fiDe- 
f OH!/ panicum, fagopyrum, dr .fpetbelbecr/ myr- 
tillus tfruUx &erM* , vaccinia <«8«. 

•&eibt$t/ adt. ericii obfitut« horridus erice , «eewi 
ftex.lis, incultus. Jpeibidjter Ovt I cxkcium. 

Sjiibt I *ft7 paganus , cthnkui , gestilk. Sk 
nobif vocantuT omnti extra eccleftam Cbrißianam 
dtgent«. Ju ki autem etiam Cbnßianos vocant 

Reiben. €r lebt wie ein #ciDe/ expers « ft omnk 

rcligionk , athcuiclt. 
Reiben l& melius 25<rbeit>en /ethnicum ficri , gen- 
tihfmum feqvi, d. efferari , Gemm, crudclcm. 
»humanuni fieri. 93crbeü>et / cfTeratus , im- 
pius , profanus. SDurefc eiefterbeit »erbeibet 

man qar le»d)tC / fecuritate perditut religio. 
ßCil / *dfä- integer , fanus. incolumis , (anatus, 
curatuf. {£v itf an fernen 38tmbm heil roorben/ 
v u Ine re fanacus eft , cicatrix vulneri indulta eft 

©er «nrit fan md)t alle tfranfen beil niaebeu' 

non eft in medico, femper relcverur ut »ger. 
<Er ifl nor^ niebf gar beil l nondum fatkfirmo eft 
corpore. 

Jf)f (1 / Od« / ptur. cor. Talus , integritM , incolumi- 
ns. 5lHe mein fri\ beliebet anf Wr / omne» for- 



ranas meas tibi committo. ^d) nwnfche tiv 

©lütt linb J£)eil barjU/ prarulor ribi bic de rt, 
qvod fauftuni reüxqvc fic. (£4 Dienet (U bewen 
jrxtl / ad (älutem cuam conducit. 
$Cl(en / ianarc , med er i , curare. iOie ic>a llf beit 
bureb einen Xranf beilen/ ponone mcdica» »im 
morbi levarc. 53iel Äranfbeiten finb mcf)tn>el 
(Ubeilen / multi morbi difHcultcr cvclluntur. 

iDer (gtic^ ränget au iubeilen / vulnus cxiöm 
comencktt, coire videcur. J^afenfcbaite bellen/ 
labra leporma confuere , integrarc. J^eilcR 

tiiam a 'oufivt'&ftrciaiim eß porcot caftrarc. 

-ÖCtlcr / Oer / medicut , propulCator morborum. 
ebt rurgut , it. falvaror , liberator , vindcx. Din- 
tttr hic fitmficiiione etiam J^Kildflt) / iervator, 

refugium. <£briftu$ ber jr>eibeiiJF)eilanb/ chn- 
ftusiaim gentium, vf r t» u - Dajumal man JDtu 
laut) ' afvlum , refugium meum tunc tcmporii 
erat. 2>ic J£>eiler finD nid)t alle feiler / medi- 
cantes non femper Amt medentet. ^eftbeiler/ 
median peftikntialis. ^ovgenbeiler / curarura 
levamen. @elb|tbeiler /fibi ipftmedtcani. Jb(ü 
kr etiam öl Thurinpa & alüt loci* incatttr porco- 
rum caftrator , alias ®dit»anfci7neiC»cr. 

Jpeilitng / We/ fanatio , cura , mcdcla. (^c^mcf« 
tenbeilung / levameneum dolork. SBunbeaV 
beilung / curatio vulneris. ©en>i§etnjtjalung/ 
fedauoi placatio confeientiae, vulgltravqvilla- 

tio mnitit. 

^rilfam/ * heilbar/ it. ipei!frmlicb/«4 . fa- 

lurare« falubre, ü'untcrum, fanabile. Unheil' 
fflW/ infanabilk , immedicabilu. UnbcilK»me 

^ranfbnt/ morbus defperatus. <Jö ift beilfanu 

lief) verfeben/ falutatirer kge conftuutum eft. 

•}lbl)eilm/ deficcare, cxficcarc , torrercere, abigere 
medicamentis4r eraplaftrk , «* gmrre idem eß 
a.voJftmplex feilen. €r ift abiiebcilet / 1 eftttu- 
tus eft fanitati. Der ©ritib ift abheilet / cxu " 
<ra exaruit. Qlbbrilting/ OlC/ mcdicatio. 

Olnbeilen / alligare vulnus hians. (Eiucn abge* 
bäumen ©aumen »ieber anbetlcu / difl'cöum 
polhccm arte chirurgka Tuo loco reftuuere m 
an neuere. 

^U^heilcn/ perfanare, percurare, curam finire. 

(im yerwunbctcii ucUrr-mmlicb aiifbeilen/ »ul- 

nert perfcftullmc meden. 
Dnrcbbeilm / idem 3(»6beiWlt / perfanare, 
•crtecle curare, ulnthü morbi uhfvum JU. £uir$f 

beilung/ plenillima curacio. 

«Kit« 



8i9 



820 



9Di Itjube tieft/ fcnfim mcduamcnca appli<are,ccrris 

intcrralliscurationcm rcntare. 
35trl)Cllct1 / prop/\ rfl lanari , reflitui , redinregrari, 

in fpccie de Tulncnbus dicirur , q vando irnpUrn- 

utr ^Datf ^0d> i|i ocrhcilct/ vulnui implecum 

eft, conr, confanuic, ad cicatriccm du&um eft. 

23iVl)tiUlI fvoo-vr dinotat caftrare porcoi, 

SBeriHiluiuv ipic aftui caftraridi eft. 
>H?u'Di rliiilcH ' medicamenta dermo afferre, reme- 

dium rccrudcfccntibui vulnerihus ixerum appli- 

care. tu riac ftfcbcr roirbcrbcilcn / febrim 

rccidi*am altcrl vice curare. 

JiKbci 1 «/ idemeß qvod Verbalen. <£ine SOnnt* 

jiii'l -.llcn / vulnutalligare /n /J'cir diumui tit 

firrMea mJbciUn / /n"iUi'b<ilcn / porceilo* ca- 

(trare. 

^)CliTl / pmptte &antiqvißime »etat donium, 
p^iriam, it. cueuium, vei icpimcnrum, qvö pagi 
& tetntorü aiicu}tu iimitt> üttluduntur. rlinc no- 
mtna regiorutm & ct-vitatum : 5n»|)eilU/ ho, Ut Bob- 
inen/ Bojorum fedes, tw/parria. S&crgiKtm/ 
Fcrgamum. £l*rcbbeim t?ort>beim t\Xt>en' 
beim / WirtDölxtm / Untlam / five ftnrVI' 

beim / & mmiHd proorta: ^lDtilieilll / domi no- 

bilit. üöacfbeitiv Jpemniing/ incola , manfio 
■cm dornt amans. -ÖUiUbert / qvafi J^eimbeit/ 
aeeeprut pacrix, gratutfuis. Jpii nnDclf / qv*fi 
^XinifbÜlf/ auxilium domüs. J£>HUftÜ)/ pa'x 
patrue. Qvirt 8f Jpi'itlJ / fro^ antiqvtffimum nu- 
tuen proprium ex «^einrieb contraHum tjfr putant, 
nihil Aliud eß , *vim domtßutu feu umu de JamiliA, 
qvafi J^ctmililli / qvod effet dornt tätlü , mtfl wüt 
^einrieb rti4M dt t£eitt1 dedmere , ut fit dornt dt- 
tut, frdtbm ahundans. AppeHamw fane felcs do 
mcfticat -rece «£kiuj/ * Jpinj / abhösantlq-vivo- 
cobulo .öviin. £/ Jprüll '»'-»»» f » ignavo Öfqvi 
in aedibus patcxnii fcncici.,4«. icmpcr domi de 
litclcit aiupMttr. Htnc t£in rtlbiT -£>CiRl / homo 
Cmplcx . -v t/i'i pedem-axtta lau* domtßwis mtn- 
quam pofu't Cf in fauler J^>cill$/ gensufvoddam 
fumi . ein £>i|tiltu<Pfcn / r a man eine gan*e 
17 ; Fetnc Holen n.-.clilcac r^n j" unD t - 
bev pinfr "ebluffen tan. Sctaetum p<ov. (ig 
jet) ^>iiOi/0^r ÄUIIJ/ Tro»Runlu»vefuai, i.e. 
/iit /</ dvmrßuw five ptregrrmu, 

fstVCh I domi, dorn um, ü. eßprdpo- 

ßtio tu wA. heimbringen ad domum drfrrre: 
heimholen / domum deducere : ^CimfalK'n 
ftopnum ficu , fgaltüpiurmu, 34 U III HU K U 



J^iim / doatö vcnio. ClrthcilH / idem qvod bt'UU* 

einem etmi anbeim fretlea / commutcre , con- 

etedefe rcmaltctu. bicdtco: jlnlK'itii; Hilft/ ic- 
duui: -' 'iiil i-niii d) . domicilium Ar fixam 
dem habens aluubi. )D>lbcilH/ dorm. S£: ; i't 
Bkmatlb i s . 1 > n ui / nemo mtus cft. i> 1 ham b(ci> 
luu domi mancre. Dülttiin Iii «iciuuii , do« 
oouscuiqve.ua tutitlimumcfirerugium. •it 

mau ibm von Gxlu t fo iü uiemaub Da beim / Au- 

dusadexadioncm dcbici cft. 
J^cimcu; & J r n 1 in : > ebi n meilcm faeere, fruget uac- 
cidcrc- in ^ec u autem fruclum repoaere , con- 
dere . fruges in borrca convchcxc. Dicitur ;< 
^inhcim|i'll / colligerc , pereipere fruges. (Jiu» 
betnufd) / au u m rß . prxfcnt m ledibus. Uucitu 
beimifu? / abfcui. 0)i'l)CUllt / fepeue , muoi- 
tn$ t U, iccrecus, ablconduus. (dcblUiUCC diabt/ 
ConHIianus intimui. 
^XiutCt / Dec / habiutor * iacola , ramm eft. Com- 
pof. aucem frcqvcncillima , ut : Jf^tlCv^jaintt/ 
Hildesheimcnm ^orbbeimft / Nordhetmcn- 
n« , 4tc @rubmb(imcr didi fuot Huulcas m Bo« 

hctnia.qvod in loci« occulti« , cellu, cavernis 
Arfcrobibui culrum divinum rraftarenc 
j£>rimftina / * ^inbcimfiraq / tue / meilii , it. adve- 
diofrugum tn horrea, & propriijf. ipfe aHus com* 
dendtfiudut. 
£ciinr / Me/ eßfrjMm domefricus, Saxon. t^eim; 
Fe / eicada in domibui Ar hypocauftis cancam. 
Sed J^fittlf C /lw Jf)cimlcin etiam dteitur muliec 
domi larentfr cantan«. 
J£>crmt / * J.\'inn patria .domicilium, lo- 
cus ongims. ji; meiner Jfrintaf/ in paena mei. 
Die reebte jrpeima t t|i im Gimmel / attema nun« 

(To coclum eft. 
j£>ei'me!n/ abfcondere, ad fein privaramdomuna 
revocarc. H'ttc Jßrniicltnni, / Die / abfconlio. 
(£in ^>eimeler / lacicans. latebras qvrcrcnt. tß 
rttam a dfitmuUn " 1 r 

JptimUd)/ ad} & adxvrb clandcOinus , occulrus. 
&; claneulüm , clam , oeculte , qvafi in ptivatu 

tdtbw j5>cimlic!)cr w0m ' nomo rcmirus. 
Aeiiulieber Qinfeblaa / confilium fevreenm. 
jpetllllicbcr Ort / teceffu«, lacebr«, divecricu» 
lum.i. pudenda genicalia. J^Ctrtlticbtrer Ort 
t*$ ^Ulfed / imimc ?rdes, penerraie douiiu. 
-OtinilidHi' (^roll' ^l'il»^f<j)aft / fimulta», mimi- 
citi* tacuae. J^eimlieb (5 ni-ub locus (cere- 
rus, tatrina. JÖvilIlltcf>cr ?birmerfer/ cortc*us, 
cxploiat or. IbeimliCbc XÜUe / doli , verfu t 

Sff 



621 



822 



Jt>cfmltd)C ?5rtcf< / Iiterae intcrioret , recondir». 
jpcimlK^cr £tidV fcomma. J^Kimlict>t 55<l)iv 
fica. J^fiml»d)c5Scrl^bn»B / clandeftinafponfa- 
I 3. J5>:lTITltdf)C lljttMC/ furtiva roluptas. 
jfKimlild)« Snliejen / dolor inretrinus. Admi 
Itd^C J)i«*C/ Diaetarii. £e imll<f)eT Söeifr / ex 
occulto. ArimlieJ) fielen / furripere. Jf>eimlid) 
»urteilten / lubaotarc />eimlia> flccffcn / dam 
fubminiftrare. .j?eiinlid) anflehen v mordere 
daneulüm. J£»eimlid) halten , celare , diffi mult- 

rc. .£ ennltd) barben geben / prodpere fe forai. 
j^etnilidb reben/ mutire, mufliure. J£)eimlid) 
liicrfenncif geben/ oculit innuere, nutu indir 
carc. 

Jfr<\m\\d)Ult / WtV my(terium t arcanum, feere- 
""Vtum , ret abfcondita. -Of imlicbFeif urb*rk etiam 
tß , lau ina. G jnem feine J>emilicbf e 1 r oertrau« 
rn / arcana fua rcvelarc alicui. ©er Junten 
•fKlmliCftfeiten / arcana & fccrctaPrincipum.. 

Gcbetm / ädj. &*dv. Um qvod bcimltd). Gr 
jjl ihm febr geheim / intimu» ei eft. ©ebeimer/ 

& QCbeimtCr UCflbt /ConGliadus mmmis, a fc- 
creti», innn.se adipiflionis. ' \$\i\)<\\\\i Y> * ,f ' 
arcanum , feer e tum , familiäre , etuun [igmfu at t 

. cieuft manfvetm > domicus , condocefaclus. 
Um: fidui, fecurus, rutui: Uligcbeim tccnlra % 
intutus* formidabili* , mcnltus. €($ ift iiiuu - 
beim in tiefem J^>aufe/ fpeftrahas «de» mfeftanc 
€r gehet iinqeheim mit ibm um ■ .infuipicioncm 
fldcm ejus adducic. 

©ebeimnu§ / t>ÄB / idtm qyod^t(mUd)Uit / arca- 
num , mvftef iom. Qür ineidu fein (Sebeimnütf 
toXQül I ab omnibus ifta intelligi »ulc. SScfltni 
tnere bid) nid)t dm anberer Seilte ©ebeirnnüf/ 

arcanum ncqve tu ferutaberit ullius unqvam. 

3 eh babe Feine ©ehetmnufc/ nihil habeo,qyod 
cclaramvclias.. 

•J)Cttlfo / t»<W / p'- «^CmDC / indufium , inre ru la , 

4 gct)f ftfl / fvod intimr culi adhirtat. S^rtten' 
Ijemb/ fit* 2Befterhemb / velamen Juftrale, it. in- 
duftum acu piaum. SJaumnwlIen J£>emt>e 
fubucula ex goflypio. SJraUtbembe/ runu.. 
intcrior fponfae. Äorhembe/ (tola Ponctfid«. 
jfurj Flaretf JP)embe/ fubucula fupenar ex fin- 
done. ?H?o.nnijbeml5e / fubucula virili». tyin» 
jerbemb/ thorax hamacut. SBeiberbembe/ in- 
dufium mulicbTC. ^utferlnmb runica intedor 
lanea. £>ai Jbemb ift mir näher/ ftW ber ÜXecf / 

frov, Genu fura propitM. .'£\Vj S?< nrt 90r btC 



^lUCjeu bitten/ connivere, >/. pudore rufticofof- 
fundi. ^ßei^ei J^emte/ indufium purum dr rc- 
cent. vf duiMrje? J^embe / impurum , fput- 

cum. 

J^emblein/ Öas/ dimn. interula. parvum indu- 

fmm> mdufiolum. 
j^emben / bebemben / indufiö «ftire. Std fimphx 

inufunentß. %chcintet I indufiacu«. UübCf 

bembet/ nudui, mdufiocarens. 

beißer / f)ctßc|tcr/ -i/.caiidu*,ca: 

lefaßus.. ^r«l)Ci§/ ^letenbbeiij / fertent, fer- 
viJuj.jgnitus. Jbti$t$f&Cito/ caldarium, tepi. 
darium. Jj)eif C ?ö<ÜDct / thexmac, baje. ^ i|t 

beip 2Bef ter brausen/ «Aus i*vu, maximusefi 

foli» ardor , acr xfruofua etr. ift graiifj m 
heiH / calctur maxime. t> j f pnne fd)eint im« 
nur bciliev / fol inealefeir. Sjti'j macben / cak- 
faclare, t'crvefacere. j£>ei§»erDen/ fervefieri, 
€tTOfl< bdf »erben / fuhfervefieri , incalc&exc. 
3Jfir trirb jiemlid) beiß t>cm 2ßeine/ »inft inca- 
lefco. JP)ei§e 91lif(l)liqc / calida confiha. (£j 
»urbe mir jiemlid) beip ben ibm / objurgationet 

cjui in ruborem me dederunt. (Jimni bie J^cU 
le(jrif machen / aliqycmjnpcrturbauoftctcon« 

jicere. 

X>ciR<n/ * feilen/ calefacere , inflammare. ©nf 
(Etube bei U'U / hypocau ftum calefacere. 5>acf, 
Ofen beiden/ ignem in furn6 cxflrucre y?vr ac* 

ccndcrc». 

^eijt(ld)/ fubfervefaÄus, aliqvantum calidus. 

^eiier/öer/ tfin^irrfvjtubenbeijer/ /n-eOfeiu 

beider / fornaeartus^urnariui» Wgo calrfaBa . 

Jbei)erilln7 DtC/ furnatia, ctkfuHrix, focaria. 
^fi;mnv Otf/ calefaaio, calcraltus. 
Jpfiierlicb / *dj. &ddverlr. aptutadealefaciendum. 

©ie (Stube ijl gar niebt b<r<)crlidt> / hocconciare 

nullit lgnibusealcrteri poteiT.. 

#ifce / tU/ calor, »(tu«, ardör.. ©ie crflf ^f^e/ 
primui imuetus. ^[UgenM)irJe / calor juvenilis, 
j^n einer -pirje bin / repenti, protinüs, calide, 
prieeipiunter. fiitbcx biljC / ardor , aeOus febri- 
lis. <3onneubi$e / folis ardor igneus, J?iH 

im Pommer / caloresaeftivi. ©rp§e Jf)i$e/ 
magna ealoris, ^11 berat :tfften JP)iQe/ flagran- 
tirtimoaeftu , calonbus maximif. Sunt&mliM 
comV' fit* , ut : 9lni!6biBe / fudor muncrit. Oln» 
baeotbirje/devotioardon». J^albeJ^ir^e/ fecun- 
dutcalorii °radut. .pellenbiPe / ignis Gehen- 
n.c. <{VlUjbil?e / er litis. tubsblffC • arr.or s. 

6ttt* 



823 



824 



(Stubf nhifjc/ caior hypocaufti. Oöcinl)!^/ ?ini. 
3ornf)tJ t ; c/ «ftu» ir.c. 
.£)iB.en urcre, calefaccrc, aeftuare. £1 öd ^nu'r 
l>iljf t/ ignit impcrrit, diftnbuit calorem «ui fec- 

▼orem. ©er aßein bi&et lirc UuEcuftybcit / *i- 
num effervefeet in libidmem. 
JfrimttiV&JpiliUm/ Vit/ seftoatiö, flamm.it io, 
l'crvor ; Mcäur etiam 000 -Ollsen/ &idem iß, qvod 
t>fe-4it)«7 xftuatio, calüditas. 

&a{u.ci\»lui t ferridus , acftuofiit, ü. 
«i»dc . fervide, €r ifi bigig wr Der <5th*n/ 
»ftuarira. Jh\t : u\ worauf ffOfl / arderc ddlde- 
rio, incendi cupidrtatc alieujut rci. >OiBi«;tT 
2Bfin/ forte, fervensvinum. J^i^jqc 5lnKf)|<iqc/ 
confilia calida, praeetpiraca. J£)iBiiK ^UtrtHV 
defidenum incitatum , flagrant iibido. JjiBdjc 
fccibetflttfehafffUbcir l calidior natura , cholera. 
•V 1 ,; M <£ifm / ferrum ignitum, candens. S^u\t 
Dieben/ verba acerrima, funofa. 2UIjn{;iBii}/ 
v 1 olentus , pr»ceps. 

3tiuV ijc n / de fonbeuen / Um qvod%tiw%. (Eine n 

Ofctl anbf t / focum excirarc , facere ut foculut 

hcm. ^-inheijer / ort/ caict'aa» r . <£inheijimq/ 

DU / ut fimplex toWimg / calefaflio , cxcal- 

faftio. 

(£n(bct)(n / " • ' •' u" . rfi calorem propulfare % d e fen.ie- 
re ardoret. ©icüllfttttfrb enfh<&C.7*<ru»fran. 
gic ic c. (Entbi^Un^ / WC/ tepor , refrigera- 

rio. 

ErbriK« / * £urdj be ijf n I percalefacere, calidum 
reddere , concalefccre , irKalefcere. SrbeiltMi}/ 
* ©nrebbeisuno. / Kit/ excalefaaio. X>ic bureb» 
fefffUte St raff / vi* coneakfaßoria. 

93c rbeijfti / «nett vtxtyiiwi / rjl . providereligna 
in hycmemalicui. 

2Bicbcrbciifn /recalefacerc. 2Bieberqcbfijft / re- 
calcfactus. 

Slbbt^cn / defertefeere, repere, repefeete. 2|b; 

bißünq/ tepor. 
(£rbi&<n/ fervefeere, incalefcere, cxcalefcerc. (Er 

biß. 11114 / x(h» , inflammatio , ferror. 
5Bicbcrbißcn / recalcre , recale/cere. 

^ti(er / -£>etterer/*&citer|ier / «4 ferem«, 

lucidut, clarus, fulgidns, corufeus, &aJvnb. 
nicide , clare , lucide , fhlcndide, <ß a 4<^/f'^ 
Saxw.^tftrjfirr/ur. .pC.ffTf tü\tf \)tittX *£<t> 
Ut I ferenum. J^firetf 9c<fcbtc I no&ei fub- 
luftrei. JbcÜcr Eid^t / candor fplcndidiflimus. 

•Weiterer $ag / dämm nunc. Jßeirere SBabr» 
|KU/ rcricM aperra, manjfcfta, ipfiiKow Tcri- ' 



| fa*. ^flffrnrSJeitCi^/probatioipiöfolcmeri- 
dianö clarior. 

Weitere« / five ^rttit Widdum/ ferenare. Reitern 

vrrb five fycttlt WfTDcn / ferenari. Indenrw 

fofita : »iif bfitern / ausbeite m / erbeifern / irra- 
diare, iliufhrare, üluminare. ^BeüfT toirt> 
lief) (ine bfifcrn / mibe« opaefe dillipabumur« 
^tird)hcif ein / perlucere^ long« late^ve coli u- 
cerc. ©t'e (gennc burd^bcitnrt mit ibr'em ©lanj 

tHe^uff/ fol lucciu.i aerem luftrat 6r complec. 
SGie^rbcitCTtl/ refplcndere , denuö irradiare. 
k,x bif emmbtu ttixm fornuottur nomin* in ling ; 

J^fircmna/ Qlufbcirerung/ 2lu?bfitcrnn4 / vir» 
Weiterung / &urd}b<t(min4 te. radiacio , &c. 
J'Xitf rFctf / tu / ferenitat , fplen Jor , jubar , nirot, 
candot. ^fifrtFctt &C(J £a<K3/fercnom. 

Urftit btx iuft/ fudum. ^riferffieber^üc/ 

pcrfpicuiras fermoni« , ftu oratioms clarinM. 
$titttv!l)t/ MdffH. &adverb. ferenui , nitidus . co- 
t\xk\i% t idnh^oiX)tLtCt/ S^.-dilacide, (plcndide, 
perlpieue, luculentcr. £>cr ()fitcri(^fe grulm^/ 
ter fudum. 

Domen indere , nommarc, vocare, nuneuparc 
Orr beifef tbn einen gdjelm / neqvi(Ttinum < feev— 

Icrtillimum illum falutar. Vtrum Jf?ClpfH 'R4im 
tw/fa* fontficat t appellari, nominan, Tocari. 
5Kie beipell Du? qvomodo vocant ? ft<j) bei§c 
3cb<tnnei/ eftmihi notnen Johanoi. ftVpi 
nieJjr / n>ie er bf if tt 1 anonymu« mihi cft. v£rnen 
tvifff omutCri heißen/ gratttlariadventum alicu* 
ju». €men <?d3elm unb "Dieb beipen t nomine 
txif urciferi aliqYem fignare. ©je beißen dnan* 

ber/ mir fie ,u 9Cabt »erben / verbiiafpcriori- 
bus mter fc dimicanc* 
^)eipeT/&et/ nominam« vocans , appcllans.no« 
menclaton 

-*pciputiij /^ic/ nominatio , vocano , nuneupatio, 
appdlatio, nomcnclatio, titulus. 

$ii\$tX\ / aJiA figntficatione eß : Jubere, mandaxe* 
praccipere.injungere. Äinbev ui Die vfebnle 
peilen / hberos in fcholam mittcre. vüincu fliWc 
febn>ciiunbei§en/ Hlmtium alicui mdiccre» vtl 
prxcipcrc. 3cb bnbe ei nicht flebeifien/ hoe I 
nt imperatum non cfh ^ic Unbertabnen jur 
Srone beiden / oucra« gracuitaitdicerefubditit. 
Sßer totrt mich ba^ beigen / qviianqvam Arafor 
vd auaor mihi crit ? 3<h bf i^c e^ nicht/ unbn>eb^ 
re ti nid)t / nec veto .ncc impero. 

S ff ii ^eip«/ 



825 



fr 



826 



Jbctfct / Dtt / mandani. jubco s , praecipicni, inan- 
daror, au et <>t . J&rigcrwn / DU/ famina ju- 
bens, poft ul ans. c.l uciu. Ab boc eß vr d)ill tili/ 
avaß 0CbttlObet#er/ ?ropr. dcbitorum exador, 
Jri poriiw fumitur pro: l'raccorc Judkc. Sic 
apu d FnffJi iudex ordinär im in CAufx civilt voaUttr : 

2kfga/ Ab Äifdjcn; ßve $afd?e»M avibtu 

»U.V. ©eruf>te|cf)Ulttti/ .Aoter 4^ dtfferentiAm 
vocit ©prff(j)»itCUj / judex pagi , cuuiOeftt 
t ; . n .ctoruiuKUS,:a': (StabtlQuIfeio'/ x-rialu 
judicio prjefectus , qvos etuun Appellant : <3« 
ridn? Verwalter / # freqventw jjtmfdjulteuv 
t { *8r 0d)ulj / t/i Antiqvk legibtu Scultttm & 
mpud Lutgobardot Sculdahii. 

Aenjung / Du / da* J>eif cc/ D<w ©cbei$/ jmTus, 

mandaium , praeeeptum, jurtio. WH ben Q)C 
fcfip/ tuüjuflu, teauetore. £cm ©ebeiS tuci)i 
nad}flMUmcn / defercre officium 1 mandau im* 

memorem cOc. iBefcarfe* unbillige* (Scheiß/ 
mandatum feverum & improbum. §urftUd)C 
&dtbta% I referiptum Priacipis. SDie 
QCtffltlg nm|lo§cn/Scnarosconfultummrirraare, 
induecre, convcllere. (?in ödjcuS ausrid)tcu 
juflä cxpcdircfaccrc, qt* imperantur. 

?)cifcb / beifeben / gcfceifc&et / oüm €f*cn/ gc ■ 

rfebet / &bodienum multit in lock $if$CIt/ OCCi» 
fdjiT/ pofecre, poftularc, ftipulari, it. rogare, 
petere ,A*giiitt,& *onnuntjvAnt citttt* rocare. 
23 or ©Cl ic])[ beifd)CB/ citare ad judicem , in jus 
vocarc. 3cb bcifd)e nid)tf »en öht / nihil ä te 
pero. €mcn?vi<jrter beifc&en/ portularejudi. 
ccm. J>cif(be uur tfinUdypofceauda&cr. Jpti 
fchi :i 1] t u td) t geben / rogare non eft darc. £r 
machte |icb }u tobt heilen / ad ravim uaqve pre • 
cando infticit. 

J5>Clfd)eV/ Der/ poftuLam, depofecns, petitor.ro- 
gator , flagi tator. j£>C ifd)criim / Ol« / famin a 
folicitant, orans, flagirarrix. 

J^.ifcliulU} DU/polrulatio , poftulatum j petiiio, 
flagitatio. ©erf$t^cifd)Ung / citatio. Un 
tcrfdjcirnfc J^cifc^jung/ inverecu rda pofhilario 
jP)cifcf>ling etiam dicitur €fd)tmfj / yvod vi freie rfl 
ürinmtttuncj in ein 4 ^n&twttV petitio recc 
ptionis in collc^ium opificum. 

J£>dfd)ig / Adverb, fnpplex , flagitani > pe- 

rcn». 

JPXifd) / 5f? «JjClTcr / Adj. raueus, (p*ß clAmAitdo 

rAueeftem. €r W)reo( / er mrtötc &cif* trüber 
ircrbcn / ad xavim usqve damat, ^(ifdjac 



Stimme / »ox uuea. Reifer ircrDcn / iuaacc* 

kerc. J>ii|(h Ki ll irraucirc ^« jj^lf 
S)t\\ä)tXI [rve jfrt\\tXI t>Cr/ iirauccfccn*. 
JpcifcrFciI/ five ^)iil'd)ii^iit/ Die/ ravii, raacedo, 
raucitas. 

0)iit-& SRcbcilbciBCIl / una juberc» communi Alf- 

fragio aliqvid man Jarc, it vana poftularc 
23frIXipCB/ promptere, polliccn, rccipcrc, ob- 
fttingere, obligarc Ce, condiccrc. l£r Dir beider 
Viel/ lint> baU rDCUliJ/ pronullis dives, prxfVandu 
nullui cft. 3rJ> fao es oid)t qtm$ rcrbeiBciu 
pro cectonon polliccor. £id) vieler i^iucje 
r*erbci§tB/ prolixc & cumulatiilimc dcvincixcfc 

6kgeiivcrbet§en/ rcpromitccrc. 

iuTbciKcr Der/ promiflor, fponior, flipulacor. 
in - rhe im - Vi II 11 MC/ ftipulatri» ,mu!icr mtervc- 
aient. ^e4CtlDtr()Ci§er/ rcpromiiTor. 

QStrl)Ci§ung/ DU/ promiüum, prxteptum, ft:pu- 
laiio , fponßo , polliciratio. J curlif'd)C SQtV 
f)fißlinqcn / promiiTa cruenu , federata , diabo- 
ltca. (Dcvbct^ltng erfÜOeit / (rare promiftis , bonl 
fidc dula prxflarc. vfmcii Der SStrhciüung er 
inncrtl / appdlarc aliqvcm de promiflo. <&c\nc 
^Ci IuiHuuaca taugtU Uid;i / pcomiflä ejus iun: 
inania > irrica. 

2Bici)tr()Ci§eil / denuö mandarc, jufla rcpcccrc. 
QSiciierbciBung, / DU / inculcatio . icfxicauo 
mandarorum. 

2BicDer»frr>ei§en/rcpromittere, Aliit: ©caeurcr- 
beiden / mutuu polliccri. ©tgcnperbcrBung/ 

rcpromiffio. 

3trl)Ctficn/ aiTiduo, adiduiilimc juberc, inculcare. 
Qji \m ftd) DalD tobt Darüber icrbeiM / encaut 
£erc eft poftulando. ?0?an )etb(Ü}t ftd) f» oft 
nnb viel bo§ ti €d^anbe t(l / ad nauJcam usqrc 
maodara urgent ur. 
Olnhci|"d)CH / dcGdcrare,contendcrc, depofecre. po- 
puläre , ambire , expetere. Clnheifeh« ua / Du/ 
poftulatio, ddiderium , apperentia. Slu[)ClfeJ>ig/ 
Adj. cupidut. <cid) einer Oadje anbcifebig ma. 
d)(1t/ fidemalicuiaddicere, devincire fcrciprx- 
ftandae. 21bbe«fd)eB idemfer'e rß , &fvidrm pro- 
prie rem qrandam ab aÜqvö exigere, nonnun- 
qvam rlum v.iit t , cmcndicarc. 

vSrbeifefee» / idem qvod ßmpfex «$etfefun / ußtAtiw 

tarnen rß, poitulare > exrgcre , urgerc , pofeere 
<£$ CtbctfdjCt ti t)k 3501/ neceuuas ica rere , ur- 
get , cogit . flagi tat , rario rcrum earum hoc rc- 
qviric * adringor , cogor nccciTitatc. (frbet« 
IQUng/ Die/ poftulatio »caaduio rci , ufus , nc- 

erffirat. 



827 



WCi. 



s. 9ca eh (ürbeifehiina. ber ©acbe/ pro ufu 
•ii lu-iid)lid) / * erbeifd)enb / ncccharius 
(£rt)et|ci)Unqcn (turnt dicuntur reqvifita. 
Q>t^crÜ>«tfd>cn / fnt aSieberheifeben / repofcere, 
contra poftulare. ©egeibeifdwng / pofrulatio 
contraria , pernio mutua. Süieberheifebung/ 

rcpctuiOt ioic aßieDerheifcber / repofconcs. 

9tRif < & 3M»ci!bci|"cbcn.' una , conjunftis viribus ali 
qvid exigerc. öorbfifcben prnevc nixe peritio 
ne ,anticiparc prcccs. gerbeifeh« / inftarc ro- 
gando , nagitando nimium ctlc , ünpudcnrer 

eftlagitare. 

^C!|;Cl ' DCt /obf« , obfid io darus. Hujmvota- 
buh etymon ab ipfu topularibue ncßrU mifere detor- 
tum ac exagitatum eji : Smiorti Ratuer^nt , y vod fit 
* (Gefell ,' fociuf , fv'ut pluiti plerumQi drntur ob- 
[idtt qvhnuntu: plurimi j(*H'hen / qvodmultkin 
i<x'h (§f Qftl rffrriur , wm'rr clamant , <yw4 ofc/i* «i 
fto/frm atorr teneatur. Nas tntrrpi.it ßatuimtu , rj/r 

(VI / talk nhnirum , qvinontantumab hoße p-flui.i- 
tur ; verum e tum kj'uif jutrtui pto pix.it tjft fecu- 

rüatispublic*. ©eiße! belehren / obfides po&c- 
ic €>eifrl ausliefern/ ihre.. Oid) jimi ©efflel 
gebraueben lagen / obfidem efle. 65et§cf an« 
nehmen / aeeipere obfides. ©ei§el ton einem 
|nr üht fiebern im nehmen / eavere tibi obfidibus 
ab aliqvo. Neipel lebnj geben/ reddere obfid«. 

©egei&elff Senner / obfid« . 

J£)(C / 8? ipCCO / prdpof. inftp. Ad, rurftim, huc, 

tcvb^tL AivnbJod. ©aber/ * t s ab<r«>/ ovare, 

q vapropter , inde, l£ : in hunc locum. pl*l't 
f)er/ ab iftö in hunc locum. 3?al£>ber/ cito huc. 
einher in hunc locam. &Üanber/ Im? her bit 
hero / huc usqve, haöcnus. 3 er'uT / obiter. 
©raupenber / ab extra. 23on brinnenber / ab 
intra. ©ruberber / foper dr Aipra. (früher/ 
in, tntra. i£t f omni einer her / accedat aliqvis. 
^manberber/darcaiium. 2lbcr her/ ad huc k- 
mel. ©Hrcheineiifderber/ tumultuane, confu- 
fim. J£)tnberhcr / exinfidiis.feqvendo. A.n 

nierber / per mc licet. £$mmer f° Wfc* ' ut 
olim, more folitö* confveto. ^nneiiber ' in- 
rcriut. üiiRenher.' cxraiüs. CDtifbcr/ una, 
conjuncrins. Nebenher / id. & ] ux ca. a d latus. 
SRiraeiitsher/ nusqvam. Slnberätwber / ad- 
vciuitius. O^irgenböanberötpobcr / ex nuilä 
a!iä rc, fcil.procedtt. SRoehmeilSber/ continuatö 
op «s e "» repetatur, »Obenbcc/ l'up er jus, in fum- 



mitace. Untenhfr / infcriäi, in parte inferion. 

Ubcrber / in & fupra. Untcrber / fubter * in- 
fra. Uber ganb ber / teni. Uber SKeer ber/ 
mari. Nierber/ accede huc. eritber/ feifbero/ 
fr** gdfber/ haaenus. 2?orbcr/ * borhero/ 
ante, i/wiwJprnbfT/ a fronte. SBciterberv plua 
ultra. 5ßieDerber / idrm ovod Vlod)maUbtv 
2i3cbct / unde? 2ßoher brt tantei? ex qvibu» 



uns 



/h/. trä ? gßoher ireiftn«? q?i feit? 
^öannber/ pro qvh dünnt per mnathtf. Scannern*/ 

qvando , ex qr6 tempore , it. modo, ^rj) rtMÜ 
ber fn>n/ faciam. eieh »oröberber machen/ 
aliqvid occipcre, tentarc, aggredi. jtdjeB. J^)e« 
rig / (<-mpi« tr*Bum & locum prtfenlemnotdt , ut : 
•pcriijer Oöf^ / via ducem ad noftrum locum, 
pve viaxcditui. ©fc biibtvw Seifen/ tempora 
elapfa, pToxima. eeitberiae* Unalöef/mala 
huc usqve perpefla. ©ie Qjisbe rigFrif / flatus 
rcrum ad hoc usqve tempus geftarum , ratio 
prasteriti temporii. Notetut Jüc Mdmiwda e*- 
puUtioprtppfitionum in hif compufitii : ^)f||bcrein< 

anberber/4 ^iiibereiiiiinbeiberauöerber / Qvtm- 
admodum dum ^inbereinanberbihiiberbin / & 
£iu&crcinan&erhenmtern>arfi / mqrwbm nevem 

prtpoßt tonet , ahudttave aliud ftparatm fanijuan- 
tt4 , mirificA arte conglutinantur , qvod alt* ungyk 
faBu omninb tmpoßibile futrit, 

£erb/ er £erbc/ Berber/ ^crbcflcr/ 

4i;.Ei/«iv.acerbui, auftcrus , amaruj.acrii.if. 
gravii, ut : €m herber öerueh / odor gravir, 
graveolentia. €in herber ©efehma ff / fapor 

afhingen«, amaru» cum aftnaione. Adverb, 
ejh amare , acerbe, auftere. Jfrtrbt mit einem 
nmaehen / vehementem fe in aliqvem pneberc. 
Berber SBinb/ ventus auftcrus, algidui, rigi- 
au». ^)erbe©orfe/v«baa<efba. 2Rid)f8l)<r> 
ber ift / oll feinem Jeinb u ^u^ faflen / nihil mo- 
leftiü« eft . q.vam holli fupplicare. jQa« Aerbfie 
in ber Qlrbeitifl berUniriüe/ tjcdiöinlabonbu» 
nihil odiofiusefh 
^)crbigfeif/ cfe/accrbiras v acrkiido.acrimonia, 
jcor. £if ^erbigfeit feine* 3orn* einem jner/ 
rennen geben / evomere virus acerbitatis fuan& 
«hqvem. ^erbigPeit bei vSemuW/ exaeerba- 
tio,auf>critas. 
^erbig/ ^erbhnff/ adj.&adv. idem qmd ^erb/ 
8>: atrridorius,rngracus* injueundus, moleftus, 
fic : ingrate r minimc grate , molcfrc. Jr)cvbu\ 
unb unfreuuMieb maueu/ acerbiu« exiem de- 



Ött uj 



bitum. 



«29 



9t 



b t j in Der ©efebraacf tft alf|ubcr&ict>c / per- 
acerbum guftacu cft. 

J5>crb<n / non tfl in ufu ,(td po*i. Serbe rbcn/ exaeer- 
barc, ingratum rcddcrc f mulcitum , taedium 
afferre , gignere, ercarc. tßf eine $H|i lüirD mir 
itctnlicd »crberbet / gaudium meum baue partim 
contamtnacur , m error incervenit kctttias fpe- 
rat*. 33et 1 1 t t b i i ng , Dte/ exaccrbaiio, acruudo, 
aceröitudo, acerbitas, aerttas. 

»£>Crb41 / D«t / p/«r. J£)CtbR< / aTrtumnus, tem- 
pusaucumnalca^crb. ©er eilte 5Ron.it tm 
•£erb|t/ autumnus primus. «Der anDfrc iQfO« 
n a t / autumnus adulrui. SDcr brilf e/ autumnut 
prareeps , fenefeens. (Ein uafcer -Ocrbtf / udus 
auramnus. J^cxbflftäimpromrffejumitur. (?i; 

iicn guten gerbte haben / uberem meßem ««f 
▼indemum habere .£\t £erb(i bringt X i a u r 
bcifCtl / faepc fub autumno acre non certo Cor- 
pora lang vor habet. 
{)crbft(n/ autumnefeere, inde contpoftU : (ginberb» 
lit-ii t vir rfemiarc , : -l : Uberbcroftcn / autumna- 
tc. ?liiö()crb|ifn non /u/um fß aueumnum trans- 
igere, fedetiam fuppedicaxe fumtus autumnalcs. 

JjpClbtUrmj / Oft / tftd/ur <iV feccu autumnaii pecu. 

dam: Sic rtiam Jha'bftlingc dtctmtur poma au- 

cumnalia, fpat (Dbft. 
JE>erbfHi(&/ A j£>crbft&aft / *4 &4iv. autumnahs, 

ad modum autumni, &mtt*phor. rigidus. rigide, 

aufterus,auftere. 
ÄCtbtl/Det/ gingidium , chaerephyllum, pro- 

titrraaemfaporem dicitur k<d^ttbt / fvaß <Bt\)tXt 

bei. Vid % tttam infrriui voc. ZUtbf lt. 

£crm/ Gcrmen/ getKtmct/ mfttri, »» 

rore, triftitiä , dolore antmi, aegritudineaffici, 
curis confici. Videtur ijje k t^ftbC / qyix omnii 
tgritudo äcerb* eß non tarn lingv* , <fvam menti. 

(Erhermt jid)no<b*u tobe brnoee/ dolore *mi 

feriä tabefeit, madtitia confici rur, confenefeir. 

3d) berme mt<& febr über Die bfyc Reiten / tempo- 

rum injuria? mifcrrime maecrant mc. 3<fc 0** 
mc mi(b barüm nid}t/ nullöcxindcdoTorean 
gor. 

•Jttrmenb/ *di.partic -fjermicbf / .£>irrmid)f/ a 

.^armbaff / mocrcni.rnccftus, triftis , conrurba 
cus , 8f Mdv, trifte, maße. J£>crmi(f)t fcnu/ * 
grum ab animo cfle, in moerore verfari. Jfraxm 

baffer (rtan fd)abet fidf> fdbft am meitten / trift«- 

cias fc dedentübi ipfi vulnera meuut. Jg>cvniidbt 
€kfl($t / confufio VUltUKt 



.f)crmu«a/ Ort/ # ufuttius, Der^)arm / 

nioeftitudo, marftitra , xgrimdo, luclus, acer- 
bitatanimi. 2>er Jjarm »cticbrct Ims -Warf in 
$finen / macftitudoexedicofla. J^cTirn«bnrm/ 
anguftia cordif. Dicitur ettam , Das JpäxmitU 

gravis & Tuppjarara rriftirra. 
JÖCtmleiri / X>OS/mm MofcoTiticnj , Sarmaticuf, 
mu(telaScythica-,«/Mb Vcbf. Viietnr effir dtmxa. 
k Jjjcrm/ ©CT / hircus : ttnir capellat Mcunhtr 

JÖermd)cn)rwjg)rrmlcin. €in^cli oon Jpzrnu 

ldlt / rheno cx muftcla Alpina. 

$erj/ oa«/ fiur. du ^)erjen/ cor. pes«, 

C5 mf lon^m. magnanimitas, torrirado, confiden- 
cia,tt. propenuo, mdmatio, 6ducia, animus. 
5Jon J^crjeu / ex animö. 9lu* qan\m ^erjen/ 
ex toto corde. i£X bat Fein J£>crj / animi pufilli 
eft. 3<b fan fein J^erj )u ihm tragen / amarc 
eumncqreo. £a$ JP)erj tübtlbmwef) / amrai 
mecrore rangitur. J^cr je fagct mir* / ani- 
mus prxfagic hoc mihi malum. <£in Utlüber* 
nuuMid) J^>crj / animu» inviftu». ^r bat S^e* 
fcbnjeniim amJ^ericn/ cardialgil laborat. £erj 
f tum pro amteo ufurpstur, (£r i|l mein Acr|/ in- 
eimus-meuseft, amicitlimusmihi cft. v!Jertrnni 
t>et Jfrtty cot faucium. (?tetnfm JbCTV Taxeum, 

durum. ^\ci\<S)(xn/ urneum. Xronrig Jpcxy 
trifte. 3eiFnirfd)tt unb ierfd)laflen£eri/ cor 
contrirum. 2Bei?en bui 4>erj »oft ift / gebet tet 
Sfliimb ftbrr/ exabundantia<ordi« os loqvitu/. 

^np bir* ^>eri ntd)t felber ab/ cor nc cdi to Sym* 
hol. P<)thai>or. Q3on J^erjen lieben/ medullitüi 

amare. 3ll«?>erjen geben / cordi efle , it. inino 
angi. 3Ä f au* nid)tüber* J^>erj bringen / im- 
perare mihi ncqvco» mifcrct, commitcrcüit 

ITC. 

^ubenberj / mens perditifTma. ©emantbcr4 ; 

coradamantinum. (Tifenberj/ ferreum. greiltt/ 
bc^bcri / affectusfincerus, animus haut mtuca- 
rus. öfirftenbcTJ / rpirirus principe dignus. 
^rcflbenberj t bona fpes , bonus animus. jMi 
benberje/ peftus heroicum, animofum. Jpa« 
fenheri / ammns in pedibus. ?0f annesbct| / fi- 
duciaTinlis. ^roenherj / animus ferox. Jfie. 
beiberj / pe&us amorc faucium. Vaftcr ber,/ 
animus ntger , horoo perditiflimus. Jammer» 
fjeTJ/ n»fns tulnerata, commiferatione rada. 
Jugenbberj/menshoncfta ,homo antiq»! Tir- 
tute * fide. vlBciberbCTl / animus pufillus . mc- 
11,-uiuios, ünbctillis, muliebm. ^ctf$bff)' 

*<4 



%fܣi.',crbcr> homo ferox , cradcits , trrannus. 
v liircr <(>cr) / bona fpet bontts animut. -SV.; 
freqvtnttjfime iremer dicitur de i« , qvi Cordt ccntir- 
imjcvjit. 

•£UTJ / Stxon. ac bodienitm Btl^. j£hirt / in dt nomin* 
propra : fSxxnhüXU five S^rcntl |)Cr*,7 cotardeni. 
JÖltthart / W qvod>idem efi (*ieff bätf I cot Dco 
ded i tum. fce n ha r t I qyod ettam ^ecibarf feribunti 
& ior Leonktxoiicar.t, tjvtmadmo ium}$ti-nt)avt/ 
cor urfg , frd rß : dementia , -ve! mint cx an im o. 
fjtnenmuUmtß , qyodnoßmm Ü.U1& / fiveiStf 
UrtD/ mtftf, benigntu, m Hu, dement.. 
•£)CriUtH/ DAS/ •.*"■•.. corculum, pcrtufculum , üVm 
compcllacio amantium. 0)tem J£>er jlein / ani- 
inula, diic&a roea ! Lfl qvoqve vox biandientv 
läuddrttit.. Olvb Du Jp.Ti.KU / cja, npärndegam, 
qväm venuftum eft! > 

•£)crjcn r/* ampicai, okular*. (Eid) mif einer 

bericn/ limat e caput cum aliqva. bitten herjen/ 
ofeuium tigere , prarbere. Ofculum probe rc 
frofr. tsmen tfi .: Qi$ CEJfJaul jum hcrjeH bin 

reden. Jperitn ttum eß cordiafe.. &a$hcr» 

|Ct nid)(/ hoc cor non aflicir. 
j£>erjer / t>et / amplcxans, complcctcn?, ofculant, 
ulnit ftringens. .»per jcnnii Du" fccmina o&u- 
la prxbens.. 

Jf>rrifn/DO»/iiom. verb. & räriufcule We JgNrjUna,/ 

otculano, amplcxus, complc xus. 
JfpiTjii} / 4i/;. cordc aft'cftus. &iirrnbeni4 miferi- 

cor«, jßfoberjia/ rrulitioA«. ^riiDcrherjicj/ 

aftetru fraicnto praeduus. (finlwr^/ unam- 
mui.concordans.. galfd)l>er|ia, infidus. @ut 
berjti)/ benignus. Jf)>U'ilHTji4 durus cordc. 

Oifenbcrjia, / apercus , integer. gRutte rrxrjiiV 
atttvtus maternu». Q3atcrbCTii4 / paternus. 

. 3^ilMur;i'l/ invidiofus fiCUlfHTjl.l fincceut. 

Üreubcrjia/ immnu»,fidu$ cordc. Untretihm 
JM/ dolofus. •ü.ir.rdbfi'lifl / »nftabilit, rauia« 
Dilta in horai. äßeidjbcrjlä / moiiis, mitu an; 
mi. JP)ir;uuö^uiC'i'cuu»pucr. jperiue jiina 
frau/ beila puclta. 
«£>t*rilid> / 4iv. cS'/'P' V/- « x animo, cordialitcr, 
cordiciciu. iL coidialtf. Qxidtm e.xphcant r/unt 
tarda tut : veri&icoidiiWidemtßrfvodftudtns, 
intelligent* no» aniraoius, au: torns. «0/ amicus. 
l£inf hei i ! ul)c l'iebe/ amor fidus. (£111 bei jlidKf 
€Öiitlciöen/ commiferatio finecra dt vera. Jfperj 
lld)f ^teube/ inctcdibilcgaudium. £icb her}; 
lid) InTfimmem/ »gernmo animo eftc. (f^ 
terilld? gut meinen / cordüitüi fatert aluu». 



€inrn hcrilieb lieben / medulü tus aliqvcm «i "li- 
cet c. <£r ine inet ei nid^t berjliel}/ non fidel«« 
meeum agic 

^erjbiiff/ berjbflffig / adjeB. &ai-vtrh. form , ftre» 
nuui,lnagnanimui. ^eribafter6oIbaf/ mi- 
les ?i«Bte praeftana. Jg)erjb«ft TCbcn/ audaäcr, 
confidenter loqvi. 

^erjbafligffit / SIC / virto», ftrenuitat, altitttcfd,' 
magnitudo animi , forttrudo. Sed jT>cr Jt«^f rit 
in comfcßtii affeftum Jeno:*i, ttt: $Jarnibcr|ig* 
feit/mifericordia. ^rDfljerjigfeit/ magnit». 
do animi. ©HtbeTiiqfcif / clementia , manfve- 
tudo , benignitas. ^feilberjigFcit/ fincetiu«, 

■ candor. 

$(T\bafti$\id)f ddv. fotmcr,it.tx animo, fincer? 1 , 
fidclttcr. 

Q3eberjen / * be berjigen / dferunt •. müd fnim eß : 
aniroum addere, crigerei boc verb expendere, 
intime confiderare, excurcre. (Ehietf $reuntH'$ 
(cUenb beberjii^en/ miferiam amlct ad animum 

revocare. Raufen unb IJrompeien bebrrjen 

^a^ 23rlf / rympana *tub* confortant ammos. 
Seberjt/ intrepidus, erectui ,.fidcns. Ullbe» 
berjt/ inert,. imbellis, abjcctui,ignavus. ^(» 
benter?0?ann/ virforti».. 

<£nfr)ftjen/ animum frangere, minucre , tfloemi- 
nare , firmitatem animi con vollere, (f nrhrr s 
l\Uh\ X>it/ mollitics, imbcllia,debilitarto,ia- 
fratrio. animi. €»ff)erj( / abjeftut , fraÄut, 
enervarus, muliebris. 

^)CUn / t>er / -pi. We J£)eUtTC1t / ^fienv 

gigas, longurio. EnUjJuMp Hunnit diUamefi 
vocab.nempe populk Sarmatut , qvorumrexjittü* 
firit<; an ab Jfpcun / Uta? Spiomar fru duracinx, 

ÄUii, in med: d relm'tivo. 

#eur/ fairen / gcßcuret/ vocti. Bti- 

gicum, Saxonibm tarnen eiiam familiäre, utpote an- 
tiqvijjimu». imabulum Cermanicum , notans : 
conduccrc , uMg Compofilum dbbeureR : 33tT* 
benre n *utm rß loeare 1 inde jrpe uxi toit I Ar Jfpci!« 
riUnj/ condueiio , it. prctium conduclionis nti 
locationin Hmc .• ©je Jfytux entrichten / qt»- 
ftum-ccxnacuianum Tolvete. Serbeurunoy lo- 
catio> teurer/ ft^curlinö / t>cr/ conducror, 
colonus. 9}erbeurer / locator. J^cuerlid)/ 
condücibilis. jjerbt'lirrhrb / locabilit. Q\< 
bruretr condudlum , £< *3;rbeuret / locatum, 
* ^ ab boc ureti •UfcrndM : 



833 



fr 



fr 



834 



föfbfllF / äJj.propr. qvtdtmtondutkum , deindettrh 
habirauun, frcqvcntatum hominibus. (£itl a> > 
ftcurcr Ort/ locus habitabilis* hominibus fre- 
qvencatus. <£j n'r in Dem £aufe nid)f gebeur 
h* a*dei Amt vacuae hominibus t nemo ittic ha« 
bicar. lUgfbcur/ infreqvcns, inhabitabiU, fo- 
Ittarium. 

UllAChCUr ' Oflg/ fpeftrum, larva. terriculum, 
pnantafma. lerourcs- Solmt tnim in lock filita- 
riii ifrcira circumvagäri , qtrin & igfg Lvrv* f*pi 
in CAusA funt , ut bomintt *4*t fuas dtftrant & ttitn- 

qvtnt. £tf geben Ungeheure in Dem 2ü .. U\ um 

drmoncs oberranc in hie ijrlva. 

#eurt7 o/im. &hojt t £eurat > Belg. $t\\m> 
loc/ Qii/ dbboc Queren/ /.wj£>euren/ mammo- 

nn:m, connubium , conjugium , vinculumju- 
galc. Erat tnim matt imonium olim contratiut qvaji 
tmtionii'VtndäionU. (?inc |?atllid)e -Oeill at mi 
er imonium felix, plenum dignuatis de concor- 
dias. \Xn%\üdUä}<S^(ütAt/ infauftum, infelix 
connubium. £r bat fo eine nüttelmätigc £eu 
tat getroffen / matrimonüim mediocre iniTic 

piim anbcrnmal in «freurat treten / matrimo- 
nium repererc (EineJ^eurattKrbin&eru/ dis- 

turharc nuptias. 3utt>ege bringen / conaliarc. 
^eiiraten-' ficl)t>ctb«ura.«n/ mammoniumcon- 
crahere » uxorem duecre , conjugium inirc. (£r 

trollte gern bee 4 Stfirgermeilicr« £o<&ter beura 

ten / nliam confulis fibi defponderi expofeu. 

3nm anbernmal fieb rerbeuraten / mainmo- 

nium repetcre, itcrare, (&r bat ftd) aar jung 
terbeuratet / »inculis jugatibus admodum ado- 
lefccns fe innexuit. <£r bat flcr> mehr oerbeura» 
(Ct / conjnge carte , innuptus cft. Uitrer h' 11 1 a 
fett' 55raut / fponfa innupta. 

Jfrmatfx 1 ©er / fponfus. ^euraterinn / ot'tV 

fponfa. 

£euratung / ort / # oa§ -9eur*aten / i^«*» ?w 

t&eurdt / conrraftus matrimonii. Jxmaft? 
tvt ue / per modum matrimonii. X>a? 3)?en|d) 
i|t reif jum ^euraten / h*c »irgo cft nubdii 
€ine -peuratung rerbintwn / difturbare nu- 
ptias, ©a i Jg>euraten gerät nid) t allemal / ma 

tnmoniorum eventus dubius eft. 
43Uet / &frtqvtnttus J£)UCf Oft/ plur. Ol« #U? 
rCfl /propr. dkitur, qv* co>t>tu fuum mrrctdr lo 



put fit 

citt , meretrix : deindt qvodvk (corr um , profh- 
bulum . y qvamlibrt impudicam mu'nercm dt 
ßgnat , <jiw f ^oi ^)ure tantj-vam contumtltofum 



dlujvod votattilum tU*m ufurpetur contra islerßr- 
mu.M ,yT<r /^i« qvtdtm cafu \unt t )td aliii tw:u» 
«r/ conUmmatm vei ttumjaiso J'ufpeä*. igt in etne 
Icfe ^>ure / ncqviflima , pdlima cd tccmina. 

(Ebebure coneubina. iCeitJ^iiren n 
laufen, fedan fctma. (£5 roirD eine fthen eine 

J^urt um eine^^ill? n>illiii üorium raröuni 
(altem copum An tacit. j^>urin imo Q^ubea 
frei bell an iie illiuitmrn/ dignum patcllä oper- 

culum 1 bAapfo Nila datur. 

Ol He im luivhnre ; proftibulum, certo cuivfs rrans 
meretrix mercabilis atre. Ölu^aepailf fe -£*ure/ 
meretrix tympanü rclegata. nM HTC/fcoc- 
tumeautcrutum ^»lib ■ ^onnerburc / Otral« 
Söcteerbure/cxecran 'a ac dint devovcnHa me- 
retrix. T>i-, du Ii, ure / vencrica, faga » coniVe- 
tudinemcum Dxmonc babent. <DllfatenburiJ 
meretrix feutatö venalis. ev| cl t echenfeJ)c Jpiu 
re / adultera. (irjluiie; pubticx iibidmis vicli. 
ma. @eltbnre/argcnuria. Jp>eDerbure / tno- 

bolaru , qvadrantana. jvrmmitfhurc / fcorrum 
vulgare. ^eDei m . unt-lui ve / lupa omn ibus tuU 
gata. © illenbure/ (cortum rem gibus A nau. 

tuproftit tum ^antbure/ idrmqvod fCobotc/ 
qvaetlum in compitis faciens vr cbai^burc/ 
effuse petulans , infame proftibulum. ^rulDu' 
tenhlire / meretrix in caftris proOans. (EruDerU 

tenbure / amada proterva. 2italpurgi«mjre/ 
vcncflca , (aga , tdiks 3auberbure / <0abdreu 
tenn. 

j£)uriein / X>M / dimü* meretricula , fcortillum, le- 
no n tum , a> tat eine j UIICJ« <-sUre. .^firlein etum 

äWtüantur virgunculxex tribu levi, yv* q-mdem 
«üu non merrtneantur , grftibtu tarnen & vnbii pa- 
ri/»« puduti lafavntnt atqi<r ad hbidinu frtxlrvu 

funt. &it 3&urter eine -pure/ Die Sodjrer ein 

j£>urleill/ malus corvus, malum Ovum. 
J^uren / fcortari , in ftupris veriäri , amoribus für- 
rcptiriit uti , mulieres impudicas complcfti. 
Htm, & qviiim rattonffuminMrum, ^UtCtXnotat : 
meretricari . coi pus fuum vulgare , corporis (ui 
copum facerc. er bure i unb bubet mi er In/ 
inomnibut lupanaribus cum fconis volutatur. 
Jpeimliel) l ineu / furtivit amoribus (c contami« 
nare. 

jP>urtr / 0«r/ fcftrtator, fornieacor, (hiprator. 

J^urerin *utem mn /äco, Jed j£)ure. riburer/ 



nb'dinoforum antefignanus. 



luxuiutius, 



!U;iufelburer/ 
4>urc* 



835 



836" 



pureren /t>ie/ & öä* J^uren/ fcorratio.ftuprum, 

fornicatio, mcrec ricium. jOberblircrcD/ adul- 
tcriura duplicatum. demente Jpurcreo / for 
nicatio. &i|tlicbjj£urcTC»/idololatria. ^id? 
|um J&urctlgcnxfjncn/ defcrre astaculam ad li- 
bidines. 2>oa Der Jpurcrco ablasen / iibidinem 
cohibcre, amorcs abjicerc. 3um Jauern ÖCT 
leiten / corruptclarum lllcccbris irretirc aii 
qvem. 

,£>urcrifeb t burifd) / * burenbaft / adj. &*Jv. me 
retneius, libidinofui, impurus, venercus, mu 
Ikrarius, 89* •' hbidinose, licenter, petulanter, 
more mererrieiö. j£)Uttfcb fcebcn i Tita impudi 
ca. J&urifcbe £i(bc/ amor iveretricius. 

Slbhurcil /intempetanna & iibidinc morbum fibi 
adteifeere , corpus renerc dcbilitare. x bat 
fid) ganj abgcburct / omnes corporis tu i vires ii 
bidmc exhauiie. Slbgcburtcr ^crl/cftatusdr 
ener vacus fcortationc. 

SiüSburCR / tinem libidini facere. €r bat nun 
tu tu" iUii^U'huvi't ■ cupiditates adokfeentiae de- 
ferbucrunt. <£\nc ausburen / objicere alicu 
icorcationrm in malcdiclis. 

IDurchburcn / Htm qvod Sushuren i» prßtriori 
figmßcMiwnr , conrumeliosc qvaeftum cx vulgatö 
corpore alieui objicere. 

Sinburcil / pudiotiam proftiruendo gratiam au- 
cupari. 5n Den £icnfi hat fjc (ich eingeburet/ 
artibusmcrcrriciisid muneris obtinuic 

^rblircn/ dotem corpore qvaerere, prerium pro 
nofte paeifei. Vir hilf »iel ©clt erburet / irupro 
tngenrero vim opum acqvifivit. (ErburtC Üki 
t)tt f qvxftus m creme tu» , ut vrßtt , £5*r. 

Sorthurett/ incaenölibidinumvolutari. (£rhi! 
ret ni'd) immer fort / hbidotence ilium occupa- 

com , hodicqve impcditum. 
2ft 1 1 önt» SRcbcnbureit/ aflöciare fe libi di nofii, im- 
pudiciciatadjutorem die. (£r huv:c fd)0!t oticf? 
einmal mit / um aufterus ofor multcrum non 
eft. 

8?crhurcn/ bona fua in übidine confumere, per 
Juxuriam res fuas profundere. <£r bat a0c8 
Vcrburct / omni um bonorum naufragium feeit 
?iram in luftns agendo. 

3erbureu / uUm piopt . y-ved Tetrjurert / u. debili- 
licarc corpus & animum obtundere meretn- 
cando. 

4*Ut/ & fylXtt/ «iv. tempor. Hodie, hoc 
die. 4; cxnQ die. feilte frv|> / hodie mane. 



Anbeute / inhunedicm, «/wStfanbcute/ us- 
q»c m huiic diem. j£>cute mir/ morgen Dir/ ho- 
die mihi , cras tibi. iöc&er beute/ oli morijen/ 

nihil proeraftinando» Symbol. Aitx. A1. J£>CUIC 
ifloer SOJann/ beute gilt rt/ jam jam virum te 

praefta. JptUtCtt umtempus prxfcns & aevum, 
in qvo vivimut, [igmficat. Jpwi |U £agf gebt 
es niebt anbers ber / nunc tempons alucr not 
vivitur. aöaj Dir beute aefchiebt / ba^ f an mir 
morgen auch roieDerfaren / qvod hodie tibi con- 
ti ngjt . hoc cras forte meipium premer. £ub( 
^ujje / »eil ci nod) beute beißet / agite peem tea- 

tiam,q voad appellatur dies hodiernus. 

jgkutig / adj. hodiernus. ©er beiitigc Jag / hic 
iptedics. £)ie beutige tutt bringt morgen rool 
UniU|f / prxfcns volupus cras forte uediö pet- 
mucabitux. 

J&tunt / fg #\x\tt l häc noöc. ^euaf 3eadjtV 

dt prxtentä ao&c dicifolrt. 

J^euntig/ Ö* ^Jintich/ 44 ad fuperiorem noftem 
fpedans. 

^)CUf/ Ö^euer/ hdc anno , prasreritd vere. 
JJ>eUT im kommet / praeterita astlate. J>c uer 
lOirD md)W Daraus? / hoc anno currenti fruilra 
iaboras. 

feurig/ «ij. hornus . feuriger ©ein/ »inum hor- 
num. feurige SrudjtC/ trüge* hornas. 

Qitl & $}\tt I ädv. loci /mpori*. Hic , in 
hoc locö, tempore & Aatu. Sllbte & 2l(htcr/ 
idem <jvod bie. Sllbie auf Diefer trrDen / in hoc 
mundo. 3ccbenl)ier & .11 a dxi her / hieproxi- 
me 1 in vicinii. Jfyicx i\U/ ecce, cenc ' j et) Bin 
fd)on bkr/ adfum atqve advemo. Qixx und 
bort / inhacatqv« altera vita, a/Va/ bter^emg 
wtx> Sott cwiej. jUnDerilroo ift nicht bier / ahbi 
non cd ibt. .piciig/ 4 J^>ik*fti} / adj. non folum tß 
ho iicrnus, Jr i eiuvr. nofträs, hu jus regionis, loci 
vrl terrx. ©ie bic|lgc 2BeU / mundus hodier- 
nus, vulgowdtmi kommet. ^>ieftge Untcrtbfl- 
nen/ fubditi noftrates. J^iefige wiM &tttn/ 

mores pro v mciaics, hujos terrae confvetudiaea. 
<£r ut ein biejiger/ bujus oppidi ci vis eft , yfw in- 
cola. Jhu-(igFeit Die / pottK.tß, c^originatio- 
nein avafi tnqvümitatcm notal. 

fyif/ ()Clfcn/ id> helfe / Dubilftr/erb«1ft/mir 
belfen/ k. 3* &alf/ * boff / ich bnlfe / & hjlfc/ 
geholfen / juvare,adjurare, opmilan , auxiliari, 
fubvenire, fuccurrere. 5U)iDcr Den £oD hilft 
G> 0* teilte 



$37 



4* 



83g 



feine 3ll*itlC0 / contra *im moros non clV medi« 
«amen in hortis, J>clf( / -Oi'lft ! accurrire, Tue 
currite eives ! J^llf (SÖft ! «»Ifrj. mdmirand. Bo- 
ll e De us ! ©Ott belfe <Ud) / nox falutant. Do- 
minus vobifeum , falvctc ! 
J£>e Ifcr / Ö« / adjueor , defenfor, propugnator , Ii. 
beracor, tutor, auxiliarius. ^H'lfcrinn/ Wc/ 
adjutnx , patrona , atixiliatrix. J^f Ifmbclf«/ 
«omplice*. 9<Dl)tl)dffT / fuccurrens , adjutor, 
y. luccenruriatus. 2Borti)elfcr / advocatus. 
ÄClffTV *4>«lfctill diruntur tttam (öd)(llf A @<» 

miliin. — * 

Jfklfuno,/ Wf/ adjumentum, fubfidium, 

i)e Ifen / »<•>■» 9™^ 4ft*fe/ «'p> -oxiW, S*W -£icl> 

ftino, in compof. magif in ufu efl. 
J£)Uife / Ol« / pfor. rar. auxilium, adjutorium.ad. 
jrhntcufunr, rubfidium, defenfio. iJlintshiil'c- 
«itatio tcalis. ©crichtfbnlfe / exceutio judicia- 
tis. <£hrenbfilfe/ tublidmm parernum. .H^m. 
mcrbnlfc/ collcfta in Aibüdium atrani. Ärieuei» 
l)Hlf</ copi» auxiliare». £iebe*bulfc/ fubfidia. 
amica. SRoblbÜlft/ «ncaiu ncccilicatis. <3d)«m- 
fon|fe/auxilia*lolofa. ©elthulfe/ auxilium ar- 
gentarium. 3<f) n>en& roeber £ntf< no<& «Habt/ 
»cqvc confilü locum habco, neqveauxilu co- 
piam. 3U J&tllfe fommen / auxilioAibire : ,fup- 
periari* fuppetias alicui ad venire. £nlfe ohm 
^Mksb> vnde : Qlbolf/ «. f.Ä08ir>olf/ 
Adalulfus , nobilitatis defenfor. ©aiigolf * 

©anatof / (Statt i>"* * Co™* V,Ä - 
Mf? ©er£.«m«4»olf ' auxilium popuh. 9vU> 
»elf/ »ul^cbolf / auöor q vi«iit» ö5r. 
Aelflieb / J&nW* / War / * £ulrba,. / 

3tilia»ius,auxilians, juvans,adjuvans. ^Uinid)C 
J^ailb bieten / fuppeditare.auxiliarncc* manus 
pomgece. ©nem Qulfbaft fenn/ abal.qvoftarc, 
<um aiiqvo faecre. <£tnen bulfbiirrit tflo ebbar 
laben / commodum , f ruftuofum & utilcm vici- 
num habere. 

JDulflld)fcit/t'ie/ fubfidium, pnefidium, opisali- 
qvid, opera, &id. fVoJtftfilf« / häc t»x non 
aha frtqvens fli _ _ 

SbbtlfW componere, placare, fimre. (Einer <ga> 
' iie abhelfen / componcre caufam, conciliare pa 
icm. SÖOrn ?cbcn abhelfen/ mortem inferre. 
5lbbc!flid)C «OJ.^gebm/ controvcrfiamdirimc- 
tc , diflbive/e. 5lbbetfuna / t>« ' compofuio, 
sransaftio, concihano. OtBbcIfciT / 0« / arbi 
ter, commiflarju», difceptator. 

Unbclfen/ piomovaealiqvcm, prasclarcdcaliqto 



meren, commodts alicujus infcrvirc. 5lni)eU 
fttng/ Oie/ promotio. anbdfer/ promotor, 
patronus. 

iäufbelfcn / engere, fuftentare, adminiculö eff«. 
ictbflt <bm aufgebolfen/ provexic eumad me> 
liorem fortunain , fubfidio illi tute. tüufbeJfcr/ 
X>tt/ üfw^WJInbclfer. 
Husbclfen / ptopr. tß liberar«. t&ui beni ©cf4ng* 
nuK belfcil / cx vineulis aliqvem enpere %\f 
ber 3Robt bclfcn / erucre ex pcncolo. Std au {» 
helfen triam tß adminiculari» AibGdiari. 
@elte Uli? bei Kii axgciirö venire fubfidio , num. 
mos fuppedirarc. Slnsbelfer / fubfidiariu* 
5lü«f)elfen/ Aibfidmm, fuppeditario. 
ißebelfeH/ contentum eflie, »qvi boniqve confu- 
kre, fecum habicare. v^icf) mit ivcniijeui bebet 
feil paucis comencumefTe, acqvicfccrc. ¥0 
helf X>ttf exceptio« prxtcxrus, caufacio. 9cid> 
tiefer Behelf / excutätio frigida , prophalit, 
^eitbebetf/ exceptio temporalis , v;//^ Interim, 
qvod rtiam Germanire dicunt : tlüt Ollf ein "Jtlt 
rennt / ad tempus. ^ehulflidi Jiberalis.ocne- 
flcus , munificus. ttnrteii bebiilflicb fenn / ino- 
piaa (ubvenirc. UiibebHlflict)/' illiberalis , iohu- 
manus, rcflnttus, inofficiofus. 
^Cpbelfeil/ afllitere, adminiculari. $et>bülfe/ ad« 
jutorium , adj u nie n tum. 33fßbti!f}id) / largus, 
ad beneficia propenfus. (f ineill benbülflld) f(\}\V 
participare aliqvem bonorum fuorum. 

J)raii^clfen/yrw 3Ju5belfenv beraaebdfen/ *njpr* 

Aushelfen / überarc, eximere aliqvem ab aliqvl 
ic. Einern aui bemXraum helfen / pcrfpicue 
aliqvid demonirrarc , facerc , ut alicui nota iint 
obfeunora. 

Öreinbelfcn / prxire expl icationc , auxiliö venire, 
practloefle. dextram porngere. JÖM i\)ll\bx<in* 
<[c\)p\\ClV fubiidio venic* 
OnkDOt. * 2öi)ruberbelfen / i/.JDrobbclfeo / a par- 
nbus alicujus (rare, adroiniculö eflo in conic- 
qvendäaltqvarew 
£)urd>belfen / idemqvod %m\)4knj penculis ali- 
qvem eximere. Einern bureb einen <P j(i bclfen/ 
per clauAra aliqvem dimirterr. 

tfinbelfcn/ id.<p»od tottitti)t\Un / ftd popr. tß in 
parrem aliqvam iinmuterc. hinein in tat 
^ d)l . b' b^lff n/ copiam facere intrandas arcit. 
^Crtbelfen/ promovere, ufui efle, utilitatem affer- 

re. Einern mit Mt unb $abt fortbrlfcn / te 
4c confiliö-aliqvem juvai«. ^.^ 



.£>!nbrlfcn/ ad cum locum perducerc, ü. «lorrcm 

ahcui accclcrarc 
Jfriatinhäkn.' intromittere, incroduecre in par- 

tem aliqvam. 
,$frklrrn/promovere verfui not. <5>0(tlj«tniir 

hcrtjfholfcn /Diuime huc adduxic. 
•5>fTdU$1>dfcn / iArm qv»A JDran3l?dfctt / educere, 

copiamcxcuruii facere. .£cMtW*bd|una,/ emis- 

iio. »• fr- 

^erunbeTbcIf*H/p>*p''-ex fuperiori locoad infe- 

riorem deducerc. Sedeiüun eß ftippUnure ftli- 

qvem , * prxcipitcmagcre. 
^IRÜbf rbclfcn / trans par cem aliq vam promorerc, 

iran ü tum jurare , concedere , procura«. 
$0tff)dfen / l.bcrtari alicujujprofpicerc , in liberta- 

cem aftcrerc , facere uc aliqvti rcmiiuonc q va- 

•Hamgaudeat. 
SKit * ültbcnbclfcn/ ruppetiasferrc, coadjuvare, 

coopcrari. 3Kifl)clfcr/coadjutor. QJf itt)i\\\</ 

coadjumenrum. 
Uberhofen / idem qvod fcrftbetrjelfeii/dcfendere, 

»eri , protegerc , propugnare. Übereifer / dc- 

tcr.i'or i proteßor , proptignator. 

CcrWfcn / idem qvod bdf«rt/opem few, opito- 
Jari , fubvenirc. (gittern jil t>em ©eüüij« »er» 
helfen / adjumento * auxiliocflc altcuiad recu- 
perandurn id qvod ejus cft. 

%3 orber bei fen / pracvenire , antevertcre auxiliando 
& jurando. 

t>orbmhflfcn/o/im/M*<//?. bat miriwrbin auch 

gebclftn / ante mihi äd fuic 
SBeitcrbflfcn / ulterius fuccurrerc , juvando conri- 
nnarc. ^d) fan bir nid): rccicer bdfCR/ plura 
crogare neq vco. g : - 

53»^frbefffll/ par pari referre , parem operarore- 
pendere , auxilia auxiliit compenfaic. Dkilur 
etutm öeejcnbdfVn / unde öegcnhulfc / auxilia rc- 
eiproea, muruumadminiculum. 

EBerjiibdfen/ * Dariubdfcn / adjumento eHe, c(Tc 
adjutorem , fuffragari alicui. 3nm £ifntf bd» 
fen / providere alicui de officio , de funfrione 
profpicere. hilft jum (Biege/ hoc parier 
vel afleret viaonam, (£{ jur (cd)c<nbnf/ 
feevit venuftati, ^üjtfVj • • 

£immcl/ »er/pUie Gimmel/ ecelum, 

firmameneum, «ther , par.*. Olympus, pol u$, pa- 
radifuf , arx aetherea , regna bcata. Derivttum 
effr hxnc luxem Jgtiatflld indictt , qvod rß bifylUba, 
ig in tnmirutitnem finalem $\ rxä. Sunt , qvi 



840 



i «£>dm / domus , dueunt , qvafifyimcl I qvia fit 
vera patria Chriftianorum dt habitaculum aetcr- 
num. jiltiprimigemum tfp contendunt , olunq^ di~ 
Hum 2lmal / unde nomin a propria : Amalfrida, 
^imiliclf'n'ebf. Amalrica, calrßi fbrmi divu. 
Amalcberga.Aimmel^bur^crilU Amalofchun- 
da , jßinimrifcbifn. Amaltrud , £immdtraur/ 

ctt!6 ehtrw, fi^c, Vtritm &hoc Sintal/ jvid dtjfa!- 
Ubum eß , ytim* m it x non tß. Jnvrßigand* igu 
iur tüa düigentiui trit. JgrflKft Ö* #CfcB mäjori. 
btu noßris dtßum rß «ther , 8»* Angli caclum inde 
dppelLutt: ^)faüC!l / jvod nihil aliud cß, ipt'm n: 

Jtrtur trul /qvodrtiam Thuringi mti itd pronun- 
cutnt : Ideoq l .pemd / i $6l)C/ duci mihi certe per- 
fvadeo , qvenutdmodum Hetrufci k galtl/ eüiitudine, 
ttzlttm dixhe falantum. 'Qyi a , acqvale« 
t rthunt ,f*lfijfimi funt , citm fyüaba t\ I atcidentalk, 
&ideb in adjetlivo Gr*co qvtrend* non ßt. Qvem- 

tdmodum igjtut h frj^on eß [tymmtx I Ö'ßcjfni« 
md ; fic a ^bt / / tß Jpdmmd / five jftim« 
md. ©cn JQtmmA feben / ecelum intucri > ad 
ca:!um oculo« tollere. 93ic/ tuenn bf r ^imnul 
einfiele / qvidfi nunc calumTuar ? 3 n &CR -Öi'U» 
md femmen / ad bcacas fedes reeipi , beari. ($tn 
^immel fabren / afeendere in ecelum, Q50IH 
Jpimmd femmen / defeendere decoelo. (gincit 
bis in Gimmel erbeben / laudibu« incalum alU 
qvem fenre. © ift rröbf am Aimmd / ecelum 
nubilofum , turbidum eft. Jodler J^iiUUiel / fu- 
dum. 2)i< ^eiligen im Gimmel / coelitet , c«li- 
coIä. £>at ißlrtlie wm Jpimmd / non-ens , nt- 
hiium. ©e^^)immeIöJauf/motu«cceli. 
5dl M $\mmc\t/ plagaj, regio, clima codi. 
3irFrifc* ^immelrf/orbes codcitei. ©a« 31uae 

bti JhtoUBttt /po*i. exponitur Sol. 3>ie vIoMcht Cl* 

bei Jp)iramdtf *utm . ftell*. S5^qel be€ &im* 

m<\i/ volucrci cceli, i. r, eUiii, ©käßeitf 
Gmunds /expanfum. 
51bfa§bimmel /calmn indulgentiarum. SJeftbim» 
md / cadurcum , conopeum. geucTbimmel/ 
calum emjnyreum. ^utfcbtnbimmel / tegme« 
rhedae. Jcr^nig^bimmel/baldachinum. £)1ht* 
himmel/ calura cxrremum , primum mobile, 
ecelum ccelorum. €"fcmenbimmd/ ärmamra- 
tum ftellatum. 2BolfeHiyiwtfuffbimmel/aether, 
(rtubenbimmd/ fornix. Jafelbimmd / utani- 

fcui. Gfat^bimmd / calum ffatifticum , poli- 
ricum. ^rtiqebimmel / umbclla Eucharifti«. 

VßiUtv five Sßarfebimmd / *iüu ajorbimmd/ 
©9a Ü lim- 



«4 1 



842 



** - - — - — ■ 

lirobiu. <SJa&crl>immcl/c«tumaqreum. £im* J£)int>m / *dv. ä «rgo. 93on hlitbcniu/ 

OKI ttiam pro Dto # Providentia divina fumi- fidü,. £inben UtlD fori»/ a fronte & a _ 

- - TN*» fttmmrf mrafi rti Dum novit. J^}iabcit flUdf^U^CB/ letakuratC, ulrqv*Joltnt 9 

calcibus concidcrc. 



n um vtv vi» |#.»» »••»»«•»•— — ■ ■ 

tur, t. g. ©er Aimmel wep§ tf/ Diui novit. 
©a$ gebe Der Gimmel mebt ju i hoc Dius aver- 

Aimmlif*/ * £immeüfch/ ad). &advnb. c<*\c- 
(Iii , ccclicui , jethercu». J5>immflifdx preise/ 
gaudium ccelefte , beatuudo. ^immUfc^f ©e» 
Seifen / meditationei fana*. ©ie -pimmo 
lifä« ctiam fuhßantn* duuntur: caelicolx ,cccli- 
CCt, fupcri,^t>A6£immlifd)e rß, qvodadccc- 
lum pertinet. ©as 3citlid>c ift be$ £immli!dxn 
nicht Wehrt / eceleftia longe meliora funt terrc- 
(rnbu* , £immlifcbc 5lJerfc/ opera fanaa, pura, 
fp.ritus. J£>immUfch gepnnet frtjn / meutern 
calo dcditim habere. 



ex in- 
tergo. 



Jbinbtt/ pr4fpo/.poft»circum. €incnbiiiberb.rt 
Steht fü«n / tallcre aUqtero ümtxt Die 
(^primae fommen/ ©doran altqnd, £uucr 
einem her fcpn / mordexe aliqvcm clanculum. 
•hmber einem herlaufen / curfu aliqvcm infoo/ri. 
JMabctiu p'o rjmt»«* ö<n/ (Steffen fi&clti/ p»opr. 

fidcs ponc magadiumpleftröfciite, mdapb. in 
errorem rapi, extra numerum (e movere. ^)in> 
Der*/ pro binOCtt>A« Eintritten < decipcre, o« 

off uci« fublmere. J&inberra / p" tjin&rt t*m 

S^auFcV poft feu ponc feamnum. 



calo deditam habere. JbinDem/ impedire, obftare, oßiccre, tardarc, mo- 

£immctn/ voxfß* i r/J, p» mon, rp.mumDio *£r?^nhi£re. £ inrn rtn f ctncr aßülfari bin> 



ununcui/ j»»« «/»» r- r - 

redderc. (£rbatfchpngcf)immcU / mortui« eft, 

abiir ad patres. Habttrtiamcompfua : SttfbtlB« 
mein/ Sinbimmeln/ gerthimmcln / Scrbim« 
nnln/ qv« omnia exirum ex häc vitä lignant. 
5ßcrl)immeln tarnen nonnun^vamfumtur pro ab« 
errarc a ccclo , privari vita acterni. 
JErnnmrlbflft/* himmdi^t/^tictfunuidem^ ^vod 

^immlifd) fenificMtia , aethcrcui , eaheus. 
/ P^'P 0 / ' x ' nonnumfväm imkrütm rtijn 



, mhibere. ©neu an feiner aßülfart bin» 
Dem / obftaculo effe alicujui faluti. ®er bin* 
be« Diel) / q^w « denn« auf remoratur? ©IC 
<X C ||V binlicrn / interdudere iter , retardare ali- 
qvem in vu. t£$ binbert nud) am Öeben / pto- 
greffu mc atc«. (ginen am emi)iren litnoern/ 
repcllcre aliqvem a ftudus. «Hm Scefllaf Un* 
bera/ alicu]u»roranumintcitubare, imcrrum- 

pcie. «In feinem Sorbaben binbern / conatm 

alicujusavcrtcrc. 



cowpo^M^mjifÄM, ad, eö. Jg)in unb ber/ * ^in jF,i n bf r / sdj. & qvidm comptr. cujus ß'ttrl. r/? ^>m» 

unD TOieber / binc inde , furfum deorfum , ^ c *} c r/ pofter 
r. Mai Hill l^ermrrii ii / u&MtC rr\ 



«onrma, /w»^. J^in» unb berroerfen / jadarc, 
conqvanare. ^>in unb roiebeclaufen/ d.fcurre^ 
re. (öebnurbin/ fecedemodo ! £>a8(5eUi|r 
Inn / argentum per iit , confumtum cft. ^{(h bin 

nunmebr bin / adum jam eft mecum. Wgjf*} ' j,inbere /Vit/« JE>inberilc / podex, fedes, anus, 
extra ©abin/huc. ©orrbin / illuc. ferner. ^" ftcriora . €incm ^inDern .nefebren/ 

bin / ulteni». gortbin / in poltcrum , in iutu- 



t tfter/ pofterior, poftrcroui » ultetior, ultmiu«. 
©a<$ Aiuberfic iiitprbfrft Fcbren/ poftenora ob- 
Tertereprimi«, dr^vo Horst. Dclphinum fylvii 

appmgit , fluaibu» apro». ^mber(le^ ecflely 

epidromus. 



rum. JP)terbin/ »nhunc locum. immerhin/ 
permelicee. 9cebcnbin / juxta , pont 9tad) 

|)IR/ undem , pcdcccntim , icnhm. .\fd).öhn: 
addexttam. iitlföbin/ad finiftram. WClter« 

bin / plu» ultra. i# weiter bin/ al? feebe Ubr/ 

ultra fextam boram tempus proceffit. 3uwr< 
bin / antca , olim , ante. 3»r(ictl)tn / co retrot- 
Aim. 3werd)^bin / cb obliqve. 
Ainnen/ öf/rrorm/i«/ cumpräpof. 31bbiniien / Scn» 
binnen / ab hoc loco. SSenhinncn reife« / «er 
facere in loca peregrina. €r ift üi^nbinntn/ 
«v*fit,crupir, reeep tfe in fugam. binnen i tt- 
itm fonitur nonnunqvam pro £{ne(H, %<% JfiM> 
lien/ repone in iftum locum* 



poftcriora. €inem ben ^inbern incFebren/ 

terßum obverterc. 

Ainbernwi/ dt Jpinbernn^ / Vit/ impcd.mcntum, 

pr xpcd.rocntum , mora , obnaculum , remora- 

t,o, obex. ÄleliK/ fivt weuine ^tnbernn^/ mo- 

rula, parva mora. 
/>inbetiich / adj. &*dvnb. impedieni, obftan« , of- 
ficiens. JF)inbcrIich fron/ obefle, .mped.re. <ri« 
nem an feinem Srommen hinter «cb ffvn/oft»« 
commodi, alicuh». Unbinberhcb/ * Umebnv 
bert/ finc obftaculo & impedimento, absqve rc- 
morä . 
Jbii^erftcb/ ädvnb. rctrö.retrorfum.accrgo, pev 

fum. kt «ebtbenmir aUe^binberft*/ m mo» 
dun odipcdis proccduni onuua caaen ■ 



843 



txr\\d) tragen i>ie $auren Die epie&c / ad ycrfai, ] abrichten i jueFebren / cer»i lufti um defi 



utruftici gerunc haftas. 
j£>inbcTtT/©Cr7 morator,obex, cunftator. Jfyin 



844 

gnare. 



in domum averterc. 3aflbilW fytfö, cervus 
priraus auc qvadrimus. 



pcdien», impedimcnra objtcicns. 
txbinbern / ri. qved fmipiex fotneern/ obftaculo 

die, moram injicerc. ^htnPCTIing/ praspcdi- 
menrom. $e l)int>e Vit/ prjepediens. 
SBerbinbern / U fvuAfimpiex^intttn 1 difficulta- 
tem «biieere, viatn obfepirc. ?Jf < ine ©ff$4ftC 
wrt)in&frn mid> / occupationibus impedior. 

3d) will oa$ SüJcrf fchon »erbmbern/ occurram, 

ob um ibo buk rci. (£r Mrbinbert mich an 
meinen (3 Ulbireil / deutbar , imerrurbat ftudia 



mea. j 
ftium conltli 



nb<5 Jinftblajc rerbinbern/ ho 

liadebilitarc,rcprimcre, oppugna- 
re. 93crt)int>cruiit)/ cocrcicio.cobibuio, dis- 
turbatio 1 rccardacio, Dtcitur tt.am Serbin 
bernufj. 

#ipp/ £#ippe/ «c/ p/. Rippen/ ftrib. 

luae, lucunculi , gtnut brllariorum, uotk ngnaium 
Ö intortum. Htm rtiam $i\\t)\W dtSum. Jfrfih 

bipper / ftnbütarius. StJ nu?bolf)ippi'!cn / tß 

dunonbui vcrbis increpirc, fimili fumt6 ab intoi- 
fiombutf^cbaraSthbui mußU, 

fyVXl 8* ©Ct)iCn/ *«»/?/. «r. cerebrum. 
ccrcbcilum. £aut UDCT beut ©ebirn / menin 
ges 1 involucrum cerebn , dura maecr. &rtlb$ 
qebirn/ cerebrum titulmum. ,Ocbfena,ebirn 
bubuJum. £er ferl bat fein ©ebirn / non va- 
Jet ingenid, »aeui capitis cft. Jßirnieftt I * ©c« 
birniebf / prophi qvUem cerebrofus rxpwti ^r- 
btrrt , jri ccrcbrofui «ort«* tß : ^ilVnxvhUQ 

fl urmtfeb / eiejenfinnig. tß tgitur Jfrirnity/ 
* ©rhirnf ' abundan» cerebro. 
J^irfd)/ 0«/ fit"- ^)iCfCt)C/ cenrosi cerva 
ÄciiurKitJfrinbc/ nen Die j£>irfc&in. (Ein 

-5>irf(fclcin / hinnulus ccrvinus , vtnatond morr 

ein ^irfcnfatb. ©er Jftirfd) tvitt auf Die 
Sruml/ caiulu cervu». £er £irf$ fehre&et/ 
cervui glocirat. 35ranbbirfeh / cragclaphus. 
2).imbüf*/dama. epie§bir|e&/ fubulo. gin 
$m<S) mit »ehtfnen ©cweüVn / cervus cormbus 
egregic inftruau». £er£irfcb wirft bie£tanaen 
jabrlid) aD/cervusqvoiannis cornua exuit. gart 
5er J^irfeh« / Veitigia cervi humi impreffa. 
£cm .6irfc$ naehfpnren/ «r»um indasare. 2ln 
(einer jart ober ©anbelunq unb ©elo^ fpnren/ 
ejus vcfti^u * fimo« dijudicazc, j^en - r pir|d; 



Derinn/ WC/ faminacunc>ans , dctincai , pne- j^irf4io/«i> cervinus.cervariiu. ^)irfd>fn ©efo/ 

pabulum, paftio cervi. ^>irfebin @eli?4/ ftcrcua 
cervi. ^»irfcbiUC JrtttC / pedes cervarii. jg)ir; 
febitter SO? eptrjtid/ manubnum cuJtri ex emino 
cornu. ^)irfchineJ5>aiit/ pcllu cerrina. />in 
febin QBi'bprct/ ceivma caro. 
j£)ir|ebl(bt/^. &*Jv. levis, »elox, cclcriiiftar cer- 
vi, more cervorum cornua toilens. 

$töl 0 Riefen/ tit / flur. car. milium. 
^in J^irfenorco/ milianum. @n ^ al ttt 
j£>ir|eu Jt -',:; a. >. mUttim 

f}Qf / X>*t/ flur. .£)6fC / v*ri* fignificat. Ex- 
porteur mim Impluvium , (5 Andrpo, 1. r. ßattum 
uitrr duosparirtu, locus ftillicidii , atea , it. nlla, 
aula, »curia. Ca ve, cum ff feribas : J>etT mim 
ffl iwprr. o«t5< Höffen / fperare. Jg>of um bi< 
t-ünne ol>er SO? onb / halo , Jblk vel lun* Corona. 
Äeoferlieber/ ^öntcjf icf)ci* Jpof / curiraula im- 
prratoris , Rcgis. gur|lenbof / aula prineipi«, 
Willem ;n $üfe Jieben; vetierari aliq vcm. £|rj) 
nvieh Aofe begeben / aulam frcqvenure. S^Ci) 
JP)ore leben / vivere in aula. 8Be§ »om Jg>ofe/ 
Wer frpmm ijt / excat aula , q vi volct cHc pius. 
tanoe }u -Oimc Iüii.\c in ber ^>e(Ie/diu in aula, diu 
in Gchenna. jteujt JU ^>of auf Dtcl <StU< 

fen hinauf / unbbarf nur einer / wieberberabiu» 
rommen/ Nemogradus mf! per plurcsafcendit 
in aula: ad defccndcnJum plusutis unus crit» 

3u^>of laebf man mit weinenben Sugen/ auüci 

comicam prx tc ferunt f'aeiem , dr cragicam 

agunc perfonam. 5ßer niebt^ \\:.ä) J£>cfc Dringt/ 
ben beQt man mit ^)unbcn hinauf / claudimr 
oranii . Ted pantlirur aula ferenci. Jbtiüi Uli fr 
j£>L"f habuatio, manfio. Qjimni von .p^U8 unö 
f jagen/ aliqvem a fundo dejicerc. 
vlctcrhrf / agcr in aream commucacus. Olnif ^bof/ 
o^i»n£)u!gbi>f/Selehpf/ *(?ebelbof/ crafi fr Ja 
aul*>,rß: Curia judicii protincialis. Mauren* 
bpf/ villa. Sife^DfVbff/ «pißopium. 2^ftrafT« 



bof / infula. X)ingbof / curia dorninicalis. 
Mfl mantus patemus , allodium. greob^f/ fi v * 
*Xifterbof/P rac< *iujn nobile, bobalibera. ©a|t* 
bof/diverforium publicum. ©erieht^bPf/ni- 
bunal. ^rpnbDf/ curii«, cui operxprasftanrur. 

©leit*» five 3cIIr)pf / tclonium. greobeitbt»0 
afylum. ©rafeubef/aulacomici«. ^ennbof/ 
©88 <«J d J M : 



845 



dvnaftia , caftrum aulicum. ^uilfcrbof / an- 
dron primariuf. Eß ettam mereatorium coüegium 
Dantifci, &lo:w fubiictu Regiomonti ubi honrjliO' 
tum epula nuptialet inßituimtur. ©nn<inf)0f au- 
■Um an Jron fecun dar ius , ut Regiomonti Borußi* 
tatet andronu reperiuntur. Jfpubhof / curia domi- 
nicalis. 3»nafratlbpf/congregatiofcftivavir« 
ginum. Xivd)W I polyan Jnon. jff|n< vri 
jfpüttbpf/ colon i hoba, vel prxdium t , vul°6man- 
/»i yvantum <roU cum uno pare boum laborart 
poteß in anno. Stotlttvhof I villa Commendato- 
ris. j?or«|)Of/ grananum, villa frumcntaria. 
iihnfiof turcis feudal is. SRannbof / «^"»» fW 
/Uhrtbof / tribunal , -»u/gö mannus , /ocu» ju- 
dtcü , j nw!>ncn / mortprr. ^ewr*/»™ 3iw>hpf/ 
cenfualepraedium. 9(ad)barf ()pf / arca vicina. 
^ulbpf/arearaolcndinaria. SRcbcnbof/ arca 
adjunlta, conjuncta. Öbei'btM '/ curns major, 
curia principalis, fupcrior. fljfanbof / domus 
curialis. &abt$btff/a«acuri3e civitatis. <§<b(pji< 
bof/areaaulica. 6<cl{)0f/ monaftcrium. <£ebil< 
fcenbof / «dificium publicum pro gvmnafiruris 
asilicarrbiis. (Skfcelbof / pracdium feudale exi- 
gui pretii , Ted liberum ab onenbus. 6 TeiitbiM/ 
arca ftraca lapidibut. <Spielf)pf /.forum aleato- 
rium. Sempclbof/areatcmpli. £i)Ü*b0f / Uby- 
rinthus , a Beloico Dolert / errare , aberrare. Sunt 
£7 alia cotmojita : Sßprbof / veftibulum , atrium. 
Ainberbpf / 

arca poAua. jfilttfibof / laniena. 

domus macellaria. Offener . y o f , impluvium, 

arca fub dio , &c. 
J&6fLt\\\ / X>M I dunin. arcola , pracdiclum, villula. 

parva aula , vulgh curticula. 
^Ofling / Aiiks ^ofr«4?wrw/ &%*fmmt/ Oer/ 

aulicus, officialis, minifter prineipis , palaci- 
nutn maneipiura. J^ifiin^etiam pro nomine ci- 
vili , modefto , morato^libcrali ponitur, 
fi&\\i<f)/adj. &aJv. aftabilis.luuuanus, benignus, 
bau Jus , civilis , bcllus Homo. J>o[lid)c SÖPr i 
tc/ verba curialia, verba honoris, a/ut; Rom 
ptiirtcntcri / ja&atoria & adularoria verba. 
J.H l [1:c!?f »3 i tMi / mores aulici. hinein hrflifl) 
begCOTim/ fumroä comirare de human: täte alt- 
ern habere, llnhpflicl) ■ ineivilis, immode- 
Aus , agreßis , ru Aicus. Ullboflidjc 9iC&C / ora- 
tio inculta, »mpudens. Uubofücbc (beberben/ 

geftu« inculti. 
fi i ibFeir / tue / urbanicas > Im man i ras , civiliras, 
comitai. Jfptffliebret »erlaß inieb nia)t/ »citn 
wicy Der (Srobiatwtf anficht / rigid» mores emol- 



84s 



Üendi funt ceroirate, €t t(l Wc 4)Pflif4)fct< 
Itlber / lcpos&abicar in labris>cjus. venuftate cV 
oumaniratc omnes facilc vincit. II n I; pfl i d> P c i f / 
ineivilicas , inhumanitas , ruilicius. {£v ficch 
fcoUcV UilfjOf! ichfeil / eft moribus illaudacis de in- 
commodis. 

•£)Dflt<ll / obfervarc aliqvem, -ftudio , culeu §t 
oblcrvancia profeqvi. <£v hofiret ihm gar iUi 
fehl" mmiiun illum vcnerarur, plurisomnium 
Ii omni um illum facic J^oftTCR ttiam figmficat 
bland in , allen tan , (er » i Ii cer ad 11 1 an". SrdJpOi 
fiten cvntrtrittm fenfum habet , tta ,'utßgnrt : 
lutö conipergere , permerdarc , confpurcarc 
ecend, conforire, concacarc , polluerc , inqvi. 

nare. 2Bcr tu Die Stube bohret / uno wer* huu 
aui ttfat i bat Qleid^en .D auf / nihil feci/lc bem- 
gnum cft. 

.^ofticr/ vencraror, culror , it. parailtus. 
Std i$ conq vinifeentem & cacaneem vocabult 
modefidnotare Jolet. 
-ftofiriJng / X>it/ vencratio, obfervantia , culrus, 
honor , (ludiam , 1'. hlanditise, fvavitas. urba* 
nitas, & h*ut rari ipf* exoncratio veniris: prt- 
ßät igitur a talibut vocabulii in re ferid ptnilut ab- 
ftinere, 

£pftrlid) / ad). &adwrb. honorificus, honorabi- 
lu , venerabundus, de »encranter, xeverenter» 

Jh o n o r rfice. Par ratio rß hujut adjedivi adver b\i 
fropter ampbiboham figntficationii. 

fpcrare.confide- 
rc ,avidc cxpeclarc , fpc atqveopinione aliqvid 
de v o rare. 3luf aUt &lllCl bOffeB / a fortunä pen- 
dere , (pem dt rationes in fortunä locatas habc- 
r c. j cb hoffe aa 11 ; unb aar auf Dieb / fpci mca cx 
te folo p endet. Sltlf -(Bclcgenbrit baffen / oect- 
itonem defiderare. £hlbcruna boffen / alleva- 
cionem fperare. <3oi\uirt,c icb lct>e/ Ijp/fe icb auebv 

dum fpiro , fpero. (r i(b balb jU tßbe l)Pffetl;' lan- 
gucre dedderid. 
.OP/fcn / 006 / & Dfc £(>fjmiTia. / fpes, «rpcÄacio, 
fidueu , con Hfio. @ro|c getripe ^pfftiung/ 
ilpcs magna , cerra , firma , miriHca expedacio. 
jtleine jpojpnmay fpecula. fpes fraöior, exigua, 
pertenu«. Ungewiße/ »ergeblicbc ^»pffnuno/ 

fpes incerta , abjccla, man is , i allax. Jp)0|fniing 
l.ipt tncf)t ;ufcbanben werben / fpes non confun- 
dir. Stiebt* t|( i'itfjer als £oftuinfl/ fpes mifcxia 
cft dulciaima, £offf n ill Hiebt b^beil/ fpes non 
cft res. 

Koffer/ 



847 



J0o/T<r/ Der/ & -J)pffcnDer/ fpcrans , plcnus fpe & 
cxpcaariooc. j£>o/fcrin / Mey fccmina defide- 

raai, confident. (fin wrgcb!ie&J£p|frnDcr/ fpe 
fc lltrani inani 

^Pfflitft/ *£offcnD[i(h/ Af/.SfW«. fpcratus. expe- 
öatus , rcetu* , nixu», Ö"; fi Jcntcr, confidcntep» 
.->tJ1idje$ ©Ute / bona fperara. Uu b p ff eil £) lieft, 
CT rtnufculh: Unbo/fbar/ infpcxatus, mfpe- 
rxtö. 

^Cffbar/«-//. fpcrabilii, fperandu*. &Wfü»i 
Darlieh. / Ingenri cum fpe. UuhpffbarliüV in- 
fperabttit, inexpe&atut, defperanter, 

9llt^(>orfcn/ defpcrare.animddcficere, defponderc 
antmum , fuccumberc forrunae. 2W) bäl> nod) 
nicht am$aeboflf / nondum. animum- penirur a 
fpcabduxi. 

BfTboffe« / idrm qvedfimpirx ftp/fen/ in optima fpe 
nb. poncre, in fpe efle SSerbo/fenbtieJj/ (i Diii 
Biaccc, # i.itn q-ved rjoffUd?. UnoerbonrnD. 
lieh / 85 Uiorrbo/tty contra fpem , p rsc tcr expe- 
clationem, ex improvisö. 

$<rbCffcn/ diffidere , .»mmo dcjtci , fj.eranJo con- 
fumi, maccrari, dcbilitari. (gr bat fieh über ^te 
Milien Darauf ierhoft/ in cxpctlwionc mae- 
dibili hujuscei hm. 

&meltus S}01\ / Der/ exagitatio, con- 
cuincia , tänna , irritio, ludibnum , ludihcauo, 
cavilla, cawllum ,cavillatio, rr. contemtus, de- 
fpeftio. jtd>r> ibe Dc'5^-in«Ktf meinen Jjhn ni- 
hil«, nauci habco hanc rem , explofionc dtgnum 
hoc atftima Sßer Den <£<h<it»eiiJ)<i! / befpmmt 
tii n -pPn Da|U/ ludibrn haut expert» malaqvcm 
fortuna fangar. <gä i|r mir ein m is.T .»>n . 
4cdecus dt turpirudinem infignem' hac in re 
eonftiruo. (Einem J£)pn fpredjcn/ provocare c5* 
convicin profeqvi aliqvem, fuperbcaheai inful- 
im ßen £pn bab idNUtehrop! erbulDen muf 

fVn - fuftinendasroihi ramen iiicriinth.Tioi.ru 

meltx. <£in binDerrpärtiaer Jfppn / fannapofh- 
ra. (finem jii -£>pn baneu/ in altcnui mvidiam 
aedificare. 

JhHcn i irridere.exagitare, ludificare, deludetc, 
fubrannare,exagitarc. (gbrliehe Xi\\\< (i II man 
nichf honen v,n graves* honefti derpicami ha* 
hendi nun funt. üßae homru mich viel / qwd 
mihi ifludis > vf oll ich in einem folchen Oll r er ae 
ÜHPnet nXTdenv me hoc aetatu ludifican ? <£r bpnt 
ieDennann/ unD meint/ er roÄtf Der bc|re/ omnes 
dcipiccic 4c oonuaciD pr» i'c neminem putaic 




feiet. <£inen hmDernKf* Tfaen/ fubfannar» 
aliqvem a tergo. föebdnt IKrten / rideri , I-j. 
dibnum alns debercr. (£r ift nunmehr ein geboiu 
fer s^iinn/ taftidiofui dt contcmtibiln iain eft 
Omnibus. 

•Ctfner/ Oer /fannio, feurra, fubfcnnio, nafutus, ir- 
nfor. ^pnerinn/ MC/ famina earillani, fub- 
fannans. ©iffiaer ^(Jncr/ cavillator, Momuf, 
Zoilus, Ariltarchus. 

^OlUing / MC / idrmqvd £of»/ irrifTo, illufio, ca- 
▼illatio , fubfannatio, ludificatio , it. defpicatio, 
defpicienria. Dieilur etiam t»0 /»p'nen &Uf* 

'ftivoj^on. Obne^imuncj/ ferio, finc joeo. 
^)pni|eb/ «4 e^Aiv.Iudibundus, falfui,joculari», 
jrndens , deluden», ^önifefte Sßlierft / l.tcra» 



aeuicata;. 



J-incn bomfeb baltcfl/ awöperfun- 
dere, fale dchricare, narö adtincd Aifpcnderc 

ahqvem. 3tt Derber: and) bomfeh / fumum nc 

vcnditarecdoßus es} 
#OrieCt)eln / aJbh dcntibui aliqvem ridere , fub- 
fannare , hoflilitcr irndere , irndere cum labio- 
rum morfu , ludentem refpondere. 
^)Pliecbe!er / Oer/ fannio, fubfiannator, mimus, 

feurra, dentatua. 
4>pneebelun4/ Die/ fubfannatio, tänna , farcafraus, 

charientirmut, myelenfmus. 
3iUfb0nen / infeAan & ex ajjrare aliqvem, morfii 
jtu dcducli» labm fubfannarc. c^iuen mit Der 
iUntmprt .uishonen / adVeHaril di6b ludendo 
fol vere. 3iu^bBnung/ elcvatioi irstHomimica« 
tob^ncr/ dicax,eavillacor. 
©urehftpnen/ * i^ebinen / falem in aliqvo irriden- 
do confmnere, ad ludibrium aliqvem poncre, 
fugillare , afpcrionbu» veTbn aliqvem perftrin- 
gere. Surcbbp'mina/rugillario. 
In i l'i'iii !: aliqvem derifui habere, medium digi- 
cumoOenderc,pro nihiloducere,com ignomi» 
nia oppetere. 3ßerb6mmq / abicftio , ludü 
bnum, denfui , irrifui^ HiecbineT / Die / fal- 
fu» denfor, jocuJator. 
3crhrfnen/ fibiiöcxpl ödere, lutofaxisqve petere, 
irraucefecre dicacitatc, exfibilare. 

«^Of/ ^)0fe/ &TnnnuüU,ftdf*lst, S)dttl 
Der- propola , falfamenrarius,revenditor , veo* 
ditor minutanui, i. r. tjyttdult* emu ac mmuia- 
timärrumi» ftrovrnd t. J£>ering$bpfe/ renditor 
halecum. jt^fi'bpf / cafeorum propola. ^a- 
menbpfe / herbariui , aromatarius. JabjH>pf/ 
lüftnor nicoctanu», yidttm vrmrt k > i n 

gefta- 



84$ 



£0 



#0 



850 



gcftare onus , qvi* taltt nundmtiortt numät met- 
cet fuas fädle bajultot. 
Jftoftn / * J^oteti/ praemercari, in lucrum mercari, 
loco fccundö aeftunare , ccnfum mercium in 
vcnditionc augcxc. vf B l)pf C munter / unb bat 
tnebr ©dt/ als ein großer Kaufmann / multi mi- 

nimm nundinantur, qv« faculcacibus ipfos ma 
gnarios vincunr. 
SnbUllttttfideme^qvod'i^lUI inftiror. QlU 

VI IUI CK 11 ..uik::[.u:j, Uiuc.in.i. Jli&DiAl. 

jf>oFet <fo««r .£>ucfcr / * $fr agner / ptopola mi- 

fcellaneus , fcrntarius , frivolariui , frurarius, 

xnti'J farinariut ,propr. 9RäIbäf(T. 
J^)ÖfcrCD/ ©<C/ propolium., (ut monopolüm) au&io 

pretii , mcrcatura in luccllum , venditio minu 

caria. 4>flf crct) treiben I id. qvod £tffft / nundi- 

nari minutiia. 
J5>6fcnfd)/ ädj. &adv. mcrccs loco fccundo xfti- 

mans, prctium adaugcni , annonam excande- 

facicns. 

Ull^böfcn /cmereft nundinari in lucrum , durio- 
rem faecre annonam. QiUöblftcr / flagdlator 
annon». 

©lird)bfl i Fetl/ omniaplurie renderc, idemqvod 
2Utet)ottti. 

€rl)^fclW lucrari, * opulenrum fieri oncrationi 
bus mercium- ff bat mit flaf« 1 SSuttcr unb 
gifd)fn £au$ Ullb £of <X\\iUt/ «fco, butyro 
& (äMamentit , eorumqve vcnditionc rainuu 
amplum domlcilium cauponarus eil. 

Bgcvb^fcn/ Tcndercminmim promercalia , lucrum 
faecre vcxationc annon*. (£x füll alletf tvr 
bitten/ mi man tbm bringet / magno vendere 
pocclt omnia , qvse ad cum dcfcruniur. 

3ctb6f ttl I idtm ftri qvod Vcr \)bfcn I Ö> pretia xtr 
tum plus jufto intendere, lniqvirate ft impro 
bitatc acftimationis cmtoribus imponerc. 

^0l/«4f)0fCr / bOlCflCC/cavus.concav,,.. 
excavatua. £ie KU arpf c Wuraper am atur 
arat/eava venu. «£>Qle 3<lnc/ cava dentium. 
£eler Älana. / fonus obfeunor. £oU'r 35aum 
arbor excavara. 

£)6lrn/ * Mudbulen/ cavarc , excame , ineavare, 
coneavare. 2>ic SDeau« bot ba$ $rot OMeVebcit, 
mus panem cxcavavir. vfinboltn / incavart, ut 
cocklt* trßii fuü operiuntur cv.'rci.t (Eilige 
bt5lct / ineavarus. 

J^i5lc/ 1)(< / p/ur. Joelen / cavea, coneavi tas , «f. ca 
vilc , fpccui , ca verna , an n um , fpel «um, ca va 



men. föiuublufc #6k I vorago . barathrum, 
abyflus , hiarus terra». Jg>s5lc Da »Üben ÜtTC/ 
luftrum. ©ieb^bulc/latronumlatibula. $6- 
\t ber 51mjcn / cavum , Cnu» oculi. j£>olc bei 
SJftunbc* / bucca. JF)6lc be$ <&d)m*V(M/ finui 
ulceris. ftin|tere £plett / cccca cavcrnx. Di- 
min.rß J£wdrin7 Üfl« / carcrnula. 
/>flcr/ 51u^f)dler / t>Cf / cavator. £iMcTinn / OftV 
feemma excavan«. Die $R<ufe finb $rotbOlt> 
rinnen/ murcs funt caracorca panum. 
liebt ' *dj. &adv. cav ernofus, cavacicua» SBid* 
bciicK multicavatus. 
pOlDCt/ Oer/ Cunbucus, il>ol/ proper c<ii«tU- 
/rm /t£iti. Sunt y «/i4 Compof. cum <£olDCt/ u< * 
<Pfdfbolber/ papilio.te/i-HMwa/a/i/in. flRMMll« 
btr / acer noauaum /i vr crifpum. Si3äd)Q0U 
(XY/ juniperus» -' - • 
^)0l/ f)0leit/ gebOlet/ accerfere.abducerc. 
apportare , afterre , vocare , accerfire. <£ npaÄ 
auf bem SBa»jcn boUn/ fubveaare, ^unge bei 
«Ü>ein/ abi puer, qvaefitum vinum! 21t«n belcn/ 
refpirare , fpiritum ducerc. QSa§cr OU0 bem 
93nmn holen/ aq»am trahereex puteö, ex fonto 
haurire, extrahere. ^CUtf bolcit/ praedari, pras- 
dam agere , manubiat faecre Sioyidtm bolcn 
nonnunqvAtn etiam moArßö vocobub turtum faec- 
re, fufhirari, depeculari notot. 
J^PlCT/ X>tt/ acccrlitor, adducens, accerfens. ^)0* 

IcrtlllV Dfc/adduanx, i 
^>0lung / Ol« / JÜ)o!fn/ accerfio, vocano, al- 

latio, accerfitus, &w»defU: furtum , cxpiUcio, 
Airrcptio > clandeftina amotio. &al JODlCR 
»crbVfU§t mid) nid)t/ accerfendi nullui m»n» la- 
bor cft. 

/>0lid)t/ * J^ülcitb / adj. qvod accerfi , apportan * 
adduci poteft. \\\ mir nicf;t bolid)t / adducc- 
rc jam neqveo. 
JP)0llinf / Ott / homo vili«, fcmiüoi , i bolell/ 
Urtqvom fervilif homo , cu/t« r/r ^x^v« mandtiä 
exrqvi, bajulus, tmlgb bajulotor. (ix i\\ ein redb- 
tcT J^>0lunf / homo eft nullius pretii , Jeu ta- 
lorit. 

/)CliinfcreP/ Vit/ ▼iiirat , illiberahtas, turpjeudo, 
tmpuricas , probrum. (ti i't .OolimF<rco mit 
ben <2ad)en/ hweresin inanitatc rerfatsir. 

J^iümfffu)/ <if c^aif. ▼ilis,turpit,illiberalit,Ö'.- 
indign«, illibcralis , turpirer. (8id) bolunf 
halten / iaglorium vivere , ia fordibu* ver- 

9U> 



8>r 



#0 



$0 



8?2 



Sibirien / id. rß, qycd ftntplrx \)oUn / deducerc , ac- 
ceriire. £>ic gefällten dbljolcn / legatos adro- 
care. &<n 35reutli]am äbbcltn / adducerc 
fponfum. QlbbPlung / t>tt/ acccrfitus. 3lbl)0< 

Irr/ acccrfitor. SRutrcr lif t mid) ab&oUn/ 

accerfitus Tum ad ruatrcm. 

Stüfholcn/ iJ fjlfvoiHbljolin/ fcrcialiter vetbid 
locum fupcriorcm vocarc. SlufftpIURg/ OtC 
accerfitus m arccra. 

2iil5f)plc n / prop» . cduccrc, foras abduccrc , drinde : 
cxpifcari, fcrutari, inqvirerc. mdagarc, ü\ iöum 
minari, mmitari piagas, palroä intcntarc manus 
in aliqvem. Hirtc ein ?lu$bo!er / minitabun- 
dui, it. exploraror, fcifcitans. 3uttt Saufen t\Ut- 
holen/ ad perficiendum curCum paululüm retro- 
grad!. 

(Einholen/ £(ncn einholen/ aflcqv i aliqvem carfu. 

Einholen rtiam mrtaph. dicüur refarc i rc, reparar c. 
<£inl)0lunq Per &mtt inrroduftioconvivarum. 
(Sine n im fernen cinholm / afleqvi, cxscqvarc ali- 

qvem in curriculo frudiorum. 
CrDOlcn/ piopr. acccri'cndo obtinere , apportando 
lucran, dnnde : refpirare. <Sid) an fcinnt St räf' 
f en erholen / vires recuperarc , rcconvalcicerc. 
(? id) fKdhts erholen confilium aücujus exqvi- 
rere , fernen tiam alieujus el iccrc, adire aliqvem 
confilii causa. <£rf)Piuna, / rcipirauo , redintc- 



grano vinum. 



J^eimhclen/ domüm aliqvem deducerc , in «des 
introdaecre. (Eine jgrant bcimbolrn/ novam 
nupeam ex «dibus paternis in fuam domum 
deducerc. £eimbolunq/ repocia, Hörnum 
dedudio. JpfimhoUr/ ©«/ deduftor. 
.Jwjubolfll/ adducerc, apporrare, advehere , ad- 

▼eftare. «Jp,in hat mid) ju SJfcrbe* btTjiiholcn 

\a$ttl I eq vö ad veftus Tum. ^CTJuMunO/ Di«/ 

adveclus, adveftio. 
•£>inau$bolcn/ evocare, evchere. (Einen anfS frrab 

htnausbolot < in rus aliqvem vocarc, accerfere 

ad villam. .^inailjf)olillUJ / t>l«/ cvcftio, eve 

ftus, evocano. 
SRiiebholen / reparare. rtfarcirc, recribuere. (2?r i> 

nen £cf)abcii nachholen / damnum refarerre. 

3d> roiH nachholen / n>as irf) vcrfauim betbc / ne 

Ulccta .upplcbo. ^acbjjoluilij/fupplementum 

SBdrbelcn / e Ionginqvö petere. Söcit herholen/ 
ab ovo reperere, clocislongedifliris /rwremo- 
rioribus aliqvid apportari curare. 

OSieberbolf II / repetcre, iterare, rcirerare, recolerc, 
revourc. £a$ 'JilvnifC tvic^cr^Okll/ IcOioncs 



repetere. 3m ®<Uä)tn\lt »icbcrbolcn / me- 
moria recolerc. SBic&crbollino,/ rcvocatio.rc- 
petitio. 

£>0l& / fve $ul&/ bolbcr / sr bulber / GM 

t ilicr / c'/huloelter / ad), benevolus, gratioiu», 
favens. 3$ bin ibm ho ^ aeeeptus, gratilTimus 
mibi ed. Vi r i|i mir l)0lb / benc afFcctus cd erga 
mc. (£incm bolb |'(l)n / in oeubsferre aliqvem, 
charitlimum habere * coco animo complc£ri. 
Unholb / odiofus • invifus , malevolus , infenfus. 
UnbülDin / OlC/ lamia, ftrix,faga, mulicr ma- 
lefica. 

J^lllb/ * JF)ii!be/ tl«/gratia,^avor, dementia, 
propendo. gur|l«:ilbulb / gratia prineipis. 
greunbc^bulb / amicitu. <Ebri|icnbulb / chari« 
us , dilc&io. J^immdbulD / gratia calcftis. 
J5(rmi)U(b/ fa vor Principum. l'iebe?huU\' .imor. 
(^tcmcnhulb/ favor ftcllarum. SS(ibcrbuIi>/ 
aura mulicbris. ^Dic tbuloe. amor mundi« 
aura popularis. (f mem mit £\l\bt |Ugrtablt 
|nm in amor i bus aliqvem habere, & alicui die. 
U iil) ol £> / Oer/ miiänthropus. 11 r, h o \b i im / MC 
Arix, vcncflca, maga. In ir Unl)0lM|ci; / morn- 
liis | corvus , trux. ^>ult)( ttUm rß nom. prqpr. 
muiitiH, Hulda, älU JialtBö Jholle. grau ^)pUe 
4u/rm lamiam y rerrorem pucrorum ■•: :, 
exponi pojpt Acco, «nw. 
^)ölbfam/ & JF)olbfamlicb / adj. amabilis» juenndus, 
charus , amicc, amabiliter, amanter. Ritten 
bolbfamlld) bCflfijncn / dare figna atnoril, bene- 
volentiä aliqvem profcqvi. v^iil bolbfilWrt 
5JJcn|"d)/ homo dulcis,gratiofus,accepcabihf> 
id 1c carens. 

Bulben/ &ufitalizti Jgmlbiqeit/prtf r. rgH diligere, 
amorem tcflifican , amoris pignus dare* budil 
tamen ßmitur pro : obedientiam jurarc , fidclita- 
tem & iuhjccttonem jurameoto corporali pro- 
mittere. ©cm ^anbsffirftfn bnlöiflcn / homa- 
giumPriacipi prxirare. 
JF)IÜbi«iUn^ / MC/ juramentum fubjeftionis * fide- 
liratM, q-vodkfubditisfrtßftur. €iL*hwI?i-.;m;. , l 
homagium. fcmbcSbul&iqunq/ homaeiun» fo- 
lennc , qvod kwovtncidibw exigitur. @f mfä\ q • 
tf 2anM> & virbblllbiiJUltq/ homagium condi- 
rionale ßvt juramentum fidel i raus, condittona- 
lucr. accum cetns icfctvans de limirationibui 
prxHitum. 

iSofm / txr / ? ]ur > Coline / 

Germania > »cu»/ folidum locura iatcr paludes. 



853 



8>4 



SeJJbdmriUm infulam^qvcmvi» locumaqvl l$mt«holi/ dcputatum annuumhgnorum.. 
«ircumfluum defignat. Htnc nominAprop,*.- famboU/ xylohaUamum. ■ J&nuhPU}/ ™ 
S>ombolm/ infula in mari Balthico. (Btoei bölnv 
mcrropolis & regia, fcdct Sveciat , Holmia SJ» 
Stokholmia 418.* , in infula fintu Meiert fit*. 
Sunt, qvi ab hoc jP)olm / -frollanb/ fHi J£>eim 

lailD/ utpote r.egionem paludcfum, deducunt , au- 
fm afrcqventii fylvarum » faltuvm , fr/a/i ^)ol^' 
lütliV » 'g«o fylveßrii. j£>Plmi(br/ paludofus, 
paluftris. Sri noi in Appendict* 
fjOlp / *4 *f°»o jßum, melius dicitur J^Dlpcr/ 
afp«, fcabcr, inwqvalii, fcxofus. gitl boTpcrcr 
Oßra/ tiaafpera. £olpcrc ©ti«/ üons.ru- 
gofa. 

£clpCVn/ titubare, yacillare , qvati, concuti , haefi- 
carc . ofFendere, cefpitarc, grcflu nutarc. 
tank holpert fid> an vielen Orten/ regio plunbus 

in locis faxis cxa/peraiur. 
Jf>plperunö / Die afpema», falebr«, fcahriiie», in 

xqvalitas, it. titubatio. vacillario. 
^>olperid)t / * £olj>erb<»ft /<<•«» » ^ftf*5¥" 
bolpcr / afper, falcbrolu* , confragofus 

oOrcatus, hifpidui, fcabcr. 
gprtb»IPtrn/ pcrgcrepcrconfragofaloca, perfa 

lebras tchi, difficultcr trahi , vacillando procc 

dere. 

Jt>ill/ ÖT!)Crf)Olr>crn / hinc* inde titubare, per Ter. 

rueoia loca jaäari, varic in faLcbrit coneuti. 
3crboIpem / conqvaflari, qvafTaiiombus q vafi ex 

animari. jjcrpplpening / Du /. conqvaflatio 

coneuflio.. 

S)0\}i I Dfl* / plur. $)b[$t/ propr. lignum, Je 
inde amnit lignta mattrta tfl , non folttm trabet & 
ligna fAJa five fegmina hgnea ; verum etiam ipfam 
fflvam, f*ltum& nemm fignificans- J£)dIj \<t)U 

qtn / ligna erntete. . J^ofifammlen five lefen/ Ii 
gna cofiigere. gn*#plj fahren/ ligoari. #p!$ 
fpaltOlV ligna findere diffindere,- (gpültüj 
ligna fiffilia. 2Burmtncbi4 $\>\' )t ligna 
cariofa. «Qart .&0I4/ lignum induratum. 2U>> 
bebauen J&oU/ l»gn* fueeifau -Ertljfr im Äellr r/ 
aüii ?flaerb6'ifr/ canterii doliis fubjcfti. 21b- 
fleflanbenJ^clj/emortuum SB?plrifd)enl)J^oli/ 

odoraium, odoriferum. 5 mu§ ^^(J) ein 2Beo, 
ilt€ J^>U !-cbcn/ alca ubiqi jaciendajerir. ößcifj) 
j£j;U/ lignamolliora. fc. rtei icbf Ij / fpon- 
giofa. (üw webti J^)l>U pro honunc ftupido & 
agrefti pciw'/ur,. 



matcria. 

ÜBaCÜ)»lj/ lignafurnaria ^retinbüt»/ ad com- 
burendum deftiuata. ^i\ - uhi.Mj / ad coqvcn- 
dam ccrcvifiam caefa. Sbincf enboll / pontibus 
conrlcicndis apta. iSreterbol|/ aflcribus fein« 
dendis idonea. ©an!)6ljfr / cratc» ligueas. 
(gtbboU / fyl*a hereditaria. generbolj/ idem 
qvo.i &rtfnnt)ol$ ligna cocula. ^ 11 lu^ / li- 
gna caduca. fteltjeiÜKli/ curvaturii rotarum 
infcrvicntia. J^.iin J^t'gd föcbeacbi»U/ in* 
ctdua fylva. ^lopijolj / fchcdia. granjpfcni 
bülj/ lignum fanfhim. @nini)bol|/ l«gna fub- 
merfa. j^crbbDl)/ tcfl'cralignea.bacillusrulu«. 
Äwbolj/ Pinea. ^ud)eilbol>/ ligna coqymaria. 
v \ olhol i ligna caxbonaria. Ober bei j pars iy 1- 
Tasfupcnor.. ^üiit^nclbclj. fuber. S}m five 
vr plit f er bo! j / arborcs , qy» Aicci(k cx (tirpibus 
9c radictbui renafeuntur. $a%(.V i5" ^Ka^boU/ 
ligna dclapfa & dcfraOa. Älopf J 5er C d}U* 
Jte r / nutcola , tude«. SKcibebdi > liguJa futurit 
poliendU. Ärifpelbolj ber 8ebn|lcr / radula 
ftriata. <Bcf)in^cl- five ©panbcli / lignum Icit- 
Gle. aSaO> five SBiil^crhoU 1 paianga^ ^Jfal» 
bi>l j pro iut4ibus faciendi*. . ?Ceipn;Iu' I} / ligna 
cenuia.cremra. .^iafboU / ad doltorumcircu- 
lo*. 3cbfitboU/.l«gnca fegmina. ^d)lan9cn> 
bei) / ügnum colubrinum. «3 chinlu Ii ligna 
oautica. ©(blatibolj/ ligna catdua. vrctirei; 
In'ho!; ftylut ligneus. vr a iid^lu'Iv hofrorium. 
Sreibbolj/ rati*. fchcdia. SBalbbcl| / ligna fyU 
vacica. iiie llenbol \ l falcet , virgultorura fafei- 
culi. Untcrbolj/ inferior fylvae pars. 2Bunt>* 
f)Dl) / lignum magneticum pro vulneribus. 
Sunt&multa alia xompofita , ut: fHfd)eitbcl|/ Ii* 
gnum fraxinum. ^cinln l,* / Iigu4rum. (f w 
a)enbcl$/ qrernum. gpren & Sicbtenboli/ pi- 

nenm. föruebolj / lignum nephrmeum. Ve» 
(frrboll ^Äsbo!|.« glycyrrhua- f^rat^ 
Ügnum aloct, agalloihum. ^{i (Vtiboly 
lignum Rhodinum. 0onb((be>l|/ lignum fan- 
talum h't . SBinfclboU / propr. angularia ligna. 
aßinfe'buljerfMcben/ exeufationes fnvolai con« 
avirerc, cauiart.. 5"iiuui).. caflia lignea, fi. 
ftulaiii.. 

^x5(j ! ein/ wm-tdim. ligellum. 35anbplj!ein/ abie- 
cub. <9(bn>efelb^l{l'in/ fulphurattim , afluU 
luiphurat». i\\ ibm nfi^f / trte einem k int>c 
CIO fpiljiu .^6 $(v in> prot>. deredammfa , .n- 
e at : de trunento, fraudi, cxiüo illi cft. 



£DljCR / lignari, ligna conqrircre , caedere ligna. 
£>A\a\ gel)«! / lignatum irc. QJcboljfr/ qvod 
etxam diaiur^Q(x\)\)\jxt / in Iignum mucarui, ut 
Dapbnr m laurum. &cbPljfn dicitur : xvtnw D60 
^ol>(Jnflcugct/fylvcfccre,veftiriarbonbui. 

©rf)6lj/ / J^TliUn^/ ©ie/ligna, i/. Mva. fal- 
tus. lucus , ^lignacio. .fünfter ©cbdlj / folrus 
opacus, fjrlva umbrofa, corca, obfeura. ^trfip» 
pldjt (Schrill / dumus.d ttniettim, frutetum, fen- 
ticetum. tll|tiil©cb6l|/ nemus. ©ftfei ©C* 

bPlt / lucus. Meiling / * $fb0l}"na$qcrcd)< 

tl^fd't / jus ligpandi, vulgi bofeandi. Qjerbol« 

juna/ »l as 4oUgeIencj/ Rottmar!/ &x>it 
XCitot/ fal (us inexfuperabilis.fylva profunda, 
i<. fylvarum excifio, peftis , pernicics * exirium. 
£p!jid)t/ 4 JP>6fjrrn/ «J/. &*iverb. ligneus, ligno- 
fus, ligneofus , durarcus. jßjlie MCT ©cfe&mrttf / 
fapor infipidus. .fppfjrrnf fceffcl/ cdfchlearia 
lignea. J^^jcnicr 5Scnbcl|?f in / cochtidium 
ligneum. .£>tMjcnia: <$Ct(T I homo inersft va- 
cui capitis , ingcnium ßoeoricum. J£>6ljid)tC 
Gliben/ rapa dura, nervofa. 

rtvatum effe fertig ttßatur termmatio ig / ip/k 
fox *.fßfiab*. Srdxmde veniat , unmtt; hxutfd- 

edirß. Ukiniß/ dtrh'ätur k Hm five Hnnnt. 

«£cmg/ /irr 4&&ntCj ni/jW M/r b«6rt , undrpare*- 
tem fuum menßrare poßit. Std audtamut Arißote- 
lem ,fviltb.f. cap. 2g. hiftor. animul. Mit : mcl cx 
acre cadir, praefertim fideruni or tu, & cum nun 
buent arcus ccclcfhs. linde Maro mcl aereum, 
Ö" Conti. Cflßu ap. Ph^largyr. dicii : apes ex 
floribus ceras faciunt, ex rore matutino mel. 
Exqtnbxu patet, majore* noflroi <?on tcj / qvafi J^rji 
bcni^/ ab alrirudinc apprlLiffe, tpfam^origwem 
rrt tpflm ifvHifle, tian appeüaient liqvorem ex Alto 
itcxdmxtm. .fnmmdbonig/ qvod prrperam dtamt 
J&ummclbrlliq/ qviafuctmrlnon faciunt ,fed prtt- 
dJtntur , ne&ar , manna. SBittcr £rjnfg/ mel 
amamm. ^Bü^bcnig / mel fvlvcftrc. <Bmj 
ttic JponU]/ mellitus. SSom Jppniq gemaebt/ 
mclleut (Einqcnud)tc$ mit £pniq/ melomeli. 
?li!*ncbmutiq tri £pnia£l / mcllatio. £)ie QMc > 
nen mach ' ii «Doniq apes mellificanr , mel confi- 
ciunc. ©pttllt DC$ Jfriiliuyi olvn dicebatur Mcl- 
lonia. 

.f?Piucbt / fivt £&nid)t / «4 &aJ-v. melleus, melli- 
tus . faporis raellei. j£>pmu)t< SBcrtC/ mba 
dulcia, blanda, mcllica. 



856 



/ mterj. exult. fij" fxci/. für- 
Ann , evax. ^.irtar ejfe ab Up 5«xo«ia» , nobk 
ÄW t ^OP' «?>0P/ bei evax, tdemqvod Jj>fifj/ 
& üU<9 btfföa ! ^ äjc ui/rr^ßwof gaudent* 
venit : 

^pppen / Poppern/ & J>oppcIcn / faltare, cujuteom- 
pofitajunt: jJlufboppcn/ falcando pedes tollere, 
tripudiarc. gorrbOPPCr« / falcando pergerc. 
VriO) JiTbpppcrn/ membra ad modos movere, 
terram pede pulfare. 
^IIPPCU« / id. qvodjfrcppcn/ tripudiare , undeetiam 
venit : giu ^ippcl/ capra , £ ^>ippf (ein / capel- 
la, it. Qcpfz 1 ©er/ lupulus, qvod ajfurvat adfum- 
mitatem pertic* , cm aütgatur. Qai JöftT l> ä f CI* 
nen ^utcii Jpppfc» / cercvifla hxc fvaviccr amara 
«ft. Cifcnacbcr ^opfen / lupulus Ifnacenfis. 
oyi pro melwri habetur. QSilDf r £opfrtt/ lupulus 

fylvclrris. Äicmcnbrt^ppfen^ronones. 
•yopfra / id. rß q-wd j&üppdcn/ Poppern / a 

qvibvt etiam defeendit : fal rare, tripudiare , it. ex- 
ultare, gaudere, infilire, Taitum dare. 9)J jf tjtct^ 
dn 11 gtlf CU hupfe», ludere junöis pedibus. $J it 
einem ibrinc büpfen/ unicä tibia (altarc, Empu. 
f« ludum rudere, 
^üpfer/ ©et / falrator. ^)»pferin/ Dfc/ (äleattix. 

vr f ici](lbüpfcr/ erro, ardelio, faaaticus. 
J^liptuncj/ Die/ faltatio, tripudium , «Jiiu S:v. ? 
ten/ (ältns. ■ 

Jpuprta/ ft Jpüpncbf/ AdjtB.&adverb. faltan», Ta- 
bens, tripudians,exfiliens,öT faltando, tripu. 
diando,exfulranterc^cxfulrim, qvandoq. Äup\t 
Im ff. ^upncbfcsAcuer, ignesfatui. ^upnic 
Rlpbr/ Talientes pulices. 
91ufl)tipfen / infilire. Sed mrtaphor. etiam tß ecle» 

mer expedire. (Df(m wirb btr nid)t (IraK auf. 
bupfeil / non (rat im ad nutum tuumhomincs ti- 
bi in auxilium advolabunt. 
9utfbapfrn/ it. herauf binaii^büpfen/ exihre ex- 
raltare. "D»c vf Itter tff binau^ebttp f'ct / exiluie 

pica. Sic de lafervif pueltk dicxmtu: <£\( jf} (nt< 
bnpfff / jrv* bhtait^ebfipfef/proripuit fe foras. 
©UTcbbiipfflt/ tranfilirt, eclerrimetranfire, avoj 

etiam Ut>erbiipfcn notat. (gineti S5rtcf ftberbüp» 

fenb lefetl/ ft bnrtbbfipfen/ obiter, SJ'qvaft trans- 
rulrorielitcras legere. 
(Einbüpfetl/ iälra in locum qvendam fern, infi- 
lire , qvodetmm eß 2Burautfbnpfen. Sic 3i«»*e 
Ifl in t>e n Brunnen gcbfipfct / capra m putcum fe 
prxcipitavit. 



857 •£* 

|£rl)HpfcU / folcu captarc.taliendo confcqv«, S<pre- 
hcndere. gort l)ÜpfcB / ialtando pcrgerc , pro- 
gredi. 

Afrumb»pfcn / circumcurfitarc taiicndo, (£$ 

Impfet ein 5rtf<& im ©atun berum/ ran« per 

hortum Iaht. 
9£R'\t' * SRebenbftpfen / faltantibus aggregari , tri- 
pudiarc, eaudere cum gaudcntibus. £us 

j^ipptein Impft neben besiege ber/ capella ca- 

pram faliendo comitarur. 
23f rbnjJlvn / faltu perdere , falrando perire. (£r 
f>ar feine SIBolrart im Z anje perbnpfet/ feücitat 

cjut poftcrebras falcationesclaudicavic. 

äfrrbüpfcn/ Sur * £erfurbiipfe* / prsefilire, pro- 
filtrc. hinein im Zmt oortfipfen / pwfulcar« 
alicui in choreis. S3orl)Üp:cr 0« / prwfulcor, 
choragut. 

3erbfipfen/ (Mi mVtyfttt/ ftlcandb debilitari, 
defäcigari tripudiis. 3 cr b n W HR 4 / ÖW / immo- 
derata faltatio. 

•£K x Pfft1 / T>ft / p/«r. f«r. lupulut (aliltar ins , & 
tAftpfctt / q~vo^ qvafi /i/ürf circa prrticat , ftm PU 
£opf|tangen fict> fchlingct. £W QMer bat 
einen guten fr* Warfen £opfen/ cercrHia multi 
lupuli cft. .^Opfte&t/ adj. lupulofut. cßin fl.irf 
J)ppnd)t 5Mer / cerevifia lupulofa. J£>t}pfher/ 
t>cr/ /iw ^opfenfocher tfi&oprenfieD« / 
pulanus , coÄor florum lupuli ©en £cpfen 
jUlMCtS/ depangere palos ad fingulos caulicu- 
los lupuli Jg^pfcn flPCfen / abftringere flores 

lupuli. ©er J&ppfvn flhfitet fiel) hinauf / lupu- 
lut pali« fc circumpltcan.lo ferpit fürs um 
gelhopf laganum teftaccum in orbem crulra- 
tum , alai t&cfp*nnfft. vöJiDcf)Cpf / PfT/upu. 
pa . avU. 

Sjbtl Wren/ gcMret/ audirc, auribusac- 

opere, haunre.pcrcipcrc, i/.aufcultaxcadmic- 
cere aliqvem. Nonnunqvam ttiam obicmpcra- 

ic, obfeqvi. £ie Äinber fallen ben Sater btf 

- ten/ liberi obfcqvium parcntibut de ben t. €r 

(an nidjt gebdivt werben/ nonadmumur ad «- 

ponenda detideria fua. S&oren -vidHur ejfe ab 
ißbrcn/ ip/aft J3eoor«n/ c " m en,m foituiaur* 
itrbtrai, wx peicipuur. 34) luidjfe etf gerne 

\)ixm/ animus audirc expetit. 34) ei POtt 
tören frtaen i cognovi ex co, qvi hxc exal ls fci- 

▼it. J£oren fiaen ifl balb qeloaen / ex relaiu rc- 

ferrc ferc mentiri e(t. ©ic (5ad)e i|l n>ol JU 1)6' 
reil/ aunbus jueunda baec res eft, operse pretium 



$0 8s8 

eft hxc audirc ©et anbere Seil mu§ oueb ,e. 
büiet werben / audiatur * altera pars. £r vi 
bei) Dem ^heften not geboret / innmac admiflio- 
nis cd apud principcm. j;töre rul / rebe roenio/ 
audiraulta,loqvcrc tempeuiva,)!»/; Audi, vi- 
de, uce, Ci vis ▼ivere in pace. 

-OiU'i'i'/ OCC/ auditor.dircipuluStObreqviofus , au- 
fcultacor, ad vertens. J; inci um Du* difcipula, 
faemina actendens , morigera. J>6rct M 
9ßOVt0 ©Dtte^audicorcs verbi Divini. 

J^^mn^/ OlC/ audicntia, «/ii/rf/dm©«br}r/audi- 
tus, percxpno, ÖJ'noifi. wrfc X>AB .ÖrkeH. ^Ctb^rf 
&chit I auduus acuriulmus. if ehr d) . : J &Ci 
lun / diffiulis, dcbilis. i>a? (3eb6r vergebet 
ihm / aurcs ejus obiurdcfcunt. Einern C^etir 
lU'luii / propr antmum ad aliqvid cum Hlcnuo 
adverrcre, operam auriumaluui darc , prxftarc 
audxcntiam , demde prexibus locum dlrc. 

JpÖrliQ / * 4)6reUb / %df, audiens, uercipicns, co. 
gnofeens audicu, auritus. 9Bü|b^renb / l'efyarf« 
QfrU4 frmt» purgaris aunbus cfle. 

5lbl)d reit/ propr. ttfrt obfurdefecre. St d impi imit dt 
Uflibui dteitur. QeUijen abb^ren / cxaminarc re- 
det. 3r«4 cnaD W run 3 / examinatio rrftium,.«. 
innoutio corundem refbonlionis v vulgb: ro- 
tulus examinis, vcl depoucioniff tcOium. 

^Inbiren/ aufculcare, auxet arrigere, adhibere, 
porrigere , praebere , animum advcKere. 34 
magi nld)t anbiren / abhorrent aures mc* k 
commemorarionc huiut rei. Qln^ebPren auttm 
rft pert mere , cognatione, aflSnicateconjunclum 
effi 2In4eb^ri}e/ cognari , familiäres , dome- 
ftib, affines, propinqvi. 

2lllfl)6ren / aufculcare , atrendere , iL ceflare, abfti- 
nere, avafi non amphiit audnt. Prior, fiinificat. 

tttam ateitur £>r auf bpren. Jpitt auf/ fnt Drauf/ 
aufculra . attende , arriee aures : Poßtr.fi : >ni(iiat t 
Jp>ir anf•'/.• defifte.define, ccflä, racc. Qlufbr)» 
Ml im auKultario, it. inrermidio, finirio. 

Ol ll 5 1" 6:' in/ fatis fupcrqt aliqvem audirc, facilem fe 
in audiendo prxbere. Jppv Hl id) a 118/ nc remi t- 
tas aures, a.^iis aunbus usqvc ad finem narratio 
ms. Oliiöi iumiim rorius rei cognirio. 

ißebp'ren / propr. fubauicutrarc, fermonem alieujut 
captarc, drmdetham anincre, reqvin, deddexari, 
necefle efTc, decere. Diutur eham qrb^reit. 
aebr^rt (id)nid)t/ indignum, inconvenient eft, 

dedecec ^|n bte 6ebeuvc aebert t3f rpfc / TuiUi 
gaudet rutticus. £6 aeb^ret piel iiir .«> ~ u-- lul- 
tmuj / mulu ad acoaomiam neceflaria Tunr. 



8*9 



860 



pcrccjitio. VIC !)..{ ll'll betöret / aueupatus eft 
fermoncs ejus. 
Cflf 1)^« / non audirc , denegare , abmiete , audi- 
entum f ccu(are. 34) bitte / er nwlle und) Rieht 
ClltbrJren / peco , nc repudiare vclisprcccsmcas, 
nc dclcras iroploramcm. £lHOÖnuljJ/ Öt*V *ecu- 
(äcioaudicnux cV poftulatu 
(Erbdren/ cxaudirc, facilcm cfle in audiendo & 



$><hore&«r / Der / aueeps fermonit. &cl)0ld)C< 
Willi / Di»/ veoatnx verboru». 

(^ChordbCU/oblcqvi .niorem alicui gcrcre,oö- 
cemperare. <£in« $ jtfe geborgen / non deefle 
prccibus alieujus. £>e | ©efelje n qeborehrn / pa- 
rerc legibus , ad praeeepta fe conhrmarc. 

will bir in ollen «Morgen/ tna voJunus mihi lex 

erit atqvc norrna. 



bebt' p orum precs admiiuc Dxus. (£iiich ZliZT- _iT ' «• 7 . ' 



bebt / p orum pru i admittit Daus. (£iiieii 
bitanceil eri Meli/ roganu conccdcrc, raorem 
gererc. (£rbdi'Uni)/$u7graciHcatio, impctrario. 
Qk^enbören/ audirc dr altcram paricm. Owui 
ein ;ncer boren/ conftomarc £k«jenl)drun .. 
cotiuscaulxtognuio. 
Verhören / diniere auics in hunc noitrum locum 

fnr vertut 00s. 
•£>uibdreii aurescoduigerc. £or Di'd) Inn, audi, 

qvid • 11c velir. 
9Kill)r)rcfl/ intcrefle narrationi , auiculcari cum 
ceteris. 

ÜJer 1) üreii / examinare, cognofeere caufam , audire 
utramqve partem Sed Vitb&titi propr. rß 
non audirc. £>jtf b»bri(0 DcrbÖrct/ bocaudi- 
tum meum fugit, oratio aurcs meas prxccrvo- 
lavit, prxtervecta ciT. 23nbdr/ five 2}eri)6cHH4/ 
cognicio cju:.c, >/. error auditus. 

UberbÖreu/ connivere. indulgcre, it. aliqvcm reci- 
rantem audire. Einern brttf auMegcoene über» 
boretl/ puero lectionem iuam reciunti ..ii:ail- 
tarc. CKiin miijt bei) Öcf< Diel iiberl ören / in 
an' ä multa Tum audicnda, qvafi non audias* 

Scrhdrcn/ ante audirc, audjtupracvcnire. Diti- 
tur rtum 3nwrbdren. 

Söttterbdren/ultcnus, araplius, accuratiüs aufcul- 
rare. 

ffi?iti»crft^re*IT / denaö, irerum, altera vice audire. 

Sic fjaidltü: QBteber andren / roieber aufbd< 
rrn/ wieixr e rhdren/ tc. 
3«bdrcn/ aincultarc. (Einem f\ci$ia iuebdren/ 
atrentum auditorem alicui fe prxberc. mi 
lieb JUebÖren / adefle venatorem cum auntis 
plagis. Riefet juel örcn / non attentum cflc. 
3n\}cbdren / ii.yvoi»2lugehdrcn/ rcfcrre.imcr- 

eile . incuorberc alicui. 3n4Cb^rii)C/ idemqwd 
2ln ieböriqe / nccciTärii, fui homines, cognati. 
horchen / &frtq?mtiin üluebordjen/ $cl)i>rehen/ 
aunbas aucupium faecre , fubaufculcando voces 
yc\ verba alieujus cxcipccc 2kbiHüjuiuj/ & 



feqvcns , obrcmpcraris. ©eljord^erinn / ric/ 

mongera , obedicns famina. 

©ebcrfiim / ©<r / & Die &eberdjung / obfeqvhim, 

obcdientia. obfecundatio, obtemperatio. 
Iteil tum O r. rni briil. eR/ redigcrc aliqvcm 
ad obfcqvium. UrUjfl)Pl'fnin / inofecdicntia, 
conrumacia , protcrvia. ©f|;orfvim tiiam tft 
prxceptum de commorandö ra curia. Hmc: 
3« ©eborfam qebm / commorari in curia io- 
vitö. ^rleftcrliebcr @eborfamt/?pccnacarceris, 
qvam uonnunqvampaftoresccclcüasobadmis» 
uim aliq vid delictum uirrincnc 

©ebDri'am/ ©chorinracp/ <*khorfumIht>/ *dj.& 

*dv. obedicns, raorem getent, obliecundans» 
obfcqviofus , morigerus, &: obfcqventcr , ob- 
edicmcr. ©ebarfamc beehret / filia morigera. 
CSehpvf.une Unbertabncn/ Cubditi fidcles , *di. 
Aoaudientcs/ru imperata facicntcs. llu.u'hrr.- 
fanT/ *d\. inobcdiens, rcbcllis. Unqeborfanier 
Oübn/filiu« immorigerus, jugum difciplinardc- 
treaans. lliuiehorfiime UubertabncR / fubditt 
rcbcllcs. Un^cboriam fepn / abjicere obcdicn- 
tiam. 

©eborfarnff if / *it/iJm qvodbtt (Befyotfam/ ob- 
edientia » obfcqvela , obfeqventia. IkmebOD 
famfrir / tdm ywd Uiiiieborfam / petubntia. 
(öeborfamen/ iAem tß ^©eboreben/aufculrare 

alicui , obfeqvcntcm cflc, audirc aliqvcm , i;utu 
regi, ad arbicrium alieujus viverc. 

< #hwi/&ußt*ti!is ©ebuTMV decentem.con» 
Tcnicntcm, confentaneum cflc , con venire , de- 
cere. finren tß contraüum k ßcljircn / qvod 
Btigtlbmun dtcunt.<Zt gebfiret mir ton Keebt^ 
!i v o a ll / raemö hoc a nc rcqviritur , rationc 
orKcii hoc tacio. & gebäret jieh in rtüeroege/ 
maximc decer > addecet , juAum de arqvurn cfh 
®ir ijcbürct ti I tu» funt partes , cuum hoc eil 

munus. (Soricl Ali iebem gebfiret/ pro rat! ' 
parte. Zübn / mt einem gebüret / dignum fe 

•0 ()!)") fact- 



86i 



£0 



862 



beere. SRtbr dl* l'icb gcbUCCt / plus scqvo. Cd 
gebäret l'i d) nidj t / indecoruin eft , dcdccct. <£i> 
nem guten Jährten gebüret / boni partum eft. 

SBcm >U* bii ri'f ; Ii fpiden / ad qvem redic ordo lu- 

Jc n.ii > Ubeltubn geburet niem»nben/ qvod con- 
tra bonos mores eft, illud nccfaccrc nos pofle 
credendumeft. 
S£iju* / y mtlius ©eblir/ Öf«7 debitum, officium, 
munus, dcccntia. decus, convcnicntia,decorum, 
condcccntia. (£i -u htner ju bcin<t CBcbur / tu» 
tunt partes, officio iiioconvcnit. SßtbCF fcilIC 
©ebür büObdn / ab officio defcifcere, deflcctcrc, 
recedere. Um biC ©cbür / pro juftö pretid. £i; 
»cm feine ©ebtir geben / demenfum alicui prae- 
bere. J? .. lue ©eblir / medietas , dimidium pre- 

cü. vi> erforberttf Die 6>ebur / asqvitas poftulat. 
Ubev ©cbür / praeter juftum. Uugebjir / indeco- 
rum , ioeonvenientia , pravitas. 
21m tö'ijebuf / ratio muneris feu offieii. Olbelgebüiv 
decus nobiliraris. Clrbcite^cbni" / manu pre- 
1 1 11 m , merecs laborum. 2lr,tgebur / foftrum. 
S3railtgebur / officium fponfi« , donatio propter 
nuptias. €briftengcbur / Chnftiam officium. 

£>icnergcbur / falarium. Z)ien|tgebür / debi- 

nun tamularc . ofSciale. (Ebcgebur/ debitum 
conjugalc. (Elterngebur« officium parenrum. 
tErbgebor / ponio hcrediuria. grefelgebiir/ 
mulfta. ^reunbfebaft^gebur / officia amico- 
tum. (Satfgebur / jus hofpitalitaris. ©naben« 

gebttr/ jus precariutn. liegen ubiiv aotido- 
rum , compenfatio , rem bu tio. J^anbtisgcblUV 
rcqvüua.coptracrus. .fpautfgebur / . admtniftt a- 
tiodomu}. £oligebur/ ponio lignaria. .fpulfö 
gebur/ cxccutortalia, ^iiitiuVi.U'biir / pudor 
▼ :i.m latii tfmbeSgebur/portiofilialis. XLi 

bergebur / lex veftiaria. ^oftgebur / di»ta. 
^imftgcbnr / decorum anis. Jeibetfgcbur / ali- 

menta. £eibgebÜr/condolcndi officium. 
bt'ägebür / debitum amons .«.harifma. jfriegS 1 
gcbfllV ratio belli. gebrgcbüT / miacrval. guft» 
gebur / deleftatio honetta. (Dfcificrgcbiir/ ium- 
tus pro magifterioopificum. SQiunjgebur/ re- 
ftitudo, juftus va'.or monetae. ^cbengcbuiv 
opera fuccedanca. SRotgcbÜr/ legitima. r Vf"an< 
gebur/ munus ccclefiafticum. SXabtfgcbnr / ho 
norarium fenatoris. V:i;fv. ,-uVir / expeditio 
Romana , onera Impetii. DJe&egebur/ deco 
rum orarionis. OCei|egebfiren / fumtus irineris. 
v? cbaugebur / pretium tbcatricum. (3i>lbn reu» 
gebur / eonrribuuo militari«. (~d)iili^'bir.\ 



debitum. (gfdttfgcbur/ ratio flatus. \BMnbetfi 
gebur/ ratio dt digntras conditionis. Riffel, 
gebur /titulaturadeecns. £obfengcbür/ func- 
ralia. $radjtgebur /modutin veftitu. 3Betb£; 
gebur/ ponio ftatutaria. 3I$irn>engeb&r / »i- 

duarum munus. ^ U(I)tgebiir / difeiplina. 
©ebüren/ etiam Aicuntur expenfae, expenfa , im- 
penfaa , vulgb ßortul* , yi»* rtum Atcunt-.tr tjfc; 

ridjt^gebnren / 9im«i jfanjleogfbtiren/cxpenf» 

judiciales. Oibl»cP«lten^eburen / honoraria ad. 
vocatorum. ^Ptengebören / fumrus rabellario- 
rum. Vebu^geblireu / tpvrlUttt jura , i. r. fumiM 

invefturae. Äammergewren / Kenfgeh'ircn/ 
Dieuterei>gebüren / b*rb*rt Bibalia, $. er naebü» 
reu / nwfolumfiint deputarafrugum annua , vt- 
rum. eham meteedulamenßonis. "JJfavjgcburcil/ 
accidenulia paftorum. 
töeburuiig/ MC / idemavriQtb&V. DUitur fToft 

©cbüi |amf eir / & Qeburnuji / r>u i condcccnua, 

convenienria. H£cUtmtn t qveniAdmodum etiam 
(?5cbür 1 1 cli tcit / wc in vulgari frrmone , ntc äliki, 

nifi apud Pott, oewrrunt. 

ö)cbur(id) / Qkbureub / *c nmmnupmm (9fb6rbör/ 
©ebnrfam / ©ebnrbarlich, / & ©cburfamlid?/ 

ädj. yr .l.Jf'. decorus , r eft us, appofitus, aptus, 
congruus .Öf.-decore, meritö, concinnc, apte. 
llngeburlirj) / ungeburfiimlicb / mdecenter, m- 
condite, & aJj. indecens, disconveniens, prae- 
ter decorum, alienus ab honeftate. Ungebun 
lid)e (Baeben / caufc injuftae. UngeburUcbe^ 
Beifilmen t / inofficiofum teftamentum. 
^urttß / fväfi ^otDicj / IjordjenO / aufirterf 

tetlT> / *dj & aJvtrb^profr. di£lo audicns , &mt- 
ton. alacer , expeditut , diligens • induitnut. 
^plirttger jfüDf/ ingenium igneum, vividum, 
ftrcnuum. .»> nr r 1 ; s u life^/ i)urfig jur 3lrbeif/ 
ut qvis manducat , iic etiam laborat. .ftunig 
fenn/ vigilarc, properare, ocyüs fediflolTcre. 
llltburtig/ negligens , defes, iomnolcntus, dt 
ncgligcnter. Unburtig fepn / ammö omifso 
die , Tomniculos^agere. 
Jjpurtigen / &freqvtntius 2lnburtigen / alacrem red- 
dere, inflammarc , excirarc adinduftriam , cal> 
car addere. 

JpUl'tigFetf / ©tt/ alacritas, induftria, vigilantia, 
agiliras, accclcratio, maturatio. J^unigf cit im 
$0|Vil/ prxcipitancia , pernictras. tcibe^bur« 
tigfeit / agiliras. ©cmutsbUTtigfeit / acumrn 
ingenii. J&urtigFeitim Aedjun. aviditas pu- 
gnandi,aguitaipalatftrica« / 



8^3 



J?üXU$Ud)/ & adveib. foit.fro-%vitti$t velox, 
fubuus , citus, excicarus.credus , y.- imptgrc, 
ftrenue, alacritcr, vcloeitcr. 

S> 0 fd)Cl / muri, vocant. ß um vocabulumex fono, 
alias ettam jhtfl'dj.i hol audire , loqve- 

m>ni ! ab ^ofiv, fj> & 04 • 0 agt. Undt eß 
j£>0!d)en pulCarefores.cvocarcaliqvem. 

S}0f/ $0fC/ Dic/p/. ^JOfClt/ cahg«, fe- 
moraha, bratest.. 15iuDi'i't)0|CU / braccaelaxsc, 
foilicantcs,«/uu ccÖJTc i^crl)0|cn. &rr Staut) 
Dtr «cfluitcu £öftn matnmonium, vitaacadc- 
' mua. vrd)l fl)0|cn' femuialia, lubhgar, i'ubh- 
eacu lum. fcoe «£»ofcn / eß adjeläivum 0>el) 0 • 
fit braccacus, cahgatus. i£in J>]Vnnivu!)eiv 
braccartut. £/? rtiam ab hoc vocabulo vtrbum 
•£>ofcn/ 65* compoßt. JP)inf)öfcn/ ncgligerc.eclin- 
qvcre, fusqve deqye habere, t£r bOjl fo bltl/ 
erahn, moracur rem. Ex qi>6 JFjpfmia / Öic/ 
mora, negligentia, cunltatio* Ö'^pfi^t / tarde, 
lente , cuncrantcr, ir. ein j£>flfcr / lejuulus,-cun* 
Gator, morator, dilator.proeraßinacor. ■ 

' inUrftB. er? twx aungarum, . 
qvA eijvos ad dextram fitiltrr pUntni r .at<jvfind*- 
clamant : Jbpf trt,ib abt ad dextram ! Verum etiam 
in genrre tfl mcitatio ad giadiendum. Hinc ; (£jn 
JfMHTP'VrD/ eqvus carrucanus. . 

Jjkutcn/inapercprogtcdi. <£g ipifl nid}! 1 hoffen/ 

principium male habet» ommaprorrahuntur. 
Compofas: ^ortbottCII pergere, ultra progredi. 

£M hinhörten/ numtrahere. (£5 bortet fiel; febr 

(chlccbr/ non adeerprofpere res fuccedunt. . 

4J>ortuniJ/ MC/ progrefTus,tf£ofndS>f/^/.cxpe- 
ditui. Stdrara fitnt. 

qvarere, motare.con 
cutere. /«ir : (fine / cunx , cunabulum; 
incunabulum , qvia mutatur ^•vrntHatur. Com- 
poftt- £tnbrtyen qvietum aliqvcmrcdJere,prop> . 
mottndb&demulcrndo. 

^0$i'In / propr. tdem qvod botjfrt / in (freie äUtem rß 
cachinnan, Iad)en/ baH einen Der ^.mch fd?ur> 
fCTf / dtctiuroiii dialtHö 0ä)muixclt»/ qyodrß 
modicc ridere. 

4!)0e>(er/Ocr/ cachnno.rifor. 

•Pl'ljelUII^. Dlf cachinnus, rifio, ffrifut. 

ipllf/ t»er / p/. Dw iplife / ungula. Vfttb. 

httf'/ un»ulaeqvi,/Jvr folcacaballi. lllini'p. i 
tcatrrJ^llf/ ungula folidöcornu. Stfff Jplif/ 
ungula cunmlara. flauer Jf>uf / ungula plana. 



864 



2iefcr ^)llf/ aha, rotunda, coneava« A,jrtcC 
^)ur/ eura. 

^nflein/ ^win. ungclla. 3ungc$ j^uffdn/ 



ungvis novui. 



0 

M Ä 21nbuffn/ dicUur , qvando eqvi« exungu- 
latic rrovac ungula; crefeunt. 2ÖPlqcI)ufct/ pro- 
be ungulatus , ungula aencä praeditu«. l Jl'hii 
feil/ comprf, exungularij lasdi ungulit. 
^)llfld)t / ad\. ungulatus. /)artbufi(t)t / durit un- 
guhf pradttus. S3pUbllfi(tt/ unguli« cumula- 
tis inftruftus. 

propr. obnubere, 
tcgere,armcirc, involvcre, vcluc , poßmodum ir. 
jfene ornare capur , vita er mal 1 reditncre fibi ca- 
P«lioi. 2>cnÄi>pf bnllen/ capur t .im .i qvädara 
rcdimere, utiuqvicfphalalgidiaborant. ©ebnh 
Ut einher geben/ opcrtiun ingredi , ÖT mttapb. 
triftmamprx fe ferre. 

^)HÜe / /iw 4>lllf< / Wf / rica , reticulum , peplum, 
trniai Sed S5'^)U4U wiw ^rnm vrßimeati &te- 
gnmenti cumpteäitur. Hinc dictmui : j£)üllf tinD 
^iiUc babor viftu Jraraiau abundarc. €r bat 
rtne Khlcdxe.hiille mit neb / male vcfti tus eft, 
pannofus ingreditur. Jg)flflc '«ä» m /pr cir /««i- 
lurpro palhö, 31 nihil aliud rß GaÜorum Mauttau, 
mantrllmm , <p>am noßrum jf)nllf . Sed not OaUo- 
Ttutonti nobk ipfis in ßultitiA nüßrd [icblandtri fo- 
Itmm, 

^llllung/ t>U/ tdtmq,n>od4&\lt/ in*o\ucrum , ve- 
Lmcn , i/. gaufape , gau&pina^ eine ^.uit ui.- 
Im: I! 11 Iii) ;:r, .nulle. 

$\\Vl\<t)t / *dj. & adv. tecrut, cooperrus , obrolu- 

tuavinflratus. Utimur tarnen pro hoc vocab. ple- 

ruma voce ßct)nllet. 
QMiwr/ con regere , obtegere.velare , obnubere. 

^rhnlllini) / Die/ velamen .tegumentum ,opc- 

nmentum. 1 

^inbulleu / *ß , qvod $f btilfcir/ obvohere i con • 
dere.opaeare, integere* «r ich 1« eima üi ntd 
rinbllllen / adoperire , involvere fe pallio. ^ irr 
billlung/ iifnj ^ro./^xbÜlllim]/ vefamen , tr»u- 
mcn.* (gin $in& cinhaOcttV imolvcrefafcürin- 
l'anrem.' 

93<ii)llffen / pnerehwe, obnubüare, vel um obdu- 
cere, adumbrarc r inumbrarc (c. 93crbnlltint}/ 
operc(Wum r prarrextum. 
3ucbnUcn/ contegere T inTolvere fefe, &id.(ji<*d 
prior Mtotrpof ^re.uti'ü.f opacaiut. vel.mn, ic- 
&ms, gf; abicondite, tcvlc, latenter, tacite. 



865 

J£5Ülfe/ 0«/ flur. J&Hlfen / folliculus, gluroa, 
filiqva, tfia^hWtnt tptia trgit & cußoditjemm*. 
.ÖÜIfcn qenriUUCU / filiavau , produccr« Uliqras. 
©iejftfrner fiedfen in Den hülfen / granainvoi- 

vuntur filiqvii. inbfClbulfftl / alias Ztii 
(lern / tunica, cutis» folliculi» acini. J^ii'lcit 
hu Ifen ■ appluda. 

J^ülfcn/ propr. id. qvoA £ 6 Ifen cjcunmten /filiqva« 
ri , filiqva* naneifei. CompoJ. (üusbülfen / glube- 
x c, deglubere. Wulfen/ iirm. SlbiJcbÜlfc.e/jH* 
ailtfacbulfete (Erbfcn/ pifa depellau. 

•£Üljl(Q./ <i<(/.filiqvatui, filiqvii yefticus, qvafidtia: 
ßliqvofm, cucicula rr7 tunicä contc&us. -£>ul 
ficbtc 3 l 'Ud)te/ legumina , dicuntur alias etiam 
£ülf<nfr&4>tc/ «• /«»/.• fi[*>f*l>** «- 

ipiUlini / /» bombüantium fcarab*orum y 
apvm , mufearum , unde wnit verbum : £11111 HUU 
rnunre , muflarc, bombire. €ttt)a $ tH^tX 1)11111 
mctl / five Im Ulfen / obfeura voce caaerc > ut nu- 
ttteti infantu geßantti foltnt, 

£ummel/ We/ fueus. ©ie faule fummeln ab. 
{reiben / ignavjjm pecus, fueos , arcere. VLiuc 
tolle ^UIQlUCl dicüur de peluUmU & tffronli 
puelU. 

J^ummdn/ bombilar« , bombicarc, &idemfererß, 

HM Summen B'tSumfe«. 
J&Uinmeler / Oer / bombitans, bombilans , depretsä 

voce canens, muflans. 
.£mmmcU0/&tt / bombua. Sri Rammelei) etiam 

pro timidi täte £5" cunftationc fumttur, 
4?UUHUeliä)t/ jj/. bombilans , bombitans, muili- 

tans c^mutiens. 
ijfttTItll / interj. teWe vocantk : $hm/ bum! au- 

di , artende, ex perta! £*mV Jpuillfdjeu/ leviter 

cufljtando aiiqvid indicare, ir. t>06 j£>Ünifd)Cll/ 

& Die £umfct)Unfl I levi » <l vaG cuflicaüo ad 

efFe&um vocandi * fifteadi graduin alieujus. 

S})\m\$ai*tt/ tßii,fvi**>iierfictujfitat , &fi- 

gnum dat. 

ijnimp / fnimpeti / # «m po /. binlnmi' 

PCI! / pigere , defidere, ofeirari. Alm qvoqve 
l)intpcn/ &magnam habet aßnitatem cum hinten/ 
greflu vacillasc, nutarc , qvando nimurum pedet 
officium Jutimf acere nonpojfunt. 
•fclimpcr/ Der/ fcgnis,taidus, inen, alias f>\m$tXJ 
Jcics , refcs , titubans, ofeitans , fomnaculofus, 
refupinans, motator. 



#ti 



8 66 

J^umpereO/Oie/ r.iercia, pigntia, defidia, ofeitac- 

ria, foiTmolcntia. 
jFjumLU'l'id)!/ adj.&adv. in er«, langvidus, remis- 

fus. B'- lence, ofeicamer. 
J^umpe / Die / patcra , amphora, Titrum amplum 
B capax. Dkitur ro <t t>umpett/ fre / propter 
i'aßttatem fuam cito rvacuari neqveat, tWll tlldtt 

lange Dran ertnfon mu^/ e^e aus wus>. 

<Sr^e ^uuipe/ eyathus , cratcr magnus , & cra- 
tcra. congius. 
.^HUipelcn/ * bftnipelen/ mifer«, qvodagendum 
cd» agere , morari , tardace, langverc , dcfidias 
pleuum efle , uahexe & protrahere rein , cun- 
ftari. 

J^nmpelcr/ Oer / homo mifer, nundinalit, iners, 
langvidus, dcfci, tt.interpolator, vctejramca> 
carius. 

J^ÜllipelCD / fte/ mora , cunftatio, dilatio, produ- 
cta) , futela. (i? ift lauter ^)umpe(eO / färcurat, 
conglutinationct & cen tonet Am;. 
^)nniptlic^t / * ^JiiiTipelbflft / «4« mutilatus , pro- 
duäus» prorogacua, ä.aiTuau^ couCurcinatuSj 
tnterpolatuc. 
ijUtlD/ Ö«T/ pl ^)U1IÖC/ canis. Facmm. eß 

Die /?unMii canis foemina. Srai^cn^ tyhnbitu 
canis feeta. $5unfer AunD / canis mficolor. 

€r i|l befant/ tpie ein ounfer ^unb/ notus eft 

omnibus de fingalis. ^nifcf)Cr ^)UU& / canis 
exDama. €n;lif(l)er JP>llllt»/ inoloflus. ^c&a» 
bicbicr J^uuD/ tabiofus. 3otrtc|>tci' Jgmnb/ vil- 
lo(iij canis. Ubertcn J^unb fallen/ pror. rcpui- 
(äm ferre, cxcludi. (fr ivivl» ijebaUcn tvie ein 
.$11110/ inflar feabiofi canis habet ur. ^unb aul 
Der itlld)en ! amolire te hinc» facclTe, remove te. 
©er Jgmnb teufr / cams catuüt. ^un&c ^ufanp 
tuen beigen / cancs committere. QlnlKfeetl / im- 
mittere alkui. 2>ie ^)Unbe fpureu (Mi I cancs 
inveftigant . iudagant feras. SerreiBCU e t iv.vj/ 
dilamantaliqvid. glöhidjter^UUb/pulicofus. 

% dridjrer/ rabiou«. €r inu§ Die £uiipc füren/ 
ulümus* extremus eft omnium. In fornact ex- 
coüoriA D<m Schmelzofen / duüur ettam cani», 
Dcc^unD. 

&aurenbunb / canis TillaticuiJ ^lutfeuub / homo 
fangvinartut. ^rarf cnbliub/ canis fimus, bifi- 
dis naribus. lierbunb dicüur focarium ful- 
crum , atiks ^euerborf. Mi five ^aabbuno/ 
canis agitttor. S)YC tenbuub / pecuarius , pafto- 
talii. Aau^buub / canis domcfticus. fcci(|)iinD/ 

canis 



867 



868 



cams odorator. JfOnH'ilbimb / canis villofus. 
£iinij*cnbnrtb / homo pannoAis , abjeclu*. 5tct» 
tcnbunD/ canis carcnariut. <5d;jnbblinb/cxa- 
girator. vrrf)il r ci"()ii!ti» / canis Britaonicus. 
^(&iwi!lhunÖ / canii Galücus. (£c&ie«1)Unb/ 
cams infidiacoT. Cr purbunb / canis fagax , odo- 
i > fc q v u$. ^Bj§erf)imD/ canis aq varicus , crifpus. 
ööinbbunb / acllo , vcrtagus , lcporariin. %\\>it> 
fcrblMb / hybris , hermaphroditut. Sunt&älH: 
2)a^«bunlX / canes cunicularii. J^ofbuilb/ 
auhcus. SBaft irtbunb / hybris. J£)iincrbiinb 

A'^cbtclbUttb / canis cubitor. 5ri«nBier> 
bunt) / alter Öicrrjimfc dicitur, tum de cafeove- 
terano , tum de hormnebibulo. 

$fattk »n / t>ae / dimin. canicula , carellus. Cr tu 
tcH' /h* (BtfrotfbnnMein / catulus melicatus. 
SuityferbiHiMcm/ it. tdtpcnbnnblctn / catcllus 

▼illolut. 

•£>nnbi(d> / &ädv. cani nns. :F>»nbtfd)Cr jfani/ 

iracanina. J£Hnbi|\bt'?Oi^blK' r/cjmniirn P rin * 
dium , i. e.fmrpctu t äliki tnctlptmablKlt. 
4>ünbi|'<bbnt / Dl«/ puff, invidia catuit%»avaritia 
fordidißima. 

J^HHDCCt/ numersl. iniecl. centu», ücimw ta- 
rnen t $co bunbertf n / usqvc ad centum. 2)f< 
-&ir|*ebe $cben bat bunberten / cervi gregatim , ad 
centcoos usqve , confpiciunrur. ^UttOcrt pr>- 

mitivum mn eß , qvU dkffllabum tß : Sed qvii 
Apott* raiterm bunu numeri tnumeribU ? Germs, 
ntiameßivcem tndedppiret, qvbdnibU , neq t cum 
Gr*co iuii» , isr^ cum LeUino centum commune hs- 
hext. Invtßigsndum igilur erit ejui Etymon in no- 
ßrk ipfiimet loculti. Beiget feribunt &pronuneUnt 
bonDftt/ Swffibull^räOl. Xtättßlmeäver. 
Jw , Belg, dtcunt Sei«/ no/ mal. laiflr fe/fttr erit 
ir. -4>?ri ptu d^un/ qvyd fußicor ejfe * ^Ott) Jeu 
sfcob/ il* t ut fyan^VCt f ob maimliidinrmfumm* 
iJobnraD r. e. inoentit numeri diüum fuerii,qvod 
poßea, mtdv dbotltAV / modo d$m\T>XAX> / modb 
^enbttt/trndo ^tinfcm pronuncittum. J^Htl' 

berrntaf / cenrics. j£)nnberttanfent / ccnccna 
millia. 3 f bnilbeTf 1 centenus,ccnteni. (£me 
Siout t»cn bunbert Öclb-Jtcti/ couuna. v£in 
J&iuibtmann üba* bunfcrt Üiifd>tc/ centuno. 
\( in bimbert unb bnnberf einteilen / cemuriare. 
fnxnbnnbert/ ducenn. Drcobunbert/ crcccnti. 
leiipeobunbcit duceni. ^e breobunbert / tu- 
ccrnrni. ^au'obiuibcrtmdl/duccntics. ©reo« 
biinbcrtnwl / ircccniics , qvod etuxm txghcatur 



per fad> : J&uiibrr(fad> / 3n>ebbuubertfacb :c 
* ^)unbcrtf(Jltii} / 3n>^bunbertf4lrtg ic. (Em 
3obrbunbert/r/l feculum, tncnfeDcnolwr/ 5<u 
von t)ttnx>m "Jabun. 3cb babe tfbunbert» 

mal $<{<iqt/ centies, i. e. multotiu düri. 

Jpniiberiier / twr J^unbettk/ cenceftnias. {Der 
Htvcnbuubrrfle/ ducentcHmu». jDie \yan^ttte 

dieebaotur centeni comütt, aviper paqot vicutfy äpud 
German ot o/rm* citmcppiianon ejfent, juttt reddf- 
bant. Unde voc. Ne Stttt/ ernten*. Vtd.inH. 

^urt/ 5?orb/ ^S^xtbtfx>ittpiur. Qüt* 

Den/ iporben/ gurten//«*/ gerr», cra- 

rcs, unde t$ttttgmtfn/ vimen. 
Würben / wonnnen oic Schafe (teb«tt/ mapali«; 

flacioncs ovium in agris , futntautem ex crätibm, 
ftu cratiti* funt. 

Quxttti fh>e ^urtmae^cr/ tet / cratitor. J&hiU 
luacberin/ ejus uxor, out alia feemina ccates vin> 
c i cns, ftve eratient. 

^ujl/ f)uflen/ gestiftet / «fe«, ^« «m: 

poßtum: 9lu$b»ftfn7 exeuflirc. ^iffr Bllb QMitt 
ausbuften / pus längvinem extuilfre. Jaulten 
etiäm pro co n t e m nere ßT vilipendere ponitur. ~\ cb 
tüill bir tta^ buflrn / jam aliqvid tibi exrercabo. 
3<Jj buftc bir branf / rem mhili xftimo , abi cum 
qvisqviliis mit. 

jgjuflc/ & Julien / oer / nrffis, tufledo. <&'n bfirret 
jpnflrn / ßve <£d>.ifbu|i f n / tufll ' 8 '• c<a ' «€>uii«i 

Hilf ©^Ffi'll/fcrcatus, tonttui rrjktrndet depeäort 
pttuitee* ' 
^)u|tlteb/ * 9lti($buf?lie&, / «4 exfcreabili* , ex- 
fereans . phrhitlcus. 

fyüt/ büten/ gebötet/ p*^ r if ^ P a - 

bulari , deinde : cuftodirc , exeubarc , vigilarc« 
obrervarc. ©et \rcbdfc blVeR/ pafecre oves. 
5 iner c^ache jJctßi^ büte« unb »arten/ ad cufto- 
diam rei advigilarc J&ÜXcn « tum noUt eavere, 
abftincre. fugcrc^cvitarc S)'M tid)/ eave tibi ! 
9Äan fan fieb »or ibm ni*t aaudfo.tn böten/ non 

Tatis nobi» poflumus eavere ab eo. 5<P bllff 
und) ffl gut / rtW id) f »in / oroncro, qvoadpoffum, 
adb«bco caurionem & dilipcntiam. SSicl ^)ir» 
ten Übel getjütet / p* ov. multi Duccs Cat iam per- 
didemne 

^ÜteT/t>er/cuftos, vigil.cxcubitor, proeubiror. 
J^hfrrinn/ Ow / cufto*. »igil femina«» - ^rotbft» 
MX i artophylax. ^uniUi'l'bntcr/ cuftos pudi- 
citias. «ÄilliljeiJbÜU^ crgaftularius. ÄlabiT» 

3ii bötcr/ 



869 



870 



bitter / icMpicui. ^Uiöcrbürcciii/ veft.fp^a. 
ätiÜtCf/ aenenfu, ofttarius. £p|)rbutcr/ por- 
citor. $ uembütit / fpccuUrum * turuura cu 
ftoj. 2ßt inbeerbüter / vmearum cufto*. ©f 
fntianuijbHlcr/ carecrar ius, janitor carccris-gdb 
bÜtiT / agrorum cuftos. Sgarcnbtttcr / arfto- 
phrlax. £üTbUter/ janicot. £>b|l /ivr @ar 
tcitbfttct/ hortotum cuftos. 2rtbcub»tfr/ propr. 
eß tabern* cuftoi. Sed fcflDenfontcr; apprik»/ 
mercu *gri vtndibiltt , bic einem im Haben 1 1 c 

Seit bleiben / btt-nv.n md?t an ben tUan« 
bitten fUfl/ nicrccs obfolctae. 
.feilt/ Ott / p/«r. c«>. cuftodfa, vigili», exeubiae. 
&tlf ber Jput feDn / in fpeculis cft«. €inc» flllf 
btcJßllt fiell^n/in fpecula aliqvcmeollocare. $lllf 
ter J^tlt^ebCH^w/cavere^decJinare. StOP» 
4?dbUt/ compafeua, ju* compafeendi. 95ic bbut/ 
partus, pabulatitf, cur» pecorum, «?>Uf fmk 
fignificat caurioaem, cutam. providentiam. £)b- 
but böbetl / providerc, obfertare, curam gcrerc 
©ie ObbUt/ infpeclio.cuftodia. 
/nitUtig/ btt/ i^irw fvod 4>Uf/ cautcla, cautio. Di- 
* citur etiam bO0 u ; c H. «.uta paftoralis, u. partus, 

pabulaf io, pafcua. 
j£)uten&7 öTrJi« J£)Utict)t/ Äi/.follicitus, curiofus, 

curaoi , i/.curiosc.accuratc, cxqviute,caute. 
«fc&tte/ btt / p<«r. glitten/ ca(ä, tabernacultun, tu 
guriura, gutguftium, tentonum. 

te/tilia. ißettlcrbüttc/proreucha. J£)olibuttc/ 
li&nanum. Safe* /rt/f 9)Mcbl)0tte/ officina la. 
Oana. ÄDlbÖtte/ carbonaria. @MuttC/ of- 
ficio* vicriaha. JUlthutte/ calcatonum.cal 
caria. SBarfetCUtcrbÜftC/ taberuaannonari 

£aubcrf)üctc / fcena, cafa-frondca. r (£inc(5ar 

tCIthUttC/ umbraculum. 5f fll'bitffjöf fC / cucxxt- 
bitarium. Jjbirtcuburtf/ atic^ix. SeiWbntte/ 
cabernacutum corporis. £lljl6flttC/ viridarium. 
SHrte&tbutte/ Yigilarium. &ltnpenbfltte/ gur- 
guftium. fytd)\)htttt fumofa domuneuta ad 
picem contkicndani. SKufbufte / cuguriolum 
proconfkicndafuligine. gillpeterbutte/ ni- 
craria. ©d)attenbÖtte/ umbraculum. (gteiu* 
tfltte/ fabrica lapidaiia. SMMttf bftttC / mapa- 
lia. ©cbmclib.'Uteyofficinacacoaoria. l£d)irm 
butte/ nubilar. 6d)n>efcll)iltfe / fulphuraria. 
(StiftSbRtte/ Gmftum tabcrnaculum. (Etrolv 

• btttte/cafaftraminea.rtramincconteäa. Gob 
iaU NbüttC / papilio , tentoriolum, catä milita- 
ri*, tugurium cafHeofe. 93icbbutte/ porticus. 

- 5ßwlM)HMe / cafa fjlraücju Söebcrbuttt / ccx- 



ennum. QBcinbccCuÜttc / cata viaana. fiBet« 
terbutte/ oubilariutn. 3»v .clinriC/ lacerariä. 
3iminccbllUe / maeexiaria five ügoana i'abcKa. 
i&itircrbiltte/ eugunum hycmalc. HU *Adt : 
SScrbt'tttC/ profeenium. vf onunci'büttc/ nubi- 
lar. ©djiegbütte/ ödju-in umbraculum 
venacorum. 

?Üf tli'tti bot/ iimvt. tuguriolum, cafula. (^nfCi 

bütttein/ cbcoobofccum. $eriiu}c$ SBcbnbuct* 
leitl/ domuneula, cai'ula, asdicula. s oaUtTö SjülU 
Uir*. domus Araminca, cucumdla. 
Clbt)H(cn/dcpafccre > pafecode abfumerc. &ic 
QJBicfc ift «Uinj ab^ebittrt/ omne fanum pabula- 
cionc confumtum eft io hoc praco. ClbblltUll 
btt/depailio. 
^kbüten/ pabulari, animanies ad partum cduccrc. 
^cbudlll^/ btt/ frumcotatio» pabulatio. JU 
^3c!)Üten rtiam tß cuftödire» protcgcrc t cutari. 

iSOtt bebute bid)/ ** lc ■ Dw» « fcrtet. ©a 

bcl)ÜtC unö ©Ott f&r/ Deus avertat. S3cl)ÜtCT/ 
Der / defenfor , protc&or, tutor. i5ct)u(unO/ 
bie/ cuftodia, tuitio, defcnGo. SScbütfain / & 
&cburf.imÜd) / ciutus, c^cauti, providus, & 
providc. ^Cbutfamfcit/ cautio. 
^JerbfttCtf/ pttyr.U.qvodUbb&Unf ftdjrtqventius 
pontturpiö cavere, praecaTcrc, obftarc, impedirc. 
(gilt UlS.Uurf »erböten/ obviaminfortunio irc. 
«Scbabcnterbuten/ detrimenta propulfarc , in- 
commoda prohibere. ©Ott vrrbftte e^ / Dii 
meliora , Dtus prohibcat ! ©rrbtl hMfl / bic/ 
impeditio i dcelmatio. 23erbÜten ttuun rß as- 
fcrvarCt confervare, cuftodirc, qvod tarnen melius 
bcfy&ttndicitur* 

UlllbÜtCtt/ circum circa > ab omni parte cuftodire, 
circummunire. üBct(crr)Uten / partum exten« 
dere. SBü'berbuteR / denuö pabulari , itcrum 
ad paftum cduccrc. 3crbut(D/ pafeuis abnri, 
confumere & perdere pafcua. ^uünintCU bu- 
teil/ greges conjungere. 
^)Ut / ber/ plur. btt S)Üttf pileus, pileum, 
galcrus. 3Mbei"but / pileus cartoreus. grflH« 
jÖifd)erbt!t/ pileum Gallicum. gp^enbut/ l'gu- 



ritoringvinum. Silj()Ut/ pilco» pingvis. $>i< 
fdnlVIllir, tiara. mlula. (flfcnbllt / galca. Std 
tfifcHbut / fn* (f ifcilbutlkill etiam pltat* rß , nvmi- 
tif napcllutciS'acoQitum. gülgei'but / digitale. 

uu but/ galcrus dortoraiis. ^ "are itialsbtit/ 
pileus purpurcus. £umpenbllt / pctatunculus. 

?iabtebennbut/galcru$ fcaatgiiui. ©d)röei^r v> 

but/ 



87 1 



3* 



fort/ albogalerus. >3cF>aub fivr r2?irobhufV um- \ 
bella , caufia. 2öa(I)*f)Uf / fcortcui ccraras. 
dir f nbnttjttc^f r/ /ix* £ püjiger £ur / pileus acu- 
minatus. £Rrifa/?t*ifr$cnl)Ut/perafus. JP>at 
abjicfjCiT / caput aperirc, detegerc, alicui capite 
apcrtd honorem habere. Jpnt llb(TO (StOfJ 
fd)!vt<jcn !a§fn/ pileum form» reaprari corare. 
Sluracdüfptcr JP)Ut / pileus fuccinftus , collectus. 
©fflffcTfcr £ut/ pellitm, mnnitus. Streif» 
r^ndicf>frr / cum oris amplis. (5<^tnalrint'i£b< 
(cr/reftnais. ^c&lflppi$f«</h* ^dhlapp(;uf/ 
pileus depreffus. 
Jftütlein/ baafdimin. pileolns, pileotom. t^froj)! 
butlcin/ umbella, umbraculum. ?Kc<JCTlf)&tlein/ 
pecafunculus. ©r$n>ct>if(b, .£Ütlem / galeri- 
culut. 

-£>ütcr/ Der/ pileo, pileorum artifex. .£>fif a* tun / 
Die/ pilconii uxor, out alia mulicr pileo« ex I an ä 
coaett faciens. Eingerollter / digicalium ar- 
tifex. 

Gilten / 4 berufen / inlrruerepileis, imponerepi- 
leum. munire galeris, 8* (Snrhufefl / pile&ati. 
q*cm pnvarc, galcro /poiiarc A/ot>« iy j- r. . i .; 
%%1rnturrjfcv<>cabuli. • 

$}U\)I intrrj> bortant. age , agedum ! i/. nom.fub- 

ßjuu femnatio. (£troa$ auf einen £uö rubn/ 

fubuö facere. ^UV rium A./rrStT/um rj? , cd er, 

▼elox, permx , rapidu«. (£r itf buo in allen ©a» 

chen.' res üus cclcritercxpedit, venu* rcmisqrc 
properat. (Ein hnpcr Sinn / homo praeprope- 
ranst przeipitans res fuas, praeccpi. (j?tn hü'.H'i* 
Jfapf / ingenium acte, fclix , pcrfpicax, acumen 



3a 



872 



ingenti. €ri(l fcup im lebrtl / lingti ederi eft, 
prwcipitantcr , ineondderate loqvitur. £U't 

pff/ homo na- 

turl fertur in fcclera. JpUO/ 2>a§ CT fljmuif/ qvid 

fi reniret, utinam accedcrcr! jfjnn) fort ! matu- 

ra, feftina ! £Mr)/ fpiltef en<&/ rumpi te moras ! 
•£>tliijfcU / DU/ pcTiiicitas, accelerario, fcftinatio. 

vclocitas , pr*cipitantia. 4>m'gfcir im ftefccn/ 

▼olubilitas, praeeipirantia lingvae. 
•£>U1)C17 Der/ itw.'r/r hfhica, Hanum nimirum anfattm, 

<jv6 ßtblict 4c pali in trrram alte dtfigunlur. DiS. 

4 clantore eptranlium : ,£»H0/ blll). 

^)uig/b"i^id&' ^ftumc^t/ «^.^Wt». iUiluttiUm 
hllibnff/ fubitui.citus, relox, praeeeps, praepes, 
pratproperus, rapide, raptim , incitatt, dc- 
repente, fefrinanter, prxetpitantcr. 

^>Ufcbe/ Dl€ / cobphui, alara. A %Wfl qvia 
confrßim $5 * vrfligu sttp* mfligunlitr atprttrrex- 
ptnAtionem vapnl/tntii y alias rnim talia caverrt. 

(einem (ine Jpujo^eijcbcn / obtunderc ot alicui, 

malam alieujus pugno pereucetc. 

-C-il fd; f f ttiam apptlLuit *\ u f..cF / diphthera. (Sin 
graUCII 3Rantel / g*U. manteau , mautcllum, 
mandya » diStum a ftßinaliovr : q-vbd talt vtlamm- 
tum kumtrif fubtib circumjiciatur ,qvanJo temptu ad 
ornatum corpotif non fuppttit. 

jOUtfd)€fl tß lubricit pedibut volare, curfum agi- 
tarc lubricum, lubrico modo labi, ut putri in gla- 
cie. h-. it ttiamtß eine Jfj) 11 1 fei) c / glacies lubnca, 
rfl altus locus Ix vis B' lubncus , tibi pt du facill 
lubrteantur. Et J&Uffcfyung / DU / prolapfus. 
//.^)Utfdjicht/lubrice. 




/nona Germanorum lirera , modo To- 
talis, modo confonans eft , atqve talis, 
longiufculo characlere j. pingitur. 
3- finale hodie femper in n mutatur , e. g. Ic.v 
KD freo/ (3c ftf)ret)' pfllO/ bur) IC licet mutti , nec 
immcritö , conttadicant. Sunt qvaedam voca- 
bula, qvae per j * 9 fcribuntur, ut : (&4rm 9t j & 

ren/fervere. ©ecf A ^ccf / ftultus. ©etenAjc» 

teil / farculaic <5cc. Qrod tarnen non femper 

turum elf. 

ey l ■ 

^3 u / 4 /1». affirm. imb, fic. ira, maxime, omninb. 
Orioinem bujut vecabuli fi ßtBei , affirmatio rr/i- 
gtoßjßma tß, Drfcmdit rnim k cmtraUo Jrbtva, 



ila ut ßat fi* /jft. ^r^yl rum invocatione Numink 
atitjrid aßrmarem, impnmii äutem qvando dupli- 
catur tJajA/ fic fic, ita mt Dem ddjuvrt ! JJfl fa» 
g(U/ .1 ffi rmarc, annuere. @ag ja ÖDer nein / de- 
clara voluntatem tuam affirmando rel negan- 
J o- ?\ d) tv.ll ja p>-:r nein haben / categoricam 
rcfblutioncm, refponfionem poflulo, expeto, 
deddero. (frfaatju allen 2)m.3cn ja / confea- 
tit in omnibus. (rillCtn ba# 3a/ ptif 3fl»pr( 
acbfll/ fufTragari, defpondere virginem alicui, 
^iC fpreeben alle ja/ unö confenfu hoc eonfiten- 
tur. g 4 iuletf 3a linb 3?CI*n dicitur geftus ocu- 
lorum, loqvcla vifihilis, muta cloqvcntia , fa- 
3Ü Ü cua- 




3a 



3a 



874 



cundum filcnuum voluncas oculi , ahks t>0* 
Sinnieren 63 2Vugcnu>infctf. 

■fc °»<b werbe ja foramtn/ £>" 
ttilft imS M N«/ crcdo tc mihi didiirum. 
Bit wollen ei ia febcn / videbimiK utiq*e. <W 
wir* ia fo b6fc niftc fcony «p«o 
m mir ja »ol einer / neqvam ct. £n tonm 
nur ja traurig oor/ «'^ te " . i 58 * 

Mull ia nicht / q»»n cu mt nollc intelligit. 3* 
bi|1 ein fein crl / cheu , q»am pravu* ci . pa 

„^w- r/cm. y>i &3»{r? rt Z^" n 

in MiiqvA IwbvL NoU ttiam phraja MW' 

lieh/ uYqvc, 3a warlieh/ küifet 3a h'*' 
imö. 3a »iclmcbr/ q»mimö. 3a irann / la- 
ue, crede mihi. 3a inoraen / qvafi vero. 3a 

lanafara/nunq^amfici, 3awotut»qve. ja 

recht / rc&iflimc. , , 

«tan/3«««' * 3« h <"> 'Holet* nu»cvoc*bU*, pro 

J „vtbw tompofttum rß: blähen / aftumarc, alle- 
Jcrc, afleverare, confentire, confiteri, ratum 
habere, bejahet / affirmaius , 
confirmami, aflertione probin». £>U folt|t 
Ken äanbel nicht je aclehimnbe bejahet haben/ 
r on neceflefu». cecontraftum tarn cito ramm 
habere. €r bejahet Die Saht / fufcipit crimen. 

(?3 roirh barburd) noch mehr bejahet / omni »»- 
feverationc affirmatur. ©^bejahen/ rfi nega 
rcdiffiicri. 

fR<jabcr/tCf/teftii affirmative deponen»)aiierror, 

ajen». SBejaberilHI / $«/ famina afleveran», 

confirmans, confefla. 
©eiabnnq/OW/ affirmatio, afTevecatio, aflcrtio. 

aftruÄio , venficario, confiffio. <&)DltC0e SDC' 

iohjmay affirmatio rcligiota. 
5>cjabi üd)/ *Uv amimatc> aflcTeranter. 
$cjabKchfctt/ tic/ Um qwd SBciabuncj / amr- 

fßeriahen / dicere, agere, » ür* f*>d »cfaberi. 

fBer jAbm e ß> ff^SSÖ ! £!Ä 

pro Vcrfc dicere, narrar* H«nc «Berjibun«/ *«/ 

narrat<o. r^-j- 
SBcjcchjCir/ lim^oifceiAb«! / in Mtiqvtsfinpu 

I j p J; >/. f \tfftur % w tun boäit rxoirvit. 

°ii&ttt\ I an' qv ffmavox , pro gäbet* ef 3«* 
^'jm/ affirmare, /'n.if-i,.3ichtia/ pa«<»aftus con 
l^flione. H r«4iii ©ichtlq feribitur. fttiXä) 

Ä id)iiöcn5J?uubvffe.nbar werten / f^»* «°» 



feflione patefeere. 3<(|>(CII *c4e i» ufu mm 
tfl, JiJ ÄeilC^Ult / fvod tMirn ctntrshüur :m 
felid)t€n / confiteri , fatcri , erratum tum 
agnofecre De b6c vocabuli Luthtrui in bunc 
modum JiribÜ : 1t» i(l öltCS IWM 
XOort : »egtett / t>ö!)c* »na« »Mcboff 
nennet Conjrjfiru , »eticbtet/ Oaa i\\ ÄrfcrM 
n«t/ Denn »<iid?Kn beißet biUnncn / tou 
t>atm im (5md?t nod? üae Xöoct in Übung 
ift/ UMubt / unO man pgt : bus nebt ov 
t>M\)aic* bcjicb» / unö f»"b 11 0ann# 
nen / »debe mit Oer 3cit in ein t verwandelt 
nno t>ucd? mwbcaud? »cicbt flejetoneb«» 
»orben / mt anbm altt Ceutfcbc XX>orta 
mebr p> vtrberbt (ey n tc Lß ttA% ^cichtca 
proprie: ederc confetlionem vitac anteadar, con- 
nieti.de deliao. SBJpI gebeichtet / ig balb $t* 
büßet/ «rann medictna confedio. ©cbeiCOtCte 
eSnte ift feine^nnbe/ delifta confeflata func 
remifla. Die belle deichte ift / ftSmmcr voat 

t>«n/ optimus eft portus panitenti mutatio 
confilii.. 9Bic man beichtet / fo rpirö man abfeh 
»iret/ qvali» confeflio. tali« abfolutio. f&ct) Dem 
Jbenf er beiebfett/ »P"d no vercam qveri , prxru. 
$Cld)tC/ bt</ confeflio, agnitio peccatorum , 1/. 
qtalijcunqve contra (c pronunciatio. 3«t 
$eid)te gehen/ confiteri, adpiaculum ire, abfo- 
lutionem a peccatis impetratum ire, dchfto- 
rum remiffionem peteread confeflam rnbunal 
accedere. ©eine ^ii(f)te tubn/ exonerare con- 
feientiam fiiam , confiteri peccata fua. @emei< 
nc five cffcnbUche QVichtC / formuJa confcfliom« 
public* fw ecclcfiaftica». Äinbcrbeichte / con- 
f effio juniorum. SjRännerbeid>te / adultiorum. 
gftilibcbrichtc / ancillarum. £)rcnbeid)te/ con- 
feflio auricularu. föchdmbaltung ber Orcoi 
beichte / figiUum confcfliom«. Schein' five 
Ähen^CPüttbeicbte/ confeflio hypoermea 
ßvt fimulata. , . 

Siebter / & 35eichtiflery üet/confeflor,qvicon. 

fltetur. Sed S5 abufiv'e pro Miditort conßrQionHt 
■vulgo confrQl'mario ^panilrntiario ftu auticulant 

factrdottßm tur. £in anbafhfiaeT unt bnjifcrrü 
aer ißeiebtiaer/ devottu * poenirens confefior. 
Uciicht/ & Uiaidit/ t>U/ elogiumcaptivi.confei- 
fio per tortuiam. Einern bie Uratchf rpicrcr 
»Orkjen/ elogium repetcre, praetegerc ainui 
confrflionem fiiam. • 
^usbeichten / heran^beichtett/ » lD«bcia>rcn / um 

rß qvod Söei*ten t fi* & dt qvbun% 4lii fi«»- 



875 



2<t 



3* 



876 



ftjlxhont u/tfip4/wr,revcl*rc,indicarc,enunciarc, 
pal am faccrc. vi v ()iU äü(S \üi$tbäd)t<Ü omnta 
tuia* cxtulir, , cffudic omnia, divulgavic rem 
lermouc. (Er wirb alle* hcrauslxitfctcii / twnn 
man ihn fraget / omnu , fi ferutabens, eftutiet. 
SiU6beid)!mig. &>6bil(&tuna/M€/ manifeftatio, 
vulgatio.divulgatio, patefaßio. 

fjag/ jagen / \<s> mh* & m* «& 

tf)<gfC ginget/ venari, fcrasagitare . fettan, 
capräre , rf. ejicere , expclleee, abigere. (£ine n 
«U? bem J&.illlC ja Ol / *dibus extruder«, jacerc 
fori». 3n< t£lnrt> jagen / «il»o mulflare , ex 
urbe cxrerminar e. 3« t>ic gUlCbt tagen / hoftes 

in fugam conj»cerc (einen wn feinen (Sutern 
{iiihti. torrums aliqvcm pmaxe. ©0$ SUBilb 
lagen feras infcqiM. 
34 j«; MUC/ venatefr, veftigaror ferarum. 3«^* 
nnn/ MC/ venatrtx. I)cr n)ilbc3^ ec / Empu- 
fa. .Oiirciijager / cio?edus> faminarumtcüa- 
«or * aflecla. ©eltjdgeT/ aa ipircr pecuniarum. 
^)eOen)tlqer< Sathanas, venatoranimarum , qvi 

txism 0<dcnjiger ünr«r. 3<$gerleiu / X>**/ 

dimin. vcnatorculus . 
3j»3&/ Ott/w^wfwnWw'tnagT)/ venario, ve- 
narus. Dvitur ttism ©ejAgbe / Bf : ©e« 

jabe / bi« ©nabcngejaber/ venariones preca- 
«ia»,*o^©naC»eniagb. (Sine Jagb ballen / ve- 
aaiionem iaftiruexe S3ie!©e7t auf bie3agoen 
twnben/ pecuniam in renittones profundere. 
SSfrenjago/ venario urforum. tfanincbtnjagb/ 
«uniculorum. Jfuppcljngb/ fimulranea vena- 
rio. £aobijagö/ veaatio univerfalis. 2>eo 
jagb / parueularis. Sßieferjagb / jus feras mi- 
nore», ut : volpet, Itvertt, venandi. Jpp()C 3-'gb/ 
▼cnario majorum ferarum , frvt fupenor. Sßie 
DfTja.;b/ minorum.Jr« venatio particnlaru Ar 
i%&nor. ^>urenjagb / mrretneium. ftlft« 
jpgb/ venatio delicioia/rwfcrriva. Stc ^«rf<b 

^nnrn ©mtfen; <£c&mein* Mfojagb/ cer*o 
mm, gailioaium, damarum,portorumfylve- 
ftnum, luporum Ö5*f. venaju». 

Jagen/ / »om. wii. &r*rh Mc %a$myf*pi** 
tuttm DU tigeren/ vcnano, jus venandi, ari ve- 
nueoru. ~<£r ernebret fjcf) rem Sagen / venatu- 
Tita. £>ü 3 igung bat mannen \mi £eben 
br - eb: Austum venandi hautpaucuexitiofuic 
Siel -Onnbe jnr lageren ballen; canes gregaum 
alerc ad venandum. 

3»igbar/ Ad), venaticus, venatorius, poteftatem ve- 



nandi haben» , bwc 3agbarFfif/ Ölt/ jus venan- 
di. Jg>obC 3dgbarfeit / poteftas inle£iandi & 
eapien<ii majores feras. Seicbcc ^a^baxUU/ 
facultas feras minore» capiendi. 
3<igcrli<fr/ * S^gcrbaft/ «4 &*dv, renacorir», 
vcnaticus.morc venatorum. 3<igerlid)e v? l v nd)- 
Wertet /proverbia venarica, adagia venatoria, 

1 / a / fugarc , pellcre , propeHcre , in 

fugam vertcre, conjicerc, dare. ©cjäcJ)t U'ev« 
btn/ fugart , deturban , profligari , unde 3«i< 
Cbung/oic/cxpuino, ejcaio,extarbario. ^h. 

c6er/©*T/fugan» .expulfor. gjcb, nUtcinanbcr* 

ladnii / curfu conrcndcrc. 
3acf)/*3 ll< ^' «iy-praeeeps, inconflderatus, pro- 
perau», prxpc«, pernix. jr.d) \\\\\\ 3crHK0n/ 
prxcipitem in iracundiam ferri. (vin jacher 
vrintl / ingenium calidiflimum , cfrcrvcfceas. 
^sad) ju anmurren / inconfideratai in refpon- 
dendo. %ä<S)t ?lcb>/ amor fubicus. %bli)tt 
(Sana / greffus citacus , velociltimu«. 
3^bc / t>t«/ praeeipinum : rß rttäm tdjrürvim 
bcrOn/ locus abrupt us, pneeepa, prxruprus. 
3«^bc 2in|*d)lage/ Tubita. prxcipiuta, calida con- 
uha. ^Sei) ^>of gibt* jähe (Eprnngc / aula ban» 
thrumefr. 3^'f 5flb/morsinopina. 
3<id)beit/ MC/ pcrnicin»,accderatio praepropera, 
feftinatio prxccpj. «SHnbf 3<$**>f«t 1 f% fliegt 
Weit rPin Unalncf / fefHnatio improvida * corca 

mfelix cft. %HUit ft O bie ©ebür nid^r ftber» 
febreiteil / ca demum velocitas placec, qvae , ubi 
juflä eft , vefrigium fifhc 
jahelidj / *di & advrrb. fubiruc, repentinus , rapi- 
dus, perceler, inopinus, inopmatus, in- 
opinanter , fubitö , repenrinö , rapide , raptim. 
Dicitureti/imyhbtlMQ. 34r>eltnge tycft/ m^pe- 
ratum nuncium 
Abjagen propr. r/7venationi« Änrm facere, fr. dc- 
fatigari, langvidum ficri venandoek aliislabo*- 
ribus. 1$a6 <)3frrb ifj flbce jo^er / eqvus fVaclu«- 
eft curfu. SJpn Slrbeit abgejagf/ memhra de- 
fcfTa labore SrA Hb\fi$en d am tft ; rap'v«,. 

criperc. £u tviUfi bem 5örlf ba^Üamm abja* 
gen / p > cu*. lupo agnum eripere poftula». £ütt 
feinte bie l^eut« tüiebcr ab'naen / fpofüs abfat:s 
hoftem exuere , praedam direpiam ncfVrTfc ^re- 
gerer« , recuperare. 5ll j. gun.i / Wc/ exuvM«, 
pr^rda , >f rlnitto venanoniA 
SSufjagm / ftlfitfrä« , eiere . ex^citare. (£inen ^afcil 
auflagen / lepotem c nidd fuo cicre , expeMerc 

3H nj ajo^cl 



877 



3* 



3a 



878 



2J6ari anß gen / fufcitarc avc$. 5iufja«junj/ 

fufcitatio, cxpullio. ^UßaCJtt/tcr/ tutbat or. 
Sllt jagm Aexpctlerc ,e/iccrc, extrudecc extuiba- 

re, extermmarc , & propr. finexn imponcreve- 

nationi. Da$ 33eib »nY.-j.ujcn/ uxorem repu- 

diare , exigerc a t'e. Cincm JUm .£>aufe Linaus 

jagen / eliminare aliqvem. 
95cj Jijeil / cmgcrefaltuni indaginc , venatione i'y 1- 

vam peragraxe. SSejagilUO, / exeremum vc- 

nandi. 

Sknjagen / ßve Jfterbeojagen / propcllere Terms 
hanc parcem , admovexc , propr. proximc vc 
nari. 

JDlird[)jagen /prppr. fugare, drqvatcrcper locum 
aliqvem, fsmetaph. dccoqverc, profundere, con- 
fumere. vr cm ©litlein curd) Die i3n\\}d jagen/ 
bona fua comciTc , abligurire. 

<DrflUfjagen/ inciratöcurui vchi , calcaria addere. 

Einjagen/ & hineinjagen /intrudere,agere, aei- 
rare in locum aiiqvem. ©a«2Bilbin$SBa&cr 
jagen/ ferasagirareinfluviura. jiiv nit'iH '.• 
o,en / in plagai conjiccrc. "jus ^Icnt) jagen / in 
cxiliumpdlcrc. 

Cl'jilijen/ propr. capert aliqvid venando , beftias 
concludcrc > dtmde operä dt (hidiö lud aliqvid 
obunerc , conqvircre, atTeqvi, compararc. vi I 

mi &urt& 35ctrug erjagen / rem faJlaci« inve- 

nirc, artifteiö aliqvid craccrc. £ob erjagen/ ho- 
norcs ferre , laudis fruftum pereipere. 

gortjagen / abigere , arecre , ejicere , exigere , cx- 
cludcre , propr. autrm continuare venatum , ve- 
nando pergere. £cn^cinb fortjagen/ profli- 
gare , disjicerc hoftes, hoftium fugam facerc. 
§ortjagiing / extrufio , ejeftio , cxpullio. 

J^erfltn jagen / propr. percurrere fylvas canibui ,ie- 
indt circumcurficarc. vr icf) mit einem Ihti'iüi 
jagen / currentem perfcq vi. 

J&inaugjagcn / id. 9 W2Ju$jagen/ exturbare, amo- 
? ere , exiguc. J£>inau«jagung ramoti© , pro- 
pul(äcio. 

•Jmmjeq jagen / idemtß qvod hinaus jagm / qvate- 
re fori$. pit fliegen binnxajagen / abigere 
mufcat. ^)inn)egiagung/expulfio. 

SJJit jagen / propr. convenari, comirrm venatorum 
clTe , alTociarc fc captatoribus f crarum. 

tftadjjagen/ infcqvi canibus. &em($utcii nad) 
jagen/ virtutem fcä ar 1. £)etu 51üci)ti<un tiad) 
jagen/ fugiemem hoftem mfcqvi. hinein auf 
&er (Straße nachjagen / itineribus aliqvcmpro 
fcqvi , vcftighs alkujus aiüftcre. 



^erjagen / idrm qnod «Situvcg; öT^ortjacjeti / aU- 
qvem in fujram conjiccrc , pr.copiccm agere. 

©as SBilb i|t gan» verjagt / omna fei * dutipa- 
t .c & averfe Amt. 93crjagiwg/ deporta tio, cxi- 
lium 1 fugacio. 
15er jagen / periculum facere venando. (r id) ilbcct 
jagen/ nimiuminduigerevenaeibus» 1/. langte» 
leere, def atigatum c(Ic per fccutiombus l crarum. 
ißor jagen / primas renere in venarionc (finem 
mit Dem yferDe vorjagen/ prxvemre aliqvcm 
cunu cqvcftn, anccvcrtcrc eqviuttonc, SQvi* 
jagb / X>\t/ cenxamen venacionit. 
2ßie6erjagen / irerare , repetcre venatum. 
3uejagMt/ id. ipnd fortjagen/ curfum maturare. 

3erjagen/ ad fatieratem venari. (Seine ©efunt 
hu (erjagen / damnö valctudinit venatione 
abuti. 

3^l)C I^M/plur. tit^Üf)tl/ annu«, Svrd, 
(DbC / db 2tr/ 2trtlC/ q vod mtfrem figmficat, (Ein 

ganj 3 a br/ integer, pienus. 33iel ^abre/ 

anni permult i , complui es. Wenig 2(a!)rc/ an , ni 
pauci.noniumulti. (£äi(i ein \..rr mi^ Uuu 
oer / diutius anno cd. (r* i|t um ba^ funfre 
>:lu- Da§ic|}vcn barivegbin/ annusjameft 

qrintui, cum ex co loco disccdl. (f i ift ein 
äabrbarjnjifdjcn/ interccflltannus. ^in^abr 
iiUlö anbere / altcrnis annii , annuit vicibu«. 

©asnadjfrlgcnbe^abr/ annusinfetjvcns. 3u 

»Hu^gang be5 3 d brc$ / anni extremö, in anni 

exuu. ^»uiibcrt 3abr / feculum. ^»nf^abr/ 
luftium. SSia^abr/olympiai. 3eit»rnad)t 
2|abreU/ cydui Cleoftrati , ttmptuP^thiorum /«- 

dorum. 3cit üon neunjebn ^abren / eydus Me- 

tonis. 3[cit »PH 76. 3abrcn / periodui Callip- 
pica. 3<»t 3 ©4» 3abreil / periodus Hippar- 
chi. (£in fonberltd)3af)r/ annus mcmorabilii. 
fatalU. Jrudjtbaf^abr / annu« Dxfl.raut, 

qTatftuofiiWus. Untruö^tbar 3abr/ gravifli- 

nius.ftcnlis. SSierreljabr / tempus crimeftre, 
anni qvadram. J^albjabr/ tempus femeftre. 
aiPCtjjabt/ biennium. jöret>jabr /triennium. 
Sicrjabr / qvadriennium , öV. 3abr ein/ ^abr 

flU£/ continuö , integrd annuo. 3»lbr linö 
J,!»] / annus cum fcx icprimanis 4r tribui die- 
bus. 3ll€ingrtnabe$3amtf/annöineuntc. 3« 
91n^UIHa M 3abr$/ excunte vel verjente. $J)i tt 
bem 3 <, w r/ mn ° vcrten te. SScrm 3abr / annä 

cx jll\o , claptö , fuperiori. (£r ift }n>4lllig 3^ 
alt/ natus eil aanos viginti. 



879 



3« 



3c 



88o 



21b# 3rtinincr< * Sd^mcrjcnjabr / annus mife- 

zuruin Sc dolorum. £tu'dija[u\ annus gloriar 
Sc rccuperatx dignitatis. (£rla£ fivr jubcl 
jähr / annus jubiUus. ftrid?rtisj>ihr / annut 
falutis vti pacis. '.\i-UiV.i IC: anai futuri vd 
feqvcmcs. &cbltrt$)abt/ annus natalis. OWicis 
jabr / fortunarus. 0>c uu um :|.i.,v / capnvi«- 
ns. ®finntja|)l7 annus aftronomicus. örojj 
ja[>r annus nu^uui fyJcrcus vci IMatonicus , fc5 
dtfuutur *rmti jolanbut 36000. ^<\\XHti\a})XI 
annus nuptialu. .tf rtCO^jabrc /anni Marttalcs. 
fctbcttf jähre die« fit». SKiöjabr / annus ftcd- 
1». Vchi'jilu" tirocintum , ccmpus informa- 
itonis. 20? ittcliubv / annus ccmpcracus , mc- 
dtocris. 9jJ?r;£j.ibr / locacionii-conduft onis. 
53?ubtjal)r/ annus rcpraefcntationis. Iftacbjayr/ 

addituius. g^.uurjabr / naturalis. Stcujabr/ 

anni novi aufpicium. >J)cHnaljabt/inmationis, 
•vulgb oennaliüttotas $5* annut prnnaitfmi. flMagc 
UtlÖ Un^lncf 5jabr / infauftus, infortunatus an- 
nus. DCC(b(5ial)r ; annus civilis, vfvuv.u-.'' 
jabt/ annus bbbatharius, cftqvc periodtts anno- 
iura fcptcra. vf d)al(|.l[n- / annus bisfcxtilis, 
imcrcalaris. £ onucnjabr / folans. Ü)?onts« 
jabr/ lunaris. vr tCl'bf Mf)r / cmortuahs , pcfti- 
lcns. »ctU^ntfllivlbrc/anniacadcmici. l$tU 
fcnjabr/ annus dima&eticus, nrmpeftxavrfimtu 

Uituu. <8cr|iia> oocc iprobirjahr/ pn&atio- 
nis. QJoroDcr grühjabf/ rcmpus vcrnum. 
Sl&inttt jabrc/ anni pcregrinationis. &ßlinnil> 
jabr/ annus luOus. äBunbcrjabr / annus mc 
morabilis, cTc. 
fjJiUlcitl/ 900/ dmin. parvus annus , vulgo anni. 
culut. 

3abrcn / ^ufUaimi Q5c jafircn / «nde 9?cjahrcr/ an- 
nofus. (Ein bejahrte* TOtittcrlrin/annofaamis. 
(rr Iii jidnUch, bcjabrct/ in femonbus eil. Sic 
Sinj.lftrctt/psr». dkitmr , aetate procedere, fenem 
ficre, confcnfkcrc. Q3crjabr«i/ Sc Scrjärrn 

amtrmtß praefcribcre , ufucaperc. SQcrjuTUmj/ 
C1C/ praeter iptio, ufucapio. 
^(ina ' J .''.annuus.annotmus, anniculus. ^mn'- 
nlmttiamtß: tßm Erling/ 1/* agnusannicu- 
lus , da Jttinm ciiiei ^ahivs alt. Swojirto 
bimulus , bimus , biennis, bicnnalis. ■'DrciMa 
n 1 1 rrtmu«. rrimulas, triennis, cricnnalis. Su 

93iVr- fÄüf< f(Clteidria7q*adriennis,qvinqvcnnis, 
fciennia. %hrid)tc 3dt/ tempus annale. 
5Ärlitb7 adh CT adv. anni verfarius, annuus. %|r, 

* lidjc^lusgabcu / annui fumus, 3Micfa»3in> 



^t7 venti auni verfaru , Adverb, aanuatirn , q?oc- 
annis. ^ 

3üt/ latetl / 8* ®fa n / mncare , farrire. 
farculare , exftirpaic Qyi & bat Jenbunt , ir- 
«VÄ^Äoc •vocab.aBtig. <Etor/>r«nm, w /i 0 4W 
tfll/ canfociare, conjt'g*rep*rt4; fareulandormm 
mn Joium ta ra .iürumpitur , gj 1 ,emotk berbit 
»uxtif froh* caijocttntur. Sarrirefsne diÜum *»- 
jtw/i rtjhate, i. e. trrram J.trculu aotru t. Ve- 
Utumürm 3ätert prr 3 fitibunu 
3<ftcr/ Oer/ runcaior, farncor. ^ftfrin/ W</ 
runcatrix. Habuerunt & ruflici Latent Drum, 
nomine Subruncixator , bft ^affTcr / 8? Deam, 
Rinicina diRam, t>IC Sterin, 
^nmot/ OW/ efTOo* 34tcn/ farritio, (artitura, 

rancatio, färculatio. 
^iStftlid), adi.&advtrb. fubruncivus,aptusad far- 

ricndum leu runanandum. 
'In. Hafen &grum reneibusderuncinare, exbetbare, 
herbas noxias erdlere. 2Ui6 jtUtltiq / Ott / c?ul- 
fio herbarum inucilium. 2luöjijtcr/ idem <n>oJ 

'^öd*ll«n / dreumdrea farnre, fubruncarc, fubrnn- 

cinarc. ^cMtmr. Die Aibrundnacio. 
^ ni diNiti.il/ confarrife, &rd<ndo herbas agrum 
purgarc. .^ui (bj(Stun9/ purgatio agri feu arcai 

runcone. 

SnätCI! / herbas inuciles inrer fege tem fuecrefeen - 

res farculöpenictiscvdlerc 
Ä ; : l >! a ll pergere farculationibut. 
Ubcrj^tfn/ obiteur & negligencer (arrire, Ieviter 

runcinare. 

2MtrtftCn7 anteenatas fruges, *cum feoeiin 

her ba eft, (arrire. 
5Bichfr|'4ffn/ relärrire. ßepiusruncare. 
3cridfcit / malrüm elaborare farciendo in rema 

culrurä, defatigari Tarculando. 

3ati$/ 3aufcn/ gejaufet/ u** *ß ^ 

&d)r\\Aiifen/ ligunre, catillare, pulpamenra 
qvaerere, luxuriari ,opipare virere. 3H|iimrihn 
KJlfi'nV congratear 1. lndr %\üf(T/ Wr/ con Vi- 
va, copedius, canipeta, gnatho. ^aufnng/ Mc/ 
&*09 ^CLUfcn/ jprandiol um, merendula, Cjm- 
poflum , comcil.ujo. %anfie])tj adj.&advrrb. 
cupediofus, deliciofus, deluiosc. 

3*/ 

prnmm. mittler/ mir/ mtüV DO» mir/^p/wr 
2ßir/ unfer/ unf / ego, md, mihi, me, a me, noe , 
noftrnm, nobis, nos. ^djfclbrr/egomcr. 
UM I nos ipG. SBcT ? 5$ ? egone > ftfeiti 



88i 



3c 



3c 



832 



^lUCHT^öVrneus alter ego. Principe* & magna - 
tet fcribunt : tDtC pro 3ct). 9ßir 000 <3DtM 
(*>nafcen / Nos Dti gratii * i. r. rgo. 5»c rtiam fcru 
ptoru librorum , fs pradicaloret verbi Divini in 
f u &g r fl u » a * evitandam invidiam fapiufculeplttrat: 
■ »w**r6pro ßngulari utuntur. MtDcr tOV ftd)/ 
©Ott für uns alle/ unusqvisqve tibi proximus, 
led De us ?cq vcomn i bus. 3 conti . id. pro j d) 
ti, .0.1 b ld)S iU' M I' II f nunc in. u faS 5 Sü 'i,f ; 

pro 5ßit ctt. äßenn wirtf nmiien/ fi hocicuc- 

mus ? 

fDit'tll/ deiner; »on folum eßgeniirvut pronomtnk 
^Jd) / <go f notatut mtt , /r/i r/u/n f /? poßißlvum: 
Meus,mea, meum, ayod in pluraJi habet: Un» 
ftr.' SWein (HOu / erbarme ' ich metner / mifc- 
rcre mei , Deui mi ! ©a$ i|i mein/ haec mca funt. 
5} ad) meiner 3Reimmq / mea fententiä. \£< i|i 
mein 2ltnr/ mei eftoffieii, meum ert curare. 5Kii 
meiner ^)J0Ö / manu mei. tXltin etiam eß m- 
terjeQioblandirni. (Kein/ icJ) bitte bidj /amicc mi, 
rogo te. SJfcin / fage mir be<fo / mi chariflime, 
exponemihi. 5Rein/ lagmid) $ufvict>en/ ob- 
fecro te » utme tuictas. (£» mein J amabo , age- 
dum. ÜRetnC/ * fcag gjjfrilliar' bona mca, 

, »ca pofleiüo , iftudqvod meumeft. V!) mu 1 '; 

> tobt .Wctiuae hüben / qv« mca funt , mihi den- 
tur. 3d) r>ab Afle t>a$ Stteiniae Darauf geroanr/ 

f unuia mea bona infumfi in hanc rem. t j 
CDieiltige t familia mea , domcftici mei. "üb 
miijj Mc Peinige »erforgen/ profpiciendum eft 
T ,invbi de mei;. <gr i|t auch einer üpii Den ^Xeint* 
«;en / ctiamamicus mihi eft. Um 2!Reinctn>iüen/ 
propter roe , in gratiam mei. SReÜUbalbClt/ 
per me licet. Unmeitt / alienum , pexegnnum, 
qvod meum non eft. ©ein uub mein ^reunD/ 
r ho -nicus amicus. 9ß i d) meinem fBcrutögcn/ 
pro viribus, Qfteineä ilv / pro mei parte. 

©emeiu/ *dj. qemeiuer/ gemcineiier / p>»pr. uu q™d 

omnet pro fu6 qyafx avnofcunt £5* ommunicativum 
cunttU rß , vel <niarum rerum etiam aHtparticipct 
ejp prjfunt, dem Je eß vulgaris , vulgarus , popula- 
rjs.promifcuus, communis, generalis, it. qvo- 
"'cidianus , notus, obvius , gregarius. (Gemeine 
^tid)e/ res facilis, in mcdio pofita, vulgaris. 

Gemeine Vn jurefcen / fermo uiitatus , qvotidia- 

nus , oppidanus, popularis , vulgaris. C^tiitciU 
' O^.'febre») / rumor communis , tabula vulgi. 
gemeiner öcbratid^ / mos uiitatus . confvcuido 
Vulgaris, ufu» qvotidianus. gemeiner ^afreit/ 
actarium.ifcus. ©emeine C*)Uter / bona pubb 



ca. Qfcmetne Ectlfe / vulgus hominum , qvilibec 
de populo , horaines tenuiores , plebccuia , plc- 
beji. @emeine?iöanD/paries communis. @c< 
meine QBei&e/ ager compafeun«. Gemeiner 
^ßabn/ opinio hominum communis , invetc- 
rata, populahs. (gemeiner ©teuer / minifrex 
pubikus. ©ememer iTneebf t miics greeanus. 
@cmrin ^Japir / charta fcholafttca. V 1 
meinen fceben / in vir.\ communi. gemeine 

©rrnff / via publica, plauffraria. ©cmeint 
J^ttre / proftibulum. 2111 i inein / catholxus. 
Un.jemein/ proprium, fpeciale, egrcgium, ra- 
rum, pr»clarum, excdlens. Unjenietne vr ebvif» 
teil auclores fclc&i, fcripta doctitTlma, rara, 
elcgantitb'ma. v£in ungemeiner $i\unt) i mi- 
corum prineeps , intimus, (ine pari. v£tn?ai 
gemein machen / publicare , in publicum ederc, 
promulgare. ^ r macher [ich gar jn ejetnetu/ nU 
uns familiärem fc facit. j;i lu'inein / publice ( 
generatim » gcncraliter , vulgö , communiecr. 
C^emetn i\\ feiten etU / communio matcr dikor- 
dias , alias <0cttietn trat* nie cm. 
|@emciuDe/ W«/ f&'twlob'bie <Ssmrint / commu- 
nio,commitnitas, univcTiitas, res publica. con> 
cio, multituJo hominum, carus, conventus, 

populu*. <pfan obn: 5TrrchaemeitiDe/ diecce- 
fani, parochtani. (ibri?Hid)e (^emeiltDc / com- 
munio Sanctorum , caetus cccletiafticus. Q^au< 

rrt» oOer DorfaemeiuDe/concio pagana. S$bt> 
geT^oöcr <?^l^ra^nein^e/ civicas, populus cum 

plebc. (Si'iUeiut'e •»« 'ß locus publicus, cam. 
pus communis. A cUcmctnt»« rß föcmeinittr/ 
^et /unuse populo, vel cectu hominum , iUex- 
pomtm 05cniciili*er / particeps, confors, focius: 
porrb dicitur rin (^emeinber / colonus partiarius» 
qvicum Domino fetidifruüta partiwr : (SeWCinr-e» 
ncr verb explicatur yublicoll , Jeu plcbicola , 
attram tmlgi caplat. 

©emeinfehaff / * ©emetnbett / t>tt / communiras, 

focieras» commercium , confortium , confvetu> 
c!o, utus. föemetnfchaft machen/ in focietatem 
co: rc, applicare (c ad abqvcm, vinculö focietat is 
fc obfHingcre cum aliqvd. ^i ci>9aem e in fd> Aft/ 
confvetudoamacoria. Unaemcinbeif / rarttas» 
cxccllencia. 03emeinfrJ)aft woran babeit/ par- 
. iioj irc . partem caperc. Aiulti* in ioc'n (Sit 
tittfinfchafc etiam dicüur Vit <5cmtw{M\U/ 
xqvAlisporcio, arqva podetüo. 
<*kmeiufd)afrlid) / tjemetubar/ & aemeinfam/ a.v. 
9' ad]v. familiaiiS , communis , unitus , foc latus, 

juu- 



$8? 



3e 



3e 



884 



juncxus, communiter, conjunclim, fanuüa* 
riter. ®einemfebrtftlid>e (Siiut/ bona commu- 
nia. Dtcimut dum , Dt« ©cnirinfiHllhcit / dt 
(Stmrinfamrcii/ comiras, familiaritas. 
Ckmeiiiiglicb, / * ©emcinlitfc / adj.&adv. commu- 
nis, fohtus, confvctus, uficatus , vulgaris, 
vulgaruer, folite, plcrumqvc, communiter, uli • 
täte, paflim, vulgö,.popularitcr,collegialitcr, it. 
ferc, fer mc, frcqvcnccr. (^emiiniglifj) dUc/ plc 
nqvc, plunmi. UngCUKlUiglid)/ mfolitc, info- 
lentcr, iuui7tate,rarö, tarenter, rare. 

rg?ir mihi. ^>cute an mir / morgen an Wr/ hodic 

milu , cras tibi. £)»i$gebnrct XSi\XI mei eft of- 
stcu, tneum eft id, qvodagam. Sffiirnichtö/ 
tir \\\<fyt$ / frov. dt Ttb$a bi.ijjettntibui , nccmihi 
nocet, nec tibi, noftra nihil refert. 
JJnfCT / ab Un5 / noft« , pronom. pcflrßiv. Ullfif 
jj?t£n©ÖCC / dominus Deus noftcr. UnfiT ft\t 
ncr / unu» cx nobi». llnfer feiner/ nemo no« 
ftrum. UnfcrS ftejinbrf/ C3cfct>lcd>tc^/ ©efefl» 
fd)jff / noftras. £)a$ 93atcr unfer/ fctf rrSiuy ,/! 

absq^invtJtdeßet : Unfer 33atcr/ paier noftcr, 
oratio donunica. £>K llnfcvc / de Ullfcrige/no- 
ftratrs. UnfiTCliebe gMU/ ianeta Maria , Dci- 
para. vi nid)( Ullfcr/ noflium oon eft, 

tft>tdj unjtt Lanier / pronoftro morc. 

/ ^t(/pwom. in.ifcUn. aliq vis cV a ! 1 : ]var.Ho. 
Qj-ando ptrjimam fionificät, raro inmfu tß.mfur. 
ArrroMiii fc> compcfitU. 3 C fl ^ r ' OÄOttl » 3(< 

fc<W/feni. 3f|nwnji^/w<«ii. 3e|cbn>crcr/ je 

bepf f q vö difficil ms , hoc prsclarius . dur ' 
if lieber / qvanro citiüs , tanto grarius. 3* ge» 
lehrter/ k$tli(\tX/ qvodoftior, cöhumanior. 
3 c länger / ie lieber /avamddiutiüs, tanto me- 
lius. 3* tfnqcrit lieber / etiamplanra eft, no- 
mine chamarpytis. 3e rjfterbu c« liefeft/ ie bc§cc 

t*U ef bshälflt / <l YO faspiui legens , eö recrius 
meraineri«. 3e t?r>l>cr Ort 1 je fehir-crer 5a0/ 
colluntur in altum , ut lapfu graviore ruant. 

3el»er ©ritte / ternus. 3 C &*r J£>»nDer|re / «n- 
fcniM qvisqve, 3*^wanb/fu6indc, non ra- 
rö. 3c fret)lrri> / maxirnc. 3cfo/itabene. 3e 

langer k mebr / «nag«* maguqve. 3e mehr/ 

tanto mag». 3cbo4)/auamcn. 

3 et)/ # frftp>tnuui 3e6er/ tc^c / iebe $/ omnis, 

unusqvisqve , fingulus. $lllc Ullb iebc / omnei 
ftfinguli. 3eb<r^)?euff4)/qvilibethomo,unus. 
q v isq vc. Ab hoc rß nwum vocabulum X>lt ^eb' 
f)i u paxüculatita« , fpecialicas, Individuum , it. 



wmntuqvam generalitas. Ab 3cDft' eß jciHT; 

4nan/ö3eön)eber/?f^<eö ipct oet/ omnis, 

q v icunq vc , unusq v isq ve , unus ac alter. Dtci- 
tur fvofy Ermann / qvtft <ikas Aliqvit vir , pro qv 
per tarogogen communitu diatur ^CWan!) / aliq vi», 
qvidam. 31* ittltanb ba ? Qvis forei pulfat e 
Ab Zibttmann tß 3cfcnumutii)li(b / omni* 
homo,qvisqvisetiamfueric 3fbert)enft/ er 
fet) ber SÖCftC/ Aium cuiqvc pulchrum eft. (^vod 
qvisqve facic , id laudandum puue Dignut 
amariübi qvisqve vifus eft. 
3cD / qvoq^ muiaiur in j£t / qvod tarnen fmpliciler im 

ufu non tß, frj in compofit v:<SttDa/CttOiin/ for- 
te, aliqvando , ^frmper aluvam dubiiaticntni vel 
eleQtmem notat. (J(lf an einmal/ fcmcl fortadis. 

(Ettvan einer/ ober juhiv poflibile unusaut alter. 

(£'(tva^ / aliqvid, partim , puHllum. ©4g tvc!> 
ttmati/ loqvcrc vel verbulum. bleibt aUc}CiC 
i'taM6 Hcbenb/ femper aliavid hattet. <Etn>eU 
d)Cr/ talis vel talis, unus & alter, qvotusqvisqvc. 
t lid) / & (£ßltd) / nonnullus , qvidam , aliqvii. 
i licbd'ni tc iobcii? , et lidje febelten^/ laudatur ab 
bis, culpaturabillis. €ll«d) leben / t'l!id;i finb 
töbt/ partim vivunt , partim mortui funt. 
lid)mal / aliqvoties. Vrtlichnfliu.il / multotics. 
V^tlid)ermn^en/ aliqvomodö, vul^6diqv*Iiter. 

vi'tlid)t'iiteü6 / aliqvä ex parte. 3j>rer etliche/ 
pauci eorum. (£ilici)cr ma^cn 93crtr6|hw4/ 

aliqvanta fpes. 
3cfllich/ qraß 3ebUch / didtur rtiam 3ed)lid)/ qtili- 
b«. v£tn 3ei]lid}er/ qvivis homo. (finc \t§\v 
che (?nntie?|t Iti ifbrt fchulbtg/ unumqvodgvc 
peccatum damnationem meretur. ^eiiln!):» 
!Ding bat feine 3eit / unumqvodvi« fuö tempore 
de locö. j 't nit qvoqvt ab bot ^CCjIld) ^bßi attum : 
3ealichfeit / t)i</ ratio privata, fingulare dt pe- 
culiarc qvid , it. rton ra>orxyiMiui univci lahras 
generalitas i Noxum qvidem eß vocabulum , /ri 
uttiijfsmutn. 

)d)t/ ichtcö/ id)t^ / fT^/i Schicht/ iebiel>tei/ aliqvis. 
aliqvid. 2£c|er ichitf / 0.M iud)f s / pauxillura 
prxftat nihilo. 3d)t rfi«m expenilur facile. 

Wan mag ihm i&rcl ctma^ aeben / modo vel 

untilium ci dono des. 3<btW0 anfoiniltill/ 
vel Icvillimum officium conicqvi. Q;§ niag idjt 
Itter kommen / qvantus qvisqve ambiat. 

fvrtirrKt/ adv. /mpM.rri4iB3mmerDar/ immer« 
fort / itnmcrillC/ perpetuö, femper , afliduö , fub- 
indc. propr. pfr.'iwt ad mt\)t) qvafi 3e mebr/ 



3c 



3« 



QVArtvid. InfrA iß viel 3c^biu imincrbier gc» 
rocfen/ pcrpcruö adfui. t£$ gehet niebt immer 
iuni^sU/non femper oleum. ^aiUfl jlÖcf tt>4< 
vü' ii i vi) : immer/ omnium rcrum & malorum 
-vicilTuudo cft. Jmttttt qvandoqj abundat .f. f>- 

<lii\\ immer finer ,u einer getttflen Jftanfbcit 

mcbv aenetöt / funt aJii ad aliosmorbosprocli« 
tiorci. ©«t immer einer i'eblimmer/ nKbcr 
«nberc / aliu» alioneqv ior. <£i bdlt einer immer 
eine anbete £?eife/ alüsaliui tirendi moi cft. 
<ts i|t immer einer rtiiger / aW ber nnbert / aliu • 

ahö dodlior. _3mmer normunqvAm dubi- 
tandivoxrft. SÖa* reifl ith, boeb immermebr ma> 
4)cn ? Q»id tandem occipiam. SIBaS Wirb ti 

Drd) nur immer fnon ? Qyid erit, g*od mc vult ? 
*2öe miifc er bt»eb mir immer bkiben / fed qvid 
moratur I 3mmermebr aühi eß u mebr unD 
mehr. «Huf ©efal,ene* börftef einen immermebr/ 

(almra fitim incendunt, cxci tant, augenc. 
SrgenD / qvafi it ergerjCIlt / uiqvam , aliqvä. 
Jjrnenbrco / ufpiam , alicubi , nuncubi. Jf^nb' 
rüober / alicubi. Ob irgenb iemaW f mmq van- 
do. 31? irgenbnxr bier 7 Nomqvis hk eA ? 3r> 

genb einer / qn»piara , aliqvrspiam. 3™ <n &' 
ITObin/ qtopiam , qvoqvam , aliqvorium. ^X> 
ItnbrtiamdubitAtionfmhäbet. 3r<jeilb mxbt idf) 

«ud) neet) reieb / fortafirs *egobeatu«*ro. (Sr 
ift iviirnbwn brcijjfg 3abrtn / tnginta, prsetcr 
proprer anaos nacus cft. & (inb irqtnl) jebn 
feilen auf ^CtPiiej / Lipfia diffidet abhinc decem 
«irciew müliaria. 3rgcnb um biefe ©egerti»/ 
loca hxc cireucr. «Sitte üm/ irgenb rufet CVf/ 

tac periculum petendo. 
•*\rt / fr 3«e/ qvodrhtm \XxW * lUt fcribuni,pro- 
vrie portio uniiu , qtafi 3eb<Tf. Eß »>««- 
bolum, qvod qimq\ comrivArum pro ratA pArtt 

folvtre foiftar. 6eiuc 3«en legen / daxe fym. 
bolum. 

€t»Dcr / 5*xwi. rj| , mbk Cfctt/ cenj. dKjunBiv. 
qvafi €tter / Ab £t & 3et>. <£iner oDer feiner/ 

«aus aut n ul las. gkk r>t>er @ri>§ / panru* Tel 
magnu». ediert ober $Cijen / enfi» five gla- 
«iiui. ßtot vaM qvoqve : Sin minus , alias. 

4kl)/ ober leb rwfl Dir Steine maeben/ ab». <in mi- 
nus , ego le agilem reddam. <P©cr Sved. pro- 
nunaAtur: «Ulcr/ t.t ,eg»icber/elfer/?i'4yiunus 

cx multil. Vid, ttuunfvprA in 
^CftlÖ/ HrbrAk* oripnk tß , &rr(bondrtvomini. 



886 

Sofia , Gotmh. Jj>eilanD/ ^»eilbringer/ v?etlig* 
matber/ ^Tbalter. ©er 9c«bme 3|eN / nomea 
Jefai 3 n 3rfö8 ^bnten' in nomine Jcfu. 3^* 
Ulf iß mir uDe{/ Aimmum bonum mihi Jcius cft. 
3eM ^ Orac{) / EccIefiaAicus. 3 ( M tti * m tn - 
ttrj&. rxclamantif & A.-imtrtntii tß, qv6fAnäifim4 
nomine prjßrn'r Abuluniur prcfAni , titftm m rtbtufri- 
volig. 3<M - m * $ bat i Bon« Deus » cyvid 
xti eft } 3 C N 50?tiri«! tiHtm impittAtt mtjuB* 
gitvt Ad qvamcunq l rem öiopuiAtAwu. 

3efulein/ 000/ dvnin. Alias ^cfuöFinDldn/ Jcfulub 

puer JeAis. 
V|ui t ' fet / JeAitta, pater Societaris Jcfu. 

unum & idem figni- 
faAnl , Adv. Umporit : Jam , nunc, modo , it. fta- 
trm , confeftim i cito , conrinuö , repente. 3 ( l( 
f online ul) ' eccum me, en adfum ! ^fjtpCcr 
nimmer / jam aut nunq^vam. UMcid) teit / pr»- 
nö qvoqve tempore , hoc tempons« 3*»t balD/ 
qvamprtmüm. SeUte/bteie}Uiib leben/ qviad- 
huc in vivit funt. 3>e ijcr ictf/ a\t -cuiwnti rntal/ 
prxfentia funt mchora. -Bor icljo / pro nunc 
vtnieQO/ imprsfentiarum. vrfracis iet}*/ mu- 
feftim , in continenti , flaute pede. 3 f $f C< 
Sfit? opportunitas darur in prsefcntia. 3 ( lt 
mu^ Ci' KTH qvi non eil hodic, cras minus aptut 
crit. 

3Crjitt/ Adj. h od i em us, Ö" »trw. wcat. moderm». %H 
bieferiCfligen^C^/ bäcnoflra »rateyiw tempe- 
(bte. ©i< ierjme br3fe 2Belt/ asvum hoc noftrum 
cxulceratiilimum. £ er le ij^e ;\eet le r e nbe S\ er)* 
fer/ Caetar hodie Imperium tencni. €"V t)*l! f |irb 
n.'eb bei" ftgigen -5)?0be / pro hodierno more,ap- 
pofitc & concinnc veftuus cft. ©ie it'|ige (^e> 
twnbeif/ confveiudo fecul». 
3c^i^feiC / OiC/ praefcntia, tempus praefcni, vulgi 

miydemilAt* , ui i<i i — . 

3ü/ 3lt>/ G*th. öT W (MO/ 

X>09 / ignis, flamma, AntiqvißimA nox GemuuticA 
Ata, w mu//i» nomtmha propriii ufitAtA, OTAliafmnt : 
3iPei>rflnb/ galeaxorufcanr, cuta iäitum drinde 
eß <$l Jfbut»cbriw&/ J^ilberieJ); J£>ilbcgnrb/ 9?ruH' 
mlb/ ©rumilb/ Üiumilb k. InJt qw^ eß 3» 
contraüf^it/ flammula. #<£!«/ qvoduLm eß, 
frdlonoe dtverjum Ab (glifabt'C. Volunt etüim Ab 
h-x vniII rr ' / bic J^v'Ot* / ßrbennAm dtnvArt, 
fed eß ab t&AlU/ *trium , tibi wie. , w . „ 



887 



3t* 



888 



facer. fanitu«, M venera» ins , icli^iuius , in- 
violabilis, derorut, (acratus. UnJ)Cl(ia pro- 
fanus. Efl ab / • nan foium qvi» maxima 
■vtnrrAtxofjnU apud pvpulot Ortrntif erat t fedehanx 
epna faenßeiaigne pltrumfy ßebant. Indeeiiamrß 
Jf>illlt}cn/ macnmonium concrahere , gvod ohm 
tgnt & (alt , tanqvam fambolii fitri folebat. ,£)Clli< 
gCT töeift / Spiricus fanftus. &it Jbeihw OJflK- 
lex G)0(tt$/ fantra Maria. £>a$.peili4C gelt/ 
fccxse rerwe. Jf>t'iUiH'i Olbtlti) / ferix pneada- 
r cjc , die« fc fror um pridianus , Ef/ in (pteie v e i pc- 
ra.Mtf KKTpet. Jbti\i$tT Ott / locus confecra- 
rut.rcligiofus. JpriliOtf 23? mo / virDitinm. 
«Da* «ÖCÜigC Setter / cryfipdaa, worin*. Jf>ri» 
ÜiJf ©lltcr voeantur bona ccdcfuftica. I lg 
<nim «tum eccltfutm notgt. Hmc : Qcß Jr><i[i.\tn 
Pu'dnuma / rationc* redieuum ccclefisc. ticribi- 
tur <]v-% ttx Jpciliiii} . -15er 2lef er Itgt I; m i\t Dem 
j£>ClliH<J / ager fitus eft fecundum ccclcfiam -vtl 
porochtam. 

Jhetlrqni / fan Aificarc , ini tiare. Sunt etiäm rtova 
vocabula; canomiart, Derficare. ©fll Ödbbaf 
hcuiacll/ diemSabbathifanöificare. <£jn£>ilt> 
InilMcn / dedkare , confoerarc fimulacrum. 
55f r unbciligcn / ftw ©Ubcili$cll / profanare , fa- 
cra violarc , polkiere. 3? er bellum f ß 'M"d c *~ 
mmiart , i. t. Sancbs annumerarc. InTbcili 
fluni} / DU / a po t heolis. £ id) fcrhcili icti / de- 
vorerc fc. ^Htbf Üi^unq / prof anatio , violat io 
Sacrocum. f^ 1 
J£>C ili^er / Der/ fuhßant. San&us , Dto dicaras, con- 
fecranu, caelicol* , calues, Drvi. ©cfÄrbte/ 

/fx* Adlern -öcilMcn / bjrpocricse. DifJ^cili» 

qcnanbcbtffl/ Sandot rencrari. 23orbUtet*r 

J^>Cf (liim / inrerceflio ceclimm. 
J&ciliilfciV bit/ knäitit, fanclimonia , fan&irudo. 

Öcfcfcminf fr t fivt <5d)ein -.£>riltaf etf / hjrpocnfi«. 

flmulano (änc£xactf. ffiscrFbeiliafrit / phari- 

Uifmuu UnbCtligfcit / Die / impierat , fanftita- 

eis dcfe£rus. 

jT)eili4filin X>a»/ fanihnrium. res fanfta.confecra- 
ca , 1« pfana tacra. ÄoTtletn Wim -Oi ilig tum / li- 
pfanocheca. J£>rtltiUinii an^ebciticn/ reliqviz 
Sanöomm, t. f. fino-M E^o/Ji. 

Jpt\t> / Ö«/ ? /wr - W« gelben / heroi , fortif, 
mag» animut, virruofus , antiqvt ^llö / abignt, 
Mr t fi mMfk & Saxcn. t^tllt/ cr/rr mnr^o<ri». unde 
noftrum jßtUo. Jpcl&ilf tt'< / virago , hcxoioa. 



€hrr nbcl&/ heros glorwfi«. Äricqc«brii)/'toJ- 

cis, nnlitans , Ma\oni>ii beroi. ©ie^C6bcl&/ 
*i£or, tfiumpharor. $Ut)fnbbfj()/ ▼irtuofti» bc- 
ros. ^ßunbcrbclb/ thaumaturgui. ßaufbdb/ 
poracor. bibax. billbcrill OfCB /.rnile« 

linc animo. (?r nxbre t fifi)/ Wir rill £t\b/ acrem 
yjfr fortem virum probat , praefür. 
fy\t)i<bt i ^cIDifcft / & ^cl^obaft / he- 
roicui, f»rtis, magnanimu$ r vinuoru>, ftreouus, 
hcroicc,fortit«r. €i* bclbcnbiift im Äric- 
decriQfifcR/ rcmbellicainitrenuetraaare.ani- 
mi vim A magnitudinem in prasliis ofrenderc. 
^)(0 / ai/. &adv. iueidusj clarus , corufeus, m tn 
dus, i/.jnanifdru$, evident, &: clare, fplendidi, 
dilucide, ab JWjwni«. /»füc tOCrDcit / clarefce- 
re , nitefeere. Jp(U matpcit / polire , (ercrure, 
clarificare. Jfr(\U fcon / clarcre. j|] febr 
bell SBctrrr/ mire reTenun, fiidum eft. T>ic 
epltnc i(l Der brllcltc ^terg/ fol eft ftcUa niti- 
difluna, rplendidiffima. ! t c ^ r b<D Am tage/ 
oranibuipatei, obtiam eft, claret. J^rU febril/ 
clare yidere. ^)efle^ S^UCT/ ignis fplcndidis- 
fimus, focus luculeneus. geller ©liMJ / lu- 

ftrum. 2)rr Jag fängt an brllr iinocrbeo / dki 

clarefeit. 

-C>cOc/ Wl/Ö'J&efligfrif/ claritai, nitor, evidentia. 
rerenita«. JbcBe Dc$ Jagrt/feremutdiei. ^el 
liafeit Der i&irbcit / veritatii fpiendor. i>\(. 
mflt^brllr/ lumen ingen^i. <5tttiunbtüa aftro- 
rum jubar. @rirncnbcDe/ frontilferenum. 
^elle^/p^o ^cll tt»ert»cn/ clarcre, lucef«cre, diede- 
re. <£$ bell« fid) auf / coelum fic rerenum , iu- 
dum. Sfd rariufculum rß hoc t*rbum, pro qw 

compofita : Qlufbcüen / ft Qlu^eüen. J)a^ 3>ict 
bat (id) au^afbeUrf/cerevifiadefecara eft. 
23npcr bellet jid) auf/ /h» aui/ ümu* fubftd^ 
aqvt chrefeir. $|n«?beüung / OlC / fudum, clari- 
ficatio, clariui. 
(Svbellr»/ clarere , manifefte apparere , manif'e- 
ftum , in propatulo cfTe , paterc ^rbrllung/ 
W«/ interpretatio , expofirro , manifeftatio, 
commentariut. (grbrllig/ clarui, manifcftui, 
:•"> claie, manifefle. 
J^eH / Runter $<tt(l / 0<« / die itur locm vtl low ft. 
co vicinut ad irf\hndum , binc : 3* btT J^cllr fit* 
Jp)inbcr Drr JP>elle lifgrn / ad fornaceminclinare 
(c ,poft fornacem eubare , defidi« deditum effe. 
M S^^rlbr ^ft^naUrctmoblongam, na 

Äff ij -£>clf/ 



889 



3m 



3n 



890 



ftdf / Helfant / & Elefant / 0« / elepha». ^« 

volunt dici ab i$dO / 7^0^ /ii animal max'mum y 
robußtßimum in terra , und* Jgxlfcttftf iR / ebur, Ö> 
J^IfCRbciUCrn / eburneus. ffiJefufri in £. 

jfrelm / 0« / p/i/r. J&elme / cain* , gaica , <&«ur 

r/tam ^clO / <*JI f nun tegumtntum capU'n , mihti- 
btu y htroibut pt opi iunu 
laxata . dathrara , cancellata. S3flfdf)lr)?cner 
«£>elm / galca claufa , opef ra , cocca. &it tcr!)Clm/ 
galea cqveftxis. Htnc eß Mmw. DAS J^clinlfUI/ 
callida. jP)dnifn /ft* jj?dm auffefjen / galearc, 
£dmid)t / y»7* ©cbelmet / galeatw. 

J^IClß / adj.propr. cxfuccut, langvidus, flaccidui, 
qvafi jene tortus, deinde firiculofus, fefl'us, laflus. 
Jn.fr Jgie Kjcn/ fatigarc. Sedboc vocab. non omni- 
hm notunt eß. 

Sit/ 3IS/3I«/ Sltcö/ 3«/ »31-. 

Küß / &<r/ töi$» ▼»rerra , muftcla (yWeftris : 
Sfd ^jltcn dictmturculchrXtfeu potius involucra 
plumarum. geteilten, UbttrjöejeD«: JeDet* 
bette. 

3mb / zit/piur. 3mben/. »/aapes^i»^- 

tanfar , feoii* ftribimut : %mmt / DW Iphtr. fjm» 

tncR / <«'«ai Söu'Rc ^fant fr« 2frnmc / a /o»o /*■ 

Huw rjp videtur t ut Jßuni mel / fueus. * Ejm dintin. 

rrt^inmlein/Da»/ apicuU. £ie ^nimcRma 

Q)Cn J^>ORig / apes mcllificant , fc^CU tßruf / fecti- 
f'Kanr , brummen / bombilanr. 3^ nu ' n W)IIC4* 

beR / apes caftrare. ©er Ätfnig *jjtnmeu/ 
rex apum , dox examinii. jfranfe MlllRieil/ 
apes morbid». I domefticae. 5ÖalbiUV 

nun / apes fylveihes. Vi A. plur. in 23ien. 

^Xi I prapof. locum , unionem , cobarentiam de- 
fienans: In, ad. 3fl bie Kirche / in ceddiam. 
3n ber £ird)e / in ecclefia. 3r bie ©tabt / Ui 
mban 3« ber ^tabt / in urbe. »tkulum 
ftpe jeqvenUm qvafi abforbet , u/ : IjUtf «£>flU3/ 
ro ; jU batf Jpailß / in domum, ad domum. 
sni .£xiufe / pro 3n bem Jf)auft / domi , in domo. 
"\m Olnf .uiae / in prindpio. jtti ^ 11 bt / io Hnc. 
tn« ÜBurtfufl« / intcrpdiaic Ji^ ®ra« bdf« 

Jen / profterni. 3 n fMW '»'^«^ ^10 qvätenm 
mrtpofitio rß , arflam cognattonem habet , d,-/ro , ut 
invicem fttpi tommutentur. Sic dlco : ^[nn>Of)n(l* 

& (Sinroofmcr / incola. ^JnF unft/ * £inf unfr/ rc- 
corrigae. 



3n<5/0«t/p/«»'. 3 n 9* n/ indigena, habitator, 
incola. PituflißimaGermanorum vox , fc^f^i» 
derivatk &compefttif ußtatijfma. Non mim fotitm 
nrici , arew , domiu &famüidi ; verum etiam homottt 
ab hoc Jn$appellati /unl, ut: Inge von, 3n»J« 
WORCr/ in patriis manfionibus habitan«. In- 
grariuii ^R9^f/ indigenarom Iudex. Ingra« 
mus,3 n ^ ra W/ parcrfamiliai, qvi domum or- 
dinat. Kfltnett enimfunt forme trxtntt. Inge« 
mann , 3 n 9 me ^ cr ' domeftica adaugeot. ^jc 
(O^cintngcn/ SerenifT. Dttds Bernhardi Saxonit 

fedes. Berbling frve SRc^TÜmjcu / SHcuttinjcn/ 
Bübingen/ (*fattngCR / oppida notimma, &piu 
rineifn / fvaviflim* patria mea y qvafi JDitC iüg/ 
U r.jDlirdjßebetlt» incj/ pcnitiis habjtata , u/- 
pöfr in medituUio Germania jtta , &c. 
^nnCtt / alth einigen / coire , unirc fc , Jed ramm (ß. 
^ntlCtt / * 3Rä<!/ »«■"* freqventius. 3|t bet 
jpctMUtlcn/ eftne dominus domi? (EftVdtf UWC* 
f-ve innenbabfn/rempenitüf cognofecre , fcire, 
petfpeaam habere, (gttvaä iHnen/ivr inne rta;« 
Den/ animadvertere , düfecre, cettiorem nerr. 
^nneM^U ' » acojiefccte , confiftcre. 

3$dlt iURe ! foppende rem , morare , abftinc. 
Sät innerlte / iaeimum, receflus, fectetiora , pe- 
netralc domut. Qit Üinertfe ^d)ale / l>ber. 

^uMtt/rtiameß intra. 3nne»t)alb wenlijXflöc^ 

intra paueot dies» 
Rinnen; qvafi »eflinnen/ intra. Rinnen Öer3ci(/ 
in eo tempore , intexim. Rinnen btep ?üiima« 
ten / ad tempns wimeftre. $inuen ^abr unb 
2na/ anno * die. Rinnen Welzin / in qvibm. 

€r m barbinnen/ pro barinntn/ >ntus dl. 
dem vim habet bnnnen: ibe^cr bauten a\i W* 

tten/ melius eft hbeeum efle, qvam ligatum. 

SScr ift bnnnen? (k» eft mius. 2Bormncn/ 
in qTo, in qt ibus. aßorinitcn id) Dir blcncn tan/ 

qvacunqve in rc tibi ufui e(Tc potero. S3cn IH* 

Jen/ ab intra. ^o) fcnnc ibR »pn iimcn unb 

außen/ intimus mihi eft, novi cum intus Ar in 
cutc. 33on innen einen Diiegd »ovfcbicbcn/ 

tus obdere pcllulum. 
^nnun.]/ DK/ 9 r*/i «tniflurtCj / ftatuta, placita 

opificum. ^nnuna ttiam eß ipfa Jodet* , cowjo- 
ciatto, tribut &corpiu artium. 
^Rntg/ & 3nnig!id) / adj. 8? ait». intimus , öf - it^ 
time , amanter , amice. 2fnntcj /iw tnni UicÖ 
bitten / fenö rogarc , flagitarc. <5ic lieben fld) 
inuiglid)/ cordicitus, vuhl cordintimc fc comple- 

öun- 



891 



3* 



3t 



Aunrur amore mutuö. 3 HR »!llKtK$ öxbcbf/ 
derotilllma 4c ardcnuHima oratio. ij{uiiiij!icl>c 
ifreiIHfcfdj.lft / inuma dt conjunßiiluna arai- 
citia. 

JJuncrlicfy/ av. &a.h>. internus, inteftinus , in» 
terne, mtcriui t imrä. 3n n < r H4Kf ftroft/ gelu 
intcftinum. ^IHCrlidKr X(\C<\ i bellum inte- 
ftinum. ^nnerlicbeJsurctjt/ tremor , palpira- 
tio cordii. ^nnerlld>er 3orn / Uomachus. 

^RucrlicfK £<:r jcnsirunben/ vulnera an im*. 
Erinnern / fid> erinnern / rem memoria repe- 
tcre, reminifci , recordari , in mcmoriamrcvo- 
care. inen beo feinem Okipijien erinnern / ad. 

hibere conUicntiam alicujus. C£mcn feiner 3" 
fdrtc erinnern / aliqvcm de promiflb appellare. 
Erinnern rtixm rß hortari, admonere. v£{iim? 
erinnern / aliqvid in memoriam reuigere. (?i> 
nen »erijcbcns erinnern / fruftra aliqvcm mo- 
nere* 

(Erinnerer / Oer/ monitor, admoniror. Grame- 

rimi.'Pic feemina monens. 
dtrinm-mni / Die/ #Da» (Erinnern / recordatio, 

rcmirufccntia , mon.no. grCunMiCiK (llimiC; 
Muq / admomtio familians. <9(fyarfC (Erilllie» 
nwq / cohortatio fevenilima , gravior. (jjr ill 
nemna. rubn rceqen einer (Stiebe / venire admo- 
nicumahqvid. (£s be&arf vir inner Iis / res defu 
derat admonitionem. 

Crinnrrlldj/ <Mf/. &*dv. memor, gratus, &; grate, 
gratoanimo. (£$ i|i nur erinnerlich / redco in 
memonam iftiut rci. vrinc erinnerliche £e<jC 
benbrit / fa&um omnibut notiiumam. Uner 
innerliche 3eil' immemoriale tempus. 

3inpfen / <fvafi ^npfen. H nm Antt p perpttub 

in ttl mutätutt iniercre. pangere, cmplaftrarc. 
$D?an mipfet enfroeber mit $cl|ung/ ober tyfrr» 
pf'niM ' ecer (Einengung / iuicnmui aut ipfainfi- 
tionc, aurdclibraiione, ant inoculationc, J<u 
imp'aftranonc. (Einimpfen/ depangerc. 

Jmpfer/ Der / mfiror, aptant iurculos fru ramulos 
infinttos, moculacor, emplaftrans. 

^mpfunüf / Me / infitio, inoculatio, emplaftracio. 
3nr ^npfnna qebrur unber anbern £anf / Me 

^f'rcpfreiBer |U tKrbinben/ ad infitionem praerer 
alia necefläria eft cannabis , obligandii infito- 
rum frolonum fifluri». 
Sntpfa' * "^mpfid^t / «ipS. &adv. infiim, infiti- 
vas , ad inoculandum aptus. 3 m Pfi c f) JC 
fer ftolones refcdi. . . T 

3nfrl/ W«/ p/«r.3nftln/ ein 3nl*n0/ in/ula. 



89Z 



J>alblnfel/peninfuia,Cherfontfitt. Unbe!t\-; n 
te jmel / inmla inhabiubilis , deferta. j i;| 1 1 
etidm dtcitttr, rphlibtt ioctu aqvi circumfluut 

3nfelcr/ Oer/ Infulanui, Infulaeincola. 3ne(f 

rin/ Me/ infulana. 
^(nfelid)*/ adj. infulari», infulam rcfcrcni. 
jnijer / Det/ rß genusbruchorum & vermium ia 

cute na/centmm, *Ukt £ngerttnä. 

30Ct)/ X>09/tlur. 30Cf)C/ jugum,ü.cocrci- 
r.io,fcrvitus, coaclus, coaftio. (im jocl) einf; 
legen / jugum imponere, coardare. UniXV i'ü s 
jlPd)brinijen/ Tub jugum mittere. Das j«d) 
Pom J^OltC tperfeit/ fcl'ciibcrarc, inhbertatem 
vindicare. (£in fd>WCreS %Qd) I onus grave. 
£eidE>Cc^ ^oeft/ leve. Hiebesjcco/ Imperium am»' 
ri«. Jurfifcbeä 3i)d)/ fervitus Turclca. <£l)e* 
jüC^/ eonjugium. 3(n(l1crjoc4) / onusgravis- 
dmum. 

3od)en/9ClO(5er/ jüngere, coartlare. SBejoe&ei?/ 
conjungere. S^ejo^et KOII/ jugum ferre. «Hntfi 

fPC^cn / demere jugum alicui, utpote bobtu. 3*1* 
ntmeii ! ^ che 11 copulare, conjngarc. 
%vd)td)t/ *0eji>etKt/ a.iy &adv. jugalis,coiy*u- 

gu$, conjonde, conjundim. 
3ocf)lin^/ Die/ conjugatio, jugamenrum. 

3od>ert/ 3uctert/ u. Saucpnrt/ &y»nf/ 
jugerum, wde ^pr^crtifd) / fivt 3ocJ)er i|cj /; 



geraum. 



30(J)ten / frvt ^UttfCn / t>fe / corium bovi- 
num colore rubro infedum : ßc dittum, qvoJ 
femprr bina conjuttgantur convolvtndo. 

3op/ Sup/ ^. Soppc/ er Suppe/ 

Die/ indumenti rußici grmu , fupparus, lineattt« 
niea, gaufape, //x^e ^id/irr %aÜt/ feermnarum 
amiculum manicatum, Lipßwfittu ein &eibgen/ 
mammillare, amiculum .amiftorium« Dimin. 
rß Jhcfltin / parvum talc amiculum , mnnvüi 
qvcfr ttnelatferxpcnunt biaccam. "Jadtc tttam 
»Li diattSo 0dt)oppe frve 0d?uppe / dicitur. 
Mine (3*rppi(I)t ! %icf iepf / * ^iippicfof / gaufa- 
p.itus. ^ r f fi f r erf r^Xei Cf e / amiculum pelliccum. 

(rinem mai in Die 3ntfe werfen / donis aiiqvtm 

corrumpere. oppngnarepecunta , fidem munc- 
i ibus labefaelare. 

3rr/ irren/ aeirret/errarc, fain, iabi, ofTc«. 

dere, eatorbitarc. 31USICIMP > «■ m , r , . r, ,:, 

fei et am figmficat cnandn (.efTarc , circumctdcrc, 
fugere» tollere, corrigere errorem, ab errore 

JWiir- ^bc. 



293 



30 



894 



hberari. JcXirrttt^ unpcdirc , in crrorem im- j 
pj'.rre, ioducerc. fyal mich betrtCt / hoc 

iv hi cen^rat ojfudic gonirrctl/ in errprc 
pcr'cvcrare. 9^.id)irrCll / errorc* alicnus (e- 
īri. <Sid) Jfrirrcil / in errorcm rapi , duci ,pcr 
crrorem labi. (®>i<r> in ru rcn / deflcttetc a via, 
deviare , cxcra caUcm eile. (£r irrer n»ei t / Ion« 
«tu« aberrat , egregie fallitur. 3ßejM id) nicht 
irre / ni fallor , nm mc fallunr omnia , Ii rc£e 
i.ic m im . War weit iercu / tota vü , co-6 c«16 
Cime, ^d) Pan Mld) irren/ neqve mihi cornca 
*ibra eil. ^rren ifl ^enfefolid) / errare huma- 
nuni. &er J£>cn irrt fi<f> / Dominus fallitur, 
animo aberrat, in errorc verfatur. %xx einmal 
ii h v ' redi dcrnuni in viam reftam. 

^rrer / Os-r / erro , erroneus , erraticus. ^ITCrinH/ 
Oic/ mutier o/Fendcns, Iabcns, exorbitans. Ut 
J^aubrrrrtr / fori via 1 aberrant. 

3rre / ofe / oa* 3rren / Oer 3 rr f um / & Urning/ 

Oic/ error , erratio , errarum , mendum , la plus, 
lapfio, ballucinatto. ju ji rnmi fallen / in er- 
rorcm inciderc, labi , errorc implicari. £)tihc r 
foinrot ttt y r r nun / caufa erroris baec eil. (£t< 
Tten in ^rrmui bringen/ io crrorcm induecre, 
impellcre. (Einem 2 rr ^um feigen/ capi erro- 
rc , errorem fcqvi. €ine* 3 fvciim?' ubernjeifen/ 
c«nvinccre, coarguere erroris. 3lu£i)cm Tl'V 
Cum helfen /caliginem difeucere. 2lus Dem j I 't 
mm ilire<f)t bringen / exfolvcre, levarc errorc. 
£tn ber 2frte gebfH / vagari , ä vera rationc ferri. 
Hxxt dUUur ttUm ^trrfal / Oer / hallucinatio , fe- 

duftio i h*rcfis. -Berirrung / Ote / aberratio, 
deeeptio , it . palatio , vagatio. 

^rrlg/ irrhaft / * irrenh/ adj. errabunda« , errati- 
cus, erroris caliginccxccccatus, impingens, of- 
fendeni. 3»Tige üebre / doftrina talia. J$xxi* 
Oer 9Beg / Icmita fallcns , deeipiens. Vrige 
<5ebanfen / conjeÄura perverfa. irrige 9)?ei< 

Illing / opinio abfurda. Adverb, vage, male, 
prave, perverse, iniqve, extra callcra, extra 
oleas. 

^rre eß eiiam »dv. ambigue , f also, dubir. (Jinen 
n rc in ,Kl)iii i obtundcrc, conturbarc, ftupefa- 

cere aliqvem. %xxt reben/ irre im Äopf feon/ 

eß, q-vando *groti a mentt deftruntur & de lir Omenta 
byvuntur, cx morbo dclirare, appetlant etiam 
n rr n / fanaricc aeerc Sc loqvi in aeihi febril«. 

geht irre im .paufe/ lanureim asdibus au- 

0HM 



36 / fßttl / «*-c#r/ -Dn tfrfl/ er i£et/ »rr ef» 
icu in ich, ii* / feb AD / gegtf en / * §efen. £$ta 

genti-ale eft v)ahuli»n , «c deomm CLituffälxtne dt- 
citur. Edcre, comedere, manducarc, prandere> 
cor narr. (£r Oarf l!(!) Ill(i)t fr.« C'TIl / gen tum 
derraudat. SRanißCt/ edkur.etlur. 3lie$CR 
gebei / eibum prvbere. lK!'r c>wu nuehtn/ 
fjmem obfonarc , cKrc orexm. £r t^tt geine 
was ii nn-.. / ^cluraie vivic S&cr niuu arbeitet/ 
|VH »iitfb nicht egen/ noninolens, non comeden«. 
©ie 911 te ejien mit ^en jungen / fenes cum pueris 
vetcunrur. er hat u um t)as liebe ^rrr ;u e^en/ 
ad tncitas redaftus eil; VIT i£et Übel tmt gutes 
3ifaeil/ nihil habet, qvodedar. Vrich }Vut epCll/ 
ad ductalem comedere. vi r Pommct/ in im 
1U0JI ife !0Ct / re peracra , poil teftum venic 
fulUat^MI/ apoctitus.orexis. UllUllt Jtl efrn/ 
appecentia proitrara , failidium ciborum. 
v£"|ji'lt / 040/ nom.wrb. cibus, manducano, vidtüs, 
alimentum. vr clilu'bcf? vi'iiiii vidus tenui«. 
Om t vrHcit / lautuc , ouiparus. (Sefunb (Epen/ 
falubri«. Ungeflltli) (C§fn/ cibus ad conficien- 
dum dimcilit. (^Oiier <£ i< n / cibus acidus , tf. 
damnoAis , pcriculofus. Q3cf<t>ci^f Cll / ^/xj* 
rvuchcnpiKf/ ®ch#inptuel;fnit0peifen/apo' 
phoreta. Ve(f erej?en / cibus opiparus/delicatus. 
€Pd <f jen / naufeam movent . JimnbeRen / cce- 
na pauperrima , Hecarei. ^ei|tere$en/ eonvi- 
via opificum. ©nu< ooer v5d)«?ein^e§en / ci- 
bus fordidus. & ift ein gut röt'tlidi Cfpcn / de- 
lectabile eil eibi genus. ^crgeiieHeu / jenraiio. 
?0f itNigeÜen / prandium. ÖlbenDi'ßcn / meren- 
da. 9<a(r>teien/cana. (ginverberftv^en/piopr. 
patma cceca , contefta , cibus abfcondirus, prov. 
mcllelicus gladius. vrj?cn iinriebrcn / cu 
bumapponere. 3teriCi)ten/ prxpaxare. Qa( 
<i »5en abnehmen / rolierepatmas. 3" ^ §ent*ie* 
neil / eTui eile. VIT i(t VT pens 3«t / tempus cd 
prandendi ,ccenandi. UuiTrni $§en/ mt er cco- 
nam. 5>pr ViVrn? roirb fein £än) / nemo fal- 
ratfobrius, niii forte mfaniat. Viitt Vf prn ^ifcl>/ 
patina pilcium , gleifd) / camia. v£m VTHcn 
jCraur / obfomura , olufculum. (Ein (£f cn 3u> 
geinftBe t pulmencarium. 
<*£er / Oer / * €§crinn/ Oie/ mas, feemina come- 
dens, manducans, eibum capiens. (fr l|l ein 
ffl)leCf>feT (£§er / parum comedit. 
Verlieh, / €§li<r> / * eifi'ej / <$<tö l * efbaft / *dj. 
cdulc , cCculcntum , cfui aptum. ^ent^e Uiare/ 

oOcr 



895 



30 



0X>SX <r paff / cfculcntum dt alimencum. 
ithtnr nid>t c^rrlid) - palacum mihi rorpcfcit. 
ÜlKW & Unama/ faltidiolm, naufeabundus, 
<]m nulliu» cibi cft , argre comedit. Sed n IUU' 
arfrn impranfu« , incanarus. Ungefen JU 
9?Ctt i)c!}Cn/ irc cubn um mcornaram. 
tltf / Das / p/wr. Die Vieler / efea , allicium, qva- 
le pilcibus eft vermiculu» , fem cadaver , avibus 
baeex. (J* cf)inDrt$/ morticinium , ah ji J oDttn 
«tf. $ebent>egrt *3W/ rivum cadaver, gangrvna 
Cr mnftr rcic ein male olct,cadavcrofuscft, 
JT>(uft w.i*/ morgen ein %i l hodur rex , cra« fex, 
hoJic id gloni, cra» in miferia. (£$ fleugt fein 
*So<icl fo b^tr) / tr fudje t fein 2W bct> Der <£rt>e/ 

alnvolan» volucria vilhim fibi qvaerit in mio, 
piov.met.jy tjviaJtacrrpMt , äwbttios'e agunt , ca- 
t*m<h atimgete tentant t (ummoriait* fint & ttrri 
gemti. rtuin dteitur fcorcum fpurcum , Li.:'.:, 
charoonr. £Rabcnatf / caro morticina« O Du 
3iabena$/ vancadaveretum ! HucptrUntt ©e^jj/ 
DO0/ öC'ji'ti^/ farrago, paftio, ^paftioim lo- 
cus. Jpirjdji^ed? / pabulum ccrvmum. £Vr 
Jf?ufct? bat fem ©eap weit »on feinem ötanöe/ 
ccrvui procitl a eubilibus pabulatur. 
5J'V;i dt .iPcn / 1. r. 2ls legen / a.tefcarc, obefearr, U 
ingannare, efei oblatä * tccH deeipere Steden 
rium jit>mju4t omntm drtrptwnrm , fr am dem &fal 
Uaam , i/. tnfimüum tncitMmeiUum malorum. 

Qai Bafrben d$ct Dir SSegierbe/ objefta movent 
{cnfoi* Segen fw^-w /w/?" iin/m y ^IböJjon 
r/? depafecre joa<f Sie b dget Die 21ecf er ab/ pe- 

cusagros depafcic. fQ(viki\^utem,qvoAptrrumt^ 
55er6teO fenbtutt, rß confunacre, de vorarc # per- 
nicicra, cxitium arTcrrc, e verterc, depopulan. 
tteijen/ ywfl petvdiAri figirificMtime tntat: Rodert, 
niedere c ufr um aqvA forti t J'crtbuni ettam(£H£\\' 
*b vijcn. yvt* acret h/mutet Ua tnfnent, ut quafi 
devorrnt tlüta , mir Compeßt. 9lU*nßcn/ CtttUß 
ßji-.'Jmcn / corrodendo exca vare aliqvid. l£in 
<jf?-. Ii radicc* agerc, incidere, nguram q vandam 
«r/cicatricem aen qvadam mordaciä inducerc. 
/n-r*3!e§er' D«t/ cxlaror. pictor, bemßcto tono- 

jfnkwmittrvotuM. 9ta«dfter/ exei'or. Singer/ 

ilirx, i mpu! üt . deeeptor» Arafor. 
SU Unna' DU inefeano, deeeprto, incitamentam, 

it.poßfrtori fiwficattont : carrofio, corruptio. 

?li!^^Bllffn / cw'amen , inrereiflo aqvä cattftica 

facla. 3l!Ml?nmv iltecebrat, irricamrnra. 
9i^ld)( a.iu&a.i-v. inek.ins, obcu.n:s. f.. roJens , 
ac (odess , cor lodens, apiajua, Aitdici ; couo- 



896 



fivu«, acm. yie^idjtev ©cfd()ma(f / fopor cu- 
preus. Siebte Slrjnen/ medicamerua cor- 
r odva, exedenna. 

grfl^m / erqc&ff / dtleaare, gaudio afficerc, 
exhiiararr , lastificare. Mm eft 4 O^^e/ idolum, 
mair^jcribitur €rg^cn; fri tiefen & (£jien. 

id) CV|}ei}en/ lateari , exulcare , ad animi rcmit- 
fionem dcfccnderc. £t CTtJCget fict> an Der QfilU 
fif / mudea eft ei in amonbui & delicii», <££ 

ranmi(f) md!)W mebr ergeben/ nihil mrhiacci- 
dii jueundius. ^»trriin cvfjri^e idj raidf> nte^i/ 
haec resme non allicu. Compof. vOfi^ergi^fit/ 
moIcfHam afferre, exhibere, negotium faccÜc- 
rt 33ofl' sc Uberau5crgc$en / Aimnu dukedme 

aflüecre, animum volupratc cxplcre. 

€raeßer / Der / * <&gc$ertnn / OU / ma« 4 fcxm»na 

oblcdans , volüpeatem creant , dclicia« faciens. 

ftiDcrgefJer / reftigeraror angora. JdDevgeßei 
rinn/ rcfrigeramxpafllonum. 
€rge$ung / m/ ft Do» Crgefcen / deleÄacio, ama- 

nita», Aravitas, dulcedo, dehci». (&c()ail&; 

ergeben/ voiuptacunt dlcccbra», (taW&tt/ 

honefrillimv voruptacii titiHatio. 

€rgc^(i^ / ergr$6nr / * trge^öafr / &*4v. g«. 

tioAis , jucundui, dulci», c^. jücunde , fwavitcr; 
duldcex. UnergeglieO/ injucundui, infvavis, 
; molcfte. graviter. Hinc ^rqc^Iie^frit/ Die/ 
obleöamentum, dulcitudo , 4 U«erijc^lid>[eit/ 
injucundita«,.uediuxi,«gximouia. 

tum ni- 
eder e fignat , aectum. AceU emm , prefertm de- 
ßillala , acredim jud-qvMtvnft meiilU erodtinL 
v£(barfer€i»£/ acetom acre , mordax. (£§ig/ 
Der nid>r faucr oDer Kftarf \\h t»erDorbener £pnv 
aectum moriem. 9Bei»ie§ig/acetum vini. ffial" 
jtrt* mt flofea, oxyerarum ^fg W |f ^IVÜtX OeD 
mildKf / 0x7 Jacchanroi mit &km*ttXt 

oxalme , fi ve muria cum aceto. ^Meretig / acc- 
cu«i cere»ißat. £Hu4lteiie§ig/ rutie. (Ertlbct)» 
SXi'm.iriirfVi'fen'JnpenDelesij/ falvi», rorit 
marini, rofarum, lavcndulae. (fnt»iip i» v£"Via 
i K'K-vn/acetuainjvid macciare. ^tü'^fjui It'u.H 
oDcc mit (£Üiq eilimaebcn/ aceto condirc.per- 

f »m.icr«. ^er SSein nirD m vfpia / vinum coa- 

cefeitt acritudincmcontrabm JiÄtritt^Ct' 1 ^ : 
acetura frigonricum. 

^Rdcn/ fn>e e§igeu / acefcerc, exaeefeere. J>a 

5iJein efiolf/ vinum eft acidum ,acet. Hirtel*^ 
luy dt <£$<;Uü)i\$ , acidm, aeexon» t>ie 

3ki|d> 



1 



897 



30 



3# 



898 



ffleifdjpbrnbe »ivb ejjeledKia/ jufculum carnii 
coaceicir, acidulum fic. 

prcpr. allicere, incicarc» irritare, frr- 
gventius autem : circumduccre, fraudare, fallerc. 
Compofttum ejut'efl : Qlbcfperctl/ biaadiciis aliqvid 
obcincre. Cr incm fein ©clt abefpern / aliqvem 
argenrd circumduccre, emungcrc,pccuniä frau- 
dare. Hinc (Efpcrer / Mt / homo trau Julcntu? , 
fraudator, fallax, hvpoerica, Gnatho, paraficus, 
£fpening / OlC/ blandictai, fraus , fraudario, 
circumdu&o, dcccpcio, it. (£fpend) frau Jukn - 
rus, r# fraudulcnter. 
2lbejjett/ edendo alicui noecre, ad damnum, paupe- 
riem. inopiamdcduccrc, alicnaconiumcrc , U. 
comcflacioncm finirc. CQ^Utl b.U abgegeben 
ecena con (umea eft, pcrachim eil prandium. Vb 

foabc Wir nod) mehr? abgeben/ -benefiais tuu 
haut ufui fum, ex te non fa&us Tum locupletior. 
2lbe§errt>et7 confumtor, derorans. S3icl firef 
fer/ Picl s 2lbc^cr/ ubi muleum c J 1 cur, ibi mulium 
confumitur. 

2lufe§eil / corum edere , peredere. (Er lur Den 

öiaffü allein auftfrjjen / Talus affata pexedu. 

OÄcin $ fü t ift balb auffjef Ctt7 prope conuumum 

cfk r Vumenrum meum. 
31u«e§en / exedere. .n.ifni ipttf «nflcbrprf et 1 fo 

in .M fr 11 f$ and) aili'Cjjc n qTod intrit ifti, exeden- 

dum tibi eft. 

£ilie|KU/cV J&iminbcrefjen / deglurire cibum. 3g 
flippt «11/ banne!) trinf / noli bibere, antcq vam 
demifehl cibum. Jtiiudeß eilt fCßtftl / o//a, 06- 
fonium, pätüuu 

Sörtefcen/ edendo pergere, feftinare. 3§ fOTt/t>ic 
£linb< füllen flllt bie 3*9^ feftina»aha peragen- 
da reftanr. §pr( Utlb fpftf fjen / evicarc , gulo- 
nem cfTc 

•piiwegejicn/ avide edete. \$tt attrtf hinweg 

Warf ihm VPrfpmmct / cepas 4c allium comedu, 

nihil faftidir. 
§Ji i te§en/ convi vari, coenare cum aliq vö , prandere 

limul. 3Ritc$er/fc€t/conwaror. VCUttfyx. 

dicttnUtr etitm vtrmicult , infantibus familüi) et, qvos 

dfe5rt)rent>e (£11*» a/<j,öw bofen JDtiig« 

appcllilaott morbtufy die dteitur dracunculus 
9cAu)efCttV poft alioscderc, cardiiu accedere, ecenä 
jain pcracÄ edendo ineipere vtl pergere. f>a& 



$eiue Fan m in uicbt ejjen 1 aber trol »imejjen/eclc- 

rc ollä nemo poteu, icdcirxumcdcrc. 

iöiU'i^en / ecenam anccvertcrc , pr« aliis edere. 
"Inivu'.U'licu lÖVOt/ cibusanncipatus Dteitur 
de 1« , ji/i falarui Jua confumferunt , anttqvämfol- 
verentur. £)ag SBotejjen capuc cibi, wt r jufiula, 
olera.; & in convivü*; gaüunt vei cmj bübuU m 
jute condito. ,,, ( ,^ f , f 

^Qiei)(re^en/ ecenam repetere, denuö cibum caj»e» 
rccGtarc. SBcrPcn mir jpieöer im ev.ncu ef< 
Je u ? iecrumne in horto caenabimus ? 

3ere§en /xfitare , nimtum edendo peccare. SDBtT 

haben uns »pl jeiaeien uul) lerirunfcn/ egregk 

licavimuSiCcrcri de Baccho. 
^tcDvU *laU efi , f-vön compofttum SßtttfaM 
comedendo confumere , rorando (ubflaiuum 
pcrJcrCi Sedexponitur : Vorarc, devorare, avi- 
dc comerWrc , heluari. Ri epen y> opr. de brutkt 
de hontimbtu etutem per eontemtum dteitur. j^f M 
üßolf frtpet bfll anbern/ lupus lupum non devo- 
rat. 5>cr $L3olf frt^r aud) li< ac}ei(l>netc irel)a* 
fe / lupus numerum non curat. Die l'c'll)e HUT» 
i>cni()ll U0(fe fre§tn / m fqvalore* pedortconfe- 
neToct. jDfl§ &«b bie ftflbrn freien / ad corvos, 
ut de Du perdent ! £011 jT>ci"j freien/ cor edere, 
angi. (Sid) fflbli freien / confcicnru ardere, 
cruciari. ^«n ltlt> in |i cl> frc§cn/ devoratc mo- 
leftias, mala paticurer ferre. &U TD\V\\ und) 
ttid)t freptn / non Cranges, non dcglucics mc. 
©er J^unb frivt lieber / was er rjefpenet bat / ca- 

nuai vomiium.pi ov. J^albqefreptn; femefus. 

gre^cn / oo«/ cfJ 1 ^ ^rcijiina/ manducacio, 

eduhum, ferculum , $f)ft/kdemfrrtinfipidum t 01- 
fuifum i impuntm. Sed propr. ipj't aftut voran Ji. 

ijl tin Itattlieft 5rf§fW ' opiparum eft edu- 
hum. ."Das ut ein 5\rc§en n>r>r mieb/ hoc milu 
graculimum cft. toivb ein j'dnta S r c§ f H ,ra ' 
fcen / periculo plena res cft. ^ aelKt bar an 
eingrepen unb ^r.nfen/ bagesuid)t jubifduei 
ben/ gulse onir.es lirant. 
gre^enb/ vorans, comedens, dcglutiens. freien» 

ber (Schabe / corrofio ulccns. ^repenbc (2er. 
ac/ curae edaecs. ^reRenber 5irebß/ Carcino- 
ma, gangrwna. ÖllffrcSenl» / & üiltfreffn / ve- 
tus, Tctcrrimus. CltcfrcßCtlC (&C\Mt/ coufitus 
Icncctutc vuhus. 



Ha.lH'pen rtiam dtcuntur : menfas fecundae, bei- grÄfe/ÖW/c^OaöCBefraj/ cvntumehofum rfl, gjT«o- 

inria , uaocmav». 2ftae& (E§cni autem eß . : ä ca- <«* ; Os , ncium. €inem eins ins (*>efrap a,eben/ 
nä. i. f,po/l ra/uw. auf Mf S*e§e f*laaen/ colaphum ahcui impm- 

U.U.' 11 / ambedere > ambcHc, circumcdcrt. Qit gecc, alapam infligerc. 

grefer/ 



899 



30 



30 



9©o 



grejjer / Oft / lurco , mando , gu!o , hclao , abdo- 
meninCuurabilc. $rc§tttnil/Die /cftnx. It. 
Ed ufa . edenJt Dt* , ftcuti i'otui* , potui Des £5 Cu. 
64, cubtnJi. Si'licnfrc^r / tabarum arrofor, 
prov. 4> f , fwi Juffrägia feit lucri gratiA. 8)r0 t» 

freier/ arto trogu». (gifenfrcBf r / jaftator , glo- 
riofus milcs , parabolanus , parabolariu* , emi- 
nencis de projc&ae audaciae homo. © IBfCSffCf« 
frr / «/iii aBlaef reifer / fcholaÄicus , pedaneu«, 
bcanui. ft<t<jcufr<jjcr/ficcdula. J(>afcrfrefer/ 

aveaariut: /ic Pltnüu Germanen contumeliose ap- 
foSUt-, qvo/t dvenactti pulttbm vtßtntur. .fS II 1 1 er - 
freßer/ qvi Galhnarum cfudelcftatur. (Jm alrrr 
«Öünerfref er / »eecranui miici. £in&erfrcj} er/ 

manducui. ^mmcvfl'f§fr / bjrgargu». ^ild) 

fttftx i galaöo^ota. $föufi« yi-f/sSrcofrcKcr/ 
pultiphagua. uppr trfreper / paraficuk, pati- 
narius » propr. /Wo;r ; ftudiofus juris ,jed non Ci- 
«iik , nrc Ctnon ci. SÖPfJclfrf far / ornithopha- 
nui. ÜJfttflf§iT / commenfalis mueuus. £ant>' 
freier 'J? peftu Rcipublica» , depopulator. 
SrfSfrcD/ Die, comeftätio.edacicas, heluacio, in- 
gluvic». £r muj; bco allen Srr&ereoeit fron/ 
omnibut cometfäciombus incereft. Diatur et- 
Um &c\xäi Da*/ cpularif aceubitio. (EineiV ber 

gern bto ädern ®cM< ifl cpulo, caenipeta. 

ffvcw i ^refbaff/ $rej?hafti<) / grefiajicb/ gre§» 
bar«^id)/8r4§iq/ ÄrecMBia/^i/ö^aiv. edax, 



»iuvioius , gulas dednus,~Öf.- gulose. £irt 



freier rnfyt |crri§c ne (rc&ubv gulo laceroi ge- 
ftac calceos. grefuje geilte/ fW" rtuwi» 
Iln^e itc^.'ur , ventres ,lurconcs,guloil. Hit 
fräpio,/ & Unqefr<i§ti)/ abftinens, continens, alic- 
nus acomcfiationibui, it. nauicabundui, fäcur, 
delicacus. ©atJÖcfr^tgiiri/ur^üo^afinlina- 
xilla. 

5rf§jflfrif/*©ffrr§iafrif/Wf / gaftrimargia, in- 
©luvie», voracitas, gula, edacitas, peredia, it. ap- 
perentia canrna UnfrÄfigf eit/ atrophe , nau- 
tea. 

graf / tKT / »^*V»" fwWsXcivc / e do, mando, heluo. 
SSlflfrap / lurco infctiabilii , it. Hyaena , belbut. 
sitimai in AfricA , mMgmtnlmr IttpL, cädtveribui 
mortuorum -wvtns. guritor, 
•luco. 

©efrifj/ ÖÄ» / idem ifW rfn ^rr^n / U. comefla- 
rio, hclaaiio. ©n arefi ©ffra'H madjf n / epolis 

ir.dn 2crf, luxuria diffluere. Q3ogdN|/)7vr 
®f frfi/ farrago a viaru. 

Unfreien/ ab<d«c, depaftere. ©ie Ci'MIpi frr#rn 



fa* jHniJcÄlMllf od trrrcfrrea pulices herbat» 
teneram depafeunt. QlbfrCjrting / Die / de- 
paßio. 

Sinfrcfrn/ arroderc. X>ie J^oiiDf babrn bat 

fln^<frc§f » / canet arroferune vi tulum. ^UfVcl 
fnnay Du / admorfus. 
Slaf/rtpcil / vorando confumerc. SBi'Ofrtt nicfji 
einmal auffreica / nondam finem facics cpula- 
rum! ^Uffrefcn ttum /jg»n/ifa/ exulecrare. 3|llf« 
frepente Str^nco / mcdicamcncum exulecrato- 
rium. 

2lll^fre§cn/ excdcrc.exhaurirc, evacuare voraruio 
pacinas. Stu^frcfutig / Die/ evacuacio pauua- 
rum. 

befrei« //iwUmfrefen nAemqvod aufregen/ ob- 

cd«e, arroderc, admordere. 55efre§<ne Spcb 
fen / dapes aeeifat , eibut ambefus. Um fiu 1 ) fref* 
fen ttiAm eß uxendo reperc. Um (lu) frc^ClU>e 
d)al>cn. ulecra ferpenria. 
öurd)fre§en / oeredere , exedere, (gr fr ijjet ffeö 
»Cd) immer fo Durch fic mcdiocritcr fc fufteucae 
Datf vr (ht u\-ir atir fri§( <£i)en Durch / ^qva cau- 
Aica fivt chryfulca humore fexrum petedie 
©urd)jtc§er/ perefor. 
(Eiltfrtrfcit / dcglutirc, radices agere. (£t ift rief 

eititjefrcfkn penitui infedit. VuLt Ütintfim. 
50iitfri|icil/ unaconvivari, comciTari. SJtilfrcf» 

ftt/frvt grc^;efe fle/ comedo. 
S3crfrcHcn/ devorare, abligurire, TOrando coafu- 

merc. €r ba t Jj)ab tinb ©ut rerfregen / omnia. 
Au bona abligurivic (£r ift efn ocrfrefencc 

Äcrl/ ingluriofus, dolium incxplebileeft. 
UnDerfre^cn / fubedere , erodere. Unberfrejjene 
53>alFen / trabe» fubefas. UnberfreBine Schwei» 
Uli/ limina pucrida. 9Jjituni)crfrcpi'll / fubede- 
re mixtim. 

SCcöfregen / confuinere , devorarc. 5D»f 3<Ü Wf' 
fei .1 11c- iv;.\ i tcmpui edax rerum. 1&<* 5frcb< 
bat ibm We 9<afc gan, »eqgcfrefen / cancer ex- 
ulccracui proferpendo na. um omnem exedie 
ei. 

3erfrepen / arrodere, admordere, de pafeere. ©tC 
Rotten bobvn .5?!tib jerfreBtn/tmeÄ reftem 
eroferunc ©er $th\t i|t »on Denen 50?aNn |chr 
lerfrcVcn/ cafeut vcrmibui fere evacuatus c(r. 

Srefjen/ $mtert / abfre«cn/ flbfrefrn/ auf« 
freien/ autfreken; bffrcften/carpcrcattondere, 
depafecre. ^ib^circtjrf Jmcige / frondes erofas. 
9lbfre$nna,/ ©w/arrofio, depaftio. 5lbfeet£fW/ 
etütmeß improbo laborc fe, vc4 jumentumcoa* 
«11 arexo 



901 



3» 



3« 



90s 



tnergeln. 

Slfeung/ 2lfcc/ er^c^unfl/ t>ie/ hofpitium, 

eßulenU Ö» pcculenta , gt/<e co/on«a «u* vajaäut do- 
mino dart ttnttur , fi forte penet tum ptmoütt aut 
cum fuk ejtu ttük fuccedat. Dicitur aJiks DdB Bb* 
I*Cjr r / glittet tWfc tttatjf : tmatoribw fi pr*. 

J5lld)/ txult.wlii y ovantis, &tbrii : Evohe ! 
3lld) £e ! Bvax ! 3«<& etUm mminalittr ufurpa- 
tur : €in 3ufh / exulutio. 2iuf ein 3ud) folgt 
gern dn^! poftnfumflctui. 3ftd)inn typ/ 

rfrom. clangor rupprdlus. (^(^ICD IÜ(&t 3ud) 
fj)CDu HbCTO 5HTaJum|l/ antxvidoriam enco- 
tinumncunis 
3ud),eu/ * fjaudjjen/ exulrare, gaudiäeffeTri, 
exilire , ttiumphare , in voluptate bacchari, 
plaudere. «Oor gittern SRJItiaucftiefr dulccdi- 
nii animi dara figna dare $Rit »einenDen flu» 
iU'H l'UKbirtW vidori-Vivat! acclamare , ut vft\ 
tlaufibta exciptrr boßtnr tatentut. IjjmeiU nad) ; 
" }atld)icn / Shidiofi apptüant : antra rnfett five 
• fd' rcvcit • clamorc repugnare. 2ku'jaud)i(n 

praeirc axcUmando, perftrependoi. 
3tld^|Cr/ ^t*3«iud|?jcr/ Oet/ exu!cam r jubilant, 
o vans, tripudiam» triumphans, plaufor, clama- 
cor. Jg>pftni«C^5rr/ crepitus \cnms. 3^if r 
ttiam : jubilum • acclamacio , applaufus . foniu 
latus, ^udjjerlcin / tdtm qvod 3üd)lcin. 

3flU(t>Jtn / / nom. verb. t>08 ©i j .1 lld)ie / & 
^ k Uld)iUng / idem qvod Jud)Wtvt altera* fignifi- 
catione, it. exuhatio , hilariras geftiens, accla- 
matio fonora , debacchacio. l£<5 i\\ ein ©ejauet) 
je auf Der @a§en/ plaieac perfonant boatibut . 

JJiUicbicrlid) / adj o^ir. laetus .hilaris, exultans, 
gemens 1 tripudians , t_v ■ ! .c : e , !i ; I a r e , hilaritcr, 
mmmamm jubib & applaufu. (£4 ift mir gar IUI 
iaudHerlid) / plaufibus dandis jam prorfu» in- 
habilis Tum. 

3llbel / l>er/ efi ah hbc^nSf I d) in b mutato , Ju- 
bilum* cxtlamatio h il.ua, tripudium cum clan* 
göre. Undt ^ubelgcfffcrco / de ^Ubclfeft/ accla- 
matio Ö ji.bil.x i:m. 

JJUbilil'Cn/ tdtm qvad 3äUefcC!t/ jubilarc, faufta 
acclamare , alca voce congratulari , cum plau- 
fuaccmere.cxultare» tripudiarc, triumpnare, 
Ovare. ^Ubiliretl eß etiam <jvocuntfa modo cordh 
Utit am prodrrt , it . j>lonari,allius fc efterre, ma- 
£n ni vc de immodette loqvü 



cliliapretiofa t i'u/g£ pcalia & dinodia , ro difia, 
qvod iii maximt dtltütntur hommti , imprimit au- 

tm j*mn*. Slu^gfgrnbf ne ^uttttblcn / ana o'y ( - 
pra , gemmx czlacas. 
(fett / gemmis diftingverc. 
^ube!ftcr/^f'-'7w»f»f»5trbilircr /fet/ gemma- 
1 jus. 3ub , 'irennn / 0« / «emmana , yt/rf Udia 
thnodtsjtu jocaliawnMti 
^Utfef) / Oer / 0um rßvccabuluma fowd, ac ftgm- 
ficat momentum, (irren 2JuflcnbWef ;fed pUbe- 
ja vox eß f aitk ^tttf4j / Rt»tja) / S^pntfclj/ frve 
»iirfd? d&a. -^aiirV 

3ucf / 3ucfcn/ flejuefet/ :?3&rf c »/ 

gCjÜttCt / pvurire, ritHlare . movere , urere, 
edere, perurerc. JDic JbiUt jücfct mi<^ / cutit 
pruru. 513enn btdj Der Surfen jnrfct/fo will ich 
Dit if)nfrauen/ dorfum urent fuftc fricabo. £iif' 

fet eur^ Den €br>jet(inic5f jncren/ ne voicitillct 

glona. 3 uc ^ fn ettAm ~ a bufi-ve & aBh*e pnitur 
pro : fricare , feabere , fealpere , 6c actreftare. 
3il(f ung / We / 3- 0»ß ^Ürfcil / prurigo , prur itui, 
ncillatio* , nun fus urens , citillans, pruricas. 

^tiefen iubif»inft/ Äraren tuf>( nxfc \i pruritu» 

ruillac > atrricus de affnAus dolorem adferc. 
^UCfen mne^t faul / fealpuxigo igaaviac marcr 
eft. 

^5ftcf id)f / * 3" c ^'-" nl > 1 Ö*ai^- pruriens, *- 
rillans , cum ticillatione, pruritu. ^ücf id)tcr 

^e^ipdren a uicus pruriens. ©albc/ 

uii j, • eneum mordax. 

3u6 / t>ct / pi. 3«öcn & 3^^ en / Judxut ' 

Hcbrcwt » apcl la, circumcifui , recuticut, verpus. 
Sin unberd)nutencr ^üU i incircumcifwju- 
dasus^Jüdasuspraep utium Habens : E/ffcrnexa* 
tor,ufurariut»mcrcator fallax .vcriipcllis, utl 
Chrißianut , qvi lucrb nvnii inhiat , frvt boc ßai jure, 
ßve injuria*. 5üDin//?vr fie ^HDin; Judasa.uxor, 
mulier hebraica , out Judasi riüa. & i\t drget 
ein 3übe / Judaeum iftutnt & fraudibus lon- 
gefuperat. ©ne« %ut>cn bccrüflcn / contra yuI- 
pem vulpinartv < «r 

3nDen/ /ror fJiiDen/ «/xät öehacbcm/prscmercari, 

inlucrum mercari, loco fecundo .xftimare, ä* 
faenerari, feenore auft . tarc, defaenorarc , truci- 
darc feenore, anatoeifmum cxcrcerc, fallet« ne- 
gotiationes. Compofita funt : ^rjuDeit / captare 
lucrum per fas & ncias. Vir )tu\t braf Drauf 



9°3 



3« 



3« 



904 



[Oil äuget prerta rcrum. ,.ie>18 ÄOrtt aaöjUÖCII/ 
-tafcgelbieannonarn, dunorem raccrc, vcxarc, 
oncrare. 3>MUli)CU/p><f Judasum ricri , »;r- 
Mp*. dctccncrar 1. VT r »crinDtt lieft (JiUlj/omncm 
fuäm operam ad qvrcftum tr.m;fcrr. 

^u^enfom/©««/ Judaifmus, Hebrai fmus.Synago- 
ga Judseorum. 

3ÜDif6fy JJ >' ! Judaicut, hcbraicus, ufurarius* foc- 
nu$ 1 mprobum pofccns, mercium pretia augens. 
£•►1$ «1 3uÖif4 ö^b^"^clt ' Judaice conrra&um 
eft. 3"MföK r Xtfl/ danifra , fccnerator , qvac- 
ftuanus. } 

3unjj/ jünger / jfingflec/ *4. juvenil, 

pucnlis , rencr. florens, pubefeens. fct>lt/ 
juvenem efle , florcre astate. 3" u 4 er ) con/ in ' 
fcriuccin , -vel minorem efle annis five seratc. 

3nng gewöhne/ alt gef ahn /vix fenex qvisea 

dcdifcii, qvibus juvenil asfveverit. 2Bfl$ jun< 
Oes mfans. ^(uuqcr J£>an/ pullafter. 3 un 9 Cl $ 
•ÖÜlllrin / pullaftra. 3 unt ?ff Ocbtf/ juveneuf. 
3unge 5?lll) / bueula. jltu.UT 3>0(f / ha- Jus. 
5»n^cr 2ln/ catulus fimiae. 3nnge$ SKchC/ Kin- 
nului. 3ungi'V. '^U(h£/ catulus vulpis. 3 |,n flc 
Siebe/ vms novtha, %\imt $ed)fcT/ femina 
vineariea. 3nnge$ J£>iinDleill/catclliis. ^HHtJC 
(3d)il!fr - tironcs , tirunculi, rudes. 3» n gftlT 
£ m\ dicsnov;ilimus. ^unaflc SBriefe/ultim*, 
nuperac hterx. i^in junger (Schnufjbqu/ im- 

berbit juvenil, admodum adolefcens, 
3imQOI / qrlimgc t / juvenefcere , pubefeere, adole- 
fecre, it.giencre, parere factum, edere pullos. 
IMS \rdjafbaf un&tfinfcrqcjunger/hyeme pe^ 
perit agnum ovn. 3ftngcrt sutem ejl; nafen 
xenovart 33er jungen / juvenefecre. 53er i im 
gen/ norare, integrare. 
3>mgr /t>€t/pucr, famulus, minifter, fervus. (£jn 
;wmnc in Der vf cbült-n / difcipulus, fcholarticus, 
Kholaris. JF>anfct0erf5junge/ tiro opificii. >j) 
blll DAn 3 mi \( Md)t> fenrus tuus haut Tum. §in 

3unge iviU immer einen 3«»M(n haben/ fervus 
fervo perperub imperat. 3B<ig feilen Herren 

mini facient, audent qvum talia furcs ? ©er 
•Öunbbat jiunac h'ieaf / catcllapeperiecanilos. 
Hunnen fei)« mebrenteil* (roVIme / fervi plc- 

lumqvc ncqvam Ainr. (gbeljunqr/ hodte JßAi 



juvenvus , cv juventa • «ras juvenilis. :Iic an 
gebenbe 3 ii>u - nö / Tubma«. 3>ie f<^6«(ie 3"* 
aenD/ vernans, viridis, florentiflima aeras. £>:C 
fcotV f^u.K«D / adolefcentia inremperani, Übe/ 
rior, ÜbidinoHi, proterva. ju.U'i^ batfeltetl 
^liaenD/ juvenrus effrenis temeraria efle folet. 
2)ic OfinDcn Der 3iW&/ peccata juventut s. 
©ic %u<it 11D bat ibn Dann gebraut / fccit hoc 
adolekentiä induclus. ©eine 3"{K n & 
Kitten juebrinaeil / adolefcentiam in volaptate 
coliocarc. %fian mu§ feiner 3"3fnD »atf ja 9«* 

te balten/ ignofeendum eft tenerx xratulae. 

junger / Dft/ difeipulu». ©cr3finaeriftni0){ 
i'iber feinen ?0ici(ler / difcipulus magiftrö doftioc 
non eft. 5ßk Der SDtCiftcr ijt / fo i|t ano^ Der 

3tinaet/ inflirutio magiftri lex cd difeipuh. 

3»naern/ &ufitatius 95erjüngcrn/ juvenefcejre, 

adotefeere, vegetiorem ncri, innovari. Et re- 
no varc , polire , reficere : exponitur enim a&ivk 

£y fäjfive. QEBieDerausiunaern/ five jungen / 10 

pucrafeere , repubefeere , revirefeerc. deinen 
OCr jimaern / etiam Auitur : tondere barbam , alüt 

3rtn0 machen, (grjunaern / u. eß qvod $3er« 
jtimern. (gid> er jungem/ viribus augeri. "im» 
germtg/&iSerjüngeninq/M'(/ &s*s Serum» 
gern/ renovatio , reparatio , propr. juvenefeendi 
aÄus , vulgi rrvirtfcentiA £9* rtßortfcentia. fßttt 
\U\U\CX[\n^qv€q'vetß vocmB. ftbrile , nomine con- 
tralrura. 

jim.;!nta/t>cr/ adolefcens, jttvenis,adu!cus, pu- 
ber r ephebus. %mn 3ung!ing toerDrn / nuces 
relinqvere , excedere ex ephebis, habere vieas 
Aue modum. Gr ift neeb nidjt rcct>r ein 3ung« 
lin a / admodum adolefcens , annos puberraris 
vix egreflos eft. <£in feiner/ »er|?<iiibijjcr 3firtij» 
Iing / opttmo ingeniö & fvaviflimis moribus 
adolefcens. 3ünglin4t finD feine (äraubtirre/ 
temeriuseft fiorcncisascatis» fenc<üutisfapicn- 
cia. 

3&IMlill4fdjaf[ /Öil/ idtm qvod 3«M0!)n't/juve-' 
mlis alacmas, tempus juventx, xtacis virtdi« 
tat 



djtfubn/ »ennbic jungen fpfnm f Qvid Do- L ?* 9 \. . e . M Ä , ... tJU , , . 
m, facient. audent qvum tah. furch Der 3«««)«najaft/ ^un»! «ngif« I */f. b äJv. Juve- 

nilis, Juvcmlitcr. Duttur (tum jaih}\)Mi / <k 
%ün(\\\i(b / J'edfvnl pachea. 

3"ngfer / 3mnptVr / & ^umfrau / t»i.»V in Stau. 
fche/ pedisfe'qvus nobdis. *3 ct>vl Itt* 1 im OC, o:a ;ii .^wr6.nuper,prbxmic, paucJs ante die- 



mirus. . a a. .-. bus , fupenotibtw temponbus. 3ün«?ftcrtS/ 

3unilbcit/ t>U/ &multbfivfvfnUus 3ug<nD/ tlC; nuperrime. ^ftngftfjlll etiam futurum trmptu 

t\\ ij iiois- 



9°S 



St 



906 



nonumjVAm figmfuat i impofierum , alias nupcr, 

Saulö ante. 3& n 9^ r / -upcrionbui 

lebui. 

3unftr / TXXlvropr. Junior dominui , nobilu , ge- 
nerofui. juuf er etuun in multis dvüatibm han- 
jeatiäf fc# emponü notal patrcmfamilias, herum, 
Je patronum. $t>lcr/ »ornebmrr ^unfciv clarö 
ftemmate ortus , fummo loco natus , nobilis 
fimä profapiä gcniius. tföfent fni Gtrojllltj 
fer/ genere humili , abicetä de obfeura familiä 
onus , pauper nobitis , nobilis nomine , nonre. 
i:.llMlUlfci'/ nobilcs invitlis vclarcibus Jcgen- 
«cs. ^f.iljiniticr / faiinarumpodcdor, halobar- 
ches , nobtlit falariu». (StattjlinFcr / patritius. 
gabnjunFcr / vexilliferi vicariui. J£>i>fjunFer/ 
nobilit aulicus. 5f Jinmcr 1 im f er / nobilis came- 
% jc aulicai , • cubiculi*. c (lief jURfcr / libraior 
tormenur ms junior. 



^unfern/ dt jlinfcrirc«/ oftenrarefe, delicate.mol- 
liter, dr laute vi vere, vitam voluptuariam co- 
lerc , it. deambularc , fpatiari, ocium feqvi , am* 
plexari , vitam ot lotam feqvi. JJunFcriten null 

93erlafl, haben / card emitur pretio negligentia 
oftentatrix. v* v bat Dat? Seine bali) atirgcjim- 
Pert/ hat ben mibe auttyejunrert/ omnia pene 
fua decoxit lafcivicndo. 
^URferco/ t>i€/ vir* molli«, delicata, vacatio, 
otinm , ambulatio. ^unf eren Dient r»cr £ tu. 
betitelt tlicfyt / dcambulationcs Mufis lnimica 
funr. 

jwurerirer / Oer/ ambulator, feriatu«, ociofus, 
orio difflucns, orten tator, cincinnatus. Hmc 
^imFcrirutiq * jinifcririfd)/^* rahm fimt ac 
^unferef / &3unVcrtfC9 bieproxime. 

3tinFerifd)/ & ^utiFcrb^ft &*dv. fplcnd.dus, 
dt fplcnd.de , laut us , laute , morc nobihum, 




/deeima Germanorum, eaqve natalii, 
de cum Graecis communis litcra, com- 
mutatur faepiufcule cum @/ ut: .<{ Ht < 
fd>e/ & ©utfd)e/ rheda. ©liefert/ * jfuefen/ fob- 

indc profpedare. @uf | / d: j{ uf $ /P*" fodinw. 

ÄluFfen/ & ©luFfen/ finguitire. ©aFeii/ dt Äa» 

Fen/ glocitare, pcfl.rocautemcum(£/ maxime 
4b initio vocii , c. gr. (EltStJCT P"> .Kläger / <£taff 

pro Äraff 1 (arte pro .Karte/ Cammer pro 

Jammer. Licet etiam una , aut altera tox ex 
Latto profeda vidcatur , nunqram tarnen apud 
not rede cum £pingitur. Sic fenbo : Äanjel' 
U9/ JCalenDer / Cammer / Äomebie / iteral 
Jen / Äompafr / Äonterfeo / £ roFobil / Äubeben/ 
>1v reiij K. non : (ianecUen / SalcnDcr / (Earamer/ 
i£omöcne/ Korallen / Spmpaü/<£onferfet)/ €n>< 
<cDtl / <£ubebei» I Grewi ic. Diftio, q»a» duplici 

fono effertur , etiam per duplex F kribi qvidem 
jure deberet, ut Graecum m'*«^« , (accus, Qalt 
Sed poftqvam confvctuiio fertbendi ufum (f pro 
fF introduxit, maiumus cum vulgo loqri de feri 
berc. qyam cum dclicatioribu» vapularc dr cor- 
rigi. (Ef tarnen poft confonanteiu nunqvam 
Jocum invenir , Ted unicum f Tatis eft t v. gr. 
©enFcii / trinFen/ feJ)enFen / 2>«nF / 23erF / 3dV 
non 1 &en(fcn / trinefen / fepenefen / £)anef/ 
SBctef /^t\d l qvoniam fermo Tcutonicutalt- 
tuts qvicfceaiibm • i. c qvacin pronunciationc 



nec auribus pereipi , nec ore efferri pofTunr, 

abhorret. 

Äacf / Äacf cn / gefaefet / dj™ 

ttrbum rß , unde Latinorum c*care t qvod idem 
ist , exonerarc alvum , poncre ventris onus , ex- 
crementum dejicerc , forire , merdarc ^ä) njifl 
bir tOdi Filtf eil / prov. Sacii pro imperio. Nutu 
cuo rcgi non eft mihi integrum. merz Der \ud)t 
fatfenrait/M. cujut altui indurata eil. dt diitv 
cillime cxccrnic. 
Jacfer/Dct/cacator. 5?acFerinn/t>ie/<;acatrix. 

^ ^in©elfFa(f(r/conflator monetae. 
Äatfereo/ W</ cacatio, cgeftto, dejedio. Dicitur 
t ■ cu- zuetv. ^ie Dünne iTaefe/alvus ü> iu- 
ra , cita, laxa , fluida padio egeftionis. (i'tner/ 

Der Die Dünne Äaef e bat / fbnolui, ahi proflurio 

laborans. 

ÄtUferlid)/ &Mjvfrb.c*caturienSi alvi onere 

preflus. (£? 01 mir gan| Faef erlid) / fentio mo- 

veri alvum. Dtcüur etiam K^cfOaft/ SUM 

ffiebt. 

iUbFatfcn/ finire, abfolterecacationem, it. inlo- 
cum inferiorem exerementa dejicerc, «/.«< Jfper» 
ob dt 4>in«ibFaefeR/ olctum facere ex alto. Oib» 

Farf linfl/ ^-d/ Cgcfhll merd*. 
^lueFacfen/ idemefl <j 'V04'fimplex,&1ib?aeStn. €r 

Fan nicht au?'f aef en ■■ alvus ejus nihil reddu. Sglut 
flUSFacreu/ dejicerc tangvinem. 

SßcFtP 



9°7 



5fa 



Äa 



908 



SBcfacfei/ ftercore commacularc , fccdarc, int] vi- 
nare mcrd ä, conforirc. S&eFtlcf linq/ Dl«/ com- 
maculatio. SPeFatfer/ confoneni, commacu- 
laut, tid? Mutten / ic cocum incjvinarc 
oletd. 

CinFacftn/ ©ronff acJcn/ * Drcinf acfen / in Yafcu- 

lum ahqvod c xcc rn c r c. CMCn ^ 0 0 | f aeFdl/ 
vencrit onus in lafanum poncrc. 

gortiatfcn/ pergkrc cacando. €r faif t immer 

fort/ alvum habet flucti t cm. 
Qßicl>rrf äffen/ iccrarc opui naturae. 
ScTfaCfm/ alvum eiere, movere. €r muß flCr) ffhr 

jerf atteu alvum habet foluram fivc laxam. 

j^fttt/ /n* ÄUt/ dntiq-Jißim* wx Trutonica, 
ntundum avedvit figmfictns, ficuti &hoiie Btlgti 
Rott r/Ipi/4 j fth*ra,globtn , ir.it Rdetfpd' 
rowacfcui, # RöCtfcr /$*<«/?*. Goihif Ö* W 
«* ; Rott / # Rotte. Hmc iict/ur conw Rotte/ 
«ipofr roturJt figur*, liett in long'üuiintm abruntii. 
Ab ÄorRdrt/ £5* Rot porriwnU : ftogCl/ ©P> 
Cjd/ A ©Ugcl/ cucullus, ttgumtntum capttu k trrgo 
vrndnu pluvi* cauti , it. ttara , ahhs Cüt'Fi fdH't 
jßunD. De bor Kogel Luthe) m ait : Ü*M Ro* 

gel 1)1/ wie vor >ci ten Die ttlogiftri unD & tu - 
venten Rogein trugen / Da viel unnfiQee 
Cucb Am Den Ropf r/crbiencj tc* 
5Tlifld/ Ott/ (phaua f globus,troihui,ro»ir4H< > 

.Raul / p/w. jtugdn / * Raulen. SBatfFugcl/ 
fphaera lignea. £ üebfen * SDJ iit-Fctnif Ugcl pi- 
lular plumbcae. (g tiirlf uo,cl/ fphatrae tormenta- 
n *, ferreas. £>ra f f Ui}el / pila filis fcrreii coli 1- 
gara> globi filö ferreo catenati. (ErbenFliael/ 
globus terrarum. rD> URO Sßi^iTfuqd / glo- 
bui ccrrcAns * aqvaticus. äßolrtC(hcn&e (rCI 
fcnfJMcIn/ globuli faponit odorat 1 , odoriferi. 
Q)QTtcÜuqt\/ fpbarra armillari«. J^immclfFn 
Cjd/ globus ccelefti«. £nilffliacl / glans plum- 
bea minor, ÄMjcIn trctbfdn/ due 116 glandibu» 
decerrarc. €tnrm dne Äll(jd fcf>v nfen / exonc- 
rarc fcloptrm in aliqvcm. foülbc ii ilijcl I femi- 
Circulu», hcmiTph ef «um. .JulCtfllWiftV conglo- 

bat im. siuu : 2luf 9lrt Der äugeln, xugtln ojef 

fcR / glande« plumbeas fundere , duecre , in tor- 
raam immittcre. JU^eln füttern/ fupcrinduöo 
corioaptarc. 
<\ fiqcli'in / Da» / Wimm, globulus , rphaerula , pilula, 
glandula. $ifamFftaclct1t/ globuli odori.fra- 
grantes, mofehati , poma ambrx. Üauffliqc- 
fcin / globuli mmufculi. ^Üg(l(in duuntta tt- 



iam tftulicfxn/ Der äciilicht n fpielen/ ludere gio- 
buü$. äeulichrnnuffe^en/apponcre. ^reften/ 
icere. jöer Äugtldn fehlen/ aberrare, 
tfllgeleil / giobum mitrere, rph»rii ligncit ludere, 
cono« m vertearc gortf ligeta/ rolvi, p rovolvi. 
5\ Utjeln rtiam efi conglobare, conglomerarc. 
Jl iiqcler / Der / fphaehfta , pilarius. u u l 1 11 n 11 » 

Dl«/ feemina ludens fphxrit ligneis. 
■)\ UQClllUfl/ Dir/ iphaeromachia, it. conglobatio, 

vuigi amgiomtratio,*Uki Sufammenfugelimg. 
rniiKliebt / &^uaelccf)tia/ *Aj. & *iv. globofu», 
fphxrofus. ©je fiiijdichte / *lta* fugelrunbe 
iöflf/ mundus globofus. Äugelicht facti/ con- 
qvinirccre, conglobatim federe. 

Ählcill/ f/' j/iü iuulcitl/ DOS/trOchifcui , rotul.r, 

4 rutuniuatt iMum. SBifenh'ichkin / paftilli mo- 
fchardini. trochifei odorati. ^erbcrtfuchlcjn/ 
trochifci de berberis. ^raft' fivt Bllffctfuct)» 
lein / manui Chrifti. ^Junjirf üchleill / trochifci 
purgantet. föenchcrFiiehJrin / trochifci pro fu- 
mo. ^urmFuchleill / trochifci ex femine ze- 
doarix. 

Der / itrrum k totuniitate, 
ptacenta. 3l|"d)erfuchcil/ encryphiat. <enfen< 
f lul' : / pam's artoptitius. (5i)crfud)cn / ova in 
libum commilh. 21ci"V!f iidn'ii / libum fari» 
naceum cum pomif ^irfdjftlihcn/ placenu 
cerafis infperfa. ?DtCnFllcJ)en/ placentacum pa> 
pavere er lafte. £)|?erFlld^en / liba Pafchalia. 
(^ClfFuchen / ryrolaganum , libum additä cafecV. 
SSeinbeerFuehcn / placenta cx uvii & acinii vi- 
naceii. JebFut&cn / fnt <pfefTerFuchen / dulcia- 
ria condita, mehpccla, piperata. j£)OHia.Fudjcn/ 
meliceridet. 5}?i((hFucben / placenta lactea. 
^f.ittn Fliehen / teganira. ^pfeCTuehen / obelia. 
6u)erbenrueh< / bolet ino«. #pnfjfild)en/ pla- 
centae tortilet, panis ftreptitiut. Porrb&tfr 
Fud)eQ/ funt placentae Totivae,/rw boni ominis. 
2etlftcfl!(ben / libafcrmcnto cT ovii turoefacla. 
^>D(i)iCj[Fud)cU/ placenn« nuptialct. buchen 
bticfcn/ placenras pinfere, coqvereliba infur« 
no. T>cr ^uich n ift DrrbDrbCR/ placenu cor- 
rupta, vitiata eft\ 
5PUCl)lein l*Mldtm. Dtffert k fuprriori Ruchletn/ 
notatq x cruftula .collyra» , & creptdet, if. fcribli- 

rat. SSaureuFüehldn / colyohium. «RapfFfteh» 
Uiit coli yr.-c. ©clbe^i'tcblein/croeata. 
ftcrFucbtein / umbiticata. 6ehnit(fU(hldo / ar- 
tolaganum. 

mm Ätsti/ 



9 09 



5to 



910 



&co,c 1 / Der/ f . . £eejel / Kogel / «.onus . £)ie 
neun .S t' U'l ' metularuoa novenarius. Äeijel 
liiit*d;tk*Bcil / cor. os five etuneulos evenere. 

Ferteln / giobum mittere, fphxris ligacis ludere. 
<Cr fas n>Cl Feaelll / fphwram dort« : , peritemit- 
tit. *3 djlcdjc fcqdn / pnepoftexe ludere. 

$e4clid)t / ai\. & adv. conicus , in forma cemi 9c 
palhllorum. jDiC 3rrn>ifef)c faKR 1 cin * Ci 
0Clid)tc£ feilet / igoea fatm inftar conorum 
ignitorumflgurati tunt. 

£cil/Der/p/«r.£eile/ k »aul/cunens.clava, 
q vam ttiam fenbunt Äculf . ©BCIt tfeill ftn|"d)la 
gen / cuneaxe. &etl r/? «t'oft telum , prifck Ger- 
mank ufitAttflimum , qvodRomani CAtejam , diu ca- 
jam dixnunt , CUvaj. t hgnea fuit ferro mutrita. In 
Lufatia bodü(L XXcff / S Po 
jkitur. ffititt /five j\ cillf tliAin tß fuftrago , /iw 
flcxura crurum pofteriorum. $eulc fvoft f/J 
app<lUlio ignommioja muhe tu malt moratse , (tüte 
grobe .Hailc / famina fordida , ruflica , agreftis, 
impudica, r/Mm eine S&flliereteuU / SDonner» 
FeitU/ fulmen, lapis fulmineus, relum fulrai- 
neuro , ahks aUetterfeule. £ir fdf>f cule / SKcf>' 

FcüU / (cdrfprfi'tllc / l'urVrago ccrvi, Ii in null, 
vervecis. SDiorlVlfeulc rfi pilum five piftiluim 
mortarii. vr « iV i it Stfil / cuneus Jerreus , feine 

, $rov. (Sin Jtril treibt &eu aubein/ cuneus cu- 

neum trudir. 

51 n! dt Ii; . & Teilchen / Das/ dimit. cuneolut. 

feilen / cuncarc , cuneum incrudere ,cunco ände- 
re, feindete, ln.it compofit.x : 31ui?Feikn / cu- 
, ncis aliqud firmare. 3kF eilen / idem qvo.i 21u«? 
Fetlen/ roborarecuneis. DiucfrFcilcu ' rrans- 
figere cuneo, qvaft die a! per cum Are. (fitlfi llcH 
idem qv i 2lU8* ßcfctUtt/ infigerc cuneum. 
SSerfeileO/ ftipare, conftipare, munire.A 6r 
marecuneo. oirfeilen/cuncis findete, in di 
verlas partes .diflölvece. 

StC\l\(T/ßV r ileiler/ Der/ fic dicilur, non foltern k , qvi 
tunek findit tigna vel aliqvLi ßipai ; vertan etitm 
aper, ein WllD ÖdWCin/ prop/rr Aerttti acumi- 
n.itos. Rt te dum Catcjaros dixeris heiler/ pro : 
eaeeja armatos, t/( Gtfattvocabautur aüjsd. 

SiCililfyV 4r/j. & Adverb, cuneatus, ^cuncaüoi, acu 
miruuuSt •• acute. 

jtolbf '/ Die/ ii.9wiÄettle/4ifaul/?Twyi^fl«I 

| be ciava. iypha,cc(rui. Ro\bttti*m diciturc* 
p Ijuiinrorunditatcm feiffus. Hinc: ^iiteuitic 
>. . u< c laufen / iavolarc alicui in capillos. c ; 



nein (inc ^Olbe KbiteiDen / eaptilum decurrarc, 
feu refccarccqrai>rcr, dt in rotundirarcm. 

Jföfe / * tXf/ P'- ^<5fe / cafeus : Tff mfM 

formdmfthtr* vel (unei habere fcltt , &itämndi~ 
citur a Ltlworum ctfrui ,Jed cafeus pntiitt k JtdfC J 
Etymon enim Latinum eajri, qvod ninrirum fit k cca- 
gulo , laBeve coado , non Ji/w avadrat. §f tfQer 
X^fe/ cafeus recens. Hilter jMfe/ vaeramia. 
98eid)«t/ muftem. ©urrer/ harter/ aridu«, 
exfuccus. £r3d)enrj)fer/laxus f fiftulofus, oeu. 
latus. &id)ff r/ denfus, bene^cnnpalhis lOi.-p» 
fAfe / Majalis. ^erbTt» Strmb'ftve aUeiufat'e/ 

autnmnalis. 93interf Äfc / hybernus . hyerne 
preflus. Äeiieriacr'Äüfe/hornotinus. &\it(X/ 

rr5|tlid;er xä\< i cafeus Primarius, föaneuirr 

R\ fe / fecundarius. %Q\Lt five .Qrarff ity / me- 
ta:Uctis. Oieriebeuer SU fe. ca/emdefcobinatus. 
OnmUTÄ»i|V/ fmaragdinus, fub viridis. J^jj|» 
lÄi^ifdjer/ Bclj«icus,HoIIandicui. ^Jarniifun< 
Fii|V / Parmenlis. jireti^Nifc / Alpinus cafeus. 
^Ubfi^fe/ cafeus bubulus, vaccinus. 3fJ)aff5fe/ 
ovillua. ^iegcnMfc/caprintis. ^oerfofe/ offa 
cx la£tc Sc ovis coaaa. SaiIcrF»Ue/ cafeusoaey- 
gabclcus. (2d)lUiCL'Fdfe/ cafeus pulmcntanus. 
.pafeitF^fe/ cafeus ollaris. <£iu (Stuef ^je/«- 
tei qvadra. ^fc HUrbcn/ formarc , premere 
cafeum. Ä4fe (n Clugcn / grami*. Q:r i^et 
feinen j?3fc / naufeat cafeum , abhorret ab cfu 
cafei. ^jfeunt) !^rot/paniscum cafeo. 
jt&lcrn/ X>a*/dimht. cafeolus. ^.Vippeljiyicin/ fe- 
inen malv*. SßCyMatltifcftc Ä^kiU/ cafei Va- 

^jld)t/ Ä^.t^fr.'-.cafearius, cafeum referens, 
vrl forma , vtl odorc , vel fanore. rnid)t 
Fifid)t / cafeum olct. ^ii|lcjtc s ?lUijei!/ oculi 
gramioft. 

tfoTcn/ idemeß qvodtt{idskfdim;&m/ tieften/ 
fapere,olcre cafeum. $(\fcüet untß forruare 
cafcos, E^coei in cafeum. äBeun t)te CiÄild> alt 
am D / fo Ftifct fie / lac vetuftaec concretum m 
cafeum co^itur. 

DAS/ acut, palea, atra. Hmc 

5Teiffid>t ^Örct / pantspalearus, recremenruius, 
acerofus, fqvarofut. SeJ $>}ficpvrtiu Germa- 
nicum vocabulum eß , not Ans : In armit efff , Aare 
1 in procin£hi , qvtfi fl, qvi ad armilußtia pröji- 
cifcRntuf. lade plerumq\ coh'funpuntnr : Hüffen 
lint>rflad)fn/paratum elTead pr»l>andam feqve- 
!am dt exeubias habendi», tfafter/ Der/ arma- 

tus, 



9ir 



Sa 



rus , excubitor , frans in procinAu. jC.iffifRq/ 
Die appararus nulitarts, prodnAui. X,iftic!;f 
Mc fymfirttionr eß vigil , pcrvigil, promcut , pa- 
rarus, cm Aus, fuccinftus, ahki etiam X « ■ ITlfd). 

jfai/ Äoo / Äau / & Äaairc / we/>m 

vrtujtjjsma Gnthbram v>cabula , qyodvU recepU- 
tuiuvt, tocuftiifaJtcin'pto^&COftlrattm notatrtia, tmde, 
■ mnfotam -vccef Latin* : Cavtu , cavra, cavitat, 
arvntta &ipjtim cavtre, catittm tfckutio , it. caula ; 
frd&cavena apttd FF. y Rabatt«/ üaifw: 
jir, Ua\ capanrta , fvin &Gallorum Cataret , orü 
gtnrm ti ahunt. Qvemadmodutn vrrb ca vrna , tri. 
im* ö*Rabane / camrram ; fn &an / Boy / y 
TikOVOt ß'ht : canccüi, crepidines, litrttra.orie, 
a£he , vnit >ß BeJgarum jfacörtt /appellcre, por- 
tum inrrarc, yJfdlJC'/ filex , fuxum , i/. jfpörv 
cafa, ftabulum, alq.j^}]htt( / ftcga frw locus in 
nav i t< Aus , Die Kammer im Schiff / wo Der 
0ctntfVr ja «ficn unO 3if fd^lofetr pflc&t. 

(Eint ÄCIUC dicitur tp 1 oq i «criificium (upta pu- 
teamcxftruAum jRwx&SRcpvdrifjmtfldo- 
muncula vtl cafula y rcAum fupra fpflam 

SutcumfodinanimcxftruAj , ein©'$d"»lcitt/ fo 
ber Den ^dv.dn im 2>ctgwctfe gebauet 
trJtt). Htr.cttxamvtmt : jjawncf/ propr. eiftu- 
la, ferinium, arca muliebris , wra fumitur 

t>o conclavi exiguo dr /eparatiinin camerä vcl 
ypocaufto, qvafi latibulum qvoddam, ton 
rtruAo. ApprÜxnt tiism (tnlXaVtt. Extodem 
funtt manat . £otC / Dt«/ cafa. ßagFote / falina» 
Et SEilCt/ Der/ cafatus. i/««: $tt|li7Die/ora. 
Gpanifdjf ^frtle ora , aAa Hifpanica. Nihil 
mtnus$,m\n ©er/ & aHA diaLSAgRimmid)/ 
caminuj, *Wr*9iaud)fana,/ Der / & «fconnetuv 

Dir/ propr. camera , olim tliam ditl.i Rcmfare/ 
caminara, conclave arcuarum, un ie itemnig/ 
Chemnicium, oppiAum Mifnie, & 5£ iiuiiifj Po- 
doliz ,o/ü» Clepidava ,hoAie ,ad dtßrrrntiam neßri 
Chemnitn , dtcüur : Caminicc Podolzky. 5f.V y 
•pptduni ,fub nomine Caminirc Popolzkf, rß in Polo- 
mt prcrvmciA Maxovia ,inX>€t tHrtfatl. 
5\ 5fl .1 / Der / * Kare /caver. avianum mi nu feu- 
lum, ein 35ogcU-bnnc; . j<ajia. tuamjro 
carcerc fumitur , at$ hine vrntl yw^, ^Ottll. 

<£m cf»üein8fofcn / hara , fuilc. 3l<n renfofen/ 

py rearhus, gyrgjrthium. ß»m. rj? Ueffeln/ D«0/ 
& ü DT4CU / reeepraculum .«avernula. 
SCii k / Die / paxvai de lacer« xd ci, K ix non c w/; ;. ; ; . 



^ flHlf / Die / & ^ ante / f orea , t offa , prop/r r c«vj- 
/a/rm 4 Äau jrK H^vrc. D/fi/wr wrk THurin&it 
ÄUtC/ uniie forte eß : 5^UftcI / Der/ locuii. 

ineurvarc, rcd.uaic , ineu- 
bare, fidere , demiftert fc Ct. <gi(j) fn ein (£c?# 

lein cDer asinflein nic^frrau^^cn / latebras in 

angulo q vodam qvasrere , fc qvafi in foveä qvl- 
dam occulrare. Sed ii\iild)t ll ufur- 
paiur ,jnculcarc , confercire, fiftucarc, ettam ffr 
DrTfaud}cil/ conqvinifcere: 
y{aud)cr/ Der/ latent, latiunt>conqvinifcenr,'fY. 
compingens, conftipans,inculcan$. 8ai\r\)(> 
tiniV Vit/ fueinina conqvmifcent. 
JJ'iUld)HlM / Dfe/latiiatio, occulcatio, flexio, it. 
c <>m }\ut i o, cor.lh pa t« o. Dicttur ttll< 

d)»n(}. 

H'Uid)(d)f/ & aAverb. meurvarus , rcclinans, 
demiitus, deflexm, y.- latenter, abfcondnc. .Vj>- 
dite» confertim , Ö'confcrcu? yinculcatus ,'ri- 
ftucanu. < 

Äebry jfdbev er^cb« / «. JPtbtfV er- jMJd/ 

Da«/ ftgnificat illegitimum, clandeftmum , re- 
Aum. Phcabulum Ine deducertt k concubitus 
forte is ,avi1ingv*m noßram antiqvijßmam , cardi- 
nalem &> originär im , vei k Latirti , t* / GrtcA ,)/o- 
fti didieift ßnmiat ; frd rß k ÄaffC / cavena. 
Qyemfdmodum fnim apttd Romanos fornicafia , <t< 
tt« fyeilttltefye ^tirc/ kfominbwfru cefth luflror 
libat^mmroriit, qyttitttl'nntfcnpUtiattt , nom% 
nibut nimimm mrrttrictrm ^fpretti prroßitpro ; ita 

bif ^fb8tu«nncr«rÄfWn»«l>cr mariticlan. 
deftini y uxores uAuarix , <p ■.tf: t/i carrr.u deu- 
trferntef. Dutturautemtfnxcbsmann I coneu* 
bttor. €m jtfbeiPejb/conrnbtna (ffHfifVW* 
^bc / coneubmatus, jfdtöfiffteT / hberi nttu- 

tfapefleV Dil/ a »awe / ?™yi ÄaujciTe/ faVef- 

lum, propr. deiubrum, tentorium, donunc^ta. 
Sed Capelle / hodieavoq. fumitur pro clioro mu- 
Hco. J^pftiiptOc- / thoius aulicui. £;MiU\t 
P([Ie/iaraTium. n 
ÄaprOan/Der/ diaconus, fymmyfta , CiceUanui. 
^rjfüptffan / archiduconu«. Sed ^apcHiyti* 
(icr •■// archtpHonafcut , fymphomarcria , pra&fc- 
Aus, dircAor mufl«cs, chori fymphonia^4 xno- 
derator. Et j^apcIUliabe / puet lyaipliouu- 
cus. 

SaM I Vit/ pl. kacheln / Cdclia , va$ fiAile, 
I et cemavitatem k &d«?e difla, ^iut ie>>U)U' 



Sta 



914 



f ad)d I marula , tefta urinalis , urinale , matclla, 
fcaphium. £ilte alte £ad)d / anui , veiula pu- 
cida & fordida. ©(jK^fadjcl; lafanum. (5cr 

berfla<f)d/teftafullonis. 
Jftld)dein / GM/ ^"». fidclia exigua , teflula. 

Äa Ader / Oer / figulu» , q vi fideiutfuigu. Äadjd 

Offll'/J fornax. 
tfcffCt/ Det / p/«r. MC £cf?C( / ahenum , cacabus. 
Bclg.&S*xon.'B*U\l * Kai/ propter cotkmvUm- 
ttm. Hmc etUm gurget 4 Vora eo aar« dicHur 

ein Seid 1 äüu Wirbel. f^Ärbcfcpcl / cortina 

ad dccoqvendoi colorei, qnbus lanas tingun- 
cur , ahenum tinftorium. $Mraufc&d / ahenum 
cerevifiarium. gifchfcflel/ lebcspro elixandis 
pifeibus. JvülFftjd / frigidarium, aqvimina- 
aium, nafirerna. 9öeibn>aferrejjd / amula. 
€d)IKnf feßd/ trua, urnarium ?encum. 5ßafd)» 
f ff d / caldarium , cacabui. ffiajj erffftl/ lucer. 
£mcn ÄC§d tlicfm/ confarcinare , leparareabc 
»um. ©et tfefcd leuft Über / ahenum undat. 
(Einen £c|d einmauren/ ahenum exmemo m- 
figere. (Eingemauerter Md / ahenum muro 
5Bo ber Äcfel nberm £erbc bandet/ 
fretbet fieb* nm heften / q vando domus fuflScien- 
et fuppclledtili inftcuäa eft , tunc connubia 
beataiunc. 

St ef dein / Oflö Idimin. parvum ahenum, qvafi ahe- 

nulum.cacabului. 
tfeflcr / Oer/ taber aerarius , Aliud eß fteßdflicf er / 

pve Keßell^ppCt/ veteramentAriut drarim: & 

Z&cßlcrgefinO / contribultt traru , metapbor, ho- 

mint* t trivio. 
5TDCber/r>«t/ p/. Die £6(3)«/ pharetra , frgii- 

tarum theca , üerum k &au / fVM ca**/« • 8? /<*- 
i» fe contincAt ; bitte öcf i>d)cr t / pharetracus. 

jtal/fft(ct/fa(eflcr/<4 «kw, &pa», 

depilatus , glaber .iirm vacuu«, pauper , egenus. 

i|l dn Paler £linb / Iro pauperior eft. (Eine 
falcÄlire/ mendicabulum kortorum. &alc£ 
ÄlciD / reftis detrira. £aler 55elj / pellicea.de- 
piU». Äale©li6e/ Calvities. €$toirb fal ab_ 
laufen mit l'bW / de ejus ludetur corio, male ipfi 
erit, Crbeflebt^arfal/magis murin eftaepi- 

feis. Cöcnn icf> nur einen falcn Xabter bnfte/ 

modo mihi unicus trulcrus a Jcflct. 
Jfaler/Oer/calTafter, glabrio, rf/ii/RalfopfV de- 
pilatus, recalvus. Stall man lt*pl bcni Jifalen 
ein Jp)ar ausraufen /pro v. nunqvid nudo vertem 

detrahes i 



ftalbeit / Ol* / cal Vitium, Calvities, it. aviritia rur- 
pis, avarities, parcitasnimia, fordicies. Stüh 

beit eine* 2icf ert/glabretum. «Ralbeii eine* Stiti» 
be^/ veftimentum depilc, depexum. 
StA li(I)t / &dj. *dv. glabellus , äliovt moM girier, 

dcpilatUS. Dicitur rtiAtnSt albaft/ fubturpil. 
^iel/ 5teil/ »"ÄCngd/ Ott/ caulu penna- 
rum. Sunt enim avu fni deflumtt , i. r. SUlV 
qvdCMuletcmittunt. Sed Stit\rtüum pro rp/i pen- 
nl, calamo Ö" pluma äccipüur. geDerf td 
r/1 pennse kapus, tv u>m qvoJIUtL DlCbter* 

fiel/ fty'us & labor poeneus. Jctd bet (£»igf eit/ 

feripta immortalicace digna. 
fielen / pennat naneifei, habere T)ai SEfaMein 
fielt / pudla pubefeic. Compofitum gefielen / ffi 
pennit inftrucre , manirc (Ein ^in|irument 
teHden/ Organum fidiculare,yirf inftrumenium 
mutlcum corrorum pennit inftruerc. Qlu^f ie« 
Un / pennat emittcre , it. pennatum fieri , toIu- 
crem cfle. SJerf iden/ idem. Sed fe^ contrdrium 
ßgmficat quan.ioq^t &exponitur: pennis pnvan, 
fpoliari. 

yridninv O«/ obduclio plumarum, lanugo. 
Jti(tt$( / *A- Adverb, plumofus , pconacus, plu- 
mcu». ©ne fidid)te (öail«/ anfer plumofus, 
pennatus. 

Ääl / Ääle / nonnuük fenbitur R^t/ 
Ol« / P'w- ÄÄlCil / gutrur , gula. Tr*nsßrr^ 
tur etiäm ad ornne conctvum , eßfy idem qrvod ^>ol/ 
§ttäitmdedicuntur: ©ie tfebUieodn/ imbnees, 
tcgulae dcKciariae , Ö"ein Äeblbobd/ dolabra cy- 
mxa. tfeble einer ^CUle / ftrix, ftria, canabeu- 
lus , qvod etiam dicitur j£)olfeble. 2)ic Äfble 
formieren / potarc, dulcia biberc. (£$ ifl ibm in 
bie unreebte Äeble fommen/ raucedmevexarur, 

irraucefeit, rox ejus obtufa eft. (E'tncm bte Sti> 
ie lUCfcbnnren / ftrangulare , de paribulo fufpea- 
derealiqvem. 
Ächten / ftriarc , cavare. 5lll^f cf)len / excavare. 
f)lbfeblcna*/rrmf/? gurtur incidere, Collum gla- 
dio fecarc. (EinfcMctL' Idem q-voA 3luff cblcn i it. 
dolabr^re. dolabri cymei. 
.Äcblnna/Ote/^lw» 5feblen/ ftriatura, excavatto. 
, •Jlll^Fibllincj/ idem. 

Iftcqlicbt / Ad\. a» sdv. ftriatus, caratui , excavatus. 
! ©rot;fcbltCl)C/ gutturofu». 
]5f<üe/ M€/p/or. ^<Hen/ trulla,capula. srtjeu« 
rerf dle/tmlla c«mcnra«i. tr djaUnTi ßve <gciqe» 
1 fefle / lmgitla, ligula , fpatha. (^d;öpf!die/ 

ureco- 



9*5 



urceolu» , capula • haurtium. ä8ttgcnfeft\7 
capfa.capfula j£ri<f. ••», 

ÄCIIer / Der /plur. Seilet I cdla , cdlirium ,1o- 
cus coneavus , claufus , fubrerraueus, undt 1$ 
hypbgxum dküur. Sßif rfdlcT / horreum cerc- 
vitianum. ßenigfdlcT/cellamdlaria .Sfv / üt 
FflliT ' promruariumobfonii. £>PfrfdlcT/opo- 
rothe -a.pom.unim liorreum. SKdbrg; * l£fat>t» 
ff Ktr / cclla curiaiis, publica. gtfeinf rUcr/ hor- 
rcum vinariura. Q^rotf dler/ panarium. Qptv 
jcfdlcT / apotheca. ^'fäfr Her / canunura. 
vluf t>tm Detter licam / potare, pergraecari. 

$Cllcr/ & deiner/ Det / cdlarius, promus-con 
dus. Heilerin / & k d neun / Die/«cllaria , pro- 
curatnx peni , difpcnfätrix rei famiharis. 

Strflcre* / fc jteflieren/ DUV praefcOura cellaria, 
promi-condi officium. % 

ÄlCl / & Ä<bl / t»Ct / dicHur canna , amplum 
fivt cavum navis & alveus, gltks Der. @dn(T 
b4U(Tj. 

Dotter/ floUcr/ ^©cller/ D48 / dicitur a 

Rct)lc / thorax , tunica finc manicis , colobium 
fcorteum. Sic collare , ein -^ahftAQen ito 
Boruflis tfaldiGetmanid pcpuHs rata: CM ÄPlIiT/ 
Lrpfunfei CM «£&lflCJ}etl/ j <£<jf 3/ tccäm/, Zi- 
er f /m/.fei Roller flVi«ri m</wf k tMb/Belg.'ßiOt/ 

qva\i Rocket / id tfl tfuWeDcrv ffbd Koller /i/ 

rxrorto. Sedbac demattoduranimti tß. jfokiT 
Güi/i nuneupant 5(l>QcC / tfi^rm 4 flu/4 y"r« guttun, 
evonumißudgmuitumcttdtcoUo ftve guthat fm- 
dtt , trmfortq^ofHt : fagum ; facti autttn : toga nun- 
cupabatur. xäOcruM/ ÜM/ dimin. pataginm, 
undt : (Ein jfrUcrmad>«r / patagiartus. J> \ [•; 
geller / fafciola pcrtoraii s. aücibcr gollcr / ma- 
miliare. 

Helfer / du / p/«r. Elfern / k »ebi / qvatentu 

l*viiätfmfi*9ifk*t, & t qvod ejta Cochlea guttun ft- 
mtlti ßt , /flliwr ; torcular . prdum. Oelfelfcr/ 
prclum olcar i um. CD?pft' ftve Söeinfdtcr / tor- 
cnlurnuvarum. üeUjjfellcr/ torculare aueum. 
3crnfdtcr / torculariumiraedivinat. £if JraU; 
Den auf feie Reifer fdjlagrn/ uvas torculari fub- 
mittere, prclis lubjicerc. 5>ic tfdfer jliejiebi'n/ 
torcular aftringere vectibus. 5ldfev illlf 

Jirbm / laxarc torcular. S&n Per Leiter fehnuiir 
Per $?P|i Utll befielt/ q*i bibit ad prclum, duU 
et üs »II« bibic. 
jfclffrn t torqvcxe, exprimere uvai. CompofiU: 
QlbfdCcnt / tcrtiamprcli'uramabrolrcre. SUl^i 



9X6 



Fdrcm/ exprimere muftum, u?a$ pra:!o probe 
coorunderc. SrtVUcTll / prcfTura lucrari. 
f riicru / M*m tß yvod 2Cu»reItcrn/ tercre baccas 
prado, faecre , ut uvae preflx defilianc , it. machi- 
nam um exprimendis paratam nimiüm tor- 
a vendo dirumperc , diffol vere , difhahere. 
iTcItcrcv / X>tt I uvas exprimens, rorcu!anus,<7T»i 

vti cocbleti torqvrt, vel vetlibm tfprelö premit. 
tfekerung / Die/ preflura, preffus,43i« torcularii. 
s )}?Cftfflrcrung/ vinaecorum prcfTura. O.ifd« 
tcrung / olivarum cxprcllio. Idtm eß SUlfleU 

^ffruim&2)urcofdtiTung. 
Rcttcxiajt/ adj.&adv. totculus , torcularius , rao- 
re torculario. 

5Ccld)/ Dcr/p/ttr. ÄCl^C/ caIix,pocu!um, ? rayi 
Rcbtld? / guttur enim refeit f wjcuiumtfo amplum 
tß , alias feyphus. ©ulDcil« / fHbtxnci Ädd)/ 
caiix aureus, argenteus: calix mrcus 4«;«-« tfl 

/ calix srarix. 

@lfUClfdcp/ abotninanonis. • ©ifffdd^/ po- 
cuium fcncnarum. $aiimdfdd^/ ebriofitaru 
feyphus. Jpörtfcfd) / pocus morrifcrus, ca- 
lix lethifcr , feu Icthahs. 3ilubfrFdü> / pocu 
lum veneficum. 3<>rnfc(cl> / calix it * di vinar. 
$.<\rj)fti*mdicitur globusroneparcntis , licet ca- 
IfX bac ftgnificaüone ßt nodus, feu globus roi.c 
nondum patentis, fedadhueconniventis. 
6v. Id)liiii / t>A9 1 dimin. caliculus , culigna. j(dfh; 

(ein Prtcfyfdn / torno facere caliculum. 
mQOifd) I adj. &adv. falhis in raodum * formam 
caiicis, excaratus inftar vaiis pocorii , feyphi, 
au* carc hell i. 

tfl , qvam 5f eHer / latme^ etiam Celia exponitur : 
boJie eß locus ftcrerus & folicarius ad Jon rem - 
plandum 9c Deo vacandum. 0?» 11 ■ !v; ; :h : cd- 
lula monachi. (£lHtTMcr#jrüe/ cellula vel ca- 
verna anachoretac. ArafM|Cl€ / (äcellum. 
!)inuiciijd!i- / cdla nonialis. Dimm. r/7, 3 die", 
lein/ 3dkl)cn/ Dm/ cellula, etvcrniiku 
einRdUdein. 

3clt/DflB/p/i/r.3<I(C/tenrorium, papilio. Cu- 
jut dimin. ^d(((in / D6f / & 3rl(d)cn / rabernacu- 
lum . tentoriolum. -m It über (in V»uki'. /. : t- 

$cftirit/ conopeum. i'.iub : & Scbafrenjdfr/ 

umbrat , cafae frondcae. äuffcfylagi'n / ftve 
ailffpannen / collocare , intenderc cabernacula. 
Qlbncbmen / derendere , rollere. ßtlUtl/ ob 
tenuttatetn ttiam tfl panis fubcincriciitsorbicula« 
Mmm tus. 



917 



9*8 



tu*,«. trochifcivWpaftilli. 3ucfcrjd(fn/ iro- 
chifci laccharad , Wgä morfid* , tnorfdlcn. 
^(llb/ t>fl9/p/w' ÄälbCt/ vitulus, ir catu- 
lus cujuscunqve fcra? qvadrupedis , ul puüm ; vo- 
lucrium. Hinc dicimut : J(?irfd)falb / hinnulus 
ccrviaut. &ef)falb/ hinnului caprcas. SDtfcer» 
Falb/ phoca , vi tu ki, nun im». £D?pnFalb eß mo- 
la fru caro in utero natccns. jfalb etiam de Ho- 
rnau fcrdido , lafitvo *c rußico ditUttr. <£r ti t cm 
Tf$Uf £a(b/ »iuilus eil, befti« nonabfimihs 
cft. Gaiba Imperator a CeltMrum Utflbnomintttu, 
avemädmvdumOtfar VittUitu kvitulo. $illb porrb 
tti&m dlcitur de vomitione , tade Q? in & J l b maßen/ 
vomere , yomitare , imo teükfordtdui bomo , qvem 
2UlJb dixerU , Vomitui /«rmr exponitur. t f H» 
genD ftalb/ viculus laden«. QtböCfVfJct SMb/ 
Titului delicus , vaec» lubera&u*. ©eil Jtfllb/ 
luxurians. <Nba,ellod)en £alb/ vitulus jugulo 
confoffus. vfv ve if ebvr t)k Sttigcn / »vif ein ab> 
gc|lvd)v'H ftrttt) / rctorqvet oculos , oculoi habet 
propenJentcs aut prominentes inftar maftan 

vimlt. ift frin Od)*/ er fe» benn emÄ'alb 
(jcivcfcii/ 2tu«&infcerntJKrt>m /Leute/ 
j- • : Atit fuit Titului q vi nunc fert cornuatau- 
rus ,vrl : Qvem raurum metuis , vitulum mul- 
cerc folcbai. (glnc Äalbc dicitur vitula, junix, 
juvenca,«/«*/?™^, Ärtlbill. 
Salben' parere.gigncre vitulum, ttiam Äfllbcm. 
£ri jtilbeW peculuiriter qvoq l expiieatur : lafcivi- 
rc , infolcntem , protervum , indomiium , lafci- 
tun efle. ©ic ÄlllK bat gffalbcf / forda vitu- 
lum ejecit. SDeinetnw en roirb fein-Dcbfefal; 
ben / non muubit natura curfum Aium tui 
cautä. 

Salbung/ t>te/ partui, genirura vituli. .Jwlbc 
Xl\n% ttuun vtdtt lafcmam, prorcrviam, mio- 
lcntiam» levitacem. 

Kälbern/ *dj. »itulinus, silbern fn* tfalbfle ifc&/ 
caro vitulina. S«$lber*UT i&raten/ aflum vuu- 
linum. &9C&Wtm l *itl lafeivia, petulan- 
tia. 

X-lbboft/ ftS&bevbaft/ ^/.^^.lafcivuija- 

fcivibundus, proicrvus, yf; protervc , ludicrui, 
Sc modo luit bundo, per lufum. 

&ü\t I Ä^lCt) / / fwe plur. calx , ferru- 
mtn ctmetihrum. Std Rolf dtcUtur ettam tefto- 
rium fru illtnimentumparKturo,!/. RMt / pro 
fueo, ceruHä, & pigmento ftaei ßtmitur. 

$&\t W ibr licralid) abgefatt«»/ puichruudoxjus 



▼aide defloruir, form« dignirai evanu.c. ^alF 
flb<*d)l«.|fn / teftorium delere. 91nflnB(ld)iCt 
jfalf/arcnatum. SUtcr Jfiirf / intruum. Un» 
9cUfd)tcr Jtalf/ calx vira. 3«fltridjt<tcr StaW 
mareriasmixta. ©errilKtCt Äalf / cribrofur- 
refta. ©f bfijf er Ärtlf ma<erata. ^elefd)tcX 
jfalf/cxtinaa. SRaactcr Äfllf/avanida. §ei» 
ter/ auter / ^parfalf/ calx pingvi», gypfum. 
Äalf brenn«!/ coqverecakan. QÄit Stall b<» 
lecrfctt/ calcc polirc lmcrc. Den jtiilf kicpcn/ 
macerare calccm vivam. 
5? nlfen / n«» /o/wm r/1 calc«mcoq«ere ,/r^^pane- 
tem calcc incruftare, albarium panc« inducert. 

Dmtur ttiM : ^ngfalPen / ^kfalfcn/ ©erfalren/ 

decalicar«. SßefalPfe SßÄnbc / decalicati panc 

res. Htnc 31 1 1 s J&e/ ö" Serf alfunij / «>w / 

n*io. 

ffflMIV Dcr/Ä/iiiÄaHfbreiintfr/ calcanu». 
Ätilf id)t / *4 «iwri. caicariu». €üi f alfiebtet 

23cin/ vinum tartarö abundani, calculofum. 
ÄOÜ/ faüCIl/ -voxanlifv«, M BiitannU etiam. 
vum ujttatilßma , no/Jrt/: Colloqti,confabuUri, 
gt^'mietft: Äflllmcnfer/ muriadu», pfoprir; fit 
mn cum bomimbm,ßd cum muribut lonftbulstur. 
Mudvnhrß Stxon SfaBen/ arftiui concrefcc- 
re, 55" ©f fallet / arde concretus. vnde Atcuntur 
Sfaltuiunfn/ vifeera rurgidaA concreta. A Stal- 
len rß Äalanb/ tft/ propr. colloqvium, conren- 
tus, yvoddrindtad lynodum Tacram rrßnHum iß. 
Et oviä cttttA StdiarU tum inßruifeltbat , idec *d 
fitmtw m tjiumt di cvnnrnttu conq-virrndos fubditit 
ßngulU ätmk cenfus indicebätur , tjvem voemrunt 

jfalanfjin*. Poßlteti*m*'&a\ati*>; Äulenbet/ 

calendarius, rafti, duci^imb GaUoi um Galant, ele- 
gant . civilis. (£in galanter 3Rcnf$ t > <•• t>ft 
wol unl» Mcrltch r<r«cn Fan / homo diferru«, 
eloqvens. Forte etiam a Ballen tß ©uD / t>et/ 
clangor , k qrb na^ticjaU / qv* /»© loci w 
dtnd*. 

jftfftrl / t>*t / T0X **t*tic*t maris rranqvillitas, 
feremtas, malacia, bte SBin&ftiflC. Mta SaU 
tni(bt/ mare tranqvillum. īllmtJ dutemfive 
ÄalniU^ / k calamo irfifw r/1 , acorum , jun- 
cusodoratus, calamusaromat»cusi cäldmw Su- 
tern rß k German. <kOlm/ culmen five culmui, 

ant q. jfrlracn. Cinacmacbter Äalm^/ calamus 

conditus. UberjO^cner ÄallU^/ calamus fac- 
charo obduftus, iucruAaius,cryftallifatus. 

Äalt/ 



9 T9 



920 



Malt / f älter / faUeftcr/ -4Mri 8 .dus, ß e- 

lidus, algidus. Äalf KD« / fngcrc, cohorrcrc, 
algcrc. Jtdlf IWN / frjgcfcerc, frigus con- 
crahcre. tfaltrti5a&/frigidarjuirj. Äalt(&> 
brate n< i 1 analcfta , ntUqn». tfulr SBcttcr/ 

ccrluin frigidum, gclu inctnium , tcmpeftaifri- 
gida. SUltfc.WÖ/ regio w/provinciafrigida, 
afpera. Äalt ©1114 reben/ diecre langvidius, 
jejune .fneide. &ulfe £tcbr/ arooi remiflus, 
langvtdusTdcbilis. AiiltCJlnilPP«/ £m|'d;n|. 
^igunt)/ rcipon! io, exeufatio calva, trigida. 
5?<Jltft!/*€f falten / rigececohorrere, rigidusn 
e(Tc , perfngere, perfrigefcere. ©fc (£hriftlid)e 
fciebe rtf llfCt / «haruas rcfrtgtfcit. ©er £an 
t(\ erfahrt I r« rdngerata cft. ©er gk'l|j tr 
f aUcti fngem ftudia. (gine 'Jlrjnco / &K ba Ml» 
f(t / medicamenrum refrigeran«. 5lbfiSlteil/ 
refrigerarc , »n aerem exponerc. 33 erteilten 
id. qvod *£ti älteo / ledi fr 1 göre. 

SUltc / 1 fr»gu» , geiu , algor. «rftarruno. Ht 
ffaltcv rigor. (3ratifame St&ltt l fr'g"* inrcn - 

fum , incolerabile, *u frigoris. .Hälfe leiiU'H 
fngarc allere , frigus ferre, fuftiocre, fngorc 

affligi. §dj bl« Der Sdltc nid)t aciwbnct / non 

Tum all vefaetus trigonbus. £ ld) für &CI jMtC 
tcrWJbrtB/ defendere, propulfarc, vicaic fri- 
gus. .©ic £alte tnltf il)iuc ntdjtf / tuius eft a 
frigoribus. ©fl$ tfulfe /üciiur fcbrilis qver- 
qteros* tebrisrigida , algida. ©a$ $ültt &a< 
ben q va ti q verq vero. cx TrigOtC crcmcrc. 
S?entlid)/ «i;. & adverb. fubfrigidut , fubfrigide. 
5U!tli<& inaeben / refrigerare, caloremextinge- 
re . eepidaxe, tepcfkccrc. jUltlitfj »erfreu ie- 
pefecre. 

£ül / füler / f uleffet /adj.eßk ta\t/ w. 

jnifce frigidus , fubfrigidu* , frigidulus , tepidus. 
SLhi öftrer / frigufculum , algida tcnipcftas. 
<frllcT 5Sin6 / yctkus urem. tfftle SÖtnbc et- 
tarn expiitänlur cxcGx , Our* friguiioru in ditbiu 
tänieuUr tttu^Xm itllien feon / ardorem aefti- 
vum rempeiraTdcfendere, fubarboribus recu- 
bare, umbra frui, refngerari. $\\\t 9f<ad)fe/ 
notlcs frigidulae. ÄÜlC l£rt>eil / terra reeco», 
gehda. xi\Ux ^djattCH/ umbra refrigerans, 
. grftum arernt. 

^i'llen ftet) F61ot / refrigerare, refricare.frigefa- 
cctc. .knien etum Mcitur fulgurarc Hne coni- 
tru, hmc : j&ti ÜÖCttcr f \\\tt |Tcj) / calor combu- 
ncur coruicationibut nubium. Compoßta fuiit : 



vr ich abfiilm/ auäftflcn/ ctf tilrn / Durt^fmcit/ 

pcrt'rigcrarc , refrigerare , refrigerarc calorcnv 
* extingvere, tepefacere, rccrcarc , focdlare» 
▼egetarc. ^ßu^ei'f üli n / rcfoveie, redintegra- 
re , reficerc. €tnh'lleit / frigidä conlpcrgac 
3crf ulct ffOO/ perfrigere, cohorrcre, rigerc. 
jink/ MC / frigufculunit frigus moderatum. tem- 

peraturotaura lcniftcxpcrscaloris. 
Pulling/ Vit/ refrigeratio , rccrcacio , &vulgbr*- 

frigerium, tcfocillacio, it. VAS .Hillen. 
^Ülcr/ refrigerator. $ükx\l\ / X>(t / refn- 
geratrix. 

£ülld)t/ aAj. &odv. Htm qvod XiiLf Kfrigcrato* 
nus. 

Ä'dnitlt / fet / habitactilum , domicilium , «*•> 
tiqvtßime diSum &fcriptum rß ^öm/ ftve <II>»; 1 n / 
"4i»m / ^Oltl / ^\»m I pru x-J; i4 diälfBorum M- 
Zionr , n / h ^Clttl ; Qvcd votabulum non modo ad 
xntegmt vicos , verum etiam ad f*gos *c dtmefa 
ad tot as nathnum rtgiont* tranfiit , undt Bojobjtmi 
ftve Bojemt , &cl)Allftt / Bergomum, Bergham fire 
3&Crflr>etttt JC. Pnmö omnium hoc noßrum -^aM 
ftve (Lxyam &$C\m / cum tu GermamA opoidu aut 
urba nulLe exiuerent, nihil aliud erat % qvkm ftpi- 
mentumperticis &fudtkut canctüatim circumdaium. 
ficuti txtremi vinearum orjwei vel macerüt, qvibm 
•vinrta clauduTttur, bodie^ dämmet/ S'SSeilltöm; 
nur/ l* ttnt Antcs, nob'u dtBh attfr hoc nomen 
TO CT / fortiti funt , h canceüii vrl Jepimenti» ligneii. 

tfnmmer/ Ue/piur. jTammern / wx &*r ad- 

tb late patety ut in haut parvam abripiar admira- 
tionem , qvod iflam vel protfut non Teutonicam ejfr t 
vel minimum ex alii adnos transüfft lingvi ßbi per- 
fvaferint Grammatici. iVc» ernm $aniiikT tan- 
ff/f»:ct!lam , condare, conclavium , fbrnicem» 
teihidincm & cameram ,fed&qvodtibet reeepta- 
(ulum, locumqve fecrerum > ubicvbamta, ubi 
abfeendimur $5* rti nofltat remofif arbittii avmtu, 
deßgnat , qvi ratione qvoq. ad feüat Patrocliontu', 
ßricai&latrinai extenditur. Pnccipue autem na- 
landum , qvod .JfaitimfT hodie rtutmjpro loco judi- 
cii , tribunali & «crario Principum accipiatur,ut 
Äamiticr , :* (2j>tDCT / camera Spirtnfit. Äam« 
rncr JuSHottüCtl/ Rochwilrnfis: hinc vatia ort* ' 
funt c.mpv fit a. 
9lmt#fatnnifr/ prsefeftura. ??fbfFiiniinfr/ Ora- 
torium. $8ilt>erfammcr/ pinacotheca,rom-/4vf 
imaginumjeu viBurarum. ^n^en t a in Hier / eubt- 
culum fuperius , aliat Obel h; Himer. ^ra:i: 

SKmm ij faitv 




21 



922 



f ammcr / tha'amus. $rctfammeT / recondito- 

xium aflülarum. f&Tttl aHMieT / «IIa panana, 
pananum $U(f)crFamm<r / gramraatophyla- 
<ium. S3üd)|curanimcr / haften SSnjl & 
ÖetPCfaFammcr ' armamcntarium. J>ra?fiim 
HfV / horrcum olitodum , «nixföAUlfAuimcr. 
Vfifcnf ainnUT / promttfatiumferrarium. 6rtft> 
fanuncr / eubiculum hofpitalt (jjcbeimf fltj 
mer / condave fccrcciu» , penetralc. ©d)cimfcc 
i\abtöfainmct / conüftorium fecretum. (£<> 
X id)t«f anmter / ttibunal , dicaftcnum. (*>c(inDc< 
fvinimcr/ tfncAt; gj^a&cfammrr, / tdlafami- 

Jiaris. £crrcnfammet / dormuonum henlc. 
^Uifd)Fammcr / carnarium. .£inbciFammcr/ 
camera poftedor, remouor. 3ttaafcrFammci7 
uvnxcüimis. Äiifcfnmmcr/ cafeale, cclla ca- 
feana. tfinDcrfammcT/ amphithalamus.cW 
mitorium hberorum. IctöClfamnUT/ vcftia- 
rium. ifttutCrFiimmct / apotheca herbana. 

vieijsFammeT/ aerariummilitarc. $imftfaill' 
nu r / tcchnophyiacium , technamatophjrla- 
dum. gan&fainmcr / camera proviruialis. 
ÜcKfamnur / auditodum.. SumpciiFamnur/ 
cclla humilts^ hypogeum.. gRnttri.lIfommct/ 
apotheca aromataria. Sföehlfammtr / farina- 
liacella. 9(cbcnfarameT7 eubiculum: pro x,- 
mum , proccenium Jeu potius, procaron. £)Dtl' 

f ammcr / oporotheca. 9>a<t)t' [™< 9)iicttam< 

mer / camera locanda.. Ital. locantf % Göll, (harn- 
brtoarme. $Xcid)öf ammet / camera Imperial«. 
«Kcnffammcr/ »rarium , qTaeftura. ßffW 
oöer (*pcclf ammcr / famarmm. xsx d)cnFam> 
mer / condave logjfticum , camera raoonaria. 
eamcnFammcr / reconditoriunv finale. 
t^chattenFammct /.camera obfeura. ©gjal 
f ammcr / eubiculum , dormitoriuro. ©q)Ut»C' 
rci)Fammcr / pinacotheca . abacotheca , alias ri- 
xam £>i!t>«r* # BUinjWammec epcifcFam> 
mer / promtuanum^ccllaria , apotheca , penus. 
(^tnblf ammcr/ camera. civitatis, (gprenram 
mer / honeum accus , palearium. (JtHCtF JH1; 
mer / tanura , coneavitas tormend poitenor. 
Sartaunc mit juqcfpi^cr Jammer / tormen- 
ium bcllicum acuminatum. Äartaime mit ttfr 
gef'cnFtcr Rammet/ tormentumeum foramtne 

dcdivi. gtubufammer / mufeum. Xtauev 
Cammer / condave lugubnv UnbcrFamnuT/ 
«mera inferior. Serbcrfammcr / ß** WM 
fammer / antithalamus , camera Wtenor. 
agabrcMf amnwr I foraix mercatorum. UüCrf ■■ 



fammer/ tabemaiopificis. 2>pficlFammcr/ or- 

nithotrophium. ^tnsfammrr / camera cen- 
fualis. 3 uefer» fnr Cimfccttammcr / cclla dul- 
davia. arocuermanneFamincr / camera duum- 
viraln , SBcrfehlotjeite jUmmcT / camera 
obfcrata , clautä, oedufa» Offene/ patcns.aper- 
ca. SScrfdjlaaeue Jammer / plands munita, 

coaflata. 33<rmictCtC Jammer / camera clo- 
caca. ginftcre / tuitfcU Cammer / leoebdcofa, 
caca. jpelle/ Udjscc Jammer / lud4a , lummoiä» 

clara , nitida. 
j\4mmcdctll / OO» / Jimin. conclavium , cdlula. 

ibtcuenFdmmcrktn/ apumccliuiz. ^rotFim* 

mcrlcitl / panariolum. 3ii'be»Fammci"lfiii / ar> 
cula, fcrinium. ^cbtFammeilem .■ Tcccflutad 
orandum. ^rjiU'Dtainimrlna . conditorium 
mciiicamcntorum. 
Ääiil HUT 1 . 1 Der;/ qvnlfor , camerariui. Sej '£ im» 
mcvliita ffi cuUiculariui. Oba\ ämmerer / q >■*• 
ftor (uperior , decurio cubiculariorum. t$0 

gctiFiimmcrcr/ antigrapbui. UnDcrF immerer/ 

qyxftor inferior.. 
ÄaJHmcrO)/ tXf/ qvasffura , praefeaura «rarii , q*- 

meralibrariorum vrl rationariorum 
5iamp / ÖCty campu« , ager , ru», bodie ; olim fpa- 
tiUffl campr, qvoäGernunti antiqvi ad receptaculd 
fuaelfgerunt atfy [ryibut occlufirunt &munivfrunt t 
ri& ynmhnomen $a\Xl foßmodum Jf amp 

dedrrunt , unde Laimorum campu* ftiam diütu , non 
h Gr£co ^'utthf, net kcapete, nuüa mim anal fr- 
ei* rri adeß. Äamp autrm rß locus planus ad 
habitandum ft praehandum aptus . binc rtiam 
GaUbrum Catnpaone , expeditio militaris , & 
camp , caftra , Ü. cirmpn- , caftra metari. (£in< 
Äampanjc rubn / expeditionem faecre. (inne 
Ä'ampanje Ölltfb^lfcn/ expeditionem confi- 

eete. _ 
ÄampircBA exeubare inexpeditione, caftra face- 

rc , ponere , in campum educi , caftrametari. 
J)iC Wince Fnmpirct nodj / exerdtus adhuc mo- 
ratur in campo fivt caftris. SBintcr Fanv 
piret fld>€ nicbttPöl/ tempore hyberno in cara- 
pis aper ni haut commode fubilftimus. Xam- 
ptrunoy ©i«/ caftra, pr«fidia. 
^amrf / Wr/ P'- c4r « V^V* > digladiatio, lufta, 
cer ramen, dimicatio , iß ab hoc anüqvo Gerrnam. 
co £amp / tfpropr. ccQuilationtm in aprtco &loco 
publico , nvalii campu tß , notai. €incn Jlim 
ftampf bcraUÖforDcrn/ ptovocare ad pugnam, 

p raj* 



923 



Sa 



ptaBtio laceflcre. jum Stamef bereiten/ 

dimicationcm parare. tErnfi » flampf, pu- 
ena lcria, acerrima. j&lnfiaer flampf l prae- 
lium crucntum; glljjfampf / pugna pedeftris. 
<J) 'crfrfampf/ eq*eftris. e3d)iffFampf / navalis. 
gid)icrfampf/ gladiacoria* fleoctf ampf aman- 
cium trat, tufifaittpf / pugaa imaginana; 
tgcbriiifampf / iimui.ua. <?pül fivt ($d)crj> 

fampf / jocoia, ludibunda. Sfcicrf ,;mpf / dimi- 
catiocumbcftws. £ ubes f lllp / j<joh. gtDci 
fdfaillpf/ pr«lium ancept. 3ipci)fampf / ducl- 
Jum, monomacbia. Xampf ettsm dicitur du. 
bitatio in rebus cligendis, tpuäit rß prtcantittm, 
in qvoivmconfrtrntia, caro& fotritw puonant, ©ci 

flrimpü'il/ pugnarc, ccrrarc, dimicarc, luctari, 
praelian. cu^f Drin ^cinbc fnmpfcn / cum ho. 
ftc confligerc , acie dimicarc. ?0i It bcm J Obc 

fämpfca / fivtbcn ttf'itn flampf rämpfcn / ago- 

mzarc, in agone conltitutum eil c. Sßftt IPÜD(Q 
gieren fdmpfcn/ cum beftus' pugnarc $£it 
fSau'ifB F^mpfcn/ pugms cenare. IndrCom- 
l r..i. ! JU>Fdilip[Vu / * \ri r»Jmpfc»/ expugnare, 
devintere lim vSta&t c 1 1 u n um n urbem op- 
primerc, occupare, capere, urbc belloponri. 
ilusf impfen / ccilatc a pugna , reeeptui canerc. 
5vFimpfcn/ hoftem adonri, invadere, aggredi. 
^rroftimpftn / libertärem armis recuperarc: 
SRif * SW'f nFÄinpfcn / unapugnartr auxilia- 
rcs copias adduecre , jutarc pugna ndo. S3cr 
fiimptcn/ perdere pugni. €an£cbcn tcTfiiin 
PfClt/ in conmetu obirc, cadere, perire, mortem 
oppeecre. UkrFÄmpfcn / Tincere , hindere, 
profligarc , profterncre , dcbellare , in fugam 
coniiccrc hoftem. 2ßic DcrfÄtiipfcll / praelium ' 
rcpararc,inftaurarc,redinregrarc» iterare pu- 
gnam. %<vt «Smpfcn / impetum hofrium fufti- 
nere , fumma vi & acruer conirndere. 
JtdmpftT/ 0«r/ bcllator, pugnator , athlcta , palac- 
Urica, jtdmp/crinn/ t>ie/ bcUatnx, virago 
pugnax. 

$i\mpfim$/tU/Urma'vod1Jiampf/ pugna , pra?- 
Inim. pugnacitai , ällhrtum T>ae flaYlpfcR. 

flihnpftd)* ^fudxtrh. pugnax , bell icofus , 8>; 
pugnacitcr, bellicose, athlcrice, pjl.rftnce. 



924 



dtn: .f)rlmr.Miini'conu»gaicaj. .fpuncnr mm/ 

cnftagajh, dreirrus. 9ii>fcT flamm / crifta ru- 
bens. sr^UbcilFiWim/ feapu« botri , racemut 
£d>lnjjdfflitint / clavis projeftum >« labium' 
VÜbMüVm/ licia, plur. aßeUfnfflmm / car'- 
mcn. (rniH'r^mm/radiipeOinisdcnfi. S8n, 

ter flamm/ ran. ferner flamm / pccicn 
hgneui. sgeiiierncr / ollcus , corneus. helfen» 
bemernrr /ebumeu«. e<S>mr6tcnfmm / P c- 

Äen reaudmeu«. Rammen in roUmofari dicun- 
/«rdentes rympani. Milien Übern flamm fi)<( 
rm/ rondere alicjvem per peclinem , prov. i. e. 
vexare , exagi tare. CiJrrtjRmmf duuntur ficili- 
menta, ätik$ @r d «|? ppfdll. t^O^flinm / auttm 
propr.funt imix t ßu capronnc, ac irJtqvoc^ 
rifermango, qvi eqvos vendit ftmangonizat^ 
i. e.exornat. tSiK^mmaUht Strigilis tß, 
ÄÖfflmiCmy X>0S1 danm. peftuneuluf.. 
^Ämmcn / & tfempfln/ petlerc , peflfinare, carmi- 
nare; Spelle Mmmm / Iwiam carere , carmine 
rrahere, obliqro ferro lanam deduecre. Com- 
pofitafupt: 2lll5F^mm«l/ depeaere. <£rffoto 
mcn / peftine rranfirc. $y d ^ Jpax ift fr ftl\i<j)t/ 

baft nun ti nüfyt frfmnmcn/ five au^Fammcn 

fan/ capillus adeoinflcxuidrinn-icarui eir, uc 
pcclinrdeiiuci nccivfcar. ©lirchFiJmmcn/peöine 
compnnerc. SßirbcrFiimmrn/ der.uopcftere, 
repeftere, ßd reprfterc rrfirm id. valttqvod retrö 

peaere ^inDcrFilmnun / bnrun&crfommui/ 
fieat& J^iminbcrfiunmcn rß propeforc. 
Ätinimimg/ Ort / ipfc actus pedendi. SBoto 
frtmmung///fe bat ^cllcnMmmcn/ carmina- 
lief , unit ein SÜpUcnMmmcr / carminarius. 
^Mmtmitm / Cie / Mrminaria. Alxh 

Änmpclcr / idem rßfvod $amm>fivc$amv<l 

UM eher prclinarius. 

ÄiSmnricbf / fmmbaft 1 &freqvtntüts ©cPiImmr 0 

*djrü. pcxut , compofirus , pt&inacu*, carmina- 
cut. ©cfmnmci jpar / crinis compoHtus , ca- 
pillus pexuir Unqcf^mmrt Aar / coma impe- 
xa , capillui incompofitus, dimirbacut, implica- 
tus, paffus. 

ÄampcB/ plur. radii cympani dentati. ©fltf (0?6< 
(tnqcfricb 5at feineflampen/ rympaaum ex tuGt 

conftans denre» fuos habet. 



r-o ~» ^miuivi. conuan» uenic» iuus nauet. 

^iimm/ du%\m Kumpel/ oer/ p/«r. tu J^amptlcn / iTamirelfti / u. nennum m ht« 

^vJtnmt?/ peften , rß k Äamin / feptumpttrtK $. Cttnpclcn / proor. la n am carminare, undt rtiäm 

calcr <f»od radii pcAinia referunt. flamm* tinflompclcry flmnpdcr / dt Ärcmpc tcT / Orr/ 
nu.vj rummitttcm xei nonmaiqvam fignißett, Ju | caxtninator , c^flrcmpduRg/ Ort/ carminatio 



SR mm Iii 



rß. 



92* 



926 



eß. Sed catachreßu'e fapifllnuc rt enn ufurpitur 

jtampelcn/ Äfimpelcn/ Ärcnipeleii/ pro nxari. 

jurgarc , contcndece , alcercau , Tcrram coutcn- 
tionum reciprocarc. rempelet / altcrcator, 
litigator, utigiofus, jurgioAu. «Kreuirlerimi 
lue / 1 1 c i«a t nx, .t,u j eine «ftdfeof ar>«. .H rem 
pelmm alcercatio» Iis, rixa, coruentio, jurgium. 
X remple rifd) / cupidus contencionis , vri pu- 
gnandi , pronus ad nxam dt diiTcnitones , dis- 
cors, controverfus, y «Jv. contentiose, cer- 
tatim. 

^UmmCf / tWT /pl. ear. mecror , aegritudo , mo- 
lcftia , maefricudo , perturbatio. Stne dubio ve- 
mt a jttinillicr / carminator : rvem.idmo.ium tnim 
biccArmwMndo lanam trafnt » dtvexit; fic animi 
dolor ex miferiit SjT calamitatibtu , hominem dißur- 
bat , dietfy noüef^ßitnulat &punoit. 3» Otü&em 
Flimmer fteefeu / incrcdibiii dolore augi , inti- 
mis fenfibus afftigi , laceraii .crucian. (gutem 
Kummer ermedrn/ folicitudincm alicui ioferre. 
in perturbatiooes aliqvetn conjicere. hinein 
ben&ummer benennten / levare, depcüere ,rc 

Jaxarc macfritiam. Kummer etiam eß arreftus 
feu arreftatio , five fiat re,five corpore. je (*)ü » 
r er mir Kummer bcfcfolaotn / manut injicerc bo 
ms alieujus. Sri Kummer qvofy id*m eß ac 
Qn\c$/five ©reingemufe / rudus ,f ragmenr a la- 
pidum , ruinarum maiems , @ct)urt. Notier ta- 
rnen eß ßgmßcatio prima. Hinc Compcftta: 
$nitfflintrtKr/ cura, iblicitudooflicialis. ^ >U 
fummer / ftudium aedifkandi anxmm. QJfer« 
nnD $rotFumnte? / fobeitudo vidu«. (Ebtem 
f Ummer / labor fam*. grieDcns Flimmer / de- 
Gderium pacit. ©UübensFiimmer / anxietas 
fidei , refigionis ambiguitaf. (SkroijjensFliiTI 
mer/confcientiasfiiinulus-vr/ tormenta. j£)er 
u-ü5 Flimmer - an gor , mecror animi. J£)Jubt< 
Fummer / labor fummu». gebeniFummcr/ mec- 
ror virae. 3} eben Flimmer/ cura altera. JKet&t* 
f Ummer / arreftum. SXcifef ummet / cura via- 
rum, peregrinandi. (gtatsFummer / cura rei- 
publicas. Ererbe» ßve X übt «Flimmer / medica- 
tio mortis. QBeUFummcr / lollicitudines mun 
danae. oetteiifiimmrv, aegritudo obiniqvira- 
tem remporum. 

5; mnmrrii/ &frefveutws SJefummcrn/ «gritudine 

affici,m<rroreurgeri, folicitumefle. SD? Hl be 
ffnnmerf fitj) beute »enla fitn feinen <Rettfien/ 
pauci hodic de proximi Ali falutc laboranr. 

0cr befümmert \\$ tpolfim Dm (BdjaDenSe- 



fefd qvitcit, qvi tän^atnr calamicatc pubiui 
\e proximi? (riuen beruminernuuebvU/ exetu- 
ciare aliqvem animi. X"^» U \ ' :i 'eim 1>C- 
flimmert mid) fehr / iovalerudo ttu me valde 
conturbat. vriue? I) alber befnmmen femi / do- 
lere vicem alieujus. ü>ii|i J^ei'Hen befuitlinert 
fei)n/ praseipuo qvödam dolor« angi. 
$rrumtuerer / &mtUus ürnwerter / Der f moc- 
ftitudiuc afre Jtu» , confectus dolore animi, mec- 
rcnt,arucians,corqveni,arFidan&rcrc, asrumao' 
Tut, calamitofui, mifcrandut. ü u. innerer / *u- 
tem eß curbator , um cor , pxrtuibator, ix. arce- 
ftans. j( limmerilin Me/ per t urbar rix. 

35cf ümmernug itit/ii. qvod &ammec / mecror, 

angor, lucrus, aegritudo« cura« labor, (blücitu- 
do. Habet b£c i'ox eadem comp- fit a „ q v* Storni 
nur / idemifo fipnificjuiu. ©ie ^eFümmeruupe 
M Wcmu tes? |'ü)ii-aehi n Die Gräfte De^ ttikit 
mencis dolores vires corporis enervant. f&C* 
F Ürameruüj? tinDem / »gntudinem lenue , feda- 
te, wr treiben/ depcllere. ^efümmernnt? er« 

röeiFiil/ dolore alujvcm innrere. 
£ummerf)aft/ *dj.& Adverb. *nx\\u* matrus,rri- 
(Vis, coneurbatus , maerens« follicitus , l-j: trifte» 
maftc. in ummerlMft fepn / coneipere mec- 
rorem, dolorem ferre. Jiummer Ufte VeiltC/ 
aflBifti. Äummerbttfte 6mrgea/ curas edaces. 
ÄÜmmerli(5 l'*dv. r*tl tdjeSive ufitmstur , ae|er, 
BTaegrc« lubcnft.i , & tnftms. r Fi'UfV Fum< 
nuvlim m'nroerj fcmnicn/ hoemalum vix <Äu- 
cere potuit. 0??.".n liehet Fummerlid) Den ?ln 
f »um / urineipia rci vix apparenr. vi' r mM§ fein 

teben rmnmerlK^l>inbrindeii/ vitam xgerrime 

crahit. Dicimtu tarnen adjeHiv'e : Qjiil fummerli* 
&i'..< Ol'.lftemm.'tl ■' paupertiaum genas vivendi, 
levis qvaiftus, exiguum lucrum. X nmmerli(f)C 
Reiten / tempora tridia , anguftia temporum. 
Äfimmerli^er öiefl / viftoria craenta, triftii? 
non plaufa. Rümmer lief) ettiS/u txvnitur diffici- 
l.'s, trduus, incommodus, periculofus. ^UU1< 
merli che Steife/ itcr laboriofum. 
OlbFtimmern / & ?erf iimmei u / lacerari, disrumpi 
angonbus. (£r Flimmert üd) natu ab / tabefeit 

dolore Amifcna. S^ lfHUimem/ fiTttuFiim- 
mern/ permanereintriftitia, indulgcrcdolori* 
bus , dedere (c marori. Qlu^beFilUimern / eß 
animtun dcmifTumcrigere« ex tutbare curas ex 
animo. 95erFlimmcrn / eß vadfri. retinendum 
aliqvera curare , inhiberc remvel pertonam , ne 
«noveatur de loco in locum , impcdirc dt deti- 

■erc 



927 Äa 928 



ancs« aliq?cm. ich »orber bcfunimcrn/ pro- 
widere, folitcitum c(Tc in tempore. Sirid) tVtifCt 
belli m man 1 amphui folliutuni efte de rc ali- 
qv5. 

t>fr/ mueor, (itut. 
cinJtcriur delufvidü filum , utpott vin6 vtl cere- 
<vt[i& t in tttidü autem , ttt nuiibus , eaßantk , eajto, 

psdninnul T>ot-4/vr. gjjit #an überiOijen / be 
fd>Knjeu ivci'ben / mueorem induecre , mucc- 

fccrC 

£d ni4)t / Ö" *» avibtudam lock &iimtd)iY Ar), muci- 
dui. Hamern fcon / mucerc , fitum ducerc. 
5tanid)t werben/ muccfcerc. fitueorrumpi. $a< 
Uid)tCtvSBi /^Sdn/^kt/ aectum, vinum, ce- 
xcvilia munda. Uufantd^f /puru«,clariu,pur- 
gatus, Gnc mueorc. 

jUnbeif iitiaTaf / X>ilf idemqvodlton/ mu. 
cor , fiius , mutedo , Jtd b*c duo poittc* & rsrä 
funt. 

S^dW I *d;tR. vtm , generatim cavum dr cavarum 
«um longmidincqvädam figmfuat, atfy txmde 
in ftrdr^jtiin ftvt gülm/ cyniba , Iinccr , fea- 
pha , plufclus ^rbor cavatu. $i|dh tfv II navi- 
gium pifeator lum. (ppajir» ftvt £u|tf all / lern- 
but conftratu» , icCtus alias pAt/tda, Vrneii appd- 
ttnt : gondofa * gondolr , qvod nihil aliud rß tivam 

phafelusfrumcntana. 'jHMifoit / lembu» verc- 
danu*. Dtmin rß : $ 4lticin / t>4ö / lembuncu- 
In , najrigiolum , naviceüa , cymbula. 

£ jnnf / tu/ pi- Mannen i cantharui , iRan/ 

ctvut. ©nc nnc 9Bcin/ nun für a vini. £al. 
kW 5^anfir '^tcr / fextariui cerevifiat. J^albncf 
fchfannc / bemina. ©rfofannen / congiut. 
gäslcinwn jroclf Äannen / uma. friülein ton 
14. Äanncn t amphora. 2>icrf annc/ cantharui 
ctrrviüarius. (ölCßPannc / guttui, gutturnium. 
(SR-ÄrlatMf / cantharui luftricui , pro intrua. 
fKeßFamw/ menfura canthari. vr ebetirf a nnc 
«rnca. (^d)uepffanne /t.^«*. £rinffannc/'« 
$t|"d)fannc/ cantharui familiari«. •Baderr'an 
ac/ hyi'ria, aqvaln. &ßiinfannc/ anopho 
rum. 5E3cd)en?nnn< / cantharui puerperal 
jt-annr anspülen / pcrlucrcfricarc cantharum. 
jfiinnc cinfienPen/ implcrc. Äanuc autorin» 

f fll ' ebibtre cantharum. 
&dniil*in tos iimin.aiikt Stfattl/ urceolui, can«- 
thanu parvut, angutrut, hemma, qvarrarius. 

Äiubcrf öaulcin / pocjUum,modiolus, ^Op(cr> 



ffartri» / capu, guttut, jf olifdmiUm / fivt 

^fdxrletn / poctllum gudatorium. 

Äiiiinidjt/ fivt ^anncnnjciff/ Ä^>6.percantha- 
roi. 

jtaniiebl/&tt/a'nnamornnm, cjiTij, dtButke*' 
vilatr , alüs Kimm et. Uber jogen $aMtt)V «Oft- 

fcclum cinnimomi. 

^anal /fvafi Xütmdt X>tt/ canalis 
ftula. Altrum rß, vo.atuhm Ranne principe 
lioribtts hngv'tr unum 05* i iern valet r. Htbrxitum 
r^Jp calamum figmficai , Gt*c't K*»* y LaJini 
canna ,[tal.canna , GaU cjnuc , German. SUrmc: 
omntA, ijvoJjt.it VtepiattdAqVtßdOM uva ßu ex- 
lavsla iongwfiula. At? n h m 1 ß tum Joliim TtAtuA/ 
fed Ö'RanaljC/ Brlg.^Cüütlic/ GalL canaiile, 
icx plcbis. Dtfti Mutrm canalicoU , <p>ia urca ct- 
n*hi&ioüi<i'viat Jrrehal uabant, oßentatoru meri, 
ttß. Plaut velutijordidi homiM* , ficut ctnalu fru 
aivtiqvodhbtt Jordidum (eneipiunt ; utpott in qvos 
p uTgament* civitatis unMcunq x lonßuunL A jj'/in 
yuo j, dicuntur j?aiu)aetl / nc/i j'olkm totmcnia 1 fta 
xnca, ßu canoncs, Gaß. canons dttla ; frd £7 
ocrealia* i(ra linrea, qvz adpompamoercisin- 
duntur, (fnerelf (Hielten / dt qmhm bieproxtme. 
Puirtur etiam Belgarum Rcnnep / cannabH , noblt 
l^anf f tjwdtm origmb rj/r. Imprimif auitm Lsti- 
num cancre 4^ hoenoßro jfrlMf dieividttur. Apri- 
cal* tnon cantrtjoiiti funt cannis ,fin calatnis, 
indt nobu remmfit Monieren / Di( / chorus muß. 

cus * Stanttu Oer/ cantos. //. ganttxinw Dw/ 
cantri«. 

# flnf / jTanff / WC tpropr. non folim tß arigu- 
lut , eb camtattm d Ran rled rtiam pro ora * ex- 
trcmitare (umitur. einfallen Bauteil / ». t. auf 
allen itdtn uno <Drttn/ undiqvc , m omnibu* 
oriidrangulii. ÜJ?f cv-.fivt ^ccfanrc / ora ma- 
ritima. Hinc verbum ^antf b/ abfanfen/ in an- 
guium cogcre , angulum dcfcribere , conficcrc, 
rorqvere. jfantUUO,/ X>U > formatio angulo- 

■ rum ^aitticht <» '/.angularis, jnculjtuv. an- 

••uiofui. X>ret)fan;td)t / triangulus. f3tKt* 
f antid)( / qvadrangulum. 2tlin'Tanri(^( / pen- 
ugonon. vi 1- iCcftctof. Abhoc jf'antc t>mit fwa 
& iiitor ©a»/&Äanrpr lein eine. ■ <i irni .1111.'/ 
tablinum , dlnbironum mrrcatbtU. 

tfanjel/ »i*/ p/ ^»njeln/ Tuggeftw, fugg e . 

flum; ä ttmtÜH p urimi U abunt , *vafi jit 7 0l •« 
Jr£.'a< editier, q\'tm Catfiodenu aypelUtiucuht fo. 



929 



930 



St, 



Wfttm 



ret , ciaußra fatentia t ftntßntx 
frolMü y f qvht ÄAUJCI h #01 
nonfjlumf) vptvr altitu.ivtrm ci) 'cor.frfiitm , verum 
ttiam p> vpttr capacitMtm cavam , &t]Vodp!trumq t 
anguhta ftnt ßtggtßa, , 

5Tanj(« / jDci: / yra/i (uggeftiarius , tfnnjclfv. 
Canccllarius, ahm. mit Caißxntimim Ai. qvxjlor 
pal litt y candidaitu p» mcrp« ii3 w. (£r $f 4 Hilf r / 
arcbkancellarius. Vue ^aujlcr / canccllam 
vicariui. £pffäilt,(cT/auto canccllarius, @C< 
r>uiui'd)af[5<- /iwöcmciufc^aftsfanjlcv/ commu- 
nionis five communis cancdlarius. lluiHT 
fanjIcrV fccundariui, bojie Vicccanccllarius. 

#»Ul jCflircn / pf pr. rcticulat im flelerc , transversa 
lincäcircumduccre, vel confcinderc, conigere, 
vttlgb rrviderr&eenjurarefcriptaeoncepta. 

JulNidlcl) / tief propr. cancelli , vulgb ciutceüaria. 
EJlauttm tribunal fuprcmum, regimen B'curia 
Frincip«, ahkt X>tt Heguratfg. .J£>cffan jclIcP' 
grammarophylacium aulicum. S5ricfTafi}c1» 
Icn / archivum. kr r.itrt ! an,c llrn / tabularium 
urbicum. j?dU)ClIf i) ttiam abufivi dicitur lo.cui 
fccrcrus, latrina. Hinc auf MC &OJt}cSco <Jt*i)<n/ 
invifere foricam. 

^\ aniv llili tH't / fvießaliterU Principe t frriba cit- 
ri*, rcgiminis, vulgb cancelltßa, 

Nation/ five Kanone/ we/ t i*r. Kanonen/ 

piopter cavitatem non folum appeüantur patagia 
oercarum, feu linteaminaad ornatum oereis io- 
diu* *lüu cunVUanciU'U/ verum etiam maebi- 
n* aeneae , feu tormenta majora bellica > alias 
<Btfd)Uty y ®töcf</ funt tmm infim cMHArum. 
Quin , qvod S£<U\0T\tl\/ canoncs , pro legibtu& 
dt er t tU publuis exin.it fumAxtur , qvod in cbart* 
convoluta , &qvafi retuniata conferipta &jervatA 
fuerint , a qvfi eß Jus Canonicum , W jUnOM- 



llirt ivcr&cn / peti rexmentis obfidional ibus e 

(uggcftibus rormenrariit. 

tfaiUMiirmtgH&iit/ & *a& tfaiiotmcnv grandiorum 

termenrurum jaculationes. £atf £flnpniren 
()Crtauf/ loimciiM tacent, hoftis qviciur a tor- 
mencorum exploftombus. vUugfaiu'nii'iiiiay 

rormemi jactus vti cmulio. 

$arg / f arger / f ärgeffer / par«« , re- 

nax,avarus, it.frugalis .attentus nd rem. CID» 
JllFara/ ^rifara praroarcus, perparcus , tri- 
parcui » impendiö fordidus & tenax. (£r Mt ein 
VlutfoT 3Cr .».mihi" / extreme fordidus eft , falem 

lingit. £>ic 9fcridjcffcn pnb tue Äfften / prov. 

Qvo plus funt potz» plusfitiuntur aqvae. l£r t[l 
nid) t Far^ / remotus eft a fordibus , fumtibus 
non parcit. (£tu Fai'gtr ßili < cocio , nummt- 
baGus . auro ineubans , lucripera , aericola. Di- 
citur etiam Cirt fai'gCt .J^UIID / invidiofus ca- 
nis. 

SaVQtnfiMbo* 1 * figrrificatione eß : bonit fu is prov i- 
derc. profpicere , confulere, rem familiärem 
tuen & parfimoaia confervare , Commumut ta- 
rnen funütur pro die avarum , avaritia tervere, 
divitiis nimio Mudio inhiare , ccccum cupiditarc 
& avaritia eile. CompofiU funt: $tbfaV4Cn/ * 
liitlftirtU'U qvxftum taecre avamü , parfimo- 
niä derrahere aliqvid , fraudare genium lucri 
caufa. (frfiir»)ni idemferitß,xtm familiärem 
augere tenacitate , fordibus Ar illibcralibus ftu- 
diis opes com pararc. ^prtf argCII / trahere vi. 
tarn nimis ccnuitcrvidicando , lucris immori. 
9old)Niracil / inoruentepaupertatedemum ad 
rem atteneure cne , poft amuTas opes prasdam 
avaritia qvaBnerr. tßüXHx^tn/ arid i täte opet 
aliis coacervare. (fr faxoxt Licf)f uNn IfiKu 
OOr/ingratis heredibus tenacitate fui inicr-.it. 
Scrfatflftl/ vitam arqvc aetatem in qvacrendo 
argento contererc. 



fd)c//rwpÄb|ihd?ci\cd)t: Et ^anomftren/ 

^ JS^^T^!! ^ et T * lÄarJcV7V«7parc^tenax, aridus.frugalis.re 

ftriÄus, Euclio. Dicifur etiam Ä ifrtlin^ / natu 



^anonifat/ canonicatu«, bcncric.uni 
Canonici. • 

^anomren / U*. aub Ranonen [toitflm I nu- 

chinis aencis fulminarc , tonarc grandioribut 

baiiifl.s. föegcnciUiin^r fanontren / majori- 

bus tormentis fc mutud petere. (£inc vf ität 
brf anonh'Clt / injicere ferrcos globos in urbem 
tormentis obfidionalibus. 3lu? fcr vr tiiDr tlMC» 
trr beraub Fanonircn/ repugnarc, c^refpondere 
muralibt» loiuicnt is, tfvinpllirt / five biU\\W- 



ra rcftrilrior , attentus ad rem , Oudiofus avart» 
tiae, illiberalis, eupidior qvam fatis ed. (£jn 
& .k 1!: Hfl iir De? f cbcitf nicbr mkW avartu , mfi 
cum moritur, nihil reetc facit , vid.fupr. proximi 
Iv.i-fiu- v >it>. 

Ä ü Vfl 1) et 1 r ic &pa§ Sitxwin 1 parfTmonia, fruga- 
litas, rcnacira«,a vidi ras, nimiaaddivitiaspro- 
penfio. ©riUlfamc ^argf}(tt/ inexplcbilis, 
cccca , incredibilii avaricia. • £ic arijfjf U ift 

alt? 



93* 



932 



cßcr lafttx Urfprunij/ mriria fcelerum matcr 
cft ommum. Änrglxit unb (rpariamfcit finD 
tr>(it ppncinantrr / coro calo diftcrunt avaritia 
& pai Ihnonia. <£rir\irijbfif / ibrdiddfima tc- 
naciras. 

J?ära,ii(&/ & '*Ji*rh.ulemfva4fat$[ aridui, 
illibcraJis.cenax, parcc , frugal k er , reft ri- 
tte , renuiecr. (EitOJtf huv,l:cb fron,- in faciendo 
fumru parcum eile. 

Äarp/ wr/p/«* Äarpcti/ « rp io p./«. 

&icjfarpcn / carpio oviparu». f2picijclfarpc/ 

cyprinuj maculofus. ©<fof tcntr Ä»irpt7 cypn 



rus clixus 
cy prinum 



©rn Harpen 
£>cr jfarpe p 



d)UPcn/ defqvamarc 
iilfd>rt/ cypnnus fa« 



pu lutum. Dunin. r/? •• Ädrplctn / fcflfl / cypr 

nus cxiguu*. parvulus. (£d)iu ii>crtff arpcn//->c* 
appellant halccubam ,ir. ödiu|U'r^r»n pci». 

JTaraufct) / #aruffd> # £ara$/ t>*r/ i 

ZUtpen/ pt/Hf , coracinus, & cyprinus latus 

Satt / £arö / Äarw £acn / t*r/ 
piar.we Äarrcn Die.£ird)e/ eifium, 

-vthiculum birotum , carrut , carruca , currui. 
<£d)ii'bf am / umrocum, vchiculurn rrufatile, 
dicitur etiam JvJfrcfotn / & 0d)iebbocf . £)ru> 
der! am / carrui prcli rypographici. §ubr» )ivf 
^nfifjrn / eifium oncrarium. glccbrinrarn/ 
«urruscraticcus. $0lfilW /carbonariu». %t\t 

terfarn / currut fpondis initruäut . 90tnUcrtf< 
f Arn/ eifium frumentarium. 70? iliFa r ti carnw 
rtercoranus. $r'crd)f ilttl / cafx opilionum mo- 
bile* «rdu&ilcs. (Scbinbclforn / birotum fean« 
riutarium. «ScjHnbcrsTaw / carrut raorbici- 
»ut. (^(^uttfam / carrui ruderarius. VrMttf 
farn/ ^)ra C^ttam / bijuje , eurriculum, carruca, 
GaQi appellant Cha i fc, $9 not iOoj feq-ventei &<frh< 
pt/ qvodprcpn'ceß fclla. Tintiimq x poteß impoptio 
neminum , k / generalijfunum hoc vocabulum remße- 
cultßimam valeat , gra/i <Ac« 0itjf4rn. 2luf 

tem Jfflrn fahren / eifio vehi. (ginen tfarn mit 

J^ubdabflt/ carrum fand oncrarc. jfantff- 
Um fivmficat faft.oncm , eoitioncrofreonfpira- 
nonem. ©neit Äarn lufammctt legen/ yhw 
galten / ponere fymbola »conjungi cum aliqvo, 
colluderc, in caufam defeendere. &en Änrn 
fcf rfd)nf t f n / carrum e verrere , & metaphor. gra- 
cia excidere , in inridiam incidcic. 9inj)cUa,icr 
tfarn / collufio. 



Äiirnlnn/ 905/ a&w». vchiculum , cur neu Iura. 
Jtarnlcm £p|$ / exigua . & levicula vchei Ii Quo- 
rum. 

j?t$rncr /t>ft/ ciflariui , carrucariui. Dicifur et- 
i*m St&tdXT. SdjicbfiJrnet/ veÄorunirou. 
©alif<Jmct / ?cftor falariiu. ^rtidbtUzntx/ 
frumencarius. 5Bdnf ätntt I ▼inanui. Jöbfu 
ferner / pomaxius. ^aut*f 4rncr / mexicorius ci- 
fiarius. 

iTartlid)( / ddjtü. tjij. rarum , currulis , carrucar i ui . 
Sic J^iirrenf)ilf f cÄ in moduin voOabuli. 

^arnit/ ©«/e^^arnir/ faccuiu«, manrica. 
«Sd)ulfflnur/ theca bbrorum. ^pcifcfÄrnir^ 

afcopera. Volunt ^cijfarnir / * caro , carnu* 
/f/rf , ^Tia formam par-vi vrhiculi , WltB ÄariM 
leint f bahrt , antufvißima vox Teutonia tß, ul- 
tra AlpM mt Art 05* ori^Lrw«n yuxr« Tjheum vrnari. 
merito fuprrjrdtmta. 
^UCni5/&cr/ ST impag«, fima, cyma, 
cyraatium ! r/i/tm 4 K^rtt / qvattntu capiam , & 
arculam notat , ritt drrivatur. Eft mim opus qvod- 
aam mteßinum arculahorum , 9 tfvidnn arte tla- 
boratum. fficrfcbftCT Statntf/ cymas inrerfar. 
Sufpicoretiam, ab hoc B.<Jrni0 AI j^Umiffcl/ 

er, 4/-J Mjirüö , 5Tarnoffe( / a/t«/ ^o^cn* 

brudj / ramex , her nia , qvoniam exubrrat , pro- 
mtrtrt , txtubetat, inßar coromds , tfmvam , 5^ 
mrarporum. IWr riüim üri/ur ftflrnijft'ln / fvod 
non Jolltm genus tudi eß ,feJ etiatn exagi tare , cru- 
ciarc , ac verbenbus toedarc , ita , ut qvis off cru- 
menca habear in cergo , ut Plautut lotpntur. 

«ftarrete/ sf^areße / tu«/ arcera , Tchicuium 

cameramm, edtdum, carpentum, ptlentum. 
ScrgutDte StOXXtitl aurara rheda. Sjßit Der 
Karrete faren/ Tehiculodignitacis uri. iU'0 je 

mit ftä>$ ^Jferbe n / r beda fcjugii. 

^aUf(i)C / ÖiC/ rß etiam h 2U»m / mutato t in \f 
peton rum, cujus Jimin. rß jffllf fdjlCÜI/ X>AB/ epi- 
rhediura. 

j?artautt / (h* Saxtavme i x>m a »«r«/ 

qvbd rotii imponatur , tormentum antum majw, 
Hinc etiam eft Ramb&bfe / machtna curulif. 

SicrtelFartnnne/ minorUtubi. ^>albc tfartatu 

Itc / tormentum murale dimidiatum. ©uppcb 

Fartaunc/duplicatum. 
ÄOtfl / *€t/pl"> • Äir(Te / biden«,pa(tinum. 
©icb auf t>cn5?nrfJernebren/qv?crcrc, pararc 
viaumagriculcurä. fön PcmÄarit l^u^Ircn/ 



953 



alikt ein 3rf crftuDent (tfn / ligonc pbilofo- 
pbari. 

XatfttX/ Der/ pafhnator ', dicitur ttiam JUrfl* 
t)atie/ Iiorculanu»,olitor, agrcßi«. jiar|icil 

efl paftinarc 

Äart / ^ $artc / Die / p** Äartcn/ 

charta, papyrus. gtinbfarte/ charra Geogra- 
phica. ÄUpferfarfe / *nea , chalcographica. 
^rtfarte / ma^pa marina. ^pielf Atta charta 
luforia. <£lne n.'.iiji* Xarrc / tafciculus folio- 
rum integer, .ftarfe mcn^CIJ/ commifecre Char- 
ta*, tfarte ö* tvn / diftnbucxe. 0)ufc Änrfe na> 
Ih'ii / ludum cobacrcntcm habere. (gdjlimme 
5tartC haben/ ludum habere dtfliparum. &tc 
tfarte Fennen / folia a tergd novifle. tfarte 
nbljcben/ tollere, $arteausfd)laqen/ provo- 
care chartit. i ^\MrtC rtüw dkitur carmen fullo- 
n um , pc rtc n uneus, 4/(44 2Urtecfctie. St d Kar» 
Ut\d)( I in rt militari frteiatim vocatur braexca , feu 

* capfula grandinis f errca. €f n (StficF mit 
tetföen gdiltxn / tormentum ferutorum gran- 
dine conftipatum. 

garten / ßvt in Ut Kartell fptclcn / ludere chartis, 
it. fallere , deeipere. £üte <&ad)t wrf arten eß 
rem turbarc , turbas dare. £)urd)einant>er f al- 
ten / confundere , difturbarc . in vertere , in per- 
turbationes conjicere. Ellies un&eteinaitber 
ba t.u tiu . mifecre facra profanis. 

harter/ & ufitatiiu QSerF artet/ Der/ rutbator. 
Sßerf artcrinn / Die/ turbairix. 

tfartuug, / mtiüu SScrfarfung/ Die/ confufio, 

perturbatio , mixtura , perverfio. 

£aft/£aflc/ Mafien/ De*/ 

• capto. Ü&entelFaflen/ arca polltnaria,incerni- 
culum Snttflf a|tcn fpalcarium. födtfatfeil/ 
arca argen taria. £leiberFa|ten / veftiarium, 
arca tertiana. flttUfoftCI / •?«• farinaria, pol- 
linaria. "". %4 i|trJ|ti'n / deeipulum »tendicula. 
??eifff aflcn / arca camerata. iKfrFaficn / con- 
cha, crater. SßcfchlaflCWcr Raffen / arca fer- 
rata. tfaflen mit $ad)en / loculara. JTuffch. 
fallen / arca rhedaria. Sableifromerfailen/ 
alias ein &t$cb(Vn / asrumnula , ferculum 
inftitorum. £tmt M ffäfien legen / trans- 
fem aliqvid in eiftam , in arcä ponerc. $\ afle 
rtiampro pecunia/umstar. gemeiner jfafle / fi- 
feus , undt fla§i«r / pnefeftus «rarii. Jf afrner/ 

rhefaurarius, arcariu«, Ö» $$tl pecunia nu- 
»craca, argenrum praeientaneum > »/.fifcuic* 



Äa_ 934 

«rarium. <& tfc mdjtf mefjr in frrr afce/ fifcui 

eft cxhauitus. (gOf te^faffen / ."crarium ccclclTa- 
fticum. glrmfafien/ arca lacra, fifeus paupe- 
rinn. & afie in beredter/ Ucus torcularius. 

ttyner / Der/ alih &d>tiiutt/ & Cifd^cc / Ter» 

niarius. 

ilifle/ Die/ idtm qvod Jf affc / arca , eifta. !praiif • 
hilf / arca nuptialis , Tponftc eifta. Hirn iß ./«m. 
x>as Stiftid* i ficut h Äajlc/ Ädilleln / arcula, ca- 
pfula, eiftula, ciftclia. flrine* Ääftlein/ 
fivf Äi|lletn / ciftcllula. ^(Jitlein ju fingen/ 
daftylotheca. ^>eili«jtumf4|nein / lipranothe- 
ca. .H öYtKui ttiAm aUA dialetid Mcüur Jtäpelfin/ 
loculamcntum. €in Xa}i<n mit uiel 5t lipslem/ 
arca loculata. Sed Der allen t>e^ Kingci iß an- 
nuli pala. ^Äide^r/utw^iftdcr/ faber ligna- 
nu», Alias 5iaf[letnmad)er, faber arcularios* 
Alfter/ ^iftncr/ö'^uilner/ ?cr/ aedituus, 

x J 1 1 i mus, myftagogus, *du Jact* eußos. J>orf» 
Fflffer / cuftus cedchae vicaneae. (gtabtfufter/ 
urbic». c ^Ä6|letf/?J?Uflereö/ officium *di- 
tui, 85* ÄUflerifd^ / morc »diruenrif , it. -verbum 
Änfliieren / i. e. &6(luet feyn / «diümarü 
^DDinftlfter/ cuftos racrarii cathedralis. 
.S\ 'vi I teil / Da*/ munimentum* municio, fortali- 
1 1 u m, undt Lat worum Caftcllum. Eß k Raflc/ 
avare ttiAm pmpr. arca txponitur. Sic Bei^a vo- 
' c4nf puppim 3lehterfafrell/ B*proram SJdrber» 
faflelL Lßfr Ab hoc .ftaftellan/ Der/ caAcilanus, 

p riefe Aus arcis vtl catrcllt. 

^(5jl< / Die/ & ^affame / caftanea , fruSta: 
rtßrt trtim ArculAm qvAndam. Uinc tß rox 
itdflCOCn/ propne caftancil ▼efci , r/? rnirn n- 
buiforcorum, deindtvtrb ßanificat: a aboabftr- 
nere, ctbö pareiüt uti, jejunarc, macerare , vulgi 
morlißcArtCc. ÄafleOUtig /Die/ jejunium , fe- 
rix cfttriales, abOincntia, frngaliui , fobrierat, 
cemperancia. (Ein ii a|teoer / parce de frugaii. 
ter vi ver.s , jejunan«, macerans (e. ^a(let)i|t|)/ 
Ad\ parcus,iiiJgaljs, tfadvetb. paac , reftriete, 
frugaliter. 

tfarj/ ^Äa^e/ Dte/ P /«r. Äafcen/ 

catui, atlurui. Sßilbe^aßf/ catus Mreftrit . 
s0feerfa$e/cercopithetu». 3operfeteÄa^cv fiu 
^OPPerfarje/ felis cyprius ,five ferus , prüe nigrit 

mAcui'H variegstui. jj)ie Äa$f e§e »ol gifctK/ (ie 
tuill fte aber nid)t fanden / catus edit pifcem , fed 
aoavuhtangcrcfluxncA. ?0jan füre eine ^atje 

M 



93) 

in €iu}cUant>/ fo nixb fu i>i>cfr mnurn / felis «iam 

trao$nurcTcftu»voccmnonmutar,Drov. f&(\, 
fc 5fu?cn/ &ie forn !e tfen unD btnDen f r d$en / cari 
rruligni , qvi anrenüs lambunr , poftenüs la- 
niant Sicfcilf I $C / gazella, animai mofehum in 
tubere^ßuns. ftenerfaßc / ballifta ferrea «ran- 
dme faucht Rarwrfcbe. 9??ct>aiFiifk/7clis 
verna. erwrdfrtfce/ felis autumnalis. ijfocr* 
fd&e/ felis civcttae.cibetica. Ex contrmtu etiam 
duitur anus, eine alte #ai*e/ tf. eine «Ire ©Miner. 
tJ»t> i&Cfterfofce / vetula faga , qvtartt ma^icd 
tonüruM eiere pol» eft. # portd appellatur pro. 
pugnaculum alciujvallis impoficum , catus, k 
cavenJo , i. e. defendendo & tuend*, diüum , GalL 

^aJjlnil/ Crttf/ dim. catukisfelium, dicuntur etiam 
.{Mfelfityleill / eatulihfeme de cor^lo penduli, pani- 
cula, panniculut , nucamenrum. jufus. 

Stify wtei7. r/? probibent'h & arcentis : Hern, apage ! 

if|en / Ort/ felis fcjnina, avemadmodum felis mas 
dicitur: #Jtcr. 

Stulln/ er £u(_eln/ cirillare , leviter £_T n/ W 

fvavitate traüjre ac movere , leviter rädere, k 
enim folemu» mukere , \ta ut 
frigultunt , _T cum fomtu fubfilutnt , utfaciunt tittl- 
iati. 

u$cl/ öer / We Adelung / t><» jt^eln / titil. 
Uno, tJtiliams. (Er fan totfÄiifjelii nic&f Ici; 
t>cn/ levitcr contrecrari fc non patitur. Stitt* 
\ii\h\ Wiaw dulcedincm corporis notat natamq x 

Uucäm ex re grtui. ©er »erge In mir 
trol/ infolentia a mc alicniflima eft. 
5 tifjf I ff ' Orr/ t>fe flüßlerin / titillans mas * fe. 
mina. gm grober JtiiQcIcr/ pajpacor molcftus, 
agreftis. 

35 nijelidhf / aJi. fubfulransex conradru fvavi. (v r 
Ift md)r mehr Fu^rticfX / exutus eft icnfuexcon- 
rreaatione levicula titillante. $Uilklid)i etiam 



936 



txpomtur ftomachofus, indignabundus. (gr ift 
fcfjr inncUQt/ facilcad iram commovetur , ad 
tndignationem pronus eft. 

JFauj / ort/ er jfeujlein /**?/ aaum/pro. 

pfrr fhnilitudmtm oris , eT fliwi »offa ,r ,1 <• ceruai, 
ac mute* ctpiat, Bubo, noetua. tojlcln <n fte- 
f* <«ops J)rifj/r. (Fi» ©cf du} / otus, afio : J*. 
r&un XilUJ ^rsa, circulatorem > ludium 3v' Hu- 
mum mtdt. $tc\\\in i X>it/ autem ludiam , mi- 
mam !5 circulatricem. (Ii i\\ ein lofer Durd)- 
triebener Äan^ nebulo,imptobus, infigaiiae- 



qvameft, machmaror, fhtor farrorqve ncqvi- 
tiarum. Verbum ^aujeil cum Compof. _h; M 
ont dUjen / «or„ : Verberare clii« , (§f «onLn. 
'_P^ÄflUd}f sV fidere, demitrere fc. 
Äi1Ujl*t / fidens , demittens, ineurvans fe. 
Vemt qvoq. inde j?nO§en/ coaqtinifcere, ut c*tu- 
Ij^tentti &ventrrm exonersturije neun,*,!. ' 

&au/ tauen/ gef miet/ mandere, denti- 

bus mi nntatim frangerc. Dicitur etiam feilen, 

« iff |o alf / er nieftt mebr faiicrt Fan / eden- 

tulus eft.dcntibus cibum pr« feneflute conci- 
dcrencqvit. (£r ipef gerne ©cfdUfe^/ amatei- 
bum mafticatum , prov.de extreme , velignavif, 
vel deheatti & voluptuofu. Compoßtafunt : 2|j^ ; 
raucn/minutimcontcrerc.mafticationisfincrn 
beere. 93crFauen/pr;«mandcrc. QJprgefeuefc 

XP|t/ praemanfuseibus. Aietapb. pomtur qvoq. 
pro inculcare. SöieDeifeuen / remandere, ru- 
rnmare . metapbor. unam eandcmqre rem 
fcepius docendo reperere. ©jcberFeuuntj/ Öte/ 
rummatio. 9^^jf^erFeU(n^e $iere / animalia 
ruminantia. 3erfcuen/mafticando confiecre, 
Vj€ 3< rfcilUltg / commanducarus. SitPd^ mt* 
dUf f tuen / eß fupermandere, ut fi ow, corriaendt 
faporn ingrtti Mut äußert grgtii , äjiavid odorati 
tut dulcit mandat , qvaliajunt äromata , aut bella- 
ria , condit* fltechard. 

Äauer/&j?cucr/Ofr/mando,manderis, cibum 
molliens lalirl , Sc dentibus conficiens. jfeuei 
rinn/ W« / nutrix. Pr*mandens , ©prf eiievinn. 
Vollung / Ott / ST DO0 ^anen / mafticatio , rumi- 
natio ♦ comminurio , yr<e dentibwfit. ©ef dll« 
fe* / roanfum. ©eraute^ rinrirdcfica / pra?man. 
Tum inosinfererc. 
$ai\\d)t/ *df.& adv.minCut, mandens, mafti. 
cant. Eß öTrp/r grßtu &motw maxilLxrim intrr 

manduexndum: (fr Fdmmct mir nllcjeif fnuieftt 
ODr /commanducantem perpetuö refert. 
taubem / freqvenfativum rß k »auf n / fubinde 
mafticare , buccam perpetuö inftar manden* 
tium movere, it. dirficultcr raandere, ut edentuti 
folent. Inde compofitM : Qiuffauberil/ mandendi 
finem facere, prasmanfa deglutirc. f^t fnubern/ 
corrodere , circiunrodere , obroderf . 3crf ,iu 
bem/erodere, perrodere, penitüscomminuc- 
re dentibus, 

tauberer / Oer / tfauberung / We7 y r«uberli*/ 

ad}. &adv. idetp ßwt de füutt l FäUttoCJ / tau* 

ic^(. yerum vok fawxr«/ & fanbcrer / efc 

9?«n i etum 



937 ^* 

et: Am ad maltdkrntum &contimt*m carpendi tibi- 
Amern rrfrruntu* , imprimis veri Ad corrtüutnet 
trmpeflivai. 

^fCt / t>tt I plur. tit JCäfer / bruchus , k RAIS* 

ber 11/ fww» omni* arrodit 83" abrodiU SBrumincn 
frer I bombui. «XofMfer / fcarab*us, 

ftercorarins,cantharus pilularius. ©olDiafcr/ 
chryfilis , cantharii. ^trcilifafcr / cantharus 
xuiilua.fcarabaeus. ^obannwfflfcrUlB/ lam- 
pyris. SMufcrleil! / cantharui , "d 4 *""™ 
S*ir)ienfufcr / bufoniiw viridir Sör.ltyNlfeiV 
cautharus,rutilus minor. «Wolfafer / <an«ha- 

rus piftrinarius. SOJenen- five (rujraaljtafer/ 

camharus uu&uofus , cantarcllui. 
Äafero/i.r.»&f«AbUf<B/ vonDen Äöfem ttv 

itlOttl/ tollere bruchos, iinwdareplantas can- 
shari*. Dicitur etüun WMCOU nmc wf*\t 
VUIUJ /OiC/ purgamentum , & araotto f*arab»o- 

Jf5fc«t/Ö<t/ expurgam, emundam, liberans 
planus ab infeßis, venacor crucarum & bru- 
chorum. 

SUfcriefyt/ *dj. & adverb.ycxminolM, abundans, 
plcnuscantharUW fearabaeis. 

^ifet / ttt I maxilla , mandibula. Eß a 
fcXCO / ut mandibula a mandere. Ober ftfet / ooa- 
xilla fuperior. UnöClftfcr / inferior. Dtcitur 

9k4nF&*ß*&' ÄClfcn / ffü»m5tcibcn/ r.xar., 
altercari.jurgare. PenU hJUftt f (tvut t cum in 
furou dtfcendimtu di3K.fr mutuii dimxcamui, utrtntk 
maxül* fatii motantur , oratfr dttoravtntur. A 

Steifen $ Äeifcr ' / a l « rcaior « ?wxmf 

Sie / alcercairix. jfriflllty / Di« / # Ddö Scei> 

fen / yi w Steiben / & ciu tfief / Steif / tfStib / al- 
cercatio, concertatio.contentio, rixa, 55 
Steififi/Sibif*/ jurgiofus, litigiofus, turbu- 
lcntus, verbofut , &adv. litigiöse, contcntio- 
sc , vitilitigando , certatim. Compofita funt : 
Wt'ifcn/ & ^rfcifcn/litigüievincere.rixando 
«xrorqvere. $lu$feifcn7 * ednq*iefcere 

6i* Durchreifen / * jerfeifen / coutention.s 

fuuem cum omnibus ducere , djflcnuonibus 
unumqvcmqvefatigare.opprimere. §orf'& 
2Qict>eTfrifen/ cominuarc rixai, jurgia repetc- 
rc. Sttit' * Seebenfcifen / nxarura cornttem 
efle , decertare cum deccrcantibui. Ubcrf eifen/ 
clamore * tumultibus pratralere. SDiitunber; 
fijfcn/»nic*ftrepere,iuicrmifccrcjurt;ia. 



Sa 



938 



©Cifcr / Mt/ fi*evlur.& ©dfer/ faliva,#im* 
ork, fputum. Lp a Reifen ; iraxundi tmm \$ ii> 
xofi fleSum/fa , (itm verba ummutant , ffumam tx 
ort tgtrtre Jolent. Hinc verbttm (Seffern / & (5$; 
fem / falivare > fpumam ejicere , pyrifirtatc cur- 
pari » Inde Comfoftta : Qtit^eifem/ edere fpueum, 
i.i 1 1 v am rejicere, tpumAnci ore efl'c. uifan/ 
confbucare compucre , confpurcare falivl. 
(öeifer uun/ * ©^feruntjy oie/ uitm qvod Reifer/ 
AiedUo vMobulo : falivatio , egeftio fpumar. 
Oh - rc vi cht & Ciiiff rieht Tpumeus, fpumoius . fife 
h vofus , (älivariut. @i'iferid)te^ iWaul / labra 
felivofa. D:at:tr ttum ein Reiferer / Oc (^eifci 

rin/ DU/ mas & faemina fpumani. 

fjJ, »cmu<r parrha , & pardalut , proptrr eonttnuos 
fiamotu , jtne dubio iftlfcn/ //ff ÄClftn ./j9j, 
vocantur attti tTJAfen/ b7 XV>^^ei in6bcri/ 5: * 
r/utm dicuntur 2avea, capella, vanctlus. 

Äauf/ faufen/ gefaufet/ ^ fcufcn/ 

in , . Repe« / emere , mercari , pararc. (£itt 
Jg) v l H 3 faUfill / liomum Tibi paiare. Uberfjaubt 
tiiufcn / avcWlonc, vrl per avcifioncm emerc. 
-Iii' faufen/ in diem emere. QBcIfcif F«1U* 
ftn / minöns emere. £ euer Nitren/ magno pre- 
tio mercari. 9Ber t»ieh fennt / Ut fauft Did) 
nidu/ ncobulöqvidcm tc mercaretur, qvino- 
titiam tui habet. &tiir Nuip.n feine/ de einen* 
do nihil curamus, prov. dertbut contrmlit, ytlibut 
tfabjeflü. ÖCCU um ©elD f »lUfen/ panitcre pre- 
Cl6 c mer e. \£ t IV .16 ilH vSilCf f fltlfeil / res abfen- 
tes & non vifas emere, i. t. trmniißultt mn t. 
Käufer/ Der / emtoe, genfer. Käufer/ & S?eu« 
ferin / Du/ emtrix. Unl»erf aufer / a 93orfan. 

fer/ propola.inftitor. $ferbNlllfer/ man"o. 
J^insNinfer/ emtor «dmm. (£in beßerer / Tri* 
fd>erer Äiiufer/ pingvior emtor. StinDifcher/ 
Bavn|d)er Käufer / emax, emtor facil«, prae- 
eeps. 

Äauf / ©et / u. Die Staufmu) / ^ 8 JPanfen/ em- 

tio. grifeJ)cr 5f»iuf / anno alacris , expedita, 
fubit». gantifiimer Stauf/ lanotida/egnis.te- 
nax. teurer Änuf/ cara. 2öol|cilcrÄauf/vilis. 
(EeblUllerÄilUf/ pr»cipitata,citata. r SJufffauf/ 
preeibus impetrau. *i>iitF auf f»cr hodjfie Sf auf/ 
nihil carius c(i. qvam qvod preeibus emicur. 
(Srbfauf/ /hv Joöeifiiu// emtio in perperuum 
vaheura , perfcAiflima , vulob trretrailabüh , aiii 

nomine Ui^Dfauf. Uimjef.ojmci- Sfaiff/ rc(o. 

luca. 



939 



940 



Iura. 0/jcn&lid)cr« fivt SRarFFduf / audio. 

JOknftfiW/ officium prcuö emcum. J£)dnb» 
f auf / prima cmcio , it. vcnditio minuraria. 
DfanfdBf/ ^frunbcnFduf / fimonia. BftTto 
fnuf / mangonium. aßcibernebmeH iu feilt 
^Jferbfduf/matrimonium nundinatio eqvorum 
i.oncft. ,OcbfinFdUf/ mercacioboum. Jfy&üi 
f auf' cmtio-vcodicio domus. SXcuf auf / pana 
convcntionahs ejus, qvi contraftum non im- 
plcc, ahks mulcla panitcntiae. Cr cb iii^i au' 
pretium vilc. vBtvCinfuUf / etntio limulaca. 
£d)dPFduf / l*fio ultra dimidium in emtione- 
vcnduione, mercarura damnofa. Unf auf / rc» 
inenua. Q&ettFdllf / emtio mutua. 9jdbcT 
Äfluf jm reu actus, jus protimifeos. (iiHMö 
|U 5tduf bdben/ vcnalcs ex roncre, exrrudcrc 
ntcrcci , aliqvid vcnalc habere £>cr JUUf (IC- 
betjuruef / emtio rcfolvitur. §23UtCll Ullt» ^ißlC 
Verbittert machet Den £dU[7 licen & contra Wccri 
cmuoncmconcilianc. ©fn Stauf bflltCB / per- 
fiftcre in cmtionc^/urr bcn&duf nd<bfe1jCn/con- 
traaui Aare. &CN JtiUlf Ri(ftt ÖaltCtl/ abirc ab 
emtionc. 

Jtaufbaft / St auferifcb / * Äauflhcbf ia/ «4>H. 

emax, emturiens, emticans. Hmc &dufbdftid j ' 
fett /.Die / emacirai. ftaufbdff fcDB / emacem 
cfle. Sed Jtaufljdft efi tiivn emtioni expo- 
fitu«. 

jtdl!fli(b / * Ädtlfbdr / *djeQ. & Adverb, vendibilis. 
ÄflUfba« SBdbre/ merx vendibihi, promrr- 
• ealis. 11 t, 

9lbF ufen / emere de aliqvo, comparare fibi ab ali- 
qvo, coemere, mercari. SlbFdUfuUlJ/ Die/ co- 

emtio. 2ibfdufcr / Der / ~r> ZUufer/ 

emror. 

Hitfaufcn / xtc aliqvid parare. (£x bdf ftd) m tcr 
^dd)bdrfcbdft (tngrfdUft/ aedcsfibiscomparavit 
in vionia. $nrdtif Da*/ prima emtio, jui 
©ronmifcos. 9lliFdufcr t Der/ cnuor unmobi- 
fium. 

$ljffdU|tttV*SÖvfdafcn/ prarmercari, in lucrum 
mercari. Prtmncäri ahxi ijvoq^ diutur in Den 
EUuffdllen. SÖcrFdllfcr, Der/ venditor m;nu- 
lanus, propola. SJJcfFdUf/ Der/ jus protimi- 
fcot. ioen 55i»rf.»llf bdbCB/ jure praelationis 
gauderc. 

«luöfdöfirn/exemere. (grbdtib« nDfciiWdlflUi. 
Of tduft/ omnet merecs fuas averftone emic. 

€rf aafen / * (EinfaufcR / idem qvoA laufen / emer- 
«ari. ÄOttt einlaufen / fiumcmum coäncre. 



Cinfduf/ Der/ coemrio. (ft'nFnufcn'nit / Die/ 

procuratrix peni, obfoniorum emtnx. 

gelaufen/ redimete. ©leb wn feinet <5ef<$no,tiufc 

lüeFaufcn/ captum feredrmere. JotfFdUfunrt,/ 
t>ie/ redemtio , rcluitio. $0$fdBfcr / Der / rc- 
demtor , lytrum folvcni. 
5)titF»iufctt/ conjunftim emere. 53?ir bnben ti 
beobe miirinauber tauft/ communi pecumi fol- 

vimui rem iftam. SD? itfailfciV Oer/cocmtor. 
'BcrFnnfco/ vendere, venire , divendere , venun- 

dare , diftrahcrc , pretiö alienare. S3f rFauftr/ 

Der / venditor. giaeb^erfdufcr / linopoia. 

SSirvFdUfunij/DiC/ venditio, alienario, venun- 

tlatio. iuTlcnrtic!) *dj. venalitius, renalis« 

~$<xt .! :ita 1 itiil / Dl</ venditrix. 
i^icDerFdUfeU / retrovendere , iterum emere. 

^SiCDi'l'Fdtlf/ t>ec/ recroemtio» retrovenditio. 

SLÜictcrFnufer / rccrocmcns. 90ic>>crrxrfau« 

feiv rctroYcndens. 

3erFdUfen/ cunftari in emendis mercibui,diffici- 
icm emtorem cfle . triconem eile, vir JcrFdUft 

fiel) / un&n>irb nimmermebriucb^brdB^/ icn. 

per cmtnrtf , (ed nihil cmii. 

£opeo/ Die/ k Belg. S»open / vropr. mercatura, 
nundinatio , ut : 5J? asFt^pci)/ locietas in merca- 
t ura ä VtUU/ fvod Beb. eßfocitu , $y Äopen t l e . 
tmtrt ,mneäri t icbubodrt <3cfi'llfctv.ft£rK,n&e< 
litncj. Dicitur vulgb Alafcopia. j^ppen wri 
jam fumünr pro cxemplö, defcriptlone , vn! b 
trämfumtum , vidimw, ®T Cop/«. Inde 5ti'pt*t)» 
Ild) / - : -*' in copiä , deferiprus , * Ärpift / Der/ 
dcürtbens , fetiba adrunftus , fecundari us. 

^Upfcr/ DOS/ fme plur. JE%, cuprum , vet , ut 
ahyvi volunt , »s Cy pr j um , yvt« ex Infuli Cfft ö 
jnmlm apportätum fit. Cum verb Kupfer Bf Ig. 
Joint &opir .* Äcpen Mutrm fit meretrt , Qvod er- 
neßtio ptcuni* fign&t* fit , ffi/tf ex 4rt i rl cuf* 9 cum 
ditur , uir oft , cum pMte itigoroforum , ponumU- 
>■ v y Rupfer -venire k KAUfetl / five Ropen. 

1 \\uui Tupfer/ atramenta incodilia. R upfcc 
in ibldttea ijefebldacn/ a»$ mallcatum. £)ie 
^UH|t Ül5ftipferitl(tcd>cn/ chalcographia, feal- 
pturaaeraria. Sed Tupfer etiam dicuntur imagi- 
nes vtl piäur» aen inkulpt.c , tdikt Rupfic* 
(luefe/tigurÄ jene«, ifin SslW'itX tti*m vec stur 
es c*ld*rium , arummtum. 

Tupfern / *dh crcui. ^tu Fupfern (Scfiij / «ai av 
icum. iHtffcCW ©dt / Fupfcrne ecclmc^e/ 
qvalc preiiunittale Tacrificium« fivt t Pro cu- 
SRnn üj pieit 



94i 



5?a 



942 



cupreis nummis cupreas cancanc tibi miflas. 

£npfcrid)t/ ad). cuprcu$,.rncu$, i&metonyn. tu- 
bicundus rultu. (£in f upfcnc^t ©C|ld)t / facies 
acnca , rubdla , lubuundula. & üpfttiffet (£>(!(/ 
pecunia atroOu 

tfupferjen/ * tfnpfcrcnjcn / i. e. nad? Rupfet 
fdjmecf cn, «1 rcdolcre, cuprum fapere. £>cv 
Fupfcrt/aeracus. 

5tupfer(il1g / ÜCt Iptopr. eß aereolu* , Dummului 
atreus : drinde cacabus , ES* lagenuln fiphuncula- 
ta. Sedetütm Äupfei'lilig txxatur homo lentigi- 
ikk.c f icici , /iic vuIcuj muiro ruborc fufifufi » & 
infubidi. MjtH. lipfeiltnijidjt/ r*rum t &idtm 

?wiÄupfcri(frt/'JJ. 

5?dtim / <t :V. qvantitat. vix , a?gre , difficulter, 
propemodum.canrüm non. vjjv ifi Faum JWanjig 
2(abr alt / v/ix annum vigefimum attingic. 

ipii^faiima^fd)clKn Ftmuen 1 diffiahmö nego- 
ciöcfteltuidabitur. <£r 1 j t Faum f)int>ern €>\)> 
xtn fruefen njorbenv vix cx ephebit excedit. (£r 
ftatFaum angefangen/ vix opus inftimicopem 

initium feeir, minimum ultra prineipia pro- 

grcfTus ett. jfaum/ unt> aber faum/ vu, ac 
nc vix q v 1 Jcm . jd) habe f aiun -Jric qebabt/ 
tcmpus vix habui. fiel) harr c Dein lS (Jreiben 
f aiim (Kiefen/ vix dum cpiftolam ruam legeram. 

JDa$ Julius fan (ic& faum erhalten/ aedificium 

»gre fe tenet , qvin ruat. 3cf) FontC faum t»as 
Sachen perbeifjen/ aegrerifum renebam. #aum 
fefjcn/ pcrcaligincm viderc 
flaumlio) / etdwrb.idemeßqvodfaam/ jedtärius. 
jfilllUl f/uiw rtpetitur y majorem difficultaiem no- 

ut: jd) nur räum Faum fommen/ modo ac- 
cefleram. flamn Faumlid) wollte c£ anheben/ 
difficulrer arqve aegre flebae. 

mucaxe , per- 

~ nuuarc, pcrmurationcmfacerc, «fi«'£tiu|d)eu. 

Sftir einem 5Ucü>er Faulen/ commueare veftem 

cum aliqvo. Contpoftta habet : Slusfailten / ab< 

Fanten/ cinfauten/ vrrFautcn/ omniacumftw- 
flki convmiunt. ^(f> nwllte meine §rc»bcit 
nicr>t um eintfpniqi-eid) terFaufen/ liberuttm 
regno non permutarem. Jnem ein ^Jferi) vor 
einen £>ej)feii abfluten / petmutaic cqvum bo- 
ve. fant« immuner Unlufi Per 2£oUii!i ein 
plurimi commutationcm miferiarum libidinc 
Ali faciunc. Sßiet'erFaUlCU/ Jenuw commucare. 
FreqventaU jt\lUtelcn / rß fubmuurc. Äaillf l 
ttv/ c> Jtautctiu/ tritt raas, öTamina permu- 



cans. Jtaut/ ^r/ ^ÄautUlia / OlC/ permura- 
00, commmutacio. Et jc\U!tl(&t/ *s)« permu- 
tans. föefautet/ * «JJcrfautct/ 2lusi)rfauter^ 
permucatus. &autid;t / aJverb. daudo & ac» 

eipiendo. 

Zauber / s^^uber/ ^/ «. j^aute/ ftupa, 

l>a» Kücrt/ fo tx>m£laer?0 ooet 4anf ejclrW^ 

dxlt mi'D /q vae permuutio cum qvxJru vcnie. 
€tnc Sciww jUurlj hapfus, fafcicului, maai- 
pulus liui. 

rer/ vorago, 

gurges, vortex , aliis 0miOc!/ iici/i/r rfuwi 
Q)Clpe/ & ©Ompc / ornma a fimtu , imir ©olp<l/ 
ingurgicare. 

polten/ inarcus curvos finuarc Cc , curvari, cor- 

q veri, gyrare fc , 11/ *ip>äfoltt in vottiabu/ profi/n- 
du,hinc'i*rbum8Q\te.vri/ baubari , fttepere, ö* 

ein elFcnjlatf / g»llo , baucalium. %i f olfert 
mir im £eibe/ inteftmacrepanr. 
j^OÜCtn / a Rolfen / propr. in gyrum verti , me. 
tonym. autem mtat delirare, indicia mocas menris 
edere , in fcrmone & gcAibus immoderatum 
efle, dcmcncedcturbari, Ö'jurgari. ©erKan 
fpUert einmal / fatuus ifteadiniäniamredie, in 
rabicm aguatur, prolabitur in furorem. 

Edlerer/ tec/phreneticus, lympharus, infanus, 
fanaticus. Ä ollerer etiam eh eqvus funalis , fc« 
rodens. ^cUerinil/ Ofe/ delira, rabida muhcr, 
Furia ( Erynnis. 
.H ollcruiu Mc / (ruhitia> inlänia, amencia. delira« 
tiot phrenefis. 

5v plleridjt'^;- &*dv. defipiens, infanus, ineptiens, 
exeors , deine ns , ftulrc , dementer , rabide, 
furenter. cjin 3tüHcrid)ter Sfrnfty/ mens ef- 
frenata. 

STolf / five ©Olf/ öer/ pl *U Kolft/ er ©o(f</ 

finusinatis, * tc\t UHiupioptrrtßum, (jvi per- 
apittn' in (talibtu aiinuflii* Aavanan. ^eP Q5eUC» 
liet>ird>e &di llnus Adriat icus, i/ai. Golfo di Ve~ 
ntlta. JDer eiejt(IatiiTdt>e ©elf/ finus MageU 
lanicus > piepe terrgm Außralem imognitavu 
©elf aiias nobü dicitur ein tlTeeibufcm. 
jfoWiebt/ frve ©Dlfi4)t / adu rollet folcbcr 25u|in/ 
ftnuaiui, iinupfus. Das 5P?eer in 03ncd)cu. 
lanD i|C |Vhv ©olftebt / Archipclagus finuoGs- 
(imum cit. 

j^Olfletn/ icreare, exfereare, rejicere , ut fenu 
iy phthifiti fotent : itidtm rß i fomtu fiftum \$ üa 

cum 



' — 



943 



5Ce 



cum folf convenit , ^ va/r die et : Rolrjlari. £)a$ 

• & «Ire 2&tb fulflerc Xag uu*2ßa4it/ anus Ladies 

notlesqve tuflitar. 
^elfterer Oft/ & ^ Mfterinti/ We/ fer cator & ferea- 

ir ix. £ in alter elfterer / fenex fercator. 
JFWicrum} / ote / #oas £i Iftent / ruflri , fereatus, 

rejcclus ,dr rejcclio lang virus vcl purii. 
Jfcfftcndfjf / «.//.SJaiwkfcrcabilis, tufEens, rc- 
liciens, K*: fercando, tudiendo, rcjlciendo. 

wertere , remo- 

rcre fc . recedere, obvercere , cedere. #ef)r<U 
ttuimrfl verrcre, fcopi spurgare, it. compenfarc, 
reddere, retribuerc. i&i<f) mit feÜlCH (Si'ban« 
fen jii Q>£>tt fcljren / meutern Deunf intentum, 

efle. £ie fingen jui-QLTPen frören /»uitumtub- 

mirterc , oculot in tcrrain conjicere. f el)rt 
f\d) niemanb brail/ omnes afpemantur, flocci 
peaduue, nemo curat, cordepereipir, aeftimar. 
SKun Feljre nnb irenbe \\d) i rppbm man will/ 

qvocunqve te vertas. £>ie v?ftlbc fcbreil / pa- 
vimentum Terrcrc. JIIC £flU$inntter fpfl Dal 
Jfjans rein gef ehret haben/ materfamtlias aream 
cfomui converse habcat. Witi jltllt bC|?Ct1 fc!) 
Ten / omnia in bonam parcem inrerpretari. 

Älcioer Fcbrcn / purgare vefte«. J>en 5Öearf 

\ ebren / propr. forum verrcre \ frd tß petna <p>£- 
dam publica, qvi mutiert* mpudicä pküuntur. 

jf ebrer / &er/ con verriror. jfcbrerfnn / fctc/ 1. e. 
ÄebrmagD / Dt« / fcopana. 6<f;orftetoFcbrrr/ 

camincura. 

JTebriing / t>ie/ # das flebren / converfio , aver- 

fio i pur gat 10 , everriculum. j£)autf> OnO c fti 
bvnhbrung/purgatiodomusdrconcfaWs. 
Jtet)rict)t/ Oas/cxverrae, qvisqviliae. Jfebridjf 
etum tß tdj. verrens, purgans, verrens. ©er 

J£>immcl iff f ebridfjt / Icnft berfcm / calurr. mo- 
bile eft , verximr. (fr i|t fcl>ricf>f imt> irenWiV/ 

tote man i&n babett lVtl! / omnium horarum hö- 
rn oeft, ad ommanatui , faltus , apeus. 
tfebrlidj / * Aebrbaff / «4feff. mobil n , agitabilij, 
agitis, flexibilis, verfuius, SV mobiliter, callide, 
afture, 

Jferl / * Äarl / See / phr. w« $er!e$ / Mtiovißlma 

Gothic* tox , pruAentem , tortem de fidclem no- 
Uns , GotbK& ItlandU hodie/u dicitur Jatl/ & 
3*rf / *c expomtur Com*. Hoc £erl tß nomen 
proprium Karolui, i. e. Heros , am mofu j ,m U 

«/u.- v ^cralt /Keraidus. jDer tu b&r/ als ein 
ftCti/ loco non cedens, avod (tum RtlUt ftr 



944 



metathrfjjiatur. Hod« $< X \frrt ignominwfum rffc 

capit Ma< Hfl bu »or ein erf? « m * cum« 
Zl£ri C ?? t0 \ D,c 'i wr ' 4wn; ift ein fei. 

«er Jfcrl/IciiuiJrYcnufrus homoeft. A jjcrl 
permttalhef. venit $r ( \l / adj.& $xcüicbt / auftc- 
ru S , feveru« , «. ru dii. ^reUicbt ©cmilbe / pi- 
cturacruda. 



ilabr/ eriTar/ tit/ku^t/tß 

^i4«ü, compen/atio, dcisfaäio, jvopuf M /rm W| 
TcrfusaiJ ver/ura in arando cum aratro , am in 
via cum curru. Hinc dieimw : gine Jfabr tJlbtu 
verfuram cum aratro facere. Alu\s tfabr utlt> 
SßanDel flihn rß : fatisfaecre alicui , peniare mc- 
rita,reftuucredamnum deexpenfaa» 
?lbfcbren/ 9lu^febren/ de verrcre, it. avertere, fe 
movere, declinare, detleclerc, t^redarguere. 
©te^ebern ton einem bleibe abFebren / expur- 
garc veftem a piumi«. Una(ü(f wn einem 

fl Pfcbrcn/ averruncarc, avertere, dcpellcre mala 
ab ahcujui capitc. Ülbrebrung/ Jive 2lu?reb» 
rtinfj/ We/ expurgatio , remotio, dedinatio, 
avocamentum. $in 2ll)fcbrcr / objurgator, 
purgans, deverrens. 

I nf ebren/ *©ranfebreil/ aeftimare, adverrere, ti.' 
merc, verei i, reputare, animo volvere. f t%* 

ret neb an feine äBarnuna, / Aiiqvc deqvc habet 
dehortationem. SBer febret (i* trol brau ? 

Qyis ea aeftimat > fecum agitat ? qvit eft, qvi co- 
guationem, mentem Tcu animum intendit ad 
haue rcui ? 

iöefebven/ conrertere fc, corrigere fe , recedere ab 
errato , refipifcere. ginen Pom 53r)fen mm @U# 
fen beFebren/ abducere aJiqvem a vitio ad virtu- 
e«m. ^efebnina/ W</ peenitentia, converfio, 
corrcftio. Q)eFebrter/Ocr/converrus. 

Q:«llFebren/ intrare, inrroire, ingredi, pedem in- 
ferre. fjn bie ^vbrrge einfebren/ divertcre, 

diverti , divcrfari apud aliqvcm. (eTittfebrunoy 
l>ie/ diverticulum, diverforium. €infel)rer/ 
t»Ct / peregrinushofpes. 

^>iti' nnb ber> bin« nnb wieberFebren/ verfarc fe hu« 
* illuc. ^crumFebren/ ömf ebren / cirenmver- 

tcre. ^injuFebren/ qväm proxime admovere. 
^erjuFcbre» / accederc, appropmqvare. J^tT# 

nufFebren/ obverrere. ©a* «Rauche berank 

Febreft/ fevertratem adhibere. 
'33erfebren/ invertere, perverterci transvcrtereV 
depravare. 5SerFcbrte Vitit/ perverfa, invertä, 
diftorta oratio. 93crfc6rung / Wt/ inverfio. 



muta- 



945 & 

mutario , rariatio , viciflirudo. ^crFd rlid) 
murabilis, variabilit* inconftans. ü. perverse, 
«liftortc , prave , praipofrerc. Un&crFi'brlid)/ 
immucabilis.ftabilifjconftans, permanens, per 
fiftens. 

Sorf ebren/ * ftfirfcbreil/ prarertcre.praetendere, 
prartexere, excufationem afferre. 5\nrre!;nnu 
tue cxcuiario.purgatio , <LfenGo, exceptio. 
2>a* JXflUbe bcrfurfcOrcn / feverfratem adhibe- 
ret gravitatc uri> äußere, acriter agcre. 
«BieberFebre o / id. eß qvod (Tdj bcfdjren / ömFeb' 
Tel!/ * Sltrticff ebren / reYerccre , rcdire, rcgrcdi, 
radum referre , retroeedere ■ recurrere. 5Bie« 
frfcbruilfi(/ X>ie/ re?exi7o, regreffio, reditus, 
reciprocario. UmFebmng etUm r/IeTerfio,fub- 
veruo. SBirDcrfclircnfvo^compcnfarc, fatis- 
facere , redintegrare , notat. 93iei>erfeb r un<] 
fuhrt / penfare , praeftare damnum de intcr- 
efle. 

S»ffl«nmc«rcljrcn/ obverrere, iorueri fe mutuo, in- 
Ticem conjungi, it. converrcre. jju| iiiv.i.i: 

Ffbrcr/ converritor. Jufatnmcnf ebrunft / in- 

ruitus, coujanclio , &converreudiaftut. 

ucen/ f 6ren / # fiefen / eiipe, praopta- 

re , legere . prseponerc. Eß a fit) ttn / qv* emm 
Jtligo , vettere foieo , ne deetptar. ©urd)S tOi f \<- 
fen/ forte eligere, fortiri. ginen 9iid)t»T tu» 
rfn/ODerFkfcn/iudiecmdeligcrc, foniri. <gp 
nen (lim SJricfUr ficfdV adfacerdoiiumauqvcm 
eligere , iacerdotem denunciare. 

Stirer/ & Äicfct / Ö«/ eleftor , prseeligeni. Äi<; 
frrina/ Öl« / reemina deligent, Optant. 

Äitrunay&iefuniy * Äirunay&U/ optio,eleÄio, 
dcleftio, arbitrium. Dicitur etiam Äuc / pm< 
äurfuft/ Princepi-Eleftor, Septemtir, nuprr& 
. *W« OBumv rmprrtt. Eß etiäm #lir ipfk f IrQ«- 
ralis Dimitae, Elcttoris officium* Elc&oratus, 
Septem« iratuj, &heJii(Jttumvbr*tw. Scribtmt 
Rnrf ar|t / tfKur am Cty / ftd pfßlmi . mfi ufm 
H) confvttudo tyannica ftc obtimtifßt , effetfy htefe- 
. avetdum non id t qvod fit, fed qvod pert deberei; 
'verum furdii fdbuUm. 

tfurliäV &ufuatius *Bimx\id>/*Jh&" iv : r P on - 

raneut , voluntariut , ultroncu» , arbirrariui , ar- 
bitralis, arbirrario, fponte, uhro , volens, 
lubens. SBiflFÜrlic&Fcit / SIC/ arbitrium , arbi- 
tratut , »oluntatlibcra, placirum fpontaneum, 
afknfus volunrartua. f(.|)(t 10 bCUltt vü3iU> 
f Bf. ciai arbitru cft. 



ÄC 946 

^Wt l ad), a fd)t / dUle86 rtUm duitmr, 
QtOtX & S^erC^ / ?W etUm vidi mßa /ix. 5. 
rrans ver fus , obliqvus, Ö"; transverfim, obliqve« 
ÖWl'd) fivt J»cr4 gefegt / rransverfariut. & 
net / ber einem qver in brnt 2B<q Umt 1 ob?ari- 
cator. Darf (gcgcl über nerrd) j leljen/ obhqTa- 
rc i in in vclorum. <£inea Qvcrd) anfebe n / ob- 
liqvati cCTviceprorpicere. 
OOCK/ obliqvitas. ©if O^tTC ItUcn/ We- 
rccruribuiconjunclts, non divaricatis. (£ttPdl 

bifiQpirc unDDiCiOwrcfutbc»/ omnesangulo« 

perreptare qvasrendo , omues foruloi cxcuccre, 
pervolutarc omnia direclö de tränt verfim* 

Qy>< rieft/ * 3nxridv contr. Qvcxti) * 3»«* 1 *4* 

4i7>. qvod (CtVCt:/ /f <i fubßartti-vi ponttur prt 
homuneulo atqvc exiguae ftatur» hominc, 
qvtfi ii trantvrijim froctrinr five major fit, qvim 
fi longitudinem faü*. ßwrtt h* 3 wcr 4 *fl 
nanus, pumilio, pygmxut , pumilut , o iron. 
fraterculut Gigantum. 
$XC\6 1 t«/ p/m. Die .Streife / circulut , cirei- 
out , Orbit , yv«i/i &ct?rei<6 / per rr*/. »rci»/ 
qvodvtilAlurvtgy vm. £tinmclö!rtii/ globut, 
iphxra^orbitcacleftit. UmFrct^ / ambirus, c»r- 
euirut , gyrut. vrirtf'rci* / finitor , *lüu £ori* 
tont Horiion, <£(bhti$/ ambirus terrae. £icr« 
Frd^/ Zodiaeya. . ÄU»|rfrci< / eneydopaedia. 
©er Umtrcte 3trrcW / cueumferentia. 
halber ÄrcW/ hemiifphacrium. ill.KltDflti*/ 
hmiret tirtutum. Cincn ÄreW fdjlatjf H / frrt 
niad)Ctt/ conficere circulum , in orbemaliqvid 
vetfare. Uro tiuAi SixtU beröm aeben / gyrare 
in orbem. (Ein ^fetb um einen Ärci^ herum 
tlimtlldn /eqvum in gyros cogere. ©ic jebn 
greife bcö ÜXcmildjcn Kcid^ / decem Circuli 

Impeni , videlicet : Francowcut , Bavaricut, Svt- 
vkm, Rhcnanui , WrßpbAlüm t inferior Saxortictu, 
jfußriaem , Burgundtcut , EleBoricut Rhenanw, 
üfitpfrior Saxonuw. (£ül Jg>CTCOF«il/ pfycho- 
rnanrium. 

.^reifel/ *u/piur. 5Trcifel / turbo , turbe*. 
€incn tfrcijcl mit tcr ^citfebe treiben/ rurbmem 
flagcllöagirare ,fivf verfare. Dimin. rß Z&tetfC 
kiii' trochifeut , rrochulut. 
Äreifdun^/ Mt/ tnrbinatio, i arafdrt / furfc/- 
n*re,undt (Jff rrifcle/ turbinatu» , fv«<i r/wm frei* 
\t\\{ht dicitur. # 
Äteillcbt / * Äreifriitbl / *dj.&adv. circularit , or- 
biculatut , slgbofiu , ü. vcrticomi . £i tjl mir 



947 



5te 



5?c 



948 



qan\ Freifi'lid)f / omnta mihi vidcntur in gyrum 
circumagi. yf.Vcircinnate^orbiculatim. 
ÄTCJfctl / * ÜiuFcf ifcil / in gyrum ducere , deferibc- 
recircuJö, in oibcm torqvcrc. (Einen JfpafiU 
limfrcifm/ leporem circumirc,<£cufli r/r4m&m; 
frrtjat. 

ÄrcifMiivj / Sc UmFrrifuug / t>«/gy ratio , circum 
dudtio >circuma&us,circuuio, circinnaiio. lt. 
circumf crenria ptrrrnetcr , peripherra. 

^reß/ tftfrefic/ we/gobius, fUviatiiu pißu, 

avia nMtanJo gyiitafdcit % aliat Ärcjjlütg / 1>« / 8> 
Schnutl. /tiitj auttmptantafvoqi efl, 

r.cmir.r nafturnum ; prr metätb. S^CTÜ I ut ^l ilfl. 
f er$ / nafturrium aqvaricam. ©arfftlf ref / na- 
(turtium hortenre StA hoc fönet* nit a 2Uf}/ 
außrrui. 

Stirn / f etmen / gef eimet ffim* etiam 

nznr.uUii FctMten/ pullulare, pullefcere, pullu- 
lafccre , germinarc , gemmare, geniculare , hcr- 
bafccrc,frucicari. Hinc cvmpcjtta : StufFctniCrt/ 
expullularc, qvoJttiumauiUimCll'lieitur, &bt> 
fcinieo / proßcrminare. .pcr»orFiiinen / fru- 
tueuerc. ^ÖicDcrbcrcorFcinicn/ rcpullare ,re- 
pullafcere , & revirefecre. Q3erfeillicn /adole- 
A:crc , 1. e. litm turionei in ramos vel ßolontt abeunt 
tfexerefeunt. 3crfcim<ny etumpere, emergerc. 
Qai ÖCtrcobc jerf Cimet/ franguntur Truges. 

Siixm/'OCV/ yOu^dltlC/ cuno, gcrmcn.furcu- 
lus.propr.cxtrcmitas oranis germinans ia plan- 
us, frgete, nie & arbonbus , cujw dtmin. rß> 
$06 StritttUin / oculu* , cubcrculum , gemma, 
gcmmula, pullulus. AdMC/MtV ttiam tß cxc-. 
na , iacifura, atks $immc/ <fvia aperiendo gem- 
ma pulamir.a , crtnamqvafiin arboribm &vittbtti 
facti, terra etüun proiermmatione plantar um Apen- 
tut tftfeinditur , *li<r\antiüumq { dekijcit. 

S\ t'imwKl / Vit / gemma rio , germmatio , f rutica- 
tio. /'. liilura , incifura. Duitur tiiam Stimmt. 

Stt\mid)Ü a.{). &adve/b. gemmans. pullulans, ptil- 
Juljftens, geniculans, fruriccfccns, tuberans, 
Zcmmatus, geramouis, gcmmifcr, ü. altä ftgwß- 
fjtnnr , (erracus , laciniotus , filius, ineifus , alüu 

Ximmidjf. " 

UmiUCl /Wfirteplur. cuminum, Beirrten/ 
tj-vbd ficile adoltfcat.^ gettfummd / cuminum 
campertre ffipm lieber Hümmel/ cuminum fa- 
livum. djmarifilUUlKl / mclautbium. <lßic; 
ftnlümmcl/ carum. 



, qvam hoc Kctrtt / antiqv* 
vox German., genui , prolcm , lobolcm , & pro« 
fapiam ßgmficans , atq^Vbx hxcvera radix eß vo- 
. cabuli : SRitlb / *(»/pl. 5Ttnt>et / infam, puer. 
nuella, partus, natus, fobotes, prolet. ^in< 
Der / liberi , pignora. Un;nf ii] / un&oüFiMtinilid) 
^iHD/embryo. Ungcborne^inD im Sftnrtcr» 
(t'tbc / fecrut. 5CiitDcr {engen / liberot proerea- 
rc, fufeipere. ^in ÄinD tue QBelf gefahren/ 
partum reddere , facere , eniri , parcre , factum 
edere. ' (Ein $itlb tüealegen / intantem expone- 
re. 5Inferjieben/ tollere. (Stillen //"'-feinen/ 
ladbare, lac pr<cbcre. (Enttoebnen/ ablattare. 
^SinDeht / fafeiare. (EinnMnDeln / fafcüi in vol- 
Ytre. 2lufn?int>eln/exfolvcre,cxfafciarc. ^tll« 
ber flU5It)erfen / infantei exponere. ÄinDec 
vertreiben/ abortum procurare. 0!>n.'.\ui 
Der/ improle«. sjJcitfeugenD Äinb / collaäa- 
neui. ÄinD'/i'c^; ufurpaiur pro hommc (implici. 

3br [et)D ein recfyreä ^inD / ipfa es fimplicitas. 
3<j) »in ber (Soeben ein ^inb/ hebetior fum, 
qvamuciftaintclligercm, tngenio minüi per- 
fpicaci laboro ad talia perferutanda. lt. vom. 
■ turhxjpvcrißiee pro perfoni amatl. S^cin^inb/ 
amica roca , animamea ! ©ie liebe" tfinbrr/ vir- 
gines, puellx amabiles. 9ln 5rinbe^|tAtt auf» 
nebraen / adoptare aliqvem. .^iuber b^ben/ 
liberts florerc. Kee^te^ Stint 1 filius juftus , lc- 
"irimu«. Crftjebemei 5Nnb / primogenirus. 
^rc^e^inber / liberi puberes, adultä müre, 
grandes natu. &inb etiam a rußieii vocatur pars 
agri exnbcrans. Hinc : ^cr tiefer bat ein tfinb/ 
ager rumec. Slffep ßve üftacbflllb / pofthumus. 

Söauer^finber / rufticorum. SBftrgerfFinber/ 
civiumliberi. 55eid;»fillb/ confeflor. Settel' 
finb/ in f. ms paupertinus. ^mber^Finb/ ne- 
pos ex'ftivrc. c(I;rocflciefiltb/ neptis ex fo- 
rore. <5rnber» unb (Sebivcftcrfiubcr / fobrini, 

confobrini. Dictintur etiam Ocfdnrtftcrftn* 
tCV. *B(I)n)C(ierFinber / marruclcs, exduabm 
ßroribw nati, j^inbelfinb/ infans expofiiirius, 
projefticius. C^lüff^finb/ alb» gallin» filius. 
>Dt*r)cnfitlt> / pucr fcuiilimui f amantiflimus. 
Jput'ettfinb/ nothus, fpurius, vulgö-qvxfitusi 
3lingfrauFiilb / parthenius, naturalis, illegi- 
timus. ^unFerFinb / puer nobihs. tfinbeä* 
finb / nepos , neptis, llnberf inbe?Finb / prone- 

Eos * pronepiis. (iebfinbet etiam appeuantur, 
aftaxdi. ?3fanrclFinber / I>bcn per fubfeqvcns 
^00 maui- 



949 



95a 



nuuimonium leqitimaü. «SRenfctJcnh'nDct / 
f\ Iii hommum. äRilttet finb I dclioum matns. 
gicbcnfinÖ/ ÄeMfinb/ exconcubini na- 
tu» Öbnf UlD / 01 bu$ , orbarus libcri» > aliud rß : 
tfinUlltillb /filtus perditus, filii nomine indi- 
gnus,immorigous,de£ener. eoiltoa,stjnb/die 
Dominica natu«. €tabtf inb/ originäres loci, 
^tu&tfinbcr Ahbttiam prodigi, qvi neqve icm- 
pus ncqvc fines cxpcnfarum habcnt , dicuntur. 
WPgCHlb / cliem . curandus , A curanda. E.Mb» 
UnbauUm tß popularis. ©ticffinb/ privignus, 
ä priTt^na. $eilfel$fiob/ prolei fatan* , fihus 
fcelcratiflimus , ad dedecus patris natus. £11 
ü,enbfinb/boi)aefpci filiui, ingcnuus.adomnia 
fumma nacui agecbjelfinb / mfans fubduitius, 
fuppoficitiui , vuUb (smbicr.ti , Wecfipflbilg«/ 
Rftlfr^pf«. SBOtM / homo feculans . levis, 
vilioris tioccdc rarin». inxuriofus. SßtfdKU 
fuit» / infam a maire lecena. 2öaile nf inl) / or- 
phanu*. aßittmcnf inl) / matrimm. 3Buni>er= 
finb / pucr admirabilit. SBtinfd) five a»KK 
tVUBfitC« Äinö / filiui adoptitu*. 3MRi 
film« ir*. 

S'inMcin/ dtmht* *M/ infantulus, puaülut, puclla, 
filiolus, filiola, parvuli. 

Äinbern/ more infantum fegercrc, inupientem, 
imprudentcm eile. £0 finbtrt fuh mc!) mit 
ii)m/ puerihcer agir , ad res lericulas* inanes 
(c confert. €< 6at fid> nun mit bir Mftow 
bert / aha vita aliot mores poftulat. SB wbCt 
tinb<M/ repuerafcere, repubefcere. SSerfin 
bern tuittm mo :b nolat excedcrc ex ephebis , mi- 
te« relinqvere : m©.# ob feneftutem defiperc, 
obliviufom dt dchrum fieri. 

Jt inbcm/ dinlur 4 RinDltfrt frdtciput Autem kStin 
tdtilg / fcdoBomk ,feufrßo paerowm innocentium 
jt>4 die furvtnu homine* p*r nicos cum ferulif ta 
gAAtur , MC obvics yvoHfr ftriunt : Eß igitur $tll 
eelW/ virgi» eaidere. 

^inbereg/ W<« lafci?ia,proterTia,inepn*, nugx, 
petulantia , i/. ftulmia, fatuitai, vecordia. 
tfl IrtUlcT 5tinb<rct) mit if>m / puenhs homo eft, 
puerilitcr agic. 

liut bfit/ W«/ infantra, pnericia-, ineuntisaetatu- 
bc renerius. «RiuDhm be$ £crfi<Uti>e$ / mtan- 
ciaincdlcaut, inopia confdii. ü?on KmotK't 
(III / a teneris ungviculif. ^ 

Sintifd) / & Äintbaft / adi.&ädvtrb. pueniu, er 
pueriliter , infantilis , & infanrnlomnr more. 
fiiuDifd)e 6«ftl / fuülia, inaoia, pucnh«. 



5iintrd)cö ^leii)/ tuniea bxcvior. ^inDiftbcv 
QScrftanö / Judicium debile, ineis , corpens. 
tf ilt&ifie Qycile/ puenlira». 
St inMid) / *d\. tiaAv. fihahs , & filialiter. Äinb» 
U<&C iicb( unö 2rtUC/ filialis obfervantia, venc - 
ratio filiö digna. SttnMid) bitten / demifse , uc 
filitim deeet eogare. ^illMl(J)f glirctt / metut 
filialis. 

Äetn / feiner / feine / feines / 

compar.&fuprrl. nulhts. nuila, nullum. Smt 
dubio vetät *l etn ÖT ni*t/ feu veteii potim Sa- 

xonito nkcsb / 1"°°^ '^ em r ß ac oon • itd ' ut 'If' 1 
UicabCtn / non unus , pruAplvr. gfecen / flWfcc- 
di'eq. in Brlgiö uiemvAiri , qved nullus. ÄciOf Tt 
nemo. Äci« ^Itt«/ »ihil. Äciwr bürfie ft? 
tubn of>nc t>i(fo / nemo , nullus hoc auderet pr»- 
ftarc , praeeof te unnm, exera ce unicum , nifi tc 
exccptö. Jtctncr unbcT beuben / nec ullus, nco 
alcer. JTcin^ linbfT «DCH / nullum ex his omni- 
bu». itnnc 6 Q^illb babtn/ vacarc culpa , extra 
culpam e(Te. jfcttl ©dt babCCTV indigerc tre- 
c um j , imparacum i pecunil efle. e:- tft ihm 
f i'incr «ik'id^/ eö pervenit , qTÖ lon»iü« non da- 
tnr. ^ctmn9)?annbalxn/innuDtamcne. 
bat feinen tarnen / anonymusett. 2|n fetuein 
£iXtf nullibi, nusqväm gentium, jfeine^fpei^/ 
nullamnis. ^iini 9Bcnimq haben/ domiciliö 
carere. ÄCtnc^l« b^ben caclibemelTc. ^it^ 
nc o C it hoben ono carere. Äein fJMtitf Ijabcn/ 
fbrtunam obftare. ^cj) bflbe fem ^lücf - for- 
enna mihi non fuffragatur. A Fein fft aA}. 
Jfcincrlct»/ nihil, nullus. 9Uif feinalen 2öene/ 
neqvicqvam, plane non, nullopaftö, mmimc 
ommum. ^einerlei) ?>l«&t / n< u,la qvidem 

lex. Äctnerfen @ad>eii/ nihil omnmo. £i 

ft'tefcudtti fttnerlet)/ diterfifllmum eft ab 

his finguH». keinerlei) «ffierfe mad?en feeliq/ 

nutlä omninö Opera funr mentoria. ÄeineD 
len @ifd)!ec#ti/ nec Tir, nec mulicr Eß &pciti- 
cum, ftrfmgfClt nuü tas , mgAtio rtrum, 

"Die Jteiniqfcii ber Sajfnrbe / indignira«. ©ic 
Si'int'.'feit fo 1 * ©Jfe^/ lumnw penuna. 

ÄCnn / fennen/ 3*^nten*Mnte/gefant/ 

* ef emtet / no . iflc , nofte , cognofeere , agno- 
feete. 3<& fenne ifcn »cm <Se|td)t j novi tum 
de facie , faciera ejus recotdor. £)ic ÄnriC 
fennen / chartarum folia dignofcere. 5ltmt 
^reuttte frnm nrn nicht / pauperubiq^c jaeet. 
Sumn wir emanber nicj^ mebr 1 jamne uce- 



fik oblivio mci? Söir miipcii untf be§cr Pennen 
fl'ücn / majus expcrimcntum inter nos rcqvi- 
ntur. i£r f CllllC jlt »»1/ pu'.chrc eam novit , ex 
omni parte cogmtam habet illam , commer- 
cium ei fuit cum illä. 
jtenner/ fcet/cogmtor, feien«, cognofeem. Wa> 

turfcuner/phyficus. 
5UntnÜ&< 4 tfciuwn^fct«/ cognitio, agnitio, no- 
tun. tfiiitnüü oiMuiiicv vraebe l)at>cn/ noci- 
tiam rci habere. 
$ entließ / Pcunbnr / adj. & adveib. nofcibilit , CO- 
gnobilu. <iv i(i qat Fcii tlicf) / vultus ejus facile 
difcerni poteft, nofcitaripotefr prae aliis. 
. : h tl id)F ci t & ifcnrbiTrftit, 0«/ notio, cognitio, 

fi.cntia, nou, chara&cr. 
jtlillb / adj.&adv. notui , manifeflut, perfpieuus, 
obvius , exploracus. <£$ i|l ieberman Funb/ 
inter omncs conftac, omnium fcrmonc celc- 
bratur , paUmcfr. tfunb tuhn/ aliqvcm cer- 
ciorem faecre rei alicujui. 
Äutlbcn/ feifcitari , &compof. £)urd)Funben / dii- 
qYxrcre,pcrv.cftigare. petcontati. (£rFnnbcll/ 
cxplorarc. (ErfintDeJy explorate. 
jjuilbc. dt JfmiDumV OU/ notitia, idtm yvo.i'&tnV 
öftg / /ri ÄUnt)Cn ffw»» /«nr noior« con/rit, 
cornmettia inier fehabentU, it. ufus,COnfvcrudo. 
commercium, ©cfcbicfcrfinrtc fhiftoria. VIT 
ben fn* Üßclff linbC/ geographia. .©cficbtFlM- 
De / phyfiognomia. BcdturFlUlbe / phvfica. 
VrtcrnFunbe/ aftronomia. UrFuilbe / docu- 
ment um Ii terar mm. &3cl t»cr)6l}C Üf llllDc, ■ plu • 
lofophia. 

JcillMC / ÖW / i Rytn / -vrtußißima vox German, fe- 
xus. 9tad!) bcober £linnt7 pro utroqve fexu. 

Jtimbi^ peruus, gnarui. intelligent, SBeiti 
funMa ' cclcbcrrimus.notinimus, luccclariui, 
omnibus obvius. Dkitur etiam ©tflbt« ?<inb< 
JDerfTunbiA/ in civitate, provincia, pagocogni- 
tus. UbdfunDig/ male Informant* , haut pro- 
be edoäu«. 

£miMid) * FunbboT' adj. &*dv. i.i qwd furtttcj/ 
vulgaiui , eclebratui , pervagarus, jaltatus , {J. - 
publice, trKe,'luculent>. aperte, propaläm. 

UtfunMieb / ^«u'Qrfunb bcjjcn/ in huju« rci 
memoriam. 

^unt>fd>ifr / T»i€ / prppr. id. (pfoi fonfre / corrfve- 
rudo, ufut, familiaritas, commercium, conver- 
tatio. lu.ie jtunbf(l)aft machen / confvetudi- 
nem faecre, ad familiaritatcm alicujui fc ap- 

plicixc. €incn in feine tfunbfc&aft nehmen/ rc 



eipere ».admitecre aliqvem in familiamatcui. 
.Dewde jvUUbfchaff ttiam tß teftatio , ceftimo- 

nium. Äunbjthafr übet* eine ©ac$e uchincn/ 

teftimonium rei ali cujus fumerc. lt. inqvifitio» 
perveftigatio, indagatio . cxploratio, fpecula- 
tus. Hmc funbfe^nffen/ & funDfej)af(en/ cxplo- 
rarc, fpcculandi.causä vagari, aditui viasqvc 
.pccqvircre. illugfunbfdjaften/ & erfunbfcbaf' 
ICH / fpcculari, .explorando cognofecre caftra 
•hoftilia. 5f uabfcbamr / Der/ cxplorator , (pe- 
culator. ^UUbfrJbancrilin/OiC/rpcculatrix. 

5tlinbtl)en/ i.irm ip ifunDCII. Sfdcompnfita m.t'k 
in ufu fiuet; ?lm-f u\<n (frFunbigeil / mvti>i- 
earc , exploratum habere, cognofecre. j^Ul'C^ 
FjUlbi^eil / rem penittflimc rimart. 

^bhllibiiKn/ denunciarc , enunciate • indicare, 
macifeflum facerc. Cf i\v,\> »umi bei S\ .uijcl Ab' 
f Üubigen / c fuggeftu aliquid paiäm facerc. "üb 
fuilblijungDOn berÄanjel/ proclamatio eede- 
fiaftica. jibgffunbigte töe|c^e / icgcs publi- 
ca tSB. 

Ol ii f iitiiM ■ ci! / annunciare , denunciare , notum fa- 
cerc, indicere folennitcr. QlufiUtbiGUUQ b«C 

@rrofe/ iadiclio muictT. Slnfmtbi^iiud frolf ■ 

fJ)CrQ5otfd>aft/laui nuucii fignificatio. Idrmtß 

^erf ünby cn .• dt Serfuubiguu^. Sed ü>c 
(unbi^en / not*t vaticinari , prophetare , divtna* 
rc, prxfagirct futura przdicerc. SSoroci füll ■ 
tMiUHUW difinauo, va ticin i um , prognofiieon, 
augurium. 

^cFennen / confiteri ,-fateri , agnofeere JßcFant 
m(ld)cn / norum faecre , nottücare , infignirc. 
Qvhiif fenn/clarere, inclarcfccrc. %cfi1Ut um' 
ben/innotcfcercinclarcrc. ^ä.utt * bchuit 
It(fj/ aJjrü. not us i perfpieuus , mfignitui , nota- 
biiis. ^eFitlMflß / confetfio , prot'cilio. JßC- 

FenfliebFcif /H.yvod Q^cfcntnfif . 

©lirebFcnncil/ pernofeere, per teile, penttui dr- 
gnofecre , intcrnofccrc , introfpicerc. ^Hi'(l) 
unb bljrd)f Clinen / intime pcrfpkcrc. 

(£rf ennen tjrrrfr. rfifcire , optime tenere-, rem per • 
fpeaam * cogniram habere. Deinde invefti- 
gando'eV explorando cognofeere. €rfcntnu§/ 
cognitio , it judicatio. 9Cc(hflicbc(fe[clUimK/ 
fententia , decretum judicit. ^rFiRtnuH &QI* 
tC6 / notitia 8c cognitio Numinis. Sed txU\V 
nen rt!*mpudicedi(Uurde*Ru venereo, cognofec- 
re feeminam , coire cum muliere. Tandem ttiam 
trffMfll/fp gratiam referre, memorem e^e 
benefieii , dignai perfolverc grate» , meriti« rc- 
ObP ij r P on * 



953 



9S4 



fnonderc. Diaiar ttiam ->a uFbat'Ucb er fcniK u 
t£rfentntl(j / bencricioruiu memoria, gratitudo, 
mcrooratio. (Erfetltlid) / gratut , bcneficio- 
tum memor , menta agnoicent. (£rfi'Utll(r) 
fett / id.qvod €rfentnü|j/ pcn&uio, graüarum 
aftio. 

^crfnilicn/ oblivifei , oblivioni darc, cx animo 
ddere, cjiccrc , propr. non ampltus agnofeere. 
Diaiurqvoq^ Unternien / non nofle , nefeire qvis 
a'iqvitht.. Unkf illlC / ignotu», obkiuus. in- 
v ogr.irus. UllfCHCiltb t 'ß »U c t CU ) UJ fpecict no " 
bis cxcuhr.&qvi dignofci ncqvtt. Unfeiltlid) 
feit/ defeftutnoriti», infettia, ignorantia. Uli 
K UCttV vulgbincogmtb ,non taiis notus , abfcon- 
ditusi latent , debtefecns .obfeurus. Uncrf an- 
te vr ÜllDcn / peccara jncognita, operra, tc&a. 

3£ict>crfcnittn / cognuionem alicujut in memo- 
xiam revocarc, xccognofccrc. -äUicberf cnimij}/ 
recognttio. 

Jnerfennen' adjudicare.addicere.- (Einem batf ©c» 
f .;;-!'. i! i: juerfennet!/ cuftodiam alicui dcccrncrc. 



3lUVh'lUnÜ(j / adjudicatio , addiöio. 
51 Ut\\! ^ÄUnjCl/ hömo fapient , expertut , pc- 
Titus, 4 Jllltt)/ß5'i/fl nm eß c ontratlum a <?linrai)(/ 
Conradut , fed a nvfctnav f fivefriendo vtml. Hirn 
jflinjniann / prteftigiator. Aliud/ß tfunj / ap- 
ptllatio pot cor um , a fono & voce eorum confiaA , t-f 
ttiam ad hnminem rrfrrtur. (gfo OTObf r Ätinj/ 
agreftu , ex grege porcorum.« 

Scrb/f er beti/acf erbet /inddere, fein. 

' f crb<n / notare , obfervare . »mputare , adver. j J u ™ natc » ü e "? W™^*; 
>!) null t>ir i\ 6 iilnw Alf CT 



»Die ^Iffdjfcrbcy fiflura , htatut podjcis« ©4» 
QCniärÖCIW ferrarum cren*. dentetferrati. 
j?ert>lM4 Öl«/ talliatura, filb'o. fcidio, incifura. 
I J('Crl>id)( / adj.&adv. crenatut, rimofut , fenatus, 
fitrüit, fctililis. ©Ünf crbi(t>f/deprgn, rui arida 
inttr natu turpis htat an tu. (£ jn fer bitfyt üRf §fT/ 
cultcr cremt obtufut. jCcrbi(^t$lat/ toi tum 
ferratum. 

.Rcrbcl/Oct/ ch?creophyllon, gingidium , obfvlia 

ineifa. Vidt tarnen fupra in voc. ^ttrbc. 

$er$ / WC/ pl ÄCrjeit / candela , fax , lucct- 
na, lampas, tnmyxus. J^)cd)iCitf erjf/ taeda ja. 
ealit. Vf id)cnf crjcil / Mamma rogalit. j£pe(fc; 
ffrjC/ fax picea. 9Bt1f$tf CW / cercus. ^inm 

mitöcr^erje öic treppe binab!cud)tcn/ lumen 
aticui praeferre per fealat. S&ct) ^cr er; rer- 
f aufm/ ad candclam vrndere , ita ,ut,ft puß ulu- 
mam licitationtm antttfyam ah^vk ammofur 
prtetdentem Juperet , candela extxnguatur , fcwir po> 
ßremo lieiiaiori ru addicatur, - 
Äerjlcin/ÖÄS/iim. facula, funalia*xigua. ?{ctt^ 
(^(Tfenlcin/ candclae fumalct, bacilli foinaci 
atHricaodi.-- 

jtcTiCn/ ^melius bcfcTJfn/ illuminare, collumi- 
narc , pcrluminarc , facem praelucere. Qü$ 
9«njC Jj)aut beftrifn J largo terenarc igne do- 
mum.< ^ntferjen / fort, luminibus offiecre, 
candclam extingvere« umbrit condere. 
Q5tFer}ung/ MC/ t]luminario,illuftratio,illuftra. 
mentum.'- 

natus, fil- 



tere i aucupari 

ben / ootam hutc rci apponam. SDct 3ßtrt fall 
brafc <1llf Ctben / caopo iftc creta appnmcucitur. 
Sllifitfcrbcn / dtflmderctdifcindcrctrimati. ©ie 
> l.i : 1 1 . riefe-? & rauts fmD aiMgeferbet / foha 
hujus plantat Terra ta » Jaciniacafunt. ^hI'iV 
ben / idem (p>od TünVetbiti / ; taleamfecare t erc* 
nam facerc. QSerFerben , p»cpnrjimatexplcrc, 
yvafi juef Cl ben fed WVf erben freqventer ufur. 
patur pro dclinqvcrc , peccare , errarc. (£t bat 

ti mit ihm qani »erf erbet / c gratia ejus excidit, 

extinxir, deJc*tt grauam apudeum. 2$ei'fer< 
l n;ii; ' errattim, deliclum i Jwfio , oflfcnfio , of- 

fentä. 3crf erben i.idtm qvod'&vßl erben/ d»ffin. 

dcrctdifcindcrc. 
5tcrber / t>cr /feAor , fecant , difÜndens , tallians. 
fteibr/ X>UJ «cna, fuiura, talca, xima } hiatus. 



Äctt / b" Äette / pi. *te Äctteti / cat«™, 

torqvcs , vinculum. • (Sifeme ^ttte / catena 
ferrea , funiculus ferreut. Qm'iü ene / filbemc 
Äette/ torq vit ,frtt circului flexihs aureus , ar- 

genteus. fenen in Stetten fällen / fn flehen/ 

conjicere aliavcm invineula, ca:cnä conArin* 

gerc. . Serjptinbliearan ber^efte/ camsca- 
tenä alligatut cft. vftf Ik-ii it .•iKuiani'cr / reic 
eine Jiette / concatenatum cft. ©urd)brcd)enc 
Jtette/ torqTct calarut. 93on Jtcrttn erWien/ 

catenat frangere, folverc. 
^InaOfette/ Di« / catena ultrix, gravior. ülrmfetä 
te / arm. IIa. 25ein. pufferte / pedicae , compe- 
dcs. ^lautfctte/ torqvct fpönfalitiut. 3be< 
mantfette / vinculum adamantcum , adamas 
textut. ^ienftfette / nexus ferviUt , vinculum 
olEcii. l£bvfette/acxusmatrimonuiis. ^reunD' 



955 



956 



ffaftltttt / ucccfluodo. eOrfufrtio corqvcs autfcfccrn . toud) t*rfr$cra / i'e&irium vocj.c, 

auratus. ^r*>ef CIt< / torqvcs aureus nodolus. Iixictcos inlimuiarca.'iqvcm. jjorr'c^crn/ fub- 
^-.l*fctt*c/monile,numclla. fyuUtlilit/iuius mdc aliqvcm hairctuum appcllarc , hacrcliu in 
ferreus infam«. j£>CijcliefctfC/ 1\< btthtto vin- malcdiais objiccrc. 

culura cord.s.amorii. ^>finiuf«iC/ furhamen, Äderet) / tlt/ hxtcüs , fccla , fchifma , vrava de 
9)vUiicrfa(C/ torqvcsfq*amaca. tlxayAUlW r<kw dxvmü oftnio. ÄC(JCCa)nmi^[cn/rcligio- 



catena cingularia. 
cena adftnttorta. 



(Spauuftfrif/ futrlamcn, ca 
S£öl)if«tr< (äapciifctre/ ca- 
cena transterfaria. SCaacntCflc / catenaeras- 
iior. 2i>UIlt*crf CtfC / ^iin ifcirc/ corqvis flu- 
pcndilabons. aautofricc/ ia.ciiuim. 
$tt.llx\n< Ddö / dmm. catenula, carclia, caidlum. 
Vetren ' catenarr. tfufitatius f^thtt(H /• catents 



neu» lurbarc , infiecre. IgUUT jCC^CTOf ftMjiWi 
gilt, re&acalicuiadhxrcrc, pravcdcrcbusdivi- 
ms fentirc. jDtri* eueren UbU'Wtifcn / convin- 
cere aliqvcm dehaereii. Ht m.lrf)! fld) i 1 £* 
TjCrCl) tniljaft / feel* fc alligat , eft in ca hxrefi. 
<£l'itCQCl*CO / dogma hncrefiarcharum. aCorC* 



v / procrima , critica verborum damnata. 
CullS dcvinc.rc. _ l£mf«<Cli/ in Cippum mute- fchilmarirUi.^i .«ff..*,.. 



re, compedes mderc. (SlUfatCn / vmcula all- 
em folvcrc , vineulis levarc. ^3ttUl((tl / yUm 
qvod Xni Öf iCtuFcitcn / conftriftirm teuere, 
cacenas obdere, obferarc catenis. Uillf ctCCtt/ 
3uf.imnifnfi;(ttn / conneftere , conunn°cre, i. , 

irretitum fun.culis ferrcis tenerc. &f4JIUttr«i &<UfOy fCtlfCnCtV f CUfcfrcflCt/ adjtB 



fefiifmaucüs , ad). i$adv. harreucc. £c$ONföf 
tit)t( 1 do&rina perverfa , dogma pnnctpiit re- 
iigionisChriftianxadvcrfans. £c$ftif<(tS&&f 
d>cr/ haetecicor um libri. DtcUur ttiam U'^CD 

baftig. 



t'.caccnacus, corqvatus, vincu- 
atenanus, y"; arde , arttis- 



gctVUCte ürlu'if/ laborcs caicnati. 

Ii« conßr.au 
ilmc. 

Rettung/ Ol«/ caccnario, vinäura. Et evmpof. 
35chitüün/ äliifcrcuiia,/ £inr\t;uno,/ 23cmt» 
taug/ aüigario, colligatio. 3 11 j a tum citri 1 1 1111.1 - 
circurnligacio. 

ücrcdcu / Rttuln / idemavodtttttny vethtun/ 
€9 Clitfctun / qvafi parvif & levibus catenulis 
invol verc. Hinc Jftttdiinij/ (Einfrtf clitit^/ 3nT< 
fctrclung/ nexut, conaexus. SScrfctrrlt/ obfc- 
ratu*. 3ucfc{(c(n / obfexarc. ^ufainnfcnfcC' 
teilt/ colligare, innerere, conncdcrc vineulis. 

I X>tt l p/. ÖIC 5f Cfeer / haerecieus » harre- 
t lila , (cbilmacicus. A CszHtrvdiRum voltint: 
Srd tß jR»*tCC/ ^Mfl hdrrtki fe sb rrrorthut fuii 
äüiJBri psiitintur, atfr Jt'rtantjrHäriii crfr.us ad. 
kx>r>:t, tjv 'am utrnM um artnuh. Sßrtf tfcfeClV hy- 
poenra , dmulaior , yi-ipi opttr panrm fttf* aJicui 
ßapplicat. (frjrcljcr/ h.erefiarcha. fyraty 
Tftjcr/ novaror vocabulorum^pfrudocriticus, 

Anftarchu j. Ginitt jum Jtc^cv mttyti WCÜf H/ 

ar^ucre aiiqvem de bzrefi. 
^c|cm / clogma adverfum eligere , in hacrefin 
prac vir teari , w/gi : ßngularem opimonrm habere J 

omma carpit, taxar« 
ngdum in Tcirpp qv<cm a Compof. funt. (bitten 



ca- 

ftus ,puduus , eoutincns , temperans , interne- 
ratus, immaculatus, advrrb. carte, pudici* 
pu dt nt er , verecunde , incorrupte. ■ ÄfH|ff)C 
Ärail / fccmina fin^ulari pudieitia. SUSffit 
^Uligfvau/ virgo incorrupta, fine labc.vere- 
cunda. £cufd) fCQIl / caftum efle , pudiciciam 
fervare. 11 r Jii'cb / impudicus , impurtw, lafci- 
v us, vencre us, hbidinefut , ci? •• libidinose, peru- 
lantert licenter . e/Frenate. liitt 1 ü fh fei)ll / la- 
feinre, aJ libidincs proclivcm efle, in eceno 
libidinum volutari $ai\<b hin / feufct) bCT/ 
orobitas laudatur & aJger. S&O nieftt fcil|(ft/ 
boci) tVi^tg / fi non cafte , ramen caute. chiMt 
UhD ffU(d> if? fdf f 11 bcofamilKn / b» eft cum for- 
ma magna pudicinar. 
jUllfdKII / caüificare , ad verecundiam admoncre, 
adjutorem temperantiae ciTc, prxberc fe duecro, 
exempfo praeiread cauimomam. Cump>tf.$\n> 
fcufdjCIl / moniiss & praeeepcis alicujus pudo- 
rem adtuvare* r animum alieujut ad pudiciuam 
converrere. (gnffctlfcbcn/ A . • I Rieben/ it. 
SiTUitfftifdjiii / fß , facultatcmeV maceriam li- 
btdim darc. t)a^ €D?cufdE> Fan au$ Ixn 5?eu 
WWtn ttttltitcufätÜ/ arte qvadam flnguiari 
praedita ciT ad tibidtnescriam eaftiffirnis exci- 
tandas. t)At ftcfr tTf I lU'ft'iij'cbt't UH'V qtbt Hill' 
S&rof / q v id mihi cum pudore ? vir tus poil nurs- 
moi. 6ri ttetaridum, qvod tarn fmplex verbttm 
RfUGfrcn/ yT<b»i r/w ccmpofiu aJei frrqvrnt.a 
• 0 "Öl rw*j 



957 



Sti 



958 



non; fedpotius poil ca fint ,qva Urnen indiet-magii 

mäoi*A obvia fiunt. 

ju'üh'Hu'ir , Tic t caftitas, caftimonia, pudiciria, 
verecundia , pudor , conrinenria. 
t)Ctt / t)t(/ nnpuricas , libido , prurigo , ir.vcrc- 
cundia, impudemia. ^uifchhiif tlt ^ÖOtrcn/ 
caftimonia in vcrbii. <5d)CinF f nfd)f)rif / fimu- 
latio pudicitias. £ericn?fcufd)l)Ctf / puriras 
mrntii/n* cordit. 0>:^irniiacnc £cn|rf)bdt/ 
pudor inperatus. ©COÜcbintrc $cn|"d>bcil 
votiva caftiras. 

«ReHfd)li<fo /* tfcufc&böff / adj. &adv. rara ibidem 
•funlt feditrwniuntur Urnen, &idem valent <p>od 
teufd) i inviolatus , purus, illibatus, integer 
pudorc ©ic i|t 9anj Fcufdjbflft / Pr- 
ione cft. Äcufcbbaft am Edbc tmt) (Scrnfif / tni- 

mo Ar corpore caftus. &Clif$lid)Cr all CMC 
ftunafc?/ caftiar tirgine. Uiitiiikhlid) / Un 
?cufd)l)aft / pronus in Venercm , Cyoaedo im- 
purior. Unfcu[d)baft fC0« / libidtnan , Vene 
rem exerecre. 

Äeitfcr/ Reifer / s"#aifer/ o«/p/.t(c 

$Cl)fCC/ Caefar, Imperator, Roman* origink 
eß -vox ftcrfet / i )«/io Ctfare , # proprif »rrnrni 
tompetere deberet , ni/i jo/if Imperatoribut RomOnii, 
fed bodie multi olii Rege* Cafort* Jklutäri volunt, 
•binc, prjtter noflrum Imperotorrm Romonum , Octt 

Komidjfn Keffer/ rtüwi dri/t/r Der 1 urfifdjc 
^enffr/ Turcarum imperator, Sultanut, ma- 
gnui dominus. Sic rex Chinarum & Japonüe 

faiuttntur : Sfdbincfifdjc r roff r / flenfer in 3a- 

Pfln. ^wn & w4fl»«» Dax Aiofcotru audire 

«w^ Crfjar. ©er ertfe (ibrißfeofer / primus 



£>U JCrfHtlld) £rbIfl»btT prorinei» heredita- 
ri»Cxfarii. €r l|l üid)f OHf ^Ci)|cntd> I mpe- 
Hrttori haut fevec. jfcofcr id)C Roheit / imoc- 
racoria frve Oefarca majefta«. Ätnfrrltd&CT 
i fyei/ aula Imperator». tic njiTlid) jUmmcr» 
tU Ticfjr / curia Imperial« , Judicium camene. 
#f W rli* ©«fefy corpu$ Juri» Cirilu. 
JvCnfcrtlini / Ort«/ Imperium RomancGermani- 
cum, digmtai Imperatoria. ^<Ü) bllfC ©ÖtfC* 

j ©nabc böbfröl« ein Äeofrrtum/ pi uns mihi eft 

gratia Divina, qvam imperial» corona. 
ÄtCÖ / l>cr/ pl. car. gUrca. Lt Äl§ / «ena, 
fabulum. Diminul. R\t fclcin / 00« / elareola. 
.Vitt t><r/ fabulum, caementum. 2Up Ȁitt 
dicunlur etiäm lapilli /«•" lapidum Tragmenta» 
vibus itruftursenrciuntur. 



Imperator chriftianus , Conflantinta M. No- 
tandum hic , qvod poßrrioribtu freute mmina Inu 
poratorii fett Att^utti gjf CtfirU ffpartri caperint* 
Ha ut Augußut ejftt , qvi imperarrt ; Cafar verhy 
rvifuturui eßet impvriifucceßor, qvalif Cafarnobif 
bodie dicitur Rex Romanorum , RvJ nifd^C T\o 

ntcj/no^rSl^fcDfcr. 

^tenferbttff/ adj.&adv. Imperatoriut , imperato- 
riohonore dignus. SltTO lud ff (id) lüdil ^Cl) 
ferbafr / non ut Impcratorcm dcccbac , vitam 
transcgitNcro. 

jffDfcrli$/ & £coferif$ / **} Cicfareui, ab Impe- 
ratorwj>artc ftan$. 5!ug mjcHIAct C0?a(b(/ 
aurontate Caefarei. X)ic ^cnfalicbcn haluu 
gcmuilUCII / Cailarcaai vi^torumobmuucrunt 



Jfifcl / ^et/ filex, 4/ti/,^iffcl|lfin ; Sed J{ifcl <-ü4w 
r/? grando * ob ßmUitudinem ßtcum; 'Item jtffcl 
txponitur involucrum feminit , Gliqva. Profr. 
^jfcl dicunlur mjnutifl'uni lapilli in ripii vcl Ii t- 
tore, glarea dtSi. 
Äifdn/ ijcf ifdf / grandinare , propr. aufm 5f ifeln </l 
fernere viatfilicibus aut lapidum fragmentia, 

aliks «Bcrfifcln; ©tfnJgxri üi ocrFifdt/ obdu- 

ratumeftcorcjui. 
ÄijHcbt/ * ^Ülid?( / & *fa> arenofui , aren*- 
tu$,arenaceu$, #$ifdi(bt/ glareofu», filiccu*. 
Äipif^tf r SBcq / l«pidefa. jtifdidjfe SQBül» 
fen/ nube« grandinofae. 
Ätntt / fö» / P'- t>K ^itllK / mentum. gpU 
6ia Äinn / mentum acuminatum. -©ClPflltcn 

Inn / bifidum. «Xaticbc« Äinn / fetofum. 
©rüblf in im Äimt / nympha. 3itter*d>t Sinn/ 
mentum ttemülum, nutam. 5v v»ifjc KfltXWK/ 
mentigo, mentagr«. 
Äirmliin/ l>fl»/ J"» 1 mentum parvum, «nerum. 

Äinnid)e/ adj. in (beae ©ro^innictn/ 1>« «n 
aro^ctfKtnn b«' mento. 

Äipp/ tippen/ grfippet / w f ß fu,rum 

mobilira'ri & immobilitari, &(ic venirr videiur a 
Ropf/ atffr ita tippen r/ia»« : conifeare , ar ic- 
tare. J i 5fjvfiiliit//4mfirfipprn»9/Ä, allidere,fe- 
rire, iecre .pulfando frangere. jTippvn fori b eß 
fallere.fraudare, furripere. «0?ir rotcn(&>crn 
fippCU ' ovUpafcnalibutcollidcndocertarc. 21n« 
f ippen/ allidere , illidere. Shlff ippen/ frangere, 
collidendo dirumpere. 
Ä'ippcr ; $Ct/ arufeator, U. collitlens , allidcm. 
^ippcriun/W«/ fraudacxhu (Sdtfippcr/ ad- 

ultcra- 



959 



060 



uitcrjior monetär, ^einftpptr/ nundinacor 
vinarius. tfornfiprirr / dardaivariu«. 
5TiPP/ & ip Ott / iAus, colliüo , impulfof . Fv , - 
fjxnhiu idicitur :■ 

Äipperco/ * Äippnnq / We/ scrufcatio, Aibreptto, 
turtum , if. colliAo. .ftipperfP treiben I monc- 
tarn adulterare. Äipperen mit StÖrtbren riet 
ten / prxmcrcaxi , adukcria m et eis commir- 
tere. 

$ippid)tl *dU fallax , fraudulctuus, il)ifus,alkfas, 
löu», &adv. fartive, fraudulcncer. jtippidjfr 
SBdbrr/ 4/14/ Kipper trarjrf/ morecs damno- 
f.c indigna:, adulterat». 

JlNMflM 4 Ärtpfen/ nu tat c . deorfum motari. 
iDcT ^i;d) f i>pi t tabula nuiar, imltnatur, man - 
vatur. 2) jsj $ret Fdpfr / aller l'ubHiit. /flu*.«* 
f/? f-Spfen / decollare , ,7 vod vi Je in Ropf. fl $ 
Pfun w M</ tottmhAcnopAfignifuationeeß nu 
cacio, inclinacio. 

Äaupen / Rupert/ ytfcupflen / k ik5pt 

pea I nutate , ftvd etiani n tat. in Jptcir totem rß 
v 1 brar 1 , in Caput de fern , ac dcvolvi. Ir.Jt ft(Ut 
prli'V Der . ulutor, qvi in caput provolvitur. 
X . Up;Uia } / t>ie / coutortto , cybiftcina. SQJtii 
Inif. iipcl < crrpitaculum molcadinarium. 

cccldia , sedet lacra » templum. Falfiffima-eß 
fftfvafioeorum: trvt hatte vocema Gran ; 
•wrf *v54*«« Jidam putant ; tolei abihor autem ho- 
Tjm y qvi Jrduaini a Füren/ rinne, ut fit avafi 
R6neb ronfrudr &tr<b- qvcmamtcrirjia ja rie- 
ft* Dn /p?n/a ; Vtrvan ummnbeß a Sirf .' cnmliu, 
Ai ßiabantur entmJempla ürorum w rotundiiatem, 
b*brh<int(fc certum fuumJiß. iÜum,ltjrtn ejUCPtfün 
JS^ict? jtird) rfi4« famfu&i ipfim commu- 
niuncm Sanctorum, A tat um Adclium, chri. 
frunorum.] .e «ocicr.rcm : Hute btc (£I)ri|llicbi' 
Mkfci Eccleiiachnftiana/rvr carhelica. ijprj 
f ir d)C 1 ambonc» . £>0inf ird;c / bafilica , domi 
Dicum, templum cathedrale. «£anffii"<be la 
rar 1 um , (accilum domemeum , tf. cultus Dei 
pnvatui , d voiio dornt ftica 5?|rebe bilttCtt/ 
facranum conftituere, fanum facere. flirebe 
rtntvnbtn/ templum« srdem Hcdnarc , confe- 
crarc &ird)cn Luv uhfti / loca religiofa depo- 
pulan , comp lare , dcpeculan. $ \X(S)cn ent» 
heilig ■ .' delubra violarc. Ztlftittn l everterc, 
di>jiccre , träniere. Dorfnrd^C / templum vi- 
caiium . .Oa ubtf ir d)c / ceckfia matu , meuo- 



politanuro templum. ^Jf 'Vifird^f / parcchialc 
templum <irni;f irdf>c / e<ile<ia collcüuta. 
VEditopftrcfcf / raccllumauficum, 3uXu(t)fn 
t3<rbiH i frequentarc eccit fiam. 
& irdt>Ictn / t>aa / dm adicula , faccllum. 
Xircl)ncr/Ocr/cuftos, «dimmw^ «Atuus. my- 
ftagogus , Aitkt ^ifier. t>mfr irtbncr / cuftos Sa- 
crorumpaganui. GUfattsQm/ oppidanus 
luerophania. 

^irmÖ/tie./ encaenia, confecrario , dedicatio 
tcmpli , tßconbaRum ex Rir* c^tTTcp«/ qvafi 
dicai : nvjfa ecclefiaßua, Tklt&mc ß / 4/14 f RtrcbV 
tPClfr. Se.^irms 6o*Jf f ü/;//» funtfeßa tußicc 
tum % in qvihtu Raichu jußu perfolvuntur, ^irm^ 
b(l((Clt/ encaenia cclcbrarc. 

Äirt/ ^Äirrc /f irrer / firrcflcr/ «yn. 

cicur , manfvetui , mitis , traftabilit. Scribfc 
et um fcrt/ foKÖ' farc/ pro /oforirtn varieUte, 
äJverb. manfvctc , mite , placide. SfitTt ilCW 
animalia cicurata. tfirrc IPfT^n / manfTefcc- 
re , manfvefierr, mitefieri. ^irrf fct)»/ domi- 
tum, condocefactum t placidum efle. .Hir' t 
madjen/ matrfvetum aliqvcm rc.Mere. tl>ir& 
m^d) rpülf irre Werbe» / adramorem mentem re- 
dibtr. 

-H 1 n eu / manfvefacere , domare , eddmare , coer- 
cere. ^cfirrf tr 3J6ar, / aves cicure« , cohorca- 
1«. 3* roill ihn fuVn f irren / ad obfeqvium 
a<<igam , cogatrHcompcIlam cum. $0Jan muß 
b«2Jo«lfirren/ /Ifeanfirren/ metond« f»»nt 

avieul«. Sed hec pottus [(»Udtitrttut : 2lrt* 
Firnen. 

ffirrbeif/ or«; manf^udo.i'Ä/gÄ^wÄjcj/« „4^, 

fvetaftio. * 
^irrunij / Ott/ donatio, coercitio. domatios co- 

aclio, fubjectio, mitigacio, domitura^ 
Wirrer/ Oer ' manfrcrariui, cußos jtrarum , mn ett 
tkurat. 

flirren/ rti4* tiem fignificat ovod ©irrfll/frendere, 
Andere , htnenom. -verbal, iai girren / (rridtft. 
Sil* XflUbenfirren / gemitu» columbarum. 

I>«i* 1 urfirrritv ftrepttui forium. Qa*. 
f irren/ gJaciei fon»cuiex colüHone. 
kirnen / ficf) erf irnen / eß rußim in i rare eibö 
vel potu guttun imimflo, gurtur devio cibö ex- 
afperare, yvod atriu dtnmtu : Jn Ou unrechte 
Reble kommen. Videtur totem pottw venne 4 
Rem/ tot cm/4, attnm, eß^iocabulum rari cb- 
muith ■ 



g6i 



Sil 



5U 



962 



Werfer / Der/ ptor. m c Werfer / carcer, cufto- 

, d ia, rfl k f ert / eeftn •/ ; ßcut ipfe carcer ä cetrefn- 
d* t qväfi carcer dUitut , i/voitot andac et eoiretan- 
htr , ttH'l fett Vi 1 -iv gemadn. Sic etiam alieubi 
ZUrfa dttifitr feud) / 4 fffltiAeil/ demittere fe, 

bumlm & demiffum efp. £)er ficflrft^^ Sfc'rcr/ 
carcer infernalis. (£lttijcr jferffT/ perpetuus. 
'3« Den tferf er werfen / cuftodi» manciparc , in 
1 a recre concluderc, compingerc, contrudere in 
cufrodiam. $i(fer tfettcT / carcer profundus, 
abfhufus , latebrofus. t&tinFcn&er Äcrfcr/ 
fqvalidus, faetorc repletus. 

tferFern/ * (SinfciFcm/ incarecrare , afTcrvare, cu- 
ftodirc in carcere, tenebris mandare. <e.ntFcT> 
Fci'll / c carecre aliqvem cmitccrc, vinculis leta- 
tc £id) fclb|t ClUFcrFccny vineula rumpere, 

^arecrem ettringere , clauitra rcvcUerc. 3>tT» 
fcvfcrf Werben / carecre etaudt , conftringi , in- 
dumm condi. jJei'Fei'FCM fUrttmfyfumitur pro 
exeruciare, rorqvcre. 

^crFewng/ & (?inf erf cruti^ / fcte / w/go incarcera- 
tioy cuftodia.captivit.is. 33c\ Fei fvnin^ fid. 

$tx Uv\\ä)/ & ©cFcrFcr V «J\ capti vu*, caprus, pre- 
henfus , in carecrem miflus , conjcclus, vineulis 
religarus. €ingeFerFert Wöbncil / aräe , angu- 
fte habicare. 

§Ml 'ßfimu ridentium, im Je jflttCttl / Bdg» 
SifriUll 1 effuse ridere, cachinnum fuftollere, 
cachinnö coneuti. gafyn/ bn§ matt fittat 
ingeminare tremulos naso crifpante cachinnos, 
it. cachinnari^gfcachinnarc. J^>Cimltcf> FtttCTU/ 
furtim cachinnare. ' 

StitttUX/ *tt/ cachinno. Jftfreriirn/&l'c/ cachin- 
nans mulier , ridibunda, in nfum folui a, diffufa, 
effufa, diiToluca, rifu diiTIlien». 

&ittm\\Q/9it/&*fi8 gittern/ cachinnatio , ca- 
chinnus , rifio turpi«, riftis cum fragore. $ it< 
tft'tl fK!>f i'.ann»; ■- viruperarur cacVtnnario. 

^itfcrltd;/ * FittCHlb/ adj. cachinnans, cachjnnum 
tollen 5, pro 1 1 x 1 us ridens & acemmc. 

Älaff/ Haffen/ gef (äffet / mmu* 

5T(ccfen/ » Warfen / findi f fati<cerc 4 hiar«, 

» hiafcerc. -D« iftr f (ilffet / »des hircunr. Qit 
t£rbc f Inftef Mltew. Jlbe r / teil« asftu hiav £>a$ 
$C>\\ jcrFIftflrf / lignum rima« agir. klaffen 
etiam rß: garrire» verbafundirare , puft Auas : 
a per co dt hrance orc cur. Hinc locutuiejnt, ein 
jCla/fer/ dicitur plcnusriraacumyhacillacptr- 



flucn?. ^(aifumi Mutem hdc ßfmijuatione garru- 
lirai , bbteratio , A Fhlffiff^ / garrului , Ioqvax, 

futilit. 

( ; la füllt« / Mc / & UV $\ad I fifTura ,rtma , hu- 
tut , fiilio. 

• lu n all { / - = hians , hiafeens , rimoAit. DkUmr 
etiam Flrtfffjaft / & nonnumfram fKlffbOT. Sfifi 
fid)« ^MwPt t vulnutdiduaum. 
Si Ulftcr/ M( / ulna eubiti, hcxapui , popin exyan- 
ßonem brachtorvm Jtcitur a f Irtffen. (£in 5\ lafrcC 
/ orsjrja ipjiiorum. ^ : inc balbc Ä lafttT/ 
femiorgyja. (£in 93tf rtcl^flaftfr / qvarca p axi 
orgyiarjf« cubicui. 
iUaftchd)t/ adj.&aJv. longitudine qvaruorcu- 
bitorum. 

Sias/ fingen /gef läget/ conqven", qti. 

nrat c , cxpolt ularc. Q£(|>tUli}cn / lamenrari, 
dolenccr deptorarc, cum luclu Ar grmttu con- 
qveri. Älüßfn etiam eß litem inrendere, con- 
rendere judicid, adiouem inftituexe, lirigarc. 
&U batl immer naß jnFUiijcn / lamenraris per- 
peruo, Temper fanejurgia eibiparara. (finetn 
feine SRot Finnen/ impcrciri.alicui fuum dolo- 
rem. Uber fein Unnlncf Fingen / caiamitarem 
fuam accatare, ac deplorare. Uber @enalt f Uv 
gen/ de injuria cum aliqvo cxpoHularc. llrfud) 

iiiHnaen geben/ cxcicarc atcrelai. Darf 

Ii i(l;t flogen/ muflitanda cd haec injuria. 

Äl^a' / ^ c/< l vcru ' ,,s » P' an ß cn5 » q*i"tan», ^111 
judieik t actor , aceufacor , peticor, hrigacor. 
jtlngei'tnn/ OiC/ qverula, qvincans, lamcntabi- 
lit foemina , it. actrix, accufatrix , licigatrix. 
2Bo Fein Kläger 5 fr / Da ift Fein d\id)tct / judex 
non imperrit. officium fuum . nid ür.ploratus» 
(£6lKH>: Kläger bcrovijtd/actorc non proban- 
tc reu» abibivicur. I 

ÄlrtHC/ W«/ qrcrela, qverimonia , conqvejlio, 
q vir. ratio, r/.at>k>, accul'atio, pernio, dclario. 
Urfad) |lir 5tinac neben / caufjm q vacrendi dare. 
<£ine£inge ail|)ellen/ aaionemconcipcre.in* 
frituere, inrendere, dicam fenberc. Älnne fflf; 
len ti^cn / acairatione defiftcre. Sine ik\(k]C 
UiTgcn Iti^Ot/ cau/hm ncgltgcre, defererc. «j>ftr< 

ncrlufic Jt Uv-Xi aeltocivilis. bürgerliche ^u§. 

finde / aäio, q vä mulcla Hfco appticatur. ?$i\r$ 

oerlicbe (?d)nDensflnge / qvi mulcra omnU 
J^cimÜC^e j^ltlge/ claneularia tnferiprio. fy(i\\s 
li(f>e i^lnge/ actio cnminalif , capiraiis , pcrnalis. 

^etjcneflnge/ gemiius cordis. 3«ninKrFlci<K/ 

five 



963 



81 



964 



fn>< ilkbf fiiat / ejulatio, lamcntauo, qvirira 
cus. 9B((>fIa4C r'uun iici/ur ; Practica , ftnx, 
ipcftrum nocturnum , planftum & ululatum 
cxcitans prac foribus moribund» alicuius , alba 
ayropha «liabotica. <3d)cinFlage/ aöio iimu- 
lata, planftus h ypocr ticus. vrd;niiTiiilflii.x 
qvcnmonia graviflima , lufpiria mifcranda 
gchulbenflagc /aftio pecunia'ria. £ebt Ii! 1.; je/ 
nsema, lcfl'm lugubris. £fi|fcl$Flili)f / -Äio, 
accufatio crudeliiüma , horribilis , arrox. ^((1 
IcilflagcV Aifpiria cordis, gemitui animi. II»; 
flngf/ a&io frivola, inanis, non compctcns, 
claudican», EumjknfiJgc. 

$flagung/ ow/ .klagen/ UemqiwJStliw/ 

luclus, ploratus.gravamen. !D>lS#!aijen baf 
inid) bewogen/ qveretis ejus commotus tum. 
j)t 1» Älagen ()Üft nid)f$/ qvcrimonia tuä nihil 
proficis. 

Jfld^id)/ flagbar/& flagbaff/a^S. ö^<f».mo- 
lertus , lamcncabilis , lu&uofus. JUä-ilicbe 
jppc&jf if / nuptiÄ funcftaj. flMjÜdjc Reiten/ 
cempora mifcranda. £!<l}!id)C J^öffnung/ fpes 
inilclla. Jftöglid) fliltgcnb/ luclifonus. 
Ildj tul)ll rumpere qveftus pcclorc , habere qve- 
relas , it. *Av. flebiliter . cum luöu Ar plan&ibus. 
' Jflagbar werben/ expenri judicio, reum ali- ' 
qvem facerc. JCkimW» *Üi»JCl)<n / tortuna 
..u.ci*Mua, lamentaria. Jflagbaftftf £eutfd> 
iflflD / Germania plorans. 
5Jnf Kiqett / aceufarc > deferre , mfimulare, arguere. 
<£hicti peinlich auflagen / in ju<ücium capitis 
acccrfcrc , a/honem crintinalcmai*ui micndc- 
tc. vf iiii'ti f ili'd) artHagcn/ crimen in aliqvcm 
confingere, infontemexagitarc. ©IC CJuFlihU'/ 
aceufano. »Hnfiägcr/tNr/accufator. 2Jnfl«i.- 
gerinn/ Mc/accufatrix. 
9t U?f lagen,' n nfolum eß causa defirtcre Sc aftioncm 
dclcrcrc , frJ etiam fitem finirc , caufam obtine. 
re. (gtne »uis'ttt flaute £ad)c / res iudicata > Ii« 
finita, Qlitfgrflagte Gd)nT&eU / debita adjudi- 
cata. Hmc i?Jii3Flart|*ad;c»/cxccutorialia, ven- 
u . ditio fub hafta. 
Auflagen / iJtmtjToJfmpUx f 1,1 (TCrt /prepr. /jmr» 
condolcre. l^ich tlbci' Cl'lk'H beNagcn/ .qveri- 
. , moniam habere de aliqvo. ^ein Ungtucf bc» 
fbgeu, calamitaccm fuam deplorare.. &eftagi 
ff r / Orr / rcus,accufatu$, dclaiuj, infimulatus. 
JMlagung ; tit/Uem qvo /ZU.iej«ss , Älaöun$j/ 

conq veftio , conq vc Aus. 5xFlagte/ Öl*«/ Rea. 
©ruber. & &rebrlagcn7 de rc aliqvä conqYeri, 



qverclai habere. Uber fein <£ le nb f lagen / for- 
cujum Tuam aceufare. Uber M§ Uttalticf fan 
man nid}t genug f lagen/ non £>tis dcflctur hoc 

malum. 

<£rflagen / caufam obtinere, qverelis multiim pro- 
fiecre, commovere, fledere aliqvcm qvenmo- 
niia. (Erf(agung/Dl(/ vidoriacaufie. grtlag« 
tCtdidkt / jut acqvifitum. 
©eijenf lagen / adverfarii argomenta fubvertcre, 
infirmarc, rcfcllcre, clevarc , reconventionem 
inAituere. @egcnf|age / / rccor.vcmio. 

^>egenf(4ger / Oer / reconveniem. (ficjcabc» 

f lagfer / recon vemus. 

:0i 1 : nnt» SRebenf lagen / litis confortem eile , q vc- 
rclam uni inftitucre , aftioni adhserere , inter- 
veii i re adiooü SKi f f |4ger / confor« litis , in* 
terveniens , qvi etiam 3tt)tfd}eufl(5ger dicüur. 

%iv & 5RebenbefIagfer / corrcus. sfeif; & ^ 

beul läge/ M*/ interventio , Jitis denunciatio. 
S?erflagen/ licem alicui intendere, judiciumalt- 
cui conflare , nomen alieujus deferre ad jud 1- 
■ cem t. in Judicium vocarc. ^d) Darf fftn nid)t 
»elf lagen/ mullitanda eft injuria haec. 2Jerf lfl '* 
gnng/ W</ accu(ätio, dclano. gj f r«.iagfCC 
idx <T"P, / j&ef l a ^,' c * / ,cu *>' lu juniLium dclarus. 

i|i inkgen öiebft il? mHage : / inilmulaius 

eft furci Jeu ineufatus eft. 
3orflagen/ antieipare qverelas« anterertere als- 
1 qvem acemando. ©urflflgC / M</ pr» ventlO, 

antieipatio. SScrftOger / CciV ador primartus, 

aceufacor pncvenicsM* 
2Beiferflagen / caufam prorogare, ad ali um judi- 

cemdc(erre> ad (upenorem judicem pro vocarc. 
^BteDcrflaacit / judicio aliqvcm reconvenire. 

fZBieDerfl^ger/ Oer / rcconvcnicns. SBieberi 

beffogtrr / «conven tus. aöieierflage / recon- 

ventio. 

Serflagcn/ litigando inftare, continuarc qvere» 
las, if. gcmitibus dt lacrymis confici. 

Äfamm / flammen/ !»& fchbuur, 
klemmen / qeflcmmct/.raare, coa*. 

Aare, conftringere, coanguftarc , conftridum 
reddere. «©er ftdj jroiffjen Ihr unb 5lngel 
mengf / ber fletnmef fid) gern / intra facra drfaxa 
conflftercpericulofum elr. €inen jtt f cbe flem> 
him / brevi & anguft6 ambiru ad mortem us- 
q vc conftringere , coanguftando necare. icf) 
an einen Singer flcmmen/dtgirum compretTiun- 
cuü lsedcrc. 2>a^ ^leib fivt t>tc e<&uhc f (cnu 
$PP mes 



965. 



m 



966 



ttKüntidj/*eft« ,calcet ardant. coarftanc cor- 
pus , ped« mco«. <£r »irD übet bie map en gc« 

tlcmmct / in furamas anguftia? red»giiur. 

ÄleiHUUl"/ coangu(rani>coarctanw , exagira 
cor>prcfläni. &lcminerinit / t>t'«/faemina cocr 
c cns , concludras, in angufVm compellcns. 

fllcmm/ 35* in nomtuBU locii £ltimm/ M\.&*iv. ar- 
Clus, anguftus , aröatus , adftrictus , coartt acut , 
tf: anguftc, arctc, adftriÖ«. ($tW\tmmtf five 
®dtf lummc 3f«t / «™pus pccuniarum ftenlc. 

gtt)t fUmm bei) ihm |n / res fanc anguft* 
domi. Jtlonntt^t/ M\. &a.<verb. idem qvod 
Elemm. Dicttur ttiam JHemmbrtftV implicatus, 
impltcicus, tntricatus, impeditus. 

Jflemmcy * jtlemmung / wc / angurtia . aftriftio, 

coarftatio , it. recinaculum , & uneus. €tncn 
in bic Jtlcmmr brüwn/ «n anguftiat aliq»«n 
induecre , in anguftd ergaftulo cocrccre. Eß 
etiam viüa urbanx lfenaci t nomine 2Ucrtimc/ fvafi 
cicr: üto infoltntia erviutn, 

SMIemmen/ ©nflcmmcn/ 93crflcmmcit / 3oc» * 
acrFUnuneu/ titmqvod fimpUx tlcmmm/ in- 

w terpremere , contraherc, brcvlft anguftöam- 
bitu co^ 'udere, Ctt conftringerC.' (£r UMt*> 

gar cingcfktmnct uralten / fevc r . nr ; .»ima 

corrcemr. ^cfkmillU* £cr$ cor anguftum. 

SMknimnng/ coaraatio. gütllcmmung / co- 
hibitio. jjuefleinmuna/ oeclufio. 
f rff lc mmrn/ auf. au$ * entf lemmen / folgere, ex- 

pedire , exuicare , ex »inculis laxare , ex angu- 
ftus educere. fttff Icmmiwgy laxamcnium, rc- 
laxatio. hberario. 

Pommer / p/. klammem / fibuia, an- 

fa ferrca, compages, jugamen tum, commiflura, 
plumbatura. (ftferne klammern / fubfeude« 
ferre«. €twa$ mit klammern befeitiaen/ *»n- 
eis ferrcis munire aliqvid. J£>ö(»eWC Jflatll. 
ii icrn / fubfeude» lignc». (Sc&roadK St\m> 
mtrn falten nidfot gern/ tenue* unanon fuf- 

ficiunr. . 
klammem / fibulare, ©bßringere, conftringere, 
all'gare, devincirc. Cujtu Compoßa : Slunam» 
mtra / vineuhs ferrcis conncöere, uncii contc- 
xerc. Difi/Mrf/i4fficÜlflaninKrBitUigari. £k 

Stfeke flöüimtrn mif ben Stauen ein/ acjvii* 
uncis avutis adharrent. «Serflanimcm / fubfeu- 
dibus firmarc. gucFIammrrit/ id. 
.fil.UiiracrUBiJ/ tie/adhaefio , fibulario, W»**) 

ligamen . nexus. Slnflammcrung / Wmm 
mtrunfl/ ©erf lammcrung/ »i<w. 



klammerer / XKt/ propr. uneus cv fubfeude* mfi- 

gens , \'td exponitur rtiam : adhaerens , tnuncant, 

aduncans , 9ln; * ©uflammfrcr. *r 

S'lammCfid)t/ adj.& advtrb.Gb\i\in \o , inuncan* 
do , inftar (nbTcudis. Älammcrid)t< Äinbcr/ 
liberi maert adhasrencet. 
^limmfrt/ afeendere, emergere , feandere, in- 
(cendere. f limitlCt in t>IC l tollitur 
in a nun, ad honorcs & dignuates afccndir. 

2lu|7limmcn / cxtolü , evchi. 9<icbcr fivr 51b; 
t litnmen/ profcipcrc ad inferiora loca. ^ort* 
flimmen/ pergere afeendendo. ^infUmmcn/ 
a(cendendo inuncare. ^uiÜtciflimniCU tran- 
feendere muros. 
Äliinmcr / X>it/ adnitcns.adlaborans , feandendo 
cluaaui. Äliüimcrinn/ t>U/ famina mvigi- 
lans , (candendo operant navans. 
Sllimmuug/ ÖW/ afeenfusperardua, emetfio, ni- 

fus, nixu». J>urd) Älimmunij oben bm^uf rom» 
men/ afcenfu fuperarc faftigia. gonfltmmunav 
continuatio conatus & laborU in croergendo 

(^afeendendo. 

Älimrni^/ & $liiumid)t / «4 afcenfu faci- 
Iis , fupcrabilis , it. arduut , pr*ruptus , contra- 
i t gus»abruptus. 

ÄUmftV C»(€/ runa, apertura, ö^'-ftura. fiffura , <r*i* 
Ulu vtl afcenfu ^ tnbtrthtndo pun), *<l /am . ' a 4 
afcenfum adjuvant. Uiatur rtuun Xlunfi*/ Ol«/ hs- 
fura, cujw dmin. tflültflcin / rirnula. ^luuflC^t/ 
oA). ör^n.xunofui^^lUflfen/ nmas agerc. 

flippe / tit/ plur. flippen / mpes pnerupt«, 
fcopulus afper, taxaeonfragofa , Ö^prommen- 
cia , crepidinei , fttnt , alias etfiur ^Uppf. 
Eß a fUmmtn / ^uü» talia loca petricoja dSw* 
aditufunt,wto man mit$>lMt>tn tinl) 5of?cn 
büMöf Kimmen mag / i*r* Jnhnp c. 
©ein biegen on^croafcbf nc Älrpptn / excf* «u- 
Äibusrupes. J^ckÄÜPPcn/ cav*rupes. fc$ 
gibt bar t>id unwegfame unb gcfarlicbf Xltppcn/ 
invias ibidem cotet prÄruptxore rupes occur- 
runt. groifchc n ben ÄUppcn gclcgfn/ mter faxa 
Crui. SOJccrflipprO/fcopuhmari». Dmm.tß 
tflipplein; tos/ faxulum 

5(lippi<ht; & JtÜPPbafr a $a J .-- faxofui . petro- 
fus , petrieofui , faxatili». &C« Herges flippe 
gtr ikucf<n/ faxeummonti« dorfum. ÄliP' 
Ptd)tcr Ott / faxetum , crepidmes , anfraQus. 
StliPPitbtff «TOffr / marc fcopulofuro : dicUur 
SV"9,ä(fppig/&äUppifc&. Äl . 



967 



Sil 



968 



jUlpp/ Der/ dicitur Upis vctcranus, rciivivus, 
qvaß ex rudttihto defumtm. .ftltpperlma/ 

©et / exponi- 

iur infirmse valerudinis honvo . nrwpf , gm pr* 
frnio titubal , qvaft htter rudert ,faxa y > :<pet va- 
cilLtns 4tfy grrffu mpeditta. 

Klampen / f lerrrpen / tff lemperen / man« 

tundere , prater, qvodafovb fülum vocabulum ejfe 
poteß, ettam k Nammen/ feu Hcmmtn / anaiopu 
cedtei 1 mliti vetat : qnu.icunq^ tmm inter im u dem 
£$" ntdüeum harrt , in fummis utifa verfatur angu- 
fiiH. jUempcrn diaJeSi etiam efferiur flp 

pern / rtreperc. Klippern fldtfrt (um J^anO« 

roerf prov. fabri fabnlia iradant. 
j^kilipcrcr/ Ofr/ malleator, braäeator, bra&ea- 

nus. Äkmpcrtim/ Die/ mallcacori« uxor, 

otu// maliratrix. 
jilempcr Ol«/ es'ÄUmpcrlf in/ Dös/ crepitaculum, 

tr. qvalibet tH ludicra, ut funt : crepundia Ö"cre- 

pttacilla. hinein ein jürniperlein anbinden 

convicium in aliqvcm diecre , labern alicui 

afpergerc. 

JUc mpcning/ Ote #Pß« Älempcrn/ clangor, ftre- 

picus ex pulfu onus, in \\eue vero laminarum 

contuiio ;v levigatio. 
5tlnnp<f id)t / *dj. J&adwTb. fonum maltet laminas 

tundentisreferens, inmodum laminarum fer- 
v yumtnatamm. • 
55crflfinp<rn / eatacbreßice dicitur ; rc aliqvj aburi. 

£r bat alle tai <?e ine re rf le mperf/ omntm rem 

familiärem laceravir, diffipavic, per luxuriam 
profudu. Q\c (Bacbe i\t PerHemprrt / caufa 
amifla , perditaeft, jacluram fccicr'ortunte fu«e. 
35crflctnpcninq / Dte / damnum , perd tio, ja- 
Öura. iBcrftctlipiTfO / eftufio, luxus, prodi. 
•entia. SJerflcinpcrer / luxuriofus. (ijiltrt'l- 

rletnpcrer / prodigus miu 

Äfapp/ flappenv gef foppet/ » ffa^ 

pfCtl / fonum edere ex pului ftve pulfatione, 
creparc, itrm : increpare, blaterare , garnre. 
tfllnitf* nid){/ fo flapptf t>reJ) / prov. im rebus 
magnis vc! ipfe corwut laudjtur. 
ÄlupptT/ Der/ fonum puliando ciens , reddens, 
cliciem , frrepirum , 4c tragorem referent ^ie 
jU^PPft Autrnirß crotalum. €iHeÄ^H^5^! ffflP' 
per/ CTCpitaculum, cujutdimn. jCUppetkiB/t AS/ 
crepicacillum. 

£l^ppung/ ou/ Oas klappen / aesiew« fra. 



or i t'tcmituM,fonui ex pulfatione. Dicttur etum 
Der jflapp / hwcßäum vocabulum #lipp<£lapp/ 
Oer/ molar um ftrepaus. 
ÄUippidjt/ & fldppjfcfy / &Jj.$3adv. (trepeni, cre- 
pans , clangens , fonum cx pulfu obeufuru 
edens. 

klappern / idem qvod Floppen / percrepirare. ©et 
vf li'i'd) flappcrt / ciconia crepieat , "locicac. 

jDie l^rOcr rlappcni/ difei increpanr. .Klappern 

etiAm eß : ßarrirc," blaccrare , obOreperc. €t 
flievt / Daper flflppert / pxx nimio frigore erc- 
piut. 

Ältippercr/ Oer/Ä Plappermaul / garrului , di- 

cax 1 blaceracor , 1/. creptrans , obftrepcnt. 
^IflPPCril'd) / aJfril. &adv. iLfer't q WffoppiC^t/ 

£5* prtterta : Aitilis>loqvaculus>dicaculus. 
jtfCPfff /Oer /propr. eqvusfesqvipcdanccmfoni» 
tum edent , dicüur *utrm in gtnere de qvacunq^ 
eqvo mrdioeri , ptrvo &exili , fem' tarnen &fugaci t 
bitte dimtn. tflepperleil! / 0ö8 ; cqvulus tener * 

levior. Ciit Klepper feJ)tcfr fid> nidjf ippl )iim 

\\<Y( n / cq vus celes , vr dran os rar 6 eft bonus. 

£r reitet einen fahlen Älepper / prov. Crctcnii*. 

nugivendulus cf>. 

ad], prtpr. coioiti 
tß , clarus , pdlucidus , rransparent , fplendidu», 
pur u$. Demdeadaliarefrrtur. l(l eillC flare 
.i^aehe/ manifefH, pcr'picua, aperta ret cft. 
€<i|t toeflareQBafjrlKif/ evidenoflima eft ve- 

ritai. (£t tft Füll' ■ ' pcrfpiciiiTm eft, liqvidö con- 
(tat, verfatiir in luce. j(lar »^ier/ccrevititdc. 

fecata. Älare 51»^en / ocuü lucidi. JHarc 

Stimme / vox argura , acuta , fonora. '5f larc 
Verl / unio cxalummatus. jflar Üßef ter / fere- 
nitat, fudum ,aerblandus 5)Jan UtU§tt1tr Fla-- 
ren 0?ein einfehrnFen /ventatem amo««critas 
mihi dicenda eft. 5tlar CO?cf)l / finwlag«, 

aiewn. Cine Qad)t tlar machen / deüqvare, 

cxplanarc rem. 

klaret/ Ott / eß vinvm medicatvm, venitq. k ftütf 
prepter colorem aureum, nomine melicratum, idem- 
qi* frre eß , qvod vinum neSareum , five muifum 
prima not*,qvod dicunt ^ippoPraP. 
ünn / 0<r / eß fonuc tinnirns, fplendidut, Sc 
acutus , qvaß vox cfora , & pura. Hinc Jf lann 
Isafen / tuba acutä canere. 

ifliSreit / fmiplex w ufu raro eß , frd comooftta : 9||if# 
fldreil / clarefeere , clarcre. 1)00 aßeftcr flÄret 
Ö<4> atlf/ nubes diflipantur, calum fit ferenum. 



969 



970 



OH:' '.riara acrampliuaturbiduinoncft, tu- 
giunc nubct,caclum cft fcrcnum , ccclö nihil fe- 
rcniuf «ft. SlufFlaxuno, tfivr ftugflärnito, I tot/ 
Icrenitat. 9tUf» * ailt?f ltind)t / fcrenus , fudus, 
minimcturbtdus. 'jlbfUrcn/deliqvare. ©et 
ÖSrin fl^rt fid) db/vinumdcliqvat. 

(£tf Idren / p» opr. ditucidarc , illuftrare , obteura 
discuccrc, lumen a*ihibcrc, illuminarC} ItOns» 
latcautemrfi f explicarc, interprttari, enodarc, 
exponerc. enucleare. (grFluTen etiam k non- 
nuüii diritur S3ct Fiat en ', f'd Q3erf lären propr. tß 
clanficare , illuminarc dt 1 lluftrarc. (gin ttt Flut * 
ttt Jeib / corpu* clarificatum , q^alia erunt bea- 
forum corpora. €< ift gcnuojam cvf laret / d- 
tit&abundanrer explanatum cd. -* 3 • c 1* 1 1 1" cf> 
toirb meine Meinung erfloret/huic nex fenten- 
tia facem prxferc . lucem afferc (gtttMd mul 
fiw unrecht erf Idrcn / aliqvid malt vel perverse 
interprerari. T)M 8atc inifc&e mit £cut i'chcii CF' 
Floren ■ lacina Germanicecloqvtyjrcddcre »wer- 
tere. ifrFIdren porrbtß dcclarare, defiznare, 
dcccmerc. ©ne» jum gelbobriftcn et IIa n 
ducem aliqvcm ddigere, imperatorem confti- 
tuere & appcllat«. irtdt Die VfrflntCtC funtilcü- 
ci , i.c forte elc&i dtdcclaraii. 

CrftircT/ Öcrf liier / Ö<t/ interpre«, exptiettor, 
cxplanator. «£rfl4rcrinn/ DÜ/ fccmina inter- 
prci, 

f iTliiim f /n"33erflörunij/ &ie/ interprcrano, 
«xpofitto ..cxplanacio, dcclaratio. ©ie (Eff l<J» 
run » ift :u* Der J&eil. Schrift §unebmcn/ cx fa- 

cri« Iltens repetenda eft intelligcntia hujusrei. 

(giue falfche / »erfchrte (ErFloruno,/ abfurda, ve- 
hement, inlulfa inrerprcratio. 
5Uar()Ctt/ tot / clanta», evident 1.1, lumen, lux» 
fplcndor, pcrfpicuicai. £>ie öerilanötsflari 
beit/ lumen, aeumen ingemi. QU jilitfheit 

Der (Tonnen/ fpiendorfolis. Einheit Der Wü> 
iU ii aciet oculorum. £>ic Klarheit Der v-eeli 
geil / bcatorum clarifkatio. UllFlarbeit / tot/ 
obfeuritas, tenebrje, incertitudo. 
Älurlicb / *di.&adv. evident , manifcftu« , pcrfpw 
cuut, clarus, dilucidui, £5": clare, luculentex, 
plane, exprefic , liq vido, paläm. erscheinet 
hieraus FluTÜd)/ manifeftum hmc eft, apparec. 

Älatt/ flattcn/ «. flattern/ &ho&ußu- 

tütt f ICttCtn / idmft* fß y W flimm«!/ ar- 
xeptaie,fcandere, c^reprarcinalium. MulU 



bxbtl compofita : 2lbNetfeM/ deorfom reptarc 
9illff letterny rurAimtcanderc» qvthut reAondrnt 

berabfletteru/ & hinauf flettcni. <£iutiettcrn/ 
& binctnFIettern/ irrepere, reptarc in locum all- 
qTcm. ©urtbflcttcrn/ perreptare, perrepexe, 
QOrtflCttcru/ reptando pergere, conti nuarere- 
ptatum. Wirf Ictceni una reperc. ^.icbflet* 
(ern/reptandofeq^ri. UmPletferU/circumvcrri 

reptando. Uber ftvt Uberhinf kttcrn / tran- 

(cenderc aliqvid rejuatu. SerflcttCTn / fid^ 
»erf lettem / aberrarc in afccnfu , eo loco evade- 
rc, undc ncqve ferre pedem, nec ultenüi pro- 
ffredt liceat. StMrflettem/ auclorem effe afecn- 
dendo, prxire in altum reptando. (?icb jer* 
Hertel n / perarduadr afpera feandendo detati- 
gart. 

# fetterer/ ©er/arreptans j>edibus manibutqve in 
altum fc provehen». jcletterinn/ tot/ taemma 
in altum nitens. 
ÄlettertiniJ/ tot/ reptatuain loca alttora, afccnfui 
ad ardua. X)ie X let t <nnu befommr manebem 
Mbel/ nixus in alrum fa»pc prascipitium pant. 
tfletterifd) / «i/.Ö'Aiv.rcptilia, reptirius, £5*p€r 
modum reptandi ßve rrafhit. ^letterifcoer 
2Kenf$/ .1. m ^Icttcffutjtf reptanc. 

£etter/ tot/ piur. Oettern/ pi aiiqvi £ci(et/ 

& Leitern/ qyafi ftt a loten/ comiUi r, manu du- 
cere , firibynt. Sei -vrnit ab hec tüctttm/ prr 
aphxi.iitet* l ; leala , gedatona , chmax. Sa 
VeiCCl" / ßve Detter rtiam pro tormento , roti 9t 
tqvulto fumitur t alias £oltCr. ßiuen Aü\ biC 
ÜcitCf fpanneuy in cqvuleum conjicere, tormen« 
tis Lue rare, q v.xftionc cxplorarc , torqvcrc, cx- 
carnificarc ©BC geltet dufttct^cn / gradibui 
afeendere , afccnfum per fcalas parare. vr pre !• 
fei au bet üeitcr / tran«vcrfaria. ??eume an bet 
Reitet/ Tcalarum ligna ftatuta. Jeitcrlcin- 00«/ 
dimtn. par vaj fealar. (riue gcitcr auf Die $chfel 
rttbmen/ fcala« inducre. $xiumKuer/ fcala» 
ad afeendendum arborca. gcutlletter/ fealae 
igneanas. ©eaen ßve ^ftlljleiter / feale cri- 
fmatc »ultae. ©trifflciter / f<alae cannabm», 
reticulauc , foiutiies. i^eibene Leitern / fcal» 

feric», cx ferico contort«. V? tu HU leitet / tea- 
\x murale«. Xrnijcleiter/ geftaton*. Qßurf» 
leitet/ Tcalx pcnlilca, uncatz, plicahlcs. 

Jetterbaft/ yi-w8eiterbaft/ 44.83»^*.climaö«ri. 

cui , fcanfilis , per cl unaäcr es , in modum fcala> 
rumadoinauu» 

JMatf*/ 



97* 



5U 



«1 



972 



Älatf*/ flatfdwt/ gcf(atfcf>ct / ««■ 
flitfcfccn/ gcflitfdjet/ ut™**™ kj™ 0 . 

Eßmim: fonam acutum elidcre, crepare, coc- 

tabiflare. t£iuen auf fren J&inbrrltrn flitfd>en/ 

/it>eflatfd)en/ natesalicujuscum fooitu ferire. 
°trt bie ^)äliDc ftatfehcn / manibu« plaudere. 
3tiatfd)eU rtidm rtfrrtur ad garrttlitatem , fignttfy 
blatcrarc.dcblaccrare.verbomm, loqvacem elTc. 
€r f liirfu^t alle* ailii omnia fori« effurir, in vul- 
£us cftcrt , remere apud omnes profcrr. 9)J if 
Orr (*H'ifW flafftfoeil fonumfcuticielidert. 
JUdtfdjer/ Der/ blarero, coctabiifans, dcblaterans, 
1/. garro, loqvax J dicax,/amiwint.'m.i'iri/.vr .- eine 
jflaffefyc deblarcrarrix , loqvacula, garrula, 
mulnloqva. ©neu Jtlatftfocr mu§ man nirivö 
Vertrauen / rrugacori fecreta ncuuqvam com- 
mitrendarunt. Sücgr Itf tarfdK / ttiamft\it%tl\> 
P rffth ft glic lentffölcni / ferula mufearia. 

JtlaiMtuna/ ©t*/ i/.Äl. ■ tj'd)eren/ t»ae j?[dtfd)en. 
o Das C^iflilffche/ blaierano, cortabus, crepi- 
cus, trrepicut. (onus flagrorum, it. garruhtas, 
loqvacitat , fucititas. (gin %&(ib(Tqtf\&tf<i)</ 
Imgulacarum nugae. £r bat abermal ein &(' 

fMf d)e an^CTid^t/procacitate fu.i novas turbas 
excitavir. 

«Sf! uiebbit't/ f Iatfd^id>t / adj.&adv. increpam, 
obflrepens , tutilis , Iocuiejus , largiloqvus, plc* 
nus nmarum, vaniloqvus. futile.loqvacirer 

Slu^flaffdjeit / divulgare aliqvtd , rem diilipare. 
9lil?fl.U|*d)Una / Me/divulgatto, manifciracio, 

parefaÄio. hin> unb wiet>erfla neben / fora» 

c/Tcrre , in ruigus mdicarc.efrundere , profer- 
re .palämfacerc. <£inu$n..ebrl . Heben / cnun- 
ciare, rem fermonibus divulgare, omnia retc- 
gere * explanare. <£id) bfö £aae6 Über »tfl 
jerflatftben / diem garriendolaccrare. 

Älflu / & Älaue / tte/piur. flauen/ 

ungvis, branca, ungula, cujtm dimm. ji 
lein / fco» / ungclla, ungvicula. 5lMersFlau' 
uncusaqvilinut. föroerlflauen/ unguis mib 
▼in*. Un »rfpaltene #laue / ungula fohdö 
cornu. Söenn Du tpatf in t>e»ne Älauen frieafr/ 

ft Ott IPCl hin / fi qvid in man us cuas incidat, 
p m deperdirum eft. $£renflau planta eß acan- 
rhus , * branca urfina dttla. ^UtlDeftatl / un- 
guiaalcis. 

5 1« 1 uen / Sax Rlcren / fealpere , fcalpurire , qvafi 
ungfiih Ö ungvwm rädert n rudert , pro qyo ntt- 1 



lllts ditimui fratKR. Eft casnen ab hoc Lompcf. 
»eiflaUCR / ungulis discerperc. //. drrixatum 
flauer / ©Cr/fcalpur.cni, & tflaiu'c&t / *4 & 
adv. ungula tus Klf »en / 0« / verb tft farinai 
purgamciicum , furfures. 

glauben / grFluubrt / Saxon fluten i glubere , de- 

corticare.exconare, a flauen / qvafi ungvibta 
65* ungulis deglabrart. Std f lauben ttiam tß de- 
pilare, expifaie, clam lurnpcrc. auferre,.m4Jä. 
mem compofuis: 9U>flaube»/ dr barponflaubcn. 
vri tvirb fcf>on baroon tvatf abflaubcn/aliqvem 

fruclum cap*etex ea re , utilitati (ux hoc qvam 
maxinie ferviet. 2ßo mt abuif lauben i|t / ba 
bißt er fiel) sern ^ebraue^cn / ubicunqvc com- 
modumex aliqva te ci obiicimr, ibi omnem 
navabic op'cram. Sluffbuben;* bef lauben/ eß 

ar roder c, der ödere, corrodere €t»a^ beraub 
Flauben / eliecre , cxtorqverc , exprimerc. (fr 

bat gleicfyiocl baj bcrau^geFlaubet/ ferurando 

•amen invcftigatit rem. (gr Witl) noch einen 

guten 3?uäen berauef lauben / plurimüm emo- 

lumenri capici ex ifta re. Ölusf Iau6cn / excer- 
pere. SUis^ef laubte eaej^en/ excerpu. ^in* 
nxcjFIaubcn / furnpere , dam auferre. <£r bat 

. jbae belle bappn hinipe^gcflaubet/ optima qvas- 

q-vc (urtim detraxir. 

Älauber / Oer / ü. %b> de 95eflauber / «rofor , de' 
glubcru, deglabrans, decorticans. SlutflöUi 
Per / excerptor , repercor , exeogirator. 

fiauberinn / x>it /elecbin. Sufamnunflaubcr/ 
I r g 11 i us . compilacor. 
5tl^nbun<j/ We/excorticitio. 2lutfHau&una,/«ie- 
Äio, exfcrpiio , exeogitacio , inventiuncuU« 
llaetitm 2lbfl(U!bHna / aclui deglubendi , dr 5?e» 
firtUbumj aclus arrodendi. 
5? lanbifch/ & jflubifdj / *.//. tfadverb. mftdm , va- 
fer , infidiofus , occulrut , fallax , fg.- infidiose, 
aftut^, improviso. j4 q-vo ttietmrß JtldU#/ fite 
Shnfc/Sax. Rlufe/ fauces, angu/ti«, mllfdi*, 
c lauftra. Et $\&üX I falidum , avafl Ton« infi- 
dii> aprus. flauer / etfam dicitur fifema, vel 
corbi« ex falicis viminibus facta , fepta , qvä pi. 
fees capiuntur. Äleiiener aMtem tß anaebore- 
ta, cremira, homo <oIirarius,in clattßtu btbtUnt. 
Jttculncritnt / Äleu^ncrffc^ / fohrarie. itrje 

f* ^fvftrr / monafterium, clauftrum, crüno- 
bium Vliicjoftincrf L ftrr / monafrerium A11- 
guftinianorum. 5^rtrfn^erPfcff er / Francifva- 
norum. ?Jrebiflerffü|ter/praedicaronTm. <V, 

fuiterf Ipöcr/ Jctuirarum. CO? d»^f Ipffer/ ".n- 

3>PP Üj for- 



973 



forrium monachorum. $RonnenflO|itT / mo- 
nafterium manu 1 1 um. Stiftet lidv & Älojhv 
btlff / ddj.&ädvrrb. monafticus, Öfmonalricc. 
i$n$$t\0\\tXWb<1lf v i»«» monafticam fufcipc- 
rc i dare ncmun monachifmo. 21USIU JUiMU'i 
laufen / cucullum abjicere, monaftcriurn dc- 
fercre. 

&(M!$/ mm.tnfr.fVodfmtMnt'vt' 
nur a N«olatu,fed NicolotuUrtcum eß, viBoriam 
vopuli not ans. £1 auf j*" init tb imtio f a ' 
mütarerumen German» fuit, & Jtdi/ jrvr<Ebn£ 
etiam pronunciatum. Sic Rex cyidäm Longobar. 
darum poß Jiboinum di&w fuit Clephei , qvoA ni- 
hil aliud eß trvam Cb*!*/ Rcl*/ SttOUf / ßve ÄW*/ 
&qvidem Clephei r/f : amatus, gratus. Qklci'it 
4 faronto leef/ no6«f Sieb/ mun fcccfor/ 
mein Eiebqtn ! amica mea, corculum meum ! 

Älecf / ffafeti/ fleficefet/ Kiefen/ 

ClCf ItcfCt / macularc , inqvinare, pollucrc, 
conraminare, fordidar*. Dif §C&« fledt/ 
penna refpergit chartam atjramento. £)a* ya» 
pir riceft / Charta perßuic , tranjmitüt liccrai. 
Dicitur freqventius SBef ledtn / confpurcar« j_ co- 
inqvinarc , reeda«. inficere. (Einen mit S DM 
bef liefen / oblincre aliqvem canö, (Einen mit 
tiner tgebanbe befliden / labero infpcjgcrcah 
cui. ?0?lt 53lUtC beflccfen/ fangvinc pollucrc 
2)ic 6*6n|k bat fiefr btflcctct / pulchemma 
macula fe confpexür, jocefm eßfernto dt medlpoi- 
terformofif, 

Älerfer/ter/ tfjftidcr/ maculans, coinqviuans 
fpurcan« , defccdani , infeftor. ÄlcCfcriH»/ 

5f liderinn / * $cfkcffrinn /t>ie / faroina con- 
ramtnans.defccdam), labe inficien«. Smteil- 
Hccfcr / fic ignomiuioi'e vx antut ftudiofi , ichula- 
ftici, ferib* , * qvicunqvc Uteri* humanioribus 
operam danc, <jvafi duuatramentariui , beanui t 
faiba recoBut. garbenriecfcr / dt piftoribus 
'animo maligno prtlcAiur. ffüdtr in ß*cir dtcu 
rar; cruftariut, 

ÄU cf um / tfled ercD / x>it > x>a» ff leefcn / «*. t>u 

5StHctfung/^t>ad ^flecten/ inqvmatio, ma 
cula, fpurciria, feeditas. infeäio. Dicitur eiiAm 
Äkcf / Älad/ * ÄUö/ luculcau <o°S™". 
Omentum , & Hercorata colluvic». €bvc nbe» 
Fliffuna/ macula honorii. föabmeufbefkduno,/ 
ir.famia. ÄleiDerbeflecf una / conr P urcatio ve- 
ftmm. 2>int<ntlief f, vt f (ccf/ macula atra. 



fll 974 

Älecficbt/at rttcfi<|>t / adj.&adv. pollunu.macu- 
lofus, incjvmatus , forduius, feedatus , : fordi- 
de t fpurce, t aide , inq vi natc. (£lllf fkcttcfytt' 

bCT/pennadiäluens. 
Älccfcrn/ &altidiaieQd rief fern/* ftittern / «i«« 

dtW netten / maculis infictre, fordes inferre, 
f urpifiure. Hinc wmt tflccf - tieftet; * IWf r» 
bU0)/ tabulae tumultuarias , adverfaria, ephe- 
merides. ÄlCCfeicr lt)€t/ id yWRIcefct. 6«c 
SBcflctf crer ^ cooimaculans, cootaminam. 
tflecfcruna /t>ie/ ürmyWBJccfuncj. ^Sencefo 

mnej bc€ <PapÜ"$ / confperfio tabul* , papyri. 
JUecf er ifd) / aJj. &adv. ütm qvod ffccftd; t. $\o 

(fcrifd)Ctf XucI)/ pannui dccblor , maculasfacilfc 

fufeipiens. 

»3iiif. ßve braufflcdcn / * Hedem / con r purcarew 
comamuwre. (Einem gett auf ein 5i ltit Heden/ 
five fledern / ac ^iP c alicujus veftcro mficerc. 
2lUöf leden / * Wfledcrn / guttatim eff underc. 

€iue gtber aueflrden / fn» auäflcdcrn/ pen- 

nam c xcutere, evacuare, cxfrillarc. •Bct'fleden/ 
äc |(lfleden / maculii confundere. 3 cr ^ ( dt 
fi'On / pollutum i iaqvinacum e0c. 
jtlfden / etum exponitur rimas agcre , unde ein 
5flfd / rima , fcihura, fed f (eden multuit* 
notat luftleere , fatis eile. flirtf nid)t / haue 
fuftlcit , nihil profici tur \ Inde ^rf ledunq / Die/ 
ruflficientia , & (£rfledlicb / *d) &*dv. fuJKciais. 
{umaenter , ti* fvod fat rß. €f i» t crflcchicf) 0,f » 

nua / u t is fupcrqve dt. (Eine erf lcdlid)e <3um. 
lue (Seite* / »f» fufticicn». 
ÄlCC/ t>cr/ptor.r*r.«ifolium. S&4rcnftCC/ firr- 
rulacampana, geltflfC/ trifoliumagxarium. 
S£>tt*crHcC / crifolium paluftre. föeuJflee/ cy- 
thifui. ^itlfHllHee/ trjfoliumaureum. ^»arji 
tU'i / afphaWion » trifolium bituminofum. 
J£>ir|rj)f lee / trifolium odorarum, lotu« fativa. 
Ka(jittUec/ lagopu», polcporit, trifolium hu- 
mile- vSaueiFlee/ oxys, trifolium acetofum. 

^teinHee / trifolium corniculum. (örpper 
€ teinflee / mctilotus. UJierbl^ tCcricf>tcr Älee/ 

uifolium, (cd qvatuor fohts, idto qvadnfolium 
appeüant. jfcrubantifcher Älcc / tnfolium ia 
pratisconferi folitum. 6panif(hcr ÄlCC ono- 
brychii. 5SJeiper Äl« / trifolium candidum. 
©tcitnflct I trifolium prarenfe. 

£(cib/ f leiben/ gefleibct/ c ^flcuben/ 

ÜCf leilbet / dclutarc , Ulincrc , incruftare. 



975 



976 



gypürc , ti. glutinare, (£iue 2tfanb Hnbcii ■ 
panctcm vcftirc , incruftarc , lutum parieci in- 
ducere , tc clor iö lut.11 c. £Go tUUO fi'UU'll Rull 

hat/ inuß nun mit ©rede fleibcn / calx qvando 

deficit, ex lutö duccndi func panctcs.p' ov. 
S, leiber/ Dtr/ incruftator, teftor, comaecs. jM(i> 
berinn I Vit/ faemina parietes irxruftans, terto- 
ns uxor, vtl a.ljutrix. 
.Rleibling/ Die/ compaclio, incruftatio, tcltarium, 
Crufta. Dicttur rtiam t>Oö J\ Icibeit. 
leibicht / *.xj. &aiv. glutino-Tus , glutcus, cenax> 
cohaerens, prot/vo ftpiufcule ufurpatur ^klndjf 
de £lcbcrie&f. 
^lep/ Vtt / terra glutrnofa , argilla , tenax. 
HtiK $\ty\d&i C (Erbf / terra prxpingvis. Aliud 
rfi Riepen / Vit > pur. ^lCI>Cn/ forfur, ? W 
MiihArrrt fnlrat. XVHüU &ICDClt / furruret mi- 
nun. Jfpui^eÄleoeU/ canicic,furiureidcfarre. 



UnrctiK/ fanbid)te Plenen/ 
fordidi 1 mulioqve laprde 



furfurcs mcrcti, 
lalebrolr. ln.it 



aJf. furfurofus , accroius. $|eflicbt> 
fivt JtU'WCnbrrjt / panisiurfuraccui, recremen- 
rtrins. 

^ifltiV cfS - 5?Iei|Ier / Oer/ glurinum, glucen fa- 
nnaceum. Cfiw<miJJc1ctftrta Bulben/ fari- 

na compmgcrc aliqvtd. 

Sleiftern giutmaxc.ri'feimpo/gufaminfnflciikrn/ 

conglutmare , fannaccö gluiine conjungere 
€inoe?l*'ltcrfcT ÄUf/ pileu» glucinc rirm.uus. 
coropactus. .@ c f( f ,j| Crt(r ^)app/ rnacrocollum, 
Charta glutmo r - 0 „duplicata. 
X\ä\\cT« / Vtt / gl«in«or. mn tfUm ^ 

citur homo icqvax , allf da. 
JHci-rcncht/ a^tf^glutinofui, id. ^ f|a , 

bicbl / dMutrtns. 
JUvttUruttft / ©«/ glutinamemum , congiucinario 
chariarurn. 

anfleiitem/ drflnflcibni/ compingere, glutin 
conjungere , faiinl glutinare , conglutmare 
allmire. £in $ili> mit SDccbl an Die $3ani> flef 
betl / imaginem glutine fanreo parieti affigere. 

JlilfFIcibt n / agglutinare, allinire. (Jiiityflaftf. 
flufetnea^eSaCten fleibcn/ vulnericmplaftrurr. 
appbeare, alligarc vulnus emplaftrö. 3lurf lcf< 
bv.nai MC emplaftrario. 

SUfb'fleiben/ pcrlinere, perlinire. ©k 111 
bell 2B5tlben i>ll$flcibcn / hiaru» parietis eake 
oblincTC. «flllöfk (bung M«/ref«ä>o lutofa. 

35<fUtbcn; cglhnuc, circumimirc. Verleibet; 



circutnlicus. $cflcibetc fitüflct/ fenefrr« pa- 
pyro Sc glutinc fantiacco muniex. ^ jeffeil ,11 
in $tcu rtiam duiiur : dirrare , inolcfccre. £\ 1 
5v.nm .iß bef lieben / arbor coaluit, luccrevic. 
<£inc 1 fo oft vawet tvirb/ betUibcr 

Hiebt/ planta, qvaefaepiut rramfereur, nou coa- 
tefeu. 33ef Icfbling / VU / comprehcnÜo arboris 
tWplantas. 

v£inP(cibcn / illinere. <?jnc Q l.itV r mf Icibf n refu 
camxneam tornaci indere. (Birten ftffcf ein« 
((eiben / ahenum exmentö circumrurnare. 
DrntlfFleibClt / rupcrillmcte , & idem jvod Mff 

tUibm. 

3ccbcnf leiben / inrerlincre , caemento (lipare. 
ObenI)Crf leiben /oblinerc , oblinirc , Tupcriincrc. 
2>crflcibcn/ obltncrc 1 oppicarc , impicare. Hillen 
Ofen fi rticibttl rimas fornacis lutö obthurare. 
ßinem bre Otogen ocrfleiben-/ rallcrc, dccipcrc, 
obccccarc aüqvem. £>ic Farben mit @(bminFc 
ttrrfleibcn / R«vot vuhut gypsd incruftarc. 
SerF leibnng / Vit/ incruAario. 
Dcrffciben/ oblincre , cmplnfrrare. fynpix v-:\ 

eine {crbiDchcne C chcib: fleibcn/ orbem vurcum 

diruptum rolla praemiinirc. 
UberFleiben / 1 lim er* , incruftarc , glutine wl fari> 

ni^oblinire nberrieibung/^tt/circuinlitio. 
UnbevPleibeil/ Tublinerc, czmcmö in parte infe- 
riori ffiparc. lUrbci'Fleihffng / Vit/ tubduclio 
catmcntiria. 

^ifberf laben / rch'nirc , fecundä Wc« congluti- 
nare. Dtcitar ttUm 2Üiebcv»Cl flcibfn/ denuö 
oblinirc. 

3licfleibcn / tcöorio induecre , cmplaftrarc, occlu- 

dereghitinc 3 w f' f «billig/ iünus 
^lü.'jiiiiicuHiibrn / conglutinare, glurinoconjun- 
«cre. ^llfamin'nrl^nfinn / <onpl<inpar'o# 

jflcb« / Vit/ flur. tltbetl/rß /fco« erftnm , k 
bcflclbcn/ tfvoA faciVe imlrfcant ,Porrus , pot- 
rnnx 

^Uben /^eflc6Cf/h»rcre, gTuunari , h*fita- 
re , compingi. Rieben bleiben l inhwrere, ob- 
hairere , inhxrciccrc. £>it Q3r)gd bleiben am 
Jciin btf Üben / aviculz vifco inhxtcfcum. 
^cPÄÄtnhg bef leben bleiben / inh*rcrc animo, 

^ mori» inbxrcfcere. <£v fleht in nlcicb.UI 

^- Q;| n»ne/ in codtm luio hfefitat. CEQaöm^n 
in bcr3»(icm \.„ t , bleibt flehen / tcnacis- 
<mn fumuscoruin, qv* rudibui annr»pcrccpi- 



• 



977 



Hl 



Hl 



978 



Stleber/ Oer/ glurinator »adhaereni, inhxrefcenf. I adharrefccre. 3ufammenFlebung / conglutina- 

Elmeiapk. morator, tarda», conviva fcrui, gra- cio. 3llf»imnicnf lebidjf/ adharfui. 

fei|Uin3«f6cr/pluinbea.,pi«aaina. / / & / fiebert/ 

tCI nJDCC. • ... j , . j > /• • 



lebung / Ort / # 060 kleben/ »dh*fus, adnatfio. 
Et meUph. furacitas , qvando äJiqyis manut vifca- 
tae t t.nticti S3T picea! as habet. Riebet) ÄrtOe. 
5<l;b / Oer / vi fcu$ , aiih Vogelletm. SO? it £ leb 
bcfd>mirrr/ vifcö Ulkus» oblirus. 

# KbteJ) r / Ar Mcbbaft / *d). & * tiv - S ,uri n ° rus » lcn ' 
iui, icnax. Älebidjre^lugenarjneö/coliyrium. 

ftlebfoaft rote <ßt$/ piceatus, vifeidus, vifco- 
iut. 

fieberet! / idem qvod Ff eben / hxfitare , a d h acre fee- 
rc. 3'" 2>0ildlcini flcbcni/ in vifco inh;cre- 

feere. tflebernb werben/ Icmefcere. $D?adjen/ 
lentare. Klebern / * flcibern ftiam tß carpeim 
edere , morc edeorulorum manducare , aiioj 
möffeln. 

fieberet)/ tue / cohaerentia , glutinanacntum , ad- 
hrcfus , lentor. . fieberet) tttum dicitur produ- 
c"tio convivii in mulcam noüem. 

Jtlebericbt / «4 &*.iv. U. fvod Webiebt / lentus, 
aftriftu«, denfu*. JNeberidjter 3ube nie im / tc- 
nax bicuraen. $U beridjte (Euppe / jus C0II7- 
r u um, jurca. • 

Älettf / Ort / Belg. Tklivt I lappa, bardaoa , JiRa 
a f leben/ fvodadbtrtat. kleine «^Ictfr/ €"pi$« 
flettC/ Xanthium, lappa minor. ©rüjje jt le t f i" 1 
arcium,pcrfonaca. 

Jtlobe/ oer/ hieben/ arnet, aeeipitrisper- 

cica , it. cendicula , retc aueupatorium , calamus 
aueupacoriut. gjftt bem Äloben fangen/ aueu 
pium facere perticii. geilflobe Der (£d)lföer/ 
reiinaculuraadftrißorium. SBaCjCflobe/ agi: 
Ha , joru.tu fl in Jupertort tibr* , q-vo veriihtr tqxnl 
brium feu trutina , OflS bo!e (Bablem an De 

\Va$e/ Oörtnnen Oas Songlem fletjet. «Keif 

Hobe/ rctinaculum circulare. 
Ol n Fl eben / * tnv. n Heben / adhaerere , adhsBrcfceri 
2>a* 2Inf leben / # ort QlnflcbigPeif / adhseiur 

adbaefio. ^lllf lebief)t/ adhwse. . 
Belleben / cohxrere , cohxrefcere. £ie % A<1 

bleiben an ben (Stangen bef leben / aves in 

vifeatis mhatrefeunr. 25eFlebung / * ,m 1 
ZUebunej. aisv * . 0 .„ 

gerieben' diflblvi, disi..-6'' reglunnari. mm 
billig/ reglucinatio. 

BufammeiiHcben/ td. qvod btf leben/ cooglutmari, 



m evod 



ahSiUdial. jUÖben/ de quo infra proxime, findete, 
C.sdium diflindere, infecarc. fliebenv cu- 

neare ligna : m;t» compef. SlufFletben / Serrlei» 
ben & ^erf lieben/ hiare, um« agrrc. xleiber/ 
Oer/ Ügnator, ligna cuncans. jUeibutig . v .iie< 
bung/ 'Jiuf &Berfliebung/Ort/ rima.hiatus. 

eine grrfc^Iiebnng/ rima longiiu pacec 
five niat« Äleibid)t / * tfliebic&t/ adj. & dJv, 
rimofut , fi/Ius , hiant. 

^leit)/oo«/p/«r.Äleibcr/ Tcftii, Tcftimen- 

tum, indumcntum,ami 

jtleib/ vcfriscgrcgia,j>rciiofa, veftitus pulchcr- 
rimu«. ^öniylid) Jcleü) / oroatus regaln. 

(Bd)led)tc$/ abaefebabtei Äletb / vertu rrita , 
Iii, abjeOa. ^r bat ein akviiterifeh .Hleib an/ 
Paulo obfolctiui indutur eil. £ang R leiD / TO» 
ftis promifla , tunica ralaris. (£r bat fcuft |U 
fd)lMlCH^leibern /dclcaaiur cultudcganti. (tr 
pralt mit jf IciDern / oftemat veftitum. Kleiber 
anueben / veftc fe induere. SJnbcre Äleiber ai« 
jicben / mutarc vcftitum. Kleiber fliefen / *c- 

ftes refarcirc , rdicerc. (Ein tfleib lllllloenOcn/ 
interpolare veftern. ÄleiDcr Mit jiebcn / exuere 

fc verte . veftes deponcr«. ©ie Äletber werben 

bem Äinbe iuFleillC / decrefeunt puero vefiea. 
Äleiter icrrefjjen / detercre veftc« &ntm lein 

MMfiNVrt ^«turaetbifla, linea Brirannica. 
g|JJ5 ^leib / veftitus difcolor. 9Beit five fab 
"r.'i. ÄlciD/ vcftis laciniata, finuofa, (hiata. 
tlötMlin^leiD/lanea. £einin#leib/ Üntea. 3er» 
l'ipen Ü leib/ veftii lacera, pannofa. !Durcbfidj< 
tig leib/ vefti« Titrea, pellucida, nebula. jflrib 

»om gero^erten Senge / veftis undulata. ®r> 

flief f ÄU'ib / Yeftis Phrygia , acu pifta , Babylo- 
nica , barbarica. SSerbraint/praetexu. Utweri 
brämtÄleib/ pura veftit . 
OlUtagsFU'ib/ qvoridiana vefti«. 5ltIa^FIeib/bom- 
bycina. ©aumWcDin Äleib / golTypina , ftvt 
xylina. ^aucrfJFlelb/ruftica. «öeUFlctb/peUi. 
cea. 33rautfleib/ nuptialis, qvod& ^oefcKlN 
{IciO i titur. 95ftrger6fleib / amiftuivulgarii, 
(er. ci vi cu*. QMumenPleib / veftii piÄa , vel po- 
lymita. ©flHUöfenf kib / DaauTccna/fM feu- 

cuiaca. 



979 ®l 

rulata. V^^rcuf iciD/ amidu» honcrtus, habitus 
ionorabilis. ge|t< fit« fteucrFIefb / fcriara ve- 
Aiv S^ubeilflt ib/ vcftisdivcrficolor.convi- 
valu. ^ürilenFleib/oraatusducalis. ©ülbcn 
ftyctfliib> vcftis Aeralica , .mrcd filü intcrtexta. 

irtf kib / veftit viridis, venatoria. Jpurctl- 
Reib / habitus merctriciui . SumpenFklb / *e- 
ftü viin , i'ordida. KomitoicnFkib / veftis fcc- 
oica , theatralis. jTerfkib / five »fi§ J^ctltDc 
fccr ^rieftet* / amicutum lintcum. QRonnel 
f leib / toga, habitus Virilit. OÄebcnF leib / cu 1- 
tus aulicus • indumentum hodiernis raoribus 
coni'cn rancu m. Q^ildjtf leib / tfgumcntum no- 
Öurnura. tR»irrfHFU*iD/ v eft . s rnimica, habitus 
mononis. ülieberfleib / lubügaculum yffub- 
iigar. ObcrflfiD Tclamrnrum.pallium, raan- 
telura, I.«na. flJlirpiU'f leib / veftis purpurea, 
Tyria, oftnna. ÜXilbltflKUilFle ib/ toga fenato- 
ria , lunica larklavia. SKegenFkib/ tegumen- 
tum fpiflum. ERrifVflffb/Tcftiiviatoria. fRdtCX* 
five v^i IDafcnHeiD / chlasnjrs, diplois, veftis 
cqveftns. vBammetFktb / vcftu holofcrka. 
tSatMTleib/ toga conwaüa, (gdNimlofFIeib/ 
▼cflisnndulata.camelina. gfibenf kib/ iexka. 
<£f>minerFletb/ arftiva, cenuis, linea. (SontO^ 
fielt) / *eft»s fabbatharia. Jrtferfkib / veftis 
fubfertea. ©iippeliaftcrf Iciö / ex capheco du- 
plicato. Sraucr fkib / veftis tugubris , pulta, 
vcftimcntufn ferak. JuAfktb/ veftis lanca, 
feit e* panno pexo. Unbeifkib/ veftis inrertor. 
(öcibcsfleiber/ veftimetua muiiebria. 2Bin» 
ff rf tcii vcftis iptflai texttirx, ex panno villofo. 
sniaPktb/ »cftis ex tela lanca. %mt( If Ic ib/ ex 
pfeudoraphero, *.'/ feruoexeotto , fn .- panno 
Cooconfcclus habitus. 

& Liblein / ca» / &w. amiculum. itinbcrFleib' 
lein / veftr* infantili*. £)crJcnFkibkitt/ vcla- 
menta puparum. 

£ kiben/ qefkibet/ veftire, veftirus. Übe \$c1\tibct/ 
male veftkus. (9id> in @olb anb (gilber f leiben/ 
ornare , velare ic aurö * argento. flcibet 
fich berud) imb pr^d)tia / fuperbie in vcftium 
Iplcndore Sc apparatu , pompam agitat veftiru. 
<tr fleibet ftch fcbi twl / vcftkuTunus eil. I! n. 
qefkibet/ inveftis. 

Jflcibunq/ t>tf/ idem <fvo.i ftklD /amiftus, habitus. 
öutc ^Icibiinq m übt ben »Kann/ »eftis facic vi. 
rutn. §VCfllb< JJIfiblinfl/ habitus pcrc«nnus. 

S>cr Jfnn ilt fciium Liener Jftcibunq } u ftirjafTcn 
fd)Ulbl4/ dominus debet ferro veftunum. 



980 

ÄWbOC / &«r / veftiarius, vcRifpicus, melius &v 
thao«t / vcfticns. SJcfUibciinnv Wc/ vcftitux. 
vcirifpica. 

Hbfleiben/ exuereveftem, veftem ponere, depo- 
nere, corpus nudarc, detegerc. erube ,um nb« 
riCjben/ apodytcriuin. SlbFUibumj / dctraaio, 
vefticus. 

Mnfleibcn / vefte fe induere. €r i(i nod) nid>( attt 
flefkibet 1 / nondum amiaui eft. jmßtmt 

'ältfflctbtn / ornarc veftibui. (Er 1)0 f fitf) fiaftlidj 
OH^cFleibee/ pulcre »eftitus eft. ttutflcibctt/ 
olim etiam erat a f eonalifmo abfolvi , ftudioG 
habitu incedere. 

$cflciben7 iaemqvodfimpl.tUi^ttl/imidn, ?e- 
ftem induerc. ©nmit bef leibe fdj mi(t)/ hoc 
mihi indutui eft. SScflribung / amiaus, veftia- 
rium. $5cf leiben etiam natat adminiftrare , <u- 
rare, €ln 2lmr beflcibrn / officio praeclTc. 
ntFIciöen / exuere fe vefte , amiculum detrahere. 

gntflcibefe SSnifl / exutum peftus. Gntflci* 
biwg/ fpoliatio teftium, exuvi». 

Cillf leiben/ amicircvcftibu« ornare, tegere. (£ffl' 

fldbung / amieimen. €inc3»onne cinflcibcn/ 

conl'ccrarc mon ialcm. 
2ßad)f leiben / imitari habitum altcrius. (r id) K l d) 
neuen Stoben fkib<n/ innovum modum fc or- 
nare. 

OkvFleibcn/ fibtt etwas AttiUtocn/ fuperindue- 

re. X>bcrflt*(D/ fupparui. 
Unberf leiten / tubinducic. UnbctFIrib/ fubucula» 

indußum. 

<Sf rfleiben / veftes murare . perfonam induere: 
CetfltftlWfl / muratio veftitu». S5erflctbet/ 

larvatus, perfonatut. 

UinFleiben / circumvcftre,coiiYcftire,nutare ve- 
ftimenta. 

SßiebctFleibcn/ redire ad veftitum , Tcftem ufira- 

tam rerumere. 2ßieberb<Fl(ibcn / roieber An * 
autele Iben ' denuö veftire. 

parvus,mi- 

nor,miniimis,cxili$,cxiguus,moduus,minutus t 
puHUut . \im f (ein CJRdnnleinv homunculus, hä- 
mo pufillus. ÜU'lil Jpaui l domus angufta , mt- 
nufcula, deprefla. ^(eill i'CJIlb / regio modica, 
exigua. \\\<\\\ (St<$btleiU/opjpiduintenue, igno- 
bilc k U in $)ricfkin / epiftola brevior , pulii. 
la , minufcula. Älein J rinftjefd>irr / pocilluja» 
p Ovulum exiguum. kleine ^anbvOU/ pugiU 

«Qqa lud 



98i 



SU 



982 



. JUcine Hoffnung /aliqvid fpeculas, fpctto 
nun, fraöior. €inc flcillC 3«it / tcmpus mo- 
«iicum , pcrbrere , parvum. ÄUtnCT 2eiü / cor- 
„ufculum. ©CK ricine ginget / auneulans. 

kleine *i6rc im S5eine / fibula. SNeinet gn§/ 
pcdufcuiu$. Jtlcin<(5a*cn/rcifrWoi*. Stein 

milchen/ minucre, actenuare. ^Itirt tOtXOtXU 
<icnccre , decrefeere , diminui. Ämperftcill/ 

tarcfaaui. Älinjerfletne* ©eiblein / mulier- 

cuiavix cubitalis. 

«Uinc / öfe/ Sleinis WtV Ä If inbrif/ patvitas, 

exieuicaf , exilitas, tenuius. Diri/wr r tiam Oas 

Wem feyn. Scicmanb foli Die Kleinheit uerad)* 
ten/ corporii exigui vires contcmncrc noli. 

Sleinlid)/ £lülH*/ «40^- pa^us, mi- 
nucuZ tenuis, &: parve , minute. SjK&Efc 
tcr.tcnuiter. ©H rinUt*/ivr f UinllCj) feetld)«/ 
vultus tener , nucer , freie« cxihs, fubiilis. €t 
fit Hcinllcf)cr Scarur / minurulus, minufculus, 
«Ullus eft. £Icinltd)C ead)«»/ nonfoumfunt 

5ilcinlid)reit/fubiilita»,exilitat. 
kleinem/ minucre, immmucre, it. dccrclcere, dc- 
ficerc, freavrntitu tarnen rß comfofitum «Scrflf»' 
ttfrn; diminucre, comminuere , cxccnuarc , cx- 
luurire , exinanire. Sedtftrovici Mcitur einen 
%>frHrinein / iafturam honoris ahcui atterre, ta- 
SS^Sa«^ facerc. hinein fein «ob ver« 
flrinem/ alieujus laudesobfcurarc, dcl'barc, dc- 
trahere aliqvid de laude, <&nenbeu ber £bng- 
f Clt tevFleinem / criminationc uti in aliqvem er 
ga fuperiorc«, immittere aculcos contumeu*. 

«leinaunfl/ & Sertleincrung/ We/ diminmio, im 

minutio, attenuatio , it. contumelia , detreaa 
cio honoris & fem». Vulgb denigratio, & dt- 

nobilitatio. 

Ecrfleincvlid)/ *4 tfAfominueni, extenuans, 
atrerens, deficiens, rarefaOus, dimmutus , ö 
metaph. probrofus, ignominiofus , inhoneftus, 
pudendus, dedecorofus , &: minute, attenuarc, 
ienominiose, indecenter, indecore. Oßerflcu 
nerlicbe SScbcn/ verba ignominiofa, cnmina 
tioncs, vituperia. 

2Jf rflcinerer / Oet/ vituperaror, Momus, repre 
henfor , criminans, carpens, delator, detraftor, 
detrefrator. 

Mm/ Clingen / 3* nmt * * [ w * U | 

flunge|t/ erfrunge/acfUna./ wir fluntjen/ «.l 



conj.'SÜ) Hänge/ gefUingen/ronare.refonare, 
tinnire. <£* flingef WDl / fonat numexosi . gra- 
viter. <E$flingctnid)tn>ßl/ Monat, ncrvi/r« 
fides difertpanr. & Hingen mit Me Obren/ 
aures mihi tinniunt. Compofitafunt (Irf ltngeil/ 
perfonare , infonare. SSt)t«/rvr übetflingett/ 
fuperare canru. Locus foniiu perfonat, bet 
Ort Flinget burd) nnb burd). 3nfanimcnfliru 

den f concentum w/ harmoniam emeere. 
i^Iilignng / / conccnius .fjrmphonia , modula- 
tio, clangor, fonitus tintinnabulorum , refo- 
nantia« 

Älmgtcbt fadj. &*dvtrb. fonorus , linniens , refo- 
nans .Öf: fonore , cum dangore. Stdfro flllV 
qidj t \i[niü flilisenb dkimus. 
^litmC/ ©«/ lamina enfis, dicitur 1 Gingen/ 
ovod fvmtum edMt äüidendo. Hmc etiam dumtu 

laß f fingen ber SBaffen/ fonirusarmorum. «bau 
lenfliliae / enfis mucrone mutilatus , üjatha. 
4>iebf lime / lamina lara , larga. etP|tlingc/ 
enfis ad punaimferiendum,fr*mea. 4Xncten; 
fltn»1e/gladius ex una faliim parte acutus. olKt)' 

fehneibme Älin^e/ aneeps. aBol^flinge/ lamina 
charaöcrclupi infignita. ettletflmge/ lamina 
veruti. J&0l(jefd)lifieneÄlinge/ lamina rinuofa. 
JtfAlllffn / ©Ö6 / dxm. lamella. €»tcn t>or biC 
JtttMC forberil/ ad duellum ahqvem protoca- 
re. Uber bie Ältnge fpringen/ occidi, oecari 
gladio. 2>ie Älinge ausnehmen/ vuigo par« 
reit/ i&um dedinare, averterc. 3<i(berfa)la» 
gen vulgb ßringittUf premere enfem. 

Älinaer/ o«r/vocalis, a/e/t/o/n/*r»/©nppel> 
riinger diphthongus , ut : Ä/ at/ au/ ee/ ei/ eu/ ie/ 

5^1ang/ t»et/ptor.cai'.fonuB, tmnitns, clangor. 
©eigenflamv fonuspandurarum. ©laicrflang/ 

tinnitus vitrorum. 

Ouiter^ad)flang/bona 
fama. J^arfenf lang / tonus barbnorum. gÜT 

Jrauren btlft fein Jfparfenflang/ nonfacu aa 
lacrvmas barbitos ulla meas. £>brcntlang/ tin- 
nitus , fufurrus aurium. ©aitcnflang / nervo, 
rum concentus. ec&etlenflang/ clangor tin- 
tinnabulorum. eilberf lang / clangor argenu. 
SLilinbcrflang/ modulamina dehcatiora , acu- 
tullma. UbelFlang/dnfonantia. SHJolnano/ 
dulcis hwmonia. gimbelf lang / cymbalorum 
tinnitus. J^lotf enflnng/ campanarurr ^rvtuj. 
Xf angDoff / *dj<B.$*dvrr*. idemqvod Rfnfiief?!/ 
(www, Äläp 



983 



^luiijdn / * Fünfern / idtm qvod Hingen /tinnirc 

clangorcm tcddcre, nolii A tinnnnabulis Com 

cum cÄccre. £)er £<tl f l m 3 cl i / heim Cgnum 

dar tintinnabuld. 
JJlinaeler/ & FlinFcler/ foBicumreddcns. 
Älm^clum/ & FlinFcrunq/ Dt« / idtm qvod 

gurtcj/ lonor. clacsor. 
£lin.jchd)t/* FlinFerfidj/ a/;. &*dverb.idmip)od 

Hmgictn/ fonabilis. 
Äliöftrlinf IH4 / vocabutum fßum *b tpf 3 fmo, atfy 

fonitum nolaxum & tintinnabuJorum yT.v.j- 

fraf. 

^linfe/ «*/ f/ : flirrten / obcx, repagulum, 

fr u pottut clavi« i IIa fcrcea , qva premendo januae 
pandun tur, alt i> cm Drütte*/ vrmi Ä y int' Cf »/ 
propier fonüum, epitm aptritndo edil. 

ftUttfcn / propr. r/? tinnirc, hincprerverbhm : Süßer 

mit roill tnufcn / Der mu§ mtefttitfen/ fv mbolum 

det compotor de compotri x ; fei aliä fignific*' 
fhme eß : fores obturarc vel aperire. sfufflittJ 
ffll / pandere fores clavi ferrei. 3 u ^»nfcn/ 
obferarc, obturarc. SäBieDcrtluffUnfctl / refc- 
rarc. 

ÄI6b/ flöben/ gef(6bct/ pi^«»- 

nullit m locti flcibetl rfferfur, rindere, fecarc, dis- 

fecarc. Compoßtum eß 3crf lübCtl/ * S^tflctbctl/ 

d. Bindere » diffindi. 
Jtlpbiing / Dil / feifluxa , fUUo, riroa , hiatus. 3 er 

flöbuili]/ difcidium. 
JHobid)t/ däi.&aJvtib. fitlilis, rimofus, lufeens, 

feftus, hiuleus, &?: incisc, inciiim, hmkc. 

^ItlftV Dil/ pl. Klüfte / hiacus, apertura, ca- 
vitas , abyflus, fpecus, ca verna, Axluoca. S.h\\U 
& ÄlllfC e/iam iiei/wr acicula. $bcnif luft dicitur 
fibra. J£)fln»]«löCÄIuf(/ fibra tneurva. Q»CT» 
flllff / fibra transvcrla. Wollige ÄUlft / 
folida. 

ItiUcw hiare, hifeere, t/. praeruprum, confragum 
efle. Compcf. jerf lüften / fß dehifeere , adedi, 
ex c \ i, excavari. 
JNÜffiil./ *dj.&aJi>. hiuleus, hians, lnfccni, it. 
praeruprus, confragus. 

Älopf/ f topfen/ floppen/ gef topft / 

gefloppt/ pulfare, pultare, pult irare, run- 
dere , i/. v erberarc , caedere , i ujw nmpoftta funt : 
SlbF fppfcit / fuftibus dedolare. SlnFlopfen/ fo- 
res pulfare. ©Ott f topft juweiton mit Stxanfi 
beit bco Dem SKcnfc^cn an/ Dius morbis uon- 



984 



nunqvam homines ad refipifeentiam excitar, 



opfen/ extunderc. 
COUtf/ pellio eude 



admonet, horratur. Slusf 

©er tfürfcfcncr flopft Die gel 

w/ baculo pclles purga^ £>lire^f[opfcn / per- 
rundere. ©MUff topfen/ pulfieare. ^tffopfen/ 
pulfando inrrare. JQjan Fan Die fc&IafenDe ^eutc 
nicl)t erFtopfen / foinnolento» vel dormiencec 
expergefaecre , frve ex fomno excitare , qvovi» 
pulfu & ftrepitu nemo qviverir. Jg>erauöFl0j 
pfen/ fores pulrando caTufcirarc aliqvem, fo- 
mno excire pulfationibus. ©elf DcrausFIepfcn/ 
pereuflionibus pecuniam cxtorqvere. hinein* 
tlopfen / intrudere , conftipare. ©ie 5Bei)Öbcit 
lapt fiel; nid)( 11111 Cin-iiMlt einFIppfen/ (äpientia 

vi non acrj viriru r , v c r bc 1 i dus nemo fir doftior. 
9"cad)Flop|CH / propellcre puMando , crcbris pul- 
tibus ftipare. !ScrFIopfen / crebris idibut ob* 
churare. SBieDerFlüpfen / pulfationet icerare. 
3crFlopfen / contunderc, percutere. gincni 
OlC -'."Vi: r ml ierFtopfen / pedime aliqvem pu- 
gnistraaarew/ exciperc. 3ncFIopfcn/ obfti- 
pare , pulfando occludcre, opcrii e. 

Stopfer / Dct/ pulütor, »ulfirator. Stopfer inn/ 

DU' / pulfactix. Stopfer ttiam dicitur nu Ileus, 
qvö oft 1 um pultätur , rhopalum , cornix oftii, 
cireultu iäeferreut , eptöforn pultitamtu. 

Stopfen / *et*l nom. verb. it. €in ©eFIopfe/ ©W 
Ätopfling/ * tflopperet)/ pulfacio , conrufio, 
pereuffio, puifui , plandrus , it. verberacus , de. 
verberacio. ©Utl ^eijf topfen/ cardialgia ^or- 
dolium, cordis paipiracio. 

Gipfel/ jei4pfel/iTIO(fer/w 

tit/ pU We ^ICpfCl / feapus, rhopal um, cam- 
panae mallcus, piftillum. Hincprov. eine jtlüifc 

ebne Jitopfcl / fiu, eine unaeFtfppelte ^todfev 

campanalinc piftillo, 1. r. fernen ciafincexecu- 
tione. Äfl'Pfel/ ÄlÜpft'!/ * Ältfpel ttiam dkun- 
im iigilla de filis pendula > cum tixmina; denri- 
culos taciunc ^riiniincIHopfc'I/ baculi nodoil 
rympanorum. Hmcvnbum: <3pilktl Ntfpfdn/ 
reüculare denciculos , & ctilf ^topfferilin / dca- 
ciculorum rcciculacrix. 
Ällippf/ DlC/ pl. Älnppcn/propr. paitomii, qv i eqvi 
evercenttn , *ltkt «II tlafmbatlX) / &* XtlAliU 
fotb. Dicitur tti*m St Inppcr/ D«c/carau». 5ei 
Kluppe ttiam iß decipulum , Ü* machina irrc- 
tiendis avibtn apra. v£incn in Die Kluppe bc» 
fenimen/ irretire aliqvem» comprehenaere la- 
qvc:s. Std ^(nppe 7 voij. dicitur captura avium. 
&qqi) (£inc 



# 



935 #l ÄI 986 



€inc 5Thtppc SSW / qvaternio avicularura, I 
fafciculuj avium. 
SvlOCfe/ tU/ iL ^(OCfen / campanaiaerainen- 
tum , cu\ut dimin. ftlrjcf lein/ t«J6 / fiftrum, cam- 
panula • tintinrubulum, nola. Aiultifcrikunt 
©!V(Je/ Jerivant a locfftl/ allicere, trt/Ä/i (*>e< 
lpcfc/ ff"» t*H inßrumenti homine* adetclefiam vo- 
crnlur 05" InvQttitur .- Sed mrlitu deducitur a .% li>p> 
pctl / '»in» p«« 'X drtfufum ad pulfandum iio- 
MCUtt. Ritten leuren/ campanam pulfare. SDiit 
Der jfliKf f ein 3f tcficn gebt« / dare Hgnum cam- 

> . .. 9Ru ber .Jtfocfe in Die jflrd)e teuren/ con- 

vocare fidclem gregem facrö *re in ccmplum. 

£ie Älcrf en Hingen (IniliA / campan» refo- 
nant plaufu fonoro. ©ie jclocfc bar einen SXi £ 

bcfi min 11 campana rimamegtr, disrupta cft. 
JPjcII 5i'örHiin/ campanula acuta , argura , (in- 

nula 01 m (£ nbe foirb man üb- u 11? Die jflocf e 

flffehl 'gen bar / in €ne videbicur cujus coni. 
Jtticfe rtiam mUi horologium. !Di< Ü'lccfe 
ha . Iftftfe qcfd^lagen / hora duodecima eft au- 
d»ra. j^OCf e porri pro confiho nocito E^peri- 

culofo ponitur. ©ne bnmlicbe Älixf e über ei 
neu i]i(§en / clam confilia (hiterc contra, ali- 
qvexn. jvijm^ tfl meine j^Dtte gegr<§en/ nunc 
de causä mca del-.bcrarum cft. !&ru!)cfu5(f lein 
etiam imapfüts dicuntur glandulär villof» collo 
utrinqtc dependenre«. jücin 9)?ild)fl^ct(ein/ 
rapuncului. -HJeefcflckNcin / campanula in 
«xcubiis * excirandise fomno fcr*it , :/. fufeita- 
bulum. ^iefetrf I jctlrin/ five Öchcllcn / cam- 
panula minor. „K linfi' tnfuprr dicitur phiala» v 1- 
trum finc pede , aliks @tur}gl*)0. *£ nva / dl 
tic grpfe .ftlocfc fcfrfaaen / divulgare .aperte, & 
palam diecre , in vnlgur efferrev ©ie jflotf tfl 
fmb ent im fünften Jabrbunbert n.ub CEbriflt 
©eburr erfünben Korben 1 feculd qvimd ufut 
campanarum imrodu&trs eft. (Jinso Ätpcfe 
|ll (cTfUTt / campana Errurtcnfis , rujr« nomm rj) 
Su fan n a , de fui Zcilcr. &w fff VtCC tm& tine 
»tertd iElen fooeb : Von ftemRlocf « I bis RUH 
JUnn« finD Drey ttnO eine Viertel Äle/ t>er 
Rlctfcl frlb|l ifl rou 1]. Sien unP !. Vier- 
tel nnOt wieejt 170. Sentmr. 3uf amm(n 
forberung mit bei* iUicfin / convocatio civium 
pulfu «.ampanae. 

91m.efIocfe / praefcdurali« campanula. S^chr 
flirte/ campana fupplicaiionibus religioija de- 
ftiiuta, Jbcnlerflucfc/ campanai menditaa- 



tium. 55ranb» /rw SeuerflPtf e / inccndiana. 
Q3railfFir>cfe / nuptialc ftgnum aerc darum, 
^Ürgerflorf e / campana avium . civcs convo- 
cant. ^elbflode/ patibulum, furca. ^refj 
FlOCfe/ hora prandii 4c coenas. ©ie gre^fitHfc 
bat gefeblagen. ccmpusadcftcomcdendi. grell» 
DentliXfe / clangor campanarum fcftivu». >i tt. 
fj)en« ßw $ urmflocfeil / aera turnbus fufpcota. 
iet(l>enf U»efc / campana funebris, raueifonos 
bomboicdcn«. SJialefilfl^rtlein/ fignum cam- 
panK, cum juftitia jam jam adminir>randa ert, 
Fcrah» am» pulfui. $P?artenFlorfe / campana 
lignum danc falutarioni angehe« B. Mar. Vif 
gtnis. 3<i»nnenF löctleill / cmcinnabula monia- 
1 mm. Ita S0f önd)<» £5* ingmere & IcfierFlrkt kin/ 
caenobiorum. (^ailfloefe metapb. dicuntur ver- 
b.i obfeana, fefeennina . ir. it phraf. SRit bei 
(£ 'Uflcefe leuteil/ Tpurcillime, impurc loqvi , in 
curpiculi»4c deformibut jocari. vrefi^nbflcrfe/ 
rclegatio per campanam. ©djlPpFlorf e / arcii 
campanula. (SilberFlocfc / campana ex aere 
Connthio 4 nobiliflimo fiifa. ^funil . 
^ermFloefe / xra Marcia , claflicaria. QStfper» 
fivr SRaebr» ö" 2lbeuDFlocfe / fomu cam pann cir- 
ca foli» occafum. Dicitur etiam V^penFloefe/ 
aera clufilia. SBcffrrf Icrfen / fonus campana- 
rum ad difcutieadai tempeiratet. 3auu> five 
9Bei|}Flecf e / p/*in/4 , ß nomme Smila« larvii , heU 
xmc ciflampelos. Ita Hülm (^panifebe ^lect( 
fios eß, campanula Hi fpanica diBw, 
^lorfner/ Der/aedicuus,curatorSacrarum aediuni» 
if. qvi horologiorum curam habet. vr»ii!f!in1< 

ner/rpurcidieuf. ^irkfnerinn/^tc/ nolarum 

curarriXb 

${ i in! 1 1 en < geFIr^cf elf / fonart mod6 campanat, unde 
etiamüasii \kh\n / ö'Pie £lr*cfelung/ cinnitus» 
campanarum (Ignum Ar pulfatio». 

^\ Ii>f?ieh t / a.iu &Wv.ad modum^forroam cam- 
panarum 55' nolarum. 

Ä lOß / Der / phr. Die Äl^ßc / r rotundi- 

rarem notat c£ globus , fphatra a pila exponeretur t 
Inde & l^[jc dicuntur pulmenraria globofa , tu- 
rund* & fartilia /.-Sj. Heinde jUol malfa. 

III (EriHnMos/ gleba vrl glumus terrae , nemnuU 
IU ovofy troebut, ein &r«t)raD/ appelUtur Xlüt. 
tflöfteiu/ 000/ .iimin. globulu», nodulus, gru- 
mulus. 

^l6§ig/ adjeR,& ddv. globofuf» glcboA», gn> 

81* 



687 



truncus , caudcx, 
Aipcs , bi ix Dicitur ttum de homine ftupido 
& inepto. (£in grobe* tflofc / agrertis , ineul 



988 



cus , infulfus , Ingenium craflum & groflum. 
BnwflM / feolii , qvi *>*rU fundttt explorttur. 
J£kuF!oQ.' lignum lamonum * coqvorum.vuM 
latlinrium. tSdjlagdtofy pilum ruidum,fiftuca 
magna , palus in mola olcana. (?i!bfrflcij/ 
argentum grave. Dicitu, etutm «fcllHorj/^antf 
met I u. RflmtmL Dimm. rß tflotyriu / ö<w/ 
crunculus. JMogufr / adj. &adv. caudkus.cau 
dlcalis , caudicarius. 

*dj. prudens, 

providen», intclJigcns.coxdattts , fapicns.cau- 
tus , perfpicaa. Jtlug iVoti . fapere , prudentern 
efle , fapicntiä prasflare , exccllcre. ?tf Yc Utt 
finb f lugrr. / als Die 3ljltyC ' confiliafenum Ion. 
giui profpiciunt, qvam junior uro (£r n>irD 
Vor Ulli} ijib.ilfiii / vidciur .habetur, judicatur 
iapicns. #ItI4. n?cri»cn / prudcnciam compara- 

t< .aiTcqvi , adipifci. SDfii tgch.ioen mirD m«n 

fing Aulrus fapit damnö aeeepcö. (fr i|f Him 
ror öiT ^rit/ance ccmpüs.antcpilös fapic. £)ic 
flligc 3t\lflir / natura provida , folcrt »artifkio- 
Cl vf in flugcr Gkacral/ Dtixrci militans pari- 
(us. Ullfltlg/ incautus , improvidus , nnpru- 
dens, mconliderarus, ignarus füturi , adi>trb. 
flug rß prüden tcr , provide, intelligenter , fa- 
pientcr , caute, cate, cordate. 2>lc flugc grail/ 
<t»ririir maga , faga . praeftigiacrix. Ubfrfltig/ 

fciolu» , narutui. £tc £etr<njütb nianai* flü' 
der/ al/iwnn(if wmiXi^rhaufcgfbfn/ fccun- 
dxeogirationes femper funt mcliorer. Qtt 
JliüqjiC Ift Oft Ultfhjg/ qyisqvis plus jurto non 
ßpit, ille (äpit. 
Jtluacr /Der - catus, carent, cautor, Homo ple- 
nus confTlii , Jäpiennä mumrus , profpiciens in' 
pofferum . multarum rcrurrr uAim habenr. (£in 
Äftigcr wirb and) bctroqcn / fapi entias comes 
elr ltultitia. (f in ubcrflugeT / oifencaror fapi- 
cntias . philavtii turgidus. €in UttFhlger/ex- 
pen prüden tiat, imbecillit judicii homo , in»e- 
aium obeufum. (£inf tfiwjc/ callida, tagax, 
rerfuca. <?ic ff} qar f int Surtfdfmgc / exifti- 
mari Tult i'jpjen t i'.l-mj, nimiumprudcotiae (Ibi 
rribaic 

Jfbiqhcir / Die /prtldenria , folertia , intelligenria, 
fapienria, Providentia. «Kcnf(hlid)c JJIuqlirtt 
»irD pft betrogeu/ buman* piudcnu» duftu 



fjepe labimur. Qlrgrlifi ift nfd^t & lugOcit / cal- 
l'j5 ,W L!5 teratoria ra P' <mi * nomine indiüna 
«t. Ctbcinflliijbcif/iimulatiofapieutiie. ^iu» 
gfinofh Älugbcit / arrogancia , prajeoneepta 
opmio. Kiirrcnf lugbcit/ fapientia inani«, rhu 
la v tia , vulgb , ftbiplacmti* t 

8(UH4tt*JjeB.&ädv4 tolert.ingenioflii, fagax 
(citui, reeoftus B idtm qvod f| M g / ütddv. in'. 
geniosi,argute,proyide. e<iueead>fnfliifl; 
Itd) aniftUcn/ in rebus adminiftrandis pruden- 
tiam adhiberc, omnium optime Alis rationi- 
bus confulere , egregie fibi profpiccre. Unf lua, 
Uq I incautus , & incaute. 
klügeln / nimiurn velle fapere , arguriii rem per- 
feqvi , vafrodrverl'uto ingemö efle , argutarj, it. 
carpere , ferutari cur. ose , callidc inqmere. 
flnqclf / mo nity jii fluqcln ifi/ nodum in fcir- 
po q vainr, flucluiraoTer in hmpulo. Compofit* 
funt : «Mueflligcln / acute cxcogitarc , callidc in- 
Tcnue, ^rflugcln/ id. Et laboreac diligentia 
alicpö per venire. £tr SO? C nfcbli*C SBt9b.lt 
DIP mliiiUlf/ hoc machinata eil hommum fo- 
lertia. jDlircfef J& jdn/ perfcniuri , pervemea. 
rc, omnes i 01 11 los excutcre , perqrircrc* 
Älüadcr / * Äluglinq/ Dfr/natutuius, fciolut , di. 

caculus, argutulus, argutator , fophifta. 
^lligdct)/ Oie/arguti«, fopbifmata, argutatio, 
argutiola, dicacius, disqvidtio fubdola, in- 
dagatiocuriofa. 
iÄdlugtn / cerriorem facerc, certiorare , inftrue- 
rc , mformare , edocere , common flrjrc. (gif^ 
bcflugcn / ccrtiorari , informari , certiorem 
fieri , ad rap.emiam perv eüiro. ei* aüt bf n 
ecbrifttn brfliijjcit/ difpicere caufam ex acl.t. 

€r hilf fleh w SBc-tn^ h rtd)fer 3:tf brNöacr/ 

in tempore fraudem odoratuseft. ^kflfiQung/ 
W«/ informat.o, inftruflio, prasfenfio , pr«- 
fagmo , conjeclura .peripicientia. 

Ä(ump/Ä!umpe/ # klumpen/ w 

p/^-Ä lumpen/ gleba , matTa , acervut, gm. 

mus , tlid diaftHo etiant dicitur ©rimipc / climlus 
terrae. ®vumwn ttiam met*ph. dicuntur nog%. 
l*5row föruinpcit fcbRdben / proiiecre ampMlhs 
« fttqvipedalia verbat ©oirf lumpen/ roalii 
auri. (0cftfhraqKi / acervus pecuni-r. u?j n 
plumpen ^frf / fafcicoluifhipae , glomui flu. 
peus. Dicitu) rtitm älicuHetn'BJtttt&'&lbtet/ 

f ilttlfcn / globiy?w boli «arnii. g&cbffimÜtB/ 

«n gio. 




990 



globuli farinarii. Älumpf buifin jkcfen/ He- 
glucire boloi. €in tflumpcn Jbttt / manipu- 
ius crinium ( tricae capilli convoluti. inem (in 
klumpen J^arc aii^ret^en / in volare alicui in ca- 
pillos , capillum laniare, erellcre , lacerare« 
fthimpleiu ©Äf / dimin. grumulus. tüm <5ali» 

f limiptein/ grumus folis. (gin tflumplcin ©dID/ 
balux , balluca. 

SC I um peil / flcHimipcf .' in glebasdcmaflas redige- 
rc , Inde eß : t*id) Humpen / Humperen / in 
micas frangi ,conteri,friabilccflc,friari. £ic 
€0?ild> f lumpcrt ficft / laceftcoagulatum. (*k 
fltinipcrt 5Bad)$ / cera ingrumosredatla. * 

tflumpicfK / F(üiiipidS>t/ * fuimpecljtto / aA). # *dv. 
prcpr.maflai t glebasdraccrvos referens , glebo- 
Ais : DeindeetiAm copiam reine/tat , abuudan*, co- 
piouis, largus , B*- abur.de, largitcr, copiosc, 
.congJobacim. (£* fall ihm alles? Plumpid). nuD 
bctifuj^ll/ opes ejus crcfcunrdr valdeaugcnrur, 
abundare ineipit fortunx bonis , omnet cum 
fufpiciunt , comitantur dr adoranc. 

iflumpcrid) / & f lipridjr / & *dv. idem p>od 
fltimptibt/ & »rtf/m« friabüis , fragilii ,con- 

tritui. ©er Jwfe tfc (jaiu Fliimpcrid) / f caf«i$ et 

friabilis, pcrgrumulosdilabitur. .Klumpend) 
f / }?iiUl) / bc coagularum. S\ Kcmpci id)l : 
M)i an Den vf cbubcH nnb SXätWH / bUtecse, 
■blareroncs. 

ftlümpimg / dr ÄUittiperuna,/ t»tc/ coacenratio, 
congeries , conglobacio , it. fragilicas. Int 
bile. 

JClimfcr / ofe/ fiur. tflunfan / h Äiumrx/ 

globulus. Sunt äultm propr. fordes dr inqvin*» 
inenra , de velleribus ovium pendencia , aut er* 
iam oris dr laciniii veftium adhatrentu , propr. 
t!:3a blaterc, de blaterones. (Befcaffluoferu/ 
fordet villorum conftipaoe. SSartflUflfeM/ 
barbae la-diias . fqralor cx concrccis capitlii. 

Jttunfcric&t/ Adj.&Adv. fordidus, coinqvir.atr.s, 
confuurcatus,&.- fordide.fpurc«, olidc. 5c hm 
Fcrid)(CV SKotf f tunica putris, caeno fqvalens. 

5V! u r. te / *U/*UfotiiAm Rlunfcrmug/ (ordida, 
idnava , olida , faetida , putida , graveolens foc- 
mma.fpinturnicturn. <gie tficitlC Fdlt jttuiltc/ 
nihil hac mul ierc fpoliatius , nihil egentius , in 
fumma mcndicicacc , ad pudendam inopiam di- 

Änab / W Änabe / t**/ fr* Knaben/ 

pucr , famulus , tiro , tirunculus. (ginen $ua» 



bf II Üt Di* C cbulc füren / in 1 u dum duecre dr re- 
duecre pucrum. ^CCuimcr nab/ opttmae fpei 

Euer, vr d)facx tfnab/ puer feitus, rcnullus, Ii' 
eralis & ingenui rulcus. (Ein unq.craf)tf ncr 
^nab/ degener, pravus.perverfus pucr. 35^t 
einem Knaben feilen Die 211 ten fdjeueu/ puero 
debetur reverencia. SBeim ein Jtnab tt?a^ I(t< 
neu iviil mujj er fleijüa feun / muita mlic, tc- 
cicqrepuer» fudavitdr alfir, qvi cupit opearam 
cur fu concingere mc tarn. 21 b e FtiaD/ abedar iui, 
cirunculut. ^DelfnabCV pedifTeqvus, a/Ieda 

nobilis. Jpirfen« fivt ScfeiftrPnabc / pucr opi- 
lioni«. dtlll alter Änabc dkitur adolcfccns au- 
r. o für, calcbs, vctulus. 3utf)tigf r $ nabf / pucr 
modefrus, verecundu«. ^d)iv^iejer Änabc/ 
Alias pMuOmiWtJ / plappwaföt / falapu- 

.Kliabieill föfl/.jrmm.pucrulus, puellus, fruftum 

pueri. SBcib bat ein ^nablcin geboren/ 

mafculum enixa eil puerpera. 
5fH«berei)/ WC/PC«, eß, pueritia, pueriltras. 
jhvabenbaft/ &«dwrb. puerilit, pueriliter. 
ÄBapp/ t>«r / p/«r. knappen / famulus, fer-" 
vuf, puer, difcipulus* Volunt tßc ayti-mrut ,p> 
/irr ; qviayim$t*t t ßdloncm nottt , fwm nox ttVri- 
mtu ein Cud^n^pp. 5ri Cr^ri mi «o/?r4 to- 
caiz/ /n nuüttm jtu halenl , nifiper fe fint exetkA , fi^ 
f r r conßtt , aliunde ad not ejje *ÜAta. Nm en'an 
foltfuUonU dkuntui ZJ.rif.ppcn/ fejetiam foflurei 
mccallorum ;< aunlcp;uli, five mctaliici, Appfl- 
lantur 33ei*t\f nappeu/ molicoris fanault , COJuIj 
fnappen/ falisqvecoftores^aUfnappen/ <jvod 

in Mhk artibtu iuiberAlibiu & opifieiii manuArtts d> 
citur: Xtacdtt/ &0efcU/ ut: 0ehubFn«cljt/ 
@d?rn.rt>cfoceln / 0d?rtf i^crßcjcfcll/ >« wer- 
r aturA Auiem fticntt / c-t &u»fm «nneMcrwr. 
fRittCV i! !^ knappen / cqvires aurati cum famu- 
Iis fuis ftrenuis. j\ tiappe Der Mafien' armiger, 
fulgi Hrroldtu; Vaülli r/um olm nominaJijunl 

knappen. 

5Tnapp/ f napper/ f rtappeller / «4 Yenuftu», 

clegans, feitus , erec*his , induflrius , iv: elegan- 
ter, venufic. gnavitcr, accurate, impigre. Hoc 
fliapp/ iliicm vrntt »* fttdbc; ipndenimpohiuu, 
■eftgATttiut fef Ahtritu eß ßore juvenili , £9* funria 
pMeri Ö" AdolefcentH tmiußuli m *tate verni 
omnium in fe trahunt oeuhs? (£§ \$ eine Fliappe 
^\ IHM fei' / virgocomta, nirida, polita, decora, 
IcCtiQivaTe v'enufratis cfl , fpeciem, dignitarem, 

Ycnu- 



Ält 

Tcnurta rem habet. p<X 30? cnfd) f>al t ftd) Fnnpp/ 
hic homo fplendidc veftitus eil , belle fe gerir, 
elegantem ornatum exbibec , dccciucr, concin* 
nc de appofirc veftitus cft. 
£napphctf/ Oig/ alacritas, vcnuftai, digoitai, in- 

duftria. 

Änacf / f nacf cn / gcf nacf et / «epare, 

prepr. rfl fonm fetutur* rvirut , ovando trakt* ö tt- 
lia cajur* fiagorem edunt. Sfött tttt fttngcrn 
FnadCR/ utgins crepare , articulot infringerc. 
£)a$ £au$fnaät/ *$ wirb bato einfallen/ 

rainam miniuntur » fonumqve edunc molii 
ruiutras. Comp ofita funt : 2Uiffnatfcn / c rf na» 
den / * »erFnneren/ riinasagcre.disrumpi.di- 
tumpi , hifccre. £ ic äßant» ift urFnadc / ru- 

pt us , Uccracus , rimofis eft partes, 
gnadet / Ott/pcrcrcpans, perftrepens, perfre- 

ment , crepttus de f ragores ciens. ifnaclct eß 

etum genta montt* mittut dt , obolus , uicns. 
jtnatf / httj & ranut Ol« tfnatfnna, / fragor , cre- 

pitus , clangor. & tat) t CIIICU iiii.nl ' fragor 

cliciebatur. 

$Mditit/äJj. & ädv. crepans, fhcpcns>&.' per» 

rtrependo, crepando. 
Jtnaitcrn/ w*t rnaef ftern / dantö perfoncopen rf/ 

id.rßfwdtttQtftW dkvnui f/untllifnril * [na 
fltril / de frcqvenr.bus fragor ibus. *3 ie fcbla • 

gen tntin / t»afj c i Fniftcrt unD Fnatfert / Ihcpitut 

ingemes cient dimicando. ÄtiaftcrCT autemfie* 
liili fenifu&limt txponiiur : reprehenfor , objur- 
garor , fc» q vi omnta carpit , Uxtt &culpaU Hin* : 
iiia alt« Änajterbart/ fenex viiuperator. 
Jinafrcrumv ©U/ id. qvod&naä/ E^Änaffiing/ 
^fnaftcric&f /* Fni|ierid)t/ id.qvodtnadiä)t. 
tfrtabajt/ 7*.*/iÄnatfaji/ 0«/ ^«»- horridi 
noris, * dur* ccrvici« homo , rupex, durior 
truncö & ftipite. 

nirtm / acF nief et / -vmu k tnadtn I fed prepr. eß 

dcorfum tlcäere . titubare. £)cr junge ÄCtI 
f«ngr fd)pn an }.uFnidcrt7 vixadolcfcensjam ta- 
lipedantiurn morc incedit, genua deferunt cur- 
ibrem. tfniden f-wt^ tß tererc, rundere , ut : 
frllfe f lüden/ pediculos ungve dirumpere. €i> 
nrn JP)afen filiden / lepori cerTtcem frangerc. 
CimpofitJ funt.- SUifFniden/ & icrfnicfcn / dit- 

rumperc , afr'ringcre, inlringere. Habemw et- 
i*m: Cinfniden/ qvaflare. »ertundere, inter- 
ttingerc. ©ic Schalen finb »in Dem €p ein^e* 
(Hidt/ * M £0 ift aufeefmefw ^jcrfmdi/ 



992 



ovum ruptum ed , puramina ovt fracla funr. 
T.n- ^CUinlein if( ICrftudf / arbufcula cffracla, 
lasfa , vuinetata c(l. 'S ü t in.lt es ®eftn1ti(^ / <o 
mina contrica. 
j?HidCt/ OCt/propr. ruptor , ufttatitu auttm parcu», 
avaru« , cuminifeftor , Euclto. (v v if| :m a ',[, ; 
(er Binder/ impendio forelidui eft, falem lingitj 
perparce vivic. 1 
\::ur r»vC / ruprura, natu», it. flexut gen u um» 
vi «neu tfllid Oer einem machen / genua ponere 
alicui , ad alicujus pedes advolvi , ncc^tcrc genua 
coramaliqvo. x 

$niä\d)t/ ädj.&adv. tirubans, ralipedant.rardi« 
genulut. €0vit Den feinen fitichdjt geben/ va- 
cillare,ctcubare grefTu. 
fölOCf eit / Rmidjen / £?&H$«n / incoxare, 
coilim federe. Init ein .V w\\< x I conq^inifeent t 
ulipcdansi Ö'^loduilO/ 0»/ fegnii traaus 
pedum, defubnuflio, flcxuiqve, 4r contractu 
corporis. 

knappen /pärvimutationeeß h fttpp$B/&idtm 
fanifuat qvod t)tnfett/ claudicarc. Unde ein 
Xnapper / claudus , claudicans» qvafi paretnt aU 
ttripedi. Snapp^vo^pÄicion/i^U. Hinc dici. 
mm : ^ fleht hu pp i'ü / parce » modice vi vitur. 
€i reicht fnapp hin / vixfatis eft, »gre fuflficir, 
IMsii fnappen r/} demorficare. Sluff nappen/ 
admorderes tRfi|e OUfFnappen / cfFringerc nu- 
ces. l/w^Än^pper/ce^nappalUig/mordax 

elrmorJellus. 

Änall/f nallen/gef naUet/ ^ fna(f*cn/ 

crepare , dangere , boarc , fragor«jn edere , mu- 
gire. JDie Crtöde Fnallcn / cormenca majora 
reboaor. Compof. i£i'f nalli'n / clangorera eliecre, 
fc^Fnaflen/ djfDiodere. ©eröomtcr crFnal; 
1 et / alf Kenn xartaunen (p^Fnaüten / ecelum 
iragore intonat , non alitcr , aeü machin» tor> 
mentaxias dtiploJerentur. 25icDcrf Italien / re- 
boare , rererberarc fonitum. 3*-*l"f Hallen / dis* 
plodcndorumpi. 

Änafl / ttt/ ort Ballung /item: einÄnaller/ 

Änalfd)/ & Änalj/ ftrepitu«,bombus,clangor, 
fragor» mugicus , boatus. £tn RitAliitefl tiiam 
is,qvi t*lufr*£oru txcitat tfeffitit, 

flnaOicht / ft fnallljaft / tfh & ^verb. percrepans, 
reboans, t-7. traaosr, bombt tando , reboando, 
cUogcndo. ^naUichttV ^Olltur / tomtxua 

MI« 



993 



SN 



994 



tfttdüeu/ UrmrßfvodtaaiU^t aeparo, fupplo- 

dcre. Sciibttur qvcifr ftti'Ucit. 

Sncitt 1 1 wacccn / qctnarrct / ändere, 

llrcpcrc , creparc, £)er JjpunD f narrt / can« rin- 
gtc, de rmgicur. ©ic £tir Fnarret / forestrrc- 
ptme. Qi< vSd)llbC fahren / Calcet ftrepitaat, 
©rr 55B l<JCn Fliarret / rotaeftridenc dr ftridunt. 
.V i; ,1'i'CU eliam metaphor. tß carpere, reprehen- 
dere , morc Ten um , murmurt odioU onuiia taxav- 
tium. 

Stnaxvtx i ttt / Aridem , ftrepent . Sine knarre 
Mcitur uxor murmuraas» mulier rixofa, jur- 

Ännri^o oi'eÄnarruna,/ ftridor.gemi- 

tat, (ufurrus, raurmux, murmuracio » fragor. 
j£mnöc$F narren/ riltusiaainus. 

#n ,H'l' t d) t / « »f • c5* <J »t. ftridulus , ftrcpitaoj • mu r- 

murans . de ftridule. 
5s nirren / Htm qvod ftnatUV / flridu'lum & acu- 

cum fonum edere, murmurillare, bombirarc. 

UnJt unirrnni] / de f nitriert / qv* Htm funtac 
Ättarrung/ &frtarrtd}t 

n irl'd)cn/ frendere , profr. cercre, rundere, dt col- 
Jidcrecum ftruiore, <&i«ir r/um acccrcrc , com- 
pnmere. gfti( befl 3ineU f nirfd)en / dcptibus 
frendere. Compof. lerflltrfdxn i comroinucre, 
retundere , coneundere , conftringere , disrum- 
pere. (Ein jerf nivfd) t c i Jg>CTJ / cor contmum, 
cojnpun&um. jfnirff^clfil ' idemeßq-vodfniX' 
fcf)<n / Haiti duleäö dküur f rafpclcil / dcntibus 
(.repirare. 

flntrfdjcr / dr 3erF nirfäjcr / t»et / pefTimdant , op- 

primens,conftongcns, tortor.exagirator, op- 
preflör« 

tfnirfthung/ * 3erFnirfebung / compreffio, 
preflus, preflura , collino , obrricus , fuppreilio, 
contritio. 

^narblcn/dr 5tnariKln/ «frwrteo/ tß Conus, ca 

n um ofla ro Jene nun , auc fuum , grana morfi 

canrium. SDic 9$rorrtaoe FnarptU / crufta pa- 

nis inrer mandendurn crepicat. Atqvt bitte tß 
£iierpel/t>«r/ /n*J?norpelbrin/carcdago, » 
StiiWKi t><t/ealus,nodus, tuber cul um, !t.#nDr> 
ltd>( / ad\.ax\ immodico prodeunx rubere cali. 
Äucrricbecr 5Janm/ arbor nodofa. ©wfjFner« 
v i d; t ' feaurus. 

Ämd)t/ X>tt/ j\. $ !KCt)tC/ fem«, famu- 
Im , miniftcr , pucr. v£i Bei Äfled)* |V mt / fer- 
virc , üifcr virc , famuUri alicui* date operam 



alicui, lub)Kcre (efe cuidam. tf incil jum .Jflicdjl 
machen / in fervicutem aliqvan abduecre, abt i- 
pae , redigere. ^nrd)(C mieten/ mcrccdc ali- 
quot conduecre. jfrKdjte baben / fervis utt. 

jeneäte fe^affen / famuloi tibi paure. Z>cn 
Xit'.-cbt auf ben Herren feucn / poß afellurn dia- 
ria lumete. ^ilbeijencr &HCfj)t / maacipium. 

Sr.enaela (jener tfncdn / hbertu». (gemeiner 

XltetDt/ mintftcr publicus . famulus communis. 
£)cr I u nii'!)m 'i c oi nttiyt fervus atrienfu. £ :< u* 
erÄned)t/ fcrvusödcin. Jeit^tferrtjerÄnecbt» 

peflimos ("er \ Us. Ä neckte ttismpro fumonbut 
juvenibtu fumuatur. (gr f(t ein feiner ^ncebt/ 
egregius oft adolcfcent. item dtcuntur pediret 
in militia, &dpptlUntur: gemeine $n«i)U/ fiuis 
Fnoebre. 9icitio.er Jfned>t/ e^rrfo, eq»ifcflor. 
vöie #tTU fl> XtlC(S)V qvalii Dominus , calts cr- 
vus. Äned?t aller ^ne4)te / (cr»us fervorum, 

i/4 Je Appell Jt Pontifex nuxtmtu ,fcu Papa Roma* 
mu, puta ßrvorum Chhfli. 
NcfcrFnedjt / five JUartFneftt / qvi Erfurti apwBan- 
tur 2(nt?rKd)t / apparitor , accenfut. 21cf er» 
f iiccj) t ic i v us araror. *\mti> ßve §r on- de £anb« 
fxecpt/ Üfsor. \u n! iitch :c ettam duuntund- 
feripeitii. 3>aUfJ)f lU'd^t/abdomini natu». 5?>UUCr» 
F nc cht fcjvus rufticus, agrefris, ruralis. ^eftm« 
Fned)t/ fcopariiw. 55rauFned)t/ coÄor cere- 
viüariui. $5ecfenFflr;(f)t / operariu« piftoeii. 

©icbf Fnedjt / de JP>enFerFne<fet / camifici« lidor. 
v£bi'IFnect)t / dutbamur oitm tpft nobiles. <£beU 
f nfd)te/ vulgo AdtHngx : hodte lUarum frrtti Mcun- 

iwrigbelmannsFnccbte. Hinc Kitter nnbtfnedv 
tr cqvites auran cum (trenuis famutit. ^Ot'it- 
äßvTlb- ^^trht(S)t</ forefrariut, /ervus vena- 
conim ultuariut. <?vrtfncd)te / vagabundi 
mHitea. ©end)t<Fntfit/ dr tBtabtFnccf t/ fard- 
les. gabt' dt 2i$agrnFned)t/ carmearius , vetta- 
riusrervus. grauen» dt 3un«;ferFned^t / muiic- 
roAis, erfaeminarus. @}DttCShU(bt/ fervus Dei a 
^HMtoCT f^Fnecbt/ junior opifex. ^>au?Fncd)t/ 
mcdiaftinus. iMn;FilC(!)f / lancearius , &miltt 
bigenere. SDfammpn6Fnfd)t/ fervus mammo- 
nae« divitiarum maneipium. 3R(i'tFlied)t / Ter* 
vu» conductirius. £0?ltFlU'd)t confervus, dta- 

/«Vc^aRebenFne^t. V»'erbFHfd)f/ r^cit» dr $ott 
feUned)t / eqwifo. ^Jp|tFncd)f / Teredaxius. 
(gcbafer5Fnett>t/ opilio. €d)iiibcr«Fncd>t; ex- 
coriacor. ©ttiff ßu mtlms 5&ot^tned)t/ de Dvn» 
bcrFlted)t / rcoaex , lincrarius , qvi ttiam §hu 
^iWCjjt vofdtur. £djimebf f ne$t/ fabri fetrarü 

fam»- 



99) 



996 



famulu«. ed)Ul)riU*f^cal<cari»fervu$. gm \ «omminutio.obmrM.AfiurfAjAt/^.ö'^». 
iWncd)!/ fcopariu«. etaUFnttfct/ ftabulanui. mufus, comminucu«. 
gfufcirncdy McrvtH l.goc» U ewaJKudas |^ n j( ter n / * fnattttli Aridere, Ärgere , prq*. 

cx comminutionc vel potius cac fuba&ionc ta- 
tinx. tfnotlcm / id. tß : &fr*terra nxari, in- 



CKrcas. ($unbcufnCfi)t/ fervuipcccari. 
f ncd)t l oftiarius. Äcrf erturf n«frf / ergaftula- 
nu*. i3t«fcnfllcd)f / lorarius , carcerarius. 

navus focius, poft fornaecro 
«ubant. 25<milH ftefncd)t / maneipium ratio- 
n:s humauae. üwcbrmcbf / atmcntalu fcrvui. 
Ultfnfd)t / qvi nüjii minus tftavktn fervut , lcr\ u$ 
in* r s , o r 1 o ( us. £(uf (I S f md) t / maneipium Sa- 
tana». UnDcrF n«t)t I (et vui inferior , minor , ut 
Ober f nc cht / fervus primariut. 3 cü hl edu / fcr- 
vui ccmporariui, conduftus, -vulgb Ad inttrim. 
3e»iaf 11 cdjt / rormcotorum curaror , «/ut/StfU^' 

»atr 3ro4n$fned)t/fcrvuspccn«. Sunt&*na 
tcmpof.ut : SBicftnfiiccbf / 4/fi/ 9ßifffnt>ogb / cu- 
ftos prarorum. J(?oljfncdjt / lignaror, cuftos 
forcftaüs. €it)(nfn( d)t I mancvpium. 
3tncrf)tlcui/ t>43/ dimtn. (er v u! uj , juicr. (£"5 |ft (in 

frtn ted^tlcin / feicus eft pueruJu«. 
$ntü)ttn/(implex t inufu nonefl,fed compof.Ub f X> 
f lU'd>Crit / hbertacem alicui prateidere , fcrviru- 
temalicui imponcre. tgicfc »frfncdjfcn /fervi- 
tutem pan , dar« feipfum in fervirucem. Etpotl. 
€nrtncdjtfn/ libcrcaccm rccupcrarc, vindicarc 
aliqvcm in libertärem. 

3?Rfd)ti)4/ rnfd>rlicfr, Piifdjrbar/* fnrttjfbaft/**. 

<T4ii».ferfiIif,*ferriliter. ©jcj) fnc<f>rifcf> (>al» 
fcn/fervicmem fervire, fcrvilcm inmodum vi- 
fere, vüuifiti fncdbtnaft keinen / fervorum 
loeo * numero ariiq vem habere, inftar mancipii 
traftare , dominarum in aliqvcm cxerccrc. 

tfnrt/fncten/ gefnetet/ depferefarmam 

Aibigere. Cinen £(la. fnefen /fubigere mafTam. 
%o bat MI nid>f redbr qcFnctrt wirb/ »trbirbt 
Mf S&rot / farini haur probe fubacH pan« cor- 
tiimpuntur. Compcf.^n aui & cinFncfcii / con 
depfere , farinam ßve ma/Tam farinae bene cora- 
mifeere. ©urtfofnerrn/perdepfere. 

Lüfter /*tt/ & Di« SZtKtt rinn / ma* * foemina 
condepfens, fubaöor , de fubaclrix farin*. 

JcnetlMK, / Ofe/ ipfe aftusdcpfcndi, fubaftui. Di- 
citur etidm t>D6 Jfncicn. " 

5vIUf td)t / adj. & adverb. depfitius , 4 de pfendo. 

rundere , conrundere, contcrere. 
Compof. jcrfniffd)f n / dintinuerc, comminucre, 
obiundere. Hmc Jfnitfd>cr / fnx 3crfmtff4)fr/ 
contußdeoa. jfritföuug / 3ctf niifd^ung / t>i</ 



crepare , * carpere denotat, 

.Snittcruna. / ©«/ ftridor , ftrepitus. jfnitfcrun< 

txH&ifci /%\zc\c\ ftridor. 
Stxütttxibli *dj*ü.& *dv. (biduluiyperftrepeni, 
ftridendo , morc ftriduld. 

Änoctj/esr^tiocftcn/D«/ p^r. w Jfno^ 

os t oflis, odiculum , avodetiam tnnnun- 
ayam exoonitur cm ^nPf^Itin.. tfnOcjKH im 
iXÜcfgrab / vertebne , fpondrli. AcriPlICchen/ 

prascordia. 3ufammcngcrcigefc ?Wcnf(^cnrno» 

cf)CH / cadaver ex mens Alis ollibui eonnexum, 
aiüs rnenfit>cnacrtpp / fieleton. 3»fi) J^unbr 
über einen _H u odn-u f emmen felteii fibrr<tn/ • . 

dum canis os rodir, focium , ci vem diligir , odic. 
^H^C&cl / t>ft / ralus , condylus. ©(c ÄnPf^d an 
ben ^ingtrn / nodi digicorum. jviicd)cl biT 
.Mü:e taluim ^rcie. 

Ä!ll^d)f!n/ pugnisccdcre,palmäferire, * eimmf. 
|crfn^d)ctn / pugnii confeindere. ^"tunn Den 
h"ib jerf m^i'ln / pugnos alicui in ventrtmin- 
gerere. 

Äiu5d)fliin^ / tlt / rerbera , verberatio , ftd minus 
frtqvens hoc vocabulum iß. 

eorrugare, 

conftringere , brifarc, obtercre, dertruerc, it. 
pugnii confeindere. Cujus compof. eß QlbfnÜl; 
im / «inen abtn&llen / fuße dcdolarc, probe 
conrundere. Std f nullen / ftvt fn«|cn rna* oh. 

feanumeß, &p;o aHu ventrto initr levti hominet 

ufunatur. Hin CDi^blctn fnfiflrn / * f nuuw 
puellamttuprare. ©eTSXDrf ifi *m\\ jerf nulle U 
tunica rugis concrafta clr. ©er 9)?anfcl fnilflct 

fditMrnärftiii/ pallium carpiter rugar. 3^' 
nnüfC^^ai^rucf)/ collarccorrugarum. ©Cllll 

(in ?eiia ; er Fn iill r ut / mfifcn h c 3lnü(luna(n mit 
b(m 2?i(gclcif"(n »irbrr an^grmiic^f iven\n ün- 
tea irrugata erugenrur ferr6 laevigatoriö. 
ShriHM rtitm rxponitur friare, ingrumoscon- 
rcrerc. Q)(FnitO(t / in globuloi compaöu», fub« 
aclus in grumos, o*riglcbat. 

MiBtimj / M'< / corrugatio , irrugario, plica, coa- 
luüio i aAriclio rclae , panni vcl amiclus , item > 
2i X c fiupra 



997 ® n 

(tupratio. 23crfmillung & ^ctfnnnun^/ id. qvod I 

fimvlrX. 

$ituUi(fri7 adje8.&adverb.tu%o(\n t corrugacus, 
concracW, addriftus , dtcttur etiam |CVfnilUtd>r/ 

& terfnüUt. 

$tlOH / ttV/ qvafi dicit'&nbWetl propr.corru- 
s»ani, irrugaoi , fed&ad more* incultos &agre- 
%i exterJitur. Hinc £in grpber Änoll / rupcx, 
caudex , rufticut , horridua , dt rudi* , afinui. Ab 
hoc tß f nollid)t / adj. Ö> Adverb, inurbanus , in fa- 
ce tui , mfulfus , ö / inurbanc , i nep t e , ?afte , ru- 
fiicc. Sicuti ö'ÄnpU&cit five nplluna, inde tß : 
rufticitas , infulfitas, morum acerbitas. Rfioll 
aM dialtüo f wft dicitur ein Änpbbe/ruftici * in- 
cuhi moris Homo ,6t f npbbiefjt/ ineivilis , dum«, 
ineptus, fubagrtftu. 

jjlliipf/ ftlÜpfen / n«aere , pleAere , noda- 
rc, > incirc, hgare. XtlÜpfCR <tiam nonnurujvam 
notat fafcioare , unde : Dctl SRetfel fllüpfcn / five 
l>erf tllipfcif / qvod propneejßt ligulam aünngere ; 
ed hat. figntficatione exponttur^vincitc iigam fru 
igaic ac cnervarr gemtaha cerüs qvibusdam 
incantacoriit vocibus infufurracis, vcl alto in- 
toxicauonu genere; (Sin S&anb fnilßfcn/ ne- 
acre ligamen. ©HC (Scftleifc fllüpfcn/ nodum 
laxura fnt caudatum ligarc. Utlijcf niipff / fo- 
lutui. UngcfüHpftC S&cftn / fcop* diflblutae, 
i. r. oratio non cohartns , alias , arena fint calce, 

wenn nichts aneinander banget; 
SlUtpfrr / Oer / nedens, pleciens,ligans, nodant. 

& nupferin«. Oie/ feemina ligamina:neaens. 
jtnÜPIUltfti MC iv tMß XIIÜPKH / nexusjigamen, 

hgamemum, nodaro, ligatur a ( connexio, con- 

nexui. ^notcilfnüpfung / nodorum adftri. 

JfruipjÜJ/ * £ nitpfid[>t/ ad). &adi*rb. adftriclorius, 
ncxilil, plcctili*. Dicitur etiam Stnhpfbdft / 6c 

fmipfbar. UnFiinpfia/ q» 041 Kg"* n«q*«i# 

mr/4p6. inconfcqTcnf. . Vi: «II linfRÜpfijCr $C 
UM5 argumentum minus dringen«. 

Stni pf/ Der y JUaiif / p/. Jtitf pfe < * Ü neufe / o/i« 
IVuob nodus. JtllDPf C (Od <5ctt>ÄC&jC$ / tuber 
gcrroini». Jtnflpfc ilufldlCW/ nodos folvere. 
enodare. <cilpcrBC 51 uppfc / globuli argentei. 
Ccibcnc/ fcnci. Jf?ÄrilUU7 nodi ex fetij , vulgh 
ha<ci,)unt mim pltrumcfr rx ßU efvinA. Stwfit 
ti: / globulos reneufare. €in C-H 
nöp.tf / a$, do.lecai globulorumJrM nodulo- 
xum. iMCliHhii'Pf / nodu« oltaäuuus, bulla 



998 

mofehö fragrani. ^(umenfnopf/ calyx. ^f. 

aenfnopf/ uilacapuiaris. £iit|'(6mirfncpf / of- 
tcndix. $8am5Fnr>pfe/ clavi,/fwnoduIi tho- 
raci«. XurmfltOpf/ tuculus tumcul*. J^Ox 
ffnfnopf/ glani braccarum. j£>cm&ff nr*pf/ fpm- 
ther. Vgfllknrnppf / epiftylium. (S(f>(tifc/ 
oder (£d)\ina<. mit einem nopf/ «iuu Bullae/ 
caudacui globulus f clavus veftiarius. 

$n6pflein / Das / diminut, nodului , globulus. 
Si luu^nü an einem ? wi \c gemma. 

jUUipfeln/ /ivf jTnpppeln/ connodarc , renodarc, 
nexarc, vid. Z^lcppcln/ promijcue enm Mcttur, 0> 
idem notat. Hinc ^nilpflertn / Die / n<- tri x no- 
dos, fru denticulos nc&ens./rw tnncelens. 

Äniipfel/ l>er/ p/.^nüpfel/ligillum, cui fila cir- 
cumvolvuntur > c qvibui dkncicuh rcticulan- 
rur. 

^nofpe / tit/ piur. ^nofperi / Un» tß 9 wi 

Äriobbe / feribititr etiam jftlpppc / oculus, gem- 
ma. €in -^aum »pDer ^np|pcn / arbor prae- 
gnani 1 gemmans , gemmit turgens. xnP> 
fpun9 / gemmatio. j( nrfpid>( / oculis divo, 
gemmis abundans, gcmmatione tumens. 

^hoD/^nobe/ & knoten/ t>er/ piur. ^no^ 

b<tt / knoten / nodus , talu*. jtrcuif nei 
ben / nodus perplex us , impicx m. 3n>eifclf no* 
be/ rerbumpcrplcxabik. 3n>eifclfnpten ma» 
Aen/ pcrplcxari, ambigue loqvi. jt'iiobcn ma» 
(j)en / connodarc. jtnpCen auflöfen / enodare. 
Jcin» ODer gUid)^fnpbcn/ cacumina lini. 

$ n6olein/ & M tiein/ t>o» / dm. nodulus JtnrM» 
lein am Kobr/ nodi arundin». Änptlein ttum 
dicuntur globuli fariaarii. alias ttlifylf l5f</ 9^0* 
iw/|o apptUant ^enbeootuns. 

Änpbieöt' & tfnPlic&t / «4 nodofus, 
nodose. Ullfn^ieftf/ enodis, nodis carens. 

Knüttel / oer/ p/. Knüttel / fufr.s, fcip.o.ba- 

culus. Eß a fnoXftn I Sax. etiam Matur Rnw 
<DeI. 51 nor(el/ Die 23e«e Ipefer »nnueben / m- 
diculus. 6trafc ber Änuttel / luftuanum. 

(fi(I)inÄnutfel/ fuftis qrernus , ^wq%crneus, 
* #q verceus , dicitur alias ein eidjener &uttcri 
weef. mt Änutjeln fragen/ dcdolarc fu. 

Albus. 

ÄlUlffel n/ mdibus verberare, fuftes impingere, 
aeeipere, mulftare, eontundere tuftibus. Din- 
tur etiam fnnt^en. Hl 

$fmtlc\iti)UaJi.&ädv.in modum fudium, ©a< 
^>plj f iiu(telid)( bauen/ Aide» «derc. 



[ 



999 



5?n 



IOOO 



Slbfnüpfert / folvcre nodos , dcftringerc. $lb 
fmipfuno,/ Oie/duTolutionodoruin y Iigami- 
* n um. 

dnFnupfcn t anncclcre, alligare. Aart five feff 
anFnapfen / rehgare, dcligare. tlliif nnpfir.i v 
anncxus,allij;atio,alIis»atura. (EintÜllFlUlpfer/ 
alügator. Jen 2Bcin|tocf anFmipfen/ alligarc 
vitcm palö. 

3iii$Fnüprrn / ö'CEnJFnüpfeu/ ff. gotfnupfcn od. rß 
qvod 2lbfntjpf*n / diflolvcre, liberarc vinculis, 
difplicare, expUcare. BotfFnupfuWJ / refibula- 
tio, difflbulatio, enodatio. 

SlufTnnpfen / pr/mc- Um eß qvo* 2tbf n&pfen. €i; 

tlfnXlUWn tPtCÖCr OMffnupfcn/ nodum diflbl- 
vcre DrinJe Jtpius rtatat annefterc. (Einen 
£ub auiFnflpftn / furem i'mpenderc , fufpendiö 
nccarcpcnfilcm facere. JlufTnnpfling/ fufpen- 
dium. 

(Einf impfen/ implcacre, innerere. (EinFniipfung/ 
implcxui. (£incn Äitopf ins godj eüiFiiupfcn/ 
glandem aftnngere in refticulam. 

25<rFnupfcn/ &l>urd)?llÜpfen/obligare,perliga- 
re. fBcrFnupriiig/ obligatio. ÜJJU §reunb> 

fd)AÜ OCrFnupfC fcDII/ vinculisamicitiaeaftringi. 
UmFnilpfcn/ circumligare, circumplccti, circum- 
nlicarc, in varios nodos illigarc. UmFllÜpfuiig/ 
ligarura. 

Unberfnöpfen / fubligatc , fubtus ligarc , fubne- 
&crc. 

Sufiimmc uFiiupfcn / colltearc, connodare, con- 
ncÄcre. 3u|amilt(nf nuPfUnj)/ connexio, com- 
plexus. 

3ueFniipfirn/ dcligare, religaTe, aftringere. 3"* 
rnnpf!in()/rcligaüo. 

3e rf mipfen / <d<m qvodw rfnupfrn/ implicarc. 3er» 
Fiu'ipfuncj / implicatffc. 

^Cppclll/r? ^Uppellt/ copular«,adjugarc,con- 
jungerc.Hi c vecabulum a lotst» copula) c dicUcopu- 
Um irr 6 a «)u*f , nexta % mplic*tio,dmnü Critico- 
tvm turba dam ist : Ego Urnen valde fuftieor, Ro- 
wuutes a Getmank hanc vocem haufijfc , & qvod 
Töppeln / extrutS Itter* 11/ fit & t noppftn / ne- 
öcre, nodarc, nexere. Varroninnc^llrib»* 
loppcl tß : numrüa : hmm n mirvnt , qv6 canet 
tipuläntur f aLti ein ftnoppcl Älftpfel ivÄlup; 
pel / lionum , qvod cambtu apptnditur , nt ßrat m 
f)tvii Jroßqvätttur. A verbb Oppeln dieimm 
ttutm rrpuliren / copulare conjuges coram facic 
Ecclcfi*. Sed Foppcln rium fig"** lenocinari, 

* ratemuueium amotis cfle , conciliare nuptias, 



i*. auftorem dt adjutorem libidinura cfle. On'. 
fcppclt/ copulatus» compaginatui, connexus. 
GkFoppeUewrbe/ eqri bjjugcs. 

kupier / Orr / Icno, falutigcrulus , internuncius 
amoris* it. mutui conciliator , proxeneta, pa» 
rar i us. ^uplerinn/t>te/ conciliatricula, falu- 

tigerula , kna. Sifle upKTtuucn jinb leic&tfer* 

ti\] I omnes lenx funt 1c viti J?e. 
^cppelun^/ DU / lcnocioium, dicitur etiam 
plerep/ proagogium. 

5\iir!cri|'d) / -t <)':/. a !v. Icnoninus, lenulorum 
more ,inftar lenuneuli. ü üplci i|'cf}0 Seilte/ coa- 
eiliatores , malcfvadi art i tu es. 
Goppel /* Äuppcl / t>i«/ copula , ligamen , vin- 
culum , jugamentum. In Je dlcllur ein tfoppri; 
pferb. Tcjugis. ^JferbcFoppel J«/fnf^cqvitium. 
ÄObcl / ÖiC / autem in Prtißia cc\vzvocatur , qv* 
tox cum vocabulo. Caballus m&gnAm aßinitatem 
habet. 

^Ineinanbec Töppeln / pci Foppeln / & jufammen* 

Fippeln / idrm valent qvod veibum fimplex fopl 

peln. (Ein ??M\Mein unb einen ^er! aneinjnber 
roppetn / jugarc pucllae juvenem. 3onein»i»ibec 

f Oppeln dt/Jrmr/Tdisjuneere , fejugarc, 6c 

ciiiiinbei'Foppeluno/^lo^Fpppelun^/rejunaio. 
Soät)eFoppelt / fejunftus. 

^od) / f od)cn / gef oeftet / coqvere . p0 . 

pinari, eibos vel aliud qvid igne rmoi'.irc, r.-* 
foco dare. gleifdj/tXKbalbrodjt/catOcoqri. 
bilis. ^>opfenfoc|)en/ coqverelupulum. @.iril 
hnhett linum nc tum coqvere , vel cltxare. ö v> 
Fod)te (£pe Ifen / eibi elixi. Ungefod^r / crudus. 
Z^oehen ctiammetapb. notat facinut ahqovd parare, 
indignari , ßomacharU & Fo(&t mir im Seibc/ 
manetalta menterepoftum. 
^od)/ tcr/ coqvus, cocus. 9$Qbm/*4ti co- 

q va , focaria. 2linf6Fü(f> / coqvus praefeftunc. 

^aneräFoe^ / coqrus rufticus. SBetv fixeRo 

benfceJr) / vicariuscoqvi. födrfod) / coqvus as- 
farius, popinarius , nundinalis. f ,5c^Fod) ' <o- 
qvus campeftris. ^.lUöFüd) / qvod Gatf 
fodi. ^jofFcd) /auücus. JPjiinbeFceb / puridus. 
ifibFod;/ m* ^unbrVd) / primarius.archima- 
girus. (BcbiffF^/ nauticui. Sdjmuß ^ail; 
St t^lltclf od) / coqvus nundinalis. <5f rtbrFfl(f)/ 
urbicul. SliPPCnFod) / obfopseus , obfonio- 
rum inflruftor. ^OtenFod) / homo impu- 
dent , inverecundus , obicenus i os terrcum, 
canis. 

SXrr i) Äod)^ 



IOOI $o 

JtWrtein / *Aß/dimm. coqvulu$ : de junge .Är5c|)inn/ 

J coqvula , focaria. 

Jfilfif / Wl /p'ur. ^Utfort» / culina, coqvina. ©ar» 
f iub: popina. .'."V n . I Üdjf / culina domcftua, 
familiaris. J^)effud}e/auiica. Cr d>irtT nd)c fo- 
culus nauticus. j£)unD aus? Der 5\ uebe FmM< pro- 
cul abefte prof ani. SUüctlC in Avjtrid , Svrvtd, 
Bavarii, öf Franconut Aicitur , Sic Rucfyi'I/ 
Äod) / ein Rucbelmcitfer. 

heberen/ * Ätfcbctet) / Vit /alias Roebfcmft / 

IV.idH'ntritt': coqvina, ars coqvinaria. $t> 

fb n m 4urrm ' ß i oft i o Ar co&ura. 
#6chfel/ & ÄUCbfel/ olera, obfonia. 
ÄÜCDCnjen / oüre culinam , ignem c# focum. 

hl.r.c ad\. 5?il(jKlljicfef / coqvinariui. coqvinus, 

Wgd culinarü. ©ie SRagD rieebt cjatu fuc&eii' 

}id)t/ focaria haec valdc olet culinam. 
OlbfOCbctl/ coqvitarccoqvinari, decoqvcre. jDfl$ 

SU"»fcf) tu ab^cf OCbl/ caro fatis coöa eft. 
Mni'edvn / fcrvcfaccre,*!^' fervefeere, it. cbullire, 

omnem eibum coqvere , incoqvere. 2lufFp; 

d)img/ ebullitio. & ift alles ailfgePpcbf/ onoii 

caro igne mollira eft. 
Husf PCbetl / finem coqvcndi faecre , decoqvcre, 

pcrcoqvcxe. (£$ Ut viel geft tUis Der ©and 

»atoebet / magna vi» adipis cx anfere exco&a 

eft. 

©wrd)Pcd>en / five garfpdje n / Dercoqvere. £(e 
(Spnnc Durcf)FpdKtDicXrauDen/ folpcrcoqvit 
uvas. 3ßcl I'.i r uiL'Chcc / opeime pcrcodui, 
cmollirus. 

<£ titrodan incoqvere, ad ficci ratem coqvere £)en 

Drittelt £til CintDCfyen / decoqvcre ad rerciai. 

Duitur etiam tnttaph. Ae naufragiA tri familiarif. 

(Er bat alle? rtllgefpd)i/ bona comedie oronia. 
gpftfpcben/ pergere.coqvendo , coitionem fix* 

coeturam conti nutre. SBeilUCr fo fortfo(j)et/ 

Ii itacoqvendo concinuabit. . 

UberPoc^eny levueicoqycte. Mergel Pcbt Slrifcb/ 

caro femicocta. 
2>frFoc^>cn / decoqvcre,. coqvendo infamere, c7 
mrtapk. disfimulare iram, devorarc niolcitias. 

Sertpcbung/ coneoftio. 

SBiebcrfocben / rccoqvcrc, denuö foculis ferven- 
Kibus apponerc. 2i3iebcrgeF Ptfote vrpcifiv eibats 
rccoclus. 

3 erf l d;en / concoo vere , co&ione nimiä praemol- 
lirc. D a 5 AleijcJ) ttf ganj lerfec^eC / caro con- 
coftioneqvafi inpultemrcda&acfr. 

ÄPd)bai7 & tPCbidjt / «*-Jy. Öfa-rv. co&lis , cottibi- 



$0 



1002 



Iii , coü i vut UnFpcbic&t / fvvt UnFpdjbar / re- 

frac>ariut,conrumax, minus coBüit* 

braflica, cauln, caulicului. S^eWf Cbl i beca ru- 
bra. ^Iatfo()l / braffica levis. $(au> ßy* 
S3raunFpbI / crambe. 5?llimenfof)l / braflica, 
Pompejana * Cyprica. J£>afeilfof)l / fonchus. 
j£)»lU0tf 01)1/ capuau, imperial», marina. Jpti*>» 
fobl/*/'^ Jtrau^Pobl/ Sü* WirfiriCj / braflica 
Apiana, Sabcllica, a.:as jtltnaJ*. SDt cerf PbL/ 
braflica marina. breiter/ roter .Hohl / braflica 
Cu mana. rubra. Sfrlbenftbl / braflica bulbofa, 
medullifica. @at>eifd)cr^obl/ braflica, lacu- 
turii. vr fohl pur r um fc etile, fectivum. 
SBÜPer ^Pbl/ lapfana , braflica fyi vcftru. 
Folter .H ohl olu» coäum, olufculum. 

carbo, an- 

tbtax , dtou H ö! dir 11/ 1>06/ carbunculus. ©hw 
benPeÄPlf/pruna, carbo candens, vivus. ©e* 

lefdbtc ^o!< / cicio. Qtn^ebrante .Hole / carbo 

cxcoelui. JÖorte Äolen / carbonet duriorci, 
folidiorcs. fedcb< JTolen/ mollioret. ^tcitV 
rolctl/ biruminoii , lithanthraces. ^ mus jii ^P> 
Irn brennen / igncconcrcmare, in carboncs rc- 

digerc«. 

^olen/ alias Äolen rrwe^en/ brennen / ftrues 

ca,rbonum acccnderc , carboncs fucccndcre, 

aSrrfolcn / riebene SBcume wrFolen / carboncs e 
robore facerc. &a& Jj.vm vi »crfplct / xdes 
combufl x , igne abfilmte , crematae func. 

.ff Pier / bCt /carbonarius. .H Pirmin / Mc / car bo- 
na r 1 1 uxor , alias Rotbrenner / xy Rolbrcn nc« 
tiniU ÄÖlel/ X>M/*utrm r/Jcaibunculus, durnn. 
nobii ^Pl^en ^pruna minuta. 

i^plicbt / a. PpUrifid} / 65 f Clcrbflff / «4 # aJv. car» 
bonariut , it. atcr , furvus , anthracinus. 

ÄOmm / f Ommcn / 3* f onirne/ Du UmmUt 
er t omni t . mir tenunen / k. l ^ü) Fam/ id) f iime / 
gef Pinölen / venire , accedcrc , inccdcrc , ad »en- 
tare.appcllcrc. ^flctlö Ppmmcn/appropcrare, 
ad volare, adveneum acederarc. Üimin ha/ 
adesdum, ebodum ad mc, huc ades ! sffian 
tMwmt 1 venirur. Ungliief I pinnu balb/ 
malum imminer. ^ i:n n f pmmeu I ' ".i n / mit« 
tere acccrtltum aliqvcm. 9Ji:n Fant }IICTfi 
Darauf }U reDen/ hoc fcprünumobtulitm fer- 

mombus. Fputmc auf Die C3eD«nFcu/ occur- 

nt, 



iooj ivO roo4 



rit, obiicitur mihi cogitatio haec. 3iuf Die vf pur 
ffm nun / in vciiigiaincurrcrc. 2Jön Rinnen 
fvinmcn / de mente detui ban , dejici , in furo» 
rem prolabi. 

Jf omnur/ t>«*/ <*/?» veniens accedens. 5 Pin 
mennn / OMV inirw rarumeß, faemina advem- 
ens , accurrent. 

Jtctnmlid) / tdjeil. &adv. commodus, aptut , ido« 
neus , habiln , commode , apte. vi* tff mir 
tCJjO nid)t Fcmmltd)/ jam mihi non cft commo« 
dum. vüjiUfümraltd)/ opportun« »exoputus; 
gracui. 

Äoninilirf)fd(/ ftü/ commodita«, Opportunität, 
tempeftiviras. 

Jtunft/OIC//wip/r x jvoqi rarmr t r/?,ad vcncus,aditus> 
prafencia: tß iromnieri ut Writunfr ä ver 
ng\)mtnf ßwitnotnmen. Diatur ifvo^XM* 
Jtommifn/ ipfe actus vemendi , y" acccdcndi. 

(tm l'jiuFomuun/ /j** aöiüfomnicii ü>la$/ & 

5$ed)fl7 cratcr philotcfiiu. 
Jtnnftia/ dJj.Üf'aix». futuiui.advenient» expcfxa- 
tus. Duflinfli^Srif' tempus futurum, tfilllf; 
ti*e$ «"eben / »ita conücqven«, relic^va. jtfinf Ii» 
i]C ©tilge/ fiuura. vc'ntura. 43oil f linfClgCII -Dm 

gen f an man nicht reben / de tutuht conüngen- 
ttbus non eftdeterminara venu«. 
%bfcminen/ ßvr herabFommen / & hinabPcmmen/ 

orrri, pro venire, deken Jcr c 2Jbf OmtlKIt in ßr- 
ri« \\ obfolt rfcerc, dciVcfccrc, ir. gcnitum 
efle, nafci. bic "OlbF Ullfl / profapia, genui.fa- 

milia. t?ic alte ©ebreudu nnb alle abf ommen/ 
▼crercs mores in defvetudinem abierunt. C ■( 
(*)ercd)fiaFeit fomuif ab/ evanefac, evercirur, 
obibiefcu juftitia. (rr Fommt »cm (Sfublrcn 
ab./ muurum contubernio fecedit>.ftudiaxc- 
linqvit. . 
Snf cmnun i advenirc, acccderc » tfidtm qvod fim- 
plrx Fortunen/ appropiaqvare,app<llcre. 3<fo 
tviQ es ri'tuir antommen ia§en/ pcrkulum fa- 

ciam hujoi rei , cxpcäabo eventum hujus ne- 
gotii , non movebor , non cedam. OIllFil'lf t 
r u' oi rus, origo. adventus, accefius.- 

?Ill|Tominen / provenire , emergere, reconvalcrce> 
xe, enatare. (£r f an banntt nicht auff omnu n 
non fublerabit cum cau&cio ifta. (Er tvirt) 
nimmcrmrbr OUfPommcn / nunqvam meliorem 
fortunam experietur . 9JufF Unit / refticuciafa- 
oicacit. ©a$ ÖlufPommcil/ evetrio. 

Sitlf'fiMninen / egredi , cxü-c , it. Aifrlcerc , abanda 

tc, fupcieüc. 3RU»icUiibuU nutt-Dau*/ mu 



immcn Pommf man aucbaitf/ pm. /r m- 

tut ditr.rtitndi jint ad cufto± reditiu, aitkt : Natura 
pauci« contenta eft. ©atf ^ll^fummcn/ lüt*- 
heienria. <ir ffptnnit nid>t aui Dem ^)aufe / ex 
nidöiuörarö evolat. ifl U« flUff Ommcn/ 
or tum eft incendium. ©je ^al)l i|"r airSfoilT^ 
men faanus percrebuir. 
iJ^cFimimen / naneifei , acqvirerc, t/. expedire, ut: 
£Sol befemmen / utilem efle. ubrl befemmen/ 
nocere. $cfiniimiing / MC / exitus , eventttt. 
^rfommlid)/ 4.i;rri.commodus,apcutt 

Fommt ihm / tvie t><m .ön nL\* tki^ föra^ 
haoe tibi fuccedent, ut gramma pafta catclloi 
4^»4i . Aqvila caibone». ^föfi'c bcFonimcil/ v». 
pulare. verberari. 

Qx'Dfomracn/* bcrbcuPcmmcn/yiw ^rjuf ommcn/ 

appropinqvarc, accedere. Sed bmf Olllincil t/i 
Ätcir tfl xqvarc , parem efle , dr (upervenire , in- 
(inuare fecaptare. It. aflcqvi, illac|»earc. ~\;t) 

n>iO ihm fdjon btofemmen / m cafles mcos inci- 
. dec. Wart Fan Ikt geftuna nir^t beDPommcn; 
lo<u» inaccefTus cft. FiMniBt i'bm an £apfa*» 

toi tltd^t bei) / fortitudinem ejus non aeqvac, 
muliö inienor cft virtute. 
©arPcmmen / tdtm <jvod mifomrnert / advenra re. 

©araufPcmmc« / SBtr Pomraen im c-n fr ; \i .) 

eben brflllf / incidebam in Tcrmonem illum, 
hoc ic primum öfter, bat. jeh Fan Ü^O nid)t 
brail|TiMHintn / non menaini ,non recordor, fü- 
gte memoriam meam , non fuccurrie. 

Canubcn ./irr neben ctaFmvmuu imerrrnire. (gt 
ur neben Dem (Statt |um^>aufe bineinPommen/ 
prope ftabutum fubivir aedei. ©er vfcht::*; i\\ 
barnebeRPcmmetl/aberravira fcopo , imeta. 

©reinPommen / impedirc. obftacuiocfle, it. fancr- 
Yenire. <£# i;i mie grauer t^rein five baxinU 

febenPinnmen/ macror mtereurut , intcrvernr. 
©rtlberPommen /piopr. fuperare, rranfilüc. Uber 

We S5ud)er Pommen/ recolerc ftudia^ €rFan 
• nid) t einmal DruberPommen / fix occupaüonU 

bus remfufcipere,aggredi ncqvtc. 

©runberFiMnmenv immifeerü (fr Fontmt bxmv 

ber/ impjicatur iftl rci. 
©urehfemmen/f enerrare.mniTre, effugere. (fr 
ift iwl burehPDmmen / felicicer h berat us eft. 
©i'veh bie (Gramma t:P burebPomtncn/gramma^ 

. tuamabrolverc. ©Iirthfvmmmiij/ traniitu, , Sc 
fufHcientia. 

(SinPcmrarn / ingredi, pedem inferrc, inrrarc , iL 
fuppeure , iinportart. (£< j|{ fein fjfclf ein»**m# 

3Jrr iii mat/ 



\ 



ioo5 



Mo 



1006 



nun / argen tum iliacum eft nullum. © V5 vii 11 1 VilenD Fonwieu / duriorc fbtrunj uri , in calami- 

f online 11/ /nr ginh'ltirrc / proventus, reditus. j tat« i neidete. 

93i U Cintr Älaae cinFommeU/ achonem mftitue- gogFcmmen/ liberar i, fervari, levari vineuli». dür- 



re, petcre 1 poflulare. 



n?«rD nur einer (Helifnv.nc rrt'I lorfcmmcn ' mul- 



(JntFiMlimcil/ aufugerc, libcrari , elabi , evadere. cla pecaniaria eximet cum ex calarmcate judi- 
€ri|(entFommen/fuj>afibi confuluit, pcdibui ciorum. gwf Mnmimvj / Die/ hbertas, &lus, 

faliucmqvxfivit. (fcntFomnwWJ/fuga, Talus, I dimiflio. 

eftugium. SeJ (SnfgerjcnFommcn o*-currc- SDJitfommen/ una venire, comirari, adduci. ^cr) 
re, obviare, obviam procedere, ü.ociurfare, j tVCttX ttt(f>r rtfltf OtnrtlCfl / noncomitaborillum, 
oppugnare. ©CHI §einD entgegen fomilien/ ! . cum eo non recurram. SD?iiFunft/&lt7advcntus 
hoftibus fc offene , objicere , opponere. (£nt» ! * focius. ?0i 1 1 r'omnun ttiam rß qvadrare , placerc. 
9CitcnFuilf(/ occurfatio, occurfus, oppofitio. r 3ftad)F üinincn/ feqvi , infeqvi , vcftigm alicujus In- 
gtntFoutmett/ pro venire, fuccedex«, proficerc. | fiAcre, itineribus aJiqvcraprofcjvi, tt. inorera 
(Er f an nicht forrfommen / in hac re progredi, gercre, obfcqvium praetrarc. ©ef f UTan / i(& 
procedere neqvir, pixfiduimneccffariarumrc- 1 Will IMCbfpninu'H . 1 prae, fcqvar. Eitlem ?e» 
tum nullum habet. go«F Otnmunq/ proceflus, j fff)l nachf ommcil/ cxeqvi mandata. ©je 9c ld); 
progrciTui.profcaui, fucccffiii. ftorrfoiumcn femmen/ SR lrMiMnlnrjc / poftemas , poircri, 
ttiam tß contentius ambulare , promovere fc < nepotes, uuccllorcs. 

oevus. QBcnn rooflen mir for tf Cinmcn ?qvando Obcnfommen/ fuperate,fuperiorem e(Tc, primas 
conficiemut iternoftrum? I tenere, jnvalcfcere. Off Fommt Der f lerne eben/ 

^itrFomnun/ & öorFommen/rx*venire,anticipare, 1>fr etrotlc linDcil / uleimi faepe primi , ptimi no- 
prxvcrtcrc, it. impedire,obfiftere,ofrkcrc alieui. > vtflimi. 

lOOllen ibm fc&On »OrFommeu/ conatibus UberFommen/prßpr.wairsire.trajiccre, tramgredi, 



ejus obviam ibimus. QSorFotlUUUlUj / prx vc n 
tio, obftaculum, remoca. 
®leid)Fominen/ scqvaregrefTum alicujus, it.dmu 
lern efle , convenire. . (£1 Fommt ihm ttiebt 
gleich / multum intcreft intcr illos. L jcb ivill 
flleict) Fomnien/ i. f. iubjtd.propcdicxn, protinus 
adero. 

J^erFcninten/p» opr. accedere. coräm adefTe, dringe 



tranvportan Uber Den '^Bf fümnien / amnem 
eranfirc , transnare. Deinde B&erFommen rß ac- 
qvtrcrc.nincifci, fortiri , obtincre, it. fuperve- 
nire. Uberfpinmiin^/ acqvifitio. Porräuber» 
Femmen e/lcoarguere, Ö rcum facere. 90?an 
fOB ihn nicht nbcrfpnitncn / convinci neqvit.S? 
kic fi+nificatiinr UbcrfomrTIllftv) rß probatiotti- 
miais , vnhl com fei». 



oriri,öimoriseilc ©ar»on fouimt afle^ ber/ ?5crFommen/n)e^*}frFpmwen/ decedere, abire. 

omnia exinde proreniunt, originem trahunt. perdi, t/.mori, evanefeere. (£"r ift mir Ul^er 
©a^ Jg)erFommen/ ftcmma,profapia. £inal» Den ^nben »egFcmmen / e medio evanuir.' 

Ui JP)erFominen/ inftitutum majorum. Strf PmntUINI/ mors, interirat, &njnnunqvdm 

«^)illFümiUen / eö venire, pervenire , it. medioeri occurfus, obftaculum. ößeijfpminunq / amis- 
fortuna un, modicc vivere. lnieX>M ^«Itfom» I fio. p'crditio, damntrm. 

nieil / Aifficientia , viftus ft amiaus. Sßtit Dein llmfommcn / perire , exringvi , imerire , it. mori, 



öclfe Fan id) nnd>i<eipiia nicht binFommen/ via- 
. ticulö ifto iter LipHam ernenn haut facile 
crit. 

J^inÜberFcmnien/ transire, rranscurrcre , &id<m 
910./ c»r6berF ommen. ©u büi Den $cra ni> cl) 



decedere-!, ex/pirare, vira 1 defungi. t»*;:r nid)i^ 
fimFcmmen / ne qvid pereat. (Jr iff um nOe Da< 
(r eine Fommen / omnium bonorum jacluram 

fecit. Um fein Riecht Fommen / privari jure fuo. 

UmFiMnmmig / trucidatio , mors. 



nid)f binMbctFi>mmcn / multa tibi adhuc eme- lUnDerFe-mmen/ intercurrere , intercedere, interve- 



rienda (untfpatia 
jTpinunDerf emmen / devenire , defeendere. <B» 
febr finD wir binunber» fiw berunDerFommen/ in 

cam forrunamdevenimut. 
3nfpmmen/ iAtm qvod igfnfomtmrt. ^wi ÄinD» 
1 bcttFcmmen/ partu levari, fattumcdete. 



nire, it. m (freu liofpitari , hofpitio reeipi, de 
eubiculo aecommodari , fr provinciam obtinc- 
re , munus confeqvi , promovert. (f V Fan nid)t 
UnDcrFommeH / rejicirur . adittn ei non patet. 

©ie Jungfer F6mmtunDerDa^ aUe^ifen/ virgo 

fenefeit. 

Leiter 



ioo7 



5?o 



1008 



^Biircrfomtncil/ progrcdi prorkerc, provchi, 

promoTcr 1. Cm nid>t tpeiter Polinnen / ul- 
tra progrcdi ueqvco * omnis mihi faculras pro - 
fcqvendi itcr ademra eft. SBeiterFomniUUiJ/ 
proiedus, progreflus. 
SBiebcrFcintneil / rcdirc , regredi , rc venire. &\t 

(Solöatcn |int) ipicbcrfouimcn/ militcs-domum 

rercoerunr. vr old) tili fölütf f lUUlilt feilen IVtC< 
t>Ct 1 canta forruna rarö fc otfert. Die 3*it 
f OMUHt ltid;t IPieOa' / non rcvociiu lapioi irnca 
vota dies. SUJiciVrLiin / reditu* , reverfio . rc- 
grcilio. (Dt etil Sjca fomiliC BJicPei/ aruinus rc- 
migrac mihi. 
SueFonwien/ advenire , acccderc t fed fire/jyenUup 
ufuipatur pro decere > confeutaneum eile , cotv 
3 venire jyu? f cmillt mit nid)I jii / non eft mei 
ofHcn fixt mcarum parcium * non convenic 
mihi. 34) IUCf)r iUCfonUlieU/ curta eft mihi 
üippcllcx. Hut ftrtmtHt decompofua p.u'JU Fi» UV 
tuen / intcr- 4c fupcrvcnirc, acccderc, Aipcraddi, 
coacervan , cuinularu JpcrjU- dt JjplUJIÜOUl 

tuen /iV. 

3urtulFommfn/ idem avod witücttommen / fed 
etiam tß facuiuubus labi. £c i|i in feiner SRafr 
run«j febr iiiriicfFommcn / everf* , profliga«, 

affiicbe prorAu Auw fortunx ejus. ^urÜcKuilfl/ 

rcditio. (Emen an t»er3urürtrunfil)inocrii/fe- 

di cum alicujutabfcindcrc. 

3roi|'d)<n ftvt barjiüifchcnFominen/ id. fWdrcfnf 
(otntnert. 3n?i|'d)CilFunft/inccrventus, Aiper- 
ventus. 3ufinnmcilfommenaa/r?n^ convenire. 
3uiainnicnfunf(/ conventut. 

1 <] V C III / «4 & ** v > <ß * ftWl/ fvod multu im lo- 
ck qvamrffr rtur,ut: 5ßir qüatneniiit»ic (Stiiolv 
ad urbem accctlimus. Eft Autem lu\]tH'1U id. qvod 

fomtn!ich/ii.»'«'-« , ^'"beq»cmlieh/ commodus, 
aprut. <iin beqreilicr 2P?ilUH homo fac com- 
modus. 5&eq»emer five br q»erali(hcr Ort / lo- 
cus aptus. S&cqiH'tnc 'S Bericht / forum compe- 
rens. Adverb, apte, congruc , appoJite , con- 
cinne, opportune .cpnrcnicnter. Ultbeqveni/ 



incommodus , importunus , tncongruus , inha 
bilis, meptus. 
55<awjnIitJ>rett/ Die/ idrm rpod KommlicbFeit/ 
J'rÄfrejvrntiuj , apeieudo , habditas , Opportuni- 
tät « convcnicntia. (^icbrsbeqpemlichFar/ 

• icomperenna fori. §eot>CUtlld)Feit Per S'. 'i 
fcun.i concinnitas Tcfttmentoruiu. ©tttenbe» 
qt>Cinlid)Feit' conformitas morum. Der (Stint- 
VU/ con^ruenua vocis. Unbi mUd)t eil / in- 



: convcnicncia , incompetentia , incommo- 
ditas. 

bequemen/ aecommodare, conformare,concin- 
nare. (?i(h beqwnKn 1 convenire , qvadrarc, 
refpondere, 1/. co mm od um, minorem fien, mo- 
xem gererc. £r beweint \\$ albant>/cicuxatur 
fcnfim,cmolltri fcpaticur. 

Sefuxinuiu/ Ow/ U <tvoJ&eqvemli4)te\t/&in. 
juptr; aecommodano, obfcqvium , obfecunda- 
uo, promeicudo, gracia^ 

kommet-/ ^^urnmet/ x>m/ hdeium , f% 

gum c:- collarc cq vorum. Eft a fommeti / c-;' 
coüate ayuddam tqvorum , vermietete welches 
tte pferDeoeito befler jum Suej fommen/ 

oyemMdmodum etiam hckium a trahtndo dtäumeß. 

/ hclcium fuffarcinatum. 
söefdjliigen Äomntet/ onchalco mun>tura. 

^empe / i^ump:/ ^Dinpan / oer / 4»«. 

qviffimavox rfl, kommen / fignatqve: lue im n, 
fodalcmvcommilitoncm , utpote, qviuni nobu- 

cum -wnit & graditur. £r i\\ ein guter Ptn-- 

pull / facis commodus efr in converfatione dt 
congreflibuj. (SflUffDtttpan / combibo , com- 
potor. <3eJ)clntFompan / compliecs delicto, 
rum. Fxmwin. efl # tfinpii/ We/ focia. Sgraut» 
Kmiiuiu / pronuba comes , & concinnatrix 
fponfr. 

Ämnpanen/ W</ focierat, o/rm^vo^Äumpcrey/ 

de tpiivoce Schottel, tn primitiv. lf[ cm :A t teilt|d) 
ÜHH'f dtftultc referturad UngvamGallicam. 
Gallorvm vox Compagnie tmm null am habet otigi- 
nem, ntfi knoßro Fumpc ; Jed iäk etiam cohortem 
vel cenruriam militum notat. ^ei'ierfßmpjt 
neo / fidicinum decuria. 5f pm^ioitfenf pmpa» 
nep/ focieras theatralts, frve feenica. 

Ä6nn/ f6mtcn/ fönnen/ 3* 

tu w Du txüfl er tu a nit f pnnen it, f uur e/ 

i<t) Fönte/ yrtbntiW & nomtunfvam qef IHK/ pos« 
fe , valcre , praeifarc. fjcf) Unä nteJ>t tubll / fa- 
(ftioncm hu jus rci non habco. Du f.infte )ä tDol/ 
in poreftatc certc eft tua. (Sobalb er fpnnctt 
Trai' / qvamprtmüm facultas ei enr :t 
fani fnlen / cadic fub taltum ?0?.-.n Fuii; mü)t 
Mr|te!)en / Aipra captum policum eft , cxccdic 
captutn. 

Bonner/ tet artifex, ma^ifter, machinaco , opi- 
ftx . £icuitare 4t potenarc praedirus. ,K imi n: ■ 
rinn/ Die magiftra, feemina Valens, intelligent. 
JNMCl yi'öji nonnunqxam per #jn efertur , uU 

(III 



#0 



IOIO 



eilt Qüehfgfan / «nalphabetui. (Ein SBielFatl/ 

Ktoiuli 

tftfnnuHO. / W</ &t>as können / potenria , facul- 
tas, uoccAas , copia, vis, erficacia, vigor. &«ifi 
SLtfimen i(c roel&a / aber batf kennen niebt/ vellc 
qviHcm fuppctit, (cd faculcatc laboro. (Jehlt 

(rteichDa* tfdnnen/ fot|i bofybai äßoflen gut/ 

ut dcilnt vires » tarnen cA laudanda voluntas. 
3t ub meinen jlrjnnen / pro viribus , pro pofle. 

»Da $ Sifirdnnctl/ facultas fumraa. 

5T ontg / &«r /p/«r. 5T6nige / r« , &oiimtv*n. 

nm. 5rtniainil / Die/ regina. Ab imperio £5* p»; 
teßttfdkitur Röntg / «iwtrwm « fotinCfl / non 4 
fein/ 4tfi4Jf , /icfi tntiqyi Röntg rtperiatur jeru 
ptum. Dicimtu mim formen/ 6f fAnnen. tflci« 
«er / geringer / /h* fd)led)ter Xinig / pof 
wejieiri / Regulus. Slffer« /n» £tpalff rJnig/ 
regis vicarius ,vu!giVicerex. (grbFölti^ / »ex hc- 
redirarius, rcontr* Sßalfonia /«•« erroeblfcr £tf 
nhj/ rex ele&us, vulgo tltaitim. Lienen fn r 
^tintnrnfunig/ rex apum, dux exasninis. 5ßad) 
Fclf6tlfC| / gloctis , ortygomen a. ©nabcnf Olli ij 
tex gratis». J^immelsfönlg / rex ccrlorum. 
JF)tmm«l^f6niainn/ reginacadi^ fu diü* Virgo 
Dcipara. tfartetll 6iu .j / rex chartaceu*. ii 0 
mdbienFinig/ iccnicus. JugenbF 6nig/ apex vir- 
cueum , rex virruofus. -SJintcrF rjnig / rex h y c - 
snalis. 5ir vocartmr Fridericumfi/fSwfwi P«t/4- 
#mw*i «out JtV^rtn ft Bokern* Prag* tpptlUn päjfw 
efi. SöunberFinig/ rex admirabilis. %aünU> 
014 auttm rfi crochilus * mtm minufeula , rtidtm re- 
gulus 4i8«. Sic £^ ^CftcKdnjfl/prtrfcaus 4 in- 
fpeltor mendicantium , tbußve dicitur , Rontfl. 

linber benSMinbcn tfl Der Gebieter ein tfonig' 
inrer ccccos regnat ftrabo. l£ht $OUig frort/ 
feeprra cenere • regnarc. <£in &6nig derben/ 
ad oomen regiitm afccndcrc (£irtem >inu 3Cr5< 
flige madjfti conftitucre aliqvcm Regem. 

$\ Ollu}tlim / ÜÄ6 / fic o/m» rtgnum dicebaiur, ftoqvo 
hodi'e dicimtu &rjn iOT Ci(fc. tfmtigfcha ft auin» r/r 
ipfa poieAas regia , fedetitm rtxa occurriX (£rp< 
frjmgrcioV regnum hcreditarium. 2BalFlMN' 
rctüV cleÄkium. 

Ä^niiUid) / id). & ädv. regius , regalis. Sc^niali. 
d)CT /3»rft / mfans fivt Princeps regius. ^rkiq» 
lid)C JQchdt/ regia majeftas. (£^qrbrt FdniiV- 
lid) }tl / pompl rcgali omnia peraguntur. Uli 
f^iUiilicJ}/ tvrauaicc» minus qvam regem de 
CK 



jf rtuiafc&cr / Der / orBcialiasegis , mimftcr regms, 
regulus, 

^Unft/Me/p/»vr. ÄÜntf tV * P5nn<«/ irs , arrifi- 

<ium. ©rotte |'d) ivf ci'c i\ Hilft/ j r s Aimma . gra- 
vifGma i rccondira , fubrihs. 35eid)tc .Kunfl/ an 
facilis, vulgaris, communis »res ob via , in me- 
dto pofrta. förene .V* nn •to / artes lrberales , in- 
eenuas , cleganriores. (Srcbr JiMHflc/ artificia 
iordida , illiberalia. ^rotlofc X U"lt ars mdo- 

tara. £)iftfun|i bringt mir FdnSBrofrht / hsec 

ars nihil ad farinas. tllft b>Uu'n j» cilKV X Hüft/ 
Audio ■liqvoflagrare,ttneri»duci. ^id[> auf 
ttne ÄUItlt kam / collocare ftudium in arte ali- 
qvä , addieexe fc Audio alieui. £)ie ii im ff c ünb 
t)pd) aeftteaen / artes ad fummum pervenerunt. 
^ilte^'Untt Finnen /callereancm, tinöumefle 
difciplini aliqvä. (Eine 5Tiiltfr erflnbett / artrtl- 
cmniefUngcrc, reperirc. ^11 tfülifteU iUenffv 
men/ progreflum facere in Audiis. j^ic S. IUW 
liegen barnieber/Audia concidunr, illem. ^rnb 
tt)ieber empor Fommen/ in priAinam dignicatem 
rcAitutas funt. (Eine u mt iud) t mehr treiben/ 
abjicere arrem , Audi um deferere. 9Ber eine 

Äun!inief)t Fan vbie »erachtet et / arsnon habet 

oiorem, nid ignoraurem. 
OlrjRet)fUlt|l / medicina , att medica. 55albift# 
Fustl/chirurgia. $aufun(l7architcltura. <5itb< 
fehnirjerf unff i fculptura. 2Drd)tFtintl / poefis. 
5lpiUeef erFltnft / ars pharmacevtica. 5>iebei« 
Fünft/ peritia callide furandi. ^ntnjcvfTimft/ 
diacra)4iice. ^rcbrFiinti / pataeftnea. ^euer» 
Fünft / machina inccndiaria , Apho inccndianus 
major. §eiliTFlinft rt««" W» »r« «gne raiici- 
nandi, Pyromantia , ficuu ilvipci Fiutft / hydro- 
marvua , cum althi XOafyxt&nfit fmt macbin* 
a<p)*duäori£. ©elff Hilft/ ars ditefccndi. &o|b> 
Fuilfi / alchimia. JP>anbtFtm|l / ars artium. 
S?: ■ ii^halnmas f im»i acoaomia. ^DialerFunft/ 
pidona. -Kebcnranfi ars focia, concomirans. 
^a^auerFimft / amuierum > Ar rcmedium contra 
tela ac vulnera. ^cufuillt / cqvitatio. fjie* 
t|>enFuiift/arithmetica. JXcbeFlillft / gramma- 
tica. ^BotrebeFttnfi/ oratotia, rhetorica. 9ün> 
gefüllt? / pancratium S*t qvinqvertuim. @aü 
teilfunii/ raufica ^irtaefiinit / ars pfallendi. 

ebreibFunfl / ortbographta. <5eb* ^pieaeb 
«c iVvfpecttiwFunff/optica.ö'catoptrica. (Sebeb 
be> & (bineljhiuit / chymia. vr telifunft / hi- 
Arionia. ©ebroarjeFunft / roagia. ©tten* 
Fmili / five 2ßellcbcntf untf / ctkiu. etat*. 

fmk 



ron 



Jto 



Jfo 



IOI2 



funji / polinca. ©terbeFunft / meditatiomor- 
cis, artbencmonendi. ©(ernFlin|f/ aftrolo- 
gia, airronomia. ©ebeirtf urtfi/ ar« ottofa, gar- 
rul.i, folivaga. vf pn» jef Unit / an eqros inful- 
undi feqre circacircum cphippium gyramii. 

fOernuiftrunfi/ logica, dialcihca. 9B<fiefun|i/ 
ftactca. 5HJuuDcrfiin|l/ ars lhipcnda. Jauber 
f 11 n ! i nigromantia 
ars arcium. 

Jtuuitlcin/ D«J0/ ^««*« levis, artificium cenue. 

jfÄiiftlcu/ omnefuum ftwdium in rcaliqvicollo- 
care , omnem curam at qve operam conferrc ad 
artem aliqvam, artificiö aliqvtd inveftigare, 
pcrtcqvi, pcrfictVC« Compof.fu/:: . SJulftmfteln/ 
indcfcUö Audio aliqvid confcqn , artificium 
exeogttarc 5JaFniUfclii' argutari, dolos con- 
fuerc, coüfingcrc, commoliri, tabricam ad mo- 
vere, artificiö aliqvid aggredi, de fallaciccr io- 
cerprecari. 

Ännftler/ tet/ artifex, machioator. Jaufenf* 
f mutier, milk artifex. (Er iß (in guter jtfinfi 
(er / excel'cn« in qvoqro gcacre artium cd. 
g<t>warjfön!l!er / oigromanricut. ©<fcuiarj' 
Fünfticriun/ tenefica. incantatrix. 

SsÜllftUd)/ *-i &*dv. artificiali», &artificialrter, 
artificiofus, arnrkiosc, litcrate, feite, foler> 
cer. Unfunftlicf) / ilUboratus,inartificialitcr, 
in fote. 

Sthnith<S)t(it/ t>it/U. >jv3.i Kimft/ f acu'. tai, f< icn- 
tia, opus muh» arcis. 

ÄOpf/ t^r/p/ar.ÄipfC/ cajmt, & trofice 
▼ertex. (Einem Den Jtopf abhauen/ decollare 
aliqvcm, caput alicui abfcindere. (EtflKld auf 
Dem Jtopfe trafen / fufttnere aliqvid capite. 
©id) im Stopfe fraßen/ caput perfricare , fcalpe- 
re, feabere. £)en Jtopf bebeefen/ caput operire, 
regere, velare. iRieberfeblao,«!/ deraittcre vul- 
cum, cernuum cfle. (Empor beben / caput ex. 
tollere. 90? if Dem Jtopfe roinf en/ innuere alicui 
capite, nutu capitis loqvi. T)tu Ä'opf iiin'icf 
beuaen / retorqvere caput in terga. Cr uf> an 
Jtopf Tippen/ caput ad atiqvid afHigerc, offende- 

tc. (Einem ben Jtopf braficrftblaaen / commi- 
cigare caput alicujus. (Einem nacb bem Jtopfe - 
trafen/ pve greifen / capiti alieujus intentarc. 
lilif Den Jtopfe fallen/ in caputpreapitarc, prac- 
eipitem labi. £)en Jtopf roafcbrn / caput loeio- 
oe curare. 2£»i|"d)en la^en/ lavandum cxhibe- 
u, iöi(14*op|</ tid^lHC/ quoccapiu»ttc 



ferfm. ^ffeSnad) [eitum 5tor>fe mar^n/ 

cx fua roluntatc facerc. Sftit Dem Jtopfe tjity 
Durtfc fabreu/ omnibus viribus obaiti, perrum- 
pere. ©eu Jtopf worüber jerftoprn / magn* 
tnalö mul&ari ob rcmaliqvara. %uf bem JtopfC 
tanjen/ in pncccpsdecidcrc, praecipitem dari. 
^cf) fan nic&t mit Dem Äopfe toiber Die 8Bani> 
Jtunft über alle JtÜUfie/ 1 laufen / contra aculcum calciiraee nolo, xdcf 

arietare pcriculo/um. 

Üffenfopf/ rcOmus. 93ab«r#opf/ fi** itoprouF/ 

Cucurbita. Jtdpft fa&eu / feauficare. 
fopf/ caput bubali, homo ineptus, «ecors. Qu 
fielfopf/ propr. caput acanthi feuaidui/ffdmr- 
Ufb. dt morofo i> 'hör ndo dicilur. (Enijcitff dpff/ 
vr/ £6tDenfdpfe / mafti , ora leonina. <$&n\o 
Fopf / pr^t/er caput ankeinum ita duitur k , q« 
viaum ferre ncqvit , Ted ftatim inebtiatur. 
©ropfopf/ capito. /pmt»erFopf / oeeiput, occi- 
pitium. JtalFopf/ recalvaftcr. JJrummfopfr 
obftipus. SJfailcrftfpfe/ proceres mutuli, capi- 
tatrabium. SliOnFopf/caputpapaveris. Oc^feiu 
fopf / ingeaium flupidum. JXabenfopf/ Tcek- 
Äus, neqvam , furcifcr. ©ü^mein^fopf/ caput 
aprugnum 1 fit Jtalb^Fopf / vituliaum , (Sd)ep£ 

fopf/ vervecinum. j£)afen (EfeW» VferD^fopf/ 
lcporinum , atininum , eqvinum ^ p t f 5 - 
fopf / cilo. ©eillenfopf/ capitellum column r. 

Starrfopf/ pervicax, com tu ma x. ©trüppfopf/ 

impexum caput. JeufcIsFopf > larva . homo 
diabolicus, trieipirinus. $ tief Fopf / cernuut. 
SSorberFopf/ fyneiput. <!I3unber rrunber« 
lieber Jtopf/ caput mirabile, homo diificilis. 
XrinFFopf fß trulla, cratcr. Glandula penis <** 
iam txfomtur Der JtOpf. 
5?6pf1eiii / $40/ Üb* capitulum, capitellum ; £&4> 

i s fi '.' f opfle 1 :i cueurbitula. 
^pfen/arFopff/ decollare, capite mutilare, ob. 
truacare, caput abmindere. 31bfopfeu/ idtm. 
Hmc Jtdpfun^/ DM/ abfeufio capitis. 

ÄOPPifd)/ /ix-e^lJppifel) / *dj. & Adverb, obftinstut, 
obftinatc , contumax, contumaciter. Jtoppi|d) 

feon/ obftinare. (?rarrf^pfi|*(»)/©cb.elmfdpndif/ 

Jctif'eU'f opfie^t / mahriofus, rigidus, obftiiu- 
tus. 

Jjo'ppifdjM^/ &M/ penricacia, contumacii » ab- 
ftmatio. 

Jt iTPPen / caftrar« gallos , unde t (in JtappbOU / Cl- 
po. Sed Jtuppen tß t mutilate , truncare , 4s 
«acaaainare. Hute Äupjl(/ Olf / cacuxncn , it. 

6 ff «»PUC 



ioi* 



5Co 



5Co 



dcre.damnum facere. jrf .JJpbfT rarbettam dici- 

tur ^oberer/ *tt/ pulfator. ffobeninq / ©i</ 
nlaga , i3us , verber. &obfrid)t /*dj.9 adv. it. 
Fi'berbaff / ad modura /It>r in forma <orbit . 
5Toffcr /de JTuffrr / &«t/ A&obct/arca, ctita. 
.Suiflerlein / / arcula , eapfula. £ le iDcrf of 
fer / arca Tertiana, födrf offer/ arca argtntaria. 
9x fd)l iOO!f r Ällfff r / arca ferrata. DCcifefUrfer/ 
arcacamerata. 

S?QV I Oer/ Corus , menfura ariAorum, xlikstQv 

ÄurbS/btr/p/. 8urbfe/tuaiibiti,vUrtuTrtft 

k Rotb / cujtuformam babtt. CO? CCrfl'irb^ / cueu- 
miinunnuj. v^! fd :nfftrW/ cucurbicaampul- 
lacea. 9te§uriciTfurb^'<uru!Iu$, anguria. £|<I$; 
FurW / cucumis crraricui. Äitter/ruttMlbtt 
Jf-Ürb^/ colocymhis. ty'ufrtFiirW/ Cucurbita 
oblonga. (£ternflirb$/ ftellata* /rr afirm* di- 

€u»tur : ^trn' (Rcloitcit' <Pomerjn,en 3inro< 

licnfurbfr. ÄiirbSlcill X>S»/dmin cucurbinila, 
eueumer. jfurbribaft/ f urbfld[>(/ «^.cucorbici- 
nus , cucurbitularis. JfyünHfhxbß I bryonia, 
archezoftis. 

corpus, ÖJ" 

qvtdtrn propr. inanc inaoimum , ut cadarvtta 
&[celeU: avsrt in menUm nobii incidit , noßrum 
&OlpCC k Latino corptu baut venire f fed diSum tffr 
k Rtcbt / olm Saxon. J\ipp / bodiefy ©cnpp/ 
ZUrtp i & per crafin tferp / ita , ut StfoptX dtcaJur 
avafi erper / aliqvidex coßis tanqvam oßibut con- 
ßäitf. Lrthci fane in L'.yno cvrporii indagando 
•»aide rtüumium fe macerant. Vojf. in et-mok%. fuo, 
f*ftqyam k £f*t , cut'u , five coltr , corpus fat anxte 
iandem aixqvandt formavxt , txclamat : Atqvc Jiinc 
patet, unde »ox corporalium fit inlingväCcl- 
ticä 4 Belgica :qvafi ve» b Cell* &Bclg* k Roma- 
xw ioqvi dtJxctfpnt ? Lonne autem propior vidttur 
efeanaJcgia caflarum ^ ojjutm ad mptm Wrpcr/ 
fvam coiorif Reutti , qua, um alter A pm'e , alter A 
ammrto car et. Drxnde, qvomodo cttpui a jfvt absq^ 
multi* tiansp»füxontbut % mutatiombut MgadxtHtom- 
bui drrivari pcfllt , baut video. 2(ibci> ßve Sj$( n 

fd)tnFr»rpcr / cadaver hominis. (gt»u^rpcr/ 

tespubhea , corpus rcipublic*. 2o^fellf^rpc^/ 
homo mortuui , corpus cxCingvc. jDic3jtil'pcr 
rrc rben am jfin^lfen ^agc aufcrilcbcn / «ci'ufcua- 
buneur edä in die judicu. 
üorpedein / dm / d>m. corpufculum. (Jinrt un< 

rctfcO i\ illhef Öi pcrUi«/ embryo, embry um. 



16 16 

^6rpfTI! / corporare, verbumfimplex in ufu vix eß, 
utimur autem compof ^UtUxpntl / ft CnfFdrpCVn/ 
foivi confortiö corporis. t)it ©wie Wirb CtlU 
HvpttV anhna c volar c corporis vmcul is. (£inc 
MUvpmt €fcle/ anima libera, fibi relida. 
Guifoipcrn / Aperfdrprrn/ i ncorporarc. con- 
corporare , corpus a/Iumcrc. ©ic ttvtitt 
pCXtC ©ci|ict / ipirirus corpore humano con- 
ipicui. 

^Pi-Ptrunq/ Z>it I corporatio, corporatura. (Ein* 
f prperunoy incorporaüo. {gntf örp<rung/ Übe« 

ratio ex corporis ergaftulo. 
ÄPrpfrlifft / ad), fgadverb. corporcus , torporalilJ 

Ä orpcrlicfee / 1. e . b«cjmfhd?e ®nttx/ bona cor- 

poraiia. UnforPdlid)/. ncorporalis,incorporeiis. 
QÜlll l'orpfllichci- Clb/ jusjurandum fulcnnc, ;u- 
Tamcntum corporaie. 
korpulent / adjeü. corpulentus. ©n f orpiikn ux 
Äcrl / t>bcfi corporis homo. (gin Fprpulenfcl 
Söiib/TOulier fuffarcinata, ventrieofa , five vca- 
stranu 

Korporal/ Öet/ manipulidecurio, cohortis deca* 
nus. /»^r^orporalfrijaft/ Ow/manipulus, vtl 
'Conors mi I uum, rurma. 

Äof/fofcn/flefofct/ anfiqva imx Germani*' 

t«. Dxi itur et am FuffTl / colloqvi , confabularg 
▼erba murare. Hirn JicbFofen / blande loqri. 
StebFoimb/ blandiloqTas, blandiloqvens. (£r 
ticbfofct f5n ÄbctbkmilBCR/ f?amerarmirifice 
adulaturci, aoeopatur ejus gratiam aßen talio- 
nis artifici5. 

Üiebrcfcy / t»cr / blandidicus, blandiloqTcntuIns. 
(?r hrrt bic JifbFpfcr nfdf>t «rn/ molcfti funt ei 
anentatores. <£icr) ppn ?TfbFof(fm cinnc()mcB 
lapcn/ adu ia totes reeipere, & iis delcclari. 
gicbFpfunJI / / blandiloqyentia , blanditix, pa!- 
patio,ailentatio. UntlcUcSiebFefunfl/ blandi» 
tiae malitiofae, flagitiof». f kbf pfungtn »erbet« 
beftMc^iiqcnb/ aüentationes adjutnecs i'unt n- 
tiorum adolcrcenrnlic 
£iebfcftcf)t/ adj. Mgadv. palpans, blandus, 05*.- aiTca« 
tatone, blande. 

kaufen / eß ab bor fopTO / unde Latinorttm catxfai 
caufatio,fscaufari. Raufen tnacben/cau/äri» jura, 
pervertere, produecre caufas. Wnctltt .K .1 n'Yru 
tnacber/rabulayadvocatus perverfus, cavillator^ 
fophifta, praevancator. 

XCUt / Wc/ Btlgic. vocab* fignant tabulam , feu 
confabulationem. Unde fei um / coüoq vi , g£ 

€ffij ÄüDcr 



ioi7 



5to 



5Co 



1018 



JUPCT/ ©Ct/rumcn, yrimui in Mtmäniikm rumx- 
varttihut vetünculut, 
ÄCfl/ fOjlCH/ gCfOflet/ tcr.tarcci- 
L>i.m, Jelibat c, guftum alicujus rci caperc. Ccm- 
wf. ilUSf Pjtftl/ palatö perapcre, judicare. &CU 
lnlHOlW(Hfflfm< deguftando Yinumdcli- 
«attfömum cUgerc. ©etfoftei / libando confu- 
tncix. ©al £piH$ iji wrfolkt/ mcl dcgufta 

tiombus crcbrtonbuf exhauftum cft. Vorher 

«'«Borfoffen/ prscauftarc. ÖIMcberuro toften/ 

«»uftarc. 3ctfiMtcn / f»pc gußare. <£r bat 

fl* fo lang trüber jerf oflet / ftt niebt* mebrun 

CHafctf/ tarn diu piuflävir, donec vitrunveva- 
•cuatum cft. ©n f Ifin »DCnig f OflciV primonbus 
labrii aliqTidguftare , vel attingere. ^d) NK 
«iel Unqlücf qefpftet / multa mala perpeflus 
fum. ©if «Ute f C|lcn / virgis caftigan. 9tftT 

niebt« birtert gefoftet bat / l>cr nm »m)t ' 

fiipd ift / dulcia non meminic , qvi non gulu»ir. 

amara. UnacfCtict/ inguftatus. 
Softer/ fce*/ gulUtor,prxguftator,deliban*,pi- 

tiflans. ' j_ 
ÄOflunq/ & JToft«/ t>ie/ guftatus, eibi ceruatiow £r 

bat CiHC giltcffpftc/ ciUlli dodum & erudicum 

palatum. Dicünw gvo j, pfl» ftofitn / gnftatio 

guftus, gufhilus. 
Jeff / W«/ eibu», ferculum, epuJae.alimentum. 

€r gebt ba jur M 1 mensä ejus utitur. €incn 

All PIC «JTofl nrbmen/ alimentaalicui prwberc. 

^d) bitte/ tot rorllcft mit ber fd)Ud)tcn Äofl »or 

Reil HCbmcn/aeqYi boniqve hoc prandiolum con- 
fulas. (£incm Die ÄOft »erfagen/ eibum alicui 
fuberahere, prohibcrealiqvcm cibo. 
5 oft.' vi Aus temm, ccena pauperrijma. 03li tc 

1 55 'oft / vi&us lautus , opipatus. ©efimbc X 0)1/ 
ctbus falubris, ungefunbetfoft/ cibu»ad confi- 
eiendum difficilis. 

So'ftc/ OM/ii. fvo^ Rofl / alimonia, eibus, potus, 
Ar omni a ad v iftum necefiaria, vulgb viBudli*. 

Softtoni / &mr1wt%>tlbfli<Xtn / alcrc, nutnrfr, nu- 
cricari. 6i(& fclblt bef PTtige n / fubfid ia vir« tibi 
ipfi aeq-vircre , tiettrm tibi pararc. 23erf fytigett 
r/lalteri viäum fuppeditare, prsebere. eilten 

■ reif oft Mm / Alis lomtibus alkujui tcnuitaicm 
fuftemarc 

^cfettigting/ * Q5cvf6|liqtma / öic/ d. ^aolT/ 
ahmemum, vi ftus. £>ie Serfpfiifltmg «ber frd) 
nehmen aUcui nutrimeonuD przpararc. 



ciitir,fiu w Uutu(\\i> ons. Om i ^;üfvl.K / Lbco. 

Einern einö auf Du föo|d?cq4xn/ 01 aJkai 
tun Jcrc, ipaUro alicujus pugno pcxcutcrc S)ü\i 
bte£>0|4)C! digico compcfcc labcllum. 
C3üfd;idf)t/ adi.&adv. labiofus, prominula bbra 
•otl os diduchiin lubcm. (öl'OpiJD)djld)U'r/ 
Chilo. 

Jtefiy f OflOl/ gcfOflCt/ conftarc, emi , Talc- 
rc. €s f PK« mid) Picl / conftat mihi magno. 

1fp|iet roemg/parvo. 1£t wirb aar cm geringe* 

Pp|lcn / mmimo impendio coaftacurum cft. (£r 

fragt ni(bi bamad; / e< fpffev mai wolle / fum» 
tuum rationcm noa habet. &ib uttO i.cbcn Fp> 
fietl / vitc periculum fubirc, in acic novacuJai 
vetfari , motte inecrire, dclcri, exungvi. (£| 
fcflCt bir btinen ^«1^ / in extremo vexfaris dis- 
trimme, ruis ccxvicibus ercas fraudem capita- 
ta). 2)af fofict bunbert (Snlbcn/ hxc do- 
mus centum florenu vendicur. auf ! ti fp|le/ 
UV. s C5 töpllc V mocjamut , de in media arma rua- 
mui. 

ÄOlIen I plur. f$ [mg. ber Jfoficit/ fumtus , impendia, 
cxpcni.c , impenCe. Unfcftcn/ iirm yi-cd Rot 
(t«tt. 21mti-Öcrio>t?f 0|lcil / impcnCc judkiar 
res ,fp ort ul« ^albierrrltcfl /expenfe chirur- 
gis raöw. SBatlfpftrn / fumtus in fhurturam x- 
di um facti , refeftionit impenfa. S?car»^bnit?» 
fn<e J}rid)Foficn / tumtus funebres. ©pftfrtfp* 
ftcn/^i'fStrjtlPbn/ foftrum, t/.honorarium»* 
impendia dodoralia. (üin^rartirntn^fpfttn/ 
fumtus metatotum nomine fafli. X»Pd)4C«t» 
fptten / expenf» nuptiales. Äleiberfü|ten / "»e- 
Äiariae. 4>TP$efFo|ten / fumtus litis. 9?(ifCi 

f r>f ren / fumtus uincris. Unfoftenroprauf tpeB» 

ben / Ami; 11; impendert . infumerc in rem ali- 
qvam. £ic Unfttletl Wpl anlegen / fumtus bene 
collocarc. Unf offen einrieben / fumtum m inne- 
re tfpfren tragen / aeeeptum ferre expenfum. 
ÄPftcn fparCB/ impenfls parcere , expendcndis 
eonfulcTe. hoffen Pprfd)ie^en/ fuggerere , fub- 
minifrrare , Aippediraie fumtus. ©te Soften 

fletgen bdner ali bie ^ebulb / expenf* longc fu« 

perantipiam rcmlitigioCim. 
£MK<fi/ *d\. & *Averb. cgre2iut .exqviiirus , in- 
fignis, exoelleiir,^.-pneclar^, extmi^. leftis- 
Cmc, infignitcr. UbtTfr>ftlfc^/ prajcellenriflimus, 
abfolut iflimus, exadiflimus. ^a< rtllerf oftild)» 

fiebabeicbbirjngeioant / qvod^abui fammum 

pretmm ti bipcrfolti. StfftiWb ^cn/cupedi»f, 



• 



ioi9 



I020 



Luitu.x, cduliadclicata. &M fpftlid) ftfbtfl fft» l ficns , vomrtam, exfti caus. 
rcn / in delictis vivcrc , vuam delicatam agerc. nex fercator. 
ÄOftbar/*fo|tbiirll<^/ aWi. pretiefui, Ann- ,.ffl>(W We/ vomitus , exfpumo, voinicio, dt 
motu* , fplcndtdus , fg: majjnificc , fplcndide, tufledo. fcae flogen/ id. 
xcgalitcr, preuoic tfo)tbrtrc Slrbfit / fumma 1 * tfoSiC&t/ ad). &*Jverb. id.qvod%oto& 

ridn/ mueofus» evoment, vomirum ejicicns. 
Dicttur etiam Fo£er!td)/ vomitoriui, vomiraps. 



tempore Sc ouo. <co foflbnr brjahlc id) nid)t/ 
xo:.t iruä) bernaeb gereuet/ ianu pomtet« non 
cmo. 

5tt> r tbarfcif & Jtdjrlid)fe»t/ Ö«/excdlentia,digni- 
m, pretium, praeftancia, folcodor, pcrfcöio , it. 

dclkis, lautiu*. greo K9R übertrift äUf&äft- 

lidjfrit / überlas iuaeftimabili« res cft. 2Rld)ti< 
gcM Der Ißi|jf iifchaf t aujtofi L> ; i K il »or/aihiUrt, 
qvod non cedat & fc fubdat üicmi*. 

ÄOt / t)CC/ p/u» . nu. canum , ftercu», limut, rc- 
tnmeneum , oleuim. 5Ketl d)€l\U I merda. 
QBfid)cr5fo(/ foria. 5H>c»]f fet/ lutum. <E$i|i 
nidjrt am •Keiit'chcit, aU (£rfc uub <i o r / facdnai 

A fqvalor eli homo, tancui qvaurus cft. l£umi 
mit &i>£ bcfubeln. cocnöaliqvcmoblincrc.coin- 
qvinarc, fordibut pollucre. €0?an bat IUI tttl 
Stctberitm qmuliit/ inlutoderacrftii, voluta- 
tus cft. Qai ©olD ift anr-ers nidjtä / al&em gel> 
ber £of / nihil aliud cft aurum , qyäm lutum 
flamm. 

3f Pf ifjy & JTofidjt / ai/. $f>*dv. cecoofut, ! ut ulcntus, 
Jimofus, 65" ." fordide, fqvalide, piuidc, fpurcc r in- 
qvmate. .Kotiger 5i3tO. / via lutulcota, lutofä. 
StOtiqt Of^ubc; calcci ecend oblici. 

Jfpf ff I / Dct/ exeremenrum , c nc ft i o, dcje&lo , ftd 
rari mvrnitur , gfmif eß verbum $t&ttt\txil con- 
fpurcarc, contaminare, fordidarc , commacu- 
laxc. 

JTcber / pblegma, pieuita, mueus. £cn 
Slrfcr auf emen werfen/ mueum vel (purum in 
aliqvcmcjiccrc 

Jtorrrn/ pinuramexfpucre, fercarc, cjiccrc pblc- 
gma. 

JfolKrid)r/a^'. &adv. piruirofus, phlcgmaticua. 
ScPfTCQ/ SIC/ forde»» fereaeu», exfercatio, cx- 
rpuitio. 

ÄPbcrcr- fputttor, confputator. 

JTOfetn / i Itet / vomere , vomnarc. ©tun bf 

f Oßcn / vommonc aliqvcm alpcrgcrc , confper- 

gere. turpificare. 

ÄCftcr/ OcW ^ ^ c|cr inu/ W#/ nus, foenaiaa «u- 



curi claboratum. ojtbarc Opi^rn / denriculi 
magno cunlb»tci , grand: pecuniä Ttnundati. 

«Die ^ClC t}C mir g.U fofib^r/ ml carius mihi cft jtltff/ ^0«/ plur.cat.propr. nihil aliud tß', r/vamliH 



cum.argilla, creca Hgtilari» , dclateraticia,«r^ t 
i.i'.'ü a St9\ rtde dtri-vutur. Verum etiom fumttur 
promarga,«cmaltha faclitia. Indt verbum jftlfo 
teil & OCrfuttCII/ mnlcharc, teclorium cx ar- 
gilla iiiduccre , maltha folidarctdrconglutina- 
re. ©liffVWrfutUn/ vura Tolidare. ftüttutiay 
& 2>crF uttuna/ MC / conglucinatio. ^üthd)U 
*dj. raalthinus» 

^A« / tntiqvi vox Gothic, car- 
nem * caruneulam «o/an/, undt tß , J^fSDCr/ 
Der/cfca, mvltamenium iliuj, qv6 capiuntur pi- 
feet , avei 55 frr*^ plerumq^ enm ex ctrne eß. Hint 
tfpr-C m / iiiefcarc , & $üttt\n l five tfurtclflccfev 
inrrftina*, omafa.exta, intcranca,pr?ecordia. 
Littel / IXt/ plur. jTitfCl/ fuppams, 

iaana , eß a Nutteln / qvia aiiqvo modo refere 
omafa. iaiuiuf SlUUi I palla linca. gubr« 
maBneFitrcl 7 palla Svcvica. ^cDcracr vf ubr* 

niaHll*fittCl / penula fconea ,. fiu conacea, 
^ ■iini'fi i ttd / ftipparompingve, jßvt rufticum. 
R Ittel ttiam Thuringk dituntur locuit.ahks &d?ieb4 
f4£f «. A Firrel frrtafprvoh eß £tf fe / Die / ma- 
Uim eydonium» alt** Qvltlti & DvittriMpfcb* 
propttr eveticem lotteum , qv& teBum ejp fjoltt. Ahm 
binc tß .Qvftrrnbrot / coconea mcflc incoda, 
if ttrn faft AüttmeH eydonue?. 
^itfflidbt / *dj. &ah>. propr. lacernatu», deindt ru- 
golus , laciniou», ünuouu , .Kutdit eß rugat 
contraherr. 

sau(äpe, ftorea. Aragulum vi llofum. Wi'rbfoQc/ 
irragulum l eqvinum,conopcum,inriraturarcto> 
Tum. 5r<^ rtßc / qved ttiam frfof pronunciantut\ 
mm folum tß cotbitdorfuaria , verum etiam locui,- 
ubi utenntiareponunrur , Icrinium ■ rifcut. 

Stlfätn/ t>0&/ plur.tuitn/ pulvinar,culciwa: 
eß «Äo^C/ rxponitur enim ein tfägtninatyr/ cul- 
cicrariue %<b\t\\{\fatU culcitrafubalari». 
tf nf Hpett / pulvioar commacrit fponfat donan< 
dum. ^Ct(fä§cn/puIVini t< /cupuUjjutia. fto 
£ I f »j t>a* 



I 



io2i Är 

b<rFfl§en / pulvini ptumei. J£> Ulbtf ufcen/ cervi- 
.calia. tHübtitufcn/ propr. Senatum pulvinar, 
mttäpbor. tpfj Magifhacüs dignitas. Htncprov. 

Ginem bad :^lu--f irert nach j>tiufefcnben/ tli- 
qvem Scnacu removere. ©lUtelffttfen/ dor- 
fualia. SRcitftlßcn/ dorfuale molli tomenco far- 
ttum. ^OtifÜ^n/puWillusveredariua. (Still* 
f u >;f Ii /<ulcicra. SRcbf u§cn / pulvillu*. 

$1 iV'!. in / £40/ ^im. culcitrula, cukuella , puWillus. 
5f inberf ÜjHein / pulvilli ineunabulorum. 

•Jfiijjbflft/ a.ij. &*dv. pulvinacus , in modumpul« 
vmarium. 

crepare , co- 

incidit cum verbif f rwef cn / frulkn / c5 rnarrfn. 
tfradjenb/ & #rachid)f / crepans. jUMchniu} 
MC / crepitus , fragor. Dicttur rtmm (in .ft l\id) 

irt (Einen tfrag tubn/ pexereparc. Ät»;4r 

ZU"Ü< Kragtffltl/ t^mponum, UpufionUtm , Aue 

nonptrtotft , venil.k ZUagen / coAar« , ft/a/i yii ro- 

hnnn.t paUffium. 
i* iccf)jcn / anhelarc , ejulare , qviritare , lamentari 

cum clamoribus, a fradpCtl/ cumomnia lanuntu 

circumfonant & complentur. 
S\W&>\tfi Oer/ ejulans.cum ejularu clnmirans, yo 

cc lamcntabili qverens , ii.anhelator , ciamator 

5frc4>|Cl*inn/ X>it/ feemina qvcrnla, ploratibus 4 

lacrymis os tibi opplens. 

£red)iunav t>k / öT Das #re$ je n anhelicus, a nh c - 
latio, lamen ratio, ejulacui, plorarus. 

Ärcd) Jirt / &adv. anhclus , ploracus edens, fle- 
*b»trt ^ rlcbtürer. 1 

um, obcx, fvhd obdendo januäm 
crrptl, indt verbum Traden/ &freqvcnttut 3lIC< 
fra(fen/cIaudere,occludcre»operirc jDic £ur 
JUi'fractetl/ obdere pcflulum januai. Sed tfraefe/ 
blC/ i;crfi/r eqvus madlenrus, ftrigo u», Tili«, 
ignavus. QjMC <5<foinber$f rade / morueuaum 
cqn. (jVAfi.iignM.fll utdeglubäiur, 

^Vacfcf>(/DO»/ propr. ftrepiros, a Uatottl/Jtd 

ttßtrpatur jj' üdiliidio, jurgio , rixd. #facfil)f 
mit einem f)aben / altercari cum aliqyo. CäSi 
apptUaM laqvcrcllc, fi'oir/lqvcicla, qTcrano- 

nia. 

5?n(ffMeit/ ri xari, jurgare,-ver1>a cum aliqvo com- 
mucarc. ©ic Tracfelilen f^rfiirfammen/ con 

tenrionihusad grarKEmas verborum conrume- 

üax defeendunt. ©ie fracfeblen fim Starren» 

bo§rn/ nxanim de liaä caprini, de rc nihil i 
difceptan«. 



1022 



jtlM(f ebler / &«r/ altcrcator, contentionis cupidua, 

jfracfclerinn/ Die/ feemina nxofa. 
Äracfeblidjt/* Äracf eblifd) / ad f .&*dv. jurgiofu«, 

r i xoius, licigiofu«, content lose, morc difcor- 

diofo. Sin f raef eblid)ter 9^enjd> / homo qrc- 

rului, faftidiofu*. 

^ra/ ^Ärabe/ w«/^.we Triften/ 

corntx. /nir Jtriben/ cornican. I-nt 
tem, licet rtiam fit k fono, /ümrn -cueurrire , vex 
GdJUrumeß. &CT ^)aH frc(K</ gallus cancat. 

& .15 ^anenfreben gailicmium. in m«//i* /ock, 

prtftrtim in S*x mra r p> orutnuaiur rci>fll. ©OC 

.v.ra .-.e but't Der anbern fem aul / cornix 

cornici nunavam confodic occllum D-cunut 

W< lanalebenbe 5f räbe/ annofa cormx. S5* rÄbej 
Wn/ Tivr ÄrÄldn/ TWf/.^wn.cornicuIa. 9ß(4 
belfrabtleinv corBicularaTra. 

faculras, porefa?» 
erTicKia » rigOBr , vi r tus. ^emi"lrtfr4fte / vircl 
ingenit. £eibt£fraft / corporis firmicas , robur, 
nervi. -0. li'cuh f f. corporis ronus roburgla- 
dtacorium > vieor ex latcribus nobiliutus. Di> 
citur rham Oiie|cnfr.lft/ immani corporis magni- 
tudine vilcns. JebeiWfraft/ vjgor vitac gic* 
betraft/ vi* amoris. Jfjnberf raff /vires imbc- 
cilbB,dcbilcs r lamgvidac. SföatinrtPraft/ robut 
virile. Ob»Pr^fr/iwUnPraff/ imporencia, in- 
firmiut, imbccillirai , vis fraäa , debilirara , dc- 
feftio virium. SBeibe^froft/ poteftas mulic. 
bris , debilicas fexus feq vioris. SßlinberPraft/ 
virtiis hcroica , fortieudo mirifica. «Sitnct 
jfrafr brauchen/ nervös adhibere, viribus uti« 
bat feine 5traft/dee(tilli facultas, vires ejus 
funtdifnmut* , elangvet. 
ÄriSftig / äJv. effeax, validus , potens , ro- 
buitus , a «\ribus paraius , c< • cfÜcaciter, valide, 
valenter ,nexvoie. Unfriiftit} / ineflicax , imbe- 
cfllus , infirmc« » enervis , clumbis , H: mhrme, 
imbecille. hieben finb unfrdffia / verba 

ejus irrira fune. ^Fin unPr<!ftige^ seftamciif/ 
teiramenrum invalidum, infirmum, haut fub» 

fiftens. €r ijl unfrdfttfl iura €bc(l»inDe/ effatus, 

fri^iduseir. 

ÄfÄfti§fcie/ ©tc/ potentia, tigor, £^UnFr4ffi0i 
feit / impofentia, debiütas , pottic* funt. 

tfrÄfticjen j pro qyo Jicimtu bcrr^fiiacit / affrmare, 
connrmare , ajere . aiTcverare , allerer c. (jjr be» 
[ -.-.r "r in aOe ^c-ir omni aiTcveratione hoc 

confirmac £»m Uw\ bal nimmermebr btfrfa 

tiien/ 



I02J 



tigtnv nMnqvam fidem faccrc potent orationi 

tu*. 0)?iin mn§ feine Innung fein mir guten 
©nint>eii brf r jftigen l uniuscujusqve aflertum 
ratiombusfuffulcicndum cft.- 



1024 



5>cFräffi*Jcr/&«r/ affirraans, ajeni, diccas.aflcr- 



tor 



SPefräfftgilltg/ Ök/affirmatio,au7veratio,afrertio, 
confirrnaiio.argumenratio, ratiocinatio. £)ifj. 

SBerF Darf Feiner 55cfrifrt^ung /non opusefrar- 
gumentis ad hanc rem corroborandam. JJn 
Fen.£nnNungen Der Leiber ittibrci95prn!imW 
SSefr^rti-jUiifl nötig/ auObritas curacoris in con- 
traAibus muhen: m reqviritnr. 
SbftAftCtt/ dcbÜirarti infumare, infricgxre. 31b' 
enorvatum, fraäum, imbccillcm 
eile. 53ef rifren / vires dare , afferre > ftabtlirc. 

JDer Tiegen lu -.hattet feie & reutet / pluvia plantas 

vegetat. (gntf riftClt / idrm qvod 2tbftAften/ 
vires imminuerr , affiigcre, derogarc aliqvid de 
poreftate alicuju«, faculcatem praeciderc. (?r i|t 
galt} entf r<ifret/ vires ilium dcfkiunr ,five rclin- 
qvunr , abefrei facultas. <3el'Fräften idem qvod 
fib/SfeiuFriften/ enervari, infirmari, elangve- 
fecre. Dictiur etiam 3erf ruften / potcitateali- 
qvem pnvare, ad remutatem aliqyem redigere. 
Simplex RräftC»/ de qvo compofita hac fiunt, in 
ufumnreß. 

QCtl/ coliare lineum. €in fragen mit (Bpi* 

£en/ coliare» denticulatum , laciniacnm. (Ein 
geftiirfter fragen / lineum amylo infeclum, 
corrobora tum , intinftunx <£t Im t bell fragen 

befledt/commacula vir coliare. .^cmbeFragen/ 
pitagiumindufii. CO?awtc!Frngen / fimbria, pa- 

tagium, aflumentum palüi. <Uriefter$F ragen/ 

coliare finuoftun. 
Jfr" jgelein / Dasy dun. coliare minutum > pufillum, 
non la tum. 

Jfragidjt/ feuhK§\$tt adjeU.&adverb. finuofus, 
lacinioAis , inftaxcollariunu 

Oet/ /i». plur. mcTcarnra , nundinatio, 
vtlpotius merces venum expofirx , res ve na! es. 

Seinen #ram auglegen / merces e'xplicare , tc 

num exponerc. 5ftflm einlegen / merces 

componere. ©tut tlidjer Sham I officina mer- 
eurialis optime infttucla. EumpenF tflm / *liat 
ttiam (r onnenfr rtm / taberna fn volorum j ftqvi- 
dfmfäam/ plur,Xthmt*ti4mitf*mtabrrnam & 



efßcinam mereahrum notat. (SetlMHt' five $li(f)i 
frani / officina pannaria. SSliHenFlMm/ ccn(j> i- 
cillorum taberna. ^fcFram/ taberna cafearia. 

►OeringsFram / falfamcntaria. (Sewünfrom/ 

taberna aromataria , aromatopolium. Jpnvni. 
Fram/A SBeiberFrflm/ circumforanearum fri- 
vola. 2<inmt<fivt aßcipfmitl/ taberna & ne- 
gotiatio lintearia. $rcibelFram / circitorum 
mercatura, ferutaria. (BcibenFrnm/ officina 
fericaria. Sic ein alter €ifi llFram / taberna fec- 
raria. Obftf raill / pomaria , Ö»c. 
Uranien/ nundinari, mercari, mercaturam facere ; 
hujtu compofita fitnt : QJu^Frflmen/ tenundare, 
vcuJitarc, merces venalcsextrudcre, i/.mcrca- 
tuwe valedicere , nundinationem finirc , qvod 

etiam duitur, SiufFrameit. JöeFramen / merces 

importarc , congercre, it. ditefecre. (£r ()ilt (ifl) 
n>ol beFrnntet/ maenam pecuniam fecit ex lue 
rr, qyaeftum fecit faccundiflimum. ©nFrannn/ 
foro cedere , folum verterc. gt hat beD Ittlhe 
aUci eingeFramC/ jaöuram fecit omntum facuU 
tatum (uarum male negotiando. S5erFrrtmeit/ 
xdtmqyod ÜntraiVCU. 
Ä l' (inier/ Wr/ irrfhtor, propola, tabernarius, nun»- 
dinator. ${ ranif nu u / ferutaria , conciliatricu- 
la* vendi tn x minucaria. ©nmenFr^iuer/frivo- 
lariu*,. Suttenfr^mcr / cireuitor inltitoriui. 
€albeuFrcimer/ myropoia. 
Är4meret)/* Jfrnmung/ Die / nundinatio, mer- 
catnraa ©tätliche jtramung / negotia ampla, 
expedita; 

Jfrdmeren /prarmercari, in hierum aliqvid emere 
eV vendere, locöfccundo seftimare. 

Wmerifdj /& Fr4merböfe / ad). & adverb. nundi- 

nalis, more mercarorum nundinatorum , pro- 
polarum,* inftitorum, imh cireuirorum, & cir- 
cumforaneorum. 

^ramcmjCn/ fine dubio rßattam/ utproptCrfU 
verba faerrr, fiettti wndente-i & ementt* Otter Je com- 
mutare foient ; bodik tarnen in ftecie traut jr nur ad 
eoi, qviverbk pbaleratU Ö* numerofit grßttui nim/t, 
Ö ptrrumq. ridiculi eßrjolent, Inde ejl „• (£ jn $W 
ntanjer/ geituofus, oftentator verborura , prpjt- 
ciensampullasdrfesqvipedalia verba. QicXtat 
manjting/ & bat £ranMn|cn/ reverencia cum 

motu 4t fermone nimio Ac indecoro , labraiam. 
•Ti IM III iltl} erlief / geftuofus, r c vereint r , cum ob- 
fcrvanriänimiä Ö"fcrvili. 

gcramum , rol- 
lcno, 



102$ 



1026 



Uno, tympanum, mtchiM Auüoria, inqvA fune 

iuüm it f mit oco KwttfeU fi x* ÄrönMo ) »w- 

Cfi tX n.tvtbui tlrvdmtur *t<hw MVtt dtmätuutur. 
Mm< Aicitur Jfraugerecbtigf eit / jus geranii., # 
Äiflllid)/ five &ranj$ / a»is, geranium rcfcrcns, 
&ranctn»ci|e Riegen/ gre- 
jiatm , in formi trumgulsri, more gruum , i/o- 

. jfcmif / fräitf et/ fcänfc|lcc / «4 «g«>- 

<us, aeger, asgrotans, morbö pratpeditus. $TAIu 
feiM!/ aegrorarc, morbö tentari , aegro corpore 
•efle. (£in Wenig fr.illP KU* / male fc habere, me- 
diocriccr morbö aflfici. Cr Chi I five gefonia) 
franf |'ci)n/ graviter , periculose, ad medicorum 
-defperarionem aegrotare. €in fraitf Vfertv 
eqvus morbiduf. &tan£ fejn ffMw iic/tor 
ik , tjv: penurii laborjnt. $X inF am ©f Ii C fcntl/ 
imparatum die a pecuniä. <gr ift fratif vor ttc 
be / tabefe* amore. Inie Compof. tyrmf ranf / 
.paupertinua , mifer , <*cil«r rtiam 5>cUfelfrcinP/ 
cujus arca nihil numraorum conrinet,«/ti; föelt 
IranP. gicberPranF / fcbricula cencacut. ©ei|l 
€kmflf$»& (SinncnPranP / melancholicui , cn- 
1 5 , pauper fp in tu, seger animi. EeqePl'anP/ cli- 
nicus, in lcfto eubans, tentus le&ö. Leibes 
PronP/ corporis doloribus oppreffui. £iebc& 
f rouP / amoK Ungjidui. gaufTranP / ■«Pa- 
pula aegrorant. §eelenPranF / confeientiae fti- 
mulis agitatuf , dicitur ttiun @KftijftnePninF. 
Cchanf ranf/ * ©cfeulfranf / morbus fimulaius, 
defidiofm. ©tabcPranP / * X ootPranP / deiui 
\iri prorfas laborant. ©ie Prinf fte ÄUtbtr finb 
«Ur|tit Die liebfte / affeftus pareneum inpericulis 
liberorum maxime confptcuiii dt. nuid)l 
PranF / morbot inferninar. 
jcronfCT/^Ct / p/. &i« JtrflllPef »grorus, «ger, mor 
bo correprui , valccudinarius. ©n .S'i'iHilcv 
M* auf$enefung/ fo long« Der Wernau* ibm 
flehet/ atgrc*odumanimaeft,fpescft. ©p.t>er 

ÄranPegena*/ nie Ärgeret xoai/ üirgcns«gxo 

tut reprobus fit demqvc tocus. 
Jfranfen/ infirmtri, decumbere, ▼aJerudinehaut 
commodl eile. Ptanft jcgutit) allenthalben 
ftbv im ?anöt / morbi vagantur pal! im «n hlcre 
gione. 2^Il*PrflnPen/ morbö lethalieorri 

pi. €in wenig Wn» five ttmi PrnnPcn / invale 
tMdine qvädam lenrarL Ii r hat fein $age nd' ( 
»iel qc PmnPet / öcii commvlä Talctudinc fubiu- 
de u/ui e(t 



jCriünfeiW atfljgere, a(tiic>arc, cruciarc, pungere, 

Ercoicre , rorqvere. ®pltc mi<S) oaö nicht Iran* 
rn/ boc me no» pungeree ? 3^) werPt auf aller» 
\)M\i> Sirtppn meinen Scmcen octcänPet/ omni 

acerbitatts genere ab inunic» mcit divexoe 
(Einen faft JU tOPe Pl'ällPen / ad morreru fermc c x« 
agitarc aliqvcm. .V ranfe iMch nicht briitn / ^a^ 
es Den @Pttlpfcn fo mol gebt / nc animö percel la- 
r ii ob res improborum fccundai* Qat fr iüf et 
mich fchr / hoc unura mc mordet , um, ftimulac« 

maic me habet, ci nun an feinen Sbven tranf c n/ 
famamalicujus rodere, lacdcrc. 
Ärii nf ung/ Die, & oas Äianf en / afflidlio, cxagir*> 
cio, divexatio> moleftta , oftema , ofTcofio* 
Äleine Är^nfung / ofFcnfiuncula. giamettf» * 

(SbrenFrÄnPuniJ / contumelia, injuria , convj. 
1 1 um nu'ltf f riinf \\\U]/ aerumna, dolor animi. 
J^JUbtPrmifung / extrema folhcitudo. 5Ctcöt5* 
fr^nfung/dencgatiojuftitiae, corruptela. 
jernurer ■ Der / cxagitacor,divexani,perfcqvcoa, 

vanf iich> äAj. f^ä/ivrrb. dcbilis, langvidus, invali« 
dus, corpore male fe habens, vinbu» folutui. 
€r t|t einf rÄnPltcher SKenfdb / raletudinariui cft. 
.JitÄnFHcfoe Stimme/ fivttHtbt/ fermofubnm- 
Aia, aeger, debil m« 
^Crdnf elen / Taletudine incommoda c(Te, vir ibm 
deflccre , dcbilitari, viribiu patum firrrns uti, 
cenutujmiTaluudineedc, male vaterc. (D?an 

PrmtPelt foliinge/btt m. n PranP roirD / tamdiu 

langvemui viribusqve corripimur, ac cumin- 
▼alcf udme confliclamur , donec in ipfum mor- 
bum incidamut. 
j?r4nFclCT/Der /valerudinariat, viribus efreerus, 

vocMt: £infrarrfet&eimreber. 
.ÄtanFhrtt/ t>if/ morbus, xgroratio. jegrirudo, 

▼alciudo adverfa. (Bidj cor einer 5Tranfheit 
fluchten / reformidare , meruere , extimefecre 
morbum. iDit 5Trnnfl)eit Ppmtnt baljer/ indc 

natus, ortus, profeetus cft moibtn. 3 n eine 
ÄI*»Hlff)eif fallen / in aliqtodgcnus morbi dcla- 
bi • in morbum ineurrere. £>urcr) .^raitCbcit 
OerbmPert tnetben/ impediri morbö, rerardari 
▼aletudine. Slnfang Der jfranfbeit / moxbi u> 
(uhus, ac«nio. gunebmen bcrÄranfbeit/m- 

crcmentum.augmcntum. iStilllKinbber jfrauf? 

fygit / motbi ftatus, A v i gor. Slbnebraung / de- 
crementum, remiiHo. 3 » OPnge & ran Fbcit faU 
len/ in morbum reciderc. Job t liebe rauf l'Ci« 
motbui L lcchalis ( aionifcr t dc/pcraius. ^fübarc/ 

• <urs- 



J027 



1028 



curabihs. Unheilbare /incurabilis, infanabili*. 
(5: j.jrli^)f/ancep$, pcncniofus. Qjre§eiiranr> 
fciir t gravi». »BerbricplidK / odiofus , moleftus. 
^(foiöücjje #r nfbett/ morbus fonricus. ©f- 
meine / /iw&wbc?fr infheit / morbus unimfa- 
epidcmius. ülnfteercnbe Jfr/mfbcif/conta- 
ghim , morbus graflans. (^jebroittbe .H r»uif 
beit / morbus acutus, prageeps. £.ni.\iimri \(i 
morbus chronicus. &iftt >e/ pcftilcns. Unbe 
F >nrc^r -nf air eurem man fiet) ntdbtfcbw 
Cfcri fun/ morbus ccccus. 
JtnttTbaft / aJjrB. gjf ädv. Um qvtt.4 frÄnfhdV 
motbofus • snorbidus , ad morbos proclivis. 
Str .'irtVfre 2cufe bieiun nie&t nwlin Geratet/ vir 

non (aus firmus mur.cnbn> acgic lurficit. 
3|u^fr. nfflt / libetari a rrurbo , comralcfcere. 
6ü:r\\i man teil 1 ;/ b 'f man »<n*qefv nfet/ mors 

omnia fbWic , mors ulruru hnra rcrum. 
<£i h auf n / morbo vexari, «lecumbere, in mor- 

bum mcidcrc <£r erf r wf et wiebet anj neu:/ 

morbu rccrudefcit. (grfr mfllRg/biC/ va!ctu- 

do lufirrru . valetudmi« nt'iim. 
Ccrfranfen A lerft nfeumagnitudinemorbide- 

ficerc , enervan. ©er 3)?cnfa> ifl flonj jetfr^nft/ 

morbo inrabuit, vi raorbi plane confinnru* eft. 

Ärapf / Ärappe / cue / k Ärapfcn / 

Ö'ÄCOPPCtl/ u neus , ha r pago, fibu la , ftir- 
tur r/p 4 t«jff«n/ /iw rappcil / fcmc gtoapftf f'" 
cm/m jtrdVf/ vtrbum eß X Vtippctt//«/ JTr apfCB/ 
coacervarc , cumulaxe. Compof <£uifr ,p cn/ m- 

übularc 3ufammenf rapfen/ * f rappen / colli- 

gere , configere , comportare. ÄTrtppet / bCi?/ 
harpax . rapax , accipitcr. # ra ppeim 11 ' * j$U 
fammenfrapferin« / bie / harpyja. Ätappuug/ 
bi« / coacer vatio , connexio., coagmenratio, n- 

bulano. Ärappidj / * l rapperüch / adj. &adv. 

«nciuatut.conrtxilis lt. frappbaft/cornpicns, 
caprans , pucaus manus liab^ns , fumpiens, 
fuhirahens. 

Ärafc/ trafen /gefragt/ fncare. febe- 

rc,fcaipcrc, iadcrc t t/.avarum efle. pecuniam 
congerere, divitias corradere, (jvodmi nmmu- 
tätrr dkimtm (faatttn tinb fratjetl. Vtnit omni 
ni ab dntijvo ÄrJt t ber / ungvn , falcula. <~id) 
bin t»ern Obren fr.ifjen/ habere caput . fcalpcrc 

aurcs.i t figna triftitiae Ar qvaft defperationis 

darc. $?an lu'ire fid) r&r ^en $t\$:nr fom 
U^lcn / unD l»inO(ii fragen / eaveadum eft a uli- 



bus» qvibus impiafubdulci meile venena laicut: 
habet enbn &Jt<um -vtnenum bldnda oratio. 
$VAfyt I ber / feabiofus, fr idor , corrafor. Ära; 
IjiT r/7 ttum infirumentum aurifabri» 4 -.u ctrt 
Rrirjcc/ radula. S&u(b|enf riljer / virgapur- 
gacona i'clopi. jfpprUa/it ttum vinum auftcrum 
* acidum , einen k\ afjt r / bec einem im ^atfc 

flV.tjr Lucilio , crucium , vinum mfv.tve. 

Hr^i>e / bie/ fcabics. Är^ljc babeu / feabie mfc- 
ftari. ©iebifeÄrÄJc/piora.fcrafcabics. Jfr4ge 
ttum tnßiumrntum eft mrt jUu 01 z/m, rutrum dtSum: 
it> \ i'dHt' dicitur ramrneum loriooc collcftum, 
Einern bie & ai se anbänden / affricarc aliaü fiau 
bicm. .SiM^r oerbirgt Übel / dimcuiccr ov 
cultacur Scabies. 
j{ r a Iii - 1. & Ür^iebt/ &aJv. feabiofus. (£r i/l 
»j. ni f rirjid)t/ feabie cotus featet. (£in i ; .i :: i" 
V . tii .'.wa' ,- : ' ; ©<bnciber / texror , fartor feabie 
fearent. jttäQichte $eine/ fcrpigo crururo. 
S r l>uiM / bl(/ fiFicatus , fricacio , fn&io , «f. fcal- 
pung*. 

Olbfrofjcn / defricare , abradere. deradere. %\ \o 
irw abrafus. Uuubijef x^l / irrafus. ...» 
frilrjuno/raiura. 
*}lufta^(n/ affTicare, corradere, rodere, prxraderc. 
t)ü .»»it iü nur ein \m\u\ tmckavA; cutis i a- 

rüra la! rem ungvc laefa eft. 
ftllffrarjeu/ fufFricarctffupcTfricare, feabendo lae- 
dere , vulnerarc *)Jß\ .t cid u}\ : . !; •. H / refricarc. 
5Huffra|UU9' perfriäio. latfio cutis. 

taiHf rofjen / cffVicare , deicre. ©a^ mirb mir fri» 
neJ^cn'ne aulfraQen/ qvod fenptum eft» fexi- 
ptnm eft, nec tacile oblirione delebirur. 

^rfr>lfjen/ qvxrcre prxdam avaritiae, diviriisni- 
nvo ftudio inhiarc , corradere opes. h:Ai 

mir feiner fauren 21rbeir erfragt / improbo labu- 

recorrafic. €r fra^Unq/ bie/ lucellum. 
5f0^ f tv. M n defricare, fordes rutro deradere. ^ :n 

($rinb ocr ber Sßunbe losFraQen / cruftam vuU 

ner is ungvibus corripere 
SR "»ebfragen / atiqtemfricando fcqvi, ü.cupidine 

lueri vcl avarillimum imitari. 
•Jerfta^en/ ungvibu« pungere, fopremam eurem 

perftringere. (Sinem bo< ©ificbt ierfrnsen/ fa- 

cicm ungvibus dilacerare. <gr fiebet fi jerfr ;ftt 

auf/ aU bht te er mit t cn ^o^en qe§en / adeö la- 
enratus eft, ac fi cum felibus imgvibus cexcav 
fet. 3 l> rfr>^un()/ diraniatio, cutis perfrictio. 

jftifcen/ es (Xxi&m i ftxidcrc -* 4lw " Bum 
2tt 



1029 



1030 



numcdcrc, u t ii, jvife ungyibui fcälpuriunt. $TV 
t: Ac:\ in freie dicitur i ftridorcm pcnna in fcri- 
bcndo ctJcrc : fedetiameß diflortc, ncgligcnier 
fcnb«rc. Die $ct>cr friljelt / pcnna rcfpcrgit 
charram arramcntö. Porri &rt§cln expmitur: 
fcalpcrc. (9f f riBdf / fcalpratus. 

Jttiljcr/ &ufitatius Stnfyet / QtU Ariden» penna vcl 
aliä re> ut fcalptora &fculptorei fcalprK fuif t ftd 
iAtdcbrrß. dicitur etiam : akcrcator , homo 11x0- 
fus, i/vaft dentibu» /; erJens äc ßi Unis. ^Tjfjlcrtnn/ 
Die / faemina curiofa , carprrix, molcfta, diflki- 
lis, alcercatrix, it. quae m .«lc «Sc diftorte feribit. 
rigcluntj / WC / 'S CMS QkfrnKle / ftridor calami, 
tcriptura trunca , mucila , diftorta. H t'Uy.'lilit \ 
mit t>tm 3)vfptr//ca!ptura. 

£lißclt(&f/ & Jcrttlid)/ adj. &adv. ftridului, it. iur- 
giofus , impartens. jcrifeÜuVe gePCP / pcnna 
atramenrö charram refpergens. 

Äwu/ f raucn/ getrauet/ 4 msm* ?w 

Uiv.t>cu/ fealpurire, fricarc. vfin €fcl f rauf t»en 
(inbcrtl/ mulusmulum feabit, prov. de iHdoÜK 
wiutubfrcolLudantibut. v£id) im Äopfc trauni/ca- 
put fcalpcrc. (Etilem ^w-n £>tü(f Clt grauen / tor- 
<lcs dorfi defricaxe. 2>ff t .1 ncti / orcumfricarc, 
confricarc Dad {)aubt ivel DurdWiUKii/ P«- 
fricarc caput. 
^CitUCt/ Ccv/ üiprcmam cutem mo'.litcr perfhm 



Sraufid)t/ crifpatus, cincüuunu« cirratus. 
ivreufclcn / calamiftrare , crifparc ©efreufelte 
■öarC/ cinnae, capilli imolicari. S)?it beigem 
VLifen frcufclCR / calamiftrit inurerc capillos. 
SlU$f reilfdtt/ cxiacftcalamilhu vibrare. 
tfvcufelunt}/ Wtndrm qvodRmt{un$/ Ültoau* 
fißftflt/ ipfe aclus ctifpandi, **/ calamiftrö m- 
torqvcndi. 

Äreufcliefy / *dj, Icviccr crifpatui , cirratus, eine m- 

natus. 

Traufe/ MC/ collare flnuofum. J^aubfraufenv 
brach ialia. ^ vieftevt raufe/ collaxe pafrorum cc- 

clefix. Dicitur qvotfr jhpS / £3" wir c£ fmuhludi- 
ntm ÄalI>s.jcFrÖ5 / cxra vituli. ©an fc<jc fr 
acrolia , uuuuum vüeßina, membra anferum, 
qvs pioeralc ut plurimum fufculo incoqvi Jolent. Ab' 
hinc tß RYÖ)\(t)t / cnfpus, lacinioAi», linuo- 
fus, villofus. Ürcö in freie dkuntur »ntcftina 
ovium » ovilla inreranca, it. panciecs. StUi/ «• f. 
ÖcPrfv/ * jErailfc mit kr piHril / coliare fcgm«n- 
tacum. ^üilsrbrcc^cii jtrej/ /jTf DCoIIidjfc.Hrau« 
fc collarccylindröcanaliculatom. ^mcÄrau» 
fc büjdn / ordinäre plica« , five (Intii patagii. 
Fortehinc etiam eß ^rc8ljll«J/ globio, pißu. 

brüllen / Briden / idem qvod fwufOcn. 



f Vlll tC^ J^UV / capilli crifpati , conrorü , aiiks bic 
>C Villi Cil ■ cilli, cirri, cinni, fpirau 
cn»,«.popp y rm6dcmulccn». &rancrioa/Oft/ prallt / ©06/ p/«r.,ÄreUter/ herba, planta, 

r_ olü.,i/. pulvis grillt. SunDfrailf / efea, P aU„ 

incendianu«, fbmes 111 rvatus, 4/t4/S&ll0pu(fcr. 



Ä vauim ] I Oie/ fridio fvavit, cicillaiio, popp^fma 
$\K. \\\ erlief), adj.&adv. kalpcuxicns, pruxicnt,(cal- 

punginc vexaeus. 
5Tvcffeletl / QV*ß CromUrt/ fricarc obfeeno mo- 
do, motando luillare. Umde ^n/fclcr / & jtref« 
filiuiiV t.tillans.titillatio, vcl fcalpurigo. 

Äcauö/ fraufee/ fratifcfler/ ««rft V i- 

fpiu ÄiMUfCT Äol / braflica crifpa. jeratlfcr 
Vr .I.U laduca crifpa. & r«lU|V ^dl7 cincianus, 
intortus capilUM. Aliud eß ein 5t tM »SV culullus, 
carchefmm» e'.um Äroufc dxüum, poculum vi- 
trenm :v Hglmuffl rocundum. SD?Oflf KitA cu- 
lullus muftarms. €pu;f iMllf , acctabulum. 
jfTöH|'cn/ ylvrrrawf« maefcat/ crifparc, cincinnare, 
capillos incorqvcrc» crinesin nodumv/fpiraA 
rcli^arc. 

Jfrrtufer/ XKt/alih tfratisfopf / crifpu»,crifpulus» 
ovi cmnos a lir. Sed jfreufelet / eß capillarurai 

•«Ufirt? v''if ^drFrcilfflfr/ cinerariu$,ciniflo. 
JCauniKClf/dt all 0jj f i(/ oif/cincinniras. 



iMUt unt* £l)(/ pulvis lormcntanus, cum ptunv 
bo, Aut ferrtii globuiif. £FtUlt ttißm ttonnunavam 
pro mulirre abufive fumitur. ©ic if| ein bofcfl 
Ärant/ mala eft mulier. Sic etutm &n$ bl^fc Stallt 
dicitur cpilepßa feu morbus comitialis. Gr pflegt 

bat br5fc Äraut iiifjaben / epilepticus eft , corm- 

tiali morbo faepe laborar. 3Jcll§; t|( ein bcfei 
&fftnt/ neccflitas durum tclum, /u/w vocabuti 
eß in tVJll5 / o/er« a//Är «o/<rt , Air rm opor- 
r>/ , eß , inn, /ea -wo/enrütin. 2öi>!rie(f)eni>* 

jfreuter / herbae odorat«. 6elbfr!pae|)fent>c 

jti'CUtcr/ herbaß volunrariae , fponte nafeenres, 
^in ^flb t?OÜ JfrciUCJ'/campus berbidus. (B(J)ÄD. 
lieb Xraut/ herba noxia , perniciofa. <£h''IU) 
Stvaut I venenara * toxica. <^umpfid)f Är au U 
paluflris. ^elbfreuter/ herba» fylvcftres , cam- 

peftret. 2Stefenfreutcr/pratenfcs. ^Balbfrem 
ter / frlvcftres. ©teinio'jteÄreiiter/ taxatiles. 
SßaBcrErcutci/aqvaiic«. gjrjncpfreufer/ mc- 

duat. 



ro3i 



die». Cü'l)d(f t ftvailt/ o; us coneifum. <5ai!ti' 
5fruu(/ braflica conditanea. ©efoc&t jerauf/ 
olus eo&um. ©Cfrfjincljf ÄraUt / olufculum 
pmgve. Uu^ffd^mel&C Xxdüt / crudum . ari- 
dum , minus fett parecadiparum. OllffiU'njrfrmt 
tfrant / crambe bis coera. ^ür t*n £ob Ifi fein 
Ärattf <JCtt>ad)fcll / contra vim mortis non eil 
mcdicamcn in horn't. 
$inton./h*©.$Hfcnifra«f / pruneüa. ?!po|tfm< 
f rauf / faxifraga , fcabiofa. Siefen rra m l gera- 
aium odoracum. S&llfenFraUf / hyoi^vamus. 
$unmclfrailf / mercurialis, Söllltfraut bl i tum. 
Sfcrcnnfraut / verbafcum. SßrunncnFraut / li- 
ehen , m uicus faxatilis. QMlbeitfrauf / oxylapa- 
chum. Sbrulif VHüt l herba thoracica, pearmtea. 
©pnnfrFrant/ fabana, teleplnum. t£t>cl</ivr 

ISülbenUbcrFraut/ epaticanobilii. (gadfranr/ 

nummularu. Vf ilVllfi\uit/ verbena. <£rt)bccr> 
traut/ fragaria. <fcrt>Fraut/ fumaria bulbofa, 
fite ariftolochia rotunda. garrcuFraut/ filix, 
fcolopcndmm. faberFraMt / matricaria. 
fraut /cufcuea. $!ad)$Frauf/ofyrii. $\tytfive 

Cr cbflbcnf rau 1 1 *iüt <5clx>t nopain / blaturia. 
glticnrrauf/ gallcea. 5u5hFvaUf/perilcaria, 
•t.pulcgium. ftrcijaittfrauf /jacca, herba Tri- 
nitatis, guurpaaerfraiif / qvinqvefolium,./ru 
pcntjphyllum. förtufrfiv.ilt / ruu capraria. 
(*>»(f)tf XdüV geranium , aluu gratia Dei. &\ai> 
frauf /pacietana, dictiur etum ^JctCfiFraHt. 
tSIn^friiut / fiJcntis. gniubfraut / fcabioiä. 
6)J!l^c^lt*un^rraut / virga aurca. ©ür tclfraut/ 
niuicustcrrcftn«. ^jailftailf / linaria. $CIV\\> 
f rätlC / hcrniaria , poiygonum minus. J£)irfd)> 
froilt / diäamnus. ^PbanHCiFraUf. hjrpericum. 
jCannerraut/ ficrpyllum. j£>c<hF raut/ five £>iUe/ 
tncihum. Äapprsfrailt / braflica imperialis. 
jva^cnFraut / nepeta , mentha felina. .\ er jen 
Fraut/ verbafeum. Slnabcnfraut/ craffula ma- 
jor, it. iätyrium Jeiforchis. .SnotNuFraut/ fero- 
ohularia. JtelFraut /bra(rica,cauUs. jMuiai 
traut / anagallis. *f dniatfrauf / atih SIBull dt 
5>l'CWlF r aut / verbafeum , candclaria , normuüi 
dicunt JöcTjcnFraut / ÄlebFraut / aparine. Jitui 

rarsfrällf/ androfemon, idem rßijvoJ'$ö\)An' 
meftaut/ hypericum. itvan ifrttlf er herb* 
eororuu ix . ji ndhtif Uli [er / olera , herb« coli* 
nariat. Jtuniguntfraut/ cupatorium vulgare. 
ifbFtaiit / galüum. Hebt rFraut / & ©f dnkber; 
fraut / hepatica ftellata , & matnfylva , tx. liehen 

petreu*. jcffdfraut/cochJcari*. ftinfrautV Ii- 



1032 



naria. cYnbcnfraut/rureextcutOT. SflifcFraut/ 
rtaphifagria. {URgcnFraut/ pulmonaria. 5Ram 
f rfmot/ helxinc. ^cOttfraUt / idem qvd t?eb» 
ttHüt/ gallium. CKtlbcnFrauf/arriplcx. SJftj!:, 
FrilUt/ icolopcndnurn verum, Oßcin'h Sera** 

SO?ü^Fraiif / liehen ♦ ul »a. aKotfcuFrautr 
ftocchat citrma. SfJ? lief tnFraUt/ hydropiper, pu- 
nicaria. SRlKtcrfraut/ five S0?c«crn/ macri- 
cacia. Std & mrhjfa , 4iiai TVlIltiriJllH / ftiam 

dicitut tCUxxxtxlxMt. SRaaclfraut / auneula 
raun». SRarbcuFraut/ mgclla. JfUin Gatter» 
frauf //I^<Pfcnni»lf raut/ ferpentaria , hirundi- 
nana. ©. ^Ctrrfraut / parictaria. ^faun» 
fud>cnfraut / menta Saracenica , balfamita. 
^fefferf niut / piperiris. 9>frimnicnfraut/ ge- 
mfta. ^|iüicn/>fyllium. aVurgirFrrutcT/ her- 
ha: purgantes. »Xoflauffraut/ geranium. Dtri- 
tuT eUtmhtrba Ruperti, Rupr<(*}tßf raut. «XÜb» 
frattt/ rapicia. ÄllbrFrnuf/amaranihus. (Sau* 
froaf / folanum. (gchlnffraut/ hyofc yamus« 
<crd>lnfFrcutkin / chamaepytis. <3d)(angcu* 
Fraut /ceneummorbia, hirundinaria &4flKlU 
beaFranf/ chelidonia. <Su)irbocfrrflut/chcIi- 
domum minus , icrophuiaria. (rf^tt)inbcl* 
Fraut / doronicum. <5«f dfrout / burfa pafto- 

ri«. SetftcttFraut/ tiponaria. eeugcrfraut/ 
fatureja. @ilbcrFraut/ anferina, argentaria. 
tr rmtenfraut / Cichorium , folfcqvmm. (gpcü 
dHlfraut/ftaphifagria. (Boflf nFraUf/ uliftrumi 
(gtaOFraut/ ononis, remora aratri. ©tid)^» 
F laut / rtecchas Arabiea. ^ ufdjclf raut / burfa 
paftons. SaubrnFrauf / verbena. Xaufcnt* 
gülbenfraur / rhaponcieum, five cenuurium 
majus. Xollfraut/ hyofcyamus , faba fuilla. 

EfirlFraur / violaria. UnFraut / zuania , lo- 
hum. UttboIbcnFraut / nerion. 93ogdFraut/ 
alfint, anagallis. QBalbfarrenfraut / filixi 
WC^fraut / ilacis. SBuUfrailt / verbafeum. 

^unbFraut / faiMria , tänicula. SßurmFraut/ 
fautomeam, tanaectum. 3'9C"»<vFraut/ jus- 
qviamus. 

Ärcutlctn/Oos/ ^Äw.olufculum, herbula, planra 

humilis, herba ferpens. 
Kl'CUtclcn/ artis botanicae (rudio teneri , herbat 
colligcre, plantare, lt. herbafecre, herbe 
feerc. 

ärcUtlrr/ ftcr/ herbarius, bocanicus. ÄlfUtcr* 

frau/ herbaria. 
Ärcutluug / OK/ ars botanica, plancarum col« 
le&o. 

Zita Streu» 



5fr 



1034 



5trcund)t/&itrcutCU*t/ «4 herbidus,hcr- 
bofus.herbaccus. 

^CCbÖ/OCf/ ^r.^CCbfC/ aftacus.cancer. 
Videtur venire k fnccOetl/ fervere, vel k greiften/ 
lewr*. $üd)freW/aftacu»fluviarilu. ÖCHOOcr 
StuW I cancer rotundu». öternftcb« / aftacui 
faxatilüv €t>erfrcM/canccrovapanens. 0K«r' 
heb?/ cammarui, # gammaru», dtiks ett*m\£« 
f rc !>*/ ücW GteerreO* peculiänUr dicotur : alUcus 

paiuftris. <pricfKr'/iw©*B«Dcrrrrt«/ p«>i- 

culus ingtinalii. tfreb« rrum »oi*t 1 3 m 
Ärcbff Aeboreit/ in fisn© cancri prögnacu$. ©IC 
eonnc teuft in Drnjfreto/ fei curfu «n" un > at " 
tmgic I/. ÄreW/ m$rm$ /«*« p^' w u/f «* ' i' r P"" 

Carcinoma, carcinode»: it. thorax ferreus, 
feu peftorale xneum , &ruftb*rnifctt / dicitur 
per Ärebe». Oic SünDc fnüt um ficb / roie ber 
yrcbi/ fcrpitvitium inftar immedicabilis can- 
cri. slpptiLttnui ettom infantu uijolo rtptonttipu- 

ftrebslriit/ oa«/ dimm. cancellus. ?D?cerrrcb0H:m/ 

carabi, tliks tfrabben/ /*"»• enimcArurib mmulif*- 
fckfai drlicati. J&mtcrFntoltm/ cancell. dc- 
fqvamati, qvicrußai fuat exuerunt. 
Jtrcbfeil / caperecancros.airacii infidiari, f^repta- 
re, ucinfantc»humiiolent, prorsum dt retror- 
«um. Srd Ärcbfcn etiam eß prendere , conue- 
öarc , ferucari maaibus , it. furari. Uni fld) f)Ct» 
dm frcbfeil/ dire£rarium efle. 3frfrcbftn / pro- 1 
ferpere , ut vetuU fohnt , iftf XK bfc« f«ft b« flOIh 
Jfn £aft/ «>td die perreptando doroum nihil 
agunu 

.Jfrebfcr / Oer / cancrorum renator, infidiatnr, it. 

für , exrilator , dircgariut, fcf repubundus. 

ÄTCbferinn/ Ol«/ feemina cancros capiem. 
JtTcbfun^/ tie/ Ö'OaflÄTebjeil / cancrorum teoa- 

tio. i; . reptatm cancrorum. 

XrxbW * ÄrcbfcchHg/ «4 «W. «"«inus, 

more cancri. Dicitur eti*m JfWWlmf. <E< 

- jebt mir afletf ftcMjflftia/ o mui * fin,ftrc * in ' 
vu fo modo mihi uicccdunr. 

Krabbe / ote / p/. Krabben / fcombrw, cara- 

bu». aviä copile inceJit. Inde RxtihtXI Oer / con- 
treöani, &verbvm Jtrflbbclt/ palpare , contin- 
oerc, f ricare , taxare. Dicitur eü*m tfvöbdctl/ 
raxando , w/ motando miliare, Csepiufcule con- 
fricare. Indeponb StxtäÜW Oer / contreftan- 
4o demuleens. jtrflbdnng / 0<« / Incatjo, fr», 
ftio^ontreaarto, contrcftaiui, Ö» # r abcllC0t7 



aJjrü. & Adverb, coutrcclabilis , concrccUbili- 
ter. 

Ät6b^/ o<r/ piur. 5Tr6bfe/ umbiiic«$,/r«o«. 

üculum in pomis , U. larini , & ura in gutiure. 
I didtur k &r€b8/ ob ftmildudinem. Slbam bat &Crt 
Ärdb^ 9CBCn / fic joc*ntur famin* ovtdam cum t/u 
rM &f*miliAribui fuif , qvorum larinx in gutture 
prommer. Oln > c u CUTfcIn iü nur vrdv.k »nb 
jitöb^/ pomaifta praeter corticemdr ofliculum 
cum nucleit nihil habe nt. Dicitur M pornii, fV9- 
rum pulpA five cstogrAcitu eß. 

& reib/ Äccibc / ow / fa< p'- ß^ ri ^ Ar# - 

rimbergenfti et tarn dicunt (in jfcribCR/ creta , terra 
Chalodka. €tfini\}C ÄTCibC / crera lapidofa. 
Jfrixt<$x< ibc/ dura. <tcbn?.irj< treibe/ p«gn»- 
tit. 9ln eine» treibt fton/ obaeratum efle aiicui. 
DrrSBirt idjrribet mit bupprltcrÄreibc / taber- 
narius illeconrnraafuoi detraudat, panadupli 
eos mulltac , decutÜm pro qvinennce fenbiu 
^lCJ)fr<ibe / plumbum mollc , ad icribcndum 
aptum. ^rnbC ffwft UmtßfvodMmy »y«>- 
bolum miiitare. $X<\bt rtbm. ufurpatur pro cc- 
rufsa five pfimmy thio, qvatenus facics iftis, tan» 
qvamfueo, oblinitur, Amcwr/>wmi{rctDeil/^IW 

Treiben / * 3>efretbcn / pigmenus ungere * fu- 

care vultum. 

mulicr Oibio dehbuta eft. Jtr eibid)t / * tfrtitw 
baft/ 4^.creiatu*i cretofus, miniö ac ccroT«4 

ÄrClid)/ fttecftClt/ 3* We*e tu frui«ft/ er 

frencht/ wir friceben >c. 3<f> fri>*e / ich fteebe/ 

gefroren / Saxon. ejrttpen/ repere , ferpere , rc- 
ptare. ÄTicchen eU»m ponttur pro fenfim , dam 
Ar occulte illabi , infinuare fe, irrepere in gra- 
tiam alieujus ,/fi &extmdüur ad aIia , ft* qvtfi 
furtiv* t tSt& abfconditefiunt , evod ex compoftm 
cläriuspdtebit. tfricoynbf $icrc/ animanna rc- 

pentia, rcptilia. €in Fried)cnbeö (Suidcin nm 
SBeinfttfd / oculus gemmana in vite. ^iC 
etblangcn rricdjen mit tpunbcrlidjtn ed)lin- 

gen / ferpentes lapfu muleiplici Ar erratico fer- 
punt. Söa« frcucbflu b»cr »id / qvid te hie in- 
tnidUA »nfidioseob»erfarii? €rfreud)t auf ab 

Ich SSkrcn nau) bem SBilbc ju / mambus pedi- 

busqve proferpir, ut ferai fallac 
5? nid)Cr / OTT / repem , ferpen» . reptan« , Iatiraat, 
delitcfccni, Direöariua. jfrtttbennn/ Ol«/ mn- 
Her fufpicax , infeqYen«, flexione«, diverricula 
ptt(cqtenf»D»reÄaria. 



ro35 



Stt 



1036 



Jfrud)UItiJ/ Ou/^&tlftjlrucfycn/ rcptatu$,w.cu- 
nulltas, infidix, obfcrvario dandcftina. IXcüur 
&p et. ^riedKren/ prolapfio. 

JTiuCDblfr Äried)t;'d) / adj. &*dvetb. repcilis , re- 
pen*. prolabcns. lt. rcprando, prorcpcndo. 

5\VUCfC/ DU / graHse, Üruus, fulcruifl , firma- 
mentum , adminiculum. <Mnf £riicf Ol gebe H 
fulcrisltgneis mniti. £i$frficfe .illa. Öfen- 
f 1 HCu'.' rucabulum. 

Jtl'lippd / t>ce/ ^v4/j &riccbel/ maruus, intor- 
rus , diftorrui , daudus. i&D $rüppr(n lernt 
man binfdl'H juxcaclaudum habicet, claudicarc 
d.fc«. ^niPpdfpifiU/ 1>»»6/ lobocrophium. 

tfrümmdn / f rilcii / ar f reulen / « f rie*en/ 

featcre , per turbai nTobilirari t uifarm:c* £5" w- 
wie« in f^fro. Hf«c r0 jnrmumeluHl / 0»«/ g»o- 
bus Tcrmium dcnfimmus multitudo, copia, 
numerus innumeru» . confertui , immen/us , vi» 
pl«nma, nubes, mmbut infeftorom £rum 
ntf!id)t / fcatcns,freqvens , pnefeatent. 

Ilb'riedxn ' berab<b»naMrkd)en/ derepere. ©ic 
Staupen frieden Den Saum oinab ' " UCÄ arb °- 



rem 



cpui.r. 



tlntrirüVn / Drauf hieeben / adreperc. €iu<2au$ 

fricd)C an Dem jili'töf / pediculus vefti adhxrct. 
9luf. hinauf« in DieJpöberriedxn/ furfum reptare. 
£ : freu&i auf allen Bieren Dnr<b$ 8o<& / 
drupes per anguftu» eftoflae cavernas rccipi- 
rar. 

£)urd)fiic(bcn / peraepere IDuräbinf rieben/ per- 

repearc. 

(infriiAcn / bincin frieden/ irrepcre.inferpere, 

£>cr JDicb batmuBcn cinfritx&cii/ rurin cufto- 

diaindufuseft. 

Sortfncd)cn reptare, proeul ferpere. ©icjfranfi 
beit fTÜ(btfert/lueipaflimfluit, graflätur, ac 
u&uferpit. 

«£>uuud * ai!dFiicd)Cn / erepere , proferpm. 
©iciWWn jinD au*ßcfrü(bcn/ pulli eruperunt, 

ova roftcllis exeuderunt. Proferpere ettam ejt 

berfirfrweben. UnDcr Der Sßanf bcrfavfnc« 
d)cn/prodircelarebri». 
jßinunDrr unbcrfrtccfrn / fubrepere. ©le Jenen 
(ein friceben unDtr/ pulli gallina; fuceubant «al- 
ltna plumis forer pullos. Alias binunDf rfii;d)Cit/ 
r/ldeorfumferpere, uf binukrfrieeben/ obrepc- 
re, obreptarc 

$?itfriec&ai/ mite inf rieben/ fimul irreoere. 3ea<r) 
trugen/ obfervaudo, out icptajido feqyi, petcre, 



obfervart aliqTem dam, fcycomprefxa animä* 
© £ jüuD mudu n..cb tor S&iufr mammam ad- 
repir mtaoi. £)ie Sfteul'c fnicbai 11 cl> Di. 11 
vr pt'el / inurci ad lardurn adrepunr. ^bi ib 

Freuest Dem im allcrrocacn \udft uxor in. 

fcicnci marito un Jiqvc obrcpit.D<o/i/r ettam hm» 
berbtr frieden/ infrqvi altqvcm cminui. 
3Rebcnl)infrn'(t)in/ in perrepeado aberrire. g^e« 

i'CUbmfini ;;);»/ obhqvc irreperc. 
5iTÜud)ur fiel) verf rtec^en/ laccbrai , tenebr u 
qyaercre, in CKculto fc contincre. €r b.U 
1 er! : i'cb. ii , in latebras fe coojccir, lactbulti fe 
intulir. 

I3örfrifd)fn/ rependo, ml lent& gradu vincere, vtl 
pr^cvcrrcrc , ut ußudo dm muntern &J't'pinum lt- 
mrtm. 

Üiieitcrf ricdjf H / ultra repere, proeul *ut longiüi 
reprare. 

©ieDcr bcT> bin berbfn« forf tc. f rt«^<n/ reprarum 

conttnuare, iterum, denuö, porrö corrcpcrc. 
Qöi<Dfm)Cijfrk(Of n/ retrogradi. 
3UC' &mthut Jevompof. berm bmjUfFriecbeil / adre- 
perc, vertut noi aut ahos gradum faecre. 

Änc*/5Tricd)cI/ mc/ ss'Äriecblcin/oaa/ 

prunum nanum, kftteä^tn/qvoJ t velfutfoiiif 
latitrt , i*l ab alat prunU facile magnxiuiiinr vincs* 
tur , mh$e fid? vor Den <m&cm pcrfried?cn. 

clama* 

re, clamitare, vocifcrari. ^lü'Uaü.inti. da- 
morem tollere, inseminare • qvodetiamtfl mit; 
DCMUlf rtU|djcn* X KUfcbcn alii MalrHo tffertur: 
F 1 iclnni / Ar TrifcbcR / H. friKbeUn / ftridere , eju> 
lau. Aiq s hut rttam perfout f riefen/ (Hidulum fo- 
ri u m edere, indt "tktltftntt/ qvnqvedula, bojeai, 
JTreiifcbiT / btt / clamator , qvintani, ejulant. 
JTl'eufcbtTinn / OlC nuilicr qverula, clamofa. 

Ärcufdjuiti]/ x>tt/ X><t8 ^reufeben / * @efreuf<$ey 

ciamor , voeiferario, ulalacut r qTiricacus. 

^reufcblidb/ freufe^nft/ freufdjcnb/ adj. &adv. 

clamofuj , lamentabilii. 
^TCU J / t>Äi / fint p/ur. (ptando miferiam & ca!a~ 

mittlem notai , qvändoautrm fignum enteis ; habet 

t» fitr. ÄCCUjey • €t bat »kl Krcuie auf 
feinem ©arge gebebt / piurim«icrucibu»odora- 

rif fcremim ejus ornatu» cm. öd" .\ t t u; . f |" 
flccf f t»ClI itreilJC / ccrmeicrti tumulii mult* in- 
fixx funt crucef . ifreU|/ qvodetiam V,t\wftt ttfe- 
runt , rß fignum Chnfti in aucem fublati. vi in 



'in uj 



^VCU| 



1037 



1038 



5t veili ffdXIt/ pari, fuffcrre, fuAmere aliqrid. 
CÖi lieber Ici) Breill / caiuivarii, incerei, turba 
nulorum. <E$ tft mir ein grof f ^^rciij / pluri- 
mum ex hac re doloris haurio , haec mala 1 ncr c • 
dibilem mihi moeroxem afferunt. j v f t'Pimna' 
(tbrifl / te fcbiveercr .tfreu; ■ tirrurii fpc^at* du- 
rior conditio. Cbrißütnm , crucianut, j?ClU 
Teufel) lebet pf)f1C £rcuy mortalis nemo, qvem 
nonattingat dolor. OlmtsFreuj/ cur* officia- 
les. ^>ail5ftruj / affliftio domettica. twai 
Frenj / crux Chriftianorum. j£>aubt< 3tnmer- 
Frruj/ arroeiffima calamitai. (Ein (Strafccnf KOJ/ 
e/j cippui 1 r;c.'.i »tnhr. memorUfepulti. Dicitur et- 

Umßgnum numeridenarii *i* ein ÄU'U $/ deeuflit. 
yf/j.V cmnU vetb ßt£tl$ eß genut fuppJiäi , 4 Con* 
ßantinoAlJubiati, in cujuiloctcm patibulum indu- 
Rum eß : Differt enim crux veterum k p&tibulo £5 
furca. Delicatioret jeribunt , non Äl'CHJ / ftd 
(El'CIlfe / txtßimantti k Latinor. Crux dtei. Verum 
Crux , unit fit , inqvit Vojf.objcurum rß. Et dterm 
lingvt , f -vm m/rr Bobrmica , Ungarica & Polomca 
eß, cum antiqvAnoßrd Gollma tdtteae hujutvoeak. 
&r?U$ roMVfnmwf , jt jj omni* Romänorum cutdi- 
tntis fuiffr , CJtdcndum non rß, 

^rCtl)l(tn / $40/ cruc u ala , p4) r4 crwX , i/. aliqvid 
mah t *i incommodi , cams levior. (J>j ift fem 
Sag / er bringt fein Ärru,Iein / nulla dies fine 
nubecula. ©ejjcrimgd ■ '^iifbffi'ciiilnn / ferula, 
difciplina ,animadvcrilo mcdiocrit. 

&rcU}er / Öf* /vi Jfren^er Ifropr. numului argeo- 
teus,crucis forma 1 infignitu« ,crucigcr, feT'cru- 
eifer diBut, Dri/jir rnilescrucefignatu«. J)Cfl' 
firnf reibet / Johannita, frater rofex crucit. 

jf reinigen / gefreniiget / crueifigere, in crucem toi - 

lere ,agere,i(m; cruciare, corqvere, affligere. 
©er gcFrenjfgfe Qjnfhitf / Chriftui crucifixus. 
^reujigen i«m dicitur : 2tne Rvcu* WUiqen/ 
Y)hn$a\/\)tfttn/na$tln. Affigere. ffrenugen 
prdtrre* rß cmcn fignö fc mun irc,e!rt 2\reu; r^r 
fidj fcfrfogen/ ftupere, detcftarl. <£\ct) (vorüber 
fr tili nun unk frgneu / admuacionepercuÄum C- 
lcre »ftupere. 
ßreujiger / ©et / liftor , tatelles , u. affliaor , texa- 

tor.cxagitator. 
St rciKi iiitui / C>w/ crueifi xio , iL cruciatiw, crucia- 
mentum. 

psrrurire* in puerperio eni- 
ci , ex dolore partus laborare , diuturao Sc labo- 
»iofo nixu confliOatt. Dictiut *&vtty/ aaiic. 



ria, calamitas, anguftia, qv*fi Sftew t <n/ licet 1 

jfreufd;«!/ Ändere, clamitarc.ejularc, de. 
rivotum e*nl , yvoniam mrtsphor. eli&m gemere, 
plaagere, qviritari noUt. jange freufen/ longo 
uaftu partunre. 3u freu§cn anheben / niti , ad 
panendum vicinam efle. (gie beginnt |B frCMp 
|ert/ partus adeft, inftar, appropinqvat. CompeC 
funt: ab- & jtrf renken / partum difficiui* 

mum aegcrrimumqvc habere , laboriofo nixu 
debiluan ac defangari. 2Iusf reuten / cmti, pax- 
tum faccrcxeddcre, factum ederc 
Äri'Ub'ii' tXC/ qverulut , qvirirans , (IriduluL 
Xl'CU§crinn/&U/infantaria, puerpera, foemina 
parturiens, partui iTicina , sliks "&VtU$\UXj/ 
r'reu^cnrcö VTab &reu(jerf4)<. 
5^ren§ungy OK/ ö"öa6 Jtreu^en/ nixm , partieudo, 

partio mulierii. £lll$frenjmug / Um. 
SCreuf ie^t/ f rcujfyaft / * Frcupcnfd) / adj. &*dve>f>. 
parturiens, partui vicina, ex dolore pattüs labo- 
rans, it. parturientium more, 

Äricg/ friegen/ gefriedet/ acqtirere, ac«' 

cipcrcapprcneadcrc, obtmere, aflcq»i , confe- 
qri , impetrare. feinen üebn friegen / merec- 
dem accipere. Eß etiam feinen oer(ienteti ?ohn 
friegen/ juftaspocnasfolverc, darc, ferre, fufti- 
nere. $rieg i&pid)imtCi modo te apprehen- 

dero. €r bat Jpnlfe f riegt/ /"* gef liegt/ «iwn^ 

enim dieimtu , adjumento Aiblcvatus eft , re- 
medium invenic. €r bat fin/n Cflrtcf^jft 
Friegt/ judicium impetrafit, vel fortims cft. 

(im riint fliegen/ munus confcqvi. (rr^Ke Frir* 
gen/ vapulare, Tcrbcrari. ©n »pirfts rcol f iic» 
gen / paena in te recidet, non effugics ammaJ- 

vcrHonem. 

iTviegcr/ ^er/aeeepeor, impetran«, optarum fe* 
rent. j(riegerinn/0ie/acceptrix. 

Ätiegun^/ Oie/ acqviilcio.acceptio, impetrario, 
atlcptio. Dicitur tUam Cv.8 Arucicn. ^er 
Ärieg i|i eH'terl fcnDcr Kriegen / miluantibus 
non fem per ipolia obveniunt. 
5fi'u"diu), aii.imperrabills.exigibilii, it. conces* 
fi»u», permiüu«, aeeeptatus. Unf rieglieb/ recu- 
(atui, repudiatui, inoratus, idemqvodünpeträri 
nrq vit nec de concedendk rß. 

Kreuel/ / p/. .Jtteuel / furcilla , furcinula. 
k fnfftten / APprehrndimuj rrt'mliöc i»ßrunu;ntö edu» 
Im, .u<h Mi;tah:mttt. ^Ici|'d)f reiui/ creagra. 

€rfricgen/ü/.^ q-vodfimplexlmQfft/ vori damna- 
SVCO friegen/ libenaei ahqvem rcfUtuere, 

übe. 



ro39 



libcraze e vinculi» , qvoJ ttuvn %oiUiC$tn dicitur. 

Jpmautf riegen- *berautfriegen/i*. nat&friegen/ 

coroilarii , wl addiumenci locö accipcrc. & 
lat nvä) ®c\t \)iimi3 gefriegt / adhaec aliqvid pe 
cuniae ipfi numerarum eft. JptTC\U> * j£>incinfn'C' 
gen/ induecre, perfvadere , adducerc. 9Jf t c Iri; 
am / uni cum alüs impecrarc. JDtt 35rcut igam 
Bat iooo.(9ftü>eil llliffriegt/milleflorcnos fnon- 
fus doett locö aeeepir. 23erauf' yfvrtrnuffr ic- 
gen/ auetorari , ftipendioobligari Jeu obftnngi. 
Jßn einem ©elt auf bit £anb frieden / topen- 

dianum flexi , mercedeacceHL 5BorÜ6cr< /"* 
fcriibrrFriegen / plusqväm par eft , confeqvi , fu 
pcrfiuum obeinerc. (finCH Öb« tXttl {tfttyM 
friegen /dcpiehcndcTC aliqvem in furto. ®ol> 
Daten uberu friegen / obrept militibu*. 
3ll90r()er f riegen/ antieipare. 

Äricg/fneacn/gcfricgct/ bellum facer c, 

arma capere ,ad arma venire , milicarc .bellarc, 
bellum gercre , caftra fcqvi , in armis efle. <£r 
bat l'ufl jil friegen/ dclcctatur bello, bclK Audio 
ardet, Martern fpirar. $ VhWdUeHam ftgnificat 
rixari , litigare. gj?it 213or teil ttitqtU I certarc 
▼crbn, alter ein , jurgioconccndcre. fliegt 

immer einer »iber bru iiRbern/colluäacionesin 

hoc mundo perpetux funr. 

Jtrirger/Det/p/W. Ärieger/ 4foRrfeg0tif*ittv 

iniles, bellator. jtriegerinn / ©tf / vira , vira- 
eo ,bella:rix,beroina. ©tfferf rieger/ pocator. 
OScniltfrieger / in cattris Vcncris militans. <£iil 

Sieger binberm SXanbe / milet praetorunu». 
ffrieg/Dir/ p/.Äriege/ bellum, militia.expcdv 
00, arma , caftra. (fr »ergebt Den Ärieg mol/ 

artii militaris perirus cft. (f in großer/ fcr}f»crcr/ 
aeütrhdjer ^rieg / bellum maximum, graviili- 
murn , vehemens, periculofuro. Kcd)fni<i»jiger 
Xrieg / arma jurfa. Unred)f inniger, impia, 
fcclerata, injufta. 3nnxTli<l)er .Krieg/ bellum 
intc/rtnum.domefricun^civile. $rieg Jil 9Snf. 
fer/ bellum marmmum, navale. Ju °anbt/ 
campeftre. <fä lä$t fiä) juin tfriege an / fufpi- 
cio belli eft, bellum impendec, imminec. jfrifg 
erregen / bellum movere, Aitckarc , excicare 
arma. £>en rirg jjir Jf>anb nebmen / ad arma 

defeendere , a<i bellum proficiki. (£\cj) jum 
JUiege rillten /pararc, inftruevc bellum. %um 
Kriege aufbringen / ad arma vocare, belli cum 
einer e, gente« fol Harare, ©en „KV UM flu hin. 
biorn I bellum indicer c, denunciarc. Jfrri*fJ in- 



!040 



ber (icb, erregen / arma in fe convertere. £)en 
Ärieg in tic Üngc / yS™ gerne fpiclcn / crabere, 

agere , prorogare bellum. £ C h 5f vieg \\\ QjnDc 
bringen /bcUum conficcrc. ©erÄrieg l)«t ein 
£0uV debcllatum cft. 3m^ricgc/ belli , mili- 
proccrlus jurn. (ffl&fttt 
frieg/compocatio. Jpaml nca offenfiuncul» 
domerticae, Äinöerfricg/lifpuerilii. Zhvtin* 

flieg/ bellum Turcicum. 

ttiwmj oie/ äTCo» ^rifgen/ U. q-vod Rriig/ 
res militarti, ratio belli , armorum vi« , cS'difcrU 
naen. 

Äriegiff^/Ärk-gerif*/ * StvktfWt/ Aij. &*dvrrb. 
bellkus, miliraris, Martialis, 15: bdlicoie, mi- 
litanter. #riegifd)er5}ormun&/ curaror litis, 
jtriegerifd^cr J^elD milct nmm pr?e(tans , ftre- 
nuui, exploraxaetirrutis. J>rieg6|>aft<r ^ian/ 
animu$ arma fpirans. &<j) au\ friegeri[d?e 
?ܻauir f (citVIt / mitirariter incedere , chlamyde 
cegi , fago iodutum efle. ß riegerift^e ©tucfi 
lein/ alias Änegelt \V rtratagemau. jfrfcgeri|'ej)C 
^IfiT/ geotes bcllicof-e. 
^ef riegen' armis aliqvem laceflere , bellum inferre 

a I k i; 1 , arma contra aliqvem movere. 
Srfrifljen/ rineere bello. (Eine JBtatt erftiegtiv 
utbem expitgnare» utbe bellö potiri. Dictiur 
etiim abf riegen/ armis adipifei, parare aliqvid. 
§or tf riegelt/ bei Iura longius produecre, continuav 

re, prorogare. 
5Ritfina n^erf riegen / bellum cum aliqvo fuicipeir; 
Jeu gercre. vr ie wollen md) t Mnejcr mit eiim er* 
friegen / armis non amplius contendunt , disni« 
cantinter fe, bellum omietcre gcrtiunr. 

Sc 1 f negen / |erf riegen/ o a u^Fricgen / reftingvere, 
Drofligarc , cerminarc bellum. £anD iiiii? h 11 : e 
fUb jetfrieget/ /n*M'Fritgct/univej6eregioni 
magnse calamirates ex bello evencruttt. 
Sßie^r aufe neue friegen / bellum ext m a um Cuf<\- 
tare, belli confilia renovare. (Diätt fängt wi<» 
^er an jh friegen/ bellum reoafcitax. - 

Äron/ sr^cone/ w</ p/»r. fronen/ co-' 

rona, corolla, diadema. Qvinefciunt, GermunU 
RegtiiScoroÜM , integrii twlie annif, ante veteru c> 
prhnos Romano» um Rt^es fuijfe \ noßrum ftlTOIt ä 
Corona dici contendunt ? Seddtvero etymo vocabuil 
Corona , qrvod Ftßui a choro vtl cohonoratione trahii, 
incerttßimifunt. Nobk autemUton eß ab antüjvo 
9\0nt)/ qvafi QttOTlbtt/ müri rtgut rotundi. 
<jvc-n <t'*"i pre if(o tegno cV poteftate regia ujur- 

patur. 



1041 



5fr 



1042 



£Hf Äron ©cbroebcn/ Die Ären Veten/ 

Aie Äron (jlt^cHanD/ Regnum Sveciar, Polonix, 
Angiiac. /«. ShfOllt 'Jt aureu* nummui , ob im- 
prtgitmm coro** Coronatus dtäta. COHfW* 
frone / coronatu» folari». «SBdfdK 5iTi>oC / co- 
ronarus Italicut , feutu» aureus. Vf nie 33ierteB 
Xi'iMir / qvarta pan coronaci. tgilbcrFronc 
(cum* argentcu« , /h* calcrus. ©i< Jfronc * Ul 
fcl}f n/ corona fc ornare, &mrtaph. regm habenat 
capcilcre, feeprra tenere. ©ie jfron crlflnseit 
regno vel feeptrö potiri , fulcipere impcni gu- 
bernacula. gut £ron ernxblt »croen / pr*rk 1 
imperio, in Regem cltgi Um Die \ I 1 n Fom 
nun/ regno ejici, pelli, privari. QuiftclK ^ Vi n 
corona ausea. jfron mit Cfpdqefteinen / Coro- 
na gemmaca , gemmi» diftiofta. ©rettf:id)i 
Sxcn 1 corona papalii. Unorriodfliebe JfCi'H. 
immarcefcibilii. T«»<fc«nJUorw iäw pr- itii 
vif re eximia ^prttioCa pöhitur , e. g. © i6 «HJciL 1 

id eint ffronc ber Jfrutebbeit / haec fccminade 

cu« ft gloria caftitam cfr. 
^Iiimcnfrpn/ corona paftilit, furili*. ©id>ter 
fron/ corona laurea. ©OWienFron/ contexta 
fpmis corona. (EbrenFronc / corona glor:af. 
ßurftenf rone / Principi« diguirai , f aftigium du 
cale. j£>aub(FronC / corona principalit major, 
diadema. J^flll^fronc / ornameneum domui. 
^llflrnrFrone / floi ,decor , fplendor juventun« 
^unqfcrF ronc/ decu«, fertum virginale 5tet)fer 
Frone/ corona imperial«. #oYiq$Frone / regia 
Aadcma. tfefeerFrone/ corona conrumehola, 
qvali in Jutta erat Johanne* / cum inferiptivm 
hxrefiarcha. gdßcrfrone/ prineep« ncqviua- 
rum, vitiorum primarius. geben ivi".U vita 
«terna. gorberFronc / laurea. gjJÄrfcrfrnif ' 
corona marrytum. SftartenFroiie / corona pa 

fyracea. Sc'ebrnFre 
ronc/ lorica ficW 

Fl. ne epiftylium.capiruium. (r d)l Jt Kturi Iii* 
er ifta ferpenm » ut cirripavonum , pfiUttfitfrSw 

lein* 6iege<Frone/ corona »iörix. £u$*nt>Fro 
nf / »irtutum regina. SUüTlDcrFrOneV miraculum 
otbis. 

f\ Allein ' t4« fiimin. corolla. JTionlciti um Pen 

«Hlliliipfel / irii. 
Jtnfticn/ * befrfnen / coronare, redimire caput 
ferto, coronam capiri imponere, ad capur ac- 
commodare , diademare ornare cempora. £nt 
Fronen / tß exuere diadema , fpoliarerefjno , fo- 
liödcpellere. ßcTrfatrJ £.iub( nur. Äcvlw/ 



red imua cempora Lurö. Qfta £c nPP<£LrC 
AcfrPRCt / gaudiö 5c hunore ornatus "Q>>Ot( 

Frinet Da<3 ^br mir feinem ®nfcf/ Deus benc- 

nedicit corona: ann* benignirarttfuc. 

#rdnun<»'&ie/S£&ß6 fronen / coronario, aftui 

coroaandi. $ : >viui ; c ^TÖnnng / coronacio 
imperial is , c.t .in-.i. 

X i nur / Dcc / coionan« , capur c.ngm» diaüe» 
matc. 

ÄVClnj/ ttr / plur. ^renje/^t *fi Urcrtt'B / Co- 
rona , fertum. SMlimcflFt Uli-' ferma» florcum, 
corona paöili»,*ncxilis gfU(ti;Ftän|( 
pi* SXofeitFMnj (enum roi^ce*ini,eii 1 
icxrum. JeJ Rofcnf?i;<M< tUAnrdictiuT <r 
ttr n:flrr.qvad rufiui dppt'lMt Cin t70/tC 
llcclcttt/ cjtJyvjMibtt rrtonUr rauiumr., 
ex auiri* vtl Arotn rU nummii cnntot tk 



ancar- 
i» 100- 
: j i «»- 



Vy\\ II 

jiooau* 
hcJcra. 



extoi.iunt, Ltttnr : fphxrul « orarociz , tcAcrae 

prccariae.B'globuliprecarorii. <£tl 

oerijnlbtUr Ößtsrlic/ corona ex cu»a 

ro interradlt inclufj Süvinfrun. 
'^ r JUlfr .ini / fertum nupualc , corona fponbli- 
tia \Siri>l)Fri It| ' fertum ftraminetun. ^>tT« 
IcnFr nj uniombutdiitinctuin. OTui ii vr*>m« 
merf r.itij hycnulc,>crnalc. £eD(ciirr 114 co> 
rona funeita, funcbrn. $kd)Fr.".nj/ malleoli« 
circulus picatui , flomma ft upea , i. r. m*mpuhu 
flJ trn . picr & i'iJpburt tllittu. Jfr n jllltl cj>.*n/ 
coatcKcre coronam . fertum confivere. ©et 
Är "IIJ t :r il'elf i'f ■ corona langver. dcrluic. 
^' dfJjK'n'» Jtmin. t)0ß/ corolla. Stdttiam rfleon- 
viv.mn fuccedaneum per vices . <y ru cor v lla fnte 
fertum mitttf ln tili, qvi m anvivio exorr.andu ante- 
riori convivato» iftve reji JucceMi» 

UxFräuien / iirmyWS5cfr^nen/ ferti» caput redi- 

mire. SBcf rAlljetfeon/ coronam in capuc lexre. 



Frone/ corona altera. ÖKU ^fa^,**, id , y Wilrönlimj. 
»Ji. c.rca fornacem^ feiler ^ ^ tf ^ <oronatus , 

.capituium. (Bd)l n.Ktirrone/ ** 1 v.rr.x. ..„l..„.u^ , ' 



tut. 
dere. 



fertit red im i- 

jvianiicbt cinbergeben / coronatum u-.cc- 



^ropp / fr* Äropf / »et / piur. Kröpfe/ 

fugulum , ruma , fromachu« , it. ftruma , bemia, 
cumor gul«. $ ropf (in 33Ö<3t'ln dttitur irrglu- 
vir-, f-'tm Metier ttrcapitiur, tu ovtm avtf demUm 
lunt ciboSs priwijvam in vfntrem condant. 

5?ropftd)f/ *dj. mrumofus, (trumaricut. 

Kröppen / * Äroofen / fvodncjatiidiaJefU ditimt* 

Bfrccfeit pftc^fcnv & pfvocbfe«/ uigiuTi cm avium 
fareuc. 



io45 $r 

Äröt/ Sttbttl e« / » Ätotte / »*. Ärfrm/ 

Xvotrcn rubeta.bufo. Srd& ' mtpiihonrinibut 
hoc nomer. imponitur , &gvidem cum multk adteSio- 

mbtu, ut : Suigfrrrdte/ JÖ!t$Frrke/ ©onnrrntfte/ 
JF>agelfr6te / 6ü)n>erenal)r.5fröte / £eufcltf r& 

te/ K. fv< compofit* talia J'unt , ut nec Cictro , nec 
Hortenfiut ea lattmtate Jonare qvrverit. Sunt au- 
fem conlumeiinftßlm* mmxr.a , qvemadmodum 3«W 
berfl'dte / venefica. Erfurtenfutm autem jfcacJ) 
fröfevat/gJ pra joco habetur, ranunculumqve tc- 
nen i expertem , loqvaccm tarnen notans. Eß 
ttiatn ulcut autturk mternum, (fvod tue SZxiU/ß™ 
*0B ^c3fd)Um / /aline ratuila -4ci/«r. <£tue 
Jfr6te anfpiejei/ transfigercbufoncmpaiöacu- 
nunaeö. jfriken Att Oer Coiuie ronc u / bufo- 
nes in acre ficcarc. Longe diveifum ab hk fignifi- 
caürmibiu rß @rOf(«/ *W fl™. ®XOtttW fi» ti 
a (Stubt detortum: notat enim cryptarn fcj fpc- 
cum concarricrarum fubcef raneum. Xuuft> jivt 
(*wrteiigrorte / <ry p ta topiaria. ÜßatJüg i "C ttf 
crypra hydrautis de falicntibus fontibus inftru- 
fta. Jn*V cjf (Hv lH 1 1 cf; t / ad modum cryprae, 
cavcrnofui, tenebrieu». 

ÄCUg/ X>tt/ plur.X>i* ÄrfigC/ urceu», am- 
phora. 3rt>ncr Xtuq 1 fidelta, vas fiÄil«. £>ct 
EgM '«jihui. iJSa jerf rüg / hydna aavaln. 
SEruiFrug/ urecusvinanm. 3n>ct>bänf elid^rcr 

Jtrug / diota. £rug duim mu/Ji* in /oc« Gnm4- 
irur divccfot ium,cauponam , EJ'iabcrnim men 
toriam fignat , unde ein tfriiger / caupo , taber- 
narius. 

Jvrualt'in / t>AB/ dimin. urccolii5,.impu!!j. -Kein 

fnigtein/ uxccolu$ vinanus. (jjt,'Mtriii}(ciri/ jcc- 
tabulum. SranDlpeinfruglCta/ laguneula pro 
fpiritu frumcati. 

Smge/ «<. tfnicfe/ tfrufe/ ©i«/ uma. ©arten» 
/h* öprengf rüge / crua, aqviminalc, alias 1&Ui$ 
frug/ harpagium. gRoftf rufe/ fivt ]0?o|tf raus ■ 
urecus muftarius. 

Äcum/Ärume/Mf/p/.Äcumcn/mica, 

pani« incenor pan » jiw rncdulla. >{ i iinu ti e I- 
uimdicuntur anale da. ßrüntlcitl/ Dflf / dim.y vod 
idem eß ac miea » iicttur c na m Rc uuui. VI ? Iii 
nidu hn Jtriimlein Daoon ubria geblieben/ nc m . ■ 
ca qvidem fopcrfuir , i*l fervata cd. itroiuleill 
.Coli /micaTalif. €tn Striimlein ^un|l / mini* 
ma pari» , live paululun grau*. V H mini cm .nrri 
nung/ZpecuU 



s 5?r 1044 

krümeln / friare , minuere. €mfrfimeln / infria- 
rc , nircrerc. 5t bein €ini}ef rumeUrt ati^ / <o» 

mcde,qvod intrivifti. 3eifrumcln/ diminuc- 
re , contcrcrc. Jfrumefn ttiam dieitur Jf runipe* 

Um / in miau difccrpcrc. Ctnfrumpeln / |er« 
f riimpcln / idem. 
^rüinelung / & $ rftmpelnng /t>Ä/ conrufio in mi- 

cat, ipfcqvcadus friandi. ©||f riimeiURg / m- 
rrirum. 

#rimic!id)t / & jtrumpelie^f / ad}. &adv. friabili», 
per micas. 

Äctimm / frömmer / frümmeflcr/ 

curvus, intortus, obliq vu», aduncui. Vi" i it friltlt« 
mer v3d)nalul. roArum ineurvum, aduacum. 
krummer 2Bccj / viarum flexio , ciiauno« am- 
fraaua. jtrummer$UCrrn/ incurvushumerif. 

jlruininer t lonpcs. ;v f i uinmer/ ie fd>lim> 

HUT / qvö q v >> dciormior , cö inhumanior. 

@elt / baä ü iiiimt i|i / mad}( gerade / n\u? frumm 
Iii / necuniae obediunr omnia. (£*ine Frumme 
^)anb HhUben aliqvem donis* miinufculi» 
corruniperci donit aggTcdi , pecunia aliqvem 

tentare. gorue frumm/ procurvut. Änunctf 
Qllter / curva feneftus. (gcl)r f nimm / pr?eror- 

cus. £in frumm getvaebfener Stamm / intor- 
tut caudex. äruinnt eingeboqene .^erncv / ca- 
mura cornua boum. Jt'rumm 9Raul / os val- 
gum. krummer ©inn/ mens Ikra t animu» 
improbut. Sumitur enim grüntet! ttiam moralu 
ter pro injufto, iniqvo , de degencre. (£r tVirb 
Übet Die mapen Frumm/ in infideliratem dege- 

nerac. <Zx ift f nimm / tpenn er ftcf> bueft / mii- 

diofus dt fallax eft in amicicia, fidem prodere 
Toi ct. 

jTrümmcn / curvare , ineurvare , aduncare , finua- 
re , ncOcrc. igiej) Friimmen / pandar« , cur vc- 
feere. ©efrflinmet/curvatus.rorruofu«. ®0 
fniminfeSufaten/ rorqveaex feuutis tnflexil. 
(jkFrimunfer SKücfen / dorfum ineurvum. ©e< 
fn'immter Stögen /arcui. €» frumm t atifü 
einÜBürmlein/ wenn man^ tritt/ purü.habctdc 
mufca luum fplenem. 

Ärumme/Ärummbeit/ ©<</ curviiai,8exura, cur- 
vamen .curvatura , aduncicai , convexicas. '«fi 
f ommt bie tfrumtne in Die Serge / prov. unum dt 

idem cd , io nullo difcriminc ponitur. .ft viimiUC 
M HJegetf/ flexio. Aexut. anfradus viarum. 
krümme Dft <3#rift / iaaeqvaliui Imca- 
rum. 

U u it Änim» 



104? 



5fr 



1046 



jttiunniCT / / »ncurvans , rccurvans , tot qvens, 

tortor,cxtortor. 

3lbFriimmcn / deflc&ere, dctorqvcre.. 3tnFrum> 

null / procurvare. 3luf \ l Ümmcn/ contorq vcre 
5lU6fvÜinilKfl/ extorqvcre , obflc&ere. WjtU 
f rÜUlinctt / ioflcßerc , intorqvcrc. .Öcr abh'tini 
inen / ••■;"»•• 9 f o-inbf t&rnmen. Jbin nnö iDicber 

fttlinmCIl/ dworqvere, ut ot dijlorqverr , 1>Ö8 
tTJaul i)in* urrt> hcrt'i uminca. fotf rummrn/ 
extorqvcre. 5*crf rUUimcn / obtorqverc. 3>rt« 

fritmmung / diftomo. COJrt »•rfrnmtcnSDiuul/ 

diAortt* labiis. 3crfrÜmmc1l / contorqyerc. 

3<rfrummun3 / contorfio, 3urucffrümmcn/ 

rctorqvcre,recurvarc, rcfleÄere. ^ufamtnCfl' 
f 1'lltnOKtl/ conrlcftere »contorqvcre. 
£ t VXltM n / corqtere , mordete , it. prurire , fcal- 
pcndi libidincardcrc. Z)\< JgXlUt Trimmt mid)/ 

cutis prur it. (S< frimmc tmid) im £<ibc / excro- 

cior torminibus fivt intcftinorum dolore Aliud 

f/Igrimmcii/f«virc. 
Ävimmung /©fe/ ©a« tfrimmen /prurigo, fcal- 

purigo. SBail&f rimmtlt / tormina. dolor co- 
ltcus. 

^Trimmi^t/ frimmig/* frimbflff/ *Jj.&sJv; pru- 

r icm , tormuialis > torminofus* 
.ftrimpctl / coarftare, contrabere i coanguftare. 
tß rtZUtlitie/ fM/iÄI contorqvere, pertorqvc«. 
tc , qvomodo tttam ufurpatur. Sed tfrimptn / t- 
iam tß ludus qvidam chartarum,.fvi Kttrtipf 
appfUAtur y qvialuforet haut rarbin angußias* com- 
früit&iU coircety ut nonimmo üb Rximtf angu- 
ftiarumludut voc*if/«r. &rimp/ /ivr jtrimpf 
fpulcn / ludetc tribus charrulis , duabus ixcbs , * 
unä inversä , nummulis laceflendo.-. 

JTrimper / ßve tfrimprtiv &ar/ coar£tans, coercens, 

coanguftans , & Iulo t ejus ludi anxiccudinis , cm 

Ärtmpifpiclcr.. 
ffrimpung/ & Ärimpfnno, / Orr/ cocraio , ipfe co- 

anguftandi aäus , contraöio.- 
Jfrimpflg/ &$rimpfid)f/ «4 & adver b'.znx\fcx. 



^dppe/Oic/ plur. Grippen/ rJiaÄri'riipeti/co- 

arttare , txtriut per fijncop. m / prafepe , prafe- 
pium 1 prafepia , Ar prafepis , fälifca. linde eß : 
cm Ärippr natfffer/ cqvus pertuflis , aliud tß : ein 

Rrtppenbci^er / prafepia corrodau. 

ÄU f / tfßllfC /Wf/ phrr. ÄUfCIl / cupa.ti- 

na > vas grandius. Origintm haltt hac vox a tat 
bC/ ovo juvr. in tat SRCtlfuft* / lacu« ▼ina- 
rius. 2Bcinfnfc/ forum vtnarium. Drnün. rß 
Jtuffcttl / 900/ cupella .cupula , cupa minufcula. 
Äufcr/ ^Ufncr/ * jCftfcr/ doliarius, Yie. 
cor. 

jtübcl / 90* / p'w. fibel / capedo , capula. $0?od' 
fübd/ urecus muftarius. S23ierFÜbel/ cerevifia- 
ria capula. gcncrfiskl Htula incenduuia. ;\n 1» 
fllbcl / alveolus oxigalje Dimin. hujut tß t>öö 
^ilbrld)Cn/ capeduneula. us 
lotonus. f^rJQfÜbcI/ r.'ßiaubtu Bo«l<^/ al- 
veus ex rrabibus abtegnis , orca major« 

ÄU^/Ö'ÄUbC/ t>ic/ p/. ÄftI)C/ vacca. ®d. 
&c Ub / Äul) / bueula. $KelP 

\ 11 \\ bos laftana. ^ i .. . ain\ y^vj torda, bor- 
da. ÖPttcefÜhC dicuntur vacca, qvas ccdciia 
pailöres cumparochiaaccipcrc folent utendas, 
avorum ammalutm cafut in paßortm transfrrtur. 
äBilprrfuliC/ vacca* inferendales, tp* dir Wal- 
hurgistxhibtntur. *Min^^ube/f"ißlinKlfubf/ 
tuduspuerUüfß, nommr apodidrafeinda» larebra 
▼acca,difFuj»ium, alias Uöifdj.iuf/ y^licff nbfr» 
gen. ffivsM)frft*w**tiaf$ k otQommtl/di3a: 
taurus, a'dea ftcllarii. @(t)njci^frf ub / pra- 
ttr Taccam Helvctiam , tß Mammula , mulicr 
m .1 rrrm o u . 

^ubdr in/ X>(& / dim. vaccula. bueula. ^IJIIilfrJQi 
f tlt>lctn/ infettum eß, tttam <5otlt6\tu\)U tri / can- 
tharis rubca diUant^. 
Si\\bid)V a iitH. vaccinus, &adverb. more vaccino. 
vrtcb til()id)( leiten/ fordidum.ftupidum, agre- 
ftcmeilc. Scnbitar ttiamfh\}i{äf. 



anguftus , rugofus cx coarftationc , coarÄa- ÄUil/ f linCC/ tUHC(tCt7 üif*R. riir/Hr rjr A 

fjntun/ au Ja x, teme r a 1 lus.confidcns, praeeps. 
jtUR(X>lbt/raciniuaudax. SiniKV SlaV auda- 



tus. 

.ftrempf/* Krampf / b«/ fpafmus, nertorum» 
contrario » fh« contortio. 

Ärampüd)t / * Är<mpfid)t / ädjS. & adv. fpafti- 

cus , A fpaftice. 
Är impc/ * Ärcmpc/ We/ fibula. Ärcmpr auf 
bem ^>«(/ fpinther. Ärampc / * Krampf an ber 1 
^u*bv / clavicului, clavicula, capreolus. . 



%/\ M »» » V"V»' -—»11 MV *V« . » . — 

culus, cfFrcms. ÄiintT J£>i'lb/ fortis.magnani- 
mus hcros. Xoürim/ ptaeeeps. inconfideratus, 
projeft«; audaciae bomo \ alias Siimmfün / Vit* 
tveejener (ßefelle / Ccut<lßf<rl / x><t ts auf 
(Etalcjfc'rrunD K^t» t)tnau& tvaget/ parabola- 
i.v.. , parabolariuSj cmincBtis ix projeftae auda- 

ciac, 



1047 ffu jtu 1048 



cias» viram fummo periculo exponcns. Qhncil 
füll HMCfjen/animuin addere, audaciam afterrc, 
animofum reddere. SRan ftebet Wol/ Dflf er 
f Hü gnug ijl / audaciam in oculu prxfcrt ©er 
Finne tft oft funer/ a\i Der arojie/ plu» fiepe ammi 

haben t homines pufilli.ipus longurion ibus. (£r 
\)l niä)t mehr Fun/ depofuit audaciam. 
ÄlinCO / fimplex in ufu non tß,fed (grf UHCn / nuder c , 

fidcccconfidcrc.^an muüfidj nit aüejeit JUDicl 
Ctfüncit/ non omni a pcrkula audacius funcin- 
cunda. <£r erfüllet jtdj bici innen etroa$iufebr/ 

confidcntiut fe geric hie in rc SRarren tt . n 

ntn fid) roiDcr Die Unmöglichkeit / amentes majo- 
ta viribus tentant. SDRan mu§ fid) mihi mehr 
erfunen/ al$ man ausrichten fau/ onus humem 

impar fufcipicndum non cd. St a $f> aha J'unt 
compoßta 1 ut : 2llicr f II ItCU / lorrunam cxcjpcrc, 
alcam fubirc. 21u£erf mieu id. Qor auserf nnen/ 
prx ahn plurirna tibi pcrmiccarc in aliqvcm. 
COeterfililcnTaccllitcm&mtniflrumcncaudaciae. 
<3 id) 6ff unen/ ineeptarc facious aliqvod. Sich 
tili! erfüllen / semulum alicujui audacias ricri. 
Vrid), Weifet eifünen/ majora viribus conari. 
(£nffünen//!eui^£ntbldDen por/. r/?,audcre. 
Jtunbeif/Srfünung/ Oic/&öas£rfüuen/audacia, 

confidencia, cemcriras, confifio. ^ic nnrci 
fcbiimte K tinbeit fiebt ihm <iu i Den CI11.cn beraub 
cffrcniflimz ejus audaeiz monumentum eft in 
confpeeru, audaciam in oculis ortend it. hinein 
kit Xitn()rifrertreib:n / audaciam alicujusrcpri- 
mcrc.frangcrc.coiuunderc. (£g ift eine £cilfcl£j 
l Ünhcit bCD Dem tfcrl/audacia projecra eft in hoc 
hominc. 

jiunltd) / ad\. &a\iv. armatus , audacia , &id. avod 
ihn: i/.audaclcr , aulaciter, tcmcrc.confidcn- 
ter. £uminf üiriicfy / paulö fidcntiüs , nullö ad- 
hibuö confibo. <gag cl nur fiinlid) brMurf/ 
absqve metu , finc rimorc rem editiere. £Ml 
bax\\\ mir f Hnlid) gl JUbeil / ex animo omnia mi- 
hi credas , ccrciflimc tibi perfvadeas, fidem adhi- 
beas mihi indubitate. lj?r gehet aliufunltd) in 
feinen Vr id)cn / nullö adhibitö confihö fortuntt 
(!t commhtic 

ÄUܧ/ f ÜrSCr/ f ÜtJCftcr/ -4 brevis, par- 
vus, minor, mintmus. It. contractu* , concifus, 
ninutus. Uber ciemajjeftirj/ perbrevis. <£t« 
nai furi mad)ett/ brevi expedire , it. in compen- 
dium contrahere. «fturj rcDcn/ dicere bre viter, 
lumnut.m , pareiüs , prefsc , brevem eile. (£t> 



I IP mit fur|em berfiren / breviter aliqvid aetm- 
gere. $, uxtfx/ nicoerftommiger gRenfd)/ homo 

humilis, bre vis, exiguus,parvaeihturz. 

Anleitung / ifcgoge, inftirutio. £urjc9<acbt/ 
nox contraftior. Jn furjer 3ett/ brevi. tfurjs 
bin/ nuperrimc. J)et Furjefte XfliV bruma, fol- 
ftuium hybernum. ©ie fui*|C|rc 9cad)t / folfti- 

tium zfti vum. £)ie 3eit mirt> mir )u fürs / tem - 

porc excludor, egeo, careo. Äurj Unt) gut/ bre- 
•riter Ärargutc. ^uf^Furjeffe/ compendiariö. 

# ürjen / compof. Stbfurjcn / »erf firjen / bre viarc, 

abbreviarc, compcndifaccre, coarciare. Sinem 
fclC 3cif fftrjen/ jeu »erffirjcn/ abfumerc diem. 
fallere tcmpus alieujus. 23^n feinen ©efefw» 
ten ilbfurjen/ de ncgotiis den aherc. ^erf ür; . n 
tj} drminuerc , mutilare , 65" id. qvod abüÄr>cn. 

^tiriff von meinem Mn ein gro§e^ abgefur^t/ 
mulcum de mcrccdc derraclum mihi c Cr. Ritten 
OerfUHen/lxdere, defraudarc aliqvcm. 

Äürjer/ 5lbffirjtT / 5Scrf urjer / ttt/ abbreviam, 

compendium faciens • vulgo abbrrviator , com- 
ftndiaritu. ^eiturrfliricr / für temporis , areta- 
lon|us. 2ebeil6furjer/vitamimminucns. £chn< 

«bfurjer / dimir.ucns mercedtm. SSerfurjer/ 

«lamnofus, noxa. 

S\\x\ti x>it/&rarif&ut$)<(t/fcu pLntyiaMt/ 

bre vi ras , contrario. 3 n $tt ÄnrjC / brevi. 
jlürjtbtrdiebe/ laconifmus,micrologia, bre- 
vitas oracionis : befreit / temporis : brt l'ebcni/ 

«exiguum vn.x fpatium. efiViU* in he j?iir}v' 
bringen / verba in compendium conferrc. Um 
geliebter ^Turje loiden/ brevitatis causa. t)it 
itür|ei(i nid)tAllcjeit gut/ nonfemper expedic 
verba ad compendium conferre. 
^ur,iUng/Ol«/diminutio, abbreviario .compen- 
dium, minutio. üßprtfArjUUg / compcuduira 
verborum , vulgb atbrrviatio frrmonif. %<itf i\X ■ 

-Jling/ oblectamentum. Qlbftir{tmg/ imminu- 

tio fummw. 9lbfftrwug te8215egee>/ fiw 3ücge» 

flirmng/ compendium vi*. SJcrfliriUlW/ 1*- 
(io , prsrjudicium. l'eibeffuf jung / five op&< 
fur^ung / mutilatio corporis , capitis rcfcUTto» 

Tulgi deccUatio. 

Sthx\\iä)l ädv. Tummarim , breviter , brevi. 

f firiliebfic/ q vim breviflime. Äftr jüd) berfiren/ 
levicer perltringere. £ür$ltcb febreiben/ Laco- 
mec fcribcrc. iUirjlid) etiam ttmpw fr/itcritum 
notat : nuper, nuperrimc, Aipcrioribus , proxi- 
mis > proximc praererlapfls diebus , reccnccr. 

Uuu ij ÄUB' 



1049 



1050 



SM 



5tfl§ / f &§CI1 / gttftßCt / ofcul«. . t»fia.c. 
deofculan , ofculum ioprimcre , figere ofeula. 
CiUCin Die J^)Änbcfn§CIW manus alicuju« deofcu 
lari. Grnw fcoc rtvtrntti* five honoris a Q »Horum 
tbjraviofrrviltproceJtl ,uruUdicimui : €m$»lfcl 
flMtl innren / G*U. btufrr la mäms. Sei x$ulte- 
riits procrjfu ifla frrvütu , ut non folum mjutiti , t't- 
tum ipfs -veßtmrntM ampltxentur &ofatlnüur. Hwc 
S> I &Otf fitzen / balure tunicam. ?ontifui ma- 
ximo prdei pvAviis rxcipluntur. Sed prov. 3«) 

reiUtbmqern Die Suiie ffifeH/ fuprcmam fubje- 
ftionem * humiluacem innuit. hinein ötc VlU> 
ACH fu|CH / dcotculan ocellos. t&jd) nid)t twl« 
kn f U^CIl lafen / detorgvere cciviccin ad ofeula. 
fii/aw ettim dicii: Äft§ ttlld^ dllf Dcn£imCl/* 
intclligiti Iambe mihmatei 
jCHÜtT / fc<t / baliator , fvavians »deofeulans 

Üriun/ Die/bafiatrix. 
jHlCfl/OAi/ft«** wr6. ofealatio , fvaviano , ba 
llatio. Dxcitut rtiam fcie&fi£ut1<J. 
f hg;n / labratum , Al ks JpMltP> ".HmjcncVtSiirni 
l ÜjUu / oüluIo officioio & chaxiiativo iici- 
<ur. ^ 

t>CT/p/«r, Äftfo/ bafium, fvaviom , ofcu- 
lum (£hren /»w5r^f(t):.ffcfH§ bafiumoffi- 
ciofum. S5alfd)cr fi-vr ^uÖatfujj / mel fn ore, 
fei in cordc. J£>urctlfuil / fvavtum impadens. 
j; .rt'.-Fii»; / amplcxus, complcxu». $!icbe$' 
Ä il§ / fvavium amoris. Sföutterf u§ / amplexui 
nucernus. Q3atCVFt!jt/ paecrou». <£incm rinctl 
Ä»§ eben / adjungere labraadlabdla. S&iftcrt 
JtfljC/ ofeula amara, utfunt vairdutntium , 
ettsm y cumpurri virgMcfculart tenmtur. 
5tu£tcin / &45 / <fonin. fvaviolum , badolum. iVo- 

ßuUtbm Rußgetk 
Ä ftpb'ir/ «4*> £5" 4^i/»tiignus ofeulo > baüandus, am* 
plcikndui. 



jiilfcrlicb *-•*'/• B?/»Vv. ofcultsdclcdans. <£$iftmir 
ieljo tüd)t f uv*.rl.d> / abhorrco nunc ab ofeuhs, 

dcofculacioncsjam faftidio. * 

^ U tfd) / >• Ajrctni. ßvfpoptUent. apage , mo • 
-/e dcocyüi » Undt rfi i^Utf4> / /h* tfutfcfrc/ 

opertanea , vchicu- 
lum pendle, arecra, tfledum, fuod rtiätn , fr i 
mn rtü'e,f<rtbi:ui (EftltfctK/ uv*fi cßirt k <&i\jin, 
tfilie ÄHt|£f)C mit |Cd)6 ^fcrPfn/ curriculum le- 



juge. «Ätltf^C mit »tcr ^>fcrl)cT! / OTadrijugr. , 

$Kit (mrp ^fcrbcii / bijuge. 5?rviutrutfcbc / f i- 

lcntum nupcialc. gi!Mui|'d)C / rheda campe- 
(Vrif. Jh.) n 'Chirfdu' ' vchiculum pendle. J^nm- 
mclflltf^C/ Tchiculum cameratum. fJt«|iFur|^</ 
rheda veredaria. £tWPflltf<t)C / vebiculum mc- 
ntorium. au!vfu;\tc / rheda viaturia. Cluf 
$mfctxtl frthtt*/ thedu vehi , efledö trahi. 
.Hm'!d)Uin / t»»T6/ dimin. vchicnlujn , curriculum. 
Nobii Äöifd;gen. 

Ütfdjclt / "» compofitif folum frtqvrnUiur , Awc 3ln> 
futl4Kll/appropiBq»ate rheda. gevtFut|Ch(ll/ 
pcigere vehreulö. Spin lirtD b(vFl1tfd)Clt/ cir- 
cumvehi efledis. 9Riifllt|djcn / una cum alii» 
»ehi. 3R.Td)furt'chcn / «arpeteto fcq-»i. äBfjji 
Fllf \4)ttl I abtre vehiculo. 
jCuC|'4)tr /9<C/ rhedariu« , veÄor. 9RkfFlJffchcr/ 
aunga conduAiciu*. VfibfHtj(f)CC / ihcdar.ua 

fnmariui. 5>ClihKfAcr / veredarius. £ün&# 
Utfd)tt /cairucariu« »iatoriu$. 

ÄUttCr/ baucal.um. 

glllo , guttu«. Du Hur rttam <&\mctQ\*6 / fcf 

Ü:nC{|lci'/|t«*'7i vccabula a ßmo Xntt/five 
(jiiUI //iE« , a 9"fo r/iÄm tp/üm voxabulum outtur, 
diHum ; Latinum rmm «on tß , IkrlqvuUfN a gulä\ 
qvaß ytlutlur t dici ve.mt. f r id.7te\Ux$,\M/ m 




/undedma Germanorum lirera , duplfw 
cari non debet, md id fonus ipfe vo- 
cabuli poftulavcrir : Aliud cium eft 
(^tflcn/ furari, aliud (St :H':ü' Jrtcre. (BtiUcfl/ 
fcdai c. ft @tffti*K/ mamibrium aptare. ?lßälcil 
aoftrö fufFodcre , & 2Biri!on / laneus. Dttpttca» 
tur etiam in finc , cum pluratis »el alicffcxioncs 
dupheacionem reqvirunr : c. g. 52BtÜV qvia dici- 

mi» billig/ SBoIlcn» 4>ctt/ c^via fcribo : bcllei/ . 



frfjcflci!/ fic aliud' eff (?cjttl/ cortext CYanidu», 
* aliud vrdjdl!/ fonus, aliud fgica, aliud 

gpO/ debet. Öc. 

Sab/ labCn/ gelabCt/ recrearc, refrigerare, 

refrecre, ref ociMare , euju» cnmpof. rKlbCR / idem 
ß^ntfiät. <£i(f) labtn/ recreari, refici , refocil- 

lari. g «nen nari i'einein (Slrnoe laben/ moleftta* 
alkuiabftcrgcrc, segritudincm aufexre. Qai 

Met* 



1051 



2a 



JfrictJ&olfcrlabeu/ cxcxcitura rcficcre , confir- 
marc (£ tuen ftranfen mit (8 torl rjueyni er» 
laben / medicaiucnris conforraimbu» xi;rotum 
rcficcre. vr id) »in »Derer Seilte Unajucr üben/ 
de aliarum mafis gaudere. tabc mtcf)/ Ith im 
i .;;> ud) febe / pratfeatia tua fumma mc volupcatc 
pcrfundir. 

{flOCr / Det/ refeftor , refngerator, rcfocillans, rc- 
ercant. Eaberinn/ tue/ retrigeratrix. j;ci'' 
jciiölaber/ gaadium cordis. 

f abumj/Wc/ recreatio, rcfc&io, rcfocillatio, refri- 
genum. Dicitur rtiam eleganter ; fcas 2tlbfill/ 
laxatio * tnftau ratio , reparatio. £inem ©e« 
inti(t'llb|äl erroeefen.' remiflioncm animialicui 

afferrc. ©et Jftanfe fchrcoef immer nach 2a< 

bumj/ atgrotus rcfcäioncs cordis fubindc cx- 
pcrJt* 

4 f a»l)flft/ * ?ibid)t/ five Babenb / rtcreani, refi- 
cicns, relevant, infraurans, remiilionem, obli- 
vionemdr medicinam dotorit afferent. 

£ad)/ lad)Cn/ geIaCt)Ct/ ridere , rifun» ede- 
rc, tollere, facerc. Ubcil .Ulf huhctl' euch inn um 
tollere, folutc, profuse, afraura ridere. Compof. 
Jtott 2lnlachciL lenitcr arndere. 2UlflaehCtt/ tol- 
lere nfum. ClUölrtchen / irridere. belachen/ 
ttmt belachen ifrve perlaoy 11/ rifu excipere, dc- 

rifui.Tv/ludibno habere, pro dendiculo* de- 

lecbmcnto putare. ©rauf» ßve ÖBorauflacbcn/ 

aliqvid ludibno habere. 2tuf rittet 2Ö0rtC Ifl» 
d)cn/ verbaalicujus rifu excipere. ^iut Liehen/ 
nfum connnuarc, in ridendo pergere. .pcni 
lachen/ fübfannare. SRttlacbcn/corridere. SDJif. 
nnbcrlad)en / interponere nfum. 3Biebcr(a> 
eben / criam , rterüm, denuö ridere. 3 f r ' 1 
eben/ rifu coneuti. £incn lachen marken/ rifum 
movere, concitare , excitarc , facere. jdi niufi 
t\"! ruber loeljen rifum hoc mihi deber , praecor- 
dia mihi ad rifum faliunt. Jrtft ich iv. ruber 
Iiieben /prolixiütaliovid ridere. 1 .-(he nicht ftf 
Rbr/ es Durfte tir fenff »ergeben , « n übt ridenti, 
nam mox polt gaudia flebi«. 

tather/ 35erlad>er/ 2htftadt)er / *tt/ rifor, derifor, 
irriior,cxagiutor, ludio. joculator. £aehcrinn/ 

lue/ 1 udia. jocularia. r j Jens, 1 1 luden». 

lad) >x>ct/ ö'Dae ?ad)en/ 1/ frc&iiiig . rtc / ö* t>ds 
#ktöehtcry nfio, nfut. (Jinen £ach aiiffcfclagcn/ 
rifum tollere , ederc rifionem. <£ # rt mehrt! al 
bemerk / allein alber C^elÄebfcr / rifu ioeprfi res 
i%rptiox »ulla dl. SQcriadmnfi / fi-vt stuiku 



1052 



chuna,/ rrrifio,irrifus. €tf cut/lebet ein(Mdj.- 
rcr/ erumpit,exiftit, fitnfus. (gin (Mitte 

mad&eil/ ndendi caufatn prabere, rifum allein 

excutcre. 

MM» mbat/ & gac&baff / u Irlich / *Ai. 

ä» adverb. ndiculus, ridicularius , ridibundus, 
jocularis. £4cf>crll<t>t $0fjcn inilCiKB/ ridicula- 
na rundere. UQtXlid) fe 011/ riduuio efTe. (gt, 
ttJUtf lad^erlid)C^ l.iaen/ ridiculc aliqvid diecre 

£>er äff ausl4cherlic6/ »er liSc&crlicb ift/ ridiculus" 
eft, qvi ndicuio cft. lächerlicher nnife/ ndicu- 

le. pcrndiculc, joculariicr, feftive. Vad)rclid> 
2>ing / materies ad jocandum,joi:ularia,ridicu- 
laria vanitudo. 

ftfötln / fubridere , moderate , mrdioericer ridere, 

Gilten aulad)cln / arridere al.cui lenitcr. 
l'il d)eler / ©et / fubr idcns , lenitcr arridcos. ffin 

I Slnldchler/iif«. *7 

?Äcblid)r / & £ad)Icnb / «4 ridihundus , fubridens. 

QUiliJchlenb/arridcns. €ui Iad>leiibe^i?lni}c|lci»fc» 

vultusferenus, hilaris. fronsexportcc>a. 

£ad)Ö/t>«/p/.tu £öd)fc/ falmo. Srifd><r 

i^neb^/ falmo recens. (EilMefaljcncr / falitus. 
CHTülcherrcr IM dv: / falmo fumd duracus. ?Äd)< 
fe fanqen / captare efoect. Einfallen / fahre. 
Qlupefjen/ apponerc menfar. 

005 / laeea , k /arcar, 6rrra , qvi veßet irr- 
miculaU eflkieb*Htur , £ttt* 2|rt 0diarbeh^ 

färb«. 9iut Jad/ lacca rubra, eehnwrj Vacf/ 
nigra , atra. vr p, mtd) ÜOCf / lacca Hifpanica. 

itiielhu'r ' miniatula, cera miniata , li^iliaris 
ftgnatona. Eß ab hoc verbum Iflrf cn / frvetex; 
larfen/ laccä fumare,obfirmare, obfignare,de- 
linire, oblinere. S3<rlactiwg / Oll/ ©bfigru- 
tio. 

£0Ö / laben / 3# lub / rd) lübe t ejelaben / * qu 

laDef / ßve gelabt/ propr. onerarc, onusiropo» 
nerc , ;.* in vitare , citare. Htnc compof. varie ex- 
plicantur. fcblrtbcn / 

onos deponerc , a)levare r 
relevare. ^luflaben/ onus imponere, aiiqv.d 
or.cn j injungerc, iipponere farcinam. ^lus", 
laben / exonerare. S5elaben / gravsjrc, aggra» 
varc. (rief) belaben / onus fufciperc ,rccip*ere. 
56elaben fil>n / onere premi. iXittld bei: / iavita- 
rt,vocare. €0?af)T>ri( cinlabeu . vocare ad 
prandiom , ad caenam in vitare. Qvauf f:ic 
worauflaben / in currum imponere , tollere 
collocarc. S<aef)lüben/ oneraoftenbusaddere! 



£a 



1054 



Ubnlaben / praegraYare. SBJit bcm SnntF tiber > 1 
l vi t cn U'iMi vindobrutum,oppreflum, plenum 

«fle. Söorlaben/citare. Set (Bericht labe» /yo- 

carc ad judiccm. SBiebcrlabCR / mutuö invita- 
rc. iüiebereiulaben / convivium rcponcre. 
3tvif(&enlabcn / inter alia oncraie. SÖUChfe U> 
Ivu / catapultam munire , farcirc tormcntum 
pulvere pyrid. SRifr laben / nmö plauftrum 
oncrarc. CÖUlatxn ß propf.onusdcponerc, Ö> 
entladet Werben / onerc letari : Srd& dt omni 
rclcvauone dicitur. (gidj einer $efcl)lllbigiina 
Wtlaben / purgare fe de cnminc. (rid) Der 
(Strafe cntlaben / eximerc fe nox* , removere 
pactum , liberari a fupplicio. 

SaDer / Der/ veöor , auriga , Ychicularius. QliiiKi 
Der» mvirans t t>ul^6invitator t vocator. ^abcriull/ 
Dl(/ faemina inYiuns. 

SabiUltJ /Die/ onus , veftura , vches. 9tll^tnDun> 
gen in architeüurä dicuntur extandat. <i mlabunoy 

Yocatui. <gr hat outlc Sabung / dicitur dt n t yvt 

merö gra-v'u \tu ontrAttu tß. 

£abcn /Der / p/«r. Jaben / taberna. SSilbc rlaben/ 

iconopolium. 95ud)laben / tabcena libraria. 

©Mb|djmib$laben / aurificina. tframlaben/ 

officina mereibus inftruaa. genjierlabcn / val- 

Y3B. €r bä*lt einen offene n gaben/ rahernaxw* eft, 

merecs vcnalcs habet in caberna publica. <£i 
nein Den £aben juetnaehin / cabernam mercaco- 
riam occludcrc, obfignarc. 
£atJe / Die/ arca , capft »clfta. ©etöfirjlaDe /ton- 
ditonum. <S;id>nieiDelabe / daaylotheca. $\ä 
Dcrlabc / areaveftiaria. $üt)d)\at)C/ capfuirhc- 
danus. Scimwberlabe / feapus. 5Bmb»/iw 
jDtgeUafct/ arca organi pncvmatici, arca venro- 
fa , in avam anima tan&hbut mürißranda in/Liit. 
3Ba§erlaben / ,e P rA *q*ari» , arculae.aqYarije. 
5f atf labe/ jh* P fla|termifoe/ lacus, morranum 
calci«. 3u(fetlibe/ eifta (acchacia. ©eltblbc/ 
arca nummoruni. SRcifelabCV ajcca-camerata. 
Gwatf in Die 2aD< lca,cn/ cransfexr* aiiqvid in 
ciftam. 

£aMdn / Dß8 / <iiim»..aicaU , ciirula. (gchublubi 
((Hl/ capfula duftili». 

£fl|hll * ^clailcn / onerare, gravare, aggravarc. 
$td Belauf , ut ttiam koditmnoßrA UngvA uju ve- 
nu , r/?:'mandare, praeeipere, commuuf«, in- 
jungere » dar« mandata. Cüjtv compof.funt ta- 

dtm,p>£ in taten. Abladen/ auflaiteo/ roibev; 

he larfen g. Ubcrlaftcn / rß praegravarc, nirrns 
oncrarc. ünirübciMlligfcpn/onCTieflc. S*\\l 



laften farcinam deponcre, oncre aliqrcm Icvarc* 
llnbela|tC(/ onerc alle v j t us, über a farcina feren- 
da. $e(a|len ttUm tß mandatum alicui darc, 
officium concedere» munus imponerc. 
?aft / X>U/plur. Die fallen/ onus, farcina. Saft 
traaen / fuftinere , ferre onera. (gincr ?a|I CM; 
notüincn fepn / librrari ab oncre. StmtiUlft/ 
opera officiaria. Slrbcttla|)/ laborcs molcfrL 
53aflajl / faburra. ^iniiilnlt / onera fervilia. 
l'tiiU'ShU / onus ventns , fccius. Dicitur ttum 
j&tjcläjt / fruHtu vtntris , ftvt conjugiAlk ; Std 
(Ebelaften qvoq i funt onera matnmonialia. $Cf 
beslaft/ onera amoris. jtiaj)crl.ltl/ prolcs nu- 
merofa. ^rieqe^Ia|i/ onera mihtarta. 3Rit 
^ VIC \*Uv r befeuert / difficultacibus & calamua- 
eibus belli oppreiTus. ^cbcnlift . molcfti* fuc- 
cedancae. l'u.tl.if:. onus fvavc, gratum, jueun- » 
dum. ^cbifflafl/ onus navatc. srd)mcricn« 
Injt/ dolor inimanis. (^ebulbcnlaft/ acs alic- 

num. (Seetenlafl/ cordisanguftiar. (Sorgen» 

fafl/ follicirudmcs. (Steuetlafl/ onera vcft«ga- 
lu. ^.unbcnlait t moles peccatorum. Uber- 
Jafr / moleftia. Cinvm ricl llbcdafi twl>n / mo- 
leftumefte aheui, c«dium afferre. <£i ift mir 
(iberlullii) / male me habet. Unalucf$(aft / >n- 
fortumratis preflurae. 0 l 3ai]enla|? / vehes, ve- 
clura, onus plaudri. 3ctttncrlafi/ labor Hcrcu- 
ieusi molcs immenfa. 
fcMtlaar/ cfnonnuntfvam ?aflbafjt / adj. & adv. fubju« 
galis, ditcllarrus, clitcllatus, oncranus. taft» 
Darc @4)iffc/ navcioneraci«. 

üäny läncn/gclamt/ erlernen / gelcü 

HCt / «cl'natc • °»»» »nniti, adniti , fufFulcirc, 
adminiculart. Dicitur tttam OlltlÄnctl. 31 binnen 
.tutttm »jlrclcÜcrc, refucarc. V^ICT> ilH CtrOO^ Iii« 
lien/ ineumbere, inüftcre alicui rci. "Cif ^CtllC/ 

»rorao er !i<b $tU\m bat / itf umaefallcn/ cor rmt 

columna , qtae admin iculo ei 6m , ». t.pr.tr^r.ui 
ejm mortem tß. 6id) an einen jerbrcebcne« iir t tb 
lallen / p> tuvfragilibus rebus confiderc. vr i<b 
auf ben (SUnbc^en lanen/ cubiio muiti, cubuai c, 

rcclinarc in eubtro. crid) atiflfine n / fn* wiber 
einen ailfliucn/^ res nova» mohri , fcditionem 
movere, fadioncm, tumulium concirarc con- 
ti.-, siiqvem. 

2«nev^nuui)/ Die/ & ein (Mne/ fulrura, fulci- 

mentum, adminiculum, fulcrum: dicitur ^wf, 
cinCDelcnDer/ prxcinclio. €iue Suite au ber 

Zxme loncakalaruni. ^IM^HUII ijy tc!a:j:io, 

dedu- 



2a 



2a- 



dedudio innoccni rc , apologia. Olllliinuni]/ 
fufTugium, confidcnua , adminiculum , fulci- 
mentum, fulcrum. 91ufl<$nuil.j / fcditio, rtbel- 
lio, feccflio. vrCiüüiif , hilcxum&fuitcncacu 
lum fellae. 

JaiUT t»cr/ incumbcnj, infiftcns, nifus&'nixus 
. $&nCX / ÖM&Utt I ttiam dicitur de komme ignavo_ 
qvi pariehbus neglhenter tniuvibit. QlufIiir.iT/ rc- 
bcllator, curbacor. • • 

tiinid)t / *d\. nifus , fultus, adminicuUcus, nitibun- 
dus , adnifu*. £ täniebt an Ctncm -3t ab/ innixus 
baculö. Clufliillidjt/ rebelhs, feditiofus. 

gjn / ad). &*dv. figmßcat etiam declivis &dcorfum. 
t&ncx £3e<j ' na decim$, abrupra. %&\iab genen/ 

ddeende rc. drorfum itc .u> i '. .im eß direflö, 
rcftl vii , a/ü/ ; £<bbm. 

• funfeben / lunfen / sTunjen / * /Linen / eß 

enim prapr. fvavitcr adnici . Hungen autem in ftecie 
eubando ludere in leäo, ut tnfante* & alii , cum 
tnitilAnt , nec tarnen furottnt. t (l ab hoc verbo (int 
SutlJC/ »Ith £un{bc ttlein/ grabatus.- 

l\xx\\ i £unne s^irnne / t>te/ paxiiiui , qvi ro - 

« prajfigitur. fljjf / ftfe&fc / er &tfd)C wri, 
lignum intcr paxülum «Srroramaxi infixum f/?, 
nc cttno confpnrcctur axis, nomine catharca. 

Sät/ Der/ vetußiffimum vocab. Gothicum, Belgice : 
Z.<tem/& lLctt/ nobii autem bodi'e £cUfll ' argilla, 
lutum. UwJr anHijviJJimum fLeCKä / lucatt, dc- 
lurare , £5Wy. gari-i f)/ argillofui , lurofus. 
/»ar vtmunt, qva alias derivarlneqveunt. 

$4iXft } T>U/ Saxon.JUtpV larva, pcriona . pro- 
mufeis. £/? rntm ßia faciet ex argilla primttus 
cenfeBji , ut ontnia idola ve,teruns , anteqvam ex me- 
taliis & 'tapuübus- fi-rent. JjoTff fvr contemtam et- 
Um J'.cilur feemraa deform» * & tecra. £u biff 
«De fd^nC Üarfc / cgt^i* fciliccr es pukhritu- 

dmjk dr form*. 2Ba$ n»U Jarfe bauen/ qvid- 

namlibi tribuit inconditaifra? tu'fc tttam dici- 
tur triangulus architectorum ex trabibui » in 
parienbus. 

Urft / Ut / ot diduftum , a larvi , cujtu ora ple- 
rvmq\ dtßorta & pendula , mit Crillm«llt*r» / & 
GFroßmcuUrrt er am. 

leim / Der / plur. ÜCime / eß in genne omne vifto. 
fum t *db*t tm aiq^tenaxy in (freie autem; gluicn, 
gluctnum, colla. Xifd^tii'l'li'ini gluren tenacis- 



colla, glutimtm flavum & transluciJum , avod in 
ort tyvefäShm ad glutman iai cbarUi adhibetur. 
^HDcrUctin aspbalius.^/ueMwA./imif». ©olD* 

leim / ahat %mai / chryfocolla. X)(X Jeint 

Ipriltflf flb/congluiinatiodivellicur.labcfaftatur 
coagmencauo. ©tn fceiin aufreißen / icgluti- 
nare« 

Heimen / glutinare, glutino conjun^ere. WßgU 
Wen / five Jllf.immcilleimfU/ a^glutmare, con- 
•glutmare. Vlufkimcn/ Set raui leimen /dcgluti- 
nare. Jöeleimen/glutinc firmare. Einleimen/ 

glutinamentö includere, indere, infigerc. (£nt> 

[eimen / poetue, regiut.narc. aSerleimcn/ & 5HC; 
leimen / glutine occludere. öcrlcimen / gluti- 

ne pracclodcre, obHnnare. 

£eimci7Wr/glutinator. ^ufanimcnlcimer/ con- 

glurinator. 

WumtJ t>iey c^Dflß Scimrtl / glueinamenrum, 
conghirinacio. Dicitur etiam ftpißime Zufamt 

mwlrtiiiiMiy. 
Jfeimbafe / 2<imi$t / »du &adv. tifcofus , vifcidus» 
giutmofus. ©eliimfe Sref er / congiutman 

afleres, 2 (imi(S)UV (Srtff / fuccus vifcofus. 
£cum/ö>' Deumen/ ©<r/ lutum, terra pingvis, 
tenax 2^ Tiicofa. DUitur alias qvoqy £ftf / hinc 
3 nflCtt / febum, fcvum , pingvedo iüa in extre- 
mo camis w ficca & frtgiiii : feribitur rtiam litt* 
feblift* Alii putant efle faftum ab ine liefet/ 
qvod adcandeltt j'ebaceas adhibeatur. Öiu^cann> 
aenURfdjtUt/ fcvum liqvcfaclum. ^iiin UU; 
fd)lift/ fevum hircinum. Ofinbcr Unfe|)li(t/ bu- 
bulam. Jf)il!d)cn Hnf01i«/ cejvinum. 9ftir« 
reu UnfQ^Iiff/ fcvum i rcnibui. Ab Unfd^litt eß 
adj. Unfa)li(r)r / fevofu«. Hin unfd)liej)ter &'o 
mmtm/ fapor fevofus. VMW$Uj*u UnfeNitt» 
idjf / candcla febacea. 3udcri£0tet Scumen/ 
utunrpaleatum dcaceraturnv ^feiliicljta' iti- 
men/ argilla lapidofa, arenofa. 

Konten/ & Vetfcn Iueare, tutularc , alias mit £co f 
menoerfrreic5eR/ & beleumen/ dclutare, collu. 

rulare. Odetten / autem eß verbum Belg, ßgnifi- 
cans impedirc, £5"Q3ele^el/ impcdimcntum, da- 
tnnum. 

2<UUtid)t /adjeB. lurofus, 1 utulatus. Dicitur etiam ' 

gcrnncM. ' (£ine leumerne 2Banb/ Jutamen tum, 

partes luteus. £ettld)f7 lucarms, lutcnlls. 

Bmum, lentum ac "benecoaum." So^eÜeiin/ XM/ (CltCC/ IflCfl/ Ö'Ufl/ not.jfmttm Mo), 
viüum. 3)»uaDUim / *lüu 3i|"d;lcim / ichthyo- 1 Bdgicum & Saxomc. cardus, ferocinus , fupre- 

aiui, < 



1057 



2a 



2a 



1058 



mus, ulnraus. Unit nobü varia vocabula fuper- 

funt, puta: 

5afc5</t)t«/Bw^Ä<j<r*e/ laetf«/ & Äetfc/ 

Icvc vulnus ex artritionc. Cr id) CtllC f 1 1 cf>c rct 
) bell / cutcm tcrendo vulnerare. Se JM <d)C I dr 
SM lehnt dicuntur rtiam adftrigmenra catceorum, 
' <5$lll)laf(fyen / it. leranifci pcndcntes de corol- 
lis,8f corium , ex qvo canes venatici folvuntur. 
£afd)C nob'H hodte mapitufttate finat ftgt/ Die/ 
ligamenrura. Hincl&Ultt\\\tyt/ ligamentum 
coriaccum , propr. qro marfapia dauduntur Sc 
reduduntur, in frecie atärm Ü£utligei1 ufurpamut 
pro qvibuslibec iigamentis lemnifcis. 
tau Ullb ftlbrrnc Sßütligen/ fimbri* Jeu lemnifei 
aurci de argentei ampli. Dicüur qvofy '' t>ft/ 
plur. g<$gC' ab hoc /LöCtfc / qvod propr. rß fafcia 
pcäoralis. Hinc t €ül Qfrtlftlaß / pcdoralc. 
JpiM'eilKilj/ yi vt @(hj»ibiich< :r 8ag/ bracca ftricta, 
nJikt vidulus, de fubligar fcortcum. \Bd)WCi(jiCr» 
lag/ obftragulum caligarum. £or(dag / 
&urtelat|dj wri o/un ficam & brevtorem gla- 
dium notabat , <dc« 1 Rttr^e VerUf 

tJUtiCJ/ G«J/i /Wir^ cmctl JDold; apptllant cour- 
tclas. 

fe^Ctl/ gelC^t/ kgjUtJultimta, valcdicere,ve- 
niam dare dt aeeipete. £ / , yvid valedicenlM vtl 
abeuntu in hea petegnna , plrrumiu laute rxetpiun- 
tut . mir ff iam j£U«jen cerpit haberi pro comriväri, 
93 aletfehm tltf aeben / ©Oer halfen. (Bich mit 
füianbcr legen/ convivari.epulari, facerc, con- 
eclebrare , agere convivium , intuitu disceflus 
feu abitionis* Hau £1 fjim.\ / C*ic / epulat valcdi- 
äorias. /f/iax £e rjitngeriwljl. 

fegt / dt julegt / «W*». temp. qvod etiam Jfeglid) Widter ; 
tandem, portremo, extreme , novililmc, 3u!c'it 
Wirb (icr)f au$wei|*en/ in fine vidcbitur.cuju» tom. 
3uIcBt lUUfl CS botl) f ommrn / tandem bona cau- 
Ii triumphal. Hegt / 4c beglich / eiiam exponitur 
auperrime, aovircr , proximis dicbui , paueos 
ante dies. 

t<Üt<Vt*dj. ultimuj,extrrmi:s , rupremui, novis- 
firnu« , fummu«. fegtet SBiOe / reftamen tum, 
conicftatio fuprema T difpofitio ultim* volun- 
taci«. J>ai legte (55erid>r bei» ber Wöbfjeif/ ept- 
dipnis. ¥egtri (?terbjtUtlMcill / fupremum , ex- 
cremum vitf« rempus , haliru* «xtremus. iner/ 
ber in legten 3üa,en Ue§t / monbundus , mom 
proxmmi. animam ageas »in agonc conftitueus. 



^n blefen legten 3dten / in hac mundi deliri 
drefterta fenc:'ta , in extremo hoc roundi tem- 
pore. Qa4 legte 5DiOnWüfCTte! / luna gibbofa. 
ber Vorlegte/ fn<e Obnem ber legte / penulti- 
mui. ©er oberuorlcgte ifive obnjmen ber legte/ 
anrepenultimui. 6d?elm unb t)ieb ber legre/ 
ultimum feabiet occupcc. 3" QUter Hegte / pr* 
feliciditeeulonc, pro faufto abiru. 
gegetl/ &ufitatius Qjerlefc W ' ab eoirm fönte, lott/ 
manai , atq^ exponitur: laedere, ofFcndcre* da- 
mnö afticere , violare. Et meton^m. rodere, ob- 
creftare , calumniari , laceflere % contumcltä afS- 

cere. €tnen an €bren toerjegen / dignitatem, 

famam , honorem alicujui lodere , violare, in- 
fimurc, debilitare , infrtngcre , Imminuere. 

Sin (Sbren »erlegt werben / honoris jacturam, 

dignitamnaufragium facere« injurias patt. 

nen au feinem £eibe oerlegen / concidcreaiiq«cm 

Tulncribtts , infigere i&ut in corpore , corpu« 
Ucerarc, <Mni geibe »erlegt werben / vulnus ae- 

cipcrc , fuftincre »atrlci gravi vulnere. 
Verlegt /adj.praJer. viola tus , Uefus , offen Alf ,re* 
xatus, agicatut , jartatus. lt. Tauciu«, vulnera« 
tus, vulnere pereuflut. 2lu qufcmScamcR »er» 
legt Werben/ exttlimacionc laedi,dc honorede- 
jtei. 

25crlef|fr/ l>Ct / violator, vexator, exagirator. 
SScrlegerinn / fte/ feemina violcma 1 furia cercr- 

rima. 

?3erleBUnq/ M</ vjolentia, lnefio, vexario, im- 
petu» , rurbatio. It. vulneratio , (äuciatio. (ff)' 
ren»erlegUII9 / derogatio dignitatit , levatio ta- 

mae. -Serlcgun^ ber 3un3tr<iufd)^fi' ftup«««i 

violatio. 

^erlegUcfe /*dj &adv. ▼iolcmus , crudeüs , prom» 
cusad »mi , Indens, faucians , vulnerans, 
vielen tcr , injunose. lllivcrliglicr) / ^mpene- 
crabilis ferro , invulnerabilit. (fbrenverleglicbe 
vlBorte / verba injunofa , convitia, coneumc- 

ll.'V 

25erleglid)f clt / o<« / id. qvod SSerlegunq / vulnera- 
tio, tntlgb Vulnerabilität ; fit invulnrrahii tat ■ tn( 
UnverUgliebfctt. SSerleglicbreit bc«föctad)t' 
llti$t$ I debilitacio memon*. 

i'afict/ DOS / plur. W« ^frer/ * lt*t poflremum. 
Vitium, peccarura , dcliAum. lapfut, offen fio. 

ftat £n|ter tft ibm aufboren ' id vmum mna- 
tumeieß. IRiemanb ift obne Hafjer / virus fine 
nemo nakuur. <£i tfeett Qaiu »löcr Kaller/ 

featet 



£a 



1060 



rcaict vitiis. (Srofai fcotfer/^aubtlafter/ fcc- 

1 us, ricinus enorme, nc lau •.! u in, ; c t r um . £}ieW 
la|kr / ftudi um fuundi. vl't'ilajivV / Vitium in. 
creaibile , fcclus nobile , iofigne. Sreunbctf» 
laflcr / amicorum ecrata. ffctiMutfat I ho- 
ftiuin male facta , improbitates. ©robc$£aftcr/ 
errat um rurpitfimuro. $((ifd)(6la|i(l' / dehcra 
carnii. Jjil'.l.t'fcr ' cum matio, prurirusconvi- 
ciandi. Jpitreillafttf / Itbidinet nefarise. Jfrci 
Dcillafccr / peccata gcnulium^ 3D9<nMa|TciV 
dclicta juventum. Äiniwl öfter/ erraea pucri- 
lia, ncqviriae, malitiae infantiles. -£antua|icr/ 

v- Vitium universale, intcfrtn um, populäre. £it> 
bcstJficr/ amor improbus , vitioiua. fugen; 
laftcr ' futilicas,coaivciudomenticndi. SQfaje 
flihltllicr/ crimen l»fomaicitat.s. 9iet>elafter/ 
injuna vcrbaJis.conv.tiandilibiU'o. @aufia|*trr/ 
cbnofitas. OdwnDl. fter / facinusindignum, 
icclcftum. ©eelrulafter / vhia animi , t/W am- 
m*. £fafellrfier progr«.flus lnvitiis, 3un< 
(IMlafter/ rycophantia. 

t>i ;f in / propr. tß dclinqverc, peccare, IxJere. SBic 
täfterterlM*£lcü>/ qväm malecorrumpit , l.c- 
dithic veftimcnta fua ? Sed &&ftfrn frtaventH- 
ftntr yvctL ßonjt : contumcliis infeltari , convitiil 
profeindere , dente maledico carpere, maledi- 
öis aliqvem fi°erc. 21ti$1fytern/increpare,ob- 
jurgare. 9Vl4fiern / criminatione in aliqvem 
uti. 2?crKi|itf rn / aliqvid in conrumeliam vet- 
tere, viriö vertcre, vitiaalicui objicere , i/. cor- 
rumpere , coinqvinarc. 3(* töftern/ ©pprimere, 
oppenre aliqvem contumcliis , it. everreie, fub- 
▼ertere , peflundarc, atterere aliqvid. ©Ott 
loTrcrm / Deo maledicere , blafphcm-re. £>en 
5vfP|tr lauern / committere crimen 1*1* maje- 
(rat. Caefar. 

öfterer/ Ocr/corrupror, & Safterinn / Ut/ cor- 
ruprrix. tffattt in ftecie eß conviciator, ca- 
lumniator , obtrc&ator , carinator , fycophanra, 
ferro ZaülKtX dicuntur 

non dtdictrunt t iftl cid nominn fud non dederunt, 
exercent , ut : propol« , circicoret , preteiput du- 
trm Ixinantt px;ani , rjvi edrnet in oppidU vtnum ex- 
ponunt. ©rMfeSlMcrer /blafplicmus. 
fcaiteriina,/ *>IC / malcdi&io, convicium, contu- 
melu , in veclio • it. depravatio, corrupeio. ©et' 
rcjflaYrenmq 1 blafphcmia. ©aßVaitern/ idtm 

£jYurl:cf) * tfdfterbflff / *dj. & *dv. flagitiofus, 
uclctofui, iccicftus,fcclaatus, ncfarius.malc- \ 



dicus , contumeliofus , &: fcclcae, impudcutii- 
fimc, /eclerate, vitiose, neqvucr , perverse, con- 
tumeliose , malcdice. Unlafretbaff / purus a 
cnminc, integer, probus, frugi ,g3': probe, ia- 
tegrc.ineorruptc. 

eaff/loffcr/IaffcRcc/.T ■ij. flaccidus , fap«. 

refatuus, Saxon. efftrtur : Äflbbe. (Efolaffcr 
2Qcin / vinum evanidum. &ift< SX^f n / verba 
otiofa, nugat, vani fermones. ©n laffcr^crl/ 
infulfui , iners , vecors horno. 
J'affC IpitlSaxomt tabU/ &alia iitltüo £tat>bc/ 
labco, *liks ein ^anfinidttl/ ©roflmattf. Hinc 

multi dedueunt XflLlulIarT/ qvi hictando labia didu. 
eil &ore hiat. €»n junger &l/fc / juveneus , im- 
berbis juvenit. £a/fc rtiam dicitur cxrrema , £5* 
latior pars remi, palmula diüa , k labiorum fimUi. 
tudine. 

i'aftifitf) / ddj. Ö5* »Jv. propr. flaccidus , E^Tapore fa- 
tuu» , fr d fepe ufurpatur pro orc hiantibus , in- 
venrrs oculis-circumcirca fpcciantibus. 
?'PP / tippt I ÖW /pl. kippen / labium, labia. 
Eß 4 Saxonko fL^bbc. Oberlippe / labrum fupe- 
nus. Unterlippe / labrum intcrius. Dmin.eß 
£ipplcin7t»Ä0/ labcllum. ^tibincnlippClt/ labra 
flammea, rubentia. S. orallenüppeu/ corallino 
rubore fufrura. dCDfenlippen/rofea. ^urpuf< 
lippen / purpurea. 3inncberlippcn/ corufca , ein- 
nabare cincra. 3ucfcrlippcil / labia mclhrlua. 
Barte £ipplein / labella tencra, 
2ippid)t/adjfB.&*dverb.labh$ praeditus. @r0#- 
lipptd)t / labrofus , labra pnegrandia habens, 
chilo. Jtlctn« ßve £)untllipptd)t/ tcnuibus Ia- 
bellis pulchcr. ©rint>lippid)t/ oftigine fadus. 

Seftc / Oie / * gefjltin / tat/ idtm «W£ippe/ & 

JLippIctrt ; fic ttiam 2(f\i(])t / idtm tß qvod &ip* 

p(d?r. (iinev/ t>em Mc ire^en nid>r iufauimen ae- 
ben / albis dentibus hians , cujtu Ubia reßriad 
funt , ui dente* teotre neqvtdnt, -Offe tiftei)inDc tff* 
)en / labia diduela. 
JCjfel / l»cr / plur. Jeffel / cum t/mn dutrm fcSffd 
cum 5. fruit tnim a Jtefj« / ftu potiits &abtX / 6< 

Ä.afT</ cochlear. ©ilberner geffel/cochlear ar- 
cenreum. SS$>\\txm i ligneum. 3mnerner/ 
ftanneum. SHlecberncr / «x laminä. ©<ef leffel/ 
cochlear fuforium. tfedtli'flel /rudicula. £Kur* 
lerTe l / rudes , fpatha. i3d)aum(e|fel/ ßve ^aum> 
leffei/ cocklcar cribrariura, ligula. ßjni'crfel 
WÜ I cochlcarium , menfura cochleant. ^ä) 
babteeSmaesiV fan/ als battc id>ö mit £cffclit 



io6i 



2« 



£a 



1062 



fiClCH/ facicut iftms rei mc cagic.haut altter. 
ac fiqviifeiogurgitaTcr'uei. (Et I)fbt bell Vcffcl 

auf / unb jutritt eine <5(#!üel/ parva fervaudo 

magna negtigic. «Keßlefiel / adolcfcen- 
tttlaa imprOTidus , imberbu , protenus. ?W< 

mifc&er Obrlenel / Ro,l? * / 'ß cUva muri " 

Qta. , , 

SeffeletH / t>4S / Amin, partum cochlcar. <?!n K| 

felein/ aurifcatpium. tfintorlcffclcirt/ lig"!* 

pro infantibus. 
Senelcn/ forberc liqvida ex cochlcar!. Sed Icftclrt/ 

qväitdo notAt ftzmin&m prenfare, buc nan pertinet, 

Ivonlsm dtfccndä a Uct*rt/ ubi iddeu.ium. 
I \\it I * Safcte / tott/ cantherius tormenci bcllici, 

duiiur k tLafltn/ biMido t funtq l cdntberii compagn % 

ßvr compaiinti , qvibtu tormenta ünponunLur, 

Jjcül/ lallen/ getaUet/ tf«t bd«*« 

balbucinari, tß vocabulum hfinofaBum. <Em>a$ 
ta\)tX> five beran^UHcn / cßutirc aliqvid balbu- 
tieudo, /«/ balbucinando. 

f aller / * £atteuDcr/ oct/ balbu». wuennu / t>w/ 

balba. _ . ■ . . 

Jallun*,/ &w/ e^t^As gaflen / balbuu« , difficultas 

pronunciandi. 
ftiUbaft/ * ÜaUid)t7 Äi;.tf4iv.balbus,c*balbc\ 

i\im/ lamer/ lameftcc/^ ^» u<,u »' cl » u - 

dicans, loripes. geilDcilltim' nervicus, neuneus. 

im RMAm / debihtarc ¥am roerben / & tarn 

fron / claudum ficri , claudicare. £)et VÜRvC 

fcf>!u 3 be n bitten , </* p« oi>. t c<«« « acum 

ducit, cacus claudum ambularc doect. ZWt 
Imm* £lUfd)UlbiOMtg / cxcufcri© irigida , calva, 
«lumbit. Same 150§cn/ joci illiberales, joca 

inepta,nug»il!epidat. 

fomen dt«8crldmi'R/luxare. 5^gamcn * 23crlü 



nun — " -v» - - _ . 

mci«/^ pedibus L*di,tra£bm, pedcprcHim, Icntc, 
progredi , luxari pedibus. gafaiKU 1>1C glUtJC 1 
lattun phafianisalasluxare. 

tomum/ ftmi«Feit/ Mnbe / * ihm/ J>M / paraly 

fis, cUudicatio, Claudius. 8 cilbenlömbc / lum- 
bago. S5erlÄmttll<ibcV©lieD<r/ membrorum 
lux auo, artuum rev ullio. 
f nmid):/ & Jambaft / *4.£> «fr. claudjcans. lerne, 
urdc, traftim. taillier)! embcr gt!)CU / i»cederc 
grad» laborioso , *giö poplitc grcJlus cun- 
ftari. 

£ at/ # 2af en/ Btig. <ß, oüm xcid)/ «»J» 

tdac^/ yv^icingafen/ l i a wp»l « HiT»w l Mf| 



avoi r harn $ett!afen diatur. v?d)arlad>^««- 

»r^i/o I igni« , imif Qtüicum pur , £ff ^ad)/ 

avafi an ^atertad? / coccum. linde <5<fyar» 

(ad)in irlcit>/ coccinum, &coccinatus, einer/ Dcc 
in gc^rtrlad) aeflciDet ^d).irlnd) HB*" 

hrrba, alcftorolophus .inU. Porri tppelUxtur 
prun* qvtdÄM majvra , worum autgnitudint % 

icdjarladjen. Jaf * Sofcn / autrm tß pann«$, 

q vod « Icejen / prtter. tct) UlCJ /ptmre , exterulert, 

drduci poflit. it^ell^ iiDifd) / ^panifd)/ ^)oB^ n» 
i>ifd) £äf / pannus Anglicut , Hifpanicu«, Belgi- 
cus , /5 w HolUndtcm. Lange aliud eft / MC/ 
muria,/ivf mdnes. ü«^ JjeuilO^lafe / c^«^. 
1' .1 f td) t / muriaticiu. Hoc enim a fLa&)t / palu/ t 
lacun.i t faüum videhir. $.üdw autem nfenit a no- 
ßro B.<Xt) / y tnhh cwvenü Grtca lingv* cum »0- 
ßrA. Atffcif enim rrmam , fijjuram , & ^mmm®* Jq- 
vrAmnotil. Vi.i. inp a ÄOCt>. 

gio, provincia. terra • folum ,traäus cerraz, rcr- 
r 1 tonum. d ifl r 1 clus. «Bett ^UtlDCR / * II» üb 
len Mi^a il / ubiqvc, undiqvc, in omni terra. 
£atlD Utlt) irciUC / fubdirt » ineol« , inbabiutorcs 
rerr«. 3u 9Ba§cr Ulli) JfdU&/ terra martqve. 

giue SXei|e iu tanDe/ ucr teneftre. 5^er ^oDen 
bc< i -n»^cv / terrenum. (iMir fruchtbar £raa,* 
lattt)/ (erra ferax frugum. >?X'il£v; §cfcf>lad>t 
£ant)/ aser benignus. ÜiHuT £anb/ terra rara. 
5c|i / labe SanD / denfa. giu^efcbuntan ^onD/ 
agcicrt'octus. (rteinid)t/ lapidoi'us. SeriDiU 
bert/ager borrLdtu. Jfpcn Ob<»e £auD/ doininua 
line terruorio. 21uflll pi»Uten£»l»l) / in (uper- 

ficie. (EJner/bcrtjklÜaut) bat/ agrofus. Uber 
Eauö reifen / peregreabire. 2Uis fvem&cnüan» 

Un fpminen / peregre redire. %m ^atlt>C »Ob* 
ucii/ c«rras incolcre. (£r ij't roicDcr {U £anb f CUV 
men/ reverius eft c locis peregrinis. Qal %anb 
reuinen / refta pergere in exüium. 9Sen eiitcm 
£anD ium anbera / regionatim. $ant> ' tum rus 
fenificM. €r bt5(t Ii* auf t>em 2r.ibe auf / ruri 
eft, rufticatur. £ s ^ano bauen xus colcre. 
»UrtlattO/ arvum. ^racblanb/ agcr cefläns, rc- 

qvictus. ^iMiniKbirnaci unbiiineburaer^anD/ 

Ducatus Brunfvicenfis de Luncburgenüs. 
tanb/ JEftonia. S)iuiu u- unt) Qi|ldlanb / asee 
fuecretione Zizaniorum hifpidus. »laniV 
lailb/ * rVni't-I - iniuLi. 3nf<llant>/ peninfula. 
ijva'.'x Peltponnrßa feu AlatA, Cbetbnrjiu Cimbri. 
u o P^tf w re?no Dam*, -S^n^UanS / Aagjia« 



1063 



1064 



Britannia. gcinCtälatlWboftjcuin, terra hotti- 
1 11. ^cftlaili)/ terra rlrma, regio med 1 terra n ca. 
$innlanb/Finlandia. gncsl.iiib/ Frifu. ftrun* 
Fenlnnb/ Franconia, 4/iui tß $tantzei<t)/ Gallia. 
öirtturlanD/ terra pulla. ©rlobtgillä/ Palae- 
ttma. (bttrCDÖlanl) / terra fiugifcra. ©et' 
Unb/ Gotlua. ©rabclailb/arcaBhortorum./iw 
areolat. ©riccbcrtUinb/ Grsccia, Hellas, jpol« 
lant)/ jive D^lcDiT lailD / Holland a, /i ir Belgium. 
^naevmaunlunb/ Iogria. ^f-UnD / Hybetnia. 
3ufr)luH0 / terra glutinofa , folum pmgvc. 
iifrautlanb/ageroUtormj. jfurlanb/Churran- 
du. tfiipplaitD / Lappia. gitflonD / Livonia. 
COiOrgcnliilibcf / terrae auftrales, Orientale«. Um 
ScnOldnOer/ occidentale«. SDftttagtönbct .mc- 
ndionalcs. O^rMtilCev/ Tcptcatriorules» Bo- 
re alc». ObClianD / provincia , vel tractus (upe- 
tior. £><Ililtlb olivetum. ^>LUfl.UlD / lupcr- 
ficics.campus acqvalis,apcrrus. JXlltjcliinb/ <U- 
ttbslur olim rtgto, ubi jultina Borebar. Sic Vr.il 
luttb/ terra Sali a , five Sa i 1 oru m. (SooMilltD/ are* 

nofa. sr c|)(auraff<o»y. »'«• £d)laruffenianb/ ««- 

mrnfiilitium Utopid cu\u*dam , ubi omni* (int Idbort, 
ftricuh&pitt'.Qjuppttunt , qvaftttt &4?|auDett 
AfffnläftO / otioforum ingtmorum a-valtbtt fomnian- 
tium rtgto btälä &volupiuofa. (gdji'ttlunb/ Sco- 

oa. 6d)ro<iijtrlanl)/Helvcria. £d)n>ab<nl»inb/ 
Srcua. £t^i|'d)Unb/Germania t Alema»nia.Tcu- 
tonia. Ucfyl.wb tfvr 3f^üd>tliint>/ Nunhlandia. 
55oiab!»inb/ terra advocarorum, vel Varifcorum. 
SB.lflf rl.Wb f terra aq vota , paludofa. (gf cliUtb 
duttm efl provinet* Belgü Sciandia diSa; E^iBcC' 
r ii r i *: r regiones maritima:, mari vicinx. üßein» 
Iflnb / regio vini ferax. 5ßcilllrtllb eß elism vi- 

nerum. 2tf<l|d)lflnD / Itaita. ffiinbifchlanb/ 
Wen d ia, Vcncrorum five Sclavorum terra, ÖJe. 

i^iltlcin/ 006/ irmin. agclius, prxdiolum, tra- 
a us exiguus , parva regia, .ftflllanb iji ein f lein 
i änblcin / Bclgium exiguus terrx tractus eft. 

&inbt*n/ appellere navem , rerramtum navibus 
attingerc ,frepxnUiu dmlur 3inlt$llbcn/navigiis 
appelli , portu pouri,cont;ncntcm pctcrejnavt 
in portum acccdcre SMürtbcU •utem tß navi* 
gationem fubire , exporru folvere, anchoram 
(blvere » darc (c t ento. » 

Anbeten/ t>ic/ agCT continuus , tractus terrae, 
agrorum cultura. tri n-;r ■ &CT cid i.iiu^vvcn bat/ 
divesagris. 

jiubcT/ tXt/ fimplex inufiiJtiim. C'mpoftta ßtnl : 

2lu?lÄntJCr / «Ucnigeaa. ^nnlflBbcr / indigena. 



Su Mco igjta.rQä'nbcr / Augiui. ^icbcrlunbcrv 
ftvtSpoU&nbtt/ Rclga, tton »utem S^nUn\hu 
Ott / teutfcfelanott / ItPdfctyanOct / Jld: 
gmnf / %eut\<tw / 5U?elfd>cr/ Germanus , lealus, 
Francus. 9Cctuldllt>Ct tß Rheni aecola. <5c< 
lanber / mans aecola. SDcirtbuinbci: / Vari- 
feus yfc. QBcinqclÄ aber fimt cantheriat» v ites. 
c'»\lll)lid) / * i). iv. rcgioni conformis, morc bo- 
m 1 n um in terra aliq vi T/iventium , provincialis. 
£d»bliu)/(S ittlict)/ u vivis Romas, Romano vivi- 
co morc, (1 vivis altbi.vivito Heut ibi. Ur.MidK 
3lrt unb 3Bdfc/ confvetudo loci, mos regionis. 
,2i1llbtf(t> / äJj. &aJv. idan <p>od £&notid? ; Sed ns 
comoofitifufitotitueß. ÜJu8u5nbifd) / & ^crnlätt« 
bi|u)/ peregrinus, cxoticus,cxterus,exrraneui. 
3»lilaitbtfc5/ internus. 3 nn ^ n ^f* a 
bellum inccitinum. .^ottanD ifcf)C (5pi$CR7 den 
ciculi Hollandici. 
kfanC Kb.iü fic / provincia . regio , eparchta , Kr- 
-arum traclus. ©ortrcffliAc Sanbfu^flft / regio 
nobilittima. v^reKc taiufcbift vafra. Unbo 
ftinnte/ terra incognita. QEBfijlc / deferta. tfinc 
tiMbfaäft bflPPncn / incolerc regionem. 
(JlCnb /Oae/ fmeplur. Exilium, proferiptio , it. 
miferia , calamicas. Deducutit «Iii ab Ott/ 
&dnD / [int , w/ carrns pairii. Alu *b iCyldttW 
infula, qvhd, qvi txilib mußarrntur , utpluiimüm 
ad injulät TtltgAi entur* Htnißh, dtrrväl 4 BWg. cl/ 
tdim , y^flnD / fvi« rn a/i4W trrrai« rx«/« »»•- 
grtnt. Std o Go/Wcr imo/4if in/tf/«m , «n^e mßrum 
iCylant). ^iti(£rcnb«cb«n / folum vertere , , i» 
exilium proricjfu. (£imn Ml? <£lctlt> jaaCU 'f^t 
treiben / in exilium aliqvcm agere ,frve relcgare. 

<£lcn& f(fl)ll / exulare , exulem efle. ^ul 
$lcnb Htftfyh röfrtWI / exilio aflSci. JDarf 
(£lcnb bauen / miferam vitam rrabexe , extorrem 
eiTc. (£fnarr§6lenb/ Charontisjanua. 93«<l 
(SlcnbC aug'flf bf U/perpeti xrumnas, colcre vitam 
inopem. ^ein (glcnb bcflagcn / ▼««m fuaru 
conqven. 3m (Tlcnb fcon / in roifenis verüri- 
miferumen^. 
(Elcnbcv/ttt//i/^/r. pL W« (JIcnbeMifi; etn (CfcnDW 
m.'nn,' Stulant/ Exul , bannitus, proftriptus, 
exulans, cxrorris ,prorugus , in cxihum cjcäul . 
/;. miferabilis , infelix» 
(Slcnbev clcnbcr/ elcnbcffcr / adj. mifer, calamitofut. 
(SlcnbtT 5Ucin' villum» vinum tenue. trlitib 
.^UiÖ/ veftistrita,obroleta. (Tin clenbf r &CX\t 
homonauci.nihili, fungus. ©cnb^VOt/ Fa- 
nii furfuraccus, gregaria«, tnuetdus, vrUnff 
Hfl tj 



io6s 2a 

Jbcrbcrijf/ ptochodochium , diTetforium tiIc. 
Cltllber 2lnblief / afpc£his miferat*hs. <glen« 
fccr 3ucftanb/ mtferriraa fortuna, mitferrimum 
vit» gcnus. SRur jura €lenb geboren fepn/ 
«grcgic a<i mifcriam natum cfle. (£icJ) eines" 
(flcnW erbarmen/ affici mifena alicujus. £lcnb 

ttiam atrumnam hujus rix» ftgtrificat. tytti bic<- 

fem €lcnb fabren/ vi« fungi, e »iti abirc £)a< 
Hm bt$ fccben* beweinen / v»c* incommoda 
dcplorare. Steuer (Etanb/ neue* £lcnb/ novu*. 
honot , novutn onus. glcnb tmb Cl nmii ift flll* 
alle ©icbcflUt/ cantabit vaeuus coramlationc 
Viator. 

Ctcntitjf n/ <* beelentigen/ propr. f ugare, in exilium 
aliqvcm dcpellere, poßta afticere aliqvcm inju- 
ria, ignominiä, mifere rraftare, cruciate, atflige- 
re , vexare. Dicitur ttiam Xvii & 5«ekttDi# 
ßcn. 

CEU'Hbig/ *dj. & adv.iA.rfiqvod detfo-/ raiferabilis, 
1$ : milerc , indignirtimc , miferandum in 
modum, ältks t\tn\>U}\i(S) I * C I C 1 1 1» 1 4 W cf> p I / mifer- 
rime. (£ i gebl ihm | V I > r elcnbiglicb i ad incira* 
rcdaltus dl.. 

Sang/ länger/ tängflei/ «* ion gu », pr o- 

cerus, protentus, prohxus, porreirus, &ädv. 
longc, diu, pridem. fanget h'bcn/ vita longae- 
va,diucurna. gang enges" vrcbiff/pnftis. &in< 
<\(i On^rtd)intl§ / memoria alcior, multorum 
annorum. Jlang £ar/ capillus promifliu*. £rtR; 
gel JTinn / mento. Eanqcs Äleib / ranicacala- 
fis. tongelScbwert/machaera. langer QSrief/ 

hterje nbenorcs , verboftorcs , copiose feriprae. 

$c{ifyina bureb langen ©ebraueb / ufucapio. 
langer jpalsVcollum gruinum. langer SOjenfd)' 
longurio , Jongolius.. gange £ chvitre fu(>n/ 
grandibui irc gradibus.. gange (£Ue/ ulna re- 
gia. Slrm8>/Ji'f(£Ucnlana/cubiraIit. 3wo(£l' 
len lang / bicubualis. (Sincn vrdmh lang / pc- 
dalis. 3weo<H*ublang/bipcdalit. ftingers^ 
lang / roenfura digitalis. gaben« /for gaenter i 
lang/ * tflafterlang / longitudo orgyjae. ©af« 
ftnlang/ (Slibrslangy articuli. (Einfl^br- 

long/ annus inetreeflir , annus cft. lebenslang/ 
dum vivo, dum fpiritui hos reget artus , in fecu- 
lum. Seitenlang/ milliarium^patium. 9ca(&f» 

lang / noftu. Xagslang / inrerdiu. acuten« 

Inng / decempedalis. j£)anbUing / longitudo 
manualis. (Spannenlang/ dodrantalis. vf vn- ; 

lnng/ad jaftum haßas. v£nu (gtunöc lang/ ho- 



£a 1066 

ranus. <t?rcri>e4ang/ mora graviätma. Jag« 
lang / diaria mora. Überlang / fupcrfluus , Ai- 
perabundans, nimius. Unlang/ brevis. Rl\T\> 

lang / dicitur trochasus. 33er Die lange ?&cile/ 

anuni laxandi, tempons fallcndi gr.u a. ganae 
iRa(t/naruioblongus. gange 3eit/ tempons 
longinqvitas , tempus longillimum. tNXH^C 
QEBurfr / longabo. zan<[t SKetft / >ur multorum 
dictum, sbeii^nna ton langer 3<'f ' Ion S' ccm ' 
porn pofl'cflio. (*>iiffcvci) / ba man lange fatt 

convtviumanrclucanum. iflne? ?OtOIMf^laiU/ 
mendruus. 3lnberit)albmonat lan.\/ fesqvime- 

Hi is. ^toeoer Sonatlang/ bimefrris. QBie* 
lange t(l etf/ o van tum tempons eft ? (£$ ift länger 
oenn ein ^abr / diutiu« anno cft. fcwge fmen/ 

conMvium , Mudium, BV. in multam noftem 

produccTc. ö t»iret jiemli<b lange/ ms in Ion- 

gum diffcctur, protrahtrur, protenditur. ^etn> 
gc / nonnunqvam abtmddt, aut ahömodi rxpomtur, 

ui : 3Senn i(b gleit?) fönae febreibe / fi vel maxi- 
m* faiberem. 93?enn icb lange hingebe/ licet 
eö mc contcram. bift iioö) lange bct nicht/ 

ftie blt meinft/ non es is, ÄWaln » qvalis v i-lcrc 
vis. ^\d) mag und) mein lange mit ihm innren/ 

verba cum eo commurarercligio mihi cft. <3o» 
lange bi^/tantir P errproad. Solange/ tamdiu. 
SSielange/qvamdiu? g^i<f>t lange/ nuper, pau- 
16 ante, no vidi mc. Sebr lange/ longillimi, 
jam dudum. ffliin lange / jam diu. vf dji'H 
langt ber// jam pridem 
fänglicb/ aV/. &*dv. oblongus, longiufculus, & 

long u lr. ^nglicbte €ebotfen / fiiiq** oblon- 
sae. 2dnalitbte# Obfl / poma oblonga. ^>m< 
ianalicb * binlanglicot / fufficiens , idqvodfat eß. 

Dicitur ttiam Jliclänglicb / fufficienter, fatis fu- 

perqve;. 

?<Sngft / lingftens / * oorla*ng|r/ *dv. diueius , jam- 
dudum , jam oltm. 3um Itingiren / qväm diu- 
rtfliine, plurimum. Unläl'aft/ nuper* nuper- 
timc , proximif diebus, noviflime , parum tem- 
pons abcÄ. gangfl bem ^In^e bm / juxta flu- 
n-.cn. Kirre icb Üngii gern gefebeu/ hoc 

diu in votis habui.. 
fangen / p> opr. notart dtbtret longum cfle , frd potiut 
vturpaturpro conti ngere .atringere, längere, as- 
Ccqvi , t/. darc , porrigere. £ana mir ben 5trug 
ber / porrige mihi urceum. «im 2Qirt Ring itt< 
e§en langen/ hofpitem deeet ubum apponerc 
hofpiti. & gelanget an bieb meine Sßitte / rogo 
cc. »i t ums an einen gelangeu laßen / cemorem 



IOÖ7 



aiiq«emfa<«rcalicujusrt>,commoncf"accrc tili- 
qvcm de sc qvadam, fuggerere aliqvid alicui. 
f UBgCS rt*»w ai«/i v'e pomtut pro ad u furandi. <£t 

bat Dem Sauren itiue 6donxinr gelangt /rulhci 

pofcosclam abrtuln. 

Jan^fr / »tf/ac^vuens, attingens,dator, porri- 
acas. £.inMangflr / bajulus , operari«*, ad- 
ftans, adfiJrens, adjurans. Jh uiDIanjf rinn/ Ott/ 
aflcftnx , operaru. 

fange/ O«/ lonaitudo, proceritat, diaturnitas, 
mora. j£>ic Jtfnge &etf äßegeö / intereape do tra 
ftüs, lortgmqvicas ti.t. fcfllUC fer3ett / diua- 
bilitas, diuoirnita» temporis. fcanaebetfgetbcS/ 
ftarura proecra. ©ie £<faqe filier " SKcbc/ pto- 
lixitas lcrmonis , uberras dicendr, oratio copio- 
ia. U x: i«;e/ »o» )ö/«/n r/? ^j.fupcifluus, jtd 
etiamfuhß. fuperflu i ras. (faqfojltit / Ott / pott. 
eß t &id.vAlet t <iv' ;Z>u{cuu(. fcäil ifid)ffit«»- 
Jrm ijl oblon^um qvid, vtl tcres. (jxlenge/ Oflö/ 
wttittbhocZknQirßti, diftnAat. <Jß0l s gclcnar/ 
«/üj fbolsnwrt/agri fyUanci 8* ad fylvasdefti. 
nau. 

langnng / Di« / porrcclio , datia, u. ablatio. StJ 

ctmpfita mj»i» in u fit Juri t. 

tardus, lentui, pi°er, 
fegms, ferus, hebest tarde, lerne, fcnGm.du- 
öim, cra&im , pedctentimi Dkituretiam gang» 
famlldj/ tardmfcu!ut>S5'rardiufcule*- gangfillll 
hereingeben/ tardumefiem inceffu, teftudineo 
paflu ingredi. ftingfam friegt Der Jfrunb %>ra> 
ten jafrcfii'U / ttm cancs afläturis vefeuntur. 
Vanillin fommt and) bcriiad) / tarde incedences 
etiam fcopum artingunt. |pert>c bir lang 
f« m Prfim ju ßnpc fallen / nunqvam tibi fupplex 
ero. ©er lanafam gibt / gibt »eniger / minus 
dar, q»i tarde d.u. (Jr # (i n langsamer #erl/ 

ignavttfimus eft Homo, 
f angfamfeif/ OiC/ rarditar, ofeitantia , inertia , fo- 
cordia, pigrteta, torpedo, fegnities. ©raufauie 
\ ifiWlfftt cxtrcm.i, fupina igna via. 

fingern/ &c omp. (frlongern / Verlängern/ jftffiiü 

gern' prolongarc , protrahere, prorogare, com- 
rrrendmarc. €r »erlangen bie gac&e feinet 
9iU5fn* balbtr' caufam trahit lucri cauia. ©». 

te örDnung im (fjrcnwrhmgert Daneben/ dl«cra 
>itam prolongar. ©er fan feine @i6§e er< 
langem / qvis poterit ftaturam fuam elon- 

•r ßarC? 

t innerer/ (^längerer/ 5?erfÄngercr/ D*r/moraror, 
ptorogans, prolongans, protrahens , comperen» 



IO68 



dmans. gSerldngerilUt/ 0<«/ focmiaa jnoras 

ncücns. 

Wngcrung/ (ErlAigtriing / ©erl4«gerung/ We/ 

elongatio, prolongatio, protraÄio, prorogatio, 
mora. 

2lblangC4l/ fumere.aufcrrc, it. eontingere, attin- 
aere. £tmt imt öem ©cfidjte ablangen / ocu- 
lorum acic penetrure. ©je fecljcmiiiiißc laficn 
fi* mit Der sBeriuinft nicht ablangen / myfteru 
divin»rationi impervia funr. 2iblanger/ Oer/ 
emtor. 2lblamjmig/ 0«/ emtio, deportatio, 
captus. 

21nUingeu / appeUcce. appropioqvare, accederc 

©erSBofc i(i nodj nicht angelauget/ tabcilaxius 

nondum apparuiu ülnlan.jcr/ Oer / adveni- 
ens-, ac^edens. Slnlaugung ^ advemus , ac- 
ccfius^ 

^luflangCR/ & hinaufgingen/ partem fuperiorem 

contmgere. jum Gimmel hinauf langen/ 
vercice coplum attingere. Jaugct bat ^<u her; 
auf / tollitc feenmn , ac für fum porr igitc. 

»auslange*/ & Einlangen/ five hjnaitflangen/ propr. 

poxrig^ere ÖT exporrtgerc.^ Sed 2iU6laugeil f> c- 
avnitiu$.eß : iufficcrc. ^f^ U\\U\C mit Utciucm 
©eltc nicf)t aui/ pecunia cousqycnonexccadi» 
tur. 

©errangen / pwsbere-, porrigerc , pr»fentare. (Jf* 
nem &ic^)an& fearlangen/ prseberc, porrigere 
manum . fuppetias ferre. UllPcften Erlangen/ 
fumrus fuppeditare , expenfas fubmintffrare. 
Einlangen/ dem qvoJ anlange«/ accedcrc, appro- 
pinqtarr, fiftere fe, adefle. X)tC ©riefe |inb nicht 
eingelnnger / nondum allatartuot literae. (fnh 
laugung / ad rentus, acceflbs »comparitio. 
(Srlimgen / confeqvi., adipi/ci , afleqti , naneifei,. 
acqvirerc, caperc, reperire. 55erlflUb tvhlV 

gen/ obrintrelicenriam. eeincn^iwcf erlan» 
gen / fcopum attingere €rlang«Hfl / acqvjfi- 
tio r confccutio: 

Sortlangen /uhuiüsdare, porr6prxbere> imper« 
rirealtcri. 

5ur»&wrrangen/ ^erfßr< * hert»prlangtn/pro- 

mere , expromere. jang Seit heruor / prsenu- 
mera argen mm. 

^erlangen / herainilängettv Um q voJ>%ttvvt\cnt 
tjerr/ offerre , tribuere. «angf mir Den Öegcn 
per/ porrigite mihi gladium , datc arma. 
•ßinabiaftgcit/ ad inferiorem partem pertingere, 
deorfum prxbere. 

•£>inüberlangen/ * itberlaugcn/perttuidcrc. lum: 
2jr. ii) mns- 



1069 



2a 



2a 



1070 



trantderc , rransfcrre. Ub fr Die SBiege \w\u\n 

gen / fuper cunas aliqvid porriecre. 
50iitliingcn / una fumcre, prcbendcrc, comprchcn- 

dere , apporrare cum aliis. 
9t uhl nun / deinccps, pofthinc dare ( prcbere, 

otterre. 

SJci'langen / dcfiderare , oprate , cupere , expetere, 
concupifccrc , depofcerc, Set I ü a \ I Sc iM $ 
^crlflnijfn/defidcrium.appctitus.appetcntia.cu- 
piduat. iu-vl.inalid) / cupidus , ftudtofui , pro- 
ii us , &adv. cupidc, rtiuiiosc. 2üet verlangt 
Dann Da* ? Qm aüia poftulat > 

Sßicberlangen /* -©ic&ererlangen/ reperere, recu- 
perare , fuftollere , reftitui. v ng Die J^tlgel 
nicht/ fph»ram acccrfe. (£c in 5lmt roicber er- 
langen/ in officium refticui. SBicbcrcrlangimg/ 

rccuperacio. 

Sncl.iinicn. fatis eflc, fufficere, par eflc , it. fatisfacc- 
K| inmanumdare. ließ qvod aua; £5 hintan* 
gen. £ic (f ntfdjnlttaiwg langt md)t bin . ' /h «• 
|U/ prwcexrus iftc trivolus cft, non lufficic. 

3uf jmntenlangc n t contingere, atringerc Ccfe. £>a* 
©anb langt nidjt tufaninten / ligamen non com- 
prchendic cxtrcmuatci fuas. 3 u MnimcnU0< 
«uühi contaclm. 

£acf)ter/t>te/ 4 langen/ terminus mcrallicorum, 
ulna major, orgyja. 

(gelingen/ 3d) gelinge/ idj gclung/ft gelang/ idj 

gelänge/ gcfilligen / ex »oto obringere, obrinere 
cx animi fcntentia , opratum fincm fortiri. Eß 
a langClt / 7 vjfi crntaäu prebendrre. Sed gelin 
gen fxputfcuie indifferent* eß fignifreationk , B**r- 
r.rratun nci.it : com innere , evenire , accidcrc. 
Hüte dico s Übel gelingen/ male fuccedere, peftimc 
obvenire* infauftumexirum fortiri. kj-ö gelingt 
ibmubel/ advena fortuuä ucirur, fortunaejus 
Claudicat. Übel gelungene tUnfdjtäge/ confilia 
fruftrara, irtica. Tlöol gelingen / profpere cede- 
t c, belle , commode cadere , f elicem exirum ha- 
bere. Et >}vtä gelingen in utramcu partemdki- 
tur , Aitrtiniiu 4 gtflingttt deducit CDlöcf / jortu- 
n*, qvsfi <5eltng / qvod pulcbre fgßnißre accidere 

foffit. ©Off latf e$ idpI gelingen/ qvod Dxu$ be- 
■e vertar. JDie 6aoy i|t fo bin* fi™ mittel- 
IH^iggeluugen / res mediocriter cecidit , pro- 
cedat. 

Qfclingung/Me/ WD4f©elingeti/ fucceflui, even- 



oellngung iftve fdilec&te ©elfngung / evenru» tri- 
im, forruna Irnrnra , cafut adverfus. 
©elinglid)/ 4 ©elingenb / *dj. accidens , fuccedens. 
OBl)lge(inglid)/ fauftus, grarus , profper, ex voco 
& animi tenrentiä. Ubeltjelinglid) / infelix , i«. 
tauft us. concra fpem 8c opintoncm, infelicicer. 

qvod tanzen alii dt*. 

UB6 § lanfCtt dkitur , femen , latcra. Htn: : 

€inem m i v ic ^lanfe geben / imprcflloncm fkere 
in latus, exercitu perrumperc. Eß & verbum 
r^ldnflten / impetum in hoftes faecre. (Kit 

(ücten tutrd) t>ai ^äger flanrtren / rraniTerilm 
caftra cormenrorum globulii pecerc. £cn 
fätinb flanf iren/ prorumpere per mcdios hoftet* 
in phalangcsinmirc, interturmat fc inßnuare. 
Slanfimng/DiC/ conHicluf,congrci1'us t dimi- 
cacio, cercainrn cx propinqvo» pugna craaf- 
▼erfa. 

fianj/ ^2anjc/ tH/ph*. Sanjcn/ 

qyifJimumtrUGetm&noi-um genta % lancca , fparus. 
i ■ febtomgen / vibrare haftam. hnijc bre* 
d)tTt / lanecis , )f ve fpari* congrrdi Hrnr vclunt 
fjff twifncdK/ lanceariut, haftatus , 4/1.1/ £^}iti 
jenträger/ S5ptfenircr. ^/««Jr/?ganWfned)t/ 
mil« provincialii, 4 iLant>/ rcgione,/ru pro- 
▼incii diStu. A Ä<»rt5 / (/? San jetf e / DtC / qyafi 
dicas iLhl)kin/ haßula , fed eß inftrumenium 
ayb ven« Iccantur, diSum phlcbotomurq^4i{4/ 
glitte. 

farcire.refar- 

cire, intcrpolarc. «Dofiii läppen incerpolare 
caltgas. Hujuscompofiufunt: üinlappcn/ aflue- 
repannum. 2Ju$Uppen/ interpolare. iul'P» 
pen/ confucre, qvoditiamdiciturui)Am\\un\i\ft 
Pen. ©tird)lappen/regmcnta affigere Crrtt 
gatiiburd)lappet/pannoruscA. (Euilappcn / ex- 

ponitur dentgrare , conrumcliii aliqvcm infc£ra- 
ri. (£r ifl bi'9 Dein Kurilen febr eingelappet / ui 
rufpicionem adduchi« edapud prineipem , valde 
fufpcAui prineipi fa£tus, dence malcdico car- 
ptut cft. Überlappen / toraminibus fegmenra 
in Caere. OSalappcn/ retarcire Unberlappen/ 
pannot fubiuere. %cv\aw(\\/ düaeerarc, dis- 
cerpere, divcllcre , discinderc , lancinarc. 
läppen / idem qvod VCrläppCB / vcftimenca /arci- 
narr. 

tut. SBolgeiingung / tuccc'uut profper, exuus 't'apivr / Oer/* .Öofcnlapper/ farcinaror. fappi'; 
optaruf , cYcartfttbcacus, pulchcrffelüi, UU! t vüui. cu\' j?lmcii >\ie ctrimipflappciinn. Circi- 

aacrix. 



ioji £a £o 1072 



natrtx. (^ßlllappcr / vctcramentariu*. Jfefjeh 
lappcr / five Kcßcllappet / vctcramcntariusaera- 
rim. 

kappe / * Sappen / ött / p/urjkppen / pannus , im- 

millura, licgmcntum. ^d|>ll!>dappcn / folea. 
giuHappen« panniculus . feginen £ C&neilK : 
läppCII/ fegntenta fartoram. Kippen tu.vn ,u. 
tuntur venatorutn iudagtnct»&'carbaiea frpra. 
^eöern ppen/ formido", piagae. u t Wappen di- 
tuntur inteftinagraciliora, fivt ilia. Liii MPDC 
Auttm voalui : homo ignavus , agreftis, timi« 
«Jus 1 metuulofus > incuUus f alias qvoft eilt 

JLApfr. . , 

(appleiu / TMS i dtmin. linamentum, pcmculns. 
>Obrlapplcin/ am'ula, auricula ultima , lobus. 
£iit|u.)lappletil üntcolum.ftrophiolum. Kz.i\\i\ 
MppUlll / vit« , ricula , plaeula. 
gappCVep / & nonnuntjvam ftippung/ / proptte 
futura, inccrpolacto. Sei Lapperei) ttutm non- 
nttnqvam fumtfur pro rutclis , rebus inanibus, vi- 
libus, qvitqviliis, gerns, öVetrimentif. t$ 
Ift lauter läpperen mit ihm hauet in luto, uc 
. niut in pice , immemor eft mandacorum , nun- 
qvam officio 'uo latisfacit , negligcnrcr gcric 
omnia. ^ippiliuv de SS<x\?WUtyttiam*pud've' 
nalorti notat ipfum artnm falrus indaginc cin- 
gendi 1 crertio formidinis. Huc rttam prrtiurt 
plur. £appvllien / propr. penicula pannucca : 
mrUpb.auttm barrologia , nugae , gerrae. 

2appif(& / * fttypifd) / adjtB. & advtrb. propr. pan- 
ooiui, ypanoucem, refte l'cifsi dr detriti indu 
tus. Std ftpißime ad mortt aortße* rrfertur t ut 
idtm fit , qvod negligent , defcs, hebes, vecort, ti- 
mi^ us, mulicbris.öJ'j Iva b. formidolose, negli- 
generr, ignave. E/?rfi«m flaccidus , marcidus. 
H:nc Mppil'd^e Obren / aures marcidae. £ appi 
fdK (ÖÜC^er/ membra flaccida. & i\\ ei« hfppn 
fdjer 5Perl/ caudex, ft.pes. truneus eft. 

£afi / laßen / 3* ia§e/ tm id» it mw mx 

lasen/ k. id)lie§/ id> ließe/ gelafien / finere, per- 

miitere,conccdcrc, it. abftmerc.fugcre , ^con- 
ti uere, fervarc. (£r meoß l"d)t/ roir ftd)Ujjcn 
fcQ / q v a raiionc Tibi contulat • incertus eft , qvd 
(c vertat , nefac Qaä fcafie C*üü mdjr geirfje- 
ben / oe Dii fiverinr. 3<b Willi NOl lagen / non 
faciam.abftincbo, intcrmutam. %\\X CIC-irLif 
prn / venam incidere , <fwd chirurgt tß , »en* fe- 
Äionem rolerarc, Mutem tß tgroti. xty mid) mit 
§rkt*n / fac me aifliun, omitec mc, c «<6 laf* 



feil/ not4eßpMßivi,ut: (gi(f) ft^Iaacn la^cn/ ver- 
berari , verbera pati. Qi<j) überleben lajjen/ 
commoveri, perfraderi. ^td> fc^unpfen laßen/ 
conrumeliaj perferre. J)ie Jungfer läßt (lc§ 
gern benen / puclla non fpcrnu ofcula. 
|kI) nicfjr «em bcrjeil / detorqvct cervicem ad 
ofcula. ^aßeil autem tum folum tß perrnittcre» 
pati , ftd ttiam xaeere , ut fiat , t. g. eineu f lei&f fl/ 

unDcrric|)t<n/n>anien/ Rrafeirlapeu/ fuofumtu 

aliqvcm veftire , curare ut aliqvi« aecurate infti- 
tuatur, prasciperealicui, uteaveat, panamfu- 
mere de aliqvo. <£inen uitocflraft laßen / all- 
qvem inultum dimiteetc. <&nctl pre&igen laf» 
(en/coneionemalicui committcre. Ernennt« 
fen \vrxn / mirtere accerlirum aliqvem, jubere 
vocan. 6^ täff ftcf> Oirfeben / fpeciem prarbet. 
praefefert, |lim Ärietfe / fufpicto belli eft, i|im 
Olli F ifiUiiV ad dcfedionem omnia (pcclant. (Ju 
neu 5urj laßen/ crepuum ventris emictere. faf 
Ii ßenen / tOtC etf gef)Ct/ ferarur xfta res curl'u, 
qvöfertnr, nihil inrerponc. 3^ laßedntfcbe» 
ben/ nihil detrefto, aftum lubeo, nihil moveo. 
\ti liißt exponitur (tpt pfr adjtürv* in Mi , bilu, 
ntus &ndui. £$ fid) liehen/ amabile, aroan- 
dum eft. (£ c hißt ftd) erbitten / cxerabilis eft. 
(Sie laßt Jieb mebr tiM.n / inconfolabilit eft. 
<£t hiiiet HO) UiO)t Dcri'd>tvei4t'n / illennöprartcr- 
cundum non eft. 5ic cfcuientuni eft, mal fiel) 
eßen laütt: ^sduöile, i£rj/ i)a^|id; (AnkOen 
läßet. 

£aßer/ Oer de £aÖenber / Hnens, concedens, admic 
tens, permittens, annuens , 1/. paricns.de fugax, 
abftineus. gaßerinil / X>U/ feemina connivens, 
colerans , proban«. »Ui>erla§er / chirurgui , & 
Phlebotomus, phlcbotumenus, i. e. cuivt» 
na ineiditur, 

{a£unay tis</t>U/&*a8 £af en/ permifllo, concei- 

ilo, ^cilat.o, omiiüo. älDcrlaße/ phlcbotomia, 
venai feöio, iicjü/rrtt*wa9lt'erlaßung/ dt -öliit/ 
la§ling. £a§C / OU / ettmm tß ingcni urecus, 
Jrvt canrharus, obba, dtflut. 
l'a'^hci) / adytB. &*dvtrb. conccfH vus , omitrendus, 
iugiendus. Non sdtb in ufu tß ut tjm compofita : 
hert diitrt pcßitom : (?tebUfl ift 1110)1 IPPl 

lab'iid) / unusqvisqvcilbt a furtö temperarc poc- 
eft. (J)i'I aßCIl vtro tß permiflus , concefl us. ces- 
Tans. 6id) felbft gelaßen / tibi 1 ehrt us. Urne 
dn Srcnaclaflener/ libertus, manumillus, eman- 
cipatus^^repla^ung/ taumeipatio: VimttL 
Um binc ttovum voc*bulum: ©ela§eubeit / t>it/ 

qtics 



io73 



2a 



qvicstnDio, deditioad voiuntatemdmnam, 
vuh+conqviefceniu in gratis Mumtnk non fmt ex- 
ftüationt revtlationU eujuidam, qv* Qywtiflarum 
Roma,^itfBtla^metlfrtovafecJaeß. ©eloflett 
etiam pauperem , £f egcnum notal. 93i>H grcuil 
ben «v. lutfi'U fepn / inopcm , dereliftum cflc ab 
amici». Porr6 ©elaften nonnunqvam ftemitur pro 
laxato , effreni , # hcentiofo. SllljuaeliRen 



074 

uriiu d>e 
iniioV* 



jj; . vjir. Latiahs ,bJ l.atine. 5Dil 
v8-prod>e / fermo Lacinenfk; CftK. 
3?ud) / auctor , fcripror Latinus. gatcMMK 
dritte/ litcr* Latinä irr.gva exaraex. garcilll|(& 
rennet/ laiine Lire , qved rtiam novt vocabui6 

ditunt gtrtinrjirciu vrtn feateinifdjer jXcitcr / per 

awtrnaium dicitur : ftudiofu* , vel alius do&u« 

cqvicandi impcritut. 



laxaio , enrem , o nwwijuviv.. ■ _.f-. ,4. .. «v , j * . j r 



agic. 

£aC/Sa6Ct/Ja§efleC/4ijf». ftecialiftgnificaVione 
ttiam Jicitur defefliu , negligcni , otiofus , laiTiis, 
langvidus, flaccidus, deratigatus, utpotetal'u, qvi 
pro. i.v. r re derelinqvü opm fuum. 5Bil* fino 

mebrentbciW la§ jum auten / imb raufmum b6 

ftn/ad vircutemplerumqTcfcfli.ad »icia aucem 
proni & a La er es {umus. 
i afier/fc« / ceflator ,«norator , indormiens cauf«, 
qvi ettam dicitur «Betlafer/ defertor, fugitan», fu- 
gax laborii. <grblaü<r/ teftator. Undt^xW] 
fnna, / bereditaa. €rbla§cr»nn / CiC / tcftatrix. 
^ilH / atäem , &C* / homo p ropriut. Dicebantw 
rmm olim JUßttS/ domi rtiiBi , cum alh ad bellum 
orofieifeerentur ,irftt .iaxxü,/r« Lati« ii8i , inff- 
Hro^rwcolwif/. EijW,/«ptaLazxi»,i.a 
tiis /ft* Sagen / Latini dtüijuerint t utpote, qvt in 
finibm ItaiUt reißt, tuti ibi kabitarent. Htßoria 
mim, dtfulfohJovrSaturno, &qvbddtlitueritw 
ItaliA , at<u pro muntre fecuritatit Lationomen tmpo- 
ßtent , mera nuga «/* f*bul* funt. -Qvamvit non 
difßtetmur , ab hoc Latio deinde Latmtu , Latialh 
& Lahor« veniffe. Eftrt itaq l ab bis $a jkn / $ aj 

§01 tfrveiatOlf Latein / Launita». d% 
brcicnJatfln/fcnnolatinuscorTUptus. ©ut 
Jatcin/purui,elc«an«. 21U gatein/ lingvaCa- 
fca. «Sit ?flWn rcitn / cum matre Erandri lo 
qvi. fllatJifd) ?ntCin / phrafc» dafTic« , watur 
etitm 5t#lid)/oirff riefen £atf in. Äucfjcn Aitern/ 
* r««« iwiw» 3c|ö«W' ^umyen aemein w» 
ictlt /fermo vulgaris, trivialts.dornctticuj. Sei 
4efuitcn^fltdn melius dkerelurfaWn, frarii , %S 
ufualis , fiv* communii forma loqvendi. 
^fhtfeer^atein/ ftylus obfeurus, abfconditus 
abftrufus , imellecru difficili». <Pi>lnifd) UtdtU 
fn r pofiw Unftttetn / fermo vitiolus , liccnriofu*. 
fqva1!dut , inconcinnus. fall fein UttiW 
optime callct jdiorrra Latinum, grttein /itciiwr 

ttiam üafrinerco /t>« / larinitat. ©n ?at<fner/ 
Larinui , homo cx Lacio , Aufonins. X.AUm\<J)i 



diofus. lucn.otioftis. ^Obli^B^/ & 9(^4)1^914/ 
* ncgligcns, cfi'«« » v . ncgligcnccr > oiiote , lacuciO* 

tc,orctcancer. 
UmUit/ & SRauVaHü! \ it /» • -< %\ WhwtM i öic/ 
negligentia, meuna, imogitaiuia, oiciuntia# 
fomnolcntia, langvor, to: por. 
^d^Ctl / Saxon. AOrtC« / fignificat , rider i , appa- 
rere, aptari , eonvcoHre. läßet ihm Da^ 

jtlciD' qvoinodoqvadrat, convenuci hic habi- 
ml Idjf ibuinwl/congruus, dccorus,aptus 
eft ci. Hirn 006 Vi)«la$/ .^axon. (EklOft/ geftus, 
riabitu« , decor , aptuudo. Unde vetw vocabu- 
lum : Qlntlacty »t>*« 21n(IÜJ / vuUus, facic$ ©e* 
|,1 ij et um Ate itier comm ifluta , i/ne madmodumfaxo~ 
nun out lapidum , {ommijfure & junüura funt , ui- 
Jf?«r j'uturarum in veße. Porti ®cla§ r/? fobolcs, 
(9 poftemas. Skdkvmu: bae i^ienendielaf * 

^mnienlaijt / apum pu.litics. CSflPp *t ttm rr- 
n4(ortoH<<t>ciiirrcxcrcmcnrum cervorurrr-, fi^ali- 
arum f eraram. Hinc Den £irfd) an feiner brt 
Unb(9el6$ ft»Üren/<«viveitigia, Ö'fimosdiju- 

dicarc. 

SMo^V / definerc, celfarc, defiliere , remitiere , fu- 
perifdere, pofthabcrc. 35 Ulli JinaiC ilbl 'liCU/ 
valcdtccre armi« , relinqvete bellum. QJpU 
©prflen abla§en / abjicere , deponere curas. 
*3oni \Etubiren ablafen / divormim cum MuHi 
facerc , repudium mitterc bomt artibus. SSom 
aBeilien Ablagen / cohibere, ftipprimere lacry- 
mas. Den fcßcin ablasen / »inum clutnarc, 
trantvafare. 8lb<ielapeneT QBcin / vinum difFu- 
fum. ?lblrtfj'0£r indulgentianoxarumaPon- 
tifice concefla. «BplIFommcncr 31blO§/ indul- 
gentta ptena. (^tiflfjanb juni v Jlh1a#/ ftario pia- 
cularii. ©aperabla^/ obturamentnm ftagni, 
emiiTarium. Sibla§linq / ceflatio, praeter hu ü\o, 
cnii.lio», it. cransvafatio ,elutriatio. 
'HnlafjeW ordiri, aggredi, fpem pr« fc ferre. (^icl) 

in einer jfanjr reol anlagen / progrefTum facerc 

in arte« optimecollocarefrudiumfuum indifei- 

plinl ahqti. <£inen nbel anlagen / afpen ü$ aii- 

qvem 



1075 &* 

qvcm appcllarc, accrbis verbi« alloqvi. ^}lT 
flnlnpcn/ autorem ficn, vel eflcalicui , prolc- 
Ctxxc, incitarc, adducere aliqvem. üBeranlaper/ 
&er/ auöor, fax, tuba. Q5f ranlaßuttj / sie 

Occifio anfa . fcncftra , Opportunität. Dumta 
rtum $ln!ap. £r bat 1 0 tu ht'erju ^titlaf «ie ivcn/ 
caufam dcd;c, prxbuit, locutn apcruicad hanc 
rem. 

2lufln§en / aperire , patefacere , valcdiccre. £ie 
%\\x auflajien / forei apertaf relinqvere. £me 
3ccfcc au/fajjcii / fodinam deferere. ©n gebn 
auflagen / feudum repudiare , renunciarc feudo. 

tÄufla&iing / patefaftio. Sebnauflafuna, / aper- 

tura , renunciacio feudi , rcfignatio , vel refu- 
tatio, 

Sinken / berautf > & bfnau$la§en / liberare , exfol- 
verc.dimitccrc. £r i|l 9«nj ailigclapcH/ efFcra- 
tu$, ditfolurus, feroeibus moribus eft , omnia 

}>ro lubitu agn £ine n oii* ber ©efonanüf} laf» 
en/vinculisaliavcmlcvare. SRail Will ibn nicl)t 
ber \~tabt binaudaöen / interdtau. eft a 
abitus ex urbc. <3»ci) mit feinen ©ebaufen ha - ' 

ÜUiljßcn/ animi fui fem um exprimere , fienten- 
tiamiuam exponcre, aperire, dcclarare. 3)Ufi 

ter auslasen /butyrum dccoqvcrc. 9iu$la<juna,/ 
fivt 4>crau;.taKiiiu^ / DiC/cmiflio, liberauo,di- 
roiffio. SCaud^onelap 0er/ infumibulum , fpt- 
ramenmm. 

53ep & barbrola§en / colerare , (ufFcrre. SBenn id> 
ben meiner grerbeit geladen werbe/ modo jura 
4 pnvilcgu mca farta recta mihi conferventur. 
(Er fan nicht beo feinem Cime arfa$eu werben/ 

muncre hoc funsi ultcnui neqvit, cx ftatudi« 

moTcbirur. 3<b will ci barbcolaf en / ftaefen. 

tcniia , vulgi t in fiäiu q-v6 relmqvam. Sßeölt$§lid)/ 
a.-.u per modumconnivenux, colcrabiiitcr, to- 
leranter. 

QurebUäcn / tranfitum dare , eoncedere alieui. 
2>n geinb burd) ba$ £anb Ia§en/ crammitrere { 

hortem per regionem. £)atf fyapiv lrt|jt bic£in» 
tt burd) / Charta perfluit. transmirtit I ireras. £r 

ifi bind) bie Sßadje aelajjen mori»« / via illi pa- 
ruit per exeubias. &urcbldjiuu<) / tranfitut, 
traniitio. 

2)rauf * £rau§enla§rn / excludere. £)rnbrrlaf< 
fen/ copiam aiicujua rei faeeix. £r unberlajicn / 

pro mioori prrriodare. 
<Eirtl<jpen/intromittere, inrroducere. (Einen in* 
j£)JU$ lupen/ accipere fedibus, aliqvem in Hö- 
rnum admitterc. SKan bat ben Surften mebt 



2a J076 

einladen WPÜen/ pnaeeps aditu prohibitus eft, 
clauUs habuerunt porta. principi. (£infa jjuno/ 
admiilio inrroitus, adirut, patefaftio domua. 
Dkitur et tarn t)(niinla$itl/ immUUre. 
£ll rldjjiu, & erla§eil/ dimittere, veniam dare. ü 1 / 
nen feiner £ien|teerla&en/ officio ai«qvem deji- 

cere, removere, muncre aliqvem liberarc. (£f» 
laf UlUJ/miflio, dimulio, venia. ۟ni)er lopuna/ 
rcmiUio peccarorum. 
ÖPrtlapen/ U fire rßqvei SCrlaff e«/ veniam abeun- 
didarc. föneniu berööte for tloßen/ bona ve- 
nii aliqvem dimittere. <£r Ift / alsfeill V^ebelm/ 
fortgela^en WOrbeil/ ignominiamiiluscfr. Di- 

atur tti*m binweahifjen. hinweg» five ^ortlaji 
funa/ijUTo^iCrlaf^urtej' 1 lccntia dtteedendi. 
gfir./ixe25oiIj§en/ad mitten aliqvem, copiam al- 
loqvcndi dare , aditum , acccHum eoncedere* 
€r bat nldjt Finnen ooraelapen werben / aditus 

ci claufuseft, denegata eft ei auditio, vulgh: mJ 
«lidientüun pervtnire non potuit. Rftr« five ^QOV 
Innung/ admifto, acccflus, congreflus, vulgbäU' 

dientiä. 

<£)erh§cn/ loco cedere, admitterc aliqvem in lo- 
cum. mieb ber/ fecede, conccdc mihi lo- 
cum. jF)inlil§emW. prvp'erfl,jed &not*i, linqve- 
re, permittere. 3d) will ibmbai^Jferb brfilU 
billlilßen/ habebit eq vum pro hoc pretio. 

^ernieber'&berunberlafen/ fubmitrercre, humi. 

lcm,dcmi(Tum, abjeäum efle. (£r fciit fiel) febc 

berunber>/iw berniebergela§en/ omnia demit- 

fitlime cgit, I'ubjcft iflime geflif. J^emiebet' five 
J^erunbcrlafung / humilitas , demiulo , lub- 
miflio. 

8o*la§en / U qvod S&nt< e^ierlafjcti. (Einen an* 
ber jbitnftbaxUit lo^lapen / fervimee liberarc, 

enperc aliqvem e fcrvitiig gravioribus. 2ßft 
Kißling / hberatio. £ügla^er / liberator , patro- 
nus. 

ÜJiiflnfen/ fecum ducerc, comirem fibi aliqvem 
adjungerc. X>cr ftfater Will und) nidjt tnittaf« 
feit/ prohibet pater, ne unä eam , vel itcr faciam, 
iui itincris (Im. ^Xd) will ihm ben (iräftel 
Dlitbem Vferbe layen/ epnippiumuna cumeqvo 
ci uadam. 

D?acbld§ en/ intcrmirtere, ceflarc, abflinere , Tuper- 
federe , it. remitiere, indulgere, ignofeerc. St 
U§t nid)f nad> mid) >uptaaen/ oggannirenon 
cciTac ^ie^mfen naeb!a§en/ ufurai remiccc 
re. (Fr l&ft ihm nber bie tOeafe viel Rad) / ni. 
mium obfeqvwur , miri in cum eil indulgencia. 



1077 & 

; [Raehlafnng / *it/ c#öe*Sftn(hla§ / rcmiftlo, 

^ pcrmitüü , laxamcntum , laxatio, facilita», it. 

ceflatio, neglcOu«. $ep für i liehen vracf)?« if( 
Die 3<ad)( ifcung eine^ehanbc/ qvasrcnd* defe- 
tigario turpit eft , cum id, qtod qvaerirur, fit 
pulcherrirnum» 
3? leberlafanv id.f<r) tß, $W r)crnwC»erl4(S<n7 fub- 
mittcre, demittere fe. niebcrlfljfen ttiam 
ßgnificat rccumbcrc, q*ierem capere. (^id) an 

einem Ott hm ttcf> nicbcrlaf cji / federn alicabl 

fibiparare, domicilium collocarc. £>ie^3lMel 
lapen fidj ailtfbcr £nft nttbCt / aves labuntur per 

acra. ?a§en fid) auf Me S&cume nieDer / arbori- 

bus inlldent. fltieberlajjuiig / £r*ttr fubm \(i : .o - 
nem Ö? humilitaterrii ttiam rcqvicm , domici» 
lium, habitationem mW.. 
tlberlafen/ iradcre,committere, transferabere, in 
manus dar& >h n>ifl ibm Die ganje <Saebe über 
la§cn/ tu tum caufamejus fidei concredam. £i< 
sjKutf er bat Ibren 5f intern nieht* überladen / fh* 

t)tnberla§en / ex maternä hatreditate Itbcris 
omninö nihil obvenit, bona nulla nurer libem 
rcliqvit. Uberlafling / clatio, traditio , deman- 
datio, delcgario, oblatio. Aliud tß nbriojaöen/ 
aiiqyid refidoi reiinqv crc. fa - ; ii Ln nj.icla Kctic 
aufbeben'/ reliqyia» colligere. 
S5crla§f n / relinawere , derelinqvere , deferere, de- 
Altuere. Siel ©elt utib ©not »erlafjes / multa 
bona rcli nq vere. £) as Siebet bat il;n »erlajjen/ 
decettlt febril ab eo . febri relevarus eft. (£inen 
armen SEenfehen verlafen/ mifcrö deefle. 95er- 
la (jene ©üfet/ bona dercliäa. (Berlafiunq / de- 
. Ititucio, dercli&io, proditio. 95cila|cnfci>aft/ 
kereditas , bona hereditaria. Jkrlajjeil ttiam 
ufurpatur pro co n venire , paeifei. (ff ift alfo nn> 
Der U1l$ Verlanen / fic inter nos convenit, ira 

transegimus m v iccm. ^d) habe ee alfo jn -Oaufe 
Verlanen/ haecita-meis fignifieavi. Söerlap/ oer/ 
conventum • confcntio-, pa£tio- Porroßonat 
€idj*erla§en/ fiderc,confidere. 3d)Wm&< 
mieJ) Drauf / fidei plurimümhuic rei nabeo. 3d) 

verlaf e mieb. einig unb allein auf bi(& / in te mihi 

omnis fpeseft. 

Utlbeilajcn / abftinere , intermittere , conqviefce« 
re , aliqvid mifl~um ficere. roifl minmebro 
DieSlrbcit IHlDeiiafcn/ fuperfcdcbo jam labore 
ifto , ab inftituto hoc abftincbo: Ultbcrla (hing/ 
inrermiflio , prxtermiäio ,,omiiIio. 

Striaen/ Üqvefacerc,refolverc , diffundere. Dad 

&i \tx\m Hd) Dureh bie 2ß4rrae / glacies calocc 



ta 1078 

• HqvefaÄaHirlunditiir^ £rj jerfasen / fundere 
metalfum. 3 tl lapuni / fufio , fu(ura , vuhl .'t- 
qvff&lo. 3erla§Clie^3^^ Hqvamen. 
3licl apen / pernmecre ,.concedcrc , tndulgcre. (St 
rcirD es mmmermebr juela^cn/ nullo pa^6 con. 
rentier, ^cuubalt < 11 icl) roevbe gern juclaf« 

fen / per nie ho t licet , non ero tibi impedimen« 
tö 3uc!ajiun() / conceffus, permiflus , ubera po- 
ccirai, obleqviurn , gratituauo. ^ueral^Hd)/ 
aAjt l&advrii. frctui» nixus , confims , & : fidc n- 
tcr.conftdcntcr.plcnä cum fiducia. €ifl JUe» 
ra'Iäplidjcr ^reUIlD / amicus certui , firmus , DB 
nemo amicior vcl conjunclior cft. 
3toifd)en .fivr Darjn)ifd)enlaB<n / intermittere » in- 
cerponere , intcrfcxcrc. £D?an mu§ if)ii nid^t 
batiWifdjcnlajcn/ cum U* non eft committen- 

dus. inen itoifeben Xür uub Clugel (teefeu laf» 
feri / intra durum taxumqvc Aantcm dcrclin- 

qvere. 

fiatfd)/ (atfcftcn/gclotfctiet/ moiüi», 

pedecentim ingredi, nimiüm in alteram partem 
pede varicari , pr.-cvan»:Ari , untu). (trirarc. £«)t» 
\Ö)i\\rtiam cß difloluturn efie in habuudr mori- 

bus. <rr latfd)t alfo Dabin / difloluto eft am- 
- m6, 2< ilat|'d)cn / talipedando; calccos dcic- 

rerc. 

£atfdjer / t>Ct / loriper, tarde incedens , atu , tali- 
pedans , Ar ibati 1 la. Dünnt vulgb JUtfdvttll* 
Cbd/ qvi tarnen propne tß : homa negligrnt , dißolu- 
tu , iucultut. «ine r\U|"dje / rß feemina fpurca, 
ignava , fatida» olida. pailis cruubus, vcftimcn- 
tulaccnscvcrepidara, ßvt fandaligerula. Std 
jatfd)e / t>it / ttiam adftrigmentum HS penicula- 
mentum eß, yvod vtr ttrr am trahitur. InAt : (£ifl 

Säubert/ Der fca liehen an 8»« Ben hat / columbus 

plumipcs- 

ifat|'d)Ung/DtC/gradu»formicinu9,tardui,plum* 
beu«, tcttudiocus U. diflolutio, negligentia* 
indiligentia, accdia,fcgnititt. 
Jatfd)»d)t/M". &adv. proferpens, negligens , di$- 
lülmus, tarJus. in eis, ol'citans, tncultus , £f?: dis- 
fol ute , i nd i I igen ter , feg n 1 ter , ofe i tan t c r . 

Sau /lauer/ laueffee/ «4 tepidus, te pe - 

{actus , non adeö calidus. Notmunqvam ttiam 
frigidut > horridulut, frigidülusrxpumlur, (vj, 
ncnlaugrilfen/ frigide ahqvem falutare. (EitlC 
laue£iebe/ amorfegnis, tepidus , fribufculum. 
(£ in lauer 5lnFI»iqer/ frigidus aceufator. (finf 
Uue 3tCb</ oratio frigida. ?aue^ 9Ba§er/ aqva 

eepida. 



io79 



2a 



1080 



tepida. £ailc21nDac&f/ dcvotio frigidior, fri- 
gefccnt. 

fdtlflt/ tepere, repefcere, tepidarc, tcpefäccre. 
ÜÖajfer lauet / frigidula cd. 

£«3111 |fcif / Die/ repor, calor reroiffiii , exiguut, 
initmm caloru, rcpidicas. ©ie fclUÜjFett DfV 
amofitdccünatio. 

2aaiq / fcaulicf) t * 2aulid>t / *d). & A.iverb. tepora- 
tu« | cepefaftut , tepidulus , frigidulus. (fr gebet 
latllcd^t llltt mir um / multum immtnuit de cor» - 
fvetudine aatiqva, amor ejut erga me Claudi- 
cat. 

£auer/Der/lora, acinaccum , liqvor rx uvarum 
füllte ulis , &*cinis , poß mußum , effusi aqvi exvra- 
ftu, dicitur rtum vitium fecundartum , rß&hzUW 

Jvia plerumqy ctrcafomactm, >a>o inctüis Jrrvatur. 
Inn ai\. gaiiridjt/ lor* faporem ref crens. 

ÜOUb / DOS/ plur. car. front, com« arborum. 
Oh im taub / &ont viridis. ©litt 8a ub / fron- 
dci aridae. SUnU'fti Ott V ~ 11 b / frondes ftriftas. 
Söfinlaub/ p*mp\nuM, ßriiumvitiginrum. ©a$ 
SBemlaub bmfeen/ vues pampinare, (Efprnlaub/ 
frons populnea. (£r gittert ■ ivu int (Sfpenlaub/ 
totö peftore tremir , membra ejus vibranc. 
(£id)cnlaub / frondrt qvern*. §aQcnt> Saub/ 
foliacaduca. Jftrfcblaub/fbliaccrafi. fcin&en 

m laub cilue. £erberlaub/laurea, folia laurina. 
MHaub/ f rondet nueeas. QSeibenlailb/ fa- 
Iignar. £aub m fcer $arte/ familia viridium, 
A»w taubromcj / /Uubobernwnn / &aubnn< 
Derrrunn / &aobKbn / &aubMu« / rrx , rußi- 

cantu fivt Ugatw , •vaj'aütu t five clieni , dteat , .ii.;> 
/rvr foi 0 viridium. gaub gctimmen / frondere, 
frondefeerc. 

Sauben/ * 2lblfluBftt / defrondare , pampinare. 
©ie »ißt infföcf e flblaubeu / vitem pampinit fpo- 
liare. SBciimc f nt fivr belauben / ftringere fron- 
des. Sfd ote ignimc finb belaubet rß; arboret 
frondibut veftitaefunt. 

fflUbeVDte / umbraculum , pergula, complu- 
vium 1 dicitur rtiam cCUbtV tabernaculum , qvod 
vlim itbt * ?fbcit pronunciatum eft: hinc nomma 
et vitatum , oppidorum & virorutn , 2Jflt»t'riM<beit/ 

fgielcben / »enDelebcn Teutleben / Wülfte 
leben k. Vtnit rtiam k JUoDe: JD.vj Zaubttt 
t)ft t un fe|l /ßenopegi*. 
2 >iubid)t/ * belaubet / S^air. frondofut, fron- 
dibus.comis, fotitS luxuriam. £aubid)f er Dxt/ 1 
locus umbrpfut, nemorgfut, ncmorali», arbori- : 



but confitut. 2aubid)tc $itjme / arboret troo- 
defeenret. glaubet fetm / vircre, frondere. 

frondefeere. ?U3ie&er6eliui bet »eröen/ te?uc- 

feetc, reflorercrcrlorcil-ere. 

£ailb/ iüubttl /ßdcompofttä: erlauben / & 

20erlaubeil/>'yw>ffio/7i funt , concedere , pcrmit* 
cere., indulgcre , poceftatem , facultacern dare, 
faecre, copiam rei facienda; largiri, fuppeduare. 
(Erlauben/ & ^erlauben/ tß etiam : vcniam dare, 
tpnd&inßtcit beurlauben dicitur , mc vibtüj rß 
exauftorarc mihtem, exercicum dimiteere, (a- 
examenrö abfolvcre. -Benn mir* ©Ott erlau» 
ben wollte ' Ii qv is mihi Dtut potefracem , opuo- 
nemqvefaciat. 3d> bitte/ erlaube mirtf/Iargire 
hoc meas in tc obfervanciat. vl": ; ift mir erfau« 
6et / «oncedum eft , potcltat mihi hoc faciendi 
permiflä eft. ^idjt erlauben / nuJlo pact6 con- 
?encire,arbieriumalicui adimere. wenne^er» 
laubt Xohx<l Ci fas cHcc, atqvc per leget licerec. 
i'auber/ üfmtlius Urlauber/ five 25er lauber / ©er/ 
€r(aubexinn/ f™ Setlauberinn / x>u/ mat & fb> 

mmaconrcncicnt, conccdcns , approbans, lau- 
dans, vcniam dans, conuivens. 
£aub / ©et / er ifaube / tue / .faxen. Äobbc/ »nie 
volunt, qvod Aob/ lata, drßrniat, venia, concet- 
fio, permiHlo , confenfut , äffen Tut , approbacio . 
Diciturrtiam Wc€rlaubHU§/ potefras, copia, fa- 

culrat, ti. commeatut. Um (frlaubnöj mobm 

guretfen bitten / commeatum peterc. $3cnn 
nur mit Deiner <£rlaubnäf; aefebeben fdnne/moiiö 
cum bonl veniätuäfuc. 2bie €rlaubnu§ ba/lu/ 

data eft tibi liberras boc faciendi. Urlaub pro- 
prie rß miflio, ^exauetorano milirum , dtinde 
qvaehbec venia. 5Rif Urlaub / frve ©erlaub JU> 
reDeil / pace tuidiftum velim , bona venia dixe- 

rim, fit honor auribut. J^inber Der Jfir Urlaub 
nehmen/ intalutarö hofpitc abire. 
^rlaubung/ Die / id. rfl qvod *tzlaubnkß / tibetz 
poteftat , pcrmiftiit, concefliit. ^d) habe feine 
vErlailbunä / poteftas mihi ademta eft, parüm 
mihi licet nie in re,poteftareprivatusfum. SO^tt 
■^e^ennannt' vf rl.mbima conceflu omnium. 
(Jllaublid) / a./j.y'^'".pcrmitrendut, concculvut, 
concedendat. <gi ijt in Pied>ten ni(bt erlaub« 
lieb / j" re conccflum non eft. €rlaubli(f> fün&i* 
aetl impune peccare. 

^ (lUd) / bet / plur. C4r. porrus, porrum , </»ritor 
ttiäm nonnunavam 8od) / ut 5fnoblo<$/ allium. 
(Prüfer ^fnol>Iüd) / allium puaiemn, Ulpicura. 



1081 

CLÖa^crfncblcct) / fcordium. Brettln ud)/ por 
mm capiutum. förafclaud) / frve vrebnitt 
Kl tief)- fchasnoprafum , porrum fcäivum, fcdtilc. 
Hinc adj. £auO)id)t/ porraceus. ^aild^ic^rcr Oc 
f lld)/ odor, hali tus porraccus. 

Sauf / Saufen / s*»*. Sopcn / i* Ujfc/ 

Du leufett/ er leuft / wir laufen k. ifS) lief id) 16ffe/ 

fldaufen/* JCtojfCI/ «urrcre, au (um inüre, fufci- 
pere , capettere , tt. fugere , fugam capere. 3 n 
Die SBette laufen / /»w^artaufen/ curfu conten- 
dete, cerrarc , fpatium decurrere. Saufen ftiam 
in Krtimalibut pro pruriru Venereö acciyitur : ©er 
J£)nitb leuft / caniscatulit. Sailfrtl e Harn olm er- 
rare , vagari , £$f pro derelicto effe exponebatur, 
undt vrtiu vocab. 9Rulife / i. r. vacans , frve derc- 
' lictwn, fStrAlt(fvui vel aliud animal in fylvif cur- 
rt«>, cufwdominui ig/tot ab alttr ,'ateu AI (igiflro fo- 
rtfix er dtbaty rfti idertttivodVAS gfeaul/ mulus, 
lief/ &ridtculi NuUi fAfolg «" xponitur. 

laufer / /iw Se nfer/ t>er/ curfor . ö 1 Scuferinny Dfe/ 

facmina currens, curfans. Saufer Der 3Rult7 fa- 
laris fuperior. Sanfcr CllU'y SKcibfleinÜ 
Der 9J»alcr/ pigmentarH tri tus, coticula. Seu* 
ftr im (^<J)ad)jptel / curfor lammcularius. Sic 
et. im dicitur «in $?eufer / flv» alias SafcO/ emiflä- 
lius , cclcr a pedibus. lt. Seufcr 'j» camclus dro- 
mas, rfätw ^romcOAT avpeüatur. f^nlCIlfcr/ 
*agabundus, er ro. (gffyieUer £»iufcr / hemero- 
dromus. 

Sauf/ Der/ p/. Senfe/ curfus, curfura, fuga : Dicitur 
etiam X>A» Saufen / GfOie Häufung / curfitatio , & 

in beßüt carultcio. (Einem am Saufe binberu/ 

cur furo ah cujus im pemre, tardarc, prascludcrc, 
rc vocarc a curfu. Dal £illlf UpUlu UUjUt / ton- 
fiecre curfum. £en Sauf Änberu / curfum con- 
v i rrere, commu rare, dcflcftcrc de curfu. CO? an 

mn§ Der CaoV ihren Sauf la&en / flatus cauf* 
i crendus cft. Die <J> lauett n ba beu ihren eigenen 
Sauf / planet» circulum fuum permetiuncur. 

per.igraru. tfein wiftx Saufen ifi / als uad) 

•SeltC/ fummus labor eft duitiarum. 
?53u<fcfculauf/ tubus. SJotenlauf/ curfus tabella- 
11 oi um. (Ebrenlauf/progreflus honoris» ©e> 
ricf)ffllanf/ procefTus, rtylus curi*. ^abislauf/ 
curfus annuu*. 3r:l. lUf / aberratio* ^uaenD 
lauf/ rempus juvent*, anni ju v ent uns. £ailbf » 
lauf / curfus incrcdibilis , vclooffimus , dicitur 
etiam 23unberlanf / curfus admirabilis. n n n 
lauf / ciamcj, Hadiun aiuum, (flcjclopasdiiu 



2a 



1082 



Safterlanf/ impetus, pnecipiutioad/I't/r in vitia. 
SeueUSlauf/ curriculum vicac. Sobetflailf/ certa- 
men laudis. ?>Ti CMU'Vl l itf / cuxfura viOrix. 

SDiiMiMlauf/ circumvcrtio lun*. spjulenlaufV 
braclca molaris. SOJÜnilanf / valor monecae. 
:\cebt5!aiif/ confvetudo judicialts, accclerario 
litis. Sonnenlauf / circuirui iolit, Du>plauf/ 
fivt tpferDtauf / ftadium. <Bf atelauf / rat 10 fla- 
tus. £ r r tfficlt Sauf / curfus rcr um. &BolFeru 
lauf/ nubium motus, volar us. ^ai Ciilauf/ tem- 
poris curfus , fpatium , iivtervallum y occailo » fc- 
ries« craclus, conditio. 

Seufiein / tos/ dim. curriculum. SeufTrin im 
aen maeben/ modulos ttangere, concidere. ?lb* 
teildein/ peripfema, fegraentum. 5ic etiam SeU- 
ferleln/ dicitur ras futile, Titrum mutilum t qvod 
in nicr.su iifti neqvit. 
Üeilfte/ plur. mtnu tont, fors, (latus, conditio , feries, 
facics rerum. & gibt aniefjo feljame Senffe/ 
mirx jam exoriunrur viecs , fru Ttcitlitudines sc» 
tum. ©efcbrcinDeHeufre/ tempora periculof.i. 

3n aegennjorfiaeu fd)ipeeren ^etrfren/ in alceros5 
hocfcculö.indclira bäc mundi fenecH. Seuffe 
vertatorikus apptllantur pedes ferarum. -Q>irfcf>* 
leuffe / pedes cervini. J^afenhrnfte/ Icporini. 
Jf)inMeuften planla& radix rß , dtHa cicbotinm- 
eieborca , folfcqvium , intybus. \ 
Seufi0/ SeuftiO-/ * Settflfd) / adj. &ad-v.propr. cur- 
foriu»,curri<ulo,Ö'curllm > cdcr,<elcnpc» g5" 
celeriter . agil is , agitabilis , Ö> agilitcr. Std t£> 
Seufia tft caculieni , pruricas. ^Bcitleuf« 
tüj / adj. copiofus , largus , amplus. SBeitleuf« 
tivjev Jf?antel / caufa pcrplcxa , difficilis. SBeif; 
leuftfge ^raae / qvasfrio täte patens, diffufa, pro- 
Uxa. 2&eitleufriae£ .f)aui» / domus multiplex. 
Oßeitleuftie] reDen/ copiose, diffuse, terbose 
dißerrrc , longjus provchi oratione» multum 
tflein aliqvarecxplicanda .^»isrch ?u - tcu n?irö 
bie 3unge lenzer / cxercicatiodiccndi lingvam 
acuic. « d) e t iva ? leuftia m .". dje n / Tibi aliqv id 
familiäre facerc. & id Der 9iff4)fcn leufig / ex- 
crcitatifiimus eft in jure , in caufls forenfibus 
verfätiflimus cft. 
Ablaufen/ * £inabfaufen/ decurrere, defluere. <&f 
teuft Oben Vom S(blD§eberab/ fumma decurric 
ab arce > hinc Ablauf / D«e / decurfus. Der Slb« 
lauf De V Reiten/ Dcf £8af?er6/ decurfus tenYporit, 
aqvarum. Sed Ablaufen etiam eß : aufugere, 

tersa dare. (fr ift oom Regiment abgelaufen/ 
dcfcjioj; uajufuga c&, dilapfus eil a fignii, Por- 



io83 



2a 



£a 



»i s 2lMaMfcn tß fucccdcre , cxitam habere SDic 
t|1 Die £adje abqelaufen / qvalcm finem fortitum 

eil hoc negotium } XXT {IMaUf eine* &ina,e$/ 
exitut, finii, cataftrophe, egrcffui. 

ftlllanfcR/ accurrere,incurfare,afflucre,appropin- 
qvarc curfu. T>,lf 2ßafer Icilft an / aqvac cu' 
mefeunt , confl uunt , ftagnant . redundant, ©u* 
$e mDe laufen an/ hoftisurbem oppuguac, inta 
die, adorirur , impreflionem tundit. Anlauf 
Der/ irnpetus , infulcus , oppugaatio , tmpugna- 
cio. er turtnanlauf / imprc£o , aflultus, ineur- 
fui. Cinem.um £ulfe anlaufen / auxilium ali- 

cujus implorarc , przlidium poßuLuc, adju- 
mentum cxtorqvcrc. • ©er SRann bat ti<\}[n> 
laufen^ / bic vir fubindc appcllaciir, expeueur, 
in auxilium vocatur. VIT Sf C Übel anqelßffeil/ non 
xefpondie fortuna opratis cju«, iafcliciterret ci 

fucccfllt. SlnetnanDer laufen / mutud coneurfu 

coUidcrc fc. 

91 1: flauten/ £eriuf> £inauflaufen/afcendcrc curAi, 
it. tumere , mflari. (£* ifi ihm eine 5kule aufa,e« 

laufen/ curii imumuir ruberculö. 5luflailfuna./ 

öii/ mber , rumor, £)cn 9?erq hinauflaufeu/ 
collem ccleritcr confeendere. Jfauf berauf / a- 
feende fubitö. Qlllflauf /t>(r/r/7 feditio.turb*, 
# tumultu«. vTinen 91nflauf machen / turba» fa- 

cere, commoverc, concitarc, conflare feditio- 
ncm. Vre laufen UnfffffU auf/ fumtus augen- 
cur.crcfcunr. 

tluslaufen / excurrcre , effluere , it. tyttüi' WM 
laufen /curfu ad hanepartem exirc, indc curfu 
exue. ©er^t'Ra leilff auf urceusd Ruit . ri- 
ma» agit. JDicetunDcifr np<fo nie&t au<$clau- 
feil/ nondum finita efthora. ©a* Qlu$lailfcn/ 
cxcurfus.cffluenua. ^USletlfig/ largifloui. QJue 

laufen Der^olDaten/ c*curfiomilitum. v 5lus 
lauf bti 9Ba§cr^/ emiffarium , cluvie«. 3Jus> 
laufen Dc$ 3lu(kS in* SJJccr/ ortium fluminis. 
oftiaria. telcufcr/cxcurfor. ©er SDfrfcqer ift 

na<S) 95iff) Angelaufen / Ianioprofeerus elf cm« 
cum pecora. CDJan fan nicfel autfDer ÜBcft lau- 
fen / oportet , uc cum mundo , qvoad derur , vi- 

vamm. JDIe jfub ifl au* Dem £rall beraube- 
lanfen / *acca anfügte h ftabulo. öüp trifll? Du 
binaujlaufen/ q»orfum tendn? 3um $orc. fn* 
über ate SEerqe hinauslaufen / folum rarere, 
pedibus falurem qvacrere, proripere fefe foras 
§lll£lcuff Der Jammer / dkuntur fruetus , qvi de- 

duOis unpenfi* , nad) wrfehjafjeiicm Xalflut / cx 



1084 



ftrcaginibus Hallenfibui , 6aljpfanncn/ Domi- 
noproprietatu debentur. 

35elaufen/prcpr. u.$ ,<jvoJXinQ9\xtüm\auUw 

circumcirca curfu cingere, circumcurrcre, or- 
cumeurfarc, circumfluerc. &elaufung/ tit/ 
conflugc$. Sed belaufen lajjcu / fptciatm mist 
admietcre feras ad coitum^maricarcanimalia« 
äuttn: rß admuii« matican , gcfticntc 
natura femma accipcre. lu ^elauflina tß ipfi 
coiruianimalium. 
jßeplaufen / ponc c«j mt. SBeolKrlaufen / comiur», 
a latcic , jivr ad latus currcre. ^cobtnlaufen/ 
prxcctBucrc , curfu antcvcrtcrc. Öicplcufig/ 
obitcr, intranfitu. Sxoleufer/ afleda, pedu- 
feqvut. 

Öarlaufen / uiq vc ad meum illam currcre. 2&a» 
herlaufen / ä loc6 qv6dam accurrere. ©al;tn< 
laufen / cb currcre. ©abinDerlaufrn/ ad pancra 
poftenorem currere. ©avbeülaufen/ currendo 
fefc parti alicui adjungere. Öantfttcnldllfcn/ 
curfu hincelabi , duitur rtuun Darjmifcbenlaufen/ 

inicreurrere .intercurfarc, curfando interflucre. 

©arablaufeu; indc decuxrerc. ©aranlaufen/ 
appropinqvarc curfu. ©areinlaufcn/ 4 vtinlau» 
fen/ curfu inirare. 3ni Jfraui einlaufen/ in «des 

ineurrcre. ©arubfi lau ui / currendo fuper. 
gradi.transcurrcre, qvodetiam tß ^)inüberlaui 

fen. (fenm^cin^Dinaber nie (Bchliip laufen / in 

arcem cranscurso opus cfr. ©ar&ber tOCgläU« 
fen / fupctno curfu abire. ©ariulaufen / occur- 
rcre. ©nrd>laufen/ percurrere , perflucre , per- 

curlärc. £er£urehjauf M ©cmütel/percut- 
fio, percarfacioammi. &md)\aufati*mtßoto- 
fluvium alyi, dtarrheea. ©en 2)urd)lauf f>a< 
ben/al um fluentem . folutam , laxam habere. 
Entlaufen / currendo fefe fubducere, fugam capea- 
ferc, clabi. (f 11 (lauf er / fcr. / fugirivus , defer- 
tor. ^ntlaufung/ tti/ difiTugiua, defertio, 
fuga. 

(Jnfac^cnlaufen / curfu obviam proccdcrc» dküut 
ttuim ^egenlaufeil / occurrcre, occurfarc. Vjrif » 

M^ttufive ©ecjenlauf; Oer/ occurfus. <Sutin>cn> 
laufen/ per accurfum difi'ringcre. 
Verlaufen / currrendo a/Tcqvi , per curfum comp«« 
tem ficri , metapb. magno fudore & labore qvl. 

dam re potiri. (ffnen ©ranb mit ©elt erlaii* 
fen / pretio ordinemmercari. ©a^ 9??tir,Mfiu 
h>irD ued) ein j^inD erlaufen/ruclla hec cx curfi. 

but fuis randem honoris jacturam facicr. (£t> 

nen reifen ©ieb / ertenfe ein v infenDer^«fd)er/ 
Ü) dum 



io8$ 



1086 



dum pyrum matunuc, decidic vcl in cacnum ; 
prov. malum virum vt l mut mordexl. (f in lilfllCt 

£unb crioift feinen £afen / cani« daudicans 

nunqvam capict leporcm. <£rlaufung/acqvt- 
fitio per induftri«im,/r.V plerumft in pialampartem 
Mctipitur, Haut fit per arces reticas , rallacias * 
•fnude» occupare. 
Sc!) Iflnfen/jrwjnlnnffll/ aberrare in curfu. Sluf 
Diqniall)OteTfebl<lfl«>fffn/ häc vice frultrafuit. 

^tflaufen ihrer »irt berSugrob fehl/ multi de- 

vi am, a rramirc rirrucis deflectunr. 2öer tum tu 

in £ag hinein leuff / ber leuft gemeimaltcb fehl 

imprudens qvi divagarur. extra calkm nun- 
qvam non curilcabir. (JebU JU| U u j) / DiC/pa1a- 
tto, hallucinatto, aberratio. 
Scillaufen/ currendo pergerc. grifft fortlaufen/ 
pracapitare curfum , praepcopere, citarö curfu 

pergere. per §ortlaufim ©rubiren/progres- 

fus in fhidiii, profectus in liccrii. 

gtlDdn» 5elb JUrfla Uten / rapid is paflibu» feiri per 
campos 4 vicot. 

©CMbC' five (i^leicfnuIflUfen / rectl vi! curfu pro- 
gredi. <&leid)julaufen etiameß impudenter ali- 
<]vcm appellare, conrenire, Jrtiadire aliqrcm 
absqve impecrati venia. ($letd)für tlaufeu / eö 
ipso momento gradumacccleracc 

Jpr Mitlaufen/ in acdcj propriai currere, domum fc 
ftinare. JfrtvfuV'five JpcrCOrlaufen / procurrc- 
re. J£>erüprlauf / Oer / procurrei, procurßmo, 
procurfio. J^erölUlaufcTl/difairrere, inmodum 
circuli currere . per omnia compita gra0äri cur- 
fu. Jßtnberlaufrn / infidioso curfu circumreni- 
re. Jf)iitbcrbtnlaufen etUm eß currendo filiere. 

Sinber ber 3d)ule binlaufcnr declinare fcholam. 
!nbeiberUufen//jwj^jnCtcnnad)!aHfen / curfu 
perfeqTi. J^inberwärt* five ftficfwä rtflaufen/ 

refluere, recurrere. 
3nrinant>erlaufcil/ rauruo coneurfn mifeeri. ©te 

tgae&en laufen wunberlid) ineinanber/ negotia 

mirirtee confunduntur, commifeentur. ©a$ 

(gruWren leuft alles ineinanber / ftudialibcraüa 
fibi invicem adhxrcnt, concatenata funt. 3 n ' 
IttO'rtsbiulflUfCtt/ interiüs curfum profeqti, in- 
trinfecus flucre. SinFtfUUllaufrn / ad fini/ham 
currere. luKiufci!/ currenti imperu diflblvere. 

(i :r bat üd) gleidjwol mit ber fnaen losgelaufen/ 

hismeodaeiis tarnen crimine folutus cft. 
COfif laufen / una currere. (Tmul flucre, confluere. 
Mitläufer / aflecla , fociui de comet Tic. Sföll 
teuinnclaufcn / iatertiuere, in medio currere. 



I ^Bildläufen / tdem tjvod §ebllaufen / in curfu ab- 
errare. 

^ad^laufen/ retrigia alicuju« perfeqvi , profeqvi 
ahqvem iriner ibus. «Rad) etwa* laufen / cur- 
fum ad aliqvid dirigere, curfu aliqrtd petcre. 
IRcbenlaufeu/ pranafei cumaliqto, Uteri alicu- 
jusJiaxcrc 9caQ>Uufer tttt/feftator , feqvar. 
aemulua. SRebenlaufer/fta:/ aflecla. aRicbcr« 
laufen/ dcorfum currere. (£»nen bai uteber lau« 
fea / accurrenti imperu dejicere» Jicunt etum 
nbernbaufeu laufen. 

Obeillaufen / in parte , qvac fumma cft, currere, fu- 
perflucre. OlH'inbl.uiten de fupenori loco de- 
currere. £)DCnaullaUfen / fupenüs cxcurtcrc, 
rimas in fummö agerf. Obenbinlaufeu / per 
partera fuperiorem curfuabire. 

iQoerlaufen/ obJiq»c currere. €in £5?erla uf , cur« 
fus obliqvu«. 9ied)^UtulaufeU / ad dextram 
currere. iXuilbUHllaufen / currendo gjros du- 
cerc. 

v2rtd!)ielaufen/<urfum rcmperare,moderari curfui. 
v t um b five <3eiftVtirtf laufen / prxtcrnucrc . ad 
latus deflucre. ccbncll laufe« / cicatö curfu fc- 
ftinarc, percurxerc. 

Uberlaufeh / cfHuetc^rfu fuperare. Qa& Uber« 

laufen/ transcuriui »crnuvKim. ©er 2»)pf leilft 
Uber / olla cffcrvcfcit, de diffunditur. (£r t)üt 

if>n rocit rocit übergelaufen / xnultis parafangii 
antevertit cum. ^ineu über unb über laufen/ 
aliavem curfu vtolcnro dcjicerc. (fineil Über« 
laufen eßttum aliqTem linc vcmä de impudcnrcr 
aggredi, vel inviferc. Überläufer/ transfuga. 
UbevbiHlaufen/ leviter fupcrcurreTC.rum qvibut cot- 

veniunt : ^berbcrl.iufen / Überweg» dt Uberr>f r< 

Weglaufen/ licet unumqvtAa, pro Ah>er-it*le frnfus 
etum diverßtm aliavid firnificet. Sie dico : (£tnc 

<&<bnft/ five$>i\ü) überlaufen/ miffefen über« 

binlailfen / öbiteraipicere, leviterpcrcurrcrcli- 

rerai , vel feriptorem. 2)a^ ißieriii über fnnen 

5) Tt hergelaufen / ccrevida fuper barbam ejus 

defluxit. 2rt> f«n ifl »i«)t über ihn weglaufen/ 

non poflum vim adkibcre tili. 
Verlaufen / vroprie currendo dihbi. ©a52Ba§er 

ijt oerlaufen/ aqva d.rfluxit, cfHuxit. Sed -7 
Verlaufen / eß cranfire , prwrerirc , abire. X^iC 

3eit ijt lange verlaufen/ jamdm prxrcrlapfum 
cft tempus. 3nt »erlaufenen 3aor / annö ver- 
tente. ©er iBerlauf einer Saejc / faftum , (ra- 
tüs rei , fpecies facti. Port 0 Verlaufen/ rß auf u- 
gcic, ctumpcrc. €in »erlaufener t^elm- trän». 



iq 87 £a 

fuga. Verlaufene &ingf/refrpra*rcucae. £cr 
2P?arFf)Jt ficö vcrUmrVn / turi a vendouium* 
cmciiiium immmuta cft , minus frcqvcnccsftint 
cmtorcs. 

UuilaufeJl/ curfu cingcre.circumcon-ere, in gyrtim 
VC«j. UmlCUfcr / Der/ cireuor, circu»tor,va- 
gator, palaror. lI'üi'Kf llQJflte inftica, 
limbus pcriftroruariim ,. ;orr- njrnn lc.1i. 

Umlauf ber?Ü?u!e / ycrffiuo 7<«*cinario mol*f 
Umherlaufen / furfum dcor'iim cürfirare , cir- 
cumeuriirarc, huc illuc irsnscnrrerc, vagari cui- 
fu. ^ri|iJ)ieaiu:ii vrtiii)t Hmrjfroc!,iufcn/ to- 

cum perrepeavu oppiUum. £>a$ Unil)erlrtUfeiW 
ultro chroqve drcurllo. (£in Umbeilaufer / va- 
g.ibunJus, erro, coneurfator. 
Uuffvl, lüai / fubterfluetc , curfu infra pervenire. 
(fmem fen £>e r t en unberlaufen / ttan^rcgladio. 
(re leufrr-iel btffes mir unter / funt malamixta 

bonis , Amt bona mixta malis. ÜnDerlaufunej/ 
t>lt/ tranfitio. Unbcrlullf/ Oft / intercurfus. 
^Du- J>aut iftmic iBInt unDcrlauftn / cuti« ex iftu 

& fangviniscollccVionelividacft. 
5Ci'!l Ulfen / currendo impIcTC. ©crJcW; IfltJPlI 
üdauftn/ pifcinaaqviplcnaeft. r/I 
(auf/ abund.rnna, SJ^CuVirf r)akn/ abundarc 

bonij&opibui. VimcinaubetLiifcn/ curfu fc 
dirtipare. £ie <£l)eleutc fürt poiuitwn&er getau 
ftn/ conju^um alter , altcrum deferuit. £)ic 
tlrTneerftüPniiiunbrr gelaufen/ exercitus diffi- 

f>atu$, dilapfus eft. Dicitur rtiam ronjauiUH'Jt- 
auf<n / fc£rcgare fc per «tirfüm. 
©Urlauffl/ * ffirlaufcn / prxcurrcrc, praeflucre, 

MeUur ttum : fQomi & Vcrbinlaufen. ftortl 
£jufOCran! abi , praccurrc ! Vor ■•M-f ftürlau« 
fCT/OfC/ prxcurlor, prodromus, antecurfor. 
SßorUufuUO, 'OlC/prÄcurfio.pr.iecurfus. Vor. 
IfUlf / &«:/ «U4J Vorfd)U|j / muftum lixivium, 

protropum. Vorlauf fo$ Qrantrroani/ *Uht 
IPcrfpranej / aqva fpirituofior , fru primö cjci- 
eni, fixt deftillans. Vorautflaufcn/ przcurfu 
exirc. Voreinlaufeit / currendo primum Io- 
cum inirare. 

Sß?u^erlaiif(rn/ iierum^conrracurrere. (ffiieber J 
ablaufen, lurfumdccurrcrc 2öieberaiilaufeH/ 
ircrum curfu mradere, reftagnarc revocare ad 
carcercs. OSteberauf laufen t denuö per curfum 
afccniere. S&teberbclaufeil / cottum itcrare, \ 
denuö circumfiuere. 

S£f>ttiiufen/ bonoire curfu , fdicitcrevcnirc. X"ie 
£ad)e leuft ml' res bene fucccdic. SßüUauf/ 



£<t 1088 

•1 t«r' fucceflus profper. ÜieüCU'vU ru ü jl: 
curfu iinidrb, infelici procedac. U^ellajjf 5><ty 

fuccettui inLuftw. aüolab« «f llid..i»luufen/ 

3erl<iiifi"U/dif»:urrendoeYanefcc»e, curfueontere- 
re , qvaflarc , cliderc. £r (j.if fieft jerlanfVn/ M 
enebuaubet/excurruraanheficumducic. VI) 
m»B nud; Den n.u ji u ierloafeh / it>ic ein 
^>uni)/tocotdie&cur(ando, inilar canitvenati. 
ci.dcratigor , ne/confumor. 3tfIaU|UUij/ OlC/ 
difperfio , diflipatio. 6ci}Ulf jeileuft I fcho- 
lacxinanirur. 
^lielailfen/accurrcrc , affluere.if.aceurrendo ope- 
nrc. 1£t teuft if)in lU 5 |U / ornan illum fc ftan- 
cur de colunt. 3ucluHf / 0«r / coneurfu», artiu- 

xus. vir f)ot ciuenejetoaltiaen Suelauf/ magnus 
ad cum tic coneurfus. ©fr 2ncf) bat Weber 3«i 
HOd) Ablauf t ncqve influxura neqve crDuxum 
hoc vivarium habet. X>üi OReCt ICUft ab IMÖ 
ill / marc accedit & recedir. 
3i!Mrunien/ 3u()aufeul>iufeu / in unum coneurre* 
re , p-eganm currendo fefe unire , conüuere. 
Z5.«s iü.nh.* letifcc iufamtnen / cera coliiqvcfcic 
3u|<immcnlaufunq / coueurfut, confohdacio. 
3ubimnieiilaufnna ber 3)?ildj/ coagulario UÄi», 
sutanuueulaufung bes Unjiart/coliu»ics,c«n- 

nuger, confluent ia. Sunt sha ipumodi comto- 
fit***, g. Ginem qleiehlaufen/ aeqrare curfum 
alieujus. Ubcreinlaufen / uno & eodem modo 
\ curxer& SHfiti < jururtlaufcn / rerrö currere, re- 
Clire, wn^e D« »XÜcilauf / refluxui, recurfui. 
3u»orJanfeu/ fuperare prarcurfu. Jöeftlmrfen/ 
curfu contendere, certare, fpacium decurrcre- 
«»^ ©errlanf / curfio , r3T2Bemaufer/ curfor m 

ftadio. ©runberbinhiufen / fubterfluere, Öe. 
flippen / a Sdxon. Aopcn / fropr. virot curfu pe- 
rcre, libidinari JibidiHclafci»irc, mares libidi- 
noae confedari. Et binc dicitur :■ jne tUt&jC- 
lupte J^>ure / Lupa , meritrix alicana , fcortum 
difeuneacum. puppet! rti*m rfl incantarc , fafu- 
nare; veid) Krluppen/ pudiciciam pubiieare,- 
vulgare.. 

flippe/ t>te/ fcortum (älactffimum, caprxna, muhet 
ardentiilimae libidinis. In forck flippe *ß canis 
frxmina. In ie dtmm. tfiplcjn/ DOS / caniculo, Z J 
fcortillum» meretricula. 
Üuppcn.' Daa / mm*yerb. B'^äö ©cllippc/ falacirar, 
fubatio, caiulitio, omnisqve res venerca . ut: 
lajavf cofitrfflationti , ofatla impudica Ac grßtu lim 

bidinofi. id ein ©eluppe in>ifcr)eö ir)uen / bo§ 



1 



1089 



Sa 



Sa 



ti vf nute nnb £r&anDc ift / »rpe difta eft, 
qvam furtbunda mccr cos fit libido. 
S*iPPid>f/ *4 & Adverb, libidmofus , tf übidinosr, 
lafcivus,c5lafciYe. £upptd>t ftfpn / lafcivir« , fä- 
laccm efle. 

plur. malum, advcrfiui, res 
tri is , v u! t us ic vcr im , fron 5 corrugata , U. mn- 
dcntia, Ii vor, fimultas: B'prr Jr qvidem fLßUn 
X'ox tndiferens tß , ac foilrmfoTti.natnq. utramtL fi- 
gnat , it. fiatum & condiiianrm humanem. Bete. 
JLuy m r/? obliqvit , trtruvnfu tiuiti , lufciofut. 
Verum hoc noßrum SdllR r/r ht/mt vccut. Htrulcrum 
in D n Mtu Aiekeiburgenfi , Sa UM/ fr/?r L«. <*V ^nrf. 
«tri?/. /(A. f >. üi iron. r xp/. p. m. 7M . t/f i 1 -jv 1 | 
t>ap.- j 1 mum* Uli rcufce Saun : Ted libcranoi ab 



IO9O 



omat auio. Undt: €r i|t icBt mehr in gutem 
laUR/ jam non dt hilari«. %u rechten Saun 
f(t)n/ efle fronte exporrc&ä, cutis laxacuni die, 
in gaudio verfari. 
Saunen Mtiavt SLunen / torvum videre, inftdian- 
tibus oculis intucri , oculis limis afpiccrc, it. 
averfo, luiqvoammo efle, animum malcvolum 
vultu prodere, fimultatem gercre, inimicitias 
tacitas habere, ^tr launt er fo namifd) unDer 
t>cr <r nvu bcrVPf i qvam retortis verberat ocu- 
lis libi obnot. Qlufiaiinrn/ hirqvis intucri) (%. 
acltlaURCIt/ contra obliovare oculos. Jf)i it tint» 
DtrlaUJICII / factem oculis infidiofamoftcndere. 
SftteDerlaunen/ oculos terra fixos tenerc. 
ßdUiUT / t>cr / trux vultu, torvus facic , infidiator. 
homoobfcuriis, occultus, tcclus, minimcqvc 
apertus, Vctcrator. 
fciiini|d) / &frf<p>aitiuj Sruuifd) / ad). &adv. limic 
oculis, torvua , &torvc, it. malcvolus, infenfus, 
infeftus, iracundus.B': odiose, infense, infefie, 
hoftilitcr. (£iHeu leiinifd} nnfehen/ transversum 
intaeri, obliqve afpice\e. fceiinia, auUmtß tri- 
ftis, a malis vcxaius.macftus, o •' trifte, maefte. 
(S(f)launetl / iß ab fcor Immert / cum indiffe- 
renter pomtur, & {ijnfictt : (ucccderc , acci- 
«lere , cadere. iBit* fd)(aunt ti ? qvomodo 
ttsecedunt res tu« ? Numvales* (£$ fd)!autir ja 
nod) fi) babiR / mcdiocri fortunä utor. Vii. injr. 
in ©cfclflgen. 

£auc / laufen / gelauert / ******* 

qvem , infidiarj alicui> fallaciam intendere , pia- 
gas rexere. lt. fpeculari .explorare. Startende 
ic , advertere . aucupari. i£v fi i> £ Da iinD (a m er 
commoratur illic & fumma oninia vigilantii I 



notat. 2ßai baft cu bicr tulaurrn ? Qvosnam 

hic aditus tentas ? ^|(hc/ iric Der <Sd>eTm kUi 
Ttti vidcnTccleilns, utaueupacur. 
Saurer / Der / infidiator , fpcculacor , v 1 Tor , explo- 
rator. i ii tei l ü 11 Mc,- fpcculatrix, famina 
ciniüU , cuftos ,obicrvans,ob(Idcns. <£in(Er|i 
laiirer / corycxus vafcrrimu«. DtetturrtUm ein 
^odv.nfleV proditor. 

Sauren / Da»/ nom. » t. & ^tc Sauruog / fpecuta, 

tpeculatus, inHdia$, obfervatio S^noisnunftuni 
exeubiae. ©a? Sauren vor Den £üren ift nidjt 
cf>rltd>/ non eft honeftum prae fonbus exeubarc 
gfltiruna, auf Da^ QöllD / venatorum infidias. 

Saurife^ / & Sauerhaft/ *d\. *dv. fpccuiatorius, 

rpccularis,iniKÜofus,obrcrvabilis , inCdio- 
sc , occulte, occultatc, clandcirinö, clanculö, 
clanculüni. (Ettta S laurifd) rubu / clam omnet 
aliqvid facere , veftigare. Siiurifd;c ^dd;fd;lei' 
d;un^ / inicaario aftuta. Suuiifd) mir einem 
bültDeht /aliqvcminfidiosc (radiäre. 2a\l(t\)t\tC 
Steuber / lacroncs abfconditi , latentes. 
91b!auren/ aueupare aliqvid ex infidiis. (Er bdf 
allen ^ueaantj ^br.cfaura / omnes aditus explo- 
rarit. Clblaurer/ D«r/ recefl'uum fpcculacor. 
Slblauruna / Die / perluft ratio locorum occulta. 
SJllflaurfU/ * 5<5fl.llJrcn / tendere .collocare , mo- 

liri infidias. >3uf Die ^etnbe lauren / hoftibus 
infidiari. (&r wirD aüentbalben belauret/ omnet 

ejus adioncs accurate obfei vantur. Sbtlaur iin(J> 
ftve »Hufiaurungy tacita obtcrvatio. 
Slusdiureu/ abAmcre a fpeculatu , finem infidia- 
rum facere. //. indagare, explorarc, perferutari 
rem omnem. J^irfd) OUelaurcit / veftigi« 

ccrvi canc fagaceperfcqvi , latibulvim ferac invc- 
(tigare. Qlu^lauriina/ indagarto, mrcftigatio. 

€rlauren / id. a W2iu^lauren / öfpcrfcrutandoas- 

fcqvi. Srlauriing / prarfenfio , perfpicientta« 
odoratio. (gtfontCX / odorator SD?it dr 9fte« 
benlaureit/aggregart infidiaionbusj ailbctatc fe 
exploracoribus. 
©caeniauren / contra ponere infidias , infidias ho- 
Auim aliis infidiis cxcipcre, fallaciä fallaciam 
luulre, aftum aflu premere. ^etjeulaurun^/ 
infidiaerransverfar. 
9ead)laUrCR/ idrmrvodfimplexlattVtn/ ex infidii« 
aucupari, pericula alicui clam intendere. $D?ai 

liiiirec Dem 2BerPe beimfieh nae$ / res oppugna- 

mrcuniculis. 
QSorlaucrn/ fallaciam alicui intendere, laqveos 
diff onerc. ^)tu* ^ill innla nren / eubile fem 



cir- 



1091 



2a 



2a 



circumfcriberc, claudcrc, cingerc, praeverrere. 
JDcm reifenbcn Wann uorlauren / viaconbus iter 
prsecludcre, via« obfiderc. SSorlaUUM 4 / ob 

(ciY.o. QSorlaureiv obfcilor vi*. 

Ubfrlauren / infidiiscircumvcnire, includerc ali 
qvcm , laqvco irrctire. <£r tft fibcrldlirct »or 
ben/ intravit in infidias, incidic in caflcs ho- 
uium, deprchcnfus clr ab cxploratoribus. 

3(r(<iurcn/ omnes aditus rxnrarc, circumlufrrarc 
recefluru omuem, nodtci dicsqve mfidias mo- 
Jiri .mediran , ftrucre. (Jr bat pd) t)cntig j.T 
lauret / aber nidjt? gefangen/ omnem laptdcm 

mo vi t in obfcrvandis ferit , fed fruftra. 

Sauften / lufebtn /&*!>* duum üaujTern/ 

Belt*. tXTffiitttll propr. idemeß, foA £auren/ 
ialidtosc imminerc , feyi irö r;u. compofila : $lb> 

Siuf< 2lu* SB«' €r> (2k>}tn> ORit. Sftaeh; «Jprlau; 

fd)CH K. f w«»» prtonbm ißit cvtnpofitii Jigntficatione 
tonvtmunt. 6 r J £uil|d)CIl / i« i/*V»i r/? , cto.^ 
aunbus venan , occulteaufcultaredr arrenderc. 
Slll tvtr £ur (aufdjen / prat fonbus verba loqven 
emmaueupari, obfiderc Ii min j aunbus. (£(RM£ 
<rlaiif(btny/iwcr(iiufitrn/indasare aliqvidacu- 
iitiimf. vi r hat r in sßetruo, a uigclau febe t / o d o- 

ratut , fubodoratus cd fraudem. 

f aufler/ * Saufterer / t>«c/ venator verbot um & 
faclorum. Saufdwrlnn/ /h* Snuiierinn/ ©ie/ 



1092 



venarrix rcrum. fyuflau|'d)<r/ obfcivaior. <ii 
laui'Cbcr/indagator. V 
faufebung /Sauiteruno, / «. Saufebc/ & £ufdK /Si«/ 
• i-Vm^xoJ jLiJuciin^/ 4r aucupium, %ri vcnatio 
aunum. &an Saufdu-n eraebcu fron/ auxfbus 
aueupium facerc , dedicum eile aucupaiioni ic- 
cretorum alicnorum. £te J&afcnl.iUfd)e/^w 
Jufd)< / obfervatio leporum clandcirina. 5luf 

bic u'd}c //h* Sufehe «eben / operam daxe mfi- 
dio(itob(ervaüonibu» ferarum. 

f .iii|'d)i(f)t/ £aufd)baft / ürm £aurifdb/ 
& indagans , perveftigans , aufcultans , ornnia 
clmirfimb &Uttnter. 

£au$/x>it/piur. JJeilfC/ pcdMui. €(uearo§e 

%aüt/ pcdicului pmgvif , immanit. «Rlrilie 
iaüi/ qvtd »obit etiam Seurflein/ t>M/ exiguus 

pediculm. $eitlerleufe / alias KteinHcttm/ 

JtisnU , bardana minor , &xanthium kRa. gilt, 
ani/ pcdiculu« ingvinalis. j£)rrenleufe / pedu 
cultmagici. J&unMautf / ricinus. J£)unerlautf/ 
pediculus gallinarius. .fflciberlatl*/ veitimen- 
eoium. Äapflauf/ capitis. §o)iiflaö*/Ü.fwi 



<&unX>tlauB/ txämu. aßinbliu^/ /»waöarnfc/ 
dmex. £fufc flicken/ vcnationem pediculorum 
cxcrcerc. frllfc Piusen / pollicisungvcpcdicu- 
los actercre. j «f rli«m itarar »,0^ 
Arrogante , # impudenU , it.de t ebm 0 .. :, £( U 
bif? eine (refliebe Eau* / egregius vir es , feil, vi- 
hßlmw & nulUrum vinum. (£r pr Rg(f / luif tfiac 

taui auf tinrm (Sammctfraacn/ duitur dr u*u. 

ftrefuftrbo; Adwtbum: ofTcnuu /e inftar pe- 
diculi (patiantisin patagio holoferico. (Er \\W 

wie eine 2mi inifytn iroto Daumen / »ov. i« 

Aimmö difenmine verfatur $J)?ün barf W £eufc 

in ben SHelj uiebr fe$en / piov. oleum igni noa 
eft fuftundendum. £>at 2)in ; j beeft fcufe ' prov, 
Hax res difcordias gignit , fernen licium cft. 
©er 2aui eine Orfcljc moeben/r/? m alicnisräpc- 
rc , vel magnopere de fe fentire. 
Saufen/ venan, excutere , caprare . conterere pedi- 
culos. Sed gaufen etitm ahier expenitur : ^\dj 
IPißbirbenÄüpf laufen • fealpam nb. caput.tf. 
friflum te reddaro , vctbcnbut eoircebo. (gp 
n:m Die JTutbe l iufeit/ fandaho caput commiti. 
gare aJicui. hinein ben Beutel laufen / «nun- 
ecre ahqvcm argcnt6. (Jr bot ibn bräfc .jel^U* 
fet/ egreeieei impofuir,tragulam in illum nje- 
cic, os oft tu iis fuis ei fublevu. g uftn* tum b- 
feanum tR : QFjn aJtO*ijMiin tail'en / fornicari. 
Compof. Juni : SlbKuijctl/ pur^arc caput pcdicu- 
Ü<- $lli^laufen/ pediculorum venanonc cedärc. 
gelaufen/ compi are. ^tnanberlau^n/ murua« 
prxuare operas in venandis pediculis, ut [tmi* 
Joient. (»je laufen Cinanber etiam de re venerei 
dicitur: (gid) lerlflUfen / multtim temporis im- 
pendere in talibus exarcitii». Tandem Saufen 
etiam notat avarum eiTe, Ar in emtione morai 
rrahere , frve emtur i re. 
Bitllfer/ ©er/ pediculorum venaror, it. ftuprator, 
&in (becie parcus, avarus. Sfluferinn / Die/ pe- 
diculorum verum x , it. parca, avara. Saufet 
etiam veterator, Sj'Saufenntt/ veteratrix eß. 
Saufen / DM / nom. vetb. &mnnuntp>am Saitfunay 
t>t'e7 captura . vcnatio pediculorum , it. fornica- 
tio & avaricia , fta etiam Sau jt.jfr it / ät SaUt1)ei( 
dicitur, . 

Sanfjebt/ Sau^aff/ * Sau«bafri<i / adjed. tfadverb. 

pedicofus, pediculofus.&^pedicularis, it. avarus* 
parcus , tenax . &talH etiam dicitur ^i!»!cufid)# 
ttt' fvi alias tatatt Sil) inßgmtur, homo exero 
mc (ordidus «Sc ad rem attentus. (Em ! 1 1 1 i m cb f er 
frve leujtfbf' r ^nnb t mcatur per (mthmrlum 
3 1 1 faoa« 



1093 



Sa 



£a 



1094 



horoo malcveftitui «pannofus , tfpaupertinus. 
taufiu)teflleibfT/ vcftcs talibus vcrmibus fca- 
icntcs. 



£flUt / t><*/ /"»• p'" r - SoDU ' ' fonilul ' tonus> E ß 
etiam adu & *dv. Sonorus , fonans , unniens . fo- 
Babilis &mv* vocMb.Jonor,. rrfrwH wer, cum 
«ionitu , «/. paläm . manifcftö . aperte , dilucidc. 
laX rcCxn/ loqvi dar«, aperte, intelligenter, 
vrtinc eadxn werben laut/ fafta ejus patefiunt, 
^ccfcunt.iocrcbrefcunt. jKfln rebt flai ■laut 
bierDCn/ omnium fermone hoc edebratur. Uber; 
laut f"chrei>en/ elatitöme vocifcrari, clamorcm 
i.ornb.liter tollere (StWa* laut mo^CB / di- 
vulgarc , propalare , foras efferre aliqtid. W 
WCTben / dispalcfcerc, patefecre , pareficfi.emci- 
vere. ©tt/söubcnftfct wirb Whüm* «*8" 
Sumvuigüd.rpakfcit. 2)er£i>f ilijulaut vor 

mid) / auta freqvcntior eft hominibus , qvam ut 
perferre polfim. fettet Saut / clangot , tinni- 
ius. XnnreleT£aUt/murmur,lfuiurrus. mro 
f« Saut/ ftr.dor. ffil<btr/n*©cgenlaut/ Echo. 
Vitien Saut maefteu/ fonum cicre, j re '* ,1! 
netl taut aeben/ fonum reddere, hindere. -paiD 
laut / icmitonium. SSotterSaut/ plcnus. per- 

fcftuj. Sieblic&er Saut / dulds,. jueundus, ejtc 
Fii. Ktonfl Öt eummc. Sauter «ben / clatms 

loqvi. A 
Sauten /gelaufet / fonare, fonum referre, tinnirr, 
it. fcnteniiaro» intelleaum, argumentum, teno- 
lern , feriem exhibere. ©ic lauten blC 2Bort : 
Qvaenam eft fententia, qtis tenor, qv* forics 

verborum? lautet nid)f wol/ wenn junge Seu; 
tc faul fetjn/ fama negligentia« adoldccnti dede- 
con eft. 2>ie 9Ku|lf bat gar wo! gelautet / mu- 

fica amicum aJiqvid & dulce rcfonavit. Compof. 
\unt : ©urdblauten; petfonare, intonare, totum 
'locum percrepare. £in< un& wieberlauten/ un- 
diqvc circumfonare. OßieberlautCU / refonare, 
fonum refrrrexeddexe, tf. Qvodfttjvcntttfimum 
fß, 23erlauteU/ rumore fpargi , diflcminan fci- 
mone vulgari. & »erlautet biird) he ganjc 
. ©tabt/ rumor tot* urbe pervulgatus eft , fama 
de häere oppidum peragravir. & Will »erlau- 
ten/ bu wÄrett in ftranfreich, gereifet / fama.nun- 
ciat,tc in Galliam profectum efle. »erlautcn 
fchlec&tc dachen »DU Wr/ duriorcs deterumores 
. diflipantur. Sauten tttam txpowtur campanas 
pulfare , fed hoc ufttatius tffertur £tUtet1. £ic 
ÄlPCfen leilten/ uahere, morarc campanas, ut 



dangorem edanc Sftan bat jum erftcnnul in 
bie ^ruFirehe gckUtet/ ptimum lignum auditum 
eft precum roatutinarum. S^ail f)At in bie 3Rit' 
taa^firchc aUigclCUtCt/ tertiura, ultimum,/»« 
poftremum fignum dederunt tefpertinarum 

precum. (Kit einer 6o>eUe leuten/ fonarc noli 

& tintinnabulo. Habet & JJcutcil compofits , no» 

folitm 2iuilcurcn / qved ccr.vtr.it cum mfammen* 

ieutert/ omnibus camDanispulfum darc. tlicubi 

Vetküun. ©ie baten rerleutet / ultimum fi- 

gi. um dederunr campanis : fed ttiam bleuten/ 
pulfibus campanarum hone rar c aliqvcm. (£in> 
feilteu/ fingert einleuten/ pra: lud mm campana- 
rum pro edebratione fcriaruni ederc. Milien 
I)icb aUjleutCU/ *s fetale fonare. 

•auter / t>«t / pro fw fretfwntikt £eoter dieuur, 

campanarum motor , pulfator, curator, aedi- 
tuus. £cuterinn/ Die / feemina campanat mo- 
tans* crahens, w/pulfans, sedieucns ,feu xduui 
uxor. SaUter /«wen commodk expenitur : vocalis, 

dum confensnt «n ötumiticr veca/wr, 

Lautung / 8*w(/t</£cnrung / W</ pulfus , pulfatio 

campanarum, dangornolarum. Apftüatur tt- 
iam &40 ©deute. S//ba* ©deute faFp»*jgjJJ 
numerum eopiam campanarum. ^»ieetabt 
^at ein fcb6n bleute/ urbs iftamultis & egregiis 
campanis inftrufta eft. öerlautung «wj »• 



ma, rumor, fcnno,r*ro<Ämi'rtOffiirn/, cum pro 

eo dicmnui t€c sßerlaut / f. ^»-. £>cm Q5erlaut 

nacf)/ut fama eft, ut rumore vulgi fpargitur. 

l&elcntung / <*• 9lnlatt/*:5lnlemung/ <f icimr ci- 

ratio perediaum ,ijf/publicum proclama. 5itt* 
leutnng etUm rß immiffio ex primo decreto. 
SaUtbar / AdjeH. tfadverb. idtm trvod gjMl/ vulga- 
tus,dmilgatus, diflemtnarus, cognitus , pro- 
tritut.c^- palam, manifeftc, clare, propaiäm. 

©ie ©aefte ift lautbar werbt« > res eft in ore o- 
mnium , cc lebratur vicatim. lautbare Raiten; 
fpiclC / inftrumenta fonora. 
2aütt I WC / ptur. £aUteny teftudo , chelys. i 
/<m&, /h/r ^fluten / i»8«. Sluf btr Saute |(hla. 
gen / cancre teftudine,. ludere chely. 3n bie 
fcaute fingen / jüngere vocem teftudini , cancre 
ad chelyn. (Sine^aute begehen / chelyn ncrvn 
inftruert ©ie SaUtC fjinimen / intendere che- 
lyn. SJtJugene SaUtC/ teftudo nerv« interna. 
Unbejogene Saute / nuda, rudis , fine nervu. 
«Dabnaniid)* Saute / chelyt Pau»ienfi«. Ginc 
ßpartlaute/ teftudo foniacutiotis. Jöaplaute/ 

Tum 



1095 



2a 



1096 



foni gravis. 2>ifTiintlailfC / tefhido pitcllato- 
na. «dUIf nift / X>tx/ chclontus, »tifex tangCndi 
* ehclyn. 

ucidusi clarus, manife- 
HuStCTidcns, iL rocrui , purus, putus.pclluci- 
dus. Et dilucidc.clarc, mcrc, purc,omnimo- 
dc. Lß j /Laut / yi*o^ f //4m prr Jr rrm manifißam 
notat. J)ic lautere 2öab r beir / ipfisfima vewas. 
i'autcr llidjtä/ omiiind nihil, nc hilum «rvidem. 
<it finb Kiurrr cljrlidjcEeufe/ omnes & finguli 
funt honcfti. lauterer QBein/ vinum defcca- 
cum. g JUtet U 11 .;l mr / nil , praeter calamiratem. 
Eauter fimfonji / ex mera zratia. Jauter 9ear 
renbofirn / mer ■ nugae. gaut er Suppe / forbi- 
f.o.jusmcrum. £auter SScin/meracum. (£fj 
ifi ein lauter li'niner/ purus putus fjcophanra eft. 
Sautet fenn etiam eß candidum, ingenuum S*Yfin- 
ccrumcüc. 

gauterfeit/ WcV & öte gc ufere/ *ct>As Sautere/ fin- 

centas, honclras, candor, propr. claritas.fplcn- 
dor , lux , puritas , it. fimplicitas. ©emu ts hl U 
terf eit/ candor animi. @efidjt$lauterrcu7 fere- 
nitas tuIcüs. £crien«1auterfeif/Gmplicita»cor- 
dii. lautetieit bei Siebe/ fermonis pur 1 ras. 

gauterlid)/ *dv. id. qvci Bautet l dihicidus, 
B'diluctdc, pellucidus, pellucidulu», tralucidus, 
crantlucidui, luculentcr. 

JCUtCm / propr. rß clarefacere, purgarc, defecare, 
ciarare, clarifkarc, cujw compej.funt : 9lbleilterit' 
* 3lll5lcUtem / qvorum ftgnificatio tum fimphei 

Äcutcru congrutt. ©ai NCijjc five aerDafchenc 
3eua U ntern/ ß ve ausbeuten»/ limea Iota ex aqvi 
trigida cluerc , dt clurtarc. <£r(cufirtl autem <ß 
dcclararccxplanarc, illuftrare, illuminarc, ca- 
ligtnem di feuterc. Sri vox üetttent jureStxon. 
eß a lenrmua proroate fett potii/s benigniorem 
icntentum , mrdiantc ulteriori dedudttone, po- 
ftulare. yipptuant vulgb Uuterare , qvod etiam 
nobit nmrmtnit/r dicifolel jUüUXX ti\\. (f in Uri 

teil lentern/ fh* leuteriren / ultcriorem fenten- 

tiampetere, leurcrationcra interponcre. . Hiitc 
ejl Kc\ltcx&nt/ "det/ lemerans./ruprovocansa 
icnrcntiä ad ultcriorem dcduftioncm, ö'Eeilte» 
rat/Oet/ leureratui, altera pars, qvaeadiftam 
JrJulrioncm leutcrantis refpondere tenetur, 
five qvas profccucioncm leuteracionis impu- 
giut. 

geureruno/dr (Erleuterutu)/ Vit/ purgatio, defeca- 
cio 1 cxplanauo , &juriJici ßgmficationt Leuccra- 



tio. Oberlei! f er mig / dkitur uuhb Oberlcuce- 
rario, eß , uthtpmntur , altera inßmtHä , Leute* 
ratio nimirum Aiperior , und* ttUm dicuntur : 

£)berleuferant/ & Oberlenteraf/ obaleuteram , 
oberlcutcratus. 21bleutcrimg/ & flurteuferuna,/ 
J«H/expurgationci & cum (tmpHci /Leoterunß h 
priori fignijxcatiom conveniunt. 
£ciire / MC / pl. mm. tont. Homines, (Laut.' ma. 
nifcftuSf qvafim publico ctm(piciantur atq : in tuce 
fint, antiqv. Hiut / multitudo populi, qvüi&bo. 
dieimtt pro familia&fcrvis/Kmunfctr, ut %x\Xit 
üeute / bomines fer vientei. gReine geUtC / inci 
homines , five domeftici. <UDe Seilte/ omni« 
homo , unusqvisqvc. @ro§e Heute / raagnates* 
proceres, principe« viri. Ou , rni.;i £entC/ fex 
plebit. £üfe feute / infames vitiis & flagitiis, 
profligati ftperditi nebuloncs. alias fcr>clinifd)e 
teilte / improborum collirvics. Slnfel>nlidbe Uli- 
tt l homines fplendidi , graves > fublimes. \£ in 
fiHtiiK £eüte / homines fimplices, lcvidenfes , in* 
doäi , plcbeii , imperiti. ift nidjt Diel URbei 
Seilten ^ercefenV confretudinc hominum non ad- 

cö ufus cft. Unber £eute f omraen / coctum ho* 
mtnum freqvcntare. 3eb babe mein Jage auf 

Vinte gefeben/ & ego more« hominum vidi 4c 

urbes. $Ran Fan es nicht allen Eeufen recht ma« 

eben/ nec Jupiter omnibus placet. (ScbiSttlC Mcf) 
bodj OOC ben Scuten/revcrcntiam habe aftantU 
bus. ülmtieute/ officialcs. Bauleute/ (rrudo« 
res. Bauersleute / raricolas. $0tlleuh7 "eini- 
ges, navicularii. ^ienftleute/ fubditi ad icrri- 
tia oblhiai. £!)!cn tc / conjuges. Jpanbwaftt 
teilte / opifices. üebnleute / Vafalli. WRia de 
PaMmU/ conduöore». ©ef five S^ecr'CUte/ 
maririmi. JTaufleutC/ mercarores. SSoigtleute/ 
adfcripcitii , coloni. £anb UUb 1 eilte / territo- 
rium £5" jurisdiclionem notat, prvpr. regio cum 
populo. t^pielleilte/ fymphoniaci. 
Heuffal / mi ünfal/ iDranetfat/ CrAbfal/ inufu non 

eflifeJ ai\. ^a/ivtrb. &Ut fälig. / urbanus , huma- 
nus,comis,affabilis, benignus, 05": amice t aman- 
ter, human.-, humanitcr , benigne. VeUtfullit 
fei) 11/ habere Humanität cm , (ummi facilinte 
pnvditum efle , ob vi um fe omnibus prxberc. 
l?eilt(ä!ia^r ^ftrft / prineeps clcmenridimus. 
rViitidÜ^er Safer / pater indulgencior. Jfetlf fi^* 
lii}er «Ort/ locus amanus, habitatus. geutfiliiJC 
Siebe / oratio tVavis, fermo benignus. 
HeUtfAlitjfetf / Die / humanicas, manfvecado , comi« 
cas, lenius, indulgentia, affabih tat, (gjne ubec 



3ll >j 



MC 



io97 2e 

ntafcn grojk fcentiiiliareit / Dirioi dementia, 
mirifka mdulgcntia. (frnfimit tcutfäligFeit be< 
gleitet/ comitaic condica gtavicas. 

JCb/ Üben/ flClCbCt/ rircre, fpirare, viram 
degere» vuä fungi , agere in hnmanis, uipcrcflc, 

in vith effe. fceben rric ein 25ettfint> / munda- 

BÖ morc vi vere, deliciari, hurai volurari. <Bo< 
latlgC \ä) IcbC / qvoad vivam, dum ufura lucis 
dabi rur. £p naf)X id) lebe/ >» me Deus am«, 
•sw/adjuver, nefim falvu*, moriar, male mihi 
fit! 6eWaftrflW©/OtMebt/ ita Dius mihibe- 
nefaciat , per omnes Deos j uro. £r lebt nod)/ 
aondum extremum clauHr diem. jebcnilfljlil 
willlfc&et \an] lUlcben/ «qvis e(t, qvi diutur- 
nam vitamnonexoptec? sfjjir &eT tmlbcn ©cm$ 
inMcSBctte leben/ propr. longaevum efle . 
tti*m dicunty vivaciorem cflc cornicibut : Sed 
txfonunt: in iranfitoriis hujui mundi volupta- 
tibut demergi , animd in terrenarapi. ciMV 

lid) leben / parce vi »etc. (ginf.int (eben/ vita 

umbratili gaudere, Cochleae vitam agere, fr. in 
coclibaiu vivere , vitam cactibem ducere. (fr 

f an nict)t leben / toie er mifl / ad aiterius praeter i- 

prum, non ad fuum arbirr i um vivir. (Erlebt 
(U'1'ii ittt SrieDe/ tranqvillitatcm experic • ocii 
Sudiofus eft. (Er M nicht riel {uleben / vitam 
colit inopem , mitcre ac parce vi vir. (^r hat 
ÄCbji4 3 rt brfleIcbet/ vitam propagavitutqvc ad 
oct u.i icfimum annum. 

0 

f eben / t><>0 'fw.vlur. vita , anima, fpiritus »cnrfui 
vicai. (gcinfccben ^uebrin^en/ exigerc annos, 
die« vitat transigere. Qcß £ebeu£ nbcrbrÜBM 
fciMV vitam faftidire ,accrbam tibi putare. .£Vi? 
gemeine frben / »na communU ■ vulgaris, "iv r 
gangenel / gegcnroÄr tiqe* / f u n r t \ \ i 6 / c nrige s l e 

ben / fr penor fru ante acla , praefens y rcli- 
qva /r?; confeqvcns , fempiterna , fru catcilis 
▼ita. GtiH l'vlnn nwl iin|k'Uen/ vitam fapien- 
tcr mfliuctc. fceben übel anfallen / vi. 
tarn pctdititUmam agitarc , rationem vivendi 

vmoü.n capeflerc. (Sein {eben üertdbigen/ 

vitam tucri , vitae confulere. Qat i Ml n PM 
Cflien la§en / vitam alieujus fuae anreponere, pro 
aiterius Cüute devita per ich tan'. (£incf)rlid)e$ 
geben/ vita honefta. Jpcntidjtf/ clcgans.fplcn- 
dida. Q3crubiad/ qvicra.tranqvilla. £iW(JC*/ 
diurarna. It übe fu\ ift \Mt / lubrica. £u{t(>1CS' 
jueunda. SBfihjartU*/ laboriofa. 9?Cbc^?ebcn/ 
Aagitiofa. Oii lllfcdiy Iii acerba , dcÖituta & nit- 



£e 1098 

data opibus vita. vBar(?ige^/ dctcrtabiJis, tetra, 
curpia. <Zimi beo leib nnb £ebcn «erbieten/ (oh 

poena corporis dt capicali iotcrdicere.prohibcrc. 
3? ff f eile ben / mendicius, vita mops, i^otenteben/ 
paegrinario. ^i:r ; i eiebeu / vita urbica, civilis. 

(£br»irenleben/Chn!tunifmus. (5 ifenleben/ vi. 
ta tenax, Ncftorca , Sibvliantm. ^beleben con< 
juealis.matrimonium. (fmu'l leben / aneclica. 
(ElenMeben/cxiiium. (ghrenleben / Vita glorio- 
fia. ^fellebcr labonoja. greubenleben/ vitas 

iueunditas. ßttllebrn / anima fcotiens. griV 
lingsleben/ juventus, */. ; i/3 Hl KnMebcn/ Yiridi- 
rasattatis. ^firfteiileben/ vitamagnirtca. fitU 
benleben/ gcnnlifmus, paganifmus. JP»nbfr(rt>U* 

(eben / ccehbttus. j^errcnleben/ vita iiluttro. 
J^ofleben/ auhea. ^unbeleben/ingloria. Jfrüi 
venlebe it/ meretricium. ^^^mer' S(vci\i ?0?ar* 
tcr vf (bmerjeii Seib ^BeriutKleben/ vita acerba, 
amara, dolotibus referta , plcna lacrymarum i£ 
maeroris. f)tninerleben/ immortalitas. ^nn« 
f erleben / nt* ddicata* moüit. ^inbcrlebeo/ 

rctas pucrilis. ^Ufebtslcben/ inhonorata, con- 

temta , fervitus. Älc|ter» Stfiiind)^ Rennen« 
leben/ viramonaftica. &TUi)f-fn>r ^olöaten» 

(eben/militaris. n'icr /irr ^üubenlcbcn/ »iu 
infanüs,detcffabilis. <3<5»inb leben/ uem. vr^u* 
(eben / fotdida. vB^.itfen'eben / umbratihs. 

j!anb^7*«ßauerÖl<b«l/ ruralis.a^refrii. giim» 

peulcben / infelüt , infvavis. O.W iii'chculeben/ 
aevum, fccuJum. CK ittt lieben/ vigor, ftatus WOh 
tis. 92jrrculcbrn/ moria, vanitai vitx. tytad)t* 
leben/ o ftentatio. ^unlieben / U. qveJ iüfyrtnt 
leben, ^(bciuleben/ (oinnium virse. (Spotts 

(eben/ vitx ludibria. Otiibentenlcben / nn li- 

bcralis, vulgo burfalU, & ' findende*. Jebtenlebe«/ 
emorrualis. ^Ujenblenen / caftiflima, virtutc 
decoravira. fSenilinftlcbrn anima rationalis« 
Unlebett/' vita'non vita. ^ebeleben / anima ve- 
getans. 23onujtleben/ vita voluptuaria. Sl>it* 
uxnleben/ viduiut. 53unfcrlebc« / vita mira. 
cuiofa. 3mcifc!(ebcn/ aneeps, dubia. 3nder« 

leben/ mcllca, (Vaviftima. 
Hebenbifl/ aJj. &a4vrrb. vivui. fpirans, Valens, te- 
getus, fal v us. £ebenbige^ Krempel/ vivum, no- 
tum, Homcfticitm, reecns. fpi raus cxemplum. 
lebendige Senaen / reftes praefentes , <pn *Jhuc ta 
vivü ftrni. Üebenbtger Z Cb / mors vrva , -välk 

tmorbibonrßiu Mdtur. ^cbenbiger^cbreefel/ ful- 
pluii vivum E^folTiJe. h'betibige^J»<Be/ aqva 
viva. Vibnftuf tvtrb rieten bie ^ebenbigen utrb 

W 



ß 

% 



io99 



£e 



noo 



fctC £üi)te* / Chxiftus judicabit vi vos * mortuo». 
£ebcntH»jer %aim fcptuna naturale» fepe» CyU 
vc0ri$. JJtbcnhuCjfieamr ;ii ;man». Seben« 

i>iq;r £eib/ corpu» auimatum. ftrbenbige 58e< 
nxguno, / motua vitale», Söicbcr lebenDig ma» 
rj>cn / in ▼! tarn revocarc , viram refhmere alieui. 

febijaft/ & gebbüftig/ äJj.&ädv. ü. jW£,cb€rn 
OlCj/ Vitalis . vividus , vivax , vegetus , it. noUt in 
fime agilem , aiacrem, imptgrum , ftrcnuum, 
■accinttum. UnlttUäm OteM»b.l'fiiji c cir / alacri- 
cas, agilitai, marurario. afliduicas, induftna, 
▼igitantia. Sin lebbaftetf ©emiit/ memezei- 
tara. £ebbafte^OTill*/calor Vitalis. Jebbafrc 
üirbei t / Ubor impiger. (Einen li'Mu f r mad)en/ 
alacrttatem alieui afterre. lebhaft f(QB / arde- 
reflagrare Audio. 

Scblicj) / * $<lcb!i$ / «. 35tfcbt / «4 &*ivrrb. iJem 

*vod £«br>aft. €in belebter / /«•« blfcWftftrr 
tOJettfd)/ horao expcdirus , induftrius, ri.corais, 
humanus, benignus, affabilis , homo bc i Ins, (Vi- 
tus. Unbelebt/ & nnbeleblid) / eontra morofus, 
leneuluf, protrahcns.tardus rß. Ublid) tädv im- 
pigre, curiim, macure, incirarc, expcdire, huma- 
niter, benigne. Un'ac ieblid) / urrmignavt, otio- 
sc . remiüe , lente, oicitanrer. 

f Cb/ y*/«*! Sdb/ DCt/fvoMibet fpiffarum,con. 
H ftens , ÖTcoagulum . in j^rte autem lac coagula- 
tum » pro divtrfu loci* rtism prfmwtciittrr £cbbe/ 

£ibb< & £appc / eoagulum. jPjflfenlab / coagu- 
lum lepotinum. £ab »en einem Eämmlein/ 

agninum, ch\lui nrmpe ex lalle muta nt refidutu. 

£cbben/ &fitfvfntiut ücbern/ coagukire. ©elcbcr 1 
S$!ut / ungvis coagulatus . belebte S0?ü«J> / lac 
conercrum , denfatum , coaclum . £ebem ttiam 
prwwiicu/wr liefern/ «geliefert geff/ aüepscon- 
etcrus 1 fpi flatus . cruftä obduclus. 

?cbun<j/2ererung/ * £ieferuno,/M«/coagulaiio. 
giererunq jerlafjenen 2Mct)e$ / ipiflaiio plumbi 
foluu ,fivt fufilis ES • i \ va«. 

febevidjf' * Eieferid)t/ «ij. &aJv. eoaAili«, & 
qvod coagulari poteft, coagulatus, concretus, 
fpiflatus , denfarus. Dicimtu etum lebbige J?<5|cv 
cafci ferofi , muftei , prefli. 

f t'ber / X>U / venU *b boc t, tbtßu lob/ t/via fit eiern 
ftcinmii habet , fangvit ettam op* jrcinark fit & 
diffimiüur : Jecur, epar. ©4nfc< Aed)t< Äalb< 
lebet / jecur anfennum, lucii, virulinum , E$c. 
Ditnututhnm tß : £cbillf in / jcciifcu- 

3bmiffwirS0iU> gebet anaangen/ >U>ut 



jecur A pulmo cabe madida fune. J)ic W»er 
HUCbt bti5 ^ebiut/ jecur eftfangvinis aucror. 
eSratflieJ) auf öie gebet fliegen / ftnan« ari- 
u m jecur Raccho vo-y er e, jtu »otüu coritimpere. 
SKild) von Der Scbev \pu\m/tß. poft forb. tiuncu« 
lam laftanam bibere.yiwcyathosforbillate. 

Scct) / fierf / er £i<f / {«eben / ^ ccf en / y 

i tCfeil / biliare, rimas agcre, dehifecre, fatirrc- 
re.derenfci, nmofum efle , pcrHucre , manarc. 
*t<j. htm tß : geebjen / defeüfci # &mttapb»r. ar- 
dencer inhiarc , fumml cupiditatc appetcre, ra- 
bidc coocupifccrc , defiderio flagrare. \' 

einem Xrunr Uä^tn 1 cx defiderio potüs iabora- 

Krtu^5blutled)jen/rangvincmfitire. HJ;^ 

eines anbern USeibc (ee^jen / mfici cuprdrtatibu« 
adulterinis, aitenus in uxorem furiosacupidN 
rate inccnfumeffe. ^r leeret tiaify einem frfc 
fd)Cll JrunF / fiti premiturgraTiter , firim reftin- 
gvere potu frigidö inhiac* 
2eef / & gict l*dj. & mJv. rimofus , dchifceni , fa- 
tiücns, pfttlucns. Dicitur etidtn 2«$i<j)t. ©ie 
XamiC i|t leef l'At / can tharus diffluit . manat, fis. 

furas habet, ©ic gi^er fiuD lerfie^f / fivt leef en/ 
dolia (tillant , dchifcuat. 2>atf vrd;iff tiuD leef/ 
navis rimas agic 

Z(Ü unq //ivr £i(funa / ftllatio , fiflus , fiffum. 

& fitTio , fi flu n , rt ma , hiatus. 
£cd)>iT / Dft/ hians , defetifeent, irirtie cupi- 
dus , avidus, liticns , inccnfus , ftudioius. £ed)» 
jeriltu/ Ote/ feemina percupida, properua. u> 
Ivans, flagrans. 
£ed)mng / t»i< / profr. hiatus , yf.i. £«ef nnej/ 
ßdmrtaphor. appetitio, cupiditas, delidcnum, 

ardor , übido. £eej)mng nad) €bren / (rudium 

honoris , cupiditas glorise. 

Üli^lccfeny & :aif lccbicn / emanare r demanare, pro-' 
manare, diffluere. 3evled)ien/dehifcere. ©atf 
©efeip ift ?cr!cd)icr/bap etf Doneinanber fdOet/hoc 
vas adeo biuleum r ft, ut jamjamcollapfunim (it. 

£utf e / OtC/ p/ur. £Ücf eil / <ß * MM/ dehifeent. 
ypropr. riroa, hiatus, riflura rxpamtur , irinie 
qvodlibet intervallum, diftantia interftitium 
^. €r mu§ t&cf en blljien/ oportet cum effe vi- 
carium altcrius, fuAmcrc partes vel labores 1*1 
fenon pertinentea, fupponirur altcri , fubordi- 

narus eft. ©ie V&cfen roieber ©eil maeben / fup- 

plcrc rimas, obthurarc fifluras , biatus refkete. 
9?Jilliei'ln(te / interftitium , ruptio murorum. 
ORffrrlhrfe/ c«na tultn. ^ÄbnlUCfe»/ alveoli, 
3 t J ilj cavci- 



noi £e 

cavernae, praefcpia dcminm. '^iibnlncfen HU 
djm; dcntcs mutilare. QWlcr Viufeil/ crenatus, 
cavcrnofut , yvod etiam adjetlivedicitur: £utf id;t. 
£»cf iü)t All' afeia cronaca, obtufa. 

$UCf// & ?ltcf / ctf «/Ü Mrfa £0CfCt/ motlis, 
rarefaftus , fpongiofus. Jocfcr (ErbreioV terra 
pulla. gpefer Sßrof / panisTpongiosiinanitatc 
coftus , probe fermematus , laxus , fiftulofus. 
£ocfei'C 5>ettC/ culcirraeplume», lefti mollion- 
but pennis (uftcrlti, plumis tumeüemes. Hmc 
\ PCfi liebt / adj. foongWus, fiftulefus, caverno- 
Ins, laxui. ioaCX\d)t ttKTDcn/ flftufarc. 

?0Cf / Ort / p/. VCCFcn / tcIIui, floccui. Vrnit ab 
hoc SmCÖtet. Sunten'm vellera mollia atq.tumere 
folrnt. J^arlodCH / cirri. trmgorJ 2ßl>fleOPrt 
ftlttehtf/ haplus. <Stirnfocft/ antiae capronac 
VT m i'ort £at / v i Um. Dmtn. rß CMö gfctlfin 
floccui US, 

£0d) / VOS I p/tfr. £6 cfjCt / foramco. Sunt , qvt 
4 /oct« lYnirr vutatit : fed locum a » ^ 

diu aptS t wl * Xiyftmf , eubo , nimk remot'e prti , 
1:4 pofiu; nq/?ro £od) origfnfn <*V^ r «' 
dum haut f/L $0$ certe cum Gr*c6 X***®* , fo- 
vc.»,* >*xk , fciflura , cortfonatttiam habet notab- 
lem , cumqvibui latinum Lactu & iacuna , qvam £5* 
?; / f >irfct?e / dieimut , tfod wox» cgrtgie con- 
vertit. (Ein godf) ttliicf)f II / foramen iecre , per- 
tundere, perforarc. (£in £od) anfilM cbin / ape- 
rire foramen. €in »«rflopföl / /« w *, ii c nu 
chcit/ obrurare, oppilarc, obitrucre foramen. 

SR an la je e* bco Den alten 2dd)ern bemcntxn/ vc- 
eexet cermini non func movendi , i. e. ven» de 
laudabilis confvetudo tuenda cd. ^Cd) rfiam pro 
cuftddia ö> carcere fumitur. (Einen M5 lld) 
fttcfen / in carcerem mittere , tradere, rru Jcrc 
3» Soc5 Frieden / vadere in cuftodiam. ©et 
X riet) beremmt ein Sod) / bellum fenefeit, debel- 
lamm cfh tief) / vorago. barachrum. 

ab y /Ins, hiacui terrae. &cn SBaber ein 1 od) in .1 
d)t'll lafen/ fearificarc, venam incidiä balnca- 

core curare. £od> eine* 6(fta&c über SBunbe/ 

es vulneris .finus ulceris. 
21rfd)lrc5/ culm , ertna podkit , foramen ani.Ö' 
anus ipfe. l' ;b . toramen nodi in afteribus. 
S^rbenlodj/apertura rabulati, paTimenct. 5>iit 
Ii d) / idem qvod %\\lod) / nodut afleris. S^rct' 
hi/ fic os vocatur. 'Sriinncnlorf) / os putei. 
^ari)lod)/ refpiraculum contignanonis, implu 
vium. C u J ; ;Mid; / ferobs , cuniculus mclitit. 



II02 



^D impflrcb / vjporennm. vJcnHfnbampflöcf)/ 

heliocaminui. ^ieb^L'd) carcercap'ta' s.adi- 
rui, accelfus furum. ©r.lbc?1pd^ / fovea, ic- 

fiulcrum. jiilpcnk'd)/ feltforarainulum. ifeDtTi 
ücb / tpiraraentum < aeftuanum cellnc. JT>enfcT: 
10$/ carcer , mala manfio. Duiiltlölb .1 zilua 
ria. -^nnbclod) / irabuium canarium . vul«b ca.- 
nile. Jholci'lüd) braccarum fcillnra , ftve nma. 

fur'tloc^ /.^iraculum. fS^dflbauinldd^rr f car- 
chetia. £0%Ctlfelod> ■ antrum , -vtl eubile muri«. 
^luut Ii :[) / os tormenti. Sßaben» ftve 9£aD< 
|Deb/tubus rocae, fyrynx, modiolus. 3Rabtf< 
Icd) / foramen acus. 3fJ afetllüdjer / narcs, emun- 
Äoria. Ofenli)(6 ' praefurnium. Oiiocb ftve 
Ore^lori) / auns hiatus. (Bdjroeiplodjer / pori. 

(cd)Cllllfnlocb/ .diverticulum »jpelunca larro- 
num. @eqeüod)/carchcftum. ^-puilblpe^/ori- 
fkiutn, labium. ^aubenlcd) perrftcrorrophiam, 
toruli colambarum. ÜLn IIi'idrcbiT / chelonia. 
?iiiinimiM mislrdi diatu > -ja nua , porta. 3unD« 
Ii d) / tormenti lomen , apertura fomitis. Sunt 
& aha : 5lu^billjl^d)er / cmunÄOTia. PCnud)* 
I6d>er/ fumaria. <i:rbenl^d>er/ oftia, fore*. 
UPiitFcIlöcbcr / anguli , loca abdira. Teufels« 
Ipdjer/ fpeluncae cccc» , claururar. Sd)te§l6d)cr/ 
cor bulse , latibulajaculatorum, fcncftcllatjacu- 
lacorix. 

i ! 6d)lcitl ' Q(lB/dimin. forammülum, rimula. £^d)< 
lein am 25icnjh>cf / oitiam alvei. f 6cbfe in am 
Stinn/ njmpha. gaiierl^lein in ber J^ntte auf 
Dem 53i»acll)ferbC / confpicillum , ftve fpecula 
umbraculi in areola. 
£r)cf>en / forare. Qklpe^Ct / foratus , cu]tu compef, 
SlnlOd)cn/ inforare, dicitur ttiam <Hu^< * (rill» 
Ip6en. ©urd^lOCbcn / perforare ,'pertundcre. 
53erlod)en/ fubtundere. 3crli>c|>cn / forando 
deturparc. H.tc omni* etiam dtcuntut JfrJdKM/ 
qyo.i id. fignifkat, etiam incompej. Cht ^1116 ^ift 

foureb* 55er< Serlidicnu ©urdjlocbtrtc ©efeße/ 

leges v lolaiac. 3crl6<t>CrtC ÄUiDer/ vctlcs paa- 

nofas. 

Socftuna/ & £^d)ernna/ Me/perfofllo. pertufio, 
perförario, 5)urel)lpd)criina. 3tf töeftmiBg/ »^ 
©ur^l^erung//Sw3rTlöc5erun.i bc^ grü^cn^/ 
violatio, turbatio, imminutio pacis. ^urd) 

I6d)crnn(j einer 9J?fliicr mit ©efd)ii^ > conq»afla- 

tio murorum , ruinae man i um , qvae tormentu 
fiunt. 

?od^er/ 2r5(f)erer/ Ö^fTwnwwJJurebf^cbercr f &cr/ 

forans, peiforans > pertundens, pci terebrans 



no3 Itt 

€in puretypeherer bcr Sreobciien unt> ©crcdv 

(iijfdtClt/ everfor , turbaror, violatorprivilcgi- 
orum A immunicarum. 

£©(&i(fct/ &ufuaiiUf 86d>tTid)f/ Afr forartis, 
tiftuloiu», fungoAii. UdbCTid)t/five £6d)er(id) 
&däp vas pcrtufum. gtVfcridfrr £ieb/ cribrum 
forammofum. l?6<focnd>rcr Jtdfe/ cafcusfpon- 
giofus, pumicofus, oculatus. SSicIlÖC&irid)!/ 
multiforus. 

£ad)e / W* / p/t/r. heften / lacuna, a qvi Uriva- 
tum vcluntvocsbulum £äebe/ frdeßab bec noflro 
$Lod)/ ftcut locus hau profundut rfl , in qvo aqvs 
ptrpCno rtfUet ftmL Xo\)tUä)t/ volutabrum. 
^ro flprill qibti viel £ -.d)en / menfe Aprili ca- 
dunnmbres, Lß iußu votabulilüdQtn qvod alias 
riarrr fenat. A^V^iVirß lad)id)t I ad\. lacuno 
fus i lacunis abundans, it. paluitcr , S-Fpaludofus. 
i/.gaff / OU/ muria. Jbctin&\x\tt / muria ha- 
lecum , aavorßadj. tfafiÖSt/ muriaticus ,deqvi- 
kus jam ditlum fupr. in £dt. 

£ai!0/ lauge/ Dl«/ p/«r. «rr. Br/g.£«f«/ lixi- 
v nun. £/? .i no/Jro JLcff / /h»e Äicf / «/vi* /rn/Im 
dtßiÜJt , qvando r änrnbtu colatur lixivium. Alt- 
taph. fcauge exponttur incregauo , coreeprio , ob- 
jurgatio. sRan roirb tud) mit einer |d).u ; fcii gauge 
n>a)d)en / graviflima de tc fumetur poena. i>etl 
jfl-Pi mit h'.U.JCtD.ifchen / hxiviö capillosmun- 
darc. Jg)arIiUMi7 iixiviumrx cincribus qvernis, 
lixivium medicatum , ahas Jtreilferhiuge I A 

tfppflaugc. £cutiT.yiw fd[)firff Sauge/ * ©eifen. 

lailgC/ lixivium acte, faponarium. 
£t)ligid)t/ *di. & adver b. lixivium referent. gatl' 
vacalida lixiviocommifta. {au* 
%id)t(X ©efdjmacf / fapor fapouanus , qvafiltxi- 
viofta. 

Saugen/ lixivium e cincribus colare. ©enÄPPf 
lailijen/pcrfundcre caput lixivio. Compof. Vlblau. 
gROi f. &ic £nuge äbfe^eUen/aqva pur* lixivium 
cJucic. i/. facere, utlixivium e cincribus deftil- 
lcr. (Eilllaugen/macerarc lixivio. ^mgeltlllijte 
SBiifrj)*/ lintea lixivio confperfa,. 

propr. caicitrare^i.f: 
calcibus fenre, iL ül;rc, faltarc. SBifcet Dctt 
^tiiüVI Ifrfcn/ contra ftimuluroealecs, /ci/. ja- 
flj t. <£v letf t Wie eiu Sööcf / inftar capri taltitat. 
(Sie leefen frarclieb auf oein Janibpben / in dio- 
rco ceregic cxfiiltant , fubfiliunr , fubfulcant. 
£)as WU'b IccfC / cqvut fubmiut | in pedes prio- 



1104 



res fc crigic. 3,1 Die letf eil / in alcum falti 



tarc. 



ZdUx/ttV/ propr. calcitrator , ut fovicalcitrow f (U 
cauthofi In gmm autm pro qvovU petula»ti& 
protnvo hommt Jumtur. <& jrf e|n |^ fr ^ 
.nfign.« neqvam eft. © M lIPff; cin ^ggr', 
admodurnjuvents, /Ftrlafcivus cft, faliendo * 
faltando inccd.t. f ccferiön/ Oic/ puclla netu- 
lansdc fahens. 1 

«CCfUBj/ We/ STöfle feefen/ calcitratio, faltus, 
I faJtatio. . * 

2t:Kil)Ü*2täai v /ad } .&adv. calcitrofui, faltato- 
nus, i/.lältuatim, ^fubfaltim. 

lacf CO / 0«t/ curfor, celer a pedibus, qvodvoc*- 
bulum ntßrumrß, undt Caüt ftenunt Juum Lac 
qva*, qvjfi die*.- £m Äccfct/Ocr immer tri 
Udm utt^epringcn ejebe« »i»ürj. ^m^arfil. 
Harten/ curfor Ducahs. Gemeiner Marien / cur- 
for niebejus populari*. ^arfeyen wuuimau 

uirrorcsconduccrc. 
SrOlOCf etl / pono tßex fco/ Utw % tflccfrn / fal- 
tart , qvafi t tTJlt <§*»?cn Ulli» ^u^n VOC 

jeeuoen fdjlagcii unD impfen / plaudere, 
tripudiarc, exfultare, pr* gaudio exilirc. Uber 

etnei anDern Ungludf tiolocfen/ alter ms caiamt- 

. taiibusgaudcre. SD?«t ^)inDcn frolocf en/ plau- 
dere manibui. gRit l>em SOfunbe frelrxtcti / ac- 
clamarc cum gaudio , gratulari , congrarulari, 
laMitiam voetferando & cantando oftentarc. 
^ i! frplpcfft über mich , unD »eo§c(l nie^r / mi 
Dir begegnen Fan/ tu mihi infiücas, cum tarnen 
nefcias , qyid ferm vefper vehat. JßeT rcid) ifU 
bat aüt frclocfen/ divites gaudent in Hnu. 

gtpfOflcr/ Vtt/ plaufor, applaufor , jubilans, tti- 
pudiani- Srolpcfer »bei- Unglucf/ infultam. 

5tplpefung/ ete/ öT&aö grclotfen/ plaufm, ap. 
plaufu«, jubilum , cxfuitario; tripudium. 

nem mir grutorfen entgegen ^geben/ appiaudcre 
ahcui, bona verba acclamarc. €in ungeburlid) 
grPlOtfen/ infultatio, im X mri V *tm t r. e. gau- 
diuno cx alicnumalis. 5 r P^w«ng mir Dorfen/ 
congratulatio. SDJif föebebrDen / gaudium gc- 
ftuofum. 

SrolOtlicbf/ * JJrolocf enb / adj. &adv. alacer, fefti. 
vui,hilarii,laetabundui, &: laue, fcllivc, hi- 
larc. 

£C(f / ICCf 01/ gC(CCf t/ lingcre, Umbere, liba- 
re, Aigere, ii. guftarc, deguftare, y ligurirc. 
©a Ii leiten/ lingcre iaiem, prov. dttvarU Qai 

50? .ml 



no5 



£e 



no5 



?0?otil letfcn / guftum alicujusrci capcre, dcle- 
ftan fapore cibi cuju»d am. Qu Ucf ]\ üHc DeillC 

funf^iugcr barnacb/ dukedinu hujui «i dcfi- 

deriö nunqvam non capieri«. i|t ul hur fein 
■£>C lü .; (eefen/ negotia ifta molettiora func, qvim 
uc inde jueunditat bauriri p oOit. Der $ar 
bilbet ferne jungen/ wenn er fie leefef / urfa fb> 

tum km im informem lambendo flgurac Hcmi- 
nef Ja.u etiam contumehose dkunt i Jjccf Ulid) im 
ClrfdS) / ofeulare mihi podicem, lambemihi na- 
cet ! 65*» cum omnem obtmendi voti (bem »bpciunl : 

3* »erbe Di* brum nid)t im % 21rfcf>c kefen / non 

tupplkabo tibi, aec inftarNuraini» tc venera- 
bor ob rem cjusmodi . Herfen ft'o^, exponüur am- 
birc virgine« * procari , Ar ofculan ea». Der Jfevl 
lcirrnch mit bet SRenfchiu / htc juvenil tamdia- 
riiu convcriaturcum ifta puella. 
t e ff er / ber / Imctor ♦ ligiiritor , catillo. Setf erinn/ 
Die/ mulier iamben« , lingens, fle omma deli- 
bant de deguftans. £rjlecfer / liguntor tum- 
mui, cupci , cupcdius , cupediofus. jntuiui"' 
leder/mulicrariu» , ganeo ciacinnatui »yv»< tm- 
fudcntmvocMt: £o$enkcf*r/ <]v*fi dicat cunni- 

iunot. J&pniglecfer / guftacor mcllis. $eOer< 

leerer /jparafuut» palpo,ccrdo,gnatao, adula- 
tor , aftencaror. %0gM erilin / ollaium vern- 
culum. Umt&^er£ecfer/frugiperda. 
lecFim 4 / öicV & baa £ecf en/ i i n aus, liguririo. &ai 

Vf alilcrfi'IJ/ Hndus feilt. Duüurtt.Am btf fccd t 
ut : DiC tSüljlecfC / lalivatum. getfe etiäm eß 
eclegma i Aieduis tUüuarium , *liki : Hecffilff/ 
8 edroerf Iqvod fint cauti efftrunt Latwerge. Dif- 
ftrt Urnen ab hoc £,(cftVtrf/ qvo.i gccfcrbÜjUm 
appcllani, Lstm'e , cupcdiae»dccupcdulas. 

Sechst / &Ietienb/«dff.lingcnt,lainbcn< t &idtm, 
tjvo.i lingi lambiqvc potrß, ut omni* bumidd is 
Juccofd, imprimk dulcis &cupedi*ria. 

fC(fcr/ drlecferbaft/ *dj. &*d%<. detkatu«, lautut, 
dukis, jueundut, :f" . deikate, laut*. (Eine lecf e 
re(5peife/ eibut opiparui. <gid> leefer halten/ 

opiparc vivere i ccferc Ü'inlfi» ■ cupeduc, 
cupedia | orum. (jcill Iccfcrct 70t u n ö tß ettam os 
(altidiofumt duidbus de opiparic folutn all ve- 
rum , cctcraqvc conccmnen«. Du bi|t Qtit jtJ 
lecf erbdft/ ntmium lautus es. 
£(Cfern / tn . u tß ligur ic e , Lutum eile , opipare 
comederc , cujut compof. Sßei'lerJem / nauieam 
movere. C5ci"!ccf ert fenn / naufeabundum eile, 
-*■•< v . ". U ' » ei'un j / cana dubia, naufcola. £m 



»erlecFerfer SKenfd) / naufeator. Secferlicfc / h- 

gurient, dclicatus, cupcdianus. 

^Mecfen/ delambcr e, deli ngcre. £e(f ben ?effcl d &/ 
delingc cochlear Qlblctrting / ipfc aftus dcha- 
gendi, f v/t drltnBut, 
%üfitxS(tU lingendo confumere. (Er bflf ben 3ucf CT 
Alle (tuf^elecf Ü omac (äccharum aiLinbcndo, Jeu 
delibando con(umfic. 
Oluelcdren / id. qvoJ aufltden. (Eine <£<hji§e( aüif 

lecf en/ hndu cvacuacc patinam. 
J^clecf eil/ allambere, circumlamberc , pnelambere. 



delibare, deguitare. 9j?R&n mu$ nid}t allcö be> 
leefen/ non omniafuncdcgußanda. ©dtefer/ 
tet/ praeguftator. 
€il< /ivr bineililecfen / lambendo deglutire , U rjf 
rüo^m»f#B'öWöl»rf'fn. Sk Dronlecten/ allam- 
bexe , id. qvod belcef en. lu binme^letfen conve. 
mi mm <ni0/ emlecten. 
Serlcffeu/ (Tebjcclecfcit/ r/I voluptatem ex liafta 
capccc , ligurire. ^r bat fid) ja Damit icrlccfet/ 

adeb lambendo defattgacus eil. 
£CCC/ bfl«/ hadu vox Belgien, corium, eurem, tet- 
gus, & membranam mUm, olim ^ AC/ *■* 
/rm : £CÜ)CC p er eprmthef. liUi* 0 diBä. Ab tß» 
itCC/fru Hat/ *ft Romdnorum lorum, fegmentum rx 
co) io jjiüum. dio\)<i £eber / conum crudum. 

©ererbt 2cbeiv fivt ©argnn cbi £ebcr/ perfe- 
aum. ©efebmiert Bcber/ unöum. <Bim>\<b 
£cter/aluta. (Scblin^Icler/ fatale, ieber« 

bei' s i>üiupe / cakcui Itphonis. 5lf(erleber / co- 
rium talare ineexitu. glUtcrlebcr / conum 
fubdiiirium. S^ranblcber/ Tolea intenor. 
leberber iHcbulier/ manualetegumcn. ^nrr< 

Icber / &CK/ ^peibcrltncjy monogrammui. 
3uP|i?eber/ corium caroelinum. 5JocfIeber «•* 
num hircinum. ©mifclcbcr / cutis anfenna. 
(Ecbroeinslebcr/ corium fuillum. (Sin^ntbti 
^eb^fleber qebnnben/ libcr pelle ovinä reftw. 
(grfurebtiiebfeinc^cberf/ decutefuä clrfoili« 
citus. 3Rau bat ibm ba^ geber aeaerber / lacera 

ejus pugnis oneta verum. (£tj ifiüllc^ CltlCS £v* 
tiCl't/ unum dt idem e(r , nihil «liftat. gebt 

über bein ^eber / de tuo luduur cor 10. Sin bei 
3£icmen lernt ber^nnbieberfve^n/ prov,h» 
ncrit atfvcfccre multum ctt. 
£ebetn/ coriu m un ire . obducere. (£i ue ^Jcinp: le< 
bern/ Hphoni eakeum addere, induere, induecre. 

CawW. 5tue;lcbcni/ ». r. mit &bei befebd^n/ 



iio7 



£e 



2e 



1108 



»J * bclcöcm / munir« , reftire corio. €ntlfbern/ 
poJff. r^, deconare , exconare, 

geoercr / Dir/ *tVuk/ frbergcrber / coriarius . ccrdo, 

rtrum rß. 

Detern / Sebernin / * £ ibe rn / «4 eoriaceus. Sfber« 

flC J^ofcn / fcmoralia coriaeea. Pebcrne ©trfim» 
ft I ubialta cx cotio. ge bern SQ? iigfein / mitella 
capnna. Vebernc Sofclhaube / eudon. £ebcr» 
ncr ftubrmflnntfroef / ptaaU fcortea. £ebcrn 
Äollfr/ colobium fcortcum. £eberner Öacf/ 
folliculas , tidului. geben« ©C^cÜ fciuica. 

Cccr/ leerer/ (ccccflcr/ adj. vaeuus, inanis, 

caflus , exinanitus , cxhauflus, it. egens , indi- 
gus. (Ein leerer £ifaV menfa mann. gecrcSellj;/ 
nux cafTa. £eerer35ctl(d/marfupium vaeuum, 
exinanitum. £eerer SR.men / jejunus ftoma- 

chus. geerer *%ifj/area. geerer flMafc im Sief e r/ 
glabretum. t |((f(p Ji>a*iitkn tan man Hidjttf 
öii«?ri(t)tcn/ cx mhilo nihil fit. üecre -f>pnnun<y 
fpes fallax, dccollara. geere QStrbct^iin^en/ 

promilTa veneofa , emortua. geer r/uim yvsm- 
cur.ifr pm>*twn<m & dbjeniutm rei in compofitk , 

Eorum innumtra funt , fi^nät. Ci II l> Ct> f ef IcC r / 
edevotione QMutleer/exfangvis. ©eUletr/ 
Cgens pecuniae. ÜJlultlfCT/ itnbecillis. (Hl.lU 

bcnSIce r / infidcln , irrd i giofui, atheus. ©rnnb 

leer / finc fuiHamcnto. JfrtX\\(tV I timidus. 

Jhinffleer/ mdoüus. gebender/ exammus. 
Sföutleer / fraflus animo. Jtraftlccr/ viribus 

fraAui. SXabtfjleer/confiUicxpers. 6orgen< 

leer / vaeuua curarura. Srollleer/ inconfolabi- 

li«. fOerflanWeer/impcritui. Söolflcer/dcpo- 

pu latus. 5ßiljlefr /impruJcns. Sßerflccr / abs- 
q ve effeftu. 3"d)tlrcr/ irnpudens, tmbb indtfei- 

fim*ttu&c. Ubrmleer / fupcrvacuut. geerfeon/ 
vacare. jDariroijc&en Ictf Kpltv intervacare. 
i'Cf reu / vacuarc , vacue faecre , inanire. Htncom- 
fhhgum : (£r ift ein qelecrrer SERann / *acui , i n - 
anis cerebri eft. Freq-venttut tomtn tß empefit. 
Ausleeren/ CYacoare, exhaurire, inane relin- 
qverc ©en 5*d)fr öuHeereB / evacuarc fey- 

phum. £)ie Gctyctptfk ausleeren / exewere lo- 

culos. QBieber ausleeren/ altera vice ex inanire. 
geerer /&2luflferer/ tHr/evacuani, exhauriens. 

^eufelausleerer / expilator argenri rel crumc- 
. ■«*> JfcnnenanJleerer/potator, bibulut. 

nenaosleerertnn/ bibacula. 
geere/ \>it/*cr*rb Leerheit / * geerigFeir / * Uur et. 

iMmbmfyttt/ inane, raeuitas, inanitas. Hiwc 



«*Vn>: Me Seerfceit te^ SJerßanbe«/ Der ffiBorfe/ 
Der ©elebrfamfdt/ vacuitai intclleclui , ▼erbo- 
rum, doclrinae. Ö5V. 

£<abl'ö / *4 "> «/« n™ tßtfri pro Aeim«* , per 
fyncop. ut. r. ^e^ta/ 7 W ii. ejl m gjett / »a- 
cuut,inanii. Jebiq feon/ »acare. Sebjge Sleren/ 

fpicae inanes. 2tbiqt ^Wrff^nlf n / ovorum ca- 
liccs. Sed Ä.eotg / eti*m a\xa plur* deßgnat. 

Duo mim : (£me lebige Verfon / coclcbi. £ewoe< 
CDtenfci)/ virgo innupta. {ebiger Qtanb/ <ojU- 

batui. £et!i?f'wwif/?rolutui,religatoi,redcm- 
tui, libcr, libcratui. (fr gefof f Ifbla OUtf/ immu- 
nis cd , nihil contnbmt. (£c i|i lebjij geladen 
RWrben/dimifluB, liberutedonatuicir. (gtnen 
lebig mad)en / laxare, rclaxate aliqvem. (fr ifl 
(einer tfranfbdt Ubiq / vacat roorbö, revocat 
vires » morbus remtfit. &big itidrm ut &ttt 
Abfrntiäm Ö5" deftQum rti in compofüii drfigntt , ut : 

QxbanFf nlebig / folliciruHinumcxpers. Ofra» 
fenlebig / impunirus , & impune. Qlng(lUbig/ 
confirm.iruj, libcr ab anguftu» ÖJc. 

£ebigen/ ßd compefita ufitojiora funt. gntlebigeii/ 

&£rlcbigetl/liberarc , folvcre.religarc, expe- 
dirc. Diro tarnen : (£m ©InÄ lebigen/ ebibere, 

exinanirc vitrum. ©en £>clf rüg lebigen/ oleum 
dccapularc. gjd) einer (Bdjulb entlebigen/fol- 
vcrcdcbitum. t£r i|l ber 5>anben enriebigef//e« 
venben 5?anbcu erlebiget/ vineulis levatus eft. 
210er Orrgen enflebigct feun / « curaum undis 
emergere, follicitudinelibcrari. 
£cbi^f eit jX>U/uL tpxd Die terc / fn**08&utt/ 
inane, inanius. Exponitur rtüun ceclibatus , La- 
xarnentum , libexatio. DicituretUm (frlcbiguilg/ 
* (£ntlebigitng/ dimidlo, relaxatio, liberatio. 
(^rlebigung riuzmr/i'cauiäsdcciu'o, gravaminum 
re/olutio. 

?ebiglid) / adyerb. fimpl icirer , praccise. (Einem btt 
^aepe lebigiid) anbeimflellen/ penirus commic- 
tere, totamcauümalicujui judicio permittcr<«< 
£ebig(icb nach beinen ÜQillcn / tu& folo arbitracu, 
omninö ex voto tuo. 

Verlieren / kd wrliere/ &u »erlmrfl/ er wrleurf/ 
ibir Derliitenv :c. $tl) verlor / ich verlöre / rerlc 
reo; tß * tjttxf vatuw, q-vaft vctlecrcn / perdere, 
arnittcre, damnum fenure, jaäurampati , i£> fa- 
ce rc , prirari aliq vi re. €ine <Sa<fee MxMttetV 
causa* caderc. <£i \\\ aUci Verloren / omnia oc- 

eiderunr. <?in 2iueje verlieren / alccr&oculdc*. 
pi. iSurgerrechr verlieren / jus civitatis amit- 
91a aa terc. 



«oft 



icrc. gli'ObCif Pet'.ieun / jus de libertärem de- 
per Jerc. <&nc» ©Hilft Bfr'Uroi / ex graua ali- 
cujos excldere , ex animo Ar amorc efHuerc. 
»Sinne «erhören / »axare Terifu obftupcficri. 
e£ftel PrTffffm/ *i£him dttitferft **djla(&f 
tirlleren/cladcm accipeie, Marre (mi/rro pugna- 
ic. verlieren r teroporis jae>wam faecre, 

•rium p'r.lcrc , aburi tempore. f}i JF>0pfcn 
'«UP C0?al| tKrlwen f opera e> olcom perditum 
1*6. v£r bat nief)t »W |«wrKmit / in egetHie 
verfatur, inopiädr anguftiiscogitur. (£!m c V-T 
leren f atfctf rcrlorcn / honoris * f*mx lachrra 
inzftimabilis. Hmc : omnia fi perdas , famam 
fa vai c meraento. ©erlernet .£>iiufe / milites 
cmiiTaui. Verlorne (*cf)i!t»nnei)t / extim» *i- 
i.siljjr, ftacione» agraria. Uneerlpren/ innoxiut, 
(ine damno * intertrimenro. 3Bo$ nnn bei! 
ftmitn giebf/ i]\ unwerteren t miferis otaecuncfVc 

dcdifti, mccclis numrrar, munerar atqvc Dius. 

Serlicrer/ ttt/ * «Berflerertnn/ We/ mas , aToe 

m<na perdens, amirtens, Jafturam faciem* causa 
«aden». ^Pulvwlictfi' palmam certamims 
.:cedem. .3cta>crlicTer/ onofus, morator. 93rr> 
- Hcnienlwr/ ©er/ ^ rfi^wU Verlieret / co n » i 

. exus* ckviftus. damnum contrahcni. : 

©frltenmg x>w &x>c& ^erlicrrn / &X><t Berlin!/ 

.tum, Ii.), ditpendiuin,dctrimentum, damnum, 
ja Iura, cla<icv naufragium, noxa. pcrdicio,per 
freies. 93er1»!ff leiiHlt damnum racere. (£(ji|t 
* mlreinjremlrl)er SBrvInlt id pemicnbile mihi, 
feu maligna calanvras eft. Obnc 3dtt>CTluft 
iinc mora Sc ja dura temporis, incunelanrer , m- 

kicö. 5lmt<»(gbr' ®dt> (*>nn|rwihi|f rc. oftu-u, 

honoris, pecunue, favoris damnum. .O'tthr 
Ptrlii.I damnum irreparabile , clades exinabitis. 
SRohiiKiirfeerlriiMa i una r.mvr. (Sebifffeerlujt 1 
naufragiuro. i|t f infd)!fcJ)teT 93crtiifl / par 
va jaelata aeeepta cft. ^«efafjjer 23crlu|t / du- 
plex damnum 

©erlicrfd)t / & Serluftig / «4 # *Vrr>r>. amiflus, 

perdittis.derrimcntofus, pernirioras.exitiabiiis, 
noxius.c") pernitiote, incommode, damnose. 
A VerlirjNgpfuwir/! mvum vtrbum *8crln|figcn/ 
racommodum aeeipere, in fraudem incidere ; & 
53. lii|hiV»nq Pir Jetr memum.calamiras.noxa. 

£ tg,/ iecen/ gdeaet/ , coiiocarc , da- 

tucre . Ti/rcrc ul; »mit Sttcrf (cqi'R/ aecoro- 



fr iiio 

Fcrrc ,dil -ennam inahqva tc adhibere, £incn 
©rui^ 1e<\en / fundamenia jaecre , poncre . age- 
rc. ^OPenlc^en/coaflätioncmtaccre. ginett 
in* ©ef^nflnfip legen/ in carceremcompingerc. 
(f ttvas" ini\ a|(en legen / traruferre aliqvid in ei> 
ftam , poncre in arci. 3eu auf Cln Diui, l.xen 
tempus rci tribucre , impertiri. iftfleu Bf$ 
Di.i6 legen /crunfragioaliqvcmtoncsc. SßciF 
tu OO" a ; u::.| legen/ nilitcm in prsrfidii« colio- 
carc. ^d) lege mid) / vittum nie proiitcor , ni>n 
' committar. vltiims Jll ^ uk legen / dcroonflia- 
rcpalamracerc. ge|l legen/ ftabilire, obfir- 
mare , Aitfulcire , roborarc. 
Jeget/t>eif/ poGror,dirponror, coMocans , ordi- 
naler, gegertnn / OtC / mulicr difponens , or- 
dinan«. &etrribe'yi , w§nid)tleaer/ ftruum. iy/ 

mcrgicum conetnnaror. Fliesenleger / ftrurcr- 
rarius. Jtiifelcgmnn/ cuftos ca^Caria. geflle$CT/ 
firmator , (tabiliens rem fuam. 

Segung / öie/ ts» Segen / SJ'öie Sege/ pofhura, po- 

(irio.reries, collocatio, ordinacio. J^r'jlegC/ 
ligmlc. ©ic ©eklegung/ dcpoflno pecimKe. 
^treitle»innq /compofino. {*unnMi<imig' fon- 
damentum . f undamen. ^rurbflegiing' frugum 
collect io , collocano in acervos ^rftlegung/ 
ftnbilimen , ftabilimentum , firmamenrum. 
£egiej)t / & Aiv. ratb occurHt, qvod fuo qvoqve 
lococollocari , ditpöni , ät ordinari poteft, or- 
dinarim .ordinäre. 
SÜCflfn / cum ie / ad Mrrtnftam £.ÜCjCrt / mnrtiri. 

3cf) liege / ict> lag / iej \H< / gelegen / jaeere , m- 

twr*. cubiiare. 5|n ^ll*^*f|^ Hegen / peftilenni 
confl /Vari. 3"^^f'Men/ in cairruconlldc- 

re. ^{nil^intcr^rfir liegen /hybernare. Jn 
5er Q^efi^unii liegen t in prsefidio locatum cfle. 
511 5tinl»i^f»ifi:n liegen / partum«, ^n ben -Pio» 
eoen liegen / poerperio eubare. ©<i Hegr ein 

^ej).^ l>eigr<lben / latet ibi chefaurus» 3 U £> 0 ' 
Denliegen /corrumpi, ad inreritum redigi . per- 
nicic opprimi, fundirus excingvi. Olm Snge 
liegen/ manifcftumeflc, palämcfTr, mtcromnrt 
conftarc . liqvrre. Äranf liegen / morbo ten- 
rari , jactan. 3" %Cttt liegen / Icclö tcneri , in 

plumnqviefccic. <£4tfimtr nid?t gelegen/ com- 
modum ra in non c ft. gelegene 3eit / tempus 
opportunuin. gur üCkgeiien 3eTf / appoute, 

percommode. Ungelegen/ inopnortumis , in. 
ccmpeftivns , Ev ■ incommode , inlwmpefti ve. 



jncnlare fc.obfcqvi .contentum efle. QIciB Otlf ' SlC^tl' / Per cnbuor, cubans> cubirans. Siege 
ftne c ad;c k jCll / curam ad aliqvam rem coo- r Vinn/ PK/ famioa «ubaus. Stdbct wrbdlia ra- 

rimfevif 



IUI 



riufcutrff öftmnt ftf ijet auf ber 95a"renbanf/ 
o/im Ätärctiticutcr / tgnaru» foau» , dormitans, 
©fcitans, Sieget im <Sa»5 UHb Sroiltf / hcluo, 
nepos , popino. v 

f icgung / We / Daa Sirijffi / cubatui. pa< gie 
gen im Äinblxtfe / Puerperium Qai biegen fluf 
Uttit)cr{Ui!StCn / commorarto in academiis. $k 

ejung im 93etfebt* $u SO? trfa j / cnftodu lefti us 

3»e adprandium, veternus. gic.jMlig auf Der 
McrbanF/ luxuriei, compocacio , perporario. 
Fettmtt rlumbuc gjge / OU / confpirauo , faedüs, 
twfoi lig*. 

8flrft| * Slegenb/ *Jj.&aJv. eubans, albicans. 
l)6d>flen trauen ItVacilD / in moerore jaecns. 
5n HJerae&fUng licgenb / jaecns «&/o/«,fr, contem- 
tuc , fprecus, inglorius, obL urus, defpeä us . 

Die /(iciif , pofirio, clima , li.fcries, ordo, 
collocario. <S(J)ifflage / feries tormencorum 
navalmrn <£me OOÜe V gebe»/ pcccrc fimul 
navem boftilcm nmmbus machmis «nei» alte- 
rius latent. Jßunmel «läge • ' clima cerü. £>cr 
QBcinbergbat emc gute fc*age / vinea ifta ad me- 
rtdiem Tita cft. ÜSefchntylage / feries tormenro- 
rum bcllicorum. Öiefrlflf CHltt gf|!H»(J befid> 
fujfJi/ explorare, perluftrarc lucum , aditum, 
receflum, fitum de munitioncs vcl munimenta 
caftri , fulgofortäiitit. 

£Äg i & gige / siij. &*A-vtrb. humile i prcfTum , dc- 
clivc. vfiij I4.UT Orr / dcclivui locus. £Ägetf 
?<inb / regio humtlis , terra deprefta. 

f äqcVDlC/declivitas, humiliia«, profunditas.de- 
miilio. Dir Hur tUam tati fcogbrit l * itfgigfeit. 
5r / fctfbe/ M« agcr mellitus, dr fpinofui, vtf/go 
codecum , ein vcrwilDerter 2Jef er . 
tUT / Dtt* / j /. Die £>igcr / habitatio, fedet , man- 
lio, commoratio, ptopr. eubitus. £\\S 2ü%CX 
fttf SSilbcf/ *lik*%flfU&U[aq<tV/ luftrum , eubi- 

lia ferarum. (£r liegt fd>en eine* langen Magere/ 

morbo diuturnu cenetur , io morbö chrooicö 

<ubar. in hartes £ager / leclus male ftratus. 
i .uif' i\itwrt voll cubirut in calci tri ftra 
mentitia, ftramentum. £incm etn£agcr ma> 
dn n I c um altcui fternerc. H c Saget ttiam £ ag 
tmttm , wi? llrlag / yix> iwaA. Schottel, lingv. 

Qrrmtn. pag. 1/4. ©ic uralte Jeutfd)en / < be fic 
*5fibre nnb ^efningen aebabt / baben ibren <£iR, 
»int» ^leibimgior r ibr laaet genanr. t>cv \d\- 
rnaligc^r)nig/ ober Die Surften / baffen ibr 4of 
l^cjct : ^ie^aufodeer mu ben übrigen baften 
ibr ^fluelaflit : 3ngefamt/iwmanfi$niet>a 



2 ( 



_rir2 

fc »ar e« baiXqlaget : ^u,;c iuüu ».d> uhö 
wr|j mlet feijn / war etf ht$ &to\aatt i ©a &ic 
aanK ^fnmacrjf jfA fluftirft, mx ^ ^ Uti 
laset. OWb tvann ein Äiicg an.jiena/ uub r# 
imbcr brn ganbgplre/fowar vorbanDencin lit« 
laejor/ CUrlau) ,]!eid)fani ein^ubtlaaer/ ba 
niiiiiüirt wn befreoet roar/ fonbernteuiUrlaa/ 
Urlagcr fXWnn) fol.jcn mufle : ©aber auuocb 
mite $ent?a)e 2Bwt Ort^g/ Urfca / fmd 
Vi 5*' ,cß bf öf0(ct ; ^-^ilof* / <1HIo4w 

^rcvlff«/ »««'W militant. 

2Wt/T>aß/ pi. Dieser/ ^.Vr«4* 

^aaer pnwtnciatur , cairra. ^mf £^4^ . j c | )ca/ 
caftra peterc ei* ill« ^gev ma^m / Aiccedc- 

5 ca^lrl, • „P 1 * ,m %ciwn'c4>an}cn/ cingere. 
mun.rc val d caftra. Wger fcblagen/ caftra meia- 
n, ponerc, locare. ^rtf Ugft fjDcn/ caftra ten- 
rare, «njradere. 2h(T einnebmen / caftri» po- 
t«n. «HU« bem £<$ger liefen / caftra movere, 
educere exereuum caftris. ^)aubfl4ger / ca- 
ftra majora , principalia . praetona. 9{eufcr» 

Ii" 1 c /l ra cqi cftria - r^ ct 5u§i)anger 
Mger/pedeftna. epiiimerMaer/jeftjva. 3^1^ 

fcrldgcr / hybema. S33iuferiagcr belieben / ex- 
ereuum in hybema deducere. 3m 2UinferlÄger 
feon / hybernarc. (*)C|d)IaacH U*Ct / ftatira. 
3in Wijcr feun/ tencre fc caftri«. 
Sägern fid) lagern/ discumbere, locari, confidere. 
<3ifb lagern/ duitmrß: caftra ponerc, collocare, 
rentoria figere, confidere afieubi cum exerciru. 

Lagerung/ tue, U.qvo.i £<jg«/ eubitus, difcubitui. 

Dicünr ftum bat Hagern. 
eagcrid)f / * Jagcrbafr/ aJj. &*Av. | e ao afflixu». 

Vkttliigerid)f//Iiv fagerbaffer / cünicus. 
^öi;ld.jcrn/ caftru, excrcuulcpirc, oblidionc pre- 
merc. ©ne 6fabf Dt-Mgrru / urbem oblidcxe. 
cingere. £f n ^nnb beldgern hoftem include- 
re. circumvallare. 
Seligerer / Oer / obfefTor, obfideni, caftris po/itis 
ad urbem fedens . circumvallani. St3ela"gcnnn/ 
CiC f oemina obfldionc premeoi« 
i5cljgerter/^r/ circumrallatus, obCcfTu», c uum- 
datus. «5e]5gcrf fco»/ obfideri , coptii boftuum 
cUufbm effe. 
i5c(i gf nilig/ 1>!*/ obfidio, obfcllio, ioclufio. f^f, 
ligcrunaailJbalte»/ obHdioncm ruftmerc. SDftt 
ber S5eldgeriing anbalten/ continuare obfidio- 
nem. ^cl4gcrnng aufgeben / ab obfidionc de- 
iiftcre, recederc, circumfcdtönem folrerr. 

na ii (^.j^ 



iii3 



£e 



2* 



1114 



föCl<3Cnl)Clt / öl« / plut . cor. occaCo , opportu- 
nitai , commoditaj , tcmpcftivitas. <£incm ©C - 
legcnbctt QCbcn / anfam darc , fcncftram pacefa- 
«cre, caufam pnebcre alicui. CHcUticn'ocit |ud)ci; 
aucupari tcmpus, Opportunitäten) perqvircrc. 
Sliif (Selegenbcit bOfttn / iacultatcm cxpctcre. 
5luf ©elegrnbrft ficfc in rddjen »arten / odium 
i econdere, S^in pecafionem diffcrrc. ©dcgcu 
lu'it rvliin ;cn ' facultatcm naneifei, confcqvi. 
©clcgenbeit in aefir nebmen/ cr^reifeu/ gebrau- 
chen / occafiones oblataa capeare , amp !cÄi , o c- 
currcre occafioni. ©clegenbeü »crfcumctt/ prac- 
termicterc , negligere raomenca rcrum. ©je 
©degenbeft ffl fnrubtr / opporrunitas amiflä, 
clapia eft de manibut. Gelegenheit abfeftnei 
bcn/occafionem pricetdere, matcriam fubtrahe- 

• rc ^^ibthinc&clegenbettoccafiodceft, pc 

• tiir. ;V!>. i't auf: Ov.I egen ! :i f / occafio inridic, 
exiftie, obvrnit. Sßaeft ©elcgcnbeit > pro rc oa- 
ta , proracionc vclconditione tcmporn. Uli 
gelegen bei t ' Mf. iiuommoditai, immaturitat. 
llugelegenbeit rtiam oncra, fumnisfr expenfat 
not*t. SJfad; Dir Feine Un lelegenbrif/ nc coroc- 
rat impendia in me rcl hanc rem» parcerc cc tc 
lim omni fumtui * impenfTi. 
Ablegen/ deponere , defifrere , omitte rc , fuperfede- 
te, ü. fariafacere, folverc. g cf> » 1 ll> ablegen f fol- 
vere debirum. u (Srbrn able.cn ucisface- 
rc beredi , nnmerarc pecumam pro ejus parte 
kereditaria. ©orgen ableget! / deponere , abji- 

• ecre. jtffibtT ablegen' exuere feveftibut. 21b 
gelegte Oelber roiebrr anjieben / redircad vcfti- 

• tumufiratum. (£ine£a(t ablegen/ amovere onus 
ab Immens. £- me Siebe oblegen / perorare. de 
<lamare. ©ein ©dwlreebt ablegen / rpccimcn 
artit dare. ülMegung/ M«/ depofitio, ralcdiclio, 
omitlio, cefl.it 10, fatisfa&o, folurio. Slblegung 
etiamAicitur Ablage / rßq. aßignatio bonorum, 
fegregario, fr parat io hberorum , qvafi cmin 

cipatioö'abdicatio t mJr: Abgelegte Jf iuber/ I» 

beri leparati , qvibm enta bonorum port-.o afli wa- 
tur. Dicuntur etigm abgefo nM'i tc Rinder. 
Anlegen / anponere, induere, fufeipere, ftatucre 
^euer anlegen / igncmexftrurre,parare,cxcita- 
sc , fubrrernere ligna , ienci fupponcre. ©ein 

fiebetfeuer ifl mit groben ^)pliem angdeget/ 

amorit ejm ftammae ardent fuppofitii ungulit 
adninis. ©ie n n b: i: 1 fo miteinanber angdeget/ 
itaconvenit inter eos. &M'(ietn angelegt. Ding/ 
«ompofita res cft. £ant> anlegen/ Auncxe in 



manui, acccdcrc ad aiiqvid agendum, admo vc rc 

mamu operi. (Einem Ceti Degen anlegen / taav* 
gere aliqvcm gladio. JtUib anlegen / tettem 
induexc. Slt^ere Äldbtr anlege»/ mutarc ami- 

dum. ^alftcr anlegen/ capiirrarc. 3auman« 
legen / frenarc cqvuoi. (li.ir Ir anlegen/ ▼»« 
afferre, inferre, adhibere alicui. gf^d anlegen/ 
incarcnascoujicere, vincirc ferro aliqvcm €i» 
nei5Ürj)fe anlegen / fdopum maxilUadmovcre. 

(Ein Anlege/ penfum. Anleger / i»ec/ aultor, 

fax, ruba. Anlegung / tu / impofitio, compo» 
fitio. Einlage * Reitanlage / Me / cxaöio pc- 
cuniaria. 

^lufiegen/ imponcre, imperarconersre, injunge. 
tc ^r^aftcv auflegen / vulnut obli^arc cmpla» 
ftrö. ©träfe auflegen/ paenam de ahqvö Tunte- 
r c, muläam alicui diecre. ^ ii'.c ürbnt OUtlegciI/ 
exhibere alicui negotium , labonbui aliqvcm 
premere. Cinc^aff auflegen/ onus in aliqvcm 
imponcre. £in (Eib auferlegen/ ad juijurandum 
aliqvcm adigerc. ©teuer auflegen / mbutatn 
imperarc, exaerionibus gravarc. ^luflcgiuig/ 
fivt Slllferlegung/ DU/ irapofitio^mandatum. 
"Auslegen / exponcre, explicarc« dedarare, rntrr- 
pretari. $£öjbre auslegen/ expltcarc, venum 
exponcre merect. Sin Sßcil auflegen / «im 
nominit enodarc. Einern etita^ übel rustegeit/ 
(Inifrre interpretari. iiau.n auflegen / djvi- 
narc , auguran cx fomniis. Oi ' ^UUgfraa bat 
ausgeleget/ pcau$dcnudaviu 3lu6leger/ Der/ 

expoficor, interpres, interpretator. SlUSlegiing/ 
MC/ c xpofi tio, explicacio, enodatio, enudeario, 
cxcgcfn. ^abdauslcgung/ mythologia. ^nnff* 
dUSIegung/ aaalytica. 
gelegen / arcumponerei it. probare, munire.fir- 
mare. (Jine (stabt mit 33oIf belegen / circum- 
federe urbem armts. pra^fidia conrtiruerc , ur- 
bem milinun pr?efidiis vinore. (Sine QtVttt 
belegen/ admittcre cqvam ad admiAarium. €w 
HC fKccfcnung belegen / fidem faecre rationum 
fuarum documentit. <£inen diocf mit (£ulan< 
nen belegen / cunicam tarniolis Iirare. S^eeb« 
nung^befege / documenta acccpci & expenlu 
Belege am bleibe / limbus » mtViu. Belegung 

mit iB^lfem / pofitto vel impoflüo exercitüs. 

$degung mit Ungelf ern/ audio cenfuum, impo- 
fitio rribuiorum. ^elcger I>er exador. 
Anlegen/ componere, apponcre, deponere. (f ine 

©rreiifaebe beolcgen/ componerc fitem, comro- 
Tcrfiam ttansigerc. Reifer im ©cnd)ic beolei 

flCB/ 



ms 



£( 



gen / pecunian in judiciö deponerc. tid) eilt 
Sßcib benleaen / macrimonium inirc. Xhcnlc- 
gung/ DU/ depofitio, ii. transadiio, con vau um, 
pactum. SÖCplcgcr/ÖCr/arbiccr. 
Qarlegcn/ numerarc, folvcre, poncre, prxbere, of- 
fene, ü. dcmonflrare , probarc. f&üX Okl t bar» 
1(9(11/ pecuniam numeratam offerrc. €(ÖM$ 
mit guten törüu&cu Darlegen/ argumenti» lortit- 

fimis aliqvid confimurc , doccic , cvinccrc. 
£}ic # 0|(ea turlcgtlt fumtuiiuppcditare, »üb- 
»imiftrarc .£) irlc^ciV X>lt/ dator, praefentans, 
iuppcditant.probator. ^Darlegung/ Die/nu- 
meracio, fuppcditatio, argumencatio. 
%\n> hinein pve £rcinlegen / iroponcre, im m irtc- 
. rc, intcrccdcrc. ©etl .K Tu Iii einlegen / nierce« 
componcre, convafarc fuppcllcciilcm, i$met*yb. 
taecre , rem non ampliusurgerc, fubfiftcre, de 

filiere. 3>cr gür|l wirb i'id) eremlegcn/ prm- 
eeps Cc imrmfccc , contradieet , rectamabic. £)er 
33 (irr bat |ld) Drcingelcgt / pacer inccrccillt pro 
fiho , Di. »iwr f/Mw ©arjroifcben legen. %n bic 

<$ifcU|djaft einlegen / cercam pecunia: fummam 
in focicratcrn cnbuere. (Einlegen ettdm dicilur 
dt opere vermtcuitlo , iermicul*ri. (£ingdf gtetf 
^j'llciu / ciftula vermiculatöcmblcmatediiiin- 
fla. Eingelegte 2lrbfit/ opus roufi viim, mofai 
com. (jPin.jclegter £if(& / menfaapiata. (£iit 
«degte 38 .Mb / parics fegmentatus. (£|trid) 00n 
eingdegter ilrbeif / pavimentum vertntculatum. 
Clre einlegen / hooonbus procedere , plaufum 
excitace , digmtatcm concilure. (Einlegung/ 
tte / impoGtio , immitHo. 
Cr [Ci]C11 / darc , pr*fcmarc , poncre , folvcre , it. 
vincerc, expugnare , fubigcre,fubjiccre. Den 

geinb erlegen / h ort cm proftc merc. £. ic 9lrmec 

t f erleget / exera tu$ in fugam con je *fius efr , cla- 
des , flragei edita, data eil. (Seine 3i*cbe W 
legen/ rymbolum Jare. Sie cBebulb erlegen/ 
crcdinim lolvcre , redderc , reitituerc. (Er* 
legung /Die / rcftiturio, folurio, »irtora, da- 
dc» . (träges. Erleger / Oft/ vi Äor , 8. folvens, 
reddens, prxbicor. 

fortlegen / transponere, loco movere, ultra po- 
ncre. 3<d)fer fbrileaen / palmitei , vel malleo- 
los craruferrc. Qjlldxr fortlegen / transportare 
libronn al um locum. ^unle.iüng/ OlC/ crans- 
latio fortlegen &«r/translaior. 

3»ir /iT«'93i;vle , ,en/ pratponcre, proponere. <£i> 
nein »liefen jYir legen / eibum alicui miniftrare. 

€iR( 3ruge einem fürlegen / qvxftionun pro. 



£e in 6 

poncre, arferrc. hinein ttmi cor t>cc singen 
legen/ alicni aliqvid ante oculoi prupooere. 
Otiten Dücjiptenrcn vorlegen / cxcipulum 
dcftiUatono aptare. gurleger Der <ri>ei|eu/ 
ftrudtor. SSoiIegung/ de / miniftratio cibo- 
rura. 

Einlegen/ * 3uriicf legen / feponerc. Verlegen/ 
apponerc in hunc noOrum locum. JMü nnD 
Jperlcgen / difponcrc 4 in diverlu partibut ponc- 
re. J£>erab; * ^erunberlegen/ «w.» Denker lege :r. 
JpinunDer«A JipiUJblegen/intcriu« poncre, depo- 
ncrc,dcmittcrc,ininfcriorem partem collocarc. 
9? ietk r I e^en rtUim in ffrecit rß v 1 n cere, p roftc r n c r c, 

it. cubitum ire. (Bieb auf Die (£rte nieterlegen/ 
cerram peecre , in terram prolabi , de jiccrc , pro- 
volverc Ce in terram. //. deieiH'rlegen id. rß , fvod 
J^itl^crlegen/ alicujus fidei darc , traderc ali- 
qvid , fcrvanJum dare, commmerc aliqvid po- 
tcOati alicujui. 9^ieberlag/D<V/Juicmporii. 
Seieberlage / Die / expofitio mercium , it. clade», 
(traget , & depo fi tum , pignui. 
3??it & Dii'btitlcgen / una poncre, juxta ponerc, 
ad latus collocare , ywd rtiam tß ^»ranlegen/ ap- 
ponerc. S^cbeneinlegen / interponerc. ÜlAd)> 
legen / poftponcre, qvoAeti*m tß J^in^anlegen. 

1 i im Ofen n adjlegen / fubArucrc , fubrtcmc- 
rc ligna. 

Obenlegen / fuperponcre , poncre rupra , qvoJ tt- 

t*m tß : (ütroai »orüberlegcn. Sed öberlegen 

tyculim tß dclibcrarc , etiam arqve etiamcon- 
uderare. «eine vf a d)e m\ m\b rciflid) iu -erlegen/ 

certo & exploratö judiciö aliqvid examinarc, 
flatucre , dclibcrarc. Uberlegen ttiäm tß com- 
municarc. Unde Commu7iicattcnt>[<i)x(lbtit tx- 
ponuutur i Uber!eejunej0fehre(bcn. 
Verlegen/ transponcre, rranslocare, i.e. perpe- 
tam, vel cum oblivio collocare , locando erra- 
re .pofinonis oblitum elTe. //. fumtuifuggcrc- 
rc , fufeipere , Aibmini Ararc , tf - occludcrc , im* 
pcdirc, obftare, offiecre. Milien 5)l*icf r<r. 
legen / literas infeienter permifcerct in locum 
abditum & ignotum deponere. (l'tnem OCR 
53eg Verlegen t viara interdudere , aditum prm- 

cludcrcacccil'um averterc. Siii^ud) Oer legen/ 
librum fuis Tumtibus e&cudendum curare. $er< 
leger / Ter / fumtuarius , :/. aber r ans incolloca- 
rionc rci , 65> obfcfl'or viarum. Verlegen olim 0 
ttiamnum pro 5Biebe» legen / refurarc , pofitum re- 
perttur. In Je Verlegung / refutario. 

UnbcrUgen / fupponcre £>cr «S>tn«(n €f er nn* 
21 a n a tu Den 



ni7 



2e 



2e 



1118 



DcrlegeR / gallin* ova lupponete. Unbewegte 
^lieber / libri (uppofititii. Unberlegung / ©tev 
fuppolitio. Unbtrlege bftf Jpcbcu'cii^ / hjrpo- 
roochlium,fulcimcntum »eexu. Jtlfjl Uitber 
Idicii / fupponere culeicras plumcai. ©ff pf) 
unterlegen / fubftcrnere ftramma. ^d) iwltC 
1 1 ; in &U £4ftbe unterlegen/ manus & mcipi'um ci 
fubmiuerem. &jni}cu mit gülirtnem 3int>cl im 
beilegen / cendiculu fericis picudot aphetuni filu 
aurcis intertexrum lubftruerc. 
ÜImCi eiligen/ reponcre, rcftitucrc , qvodrttam dici- 

tur Bit Derer legen. vU^icDcrk^n ffoft rßr rc 
feilere, refutarc , retundere , crerterc. (et (}at 
tbm i>as ©el& tt>icC*cr erlegt / fumnum iitam pe- 
cuuiac reftieuie cu (£in '}Si! ci) nnebcrUgen/ refu- 
carc auäorcm. SBicberlcguni}/ refutatio. %j$ic> 
. . Jkrerleguna / reftituno. QBicberleger / rclu- 
tans. 2Bicftrcrleg<r/tcddcjis,rcfticucns. Üßi;» 
tVi'lggC/ OlC/ nonnumpnun augmeneum dotis, 
nonnunyväm donaciooem propter nuptias, A 
alia anciphcrna Sc viäalitia , q vx marttus uxon 

. conftituit, dmotat, altki (Üfccjcnhlgc. 

Ji'iU'flcn/ disjicere, difpalarc, diictndcrc, diflecare. 
^peifen jcrlcge»/ Zrinftoivat I diflecare 

cibos arte ,fcu ai tihu ahrcr. ^ai?(t)lichc (&\lO 
foct iCi legen, iccarc corporis mortui partes. %ct ■ 
leger / fcclor, anaromicus. Verlegung / anato- 
roia. 6pcifcntcrl<gung/ alias Crinfd?»nincr/ 
fc&io eiborum. 
-3 ;:t legen / apponere , addere , applicare , it. regere, 
cootegere , obtegere. (Sitten $rilßn Jltelegeil/ 
operire putcum plancis. vf üb ein SeibCltFlciO 
JUi'legtll/ veftimentum fericum fibi compararc. 

gr tvirD ftd) mit Der 3 et c euid) ein liebe! 2ßeib 
juelegeit/ brevi fibi junget chariflimam coftam 
(Seit iuelegctl / addere pretium. <£tf ift ibmc an 
©efolöURg enp.is in.iclcget (Verben / addiramcn- 
cum falarii ei da tum .concciTum c(\. 3u(gdcg' 
f CT DcilHIC / nomen fuperadditum , adnomen. 
^ltelegUtlg / adduio , additamentum , fupplc- 
menrum. .£> er ; ii c lege n ■ * Jpiniuclegtn / iL .per» 
bei) • * ^)in benlegen / idem fere noUnt. 
Sufanttnenkgea / complicare, compingere, colli- 
gare, conueftere, conjungere, combmarc. (£\> 
nen Skier lufammenlegcn/ complicare epifto- 
lam. (Ein jafcfcenraejier iufammenlcgen / cul- 
ccllum in raanubrium reduecre. ©ne Seche }ti 
fatntwnlegcn / conferrefymbola. itlfam» 
mcngelegtc ©elt oerjebreil/ de fymbolit comclc. 
3»f^nn»enlfimtj} : Die / compaäio . colljgatio. 



Sunt & st 14 compoftts , qv* ex frimihvit f*eikin- 
teiltet vejfunt , ut : .Jfitrj ((gen / in bicvitatem 
complicare, componerc. hingleiten / m longi- 
tudinem ponerc , longKis extenderc. ?0tiftetu 
legen/ ponere in medium. SKifffneinlegen/ 
inter utramqve parcem collocare. Dicefjtlcqen/ 
JureeJ>re legen benew/reftccollocarc,recundum 
fcncm,7Wordinelocare, difponere. Be'ertaJ 
tfinb )tired)t(/ facicc, uc infam commodccubcr. 
^anftelegen * fvaviter collocare. ^d) r»iü mci» 
nen^opr nid>( fanftc legen/ es grtdxbe bann/ 

non rcqvicfcam, donec id (ut. ^SeitcrlegCtW 
excendere , proferrc , produccrc , 55c. 
Abliegen / teri SS'dcfricari Ii tu . it. rcmotumerTe. 
ÖStit abliegen / «iü* Entlegen fenn / longc difta- 
rc. Hinc abgelegener / e> entlegener Ort' locus 
remorus. Qlblage / Dl( / remotio , diftantia « in- 
te r Ihn um , intervallum, (f nMeqenbetf / Die/ 
x.iem ■/ t o.i 2lbl^d(e/ longmqvitas.intcrcapedo. 
Anliegen /contingereeubando, artingerccuTaira- 
bendo, ti.curae cHc, follicitudincarrici. ©g# 

^ant> liegt an Der vf tabt/agcr adjaccc urbi. t* tcb 
erwa^ angelegen fepn la§en / cogitationem ad 

rem conrertere , curat aliqvid habere. £>ai 
Anliegen / aceubitus , it. cura , follicitudo, cogt- 
cario. Se.it>u "Jluhgc ?ß impolitio , i'tt cxaöio 
tributorum, colledc, cenfus. 
Einfliegen / ineubare , ineubirarc. Qlllf Dem ^Intte» 
ftd) te liegen / eubarc in facicm. ?lnf Den SXftctcn 
liefen/ fupinum eubarc. Auflage/ J>it/ »0» 
tttm tß id. ijvo.i 2(rtl»tg2 / frJ &in ftecie infimula- 
tio% tmlgi iaculpstio, 
•2lU6liegen / propr. finem eubandi facere , furgere. 
65" abnooare , I/. eubitu aliqvid conterete , -5* 
qvafi perforare. Drindt protendi , ptojici , rWf 
<ilne ^Itl^lage / projefhira , projeda, protcÄum. 
3nm genftcr aitflifgrH / per feneftram profpi- 
cere. ©a< £anb lieget ir-ett jnm Weere Imtati^/ 
terra procurric in asqvor. 
Q5et)Itegen; 9)?it. dt SRcbenliegcn/ coneumbere, con- 
eubarc , aceubate , accumbcrc , it. adjungi • con- 
fociari , conjungi. vr ie ift mit tbrem i^reutu 
gam nod> nirit brngdegen / fponfo fuo nondum 
coneubuir. ^»enlieger / coneubitor. Gerthe 
gerinn / coneubina. ^cnliegting/ coneubina- 
cus. 3>ei>l.lgiT tM.V nuptix lo'cnnci.w/: P/w- 
ctpum, Comitum &Baronum, it. coneubitus. (Eine 
Q)ft)4age/ depofitum, pignus, ii, literas adjunAx, 
mt: documenU& alu üifnU, vulgbJnftrM / ~$ 
Poflfcriptttm. 3^ f btnUgClV eubitus proxim ut. 



iH9 it 

daulieaen / ulem fved anliegen, ©reinfliegen ' 
fvöä Aufliegen, ©riiberliegen / * Uber he 
fUfil tapereubare , ineumbere. ftleiptg über 
tan JBÜebettl liegen / Audi« , Üreris difccndis fc- 
4uiö iocu«b«re. Uber Den SRammon liegen/ 

aurocoogefro ineubare. 

£>rnni>erl»Mcn / * Unterliegen/ /nvünDrnliegen/ 
luvcunucre , fcj iueeubarc. UnDer i>cm £ifer)e 
♦liefen <ub mensl jacere. t£in 2linu'r hui§ aller 

»igen un^r(tCt)Cll / pauper ubi.jvejacct. ©üi? 

,>€>aul lieget unDer bemortlgen/ aedes iftx (ob- 

jacent carm Hein r. 
Crltegen/ fuccumbere »vinci , fuperari , fubigi , da- 
dcmacctpcrc, dcbilican . cum ovo c on venit 3R|f 

tcrlicgen / & ©arnieoerlirgen/ decumberc. ijr 
lieget fröilf DarnieDtr / tenctuilccid , morbdja- 
EUiux , oppreflus eft invalctudinc. €r föirD 
auf i'oldje nxife bali> erliegen mü&en/ citödclas- 
fabu ur , claogvcfcet , rebus de ftantibus. 9ßie 
De r Ii) ac / Oie / clades , ftrages. 
©C icnliea<:ft objaecre» contra, c regione jacere. 
(äWttübcrUwnj tJkm. ©atf .'~mu< liegt gegen 

rt ill D£cuf über / »des c regione fori cxfti uct.c 

v 4unt. ©er gcmD liegt gegen uns / hoftiliscxcr- 
cuü« caftra uoftra praejacent. l>5egen|jgi\ Dif/ 
aeq vi Valens , ü. donatio proptci nuptias , dota- 
litium. 

JEutciM legen / verfus hanc partem inferiorem pofi- 
cum efle. j£)rruutfliegCH / collocationcad ftanc 
partem extendi. j£>ereinlie !en /fitu inreriorem 
partem contmgere. .£\ nnn!i: / difperAim, 
diiTipatumcfle, confundi , circumjacere. ©ie 

SSü&cr liegen rn Der gant.cn Gruben berüm, übn 

r'cr um verfum mufeum difperu* jacent. -Oel in' V 
. legen prommerc . emmere , praejacere. 
JN:i et blicken / deflectere ad partem inferiorem, 
•ftinauliegen / verfus fuperiurem partem attolli. 
Jpincinliegen / vettere, ineünare in partem in- 
feriorem. JÖinunDcrticgen / prope'ndcrc in lo- 
rum profnodiorem , verfus inferiorem partem 
pofitum efle. 
Anliegen mfitum efle, inferi, inferrum. imminum, 
impoiltum efle , *uh ©rinnenlfcgcn. ©er 
fjcinb liegt Drinnen in Der IrtaDf/ hoftiiurbem 
oeenpavic "Die j£nnDfd)iihe liegen er innen im 
&d)T\\nf<t chuothecÄ jacent in icrinio. ^n- 
läge / öie / infertum. ^UilicgenD ift luerfcfcn 
rx mclufis cognofeere lieft. 
X nimmliegen/ obhq vr jacere. Jt urjlicgcn / inco- 
xaic ic. taiVflllCgcn / extendere fc eubando. 



£e ii2o 

^iffeninnr//w3iwfe^en-dröar|iüi|"c^e8licgrn? 
interjacerc. 

Obliege« / prepr. pratjace re, i neubare , fei fvptt* 
eubare. Ob Dem ^)alfe lieg<n / capiri impende- 
re, cervici inftarc , imminere, adcflc. Stpifp.mi 
tämrn ufurpttur pro : ftudere, operam dar* y na- 
varc, deecre. convenire. £)fr % Ugcnb ebliegen/ 
hnneftum amplcxart , in virrutem ineumbere. 
£>a* Obliegen / Ö" r*r 0 Mc Obliegenheit / otn. 
cium, dcbitum. €etii Obliegen anfgeben/ ab 
officio difeedere, intermietere ofÜcioni. 
3Ser Uen.cn / fitu corrumpi, ducere fitum. obfolefcc- 
r« , fcuiö confici. Verlegen 3eug / panntn vic. 
ras, vetuitate corruptus. Verlegene ffijabre/ 
metees obfolerac. SJerlegener aßcln/ vmum 
evanidum. Verlegen €0 / ovum reqvietuin. 
aSerlag' x>tt/*uirmvmu* VerKgen/ &rxptmi- 
tur : Sumtus , impenfae, impcndiuiru ©je $hw 
(t)er crforDern grrSen93erlag / librorum edteto- 
nes maximos fumtus poftulant. ©er an^rf 
SJerlag/ fecunda editio. 

Vorliegen/ drÄfirliegen / objacere, prsejacere, pro- 
eubare. liegt ein -£>cli »er Dem i'ager/ talms 
caftra pratjacet. S3cr ficb ber liegen / procura- 
bere, propenderc. (Eine Springe/ dtßilUturikiH 
duitur: Excipulum, Receptaculum. 

3eriiegen / U. tß <pnd Vecliccjcn / Ittu corrumpi. 
Srd adbuc aha Juni nmfofila, ut : ©ic Over liegen/ 
transvcrsgm.&'transverse jacere. ?CceI)t. feinft/ 
tVOllicgrn/ODTimc.moIliter dcdclkatcivkiibarc. 
<CNU Hegen / immotum qviefeere. placidum 4r 
qvierum eubare. 55onrinflnDerliegell/ fn t ^ t r* 
fei r t-Iiegen & Ol Iii nie liegen/ feorfum eubare , fc- 
eubarc. ©n^ 2llleinlifgen/ feeubmn. ©a^bei 
frf)n)eerlid)e2HIeinUegen/ ßveMe\nf<bUUn er# 
DnlDen / triftes feeubitus ferre. 5U?cif liege« t la- 
xe eubare , in leäo lato * amplo dormire. 9|nf 
Der redeten (Seite liegen / in dextrum latus eu- 
bare 

})Clflfl/ X>M IfVtd aliovibta , fedfahb, rhamjitiii. 
tut (jH'lacft / fvod rijum notat , licet in jet ip/M *nU ■ 
fjrh inveniatut öli ej) / eß: convivium , compo. 
tatio» fymbolum, comeuatio, conecenatio. fe- 
rn tur ettam pro tpfa icü&a ,Jeu preum* a com t tvf 
rxaUa. Indes t)n« C^nlacf) l>ejnl)Kn »larr fym« 
bolum , \S metapk. peenam dare. gh\ ngf 'iig ■ 
convivium folenne. /?er:lid)f6 (Belag/ cana 
genialis ,pol)ucibilis, cdipalis. (S-e^dUDgclag/ 
«omp«tacio luxuriofa , 6agittofa , >mpura> 

^eif' 



II2I 



tt 



1122 



öß t i n )ela \\ i Bacchica , mcraca. ^irr^elag / ce- 
rcvifiaria. Jf)urenge!ag/ mcretricium. ^UiiUm 
(S i I H|cu fc du ■ 10 convifiis jacctc, dclc dar i com 
mefTatioriibus. 
W (jet / t»ae / lagena , r/? k gMQtn. QDeilllicjeT/ 
lagenavmearta, fcna, cuyu dimin.bA* %foUi\l 
lagcnula. 

£a|>f ' ia\)UüJ eß a $Jt$J humile, preffum , fubmis- 
fum, notatq, contcmncrc, contcmcim habere, 
fed hoc vocab. non otnnibui patrt. Aliud eß Bf Ig. 
fjdtten/ Das / pallium, Imted , deqvofuprk. 

iattt I Dw/p/wr. fcUtetl/ tignus, tigillum, rrans- 
tillum, aflrrculura, kfjlQ/ j*cebam fwe |Ug/ 
bumUit , pjrvm , ftuß lÄgte. £uid>. ©Oer 3ie 
geflattCB/ rrabeculae. $0?ni!CrlattfH / tigilla in 
parietibut communibut. ©Otnmerlfltte / tu- 
rio, furculus, germen novellum. 5B(inlatte/ 
cantheritu , altkstfn XOdn$cUnX)tX. 

Satten / tigni» ornare , firmare transrillis , cujus 
Cempof.*QtTUttt1l I fite dem fignifuAtionk» 93er < 
lattCtcr iöcin / cantheriaras vires. 

JrtftKbt/ ai), ÖT <tiv. afl'crculis municus , tigillii 

Cafcen / ort/ p/ur. £a&eti / *ai v* . * hatten //*- 

/«Ii roiro /irr» ex tenuibut aftreulif. nflcrlabcfl/ 
valvulär, feneftrales. A tfi^VX eß ?\tt/ Das/ 
p/r/r. ftCte / # €lftCr Idicxmut emm gfn|lcrlic(/ 
q-vod cum $ttl (ICtföDetl unum # rinn eß . # | n 
Itcnlicf / operculuxn camhari. &wgli(t / ureci. 
Vtd.fuprk in tdfotn. 

Uttm/ Die/ Üfrtq-vtnUus MttV fl. Zatutw 
& £afemen/ laccma. Non eß k latrre, nec k 
luüino latem*,fed k &ättf / ulpote ex dffulk feu aj- 
fercutk confeBa. ©irbdlaterne / laterna cocca. 
Jfbornla ferne / cornca. ©latflaternc / vierca. 
<Dapirne 2attcr/ Utetna chartacca. 

fCl'cfoe / X)it/ plur. £eid)<n/ cadaver, funui, cas- 
fu m animi corptu. Eß k JLitQen I ut cadavet 
kcAdttt. Dutiur e tumbu ICKtjilAtll / corpus 
inanc , cxfangvc £eiü>e ttitm ftgnißcat ipfum 
aihim fepulturae, aaioncm funerariam, cxfe- 

3v i as , e> funebrem pompam. ©ne POrnchmc 
>1 £ tlid)C itiät / funus amplum , fumtuofum. 
i£iuc anifflcUtc Ecic^c / funus indiaum. 3>C: 
ttübtc£(i(tc/ funus acerbuxn , lameocabile, lu- 
auofum. SLinbci 2d(()e / funui immararum. 
C y >vet";c Hei(t)C / funus adulrum. 83utcvlid)(/ 
30?»t(erlid)c / 93vut>cvlid)< / Wannet» ooct 2ßci' 



b(5 S(idK / pacernum , niarcrnum , frarerni 
conjugialc tunu«. (gemeine £el$</ plcbcji 
Unbcarabcne / inhumatum , tumu!6 carens. 
Stinreit&e Eci 4e / cadarcr, cabodilapfum, ob- 
du£tum. 3ur£fi(fjf bitten/ funuiindicere. ^UT 
£ricf>C (jebfU/ in iunus ire, ad cxeqrias procedcTe. 
3)iit JUt JriC^e geben / funu» feqvi . cohoneftare 
c xcq vus. X>i( (jibbanftmo. bto einer Üeifjje f nbtv 
parencare , morcem funebri laudationc honeua- 
rc, laudarc aliqvem pro funerc. (Eine £etej>e )UC 
i£r fce befr^ruvn / funus efferre , exportarc, ducc- 
re. ÖRit i>er £eidje ;n tubn haben / funus curare 
€ine Seiche bei 3carJ)t$ mit gaefeln begrabe«/ 
cadaver per nodtem cum faculis aecends fune- 
rare. 

£C|(fctn / a kgCtt / dicitur depifeibmt o»a parere, 
qvtft dUßt poncre. Sunt etitun, ffi Ui&ltn inier- 
pretsntur pro ipfo *Ru venerew , feu cohdbittndi tf~ 
petita, fubare , furire, libidinis impetu concirari. 
Hinc t«nit £eid)/ Do»/ ova pifeium. grofcbleidj/ 
w/ j(r6tenfcte4) / fperrna ranarum, bufonum. 
j£>ed)(' Äarpenlcid) / ova luciorum, carpionum. 
gifcfjleitj) / fernen prfeium. Üeicbunß / Die / 
Das h'u'ln'ii •■' f^r tjjr jilru pariendi ova. Seid)/ 
riuffl fignißcat arcolam , in q»ä coni lignei ad 
fphaerulis cvcrtcndum conftiruunrur , *hkt 
Xlltjelletd; / fphaenfrerium , & etuvn «cm« k 

legen. 

liefern / <r>4 leggetn/ eß k legen / exhibere, 

tr jdere, prxbere, offerrc , in manus dare, m irre- 
re, rnbuerc , perrolvere.pendere, &qviAemh*c 
omni* ips6 affu £^ cum ejfeUu t Atq lt ut -vocant, rfa- 
hter. ©eft&enfe liefern/ munus ofFcrre, mitte- 
re , perfolvere. <^5etre^)^C liefern / frumenta 
prxfrare. ©elt liefern / pecuniam nurnerare, 

exfolvere. €inen gefangen liefern / vinaum 

aliqvem adducere, remirrere» (litcrccaptivurn. 

3ill^ liefern/ penfiones folvcrc. 
fcieferer/ Oer / praeftator, prxbiror , exh ibens , na- 

merans, Offerent, fcieferinn / Otc/ mulicr pea- 

dent, prxOans. 
! Lieferung / 1><€ / praeftatio, prxbicio, numeratio, 

rraditio. ©teucrlieferuug / rributum. 3cD ; 
Uefcriingy rributio Teaigahs. w ;ub tlict'cvuiuv 
praedacio frumenraria. ©dlliefcrung/ nume- 
ratio pecuniar. Die c rfte Lieferung/ prima pen- 
fio. Jicferung einci llbclrätcr^ / remiflio, ex- 
hibitio delinqvcBtit. 3in$liefcrung 1 folutio 
ccufuum. 



1123 



lieferet)/ tü/pfcpi-.eßt td ^wHicfcrung//,«. 

dttio: verum in fie<tr hodiefcrtbitut fybCXtf)/ Ö*«o- 
M veftem tcflcranain fett veftiariam iciTcram, 
fymbolum vefturium ,Gaüh: Livree, pnmai ro 
ttihtl abud rßrt qvam vcßianum, qvod Dominus 
fervo fuo dat. Hedplerum^dicitur dt vertun »er- 



1124 



ditor A debiror , y?w mutuö dam , £5* mutuö fu- 
mcos. itfliimcr /.imrn in (frar • petens & reci- 
piens ä mutuanre : SJrrlcbner totem clocacor fck 
fuppeditans mutuum. frbncrinn / Ut / crcdi- 
trix Adebirrix, qvidem illa qvoq. : Qlu$(cbne» 

rinn //»wSerlebncrinn / hacautem i gtfl efrtft m n 



ficolon , ovales Principct fuis domefticit qvor- 1 ffreciatim vocatur. 

annis pr»bcnt, # dkuntur : Äibcrcffleit^r. fcebnmig/ We / fcttB Sinlf bff /mumum. (Enffeb 



«/r»c ; <£r irtitf bei Äruferö frbereo / mfie nuur 

gcftamine tejlcrario Casfaris. ©ultlU'JfiMVfi*' 
Heftes txniolis auratis fimbriarae. (Stfoledjfe 
£iberci>/ tcnuii , paupera teiTera vclriaria. 3n 
Ülbcrm Heben / vcftunö fymbolo arai&um eile. 
Sed &ÜbtXt\)mtlti tnterpretantur biblioihecam. 

£r bat eine ftattliche £ibcrct>/ amphOi ma biblio- 

theca lnftru&us eft , pro qyo tarnen meims dtcimtu : 
^fiebcrcy. 

£icferig/ Alieferenb/ ad). &adv.id t qvod in mamu 
dari pottß,vulgb : dabiiis,exigibilis,pra6lrabilis. 

3ibliefcrn / cxfolvere. 2lu$liefern / exhibere. £in» 
liefern / de manu in man um dart. gvrtliefertl ' 
continuare in praeftariombu« de pcnilonibus 
dandis, # «Ofit- tmt> Scrbenlrtfem / fimul pende- 
rc , una pcriolvcrc. S^ac^Itcfrrtl/ poft inter- 
vallum temporis dare , in mora efle dando. 

Überliefern / extradere. g3crberliefem / prar- 

numerare , übt etiam dicuntur : Slltflieferung/ 

(Emlieferung/ Uberlieferung ic. qvacum fimplki 

SLlcfctuilCJ ontninb conventunt, 

£ef)n/ lebnen/ geleitet/ mutuare, mutuö 

dare , commodare , credere , utendum dare. 
SeJ ettam pro mutuö iumerc, fcfj'accipere ufur- 
patur. (Jjelt (ebnen / conflare , cogere , con- 
rrahere aes alienum. Jfprn (ebnen / frumen- 
rum ab aliqvo mutuum fumere. Sed einem 
(pdt lehnen / eß, pecunias muruas alicui dare, 

debirum credere. (Jinem ein <pferD lebnen / rß 

commodare alicui cqvum . commodatö dare. 

Compef.funt Olnfiebnen/ a SUtlcbncn/accünarc, 
it. (Endebnen / mutuum fumere aliqvid. 2hif ein 
<ßfdnt> lehnen / pigoui pro credito aeeipere. 
<£r (ebnet vielöelt a\i$ aiif3»nfe/ mnltas pecu- 
nias feenori , vfi ad ufuram dat. # (£r InU fein 
31 leib mtlebct / vertitiim commodatö aeeepit. 
Q.Tlfbnen / utendum dare, mutuare, pecunu 
▼el alii rcaliqrem juvare, dicititt etiam 2SorIeb' 
nen. QEUtetenehiien / rci alicujut ufum aüicui 
denuö concedere. 
net / Vit / *9i ve paßt v* exponitur , eßq^ ; erc- 



minq/ commodatum. Q3erlebming/ credirum, 
utendum datum. ^nflebnnnij etiam tß mutua- 
cio. 

gebnifd) / Üfreoventius Dlnlebm'fcb / 91u^cbnifd)/ 
(gntlebnifd) t (3er!cbnifeJ> / adiett. &adv. mutuö 
dam , & fumenj. (Er ift nte^f fd»r oerlebnifd)/ 
non adeö promcua eft ad erogandat pecunias, 
afgrfrproximum adjuvat in commodando. 

?Cif)Crt / pr^rter. fttfo tpartkip. gellfbefl / &ra- 
rh fleleibef / fjradem eß jigmficationis cum verbo lv|)> 
neu / i<i freqyenlius u\urpatur. Dicimtu etiam : 
5lbleiben / commodatö petere , mutuum aeeipe- 
re. ÜlU^leiben/ mutuum fubminiftrare. ©Klei» 
ben / aliqvid mutuart ab aliqvo. 9J<f leibend 
mutuare , commodare. Sed verleiben ßecialiter 
& ttfitatifrune fi^nat : concedere, tnbucre , co- 
piam fäcerc alicujut rei. ©0 »iel bat mir ©£>tf 
niebt verlieben / tantum gratias mihi Dbui non 
conceffit. £)ie ®cele ijl mit innerlidjen unb cui 
ferlid)en (rinnen verlieben/ amma renHbut in. 

terr.isAcxccrnisorn.ua, inltrufta, pr:cd:tu 

(Einem (Bemalt verleiben /alicujut rci poteitatem 

faccre,racu!tatcm alicui largiri,defcxrc .erans- 
ferre.idaliqvem. 

getber / Der/* JeuVrinn/ VU/comddunt ft^ifica- 

tione cum gcbntr / * Sebnertntl. Sic etiam 2i!>« 

leiber/?lmJ!eiber/ (Entleiher. Serfeiber mfaper, 

pratercredihrem &commodatorem eß r potefrarem 
Abculra«cm cradent, permircens, concedens. 

<&£>tt i't ber Verleiher ade^ gurm / omntum 

bonorum dator cd Deus. 



Reibung / 5Iii5leibung / (Eutleibung/ Stolcthnnv 

^IC / iAem qvod &ebntinct cum juif compof. Ißw. 
leibnng auttm m (frerkeß datio, datus, concedio, 
potefras, permirtio. ©urd> (56ttU(f)C 9JtT« 

leibiiiig/ adjuvante Deo. SJerltiliung einer Ck** 

redjtigrrif / Privilegium , datio immumratis, 
concedio jurit alieujus. 

ifeibiebt / **% Ö> oAitiv. iL qvod iebnifcb amfuk 
compofitk, pronus ad mutuö dandum , facilis ad 
fumendum. 

S5b 6b Jcbn/ 



1125 



uz6 



lehn / £cbnCtl/ aidfiiptßcaiionetxfonäurinjure 
frudali: canontm folrer« . «nfum dare , laude- 
mmm prasftare. £)«« ©Ut Ubnet bcmffur|tcn/ 
hoc pracd»um Principi tauderamro exioWcrece- 
netur , Princep» eft dominum centü* hujus a§ri, 
EmphytevfU eft PrincipU. Comf»f. Zeichnen/ 
fundum mancipio dare , clicaccm in fidem acci- 
pere, vuhhvafaUofevdum concedert , dare t tnvtßt- 
re. $ricW( TOCr&Ctl/ mancipiöaccipcre,fidcm 
oatroni feqvi. in fidem fe conferre , Wgo . feu- 
dum aeeivert , inveßni dt feudo. %\hi neu CUM 
bclcbucn/ inveftituramrenofare, noviicr vatal- 
lum rccipcre vtl inveftire, 

Mehner / $clcbntr / Reibet / /rffw««i»' Mjw 

Vcbnbcn/ tttf/dominu» feudi, dominus directus, 

Wp* inwflttns. £eWbnerinn/ &<C/ domina 
feudi, domina direöa. Sed «ßclcbntcr <ß vafäl- 
lu» , vubb invrßitw. g^cubclcbntct / novui va- 
fcllus, noviier inveftitu*. aKilbdcbnf« / funul- 
ianec inveftitu». 

f ebn / / p /ur - ** e M> n/ , « uauID • P r * <,iun » fidu - 

cias nomine a Principe aeeeptum , fundu» fub 
fidciiegeconceflu*,agri fl.pcndiarn . & tribura- 
mlttxbut olm afignati, Utim bencficium. *C(V 
tcrlid) £cbn/ feudum paternum. ©rPBMtcr 
lid)/ülivotcrli*£cbB avitum. Uraltüdccdid) 

fccbtt/ antiqvum. C9?ttttcrliC& k'bn/ maternum. 
tRcilC icbn/ feudum novura, noviier cm; um, 
acqvißium. SRfcltlid) Sfcl>n / feudum feculare. 
©ciltUÄ/ ^wÄirdKlllcbtt/ ccclcüaftiaim. 5U>f 
lief) ücl)U/ nobile. ©Ott in Hehn/ feudum igno 
bile. icbiflrf/ ßrrakbqtti tcbn feudum aper 
lum. 9lufectruf»cn £fbn t conftitutum, tranda- 
tum, oblatum. 2)ic frbn muten / five ber fccbn 
Uihn , rcnovaiionem inveftituraeadomi- 
jjö peterc. €in Ml» »crpfnU&cn / oppignerare 
feudum: Söcrcnfcrn / alienarc : 9lu$iu&m/ re- 
fi«nare : €mrcumcn/ traderc. £)ie 5fcb« »|1 »er 
faflen/ amiflum eft feudum , vafallui privatu» eft 
feudö. Slrtu) bCV Jfcbn greifen/ injicere manu» 
prxdio clicntclario , vulohfrudum aufrrre, aper tri 
tudsm. 9lufact ragf H gebn / dkmttm bona allo- 
dulia fcudalia faöa. five in feudum data. Jcbn 
(tuf DrCT)?<ib/ feudum in tcrtiam gencrat oaem 
vrl gra dum a Jomino conceflum. 
3lftCtIcbn/ fubfeudum , excadenria, vulgh fubmfeu- 
datio. Sltllcbn/ mutuum. 55«UCrlcbn/ feudnm 
fU fticum .emphytcvfi». $IIVglcbn / caftrenfe. 
3! in'.u \U\)\\ burgcnf<,plcbc)um. ^uUImi bc- 



reditarinm. it. feemininum , ähks 1gxb< fife 3intf> 
lebn / f*o emphytevfi fwö, fumtlur. §ünlctn/ 
illuftre, renale, feculare. g ? bllr bn/ fit* ^ttlf* 
lebn / feudum, qvoqvis ad qvotidianas cperai 
dominoobligatur. gvcnlchn / traneum. (*>c 
binnkbn/ inveftirura conditionalis , dmtur etitm 
3r:lcl)n/ condicionatum feudum. f£>c!tlfbn/ 
feudum in pecuniaeonftitutum. QHUltTnlcbn/ 
expeftancia, fuperinfeudatio. J^hllblcbn/ eß lo- 
catio admodicum temput , rwvtm feil, aunorum. 
J&oflcbn / feudum Gvardiae , gaftaldiae , in carte, 
qvando dommu ahijvrm de ftwdö rd prfffi invrßit, 
utinMulA fuk Alinxö muntre ßmgttur. Rammen 
lebn / feudum de camerä ^cavenä, btnrficium, 
qvod älleui ex *mio deminipro jußentatitme , <jvan- 
diuvivU, affirmstur, alias SRrttWiKlf. ÄaH'jClcD' 
lebn/ promiüio feudi, auflcbll / feudum em- 
tum. Ä'rHmnilinbsIcbn/ ecelefiafticum. ^un# 
fcllcbn/ *liäs aßeiberkbn/ feemineum. «Dfaon« 
Icbll / mafeulinum. Ot'ffnun^lcbn / feudum 
apertur*. ^vicbtlchn / five $facbt!cbn / feuda 
mtnora cenfuaJia. ^JfanMcbn/ pigneratitium. 
SlCUfcr ßrt fSclblcbn / fcodum Sold^e«. Kit» 
(crlcbn/ nobile. gcbilMchn feudum fcutife- 
rum , i. f. nobile. \gd)irm!cbu / advocanas. 
tBflnif- five (.Hcfäintlcbn/ fimulranea inteftirura. 
VrtHld n / feudum condirionaium. (Scfjnpf' 
U'bn / fpeeie» emphy teirfeo* fnt toeationis eö pa- 
ck>. ut auferri dommo volente poflir. ^rnncni 
Ifbn / feudum Tobre , eß citm allodium abt^ ebls- 
iione in ftwlum rtitgnofiitur a Dt6&foleflazi*ntr. 
vr tiiiinuL'ljii feudum verus, antiqvum, gemile, 
domefricum, familiare,cx paclodc providenni. 
XnfclU'bu i feudum qvarernatum. SSorttfibn/ 
feudum gvardiae , »"gaftaldue. ©cfllcbn / bc- 
neficia pnncip.il .1 53urfcbn / promuiuum. 
v233obn(enn/ feudum habirationit. 3citU'bn / 
ved öcbuppebn. 3f PfcrUbn / feudum ecclc- 
lafticum rcgale. Sin^'bn/ cenfualc, penfio- 
sarium. 3n)flnglc!)n/ ligmm. Sunt &*lia,ut: 

^farücbn / ju* patronatui. £enuuis(cl:n/ 
(SrnnMcbn/ Jpnnblcbnv Jciblcbn ic. 
^cl)IUin^/ Dtf / praefratio centus , canonit , Tel lau* 
demii. Pic Jfcbniini) febreiben/ inferer« cara- 
logo eenfiticorum. Sed ^Hlcbniiiuv fß conce»- 
fio feudi, vulgimvfßiturM. 3)»itbcltbnunQ I five 
tBiimfbtlcbuting rimultancainvcftuura. Jpüubt> 
fKlcbnuna/ inveftitura prineipaln. 

iHiduifdjnfi niubcUl>nwi»c3. gcbnf<$u|ihcb7 



*Jj. tutem eß , q vod ad feudi pcrtincc i'd)il 
fcb.U'tlid)f vract)cu/rcs * caufx feudales. 

Cefa/ ICbCCn/ gClebtCt/ docere, informare, 
inftruere, icicnciam y'intcliigcnnam reialicui 

<Urc. €inem t>ic (Sotfcrffurtfjt lehren / crudire 

praeeepris ad pietacem. &ie ^\iUKiii> treulich 
tinfc tVOl Uhren / fidcliteriraccurate juventutem 

inftitucre. (gtnen niefcf red)t lehren/ ineptcali- 
qvem doecre aliqvid. (Erfahrung lehret viel/ 

experientia mulcarum rerum magiftra cft. 
Ubun.) (ehret aUetf/ ufus opeimus omoium rc- 
rum magiftcr. Slnnut lehret Jcunfre / pauper- 
cisomnetarccipcrdoccc , femper rebus mifcris 

adeft folertia. (Einem reben lehren / praeeepu 
craderc ornatc de copiosc loqTendi. Einern 
QJJorrt lehren / propr. ad modeftiam crudire* 
inorcf alicujus moderari , metapb. tmiem : placi 
dum c* qtictum aliqvem reddere, cicurarefero- 



ciam 



ingenn. 



(Er lehret ihn lauter Zebelin 
fiütfc/datci facultarem Armateriamlibidini, ad 
q varcunqvc facinora flc&it de impcllic 

fcebrer/ ©er ( pf. Hcbrcr / Acbrntttflrr/ ma- 
gi Oer , doctor , Informator, frbrerfon/ tu/ 
magiilra, informatrix. .ffinbcrlcbrcr / peeda 

"ogui . (Sottrtlchrcr / Theologui. tfirchen« 
(rhrer / do&or , fenptor , parcr ccctcfiafHcus. 
(Erdmllchrcr / reöor fchol*. OBitlehrer / (ym- 

rr.y fta, collcga fcholae. lg !f tcnlcbrcr magiftcr 
morum. ©pracbcnlchrcT / proreflbr hngva- 
rum, vtdgh lingvjß*. SugcnMchrfT / arctalo- 
gus.Echices profeflor, magiftcr moium , au'm 

(sittcnlchrer. 
£ ebre / Dlf/doclrina , documentum , dogma . in« 
tormario, inftirutio , crudicio , dicüur nonnun- 

qvMm ftum Ecbrung. 3" &' ,rc f fnn ; 
pulum cfl'c , opificium ftve artiBoum addifeere, 
erudiri, fub difciplina eiTe, in fcholi edoecri. 
2)i<febrereol annehmen/ difigpltnl meliorem 
fien , fuf-ipere inftitunonem. Sie lehre mit 
j^lnp 6rcbüd^tCtt / omni diligentia animadver- 
cere, attente aufcultarc 2> n guter Schwab» 
rr ei J)en / defeifeere ab inftitunonc honefti. (Ji; 
lie W'"e Sehre / difciplina perverfä , prava, inepta. 
(*Maubeni1cbrc/ ioftittmo fidei. ©ofteileore/ 
Thcologia. ^nmMebre / an meihodica , fun- 
damentalis doftrina. jfitrtcrlcbre I Stntiä}\> 
fniikMtbre / examen catechifmi. Jfuitjrlebrc/ 
artitu-tum. Slatnrlcbrc/ phyfica. Stobenlebrc/ 
doünna foc a, fucccdanca , minus priucipalis, 



Iis, /ecundaria. Dvfd)tj?!cf;rf / jurijprudentia. 
(SelMllehre/a»todidaxia. Sittenlehre/ «li;ca. 
6p Uehre / opfimathia. irpro.rhlcbrc/ gram, 
matica Sfcrofrlcfcrc/ ufusconfolaroriu«. ^n* 
OenMehre / U.jvod (Sittenlehre / difciplina mo- 

ralit. 2l?entfbritlebrC / philofophia. 2ii<S)U 
lehre / difciplina in frecitt e> cpanorthofis. 
£ehrlilttl/ t>CT/dir«.ipului, ciro, alumnusdifcipli- 
nx, flbolarii , fcholafticu» , ciruncutui. ty'Ut* 
lehrlina/ condifcipulu». 
lehrhaft / dtdturetum £chrfanv de Sehrbar / do- 
cittt« docibiln, folcr«, oi//r£ehrfnmfeif/eV £ebr< 

!>jfrigfrir/t>tc/docilitai. £ehrhafter//<v< , !ebr; 
aincr SKcifter/ amfex mcthodicus. Unlebr» 
baff/ Unli'l)i|'ain, Unlehrbafti^/ indocilis, hebet, 
obtufut, ingenio tardus. 
©elcbrf/ «^.do£tui , cruditus , lircratut, doltrinl 
prxftani.abundant. politui. ©fft^ fne^[<ä)tSr 
gelehrter / lc%ahriiit, vulg&legißa; melius Juru- 
prudena. ©Oftrtaelehrter/ Theologui. 5ße**< 
hei f gelehrter / Fhilofophui. 5innftijclcl)i tcr' 
Fhilologui. gelehrter al^ ade onöcrc / unut 
omnium doeliflimus. 3" G>rie$ife$er «Spra- 

(be gelehrt / Graecarumlitcrarum peritii clarui. 
3 ii plaubern t fr fie uberfln§i9 gelehrt / fandi do- 
diuima eO. (belehrter *h\t / medicä fcientil« 
i>tl medendi arte inftructiflimus. (Hilfhrtet 
(gib/ juramentum folcnne. Ou'l ehrte ^rehig» 
ten/concioncs profundiori do&rinä plenifümaB« 
gelehrte SBetber/ faminae lirehs tine>ae. Glicht 
fonheilifb/ fivr miftelun${ji<} gelehrt / femidodu«, 

medioeriter licerarus. Ungelehrf/ indoerus, im* 

()ericui t idiota, rudii t illiteratus. Ungdehrt 
enn/ cruditionis expertem efle. 

©elebrtheit/ ÖU/ eruditio, literacura, doftrini. 
Ungetebrtheit/ infeitia, ianorantia, barbaries. 

Dicitur rtiam föclehrfamfeit / * Ungelcbrfam- 
reif. 

UbVntn/qvod Urnen hatte femperferibUur £cr \Kl\f 
difeerc. teiencia, vel cognicionc aliqvid compre- 
henderc , praeeeptoris doftrmam comb.bcre, 
crudiri , inftitm. (f inc 5funll lernen / ftudium 
aliqvod colere, feientiam alicujui artii confe» 
qvi.comparare, haurire, adumerc. ^ie Sin» 
gefunft lernen / muflcei ftudiofum efle , inge- 
ii um in mutlos confumere, siiis finden leruen. 
©a$ 5tinb lernt geben t infans meipit finniusin« 
gredi. £n\ d) Olufmcrf iiiig lernt man \\\vy ob. 
fervatio feientiam adferc. Anfechtung lehret 
£Hb H Ü nufi 



ii29 2« 

aufs SBort mcrfen / veaatio dar in teile aum, ' 

[t/ti Bottndum, ijvo.i 2(iacn diitjvMiJa pro %(\)X(M 
pn<Uur,ut: (?r Umct Ü)ll fc4)tCft/ athlcricam, 

pugi lUium cum nocet. 2£er lernet mid ) grün* 
|M% / p'o • 9Ber lebrt nud) ! Qvis m« doeet 
hngjvaro Gallicam ? ] £r bat nid)f gelernct/ 
omnium rerum eft tgnarus, fumma ejus eft ia* 

Tcicntia. £ernen muü tnan/fo lange man lebt/ 

addifcendum eft , usqvc dum alecrum pedem m 
ermba Charontts hlbeamus. (Sin qclcrittc^ 
J&vülDtWtf/ opificium fhidiö * ufu cognitum. 
Jcrner/fcct/ piopr. M. tß q-vod 2.ebtUn$ > difcipu. 
lus: Sed non rtrb ttieun pro magiftro ^pnecepio- 
rc in (omiuuni fermone äbufhx dteitur , f. 2. (£in 

5tiin|tlernef/ artifex. ©pradjlcrner / ioforma- 

. tor lingvac alieujus. Jfcwerinn/ Die/ hrmina 
additccns, qvaiidica» difeipula. tt atujive nu- 
giftra. 

ta UliihV tie/ tirocinium, cognitio , nocio , no t i- 
ria, fcicntia. Ui niiur \:\'V."v.\ / feienria inepta, 
otiofa . jejuna. ©runDlemnno, / notio funda- 
Qicntalis ,. cognitio perfecta. femiM«) bei 
3i(ld)t(J / lucubratio vefpertina. tetliuna Des 
O^r^en^/ lucubratio antelucana. 

trriiittt/ lernfim * Icrnbalt/ «4 idnup/od 

£d)ir).'ft / ad (tudia aptus & aecommodatus, 
ftudiofus, pe rfpicax. Unlcrnhaft l immemor, 
ingenid imbccillö , rardö. retuso, pluti bco. 

Scrnbafte tfnnir/ ar$ facilis capm. Unlernfrtme 

^priiebt / Imgva difficilima. Dicilur qvoq^ ©<' 

lernldjf/ * ©elernig/ unde (Sclernt^feir/ Wc / do. 

cilitav 

3Il!5le()rcn / iWormationemabfolfere, leftionem 
ad umbilicum pcrduccrc . cdoccrc , perdocere. 
Eß etiam a munere docendi removeri , dejici, de 
curbari. <£f bat a Itögc le b r e: / muncre docendi 
abdieavit ic. 

^eli'breil/informarc, inftruere, reddere doßio- 
icm aliq veno , tt. certiorem faecre, expiiearc di- 
cendo , oratione exponerc. Q3clcbrung / DM/ 
intormatio, expofitio>commcmoratiaperfpi- 
cua .^ecbrcbdebriiu« / aiiks &eUbr;ttnfl& 

UttCtl/ retpomum juris, confihum prudentum, 
vulgl i)ijormato< iafrntrnt:a , <ttt ^nfofHUU. 
Khi a 0<t/ inJormacor ,. ccrtiorans , narra 
cor. 

?0ii5 /ii^ llbillt'bl'Cll / mala difuplinä aliqvem de- 
pravarc, incpredoccrc, per imprudentiam in- 
culcarc. SRitflrbrrr/ t>cr pfcudodoä«.r. 1\ . . 
lebre / DW/ corrupuo , depiayatio do&rinae. 



2< 1130 

SOßicDerlobrcn/ informarionem repetere, denuö ia 
culcarc Ahud tß : t&ieDrhj!rbrfn' contrar iam 
fcntcuciam inculcarc , dotere rcpuynantia, ad- 
\crla. contraria. Und* : 2BieDd^e 2<t)XC/ dodri- 
n-aconcraria y icr.ius erroneut »ailcrtio contra- 
dictoria. 

Sitlebreu / fid) wUlmn / detaiigari docendo, 

contici labo: ibui kholaOuis. .Nr/;:: & alta compof. 

^"■eiWebren fiw D.-julcI t e \\, & b.iiuberlcbren m. 
:u per, prastcrea doecre, priortbus Audusdc difci- 
plinis adjungere, Tuperaddcrc. gortlebKn / lc- 
criones continuarc , qvotidiani&difpucationibus 
uaclare, ad incudcmrcvocare. wHU 4c neben* 
li'breii fimul, juxta , H «.um aliis plunbus trade- 
tty 3ird)lii)ien / pol^ intervallum tcropons 
coaunonftrarc. 5)t >*vl) UnD naej)(ebren / fenfim, 
per Vrees» obircrcondoccrc. S&orleljren/ prsc- 
use alicui itcr ad (ludia , przccpu pracfcribc 
re , Öfl:. 

Ablerne« /propr. dedifeere, alikt etUm SOcrlerncn, 
g$iin uiuf Dkl a Wi r neu yi« oevlcrnen/ was man 
In Den (g cbulen ^clcrilCt bat / multa dcdifccada 
funt,qva: ia fcholttdidicimus: dteitur rtuim ad 
oblivioncm , five in Tpem futurx obhvionis ali- 
, qviddifecre. Sed$lbUxntntttamexponitu> anim- 
adverterc. olfacerc , Aibodorari , pcr[entirccre a 
conjectura afleqvi aliqvid. In fceeüAutem pro- 
fitere alieujus doßrinä , ex altcrius praeeeptis 
crudn um, doAiorcm * intelligentem ficri. |^cf> 
habe »bm feine ÄiiiijC U»ge lernet • aflecutus tum 
ejus arte», indagavi ilüus vertigia , imirando cx- 
pretfi feientiam ejus. 51b!cmnUg/ Ol«/ picpr. 
iccc/Ius a priori infticutionc , oblivio eorum 
q v c didiceris , dtindt i indagacio, imuatio, pro- 
f eclus ex altcrius traditio 
31u6lemen / propr. abfolverc rudimenta , fummam 
(vwc ulrimam manum iinponere flu Jus , ad mc- 
tam , ad calcem usqve perducere ftudia. (£r 
bat ausgelernct / complevit annos nrocinti , ad 
terminum Audiorum pervenit , cluclavu c rudi- 
menhs, rudedonatuseft. Drüiirperveitigare, 
indagarepnenorcere, olfacerc. 3^ babe ihn 

gnnafun an^elernet / percontatus Aim cum, 
notitiima mihi ejus funt confilia. 0)t an fantbn 
nid)t anlernen/ adeö occulre & tefte agi t omnia, 
ut animus ejus, fatis cognotci Sc penerran ne- 
qveat. "ItisliTMim ?tc/ tcmvnus , fin:tio , t"a- 
if'gium operit ,M. pervetrigatio , indagario. 

^elernen/ canfunditurmuHotin cum vti bo s£c lehren/ 
i7attiS&clel;ruHö/ & ^elernunvj/ unum &LUmftt. 

Scd 



H3i 



5c*l bcfcvnnt prcprietß; adJ fcere, cOndifccre, 

a.iat benlerncn/ & jn^lddjfcmcn. Äriirgnmi' 

fam bflcrnrt / abundc lnfoimarus, inftructus, 
cdodus cft. 

£lird)lerucn / perdifcere , edifcere , *hkf misuvn' 
DlCj IcCJICtt / memontcr difcere. (£r brtt fciC 

9Strnnnf(;fuit|t &«rd?<jr!crnf / abfoivu. ad eil- 

eem usqve perduxit logtcam. Qurd)(frtiUU4V 
t>tc / acqvditio doclrinae per ufum, evolutio, 
cognitio , noriiia rci accurantlmia. 
€n (knien / deditecre , dcfvcfccrc , obfolcre. ^d) 

b<ib rt aUetf cmlcrnel/ fn« wrlernt/ cunrtaex 

memoria depofut . oblmoni trjdidi. tEllflcr 
nun » / DiC/ defverudo , obtivio. 

(Erlernen/ tf. ßmp'.ex tsxnm f * ftudi6 ac- 

qvircre, anunö mdipifer , induftnam fuam in 
ftudiisponcre. (fritt'mimj / D(C/ doolitas, ftu- 
dium, nomia, tirocimum- , comprehenfio rc- 
ram. 

§i>rt lernen / pergere in difcendo, conrinuare , pro- 
fcqvi ftudia. teduhun , induftrium , conftanrem 
efle in arte aliqvä addifccndi. '^i'i'flcriun:.;.. 
continuat 10 ftudiorum. 

€07 .'f- * SßcbfnlfTncB / ftudia ftudiis conjungere, 
una altqvid addifccrc. 9}flct)!frne II autemrß ftu- 
diis profcqvi., irjfeqri , poftremö difccre. Sicut 
torlcmrn/ prcdifccrc , annciparc , antevertcre, 
prxvcmic difeendo. Uberlernen wripercur- 
rere difeendo , lcviter memoria: man dar e. 

9Bciicrlevn;n/ porrö difcere ^UjW Sortier* 
nen. SBiciwIcrncn / difeendo repeierc , ftu- 
dium renovare, no»iter addifcere. Dicittaret- 
iam •TUicfccTcrlcrncu/ notos progreflus facere in 
Audio. 

3trlfrnrn/ «on folimeß inftitutorum oblivtfei , ab 
inftitutione dcfcifccrc, Jei erürni labore fhidto- 
rum oppnmi , difeendo langvefecre, cx immo- 
deraro ttuuiorum ufu male fe habere 

ÜClb/ oet/ p/. corpus, ventcr. 2t» 

Lu IUI. urfi'il) corpus animatum, vivum. Uli 
Icbcnbhjct £eib/ corpus inamniatum &)bfer 
tcibi an.ma caiTum. (jkfilllbtT £cib/ corpus Ar 
mum , integrum , bona corporis habitudo , con- 
ftitutio corporis hrma. Un vjefunber kfrü> / cor- 
pus motbidum, morbofum. <r djtüw. d)cl" Vt'i l> 
confectum, effectum. l2d)tflier ÜClb / corporis 
▼enuftas , fpcocs honefta , ftatura apta. Jpefj!i= 
d)tT £cib/ corpus incultum, horridum, defor- 

sc £abol)UC^epf/ truneus. vecincs Uibcs 



£e 1132 

pflc.icn/ tj'cic curare, tuerfcorpus, infcrvire, 
indölgere corpon. £)en i'cib bciDCtirtl / cxcrcc- 
re , movere corpus. frfc ^c&abetl IUl;.n/ 

nocerc, vtm .ifferre corpon. 2<iHv t>(X 35er* 
liilbnicil/ caJavera manesjemutes. Oberleib/ 
Medidt rß peftus SKjtfi'Ucib/ ventcr: Ö> Un^Cf» 

leib/ mgven. £clb :m i'eib; ©nf)t an ©nbf/ JOU 

inttlbgitur de Üi . tpri , q v* poffidrat intn ft cotttmu- 
nuMtit, cum intim; (cnjitgmm eidem ralwne, and 
corpw cmmtnicitni, y W cafu Alter JrjlnUo alten 
b*v* extßit. Veib J?>rot/ avod etiam ^roi 
fnibunt, mafTa orbis panis, panis pafta. £ir« 
dKHlct'b/ Ecclelia, corpus myfhcum. (StrtWleib/ 
corpus rtipubüc*. S&UttDerleib / monrtnihi, 

oftentum. ^5rinunen im £cibr/ tomuna vtn- 
«is.. £>a fonunr teib unö 6cel jui'aninuu , Vy- 

lades & Orcftcss Dämon de Fyihia«. Igt cjfl)f 

auf £cib unb Eeben/ ipii rit* tnüdiatur »higuLm 
peue (£r ui rool beo üeibe/ /ohdus dr fiuu pic. 
nus eft. tfomni / ba|iii ein ^erj im fcribc t ag- 

gredere, fi an-.mo prajicnti es, Vlirifni Jil 

motleii/ flufbea^eibe geben / adomt, invadere, 
petcre aüqvcm. Srbflf einen geheim im i?eibc/ 
(ii .rzx -vtl Punicae fidei c(r. vf u' l;.if bell ttib 
v !! / uterum gcrir, vencrem ferr, gravidacA. 
jßleib lltir &uin ftllbc/ facciTc hinc ! aufer rc , pe- 
demreier! b«*eu)c nie&t/ abftiue, it tc 



amas 



2ciblein / toa» I dimin t £fT Mfnic. &cibgert / corpu- 
fculutn. Sed Scibgen rtmm dteitur amiculum 
fummum, .lUiu : Vilbel/ thorax manicisdefcclus, 
tunica ; ; totalis, 
üeiben/jpropr. corpus habere, corporcum e(Tc , dtin- 
de efle agilem, habilcm, vegetum. leibt Ulli) 
lebt adc$ tili ihm/ cleganti gefiu mo vetur. *&a$ 
wii leibt/ ba^ f'eelet ntdj; n>o( / a t* corpori pta- 

cenr-, animam exerucianr. Sed compof. ßtttt ; ft- 
Utiora.. 3lb(e(ben/ viueulis corporis exui, cor- 
porca oiolc Icvari.. Sibleitung / mors, internus 
corporis, Separatio animasa corpore, ©teiib; 
aelcibte/ via defun&i. bleiben / corpus da rc, 
aiTumcrc. geleibt fenn / corpore indutum , it, 
habuiorem cAc. (fr n't tVOl beleibt / cd homo 
qvadratus , Iaccrtofus, ngurä vaf>ä. ^inleiben/ 
& ußiauuj (Einverleiben - propr. corpore veftitum 
efic, ut amm*, qv* corporis vinculü continttur , de- 
inde : infinuarc , inneclere , immitterc. ^cr 

gruebtbrin»]euben Gkfellf<I)aft einoerleiht wer» 
Den ' afefibi, reeipi in numer um , ordinem frnfti- 
fcroruui. (Einverleibung/ Die/ aiTumno« ad- 
S3 b bb uj fcripno. 



iT 3 3 



2f 



2t 



1134 



knpcio , »nlinuacio. viiitifi'j . u / lucc privare, 
animam cripcre.exaniroare , rebus humaim ex« 
imcre. €nrfcibun0. / WC / homicidium , intcr- 
nccio, obitus. (gntldber/ Oer / oeeifor , intcr- 
fector, homteida, necator. 
£eibia/ * fceibich t ' *dj- corpulenrus, obefus. J£nrt» 
Ifibig/ alvus aftri&a , difficillime excernens, it. 

{»arcus, avarus, tenax, & invulncrabilis. (?tarf ■ 
eibid)t / pingvit, opimus , crafl .« , carnofus. 
@(broadS)Wibid) / macilentus, ftrigofus , gracilis, 
cifuccui. §nfd)Ietbid)t/ vegetus jguineibiay 

putridus. fircpUibig / tricorpor. 3 WOleibig/ 
bicorpor. 

f CibUd) / corporalis , &noi»6 vocab. cor- 

poralirer. &ibU(&C ÖUtcr / bona corooralia. 

Jciblid)c$ 25crinÄijcn / vii corporca. gciMicfye 

Semnnft / ratio humana. £c ibliebe ?flftc / »o- 
luptatcs carnis. ?ciblid)CT «BrubfT / germanus. 
SeiblidK Sd^roefrcr/ gcrmana. 
Jdbbaft/ leibhaftig/ * leibbaftialicb/ äJj.&ädv. 

corporeus , real» , naturalis. leibhaftig bf 
filj.'ll / naturaliter teuere , poffiderc. £etbt>aftl* 
qcr ScTlfel / corporatus diabolus. 
£e ibbaftiafeit/ 8etöigFrit / & Mblic&f dt / tief cor- 
pulcntia , corporacio . corporatura. 

CeicW/ leicbter / UttytefteA^-*^ 

i, e. non gravU qvtntittte. Sei etiäm ädqvtlita- 
Umtxten,i>.tur % ut fit facilts , expedttu«, procli vis. 
pronu», it. vanus , futilis , naud. gfld)tC Käft' 
onus lere, $cid)ter &\t eine 3<bCT / levior plu 

ml. ©asafledeicbteilcitf m^mmtmam 

atomus leviflima res eft. <gin lnfhttr ©;|cll 
bomo levis , inams , ventofus. 8etd)tiT als ber 
®inb / vc it - c levior , acre inanior. (Eine leid) 
U <2tod)C/ res facilts, obvia. vulgaris, et ampur- 
tit ml*. £dd)t ©cjinMcin / feeda cohors , mini- 
sni pretii homines. gcitfttf ftun't arsfacillima, 
artifkium tenue, vulgare, commune £eid)te 
©f fdjiüftC / negotia parvula , renuia , vilia , exi- 
gua. j?d(fotr flturtHlliJ /levis armatura. (Einer 
Der Icicjt glaubet / credulus. <E* i|t tetd>t jncr 
rabten / conjeftura non eft diflicilis. (E< ifst 
K\d)t JHPiTllcben / perfacile eft ad intelligen- 
• dum 2d(j)f JUtubn/ in proelivieft, negotii ni- 
hil eft. ?d(htiUliTUfn/cognicufadle. jOarju 
• f anjtu leidet fuminen / nullo negotio hoc con- 
feqvi poteris. 1£& ift le id>c )it unfcrfd)d&e n/ ex- 
pedita diitindio eft. Crimm Die Arbeit leichter 
inadjflty ouere, Uborc aliqvcra Icvarc- Reicht 



rlutm ujutfAtur fro dcjc&ionc exerementotum» 
ftc moJfe dttimm : (r»d)li'id)t/ >iwldd)tcr OU' 
du 11/ poncic vciuiis onus , alvum Icvarc. 

Richten / ldcbt<rcn/^A<r^" /, » f/ f'"ldd)tfrcn/ le- 

varc , allcvarc, it. mollirc , cxpcdire , relaxare. 

(öcbiilbldcbtfrt/yii'fcdd<^tertbfn(*(bmcrjery 

paticntia dolorem minoicm rcd<ht. Vfincitl tit 
Slrbdt rrldCbtfTcU/ laborcm alieujus minuerc. 
©cbwfidvjf (U leideren / ßve lcicbtcrcn / d ifficulra- 
res mollirc . Icvaic. (Baitcnfjpid crlcid>f erf t\t 
crrtCn / mufica curas relcvat. (&\n öcfpräcb 
crlciclui i'; ;cn ^h' r comes facundus m vii pro 
vehiculo eft. R*>i etUm ikimut ^crl«d)tcrn/ 

* 3crldchr cvn / p>o eddebtent/ SBtc^crerldcb« 

ff rn / *utrm r/2 rctociilarc , refiecre, reparare , re- 
crearc. 2ßiftcdcitbtcrn / ad priftinam facili- 

tatemrevocarc 

gdcbfc/ 2d<bfigfdf/ We ttiütttyn I levi- 

tas , it. facilitas , agilitas , alacritas. £dq)tcTIIITg/ 
& C^ddcbttruno/ X>it?*utrm rfl levacio, allcvatio, 
levamen, levameneum. ^c&crcdddjtCTUng/ 
reacatio , rcfc£tio , ref ocillatio. (£*i lf id) tcrunij 
eine-- Unglucftf / calamicatis levatio. £ikid)tc< 
RM0 bcr^i^/rdrigcnum. (£rldd)tftiina betf 
©CWipCB?/ placatio confeienti*. ^tfucrcrldcb' 
(frung / moderamen exaftionum. ^icnittf ■ 
UicljraiüU / remilHio operarum , vtj oncrum. 

(Snnut^crldcbtcrmit] amm* remiflio. (grraf* 
(dttebterun^ / moderatio paenas , vulgl: aggra- 
ciatio. 3crncrtctcj>teruug / mitigatio iras. 

Siebtem / & ufttMiiui Srlticbtercr / Oer / fuble- 
vans 1 mirigans , rclaxans , retocillans , refettor, 
reparator , ad ja cor. 

£dd)tlicb' ä'ivfrh. leviter, fjcile, non diffleuker» 
parvö negotio , citra laborcm , difficulratcm, 
molcftiam. vr.- i'i Uiihilicb abjund)inen • levi 
cnnjedurJ pendet. ^ au fett llicmanb lcid)llid) 
traUCIt / nusqvam tuta fides. v*jl' (TjÜrnt jlCt) 
lde^did)/ ad iram admodum proelivis eft , prae- 
cepsferrur in iracundiam. 
©tr^C bar»on ejrf rigt/ parüm aberat qvin verbc- 
rarer, nihil propius abfuic , qvam ut vapula- 
rem. 

'£td)t<tt / levare , exoncrarc. ^dn ©emiffn lid> 

. ten/c^onerarc confeientiam. (fin^rebiff liebten/ 
levare navim mereibus , ut fitri folet in portubw 
haut fatif profun ü* , cum nrvii oneräts intrart ne» 

i tjvt , st 7, binc tfi : jficbttlRg / Die / lc vamentura« 

i allcvatio, expofitio mciciuro» 

r 2euV 



n 3? & £e uyS 



ÜCib/ ICtbCtl/ 3* litt*/ gelitten/ pati, pcrpcti, 
icrre, toleraic , fuftmcrc , it. pcrmitterc , conce- 
dcrc , connivcre. vf rro \4 mit ©Cbulf leiben/ 
animo aeqvö, Icni, obfirmato fcrrc, mcntc tran- 
«j v i , 1 j pcrpcci. Gkro.Jt UlDcit / vim Aibirc , ex- 
pcr»n, fuftinerc. Sirmut leiben / inopiicVan- 
guftns cogi, paupertatem tolcrarc , viiam in 
cgcftatc duccrc. «fpnngcr leiben/ famc & iaopia 
rcrum confici, prcmi, cruciari. £ic (jKl'cd) t N 
feit leibet Sftobt/ juftuia vacillat, jura cadum, 
cxtingvuntur. <r (fciffbnicb leiten naufragium 
facerc. @d[)mcrjcn IciDcn / dolorem capere, 
pcrfcntifccre, imiolcrc. vf fva'V leiben/ peenam 
fubirc , fcntire , lucre. <£r \)üt vf uh'ien äO ttt 
3} arung »Killten / naufragium rci familiaris fe- 
tit. £>arf f an ic!) llid>r leiben/ hoc admittcre ne- 
cj v co, perferre, paci non poflum. ^\d) lani WOl 
laben/ non rcpugno, non impedio, per mc li- 
cet, ©ic (Eltern follcnä tud)< leiben/ wenn bie 
& i nt 1 e* r bi)|c |Vnnb/ non conni» erc debent paren- 
ccsad flagitia libcrorum fuorum. Uured)t fpfl 

man mchl Ccifvit / cb <£ fc&un gut gemrinef i,t/ 
nun pcrmaten.ia funt mala, ui indc eveniant 
bona, (fr Fun ifen ntd)t um fiel) leibeu/ afpeelüm 
ejus abominatur , abdorret ab cju» convcriäuo- 
ne, vel confvetudme. Q5en einem fycl gelitten 
jenn/ intimiont accefsüs efle penes aliqvcm, fa- 
eile admitti , gratiam alicuju« tencre , valcrc, 
pofle aliqvid. 

ii\T t»<t / patiens, tolerant , ar qvanimii , it. per 
«Bittens, conniveni. .£>unetcrlcibcr/ aridus.fic- 
cö pane vi vens , parcus, reftuftus, piopr. efun- 
cor. ©enwltleibtr / »im fuftinens, oppreflus, 
fuppreilus. Äiltekibcr/ f»igus tolcrans. COiit 
IctDcT/ mifcram , benignus, particeps do'oris. 
Sfibcnnil i Oi< • feemwa fuftinens , £$j>crfcrcns 
aliqvid. jdi um 11 Selber/ /b«r ^ciDcnnii ba«or 
fcon hie in parte te levabo, omne periculum in 
mc rccipiam. Sri Reibet ! ttittm eß intrr^Hio 
rjulMJit. cheu ! heu mifcrum mc ! s jUi) feiber ! 

bem ! Selber (Sßttcf ! prob dolor ! (£« i(i letber 

flefd)eben' prob Dcümatqvc hominum fidem! 
taiftum infeäum fien neqvit, qvod miferor. 

Job' ^CB/fL car. luclus, dolor, maror, anxicta*, 
criftitia, angor. ftugftlcib/angor, anxictas, mec- 
ftirudo. conturbatio. Q>ep!eib 'miferatio, com 
jnifcratio, milcruordia. J^erjekib / aegritudo, 
dolor cordis , cura animum discrucian«. lf« i|t 
mir leib Üm bid; / dolco vicem tuam , tua mc io t- 



qvent infortunia. SDJcinc ^UKDcil ftni> mir IfÜV 
peeniter, pudet mc peccatorum neorum , recor- 
datiooc culp* commoveor. i,j mir 
bdg itftjgrfilbR &dbe/ capitme panitudo fach. 
Einern alle? .Oüjelcib nutubn/ acetbidimc alU 
qrem afftirtarc , inimicc imcclari , omniaccrbi- 
tati$ gencredivexare. 3« grotetf SciD fümmrii/ 
in aerumnam conjici , inciderc.rucrc. ^fib tltll 
ttn\S tragen / commoveri aliqva rc. l j J-, In 
mein Ifeib niebt 9nutj erjehlcn / calamitatcs nwaa 
fam cnumerare neqveo. ^ftr Jcib «ergeben/ 
fuccumbcrc fortun* , in calainitatc tabefeere, 
confici , frangi , oppruni mali«. (£ff fe« bir lieb 
Oberleib / qvicqvidcuama^ai.vtt/gi uoUhj to- 
lent, fivt no ü vtli>. 

ItihtVU •>*•/ tnftiiia.luaui, $£ id.ftrrijwd jteiV 
dolor , aegritudo , accrbita«. iilllijlpieriije^ üei> 
betl / dolor in*cicranu , diuturnu» , permanens. 
Z)u nuicblt mir öUe mein Reiben ■ tu »ans dolo. 
rem meum. Einern fein üeiteu minbern / dolo- 

rem alicujus confolari , fanarc animum dolore 
•ftedum. iff mir em Reiben / hoc mc an- 
git,to.q«ct,pungii,cxc«et. 2RitlciDen/ uLrm 
fjvoJ HnyUib I mifericordia , commtfcratio. 
VuLbfifpoximi. 9^irlcU>rn mit einem toben/ 
mutuo molcftiarum kufu afTici , altcnus incom- 
modis commoveri, cai'um alicujus gravitcrac* 
eiperc. 

Scibe/ tUC/ [int plur. tß ftufr. veff is lugubris , pull«, 

fcralis. v£i bat vi n teiitcm $rubrr feiue ■ i :t e 
befcinmeil / fignu iugubnbus ä fratte donatus 
non eft ©ie Seine gebn tu einer grr§en Selbe/ 
atri« vcftibui mduci Tum hommes. ^ineSeibe 
anf bein #Ut t nebula lintea furva. Selbe trfti 
gen / pullatum , fordiduro , fqvalidum incedere, 
amiculo mgcil6 , tri ofnatu higubri induium 
cfle. AliAi Si'ibe ttuan coxivmt cum £,C1& & &tf U 

t>en. i£t trd.tr qroBeScibc üm feiuSücib*/ uxo- 
risobitum accrbiiiimc fert , ex conjugis mertc 
gravher nie ci us eft. Q{n Se^ejlatt geben / fu~ 
nci .s eicqvias duccrc , juAa iaecre funcri , ut 
agr.atusproximus. 

Scibenf(t)aft/ We/ p/. Seiben febaftett / «evumvoab. 

avokrxponilur : Palüo, afreftuj , moius cordrs 
ab appetente (acultate provenicns, V>ir,< 
nciflung K»<ejiert»c (5(inüti»bet»eguncj. €tä 
c^Scibenfcbüften n.rdkk Junt paffionci, qtst in 
corpore rinnt prartcr naturam. 
Scibl'' / a.tu p.uicns , tolcrans, it. tnftis, horridut, 
> abominaudus. ©er U'ibtge ^PVII / iia exrera- 

biÜtt 



bilij. $er Icibiae (SaQ / araruia efcecranda. 
*U5,i$ ruht büi Icifcigc ©elf Md)V qvid non mor- 
ralia pc£toracogis, auri facra fames ? UllU'ibi'l/ 
intolcrabtlis, morofus, auftcrus.fcvcrus. (£t 
i't iMiii linlctbig/ impaticntiflimu* eft, aliqvid 
monftri alte. 

£ciMlcf)/ adj. &odv. padivus , toletabilii , mitis , fc- 
rendus, fupportandus. Hinein lfiMi<t)CÖ C5eU 
fflUfcll/ mediocri pretid emere. (Stächet mir 
noch IciblieJj/ qvalitcrcunqvc vivo. $Cit>lid)er 
^uftanb/ ftatu« , conditio temperaea , unde%<[\). 
lid)Fi'it / M< / temperamentum , medioerita«. 
Ullleit>lK& / intolerabilii, efintolcrabilitcr, in- 
traftabilit,g* intoleranter. UnlciMid)(r 3Ö?cnfd; ' 
indignabundus ftomachui. Hilter machet 
immer fe linlciblid)Cr/ feneftus homincs ama- 
riores facit. (fr ift allcnbbalben imlciblieh, / o- 
mnia ftomachatur. UnlcibliC&fcit / intolcran- 
tia , indignatio. % 

9lll$leibcn/ triftitiam deponere, abjicere, exuere 
fqvalorem. €r &ttf mm Mitgelitten / «merfie 
cxmalii, cipcdivufecxacrumnii, portum in- 
\entc 

SV fritfn / &freqvrntius SSclcibtgen / offeudere , af 
fligerc , contriftare , exeruciare, torqvere ali- 
qvem. CrrjMfbjt fcljr belediget / multumacer 
bitatif actnUcct , iniqviffimecgit cumeö. S£e 
letbigcr / ÖCt/tnjuriui .offendens, injuriofus. 
SScIcibigung / W«/ofFcnfa, injuria, contumc- 
l>a , indignitai. 

€r!eft)tn/ id. qvodfmplex tieften / fufFerre . tole- 

rare , pati. ©at 3Ba§er itf jnbeip / man Fan et 

liicf)t erleiben / calidior eft aqva , qvam ut ta 
fluni ferat. (g darnach, crlciben / conyieia exci 
ncre, fuftinere, perpeti, contumcliis operiri. 
(frleibling/ Die/ patientia, colerantia , per 
peflio. 

^rrtU'tDcn/ obdurare, usqve perferre, perpetira 

tolcrare. &ibe nur fort / et wirb fd)pn bcjjer 

Werben /perferdrobdura, Iabor hic tibi prode- 
rit olim. gort Wlb fort leiben f jugitcr lacerari 
graribus cafibus. 
gftitUibcn / commiferari , collacrymare forrunam 
alicujus > amici malum fuum ducere malum , nü* 
fei icordia erga aliq vcm tangi • mutuö molcftia- 
runi fenfu 

ouTcrabilis, miferandus, £5: miferabilitcr^ire- 
ran^um in modum. 
«RflChlcibcn/ id.ftr< ^t- 9JtnitlctO«n/.alienii malis 
laborarei Sed StudjUibtn propr. eß dolexe ad- 



1138 



miflum dchAum »recordacionc vitiorumaffiigi, 
fedus expurc. Sbcpcr »fr» a\s na (bleiben / pr*- 
ftat innocentem pati , qvam taclorum panai 
darc. 

(cbcillcibcn/ in cadem damnattone efle , partict- 
pcm. conloncm, corwtem calamitatis.in cädrm 
fortuna constitutum eiTe, eadem nave veht , co> 
dem ja&ari ventö. ^ebenleiDiT/ tett ibciusca* 
lamuatis. tftebcnlcfrcr bringen 2 u i'r rolamcn 
miferis» focios habuillc maloram. ^ebcnlcib/ 
X>M/ par fortuna, conditio atq vaiis. 
Verleiben/ odium conciliarc aheujus rci , invidiam 
parare, rem adinvidiamtramferrc, alienatio- 
nem facerc. QSerleibung / OÜ / rerocacio ia 
odium, averftcs.averratio , faftidium , abomina* 
tio. Verleibet/ odiofus,invirui,cxofus. Aliud 

rfl SSerktten / ut 93erlittene3rit / teropus pr*- 
terlapfum , pneteritum. ^erlittener $ilgClt/ 
fupetioribus dicbui. Eß tnim hoc Belg. 33°or!C' 
bell/ elfluxus, dclapfus. 
Verleiben / calamitatibui opprimi , in fumma infr- 
licitate verfari, amariflimaro fortunam dcgu(}a« 
re » omnibus miferiis premi. (Er tat jidi) tCOl 
verleiben mu§en / exaguatuseftprobi, omnium 
ludibrnscxpofitus fuit. 

r*r. Temen lini. T.mum .t: :r*-. 
eß glad)£. 8eiu fäcn / fernen lineum ferere. 
Efth ab hoc /Ulli/ /UlltfCb/ qvafi gjt\n\vXtx\f 

\inteum % hdix , psnrtw lineta , tela hnra, tLtM* 
WüT> I Vit / lirttea. ImprimU meton^m. dicitur 4 
ILetn ^etne/.M</p/arr. ^CinCn / funis , chorda 
linca. Eß enim pnmati6 '< Uni vel ßvpa faüs. 
Sic ttUtm Griri voce >/»e» utuntur pro funiculö , de 
avd käntus dependet, indrfr Lätini : Sentit tremu- 
10s linea pitees, qvibta etiam linea ßmta'rß pro 
filo, qvSfaori utuntur ad materiam fignandam , ahis 
pnpmaiculvm. QS^fcMdncn / funci lorricum. 
©eigenleme / GfaiW / chorda pandurae. 
Seltleitien / funes papilionum * ßu tentorio- 
rum. 

feinen / & £einin/ u. nonnunqi>am geinern / ft ?cii 
nicht / adj. tineui , ex Ii n o , bl 1 intens. Seinern 
Äittel/ tunica linea. geinene (Siefen / Imtci 
focci. Seillin^Ieib/Tcmtlintea. t.incn Jiidv 
pannus lineut. Wnin 3<ug / five leinen ©erite/ 

lintea, linteamina. 

?ini/ ^£intc/we/p/«i.£inicn / linea. Grs*- 

matici noßri , ut folent , Qermanis hoc vocabuhm 
enpmnt ac Latink aeeeptum ferunt : cum tamtn 

gemi- 



H39 & 

ftmina fmt : lutea , funii , flum , d/fl prpprzir r /;>;6 
cottftSa : Atetapbor. auitm linea efl , ^n«m ducunt 
jr.noret. J6ar(liUC/lineaccnuiflima,fubcili(Iuna. 
Ö3linDj £ uppcllinie / linea caca , punftualit. 
S>lcr)rcd)t< gcrabc ttnip rcäa. 6cfyrat>> f nunc 
Jinic / curva. .Qvcruni* / obliqt a. ©ehuur» 
tt(&t / gleidjfiebctlbe Jitlie / pcrpendicularii, 
©lctd)abftcbcnbe/ ©leiehroeitige/ ©leichlaufem 
t»e parallel j. vr d)nirtlniii . diameter , linca di- 
metiens. £o"nlinte7hypothcnufa. (Srunblinif/ 
bafis. <Sd!)cib(initV linea diagonal«, vrdmuib- 
liitie / helix | linca fpiralis, gyrariva , conchalis. 
Ü { JmFilu-d)tC i't'll IC / angularis. JjirFcOimC cir- 

cularis linca. .HTciijlimc / deeuflätio. v£dme 
Cfcnlinic/ linea fpirahs. <S<t)Iu{jlimc / hypothe- 
nufa. Jfpanblinicrw ineifune manu». Sftoten 
linien / fyrtema. ©ebur ti> fn* ©crttmnf nü&linie 

dicitur JCtk linca fang virus, qvA cognati ititrr fe 
cohserrnt , ahn ÖC E ©rat 1 / &antiqvißimd vocm. 
Grrmafl.&fc&tppc. 
Sillircn/ lineare, lincasducere, Ö» fubducere, no* 
care . & fignaie lincU, alias imDcr|ircidn'n 
InJe ginirung / t>fc l lincamentum , lineatura- 
tiniefct /*dj. linearis •. & 8inial ; Oäö / regula. fci 
neu mit bem ginial sieben / lineat ad canonem 
duecre Notatu digna hic funt vtrba ScboUtlii, 

fug. 481. Oper.de luigv. Geiman. qvando devoeab. 
iniiufcTiba : gini. Z>u|ninb^TakidKii din- 
ier/ att: 3catur/ 33atcr /iTJafc /ijjnnftx.famt 
übe rbeuna anbern/ muß cn/ n>ca,cn unnötiger €in; 
bitbuna bc$ Unddjt^ Dtcr UntcutfcMcrm* / autf 
Scutfcbcr Sprache / Carinii fit ja folangc unb 
langer/ alä in ber gafciuifAcn/ gercefen/ nicht 
aitfgemuficri / fonbern all cingeftammetf bcbal- 
ten k t 1 bcn. 

£Unte/tt«/pIt/r. JUtltW/ i £eWn/r o P r -l in *' 
menrnm. WPpUiB »OH leinen Seiige/ drm !e c'ily- 
chnium , igniaiium , fomes igniarius , 
Sftnfcftrirf. (im %üfd)d iunte / fafckulus I u- 
nium igniariorum , five chordarum tormenta- 
riarnm ,/ru reftium ignirarum. £>ic £uittc an 
iitnbm/ accendde igniarium, ansuchen cx- 
tingvere. $ljfct bie guilt« ob/ (ufFlatc ignia- 
num. rCHCbf fcUtttC / odoratur difenmina 
r er um , anioudvertic periculum. f an tatu 
i nitre r icd)CH / abjicit , defpondet animum , in- 
ilrenuus mileselr. 

Klimpe / orr/p/wr. Gumpen / *m diauBs etiämtß 

linamemum,vf/panniculamcnciun. CUtctuiii 



£< 114.Q 

pen/ rcruraria , gerrai . jHctocrlumptn / te(ti- 
meiua fciflä, rupea, pannofa. ^apirlumprn/ 
lintca, linamenta obfolcta ad chartamconfici- 
endam deftinara. Gumpen mafftn £cuf( / prov» 
Nullacalamiraifola. Paupertai otiofa cft. J^a« 
bcrlumpen / eß vox ponnunanorum per vicos c/a« 
manttum , ei/m pemeula coüigunt , rpvi &exind( VO- 
cantur J£>aDa1umpci7 pannuciarii. 
Gumpen / abjcOum , vilem efle, vel reddere. 
\H<t fid) ntd;t lumpet! /contemni fe non pacitur. 
Gumpen etiAm nvnmmqvam fumitur pro fcortari, 
libidinibus fe darc , popinari. @jc lumpen fid| 
ja mitfinanber/ in cano libidinis volurantur. 

Compoftta funt : 35<rlnmpcn/ * Verlumpen/ con- 

fpurcare , depravare , detcrere vcftci. (£r ifl 

ganj verlumpt / five jerlumpet/ veftibus laccxaci« 

Je decricis fordide ingreditur. 

Kümper / Der /piur. Kümper / *Mt ^umpcnbunt>/ 

homo abjeftu» , fordidut , inglorius , it. farcina- 
tor , ▼eteramencariu», ferurariuj. 
BumpeTft) / Xrit / ferutaria , titiriliria » futilia , frt- 

voia , rej nihiii. <j?$ {jt lauter £umperco mit 

ibm/torpecdelldia, cunftator, morator, pro* 
cralrinaror eft , ineptus ad omnia. 

gumpidjf / it. h\m\>ifä/aJj. &adv. lacerui , dilace: 
rat us , pannofus, pannuceus , it. parcus, avarui. 
tenax. (Er bfilt fid) febr llimpifet / panniculit 
obfitus eft.habitu fordido amklus cft.illibcralif, 
nimis eil accenrus ad rem. 

Hümmel / ttt/ qvafidicjt £ftmpd / a pumpet/ 

propr.rfl pannofus.p -eyventiiii auttm homo nauci, 
niniliyüneacuminc, inen, vecors , invcrccun- 
dus, os durum. SJVUH'fiiÜinnnl/ homo agre- 
ftis , ruflicus. J^au&iummcl / homo latcns , ob* 
(engt vi \ f ns t teclis feprus , nunqvam c nid6 
fuö erolani. $twg(tlnmme( / defes, ignavus, 
reeubans fub tegraine fasi. A Hummel <ß i: iini= 
meleo/ OÜ/ ignavia , dclidia . aceJia , it. bruca. 
Uta* » rufticitas , irapudencia. {ummelbaftV 
a..\. \$adrv. impudens , iy impudenter ,it. verbum 
£fimmcl(n/domidclicefccrc, torpere, ofcicari, 
dctidere. 

^lunDer / t>et /pi. cor. qvaft Bcluntct / h gjant 

tt/ prepr. panniculi , penicula , penicilla. Sed 
fu milurp} i fa rein is ; v.aIis cV impcdimentil o.rr- 
citus , G.tU. Bagage , i. e. rcrum farftarum in ca- 
ftris congeries. ^Ilinber eliam pro qvAcunq. rt 
trill & indigni ufutvaiur, it. pro praeda, fpoliis* 
e xu v 1 is , i. r. jbffmfkä , vafit , veßtbut &alm rt* 



»4-1 gc 

but , qv£ csptivit drlrabtmtur. f)inmt<\ mithin | 
9)llinDcr/ apagcfis cum iftis rim ineputi, qtu- 
qviius, tiivohs. 

5)ltl!tbem / prasdari, (poliarc, poputari , rapere, di- 
ripcre. (£ ine <2 tabt plÜnbeVn/ depopulauoncm 
cedit inferre <£itl Sanb plnnbcrn/ praedas agc- 
tc ex provincia. ©et ftrinb tiib( nidu;/ Aid 
t»CI^ U' plunbert / praeter excurfiones & direptio- 

• <iici bofti» nihil preclarc aeic Di* £.uv.un 

lieben mebrentril* aue juplnnbern / probandi 

causa ounqvam cgrcdiuiitur Tartari. Campof. 
futtt: 2U>pmnt>tTU/ * €fpIÖnlXm / dcpopulan, 
detpohare, depeculari, fpoliis onuftum redire. 
ülusplünbent / cxfpqliare, expilarc, provinciai 
duipcrc. .^UVd^pIlU^i'ni/ •■.."»> liudarc fpoius, 

i fpoha deuaherc. ftonplünbcrrw rapinas ran- 
tum cogitare, nihil inta&um relinqvere, perge- 
rc prwdando. £02 i r pluRbt'l Ii / uxä ire vaitatum 
agros tt viUas. ^itgepliinbcrt werben/ exui 
bonis cum alii«. äßieberplünbern / pradandi 
causa rc. erc i, cupidiute diripiendt redire 

^Mürberer/ cxpilatpr, tpoliator, dueptor, 

... orxdaior, dcpeculacor. 

^Mtinbfrung / tue compüario,fpoliario, direptio, 

. rapaciia*. Qiutfplüuberunoy expilacio. 

|M Ii itbcni'cb ' * tylunberbaft / *d). & sdvtrb. rapax, 
praedans, difpobans, depopulans. QnplÜllber t/ 
dircptuii fpoliatus, populatu«. 

£cir/ fictre/ we/ p/. fieirtn/ iy ra , m»/« 

lIici ia< ra.itns. Non tß k Latmo : lyra , ^ed - *! fonb 

f&um THcdbulum. Sluf cmf r Stire bleiben / cfcor- 
da oberrare cadem. (£6 i!t norjj bic alte Wir 
vetus cantilena cd, proi». 4/14;: Vulpes pilum, 
non animum mutar, anriqvum obtiner. £etr 
etiam tß aßrum novem ßeliif cortßani , lyra Orphci, 
ÖfFalco diHum. 
f eirm' ^elciref/ ludere, canere lyrä. Abufivt etiam 
poniturpro : diflonare, infvivm» fonarc. (£r Iii 
re( fo ttnai bubW / fic mediocrirer * pmere 
qyid fidibus canir. Compaß tß ttufltiren / d. 
notat, qvod fin.pi tx Artren. Wir mir einmal eins 
QUf/ agedura verfa rotulam * chordai rade. /:. 
Slugldren/ finem faecre lyra canendi. (£rleiren 
Wlcantu lirzdirari, w/lucrari aliqvid. gort» 
Uiren/pergerecanendo. • ©fitltlrcn' una cane- 
rc. SSerlcircn / perderealiqvid , damnöafTici 
lufu lyra». Wieberleiren / denuö rädere chor- 
dat £id) jerleiren / tempui 4 operam perdere 
caneudo fidibus , avinaufeam utqve lyra caoere 



^ 114^ 

tfh'CH rtiam ncnnunijvam cuiktan , morari , rar- 
darc>5w:/ic4i, &t*mc ttitmhribuur W»rcn / diem 
ducerc. Cr I*« nnb livi / unb »trb iiimunt 
uu1)f. ; braus/ moras neäcndo nihil agit. 
Wirer/ & leinnann/ tut 1 Ijncen , lynOa. Jei. 
rcrinn öie/ Hdiciua. ambubaja. Wim na / &te/ 
f euren/ ca ntm lyra , {9 «//tri fi miftc*tiom t 
(jvi Horn &te /Lorung/ BOo» Hören rjfertur, 
mora.cunclatie, dilatio. Wirif'd) SJ Wicr» 
t>oft/ iyricu» , fc* ä^itu lyrice. tiri|(^ <tutan, ur- 
de, lente, cunclanrer. 

geff/ «rgctfe/ leifer/ leifeficr/ ^/.ejr-iv. 

leni s , rr.ol Iis , micil , placidui , fvav« , 05": peda- 
rlm, pedegreflim , feniim , fufpensö gradu , leni- 
ter, fvavircr, placidc, tranqville, pedetennm. 

fdfe Flppfen/ placidc c*dcrc. ?cife reben/ hifee- 
re. Wife rufen / placidc vocarc. icifc treten/ 
fufpensö gradu incedere. iner ber leifc tritt/ 
§nkt Äcifccjäriger/ £,(iferretrr / p»opr. levipes, 

idrmcL afl'cnrator, EJ'parafiruj. lUdicimta: bei" 
leife jtt Iii t r levifomnit. Seife fd>!eief)cn rtiam ejl 
racite ire. Wift b^rtn / acutulimi audicu» , vtl 
aunbus pargarit efle. Jfrife (Stimme/ vox Icnis, 
mollis, Ir.ura, fubmifla. langvcns . muhebris. 
A £i'ife nuüum adtß derivatum , mfi wtum , ii^ 
psr.'ff. X)te Sfiiujfcit / Icnitai, fvavicat, lepor, 
dulcedo. 

?ei|V lci|lcn/ gefetfiet/ p^frare , facere,. 

perrtecre, pcrfolvete« pacrarc, fa tislacere, depen* 
dere, exbibere, cffeclum darc. Videtur rjfr a\& 
(Jen. 3$ Fan e? niebt (eitlen/ in manu mca non 
cf>, fadtonem hujus rei non habeo. (Einem ci# 
neu ^Dienfl (eitlen/ fludium aiieni narare, toIuo- 
rari alicujus grarificari.^ ©eborfam (elften / ob- 
fcqvium praeftarc. JfrulU illt ÄTiC^e leiten / au- 
xilia altcui rradere, fubminiirrare, adduecre, 
cum coptis fubfidio venire. Seiften / RH16 fiT» 
fprüeben ift/ fervare promifla , ftdem libcrare. 
*8erf(bivieaenbeit (elften / prxfiare nicnüum. 
Jr i ue leitten/ fi d cm. 6 d)U^ Unten / defendere« 
opem ferre, adefle aheui. öefeüfcbaft leillen/ 
▼erfaricum aliqvo, com item de loci um fealicui 
prxberc. j gftfg ffrfift leiften / mtercedere, fide- 
jubere pro aliqv6 , fidem obligare , interponcre. 
OH'nxirfcbaff Icifhrn/ gvarandam praftare, e?i- 
Äionem prxiKire rei vcnditae. 
; filier/ oet/ fervans SJ" implcns promifla, PcWfc. tß, 
(Öew4rfd).ni£lci>ier/ grarandator. J^iilfk iiier/ 

C-tblHU * s£U)liftU"l|ttr. dc(cn.or,fcrvacoi.ad- 

jutor, 



IJ43 8c 

luior.auxiliar.us. d) Ulf I C i|< t'l'iOCt/ tlt/ fcr*a- 

xxi*. £nlflüfuümi adjuuix. 
f Ci|(HlliV %>ul prpcft^rio.cxhibitio, complemf ntuni, 
pernio, eifert 10, cfixrtut. £)icii|ilci|~uing' gra- 
rificatio. obicqvium, ; JÖanNeijlung / manüs 
©pera,adjuconum. J^«I|lii|fini ] / auxilia, fub- 
fidia. vf rf)'iMi'«:i;;iU indemmtas.cvirtio.gva- 
randa , qvt etiam iBcwaxf&üUeUlftimQ appel- 
Utur. &$ll§\a,hu\.\, tuitio, defentjo, patroci- 
nium, advocatia. £ag(eiftung/conventus,diae- 
ta.comitia. £i'<lllciftUIUJ/ fidclitas.reticcnua, 
|>rxftacioHdci. ^iwlciltung/ftipulatio. gei 
Ituna etiam eß partum , fit* jus obftagii , Alias 
JUgnMttRMSg/ ÄeitfuncjaMctjt / JnnUQi 
& £uttrut. 

£ci|ibar / leitfbaff/ lefftfam/ ädjeü. &adverb. efncax, 
»alidus, poiTibilis, efTkaciter. Unlciflbjr/ Uli 
Lt'ihaft impollibihs.incffkax.öf: incfficaciccr, 
infirne. 

£citfe / t>it / tiur. Ztifttn I tterum rß k &t$en/ 

ciartum , lubfeus , regula , lamina (ertilis. {&( 
flammte iaftc reguta undatioi ftriaca. J urlci 
|Kv aneepagraentum, 4iiii ^opflcificn. ^ClflCtl 
d l! Hl .1 dxn cingere fubfeudibus , qvo,i etiam diä- 
ter : 2tu$lci(tcu/ fxlctfccn/ orrlcifteu & timldfitrn/ 

munirc , ornarc , firmarc rcgulis. <5ic fillD «lllc 

dbrr einen geiflen gefehligcn/ omnet *qvc cadem 

ftudent , »oluntqvc omnia. Simplex verbum 
£ei{ten autrm in Mc fignificalione in uju noa eß. Di- 
ctmm etiam £etftid)f/ tfadverb. in modum rc- 
gularum , iubfcudibus firmacus , compa&us, 
compaginatus. 

letTte t»« / p/. Seiften/ fimbria , limbm, tag mtiett 
an einem äßeiberrocf/ (2?cbr<ime/ öfter Itinfafy 
banP. Dia etiam piffet lamioa ferica, aurca, 
argencea , if. rxnia. reifte ffw« pioptrr ßmilitu- 
Jinrm eß cal ius, /irr ca 1 !uin , cutis nimtr. duriufeu- 
la in mambus cx laborc , t'. tumor cutis ex con- 
tufione, pulfu rel attritu. (£inc £ei|U' befüill' 
tnfll / callum obducerc. 

Seiften /t>er/p/. Seiften/ forma fueoria, modulut 
cal cd , lignea pedi-figura , circa avam ntrvui calceut 

tonjuitur , Atcüur etiam ©chu|ter$lci|ic / & cm 

fiCXftcnfftWCibtt I formator talium modulorum. 

Uber Den Seiften fehlagen/ adapta« muftncolat, 

fittr f orm* he neu. 

Seit / leiten / geleitet / ducere , com.«», 

greftiina alieujus regere, moderari , gubrrnare 
!brt$ 8B»l$CT lvi«H / aqvam duecre , dcriTaxe. 



£e 1144 

Comfoßtafunt freyvemtiora : Sclcitcn / ©CiCiten 
A Xrt'i'K'iUii / c miman , aflertari , coraitem, fo- 
cium itineris eile, una ire. (S Oft geleite / five 
begleite Ci:cl> / Deus vobisailiftat, vos coraitetur. 
begleitet werben /comitatu feptum cfTc,(Hpari # 

vailari. ©nen Mi jur Haustür begleiten / de- 

duecre aliqvem usqve ad forcs aedium. (F()rc 

roirt) vom .pi^mut begleitet / fuperbia comi- 
tarur honorcs ©träfe leitet Hi 93erbrec|)ett/ 
culpam peena premit comes. Hnbefllcitel / in- 
comitatus. 

Leiter / btt/plur. geifer / durtor , rertor , Gubern a- 
tor , moderator. teitennn / Öl« / rertrix , mo- 
deratrix , gubernatrix. Kaderleiter / aqvilcx. 
aqvilicioruna ä liriciorum peritus. @jeleiter/ 
& Begleiter/ comes, confcrtatortaficcla. \ Mint« 
begleiter/ ftudiorum moderator, comes g^fo- 
ciut a r eis. l'eicbbi'O, lei t er / comes funeris. 
Leitung / 0«/ durtus , modera 1 1 o , gubernatio , re- 
rtio. Leitung }um 5?i^f en/ incitamenta maio- 
rum , illeeebraB. Begleitung / Wf / comitatus, 

CaUi appeüani : Svite. €r &nt eine trcfflid): 

eoitC / five ^Begleitung / iplendidum poft lc (vr- 
sna rrabir. Dicitur etiam ©eleitfe|jaft / five Söc» 

glritfd^aft. 3n ©eleitfdxift Der ©efanten feon/ 

in connratu legatorum citc. 
0Clcit/t>a0/ plur. c4r.condurtus, falviMCondu- 
rtus, fides publica, it. comitatus, durtus. (&(.$ 
leit gebcn/ialvum condurtum darc. Dicitur alias 
(id)er öeleif. £ebeut)ige«(iHieit/ condurtorei 
ad hoc dcputaci , uc «iaruan curam habeant. 
Xobttt ©elcit dicitur Salvagvardu, Jeu Ütcr» 
fecuriutii , qvae praediis * aedibus afSgunwr. 
^)ttllbtgeldt/ralvuseondurtus generalis. ^clD« 
qeleit/ localis, ©efrttnte* ©efeif / commnni«. 
©eleif fvofrmtat vertigal mercium. $'\<in<ftve 
;0? a vf lU'lei f / gabella rerum minutarnm , ^ ani- 
malium. ©rP^föelctf /»crtigalia majora. @e< 
leit tu 2lii? f urung Der Unfchulb / eß fecuritas > q vas 
indulgetur, ur malefartor pnetenfam fuam m- 
nocennam jure eriacac. (5clcil Jlim .\ecf)fcii' 
falvus condurtus ad ventilandam caufam in ju* 
dicio. Dicitur etiam (£}elcit \U .\i<l)t Ulli) 80r I! It. 
rechter föcivalt / fccuncJ» contra violcntiam, 
qvas de farto contra jus infertur. Jfret) fief>CC 
©cleit/ raivusconduAusipccialis. Qkuiiii! 
Ifit/gcacralis. t< 

©eleit(icb/*@eleirf)<iftfM. ef/^i'.projureÖJ'mo- 
rc falri condurtus. (Jid; gclculicr) oerh^lten/ 
€e cc ij fecu- 



ii4? 2< 

fccuritate moderate , pacirtce&modefU uü.ftvt , 
conditioncs * qvae conduäui infunt , fcrvare. 
©ckiflidK /Obrigf Cit / jus conduccndi. ©cWt' 
Itcfye *£ idxrbrit / (ccsmafc (üb fidc publica. 
Ableiten/ deataue» deducere. 3Baftr ableiten/ 

deducere rivulos. 2lbleitling / Die/ Etymon, dc- 
ii va t in. QtbgCl(U(tC SÖÖrtCr / vcrb.i deitvata, 
dedurta. Slböt'lcitcte genfer / femina »inca- 
tica. 

einleiten/ alticne, alledarc , addacerc , pdliccre, 
induccie, in vi täte Anleitung / Die/ occafio, 
invitamentum, impulfus, inftinftus. Anleitung 
geben / viam orten dere , mo.ium tiadeie. Ol n 
Ultimo, |UIH $flffll geben/ exempla neqviti» ptÄ- 
bcic. Sed Atlleituna in jure exponitur itnmiflio 
ex pnma dccieto, alias Slnleit/ & 2(1.(49. ?ln 
Icif infpcöioncm ocularem. Hinc 

2tnUttf4dj?en dicuntur litt* circa jtu adißcandi to- 
ter vicinos exort*. QlnlettCT/ Der/ au&or, fvafoi, 
duftor, monicor. 

JDurcblciten/ * ©urd)begleften / deduecre , comi- 

tari aliqvcm per locum qvendam. Einleiten 
acutem tft introducerc , 85" Einleitung / introdu- 
Äio. ^)inabbegleitcn/ deducere in partem infe- 
riorem. JP)inaufbegleiteu / fupenorem. 3)Jit> 
begleiten/ in comitarueflc. 
ÜJerlciten/ feducere, depravatc, inficere. Er täjjet 

ftd) von anbern verleiten / vitiii alienii infiarur, 
aliorum confiliis regitur. Einen JIMl &f5|"cn 
Verleiten / deducere aliqvcm in peccara. Äuf 
Untreu verleiten / de hde aliqvcm deducere. 

Serleitung/ Die/ feduÄio, deccptio. SScricitcr/ 
Der/ male fvadens. 

£cnb/ # ficnfce/ w*v H*« f ctrten/ i^m- 

but> locus renum. Dimxn. rjtu fß tetliH'U'il! DflS/ 

lumbulus. käme in gtnbcn/ lumbago. Einem 
t>ie£cuben ent|iver)fd)lflgcn/ ddumhare aliqvcm. 
Ergebet / ateivärenibmbic&nbencntiroeo/ 

ccdirqvafi lufre dclumbatus. 

fiCtlf / (Cnfen/ gdCttfCt/ rteftere, inclina- 
re, areflum dirigere. vettere, v? ich jur £ugenb 
Ich ten ■ virtutem amplexari , in virtutem mann- 
bere. gid) jur SBPÜUft lenfen / ad volupratem 
propenfum , proclivcm cfle. ©id) hcr^id) }U 
\3€>tt Itnf en/ toto peftore ad Deum feiri. tSid) 
|nm 3roecf lenfen/ ad fcopum , ad mecam fe con. 
verterc. £*r eD?rufcf> Drnf «/ ©£>ft lenf ti 1 bo- 
mo proponir, Dausdjiponit. Qa££anb It'ltPct 

ftdj gegen «Dvirtewad) t / ifta regio yergit , defle- 



2e 1146 

c*Ut in feptentrionem. £>ie Au^en jur Erben 
lenfen/ oculos in tetram dejicere, humi defi- 

gere. 

genfer/ Der/ du£ror, fvafor.moniror, pr*monftra- 
tor.invcftigacar. Emfcrinn/ Dil/ inftigatria, 

adjutrix. 

genfung / Die / tfDa« 8enfen/ flexus . flexio, flexu- 

ra.inclinatio, mono, permotio. unuiut:. 

fung/ motus, initinfttas animi. Sftafurlenfung/ 

appetitio naturalis. 

2(nU(S)t/ adj. &advrrb. flexibilis, propcnftis, pro« 
v 1 1 vis, inclinatus, ineumbens ad rem aliqvam. 

©CUllf / DA« / articulus. Singeraclenfe / inter- 
nodia, condyli. ©eUnf bev Oer JfrantHfix* 
J^anbijelenfe/ carpus, brachiale, juneturama- 
nüs . Sed OklcnF etiam eß adjeüiv. agilis, alacris, 
acci nclus, fubicus , $£>a.lv. agiltter, alacritcr, ex- 
pedite. Dicitur fff ©clenficbt. Ungelcnf / in- 
habilis, ineptus, ttupiduSj inexercitus. Dicitur 
dum lluu'lctitifch. Simvö Unjeleuf/ etuneus, 
Aipcs, caudex. 

AblenEen/ dcclinat e, deflectere, avertcre, di verterc, 
devolvere. ^idj ron ber ^tabt oblenfen / dc- 
clinare ab oppido. SReilie 3»lbre lenffll fjd> 

nunntebr jnin Qrabe ab / xtas mca dcclinat ad 
occaium. c^id) vom ÜBege nblenfen / a via de- 

flcctcrc. ,i>a? letlFe ^ Or t ab/ q vod omen Dt iis 
averruncet. AblenFling/ Die / averfio, deeiina- 
tio. AblenFffcb/ A^H.dedinabiHs. Unablen« 
Fifd) / indeclinabilis. ^>erabi binab' bintvcglcn» 

f f TU ejtudrm funt fignifieationM. 

Olu beran« binan* \v:xy.\ de binauflenfen/ icdian* 
advcrtcre. j>ie Jodjtcr IcnFct ficb anjbcn fßa* 
tcr hinan / fiha acclinat patri. AnleuFung / Die/ 

aeclinatio. 

Ein< 8c föegcnlcnfen/ inclinare, inflefterc , obflefle- 
rc, obverrcre, involvere. (Sie U'llFcn bie vr chirTc 
gegen bem SWeer JU/ obvertunt pelago proxas. 

3lirtlff lenf en / revolvere , reverti , rcflcclerc , redi- 
nare. .H'cut gRitleiben f mite ihn {ururflenfcn/ 
non rcflcxit cum mifcricordia. id) IDtcDcr }B> 
rttcf auf fein vorige^ lenfen / reverti ad propofi- 
rura. 3ui'U(f lenfung/ Die/ reverfio , rcclinaro, 
rcflcxio. 

3ufammen(enfen / confleclere , circumflcfVerc, 
ipndtliam rfi J^eruml'.'nFin/ converrerc, circum- 
vercerc. Sunt & aha compofita : 25er fld) lenffll/ 
prodinarc. 3"lenfen/ aeclinarc. Umlenfen/ m- 

▼ertere»pervertere, SSerettva^er lenfen/ prse- 

tci vericre, g^f, 

terdj/ 



"47 



2t 



tcrct)/ erßcrcbc / wc/j»/«r. Sieben/ 

alauda.caßita. Vidttur diäa ejfe a voce &r/ five Jir/ 
de ifvi Poita neu ignobiliä : Atqve fuura tirdi eirc- 
lirile tirlircuaßim per vernum voliranscantat 
alauda folum. J>ctfclk rd)c / five £ >i ■ lulcrcbc/ 
alauda campertns, wi canora. J.vnbdIci'd)C 
/ivr JP)CUbCÜcr<f>e / galerira , caflica. <£ÜtC flnppe 
tadMt epeura, tak uiius , qvarernto, fcnio 
alaudarum. (Scurdtcnc l'cid)\.U alaud» aflae, 
aflaturaalaudarum. fcrdjcil |trcid)CII/ inltdiari 
alaudis nodu rctibus. D}od;ila (Ikii alaud« 
obcüorcs , majores. £ a.jlcid)Cn / tnacilcnrx, 
minores. 

£crm/ ^ £acm/ *t/a. f ernten/ 

claflicum, fignum pugnse, conclamauo adar- 
ma, it. tumultus, ftrepitus. Faüuntur, qvi a 
Gallith Alasjbc Aia clamznt. Eß tnim verbum fi- 
ßumk fon6,ac in genrre qvemhtet fragorem , cre- 
pitum , fremitum , ^Irridorena, praetpue autem 
exrixif &}urgik enätutn figtrificat. Htnc ttiam Ao- 
minem ini/vietum & tumultuantrm appräxmui einen 

jLirmlcrm / & »p/«w tumultum , ein (Sclcrmc/ 

cum fattt S> faxa volant , furorq^ arm* miwßrat. 
fcrni lllrtd)ch/ tollere, excirare clamorcirt , ad 
arma vocare, vocifcrari, boare. 2(Vtn f$Iä< 
gen/ five blafcn / bellicum , frve claflicum canerc, 
fignum dare buccina. (Ein bllnfccr l'cr m / con- 
curfatio inani«, pugna ficta, tumultus ceceus. 
|£incil blinNn £mn lliadjcn/ falfas rurbasdare, 
iroaginarias dimuatiooes pararc, panic6 mili- 
cem excitare. 

Jcrmcn/ id. mm4 Äcrm machen/ eiere, movere 

turbas , excitare tumultum, boacu infremere, 
ululatum tollere. Comtrf. funt : ü\\\S\(VXt\(l\ f 
comprimere motu* , feditionem fedarc, ceflare 
ä vociieranonibui. srfJcrlernKH / fi<*> Wter* 
tnen / percrepare , perfonarc , ingeminare cla- 
morem. 

JiTtncr/ fer/ voeiferaror, turbator, romulruo- 

fus , clamator , clamitans. tci'UUTiMi / X>it I Ün- 

gulaea , tumultuofa. 
£crmic&t / * EcWItfd)/ *dj & adv. elamofus , elama- 

torius , feditiofus,tumultuofus,Ö'; tumultuo- 

se , feditiose , turbulente, turbate. 

üefcb/ör&fcft/ßcfcben/id) kföc/ tm \i 

fc&flt/ er Httcti wir lefchen k. i<|> Icfcbc/ «e lefefce/ 
€cn f ict> Is5fd>c / ?*rt. aelcfcfoc!/ & gctofcDcn / de- 
lere, extingfere, abolere, extergere, eradere. 
V(fd)CO tmpentk prr 6 fenbitur JÖfd)Cn / fwm »n/wi- 



1148 



trvi,*t temptu praßm vocalcs impetfrUt&partki- 
fiorummeuttijvaat feqvantur , qvxn , qvodtpfe (ontu 
fTommcianii reilamet. Acctdit , tjvodfyybiU an- 
tiqvidiBumßtl&Ufötn/ftvt Sltidjen/ ßlrffcn/ 
«wir adhuc fanon^ma funt : ein£td?t öllölcfchcil/ 
Öfdttßt»IuffnA/tn7f/jm extlngverr. Bdgit frfdjai 
fcoür^ rt'if«7«r SMuffdjCfl Wr/w 4 i»o}?ro ^C< 
fd)cm'fM.*r entiqvum Laimum lere, «nir delcre. 
^Da0 ^Clicr l(|d)CII/ incendiumrcßingvcrcflam- 
mam rcpcimctc , repellerc. £)cn 5)ur(l li|"d)cR/ 
fedare, cxplerc, rcftmgvcrc fitim. föclc|d)tf 
^e(c/carbo. ©clefdjtcr 3om/ irafedata. (5c 
lcfd)tCtf <t'i|cn / ferrum ignicuraaqvä confper» 

Aim. gäJai bieb nid)( brennet / Das fcOicu njcf)t 
U'|d)Cn / i>'<iv. Tiiä qvod nihil 1 efert , percontari 
delinas. 

j.ofd.KT Cct ■ ' extinclor , delens , abolens. £cfd)C« 
rinn/ tu/ famina extergens, dcletrix. Z)lir|li 
Ul'djiT/ cxcinclor litis. gcUCtlcfd)cr / dclctor 
incendii. 

gefebung/ Die/ & , &a0?efd)en/ dcletio, extinaio» 
abolitio. 

l'cfd}id)t/ &>viv. ddcbilis, delctilis,dcletitius, 
cxtiogvibilis. Uulcfd^lid}/ indclcbUis, inextin* 
gribifis. 

2lU^lcfdjcn/ «i«n qvod [imf lex Äcfctjcn/ extingrere, 
expungere , eradere. €in< (rd)l"ift flUSlcfcbcn/ 
fcriptum ia fpongiam mittexc, transverso cala« 
mo jufrularc , propr. oblicerarc , &vtilgb canceÜa- 

re. £>i< ?cit Icfcljct nllr 6cbout)ci( auä / /Jvf ab/ 
dicmr.t. tnim ttum üblcfcticn / & ein £lfcn ab* 

Ufchen eß durare Jet Htm, ) extingvitur form» 

dignitas vetuftate. (Sin tlnrcd)t aui tcm 
t>Ad>tCltlH o,i!;-lc|'d)t'M memortam injuiiaium ob- 
hvione dclerc. ?cfd)C M Öd)t Üüi/ extingve 
lychnum. *lni lef djnii l / tue / extinAus, reAin- 
aio. ^udicidblid?/ & UtKuieUicblid; / uv« qvod 
fmplttia* 

(frlcfcftcn/ * Scrlcfd)cn/p^wVifw»/t/r , exringti, 
aboleri, dclcri, obliterari. <?x i't rcrlcfcbcn inc 
(in i"icf)f / placidä morre extinc>tts e(r. &ie 
SBrunfl Der ^olluft pcrliicbct furch Mafien un6 

Erbteil / ardor volupeatum reflingvitur jejuniis 
dt precibus. ©fl* geuer tft wrlo|cicn/ igni» pa- 
lluindiger, emortuus, peremtus, extinQuscft, 
exhatavic. 8}cr dr Q?r lcfd;nng / Me / extinaio, 
abolitio, antiq vatio. 

£cua/ It^ajn/ »o»0M$<n/(p>odfpcuUrr. 

lüac, Dn Icjitui/ er leuflt / roir luge« K* idj \w 



(Sc cc in 



H49 



2e 



2e 



Ii\QC/ gelogen/ mcntin, fingere, comminilc», lai- 
ta memorarc, * veritate defleacre. ©roilfamcr 
lVi'iK Ii: iCll ■ improbe, impudcntiflirue mennri. 
3« Die QBf 1 tC lüget!' certatim tnenciri. C£r leugt/ 
r*fl(f tlt iR C6 (jreift / ultra fines iacutum mimt. 
<£brlid)c Beute lugen Uid)t/ in vlrum bonum non 
endie mennri. Befe Beute lügen unb trugen/ im- 

probi hominis eft mcnJaciö feilere. Compoj. 
junt Eiligen / ementiri , mendaeiis aliqvid obli- 
nerc, hieran , caprare CKnulogen / emencitus. 

belügen' rycophannflärc (Emen belügeu/oncra- 

tc aliqvem mendaeiis , calumnian aliqvem. 
Öhringen ätttrm tßqvafi 3<idjt lugen / temperare 
ftbia falfimonii». bringen/ nonrßinufu ,Jed(gTi 
logen. <E$ ift erlogen / non eft verum , mentirit 
Clin, iy modeßiut ; res aliter fe habet, falfum, 
:i:m , commentitium eft, nuga» agil. Sicet- 
tam Geringen baut mvenUur ,fed SBcrlogen/ men- 

t tus. emenntus. (£$ i]} ein »erlogener #crl/ 

omnit ejus oratio falfaeft, qvicqvid loqvicur, 
aUenum , fejunc"rum eft ä veritatc, longc a 
verö abeft , feaeet mendaeiis. 

fuge / Ö* Bügen / öU / 8* oaa Bügen / mendacium, 

< i ■.im . vanum, fiel um, commentum, mentw 
rfo , fycophancia. (gine Meine geringe Bügen/ 
{ :\ •..IdKit $08 /dimin. mendaciunculum. vi v j 
jfjailbt 4 ^e^nnMugen/ mendacium impudens, 
immane , immcnfum. Biefrer I iebr lad) t rVr t r e 
Bügen / mendacium frivolum , fabula futilis. 
©erb*/ grobe SÜgen/ merum, prodigiofum, 
turpe mendacium , nugac ineprx , alias U inn r 
fo)atnte Bügen / impoitura impudens. Biftige 

Bugen / caliidum commentum. €brenlngen/ 
toolgemeinte Bügen / mendacium. ofrkiofum. 
Röthigen / fimulatio &dimmulatio neceflaria, 
urilis. ^(hablügen / mendacium damnofum. 
<^d)erjlüaen / joeofum. Qie Bügen loiberlegcn/ 
d 1 1 u c r c , ref cllere , coargucre falta. %(lbtv BÜ' 
gen flccfcn bleiben / convinci mendaciorum. 
Seen Bugen ©lauben &eome§en / moveri menda- 

cüi . falfum pro veris probare , Aare a mendacio 
contra verum. €r bdnfet an alle feine Sieben 
eine Meine Bügen an / omnia mendaciuncuiis 
afpergic , iemper aliqvid aflingit , tycophan- 
tatur. 

£tu;iUV / Per/ mendax.falfidicus, falfiloqvus, nu- 
gax , Crcs , Crctcnfis . architcclui fraudum, cau- 
po , propola mendaciorum. <£ i"y Btinb- JfMubt- 

lügner/ <5>rnnb<3öeltlügncr/ compofitu* * fa- 
ßus totus cx fraude & mendacio. (£~cbanD> 



iUijnet/ OS durum, impudens, gutrur nicndjci- 
vomum, nu«igciulus, nugtrenduius. Btigne« 
rinn / OK/ teetni na mrndax, fallax, mendaci- 
loqva. Irie ift eine BÜ^ncrillU / farernatnx Aue- 
larum A fraudum ett , tycophantias flru i r. 

Bügneni'd)/ Biigenhaff/ Bügcnbaftig/ar Bügenbuf» 

tiglicb / SyaJv. mentient , vanus , falfus , fu- 
niib , parcus veri , falfiprodigus, false, faUo. 
fifte, fycophanciose. BiKjenI)flfdgiT SDfcnfd)/ 
nugatortui , vamloqvus , mendaeiis afBuenk, 
nugacor. 

BÜgenbaffiijfcit/CiC/mendacitas, futilitas , vani- 

loqventia , confi&io , nugacitas. 
Bügerlid) / &*.itvrb. id. fite qvod lAgntrifd?/ 

y Äöejcn böft. / ■• ßreie atttrm ficticius , com- 
mcntitius, fimulatut, cralatirius , menti tus , fpe* 
eiem falfi habens. €ä ifl lÜgerlifJb itlfagen; alic- 
num a ventate vidcbitur, fi qvb talia dixerie, 
indmulabitur faldmonii ejusmodi commemo* 
rans. tiMiiuicr nur gar lügerlid) oor / info- 
mmamihi narrarc videtur , logos efle Tulpicor» 
auguror pluriroum falß fube/Te. BÜgerlid^e 
fd)iei)t / fabulas , nugae , ftgmcnta.comtncnta. 

leugnen / geleugnet /negare , mficia« , 

itc, difEten .annuerc. Lßk $.it$en i <pna ne« 
gdrttet ft ahqvidf*8itaffe , vehUtrm fxpiujcule Jup- 
frmunt. (ti toirb .:1k 8 geleugnet / neganrur 
omnia. ۟ie ScbuIMcugneil/ inficiarinomcn, 
abjurare creditum. <£r leuanet darf / er habe 
ti ni(bt getilbu/ contVanter negat , ieau£torcra 

efle. 9Bgd (eugmftu lange / bir feblet/qvid 
occultas. cur tegis vitia tua ? Sßalb gefiebet er 

es bglb leugnet tXil modo ait, modo negar. 

€r leugnet elmit »ielen vBd^müren / facramento 

contendit, verum nonede. Oid) mit leugnen 
bebelfen/ cau&m mficiationedefendere. Beuane 

nur braf Drauf / fi fec^i , aega. 3d; leugne ci 

niebt/non inficior. 
BeUv^ner / t><C/ neg^ns • renuens , infteiator. Beu< 
an . ■rinn / Dt< / famina negitans * abnucns. 
^(bulDenieugner / inficiatordcbitorum. 
Beuguungv eie / t»ae Beugnen / negano , negan- 
tia , inficiatio , reclamario. ^a? Beugnen bilfr 
i; i k\) i •; / n>enn bie vcaebe Mar ift / ubi rcrum Ecm- 
moniaadfunt, non opuseft verbis. Zuwirft 
mit Beugnen nicht fcnPoramen / t'aclum infkias 
eundo,nullöpac>6extricabis te. 
Beuaner ifd) / *dh &*dv. negans , negitans , negati« 
•. us , -• .- ne;.'.riivf . Beugbar *utcm eß inficialif, 
negandust abuucndus« 



2c 



iJ2 

SIMcii BfA / i r. fw.: kuctnctt / iurrciari, denegare. 
£e:n 6fe«&ig<r Me ^d)u!i) oblcugneii/ fraadarc 

crcviitorcm debito inhdaudo. SJfrlfliaiU'll/ 

UqvcJfimp!exUii$ntn. gerner Irinnen/ m- 
ftarc negando. (£id) jrr!fU(jnfn/negitare,itc- 
rum acqvc itcrum innciari. 

aliki tliam 

l'cumut/^o/^^^l^uinuuö/ ia mJ , 

lumoc. Dni volunt ab aMujvo JJuit / >• *. üeUie/ 
& Bfgftt) / o» , qvaft dicat : os popuii , WM lt> OCt 
JLeute OTuriD fdnrcbct / rw po -vulgata , i^rmi- 
Mf4 , ommbtu homimbtu nota ,jama pofulatis. Hoc 
Ltynon tarnen rgo tarn -validum non arbäror , ut 
r. 1 tt conti adki poßit. In mtnttm emm venit diäio 
trrUu, Brtgit sdbuc ufitatijima . fcünmen/ (igmfccans 
prepni. inlidiari, limis oeuhs incucn i J'edettam 
u/u/ patar pro obfervare, in oculis habere, argu- 
tari oculn, oculöi paftere contuitut ac txxnde 
ccmjUio.Zcwtärjfe ab boc gltymm/ ßvt geumeil/ 
gclemner/ (ffLirtcun^c. *2j <o > enim vel honoramtu, 
wi obfrrvamtu , bot fubmde inturnmr , multotiet 
transvfrium, & obliqve rttortii ac ßtrhvk-cculv ; 
atifr , fi mbÜ occurrat , qvod oculos Udert poßit , turtc 
uih.ijvi cbfrrvatur t omrm labis r Xpert habetur. Hinc 
kcumDC/ rf/rtfamaexam:naca dcapprobata , cc- 
iebritas nominis. HoMt tarnen £curnbc ftri ru- 
mor indifferent rfl , ita , ut dicamut : ©Ute £ciint> 
&C/ fama bona. & befe ^CUOlDe/ fama mala. 3« 
rinen Antraut fommen/ ftve geraten / inamere 
in voculas vulgi , fubire fermonem incertum. 
Vf CifKJl tcumut bfIMbrcn/ famae ftudere, tucri 

famam. ©wer Seumnt i|i bas btfeh|te © U f/ 
omni j (I perdas, famam fervare memenco. 
f Clingen / QclmmiKt/ in ufu ampluu non eß. UllflC; 
li'llinfcef autem rfl infamis, b.r.c: Den Utttjtftunt' 

Den ibre goimbc fciebergeben / mf amibui famaro 

* honorem reftiruerc. Compof. SSetleumbcn/ 
; rraducere, calumniari , r o. lere, criminari 
aliqvem invidiose, i. e. diffamaxe, intamiara 
aiicui inferrc , famam alicujus laedcrc , de famä 
de:rahere. SBcrlcum^c mir luftta brauf / man 
glaubt fdjpn lüas Darorn/ calumniarcaudaäcr, 
fempev aliqvid harret, mala hngva ftmper nocet, 

i. r. nwd7t t*rt>&tmej. a>crfcunibcn i{i leid} 
Irr al^ bc^tr nwdjfn / bciliu« eft riroari qyam 
imicari. v£? verUumbet einer bot anDern / cri- 
min.it u r illum, dt criminacur ab iHo. ^tf) f^rej)/ 

tc mid) vor Dem <5eJ)liifrr / et nunb :c mid) ocr< 
IciunDoi/ metuo hunc fcclcftum, nc oac cuaxi- 



ß 



IIJ2 



netnr. olnDcrcr frufc e^rfften berkun^euv 

ah or um laboreselcvare, fcurnli libidine mau- 
Itores bonos aculeos conjicere. 
i8crlrumi>rr/ Ort/ obweftator , conn'dator, ctvil- 
laror, calumniator, vituperacor. €in AWBt&tti 
fer 5>erici!mPer / «lumniator fubornaeus. <£i 
0i bt-irtigc? ein Raufen Serlciimber / fo 
biber opr gelehrt «:ngrfcbcR fenn tppUen / magna 
malevolorum noflns temporibm copia eft , qri 
omncmjudicii laudemin viruperandiialiis po- 
jjtam poranr. CriPcrlciltnDfr / Zoilafter, ob- 
Itrigillator , caninä nobilitaxus facundii. (f 
rent?er!eim^cr / obrreftaror tam«. JuaeiiP; 
rerieuniDcr/ hoftis juratm vinutis. Scrleum 

DeriUH/We/focminaconrumcliisIacerani, den- 
tcmaledicocarpcns. canistirulcntam lingvam 
Tibrant. gScrleiimPer haben / in obtrcöatorct 

incidere. ei* cht S5erU'uni?er mebren/ defen- 

dere fc a eavillatoribut , obcrc£tatorej pro. 
(TerBere.obrerere, 
iöer!eiinrbnn(J/W</ea!umnra »obrreÄatio, con Vi- 
tium tau: um, rraduftio , infamatio , ftigma. 
€mc rtfberc StrlciimDmui / jejuna ealumn a. 
^eimfifbc/ fubdola. ©rairfamc/ acerbiflima. 
Unbillige / micrva , improba. Dicitur ttlam ©de 
QSerlcunrt>en/ malevolorum rumofculu 
SSerreumberif* / adj. &advnb. ealumaiani r obere- 
aani,calumniorof,ma!edicu«, &: calumni«se t 
maledici-, maligne-, obtreftando, vituperando. 
^nWr/?rfr!eumD<r / mfamis, famofm. ßigma- 
ffeus, paracljtus. 

£td)t/ *M/piur.c*r. qvatemu Iumen , &(p\cx>r 
dorem ejus notal. ©Oft bat Daittc&t Ukbüi» 
fen/ Diui aeavic lucem. Ving ^id)t bliiuien/ 
jnlucem proferre, in Sol<m perduecre. 
£te&t fommen/ lucem afpicerc. ex tenebris emer- 
gere. ©fltf Riefet* ÖiTtnnt>ern / officerc lumini, 
obfeuriutem afferrc. ^dlifi £id^ / lux clarifti- 
ma , cahdor IpIcndidiHImu«. $unfei £fdjt / In- 
nen obfeurum , debile , cxepufculum. £Ms> 
emiae 5fidj( / igm« Veffali», perptruu«. Unter» 
irl>ifcb üieJbt/ fubcerranei i^nci. 2fjit|eillieJ)i/ Iu- 
men oeuiorum.. «frMimmt" 93ernuttft^ SBer. 
fianb (ginnen v£eelculid)i / lumen mcelligcn. 
tias , rauoni», aaimae. ^ebnrts Ud)t/ die« luft ra- 
1m, aativteatis. ^>encns|jd)t / lumen cordit. 
¥cbe4tflicf)f / vigorritje lüliqillicbf / deci»an- 
gclorum. SKenM' Tonnen, ^ternenücbt fVlcn- 
doc Luns, Solu, ftcUarum. 3iuiiK iichd).'/ ono- 

juafte- 



iig # 

maltcrium. <84).UfcnUd)f / obfcuriias umbra- 
rica. £ugenblid)t/ fulgor vircucis. &ai%tofc 
2L>cltiicbt . Sol , fax mundi. 9Buni)crlid>(/ lux 
admirabilis. 3anberlid)t/ lux rrragica. QväiUo 
tni £i(ht candclam noM , tote /uM te p/«r*ü ; 
jDie Üi^ter. llnfd)littlid)t / candcla, tcbacea. 
SßatMHÄt / cercus. ^)cd)li(I)t / «da, funale, 
tliks üLmiiMk!) r ; fax. -pil mclid)t / lycbnuchus 
penfilis. 3Rertiu6t{ ct>C / candda pifta , verfico- 
lor. 3 ri licbf / iatuus . lambcus. Deicht 
hebt / candcla tenuis , c«c oblonga , funiculus 
fparccus. Ocüiibt / lampas. grcuUcnliAtcr/ 
igncs fdtivi. ffjmhfft frvt ^f>t)tcnlt<9tcr/ 
«daefuncbr« feralcs. 2Utarlid)ter/ «"i con- 
fccrati , altari inferricntcs. jF)ü(j)iCltlid)tCf/ (a- 
ces nupt iale*. KeifelidH / ftupa ardcns, fafci- 
culus ftraminis acceofus. (Ein 6ttumpf£id)t/ 
frurtulum candcla;. Siebte ;ie bell / candelas fe- 
tale. £iebt anjlinbe n / accendcrc , inflammare 
candclam. / D«i5l'id)t jtviBnr / candcla micac, 
corufcar. £id)ter uuriiccfcil/ ordinäre .poncrc, 
affigere candelas. £)a£ 2id)t a u 1 1 efd)eit / excin- 

fvere lucernam. SSeoin lubt arbeiten / lucu- 
rate. Darf ^id>t Will UU&jel)<n/ lucerna me dc- 
ferit. 3tf Mb abgebrant / prope confumta eft 
candela. (Einem i\u- Eidjt »ortra^en/ lucernam 
alicui lucerc. (rin jpaiiijClicbr obne iad)t / lu- 
cerna unftü expen linecö. hinein brtrf EicJ)t M$> 
blnfen/ luce, i.f. tica aliqvem orbare * privare, 
▼icamextingvere. (Einem im £id)t liehen / »on 
folimcß impedire lumen , qvocunqvc modo 
obftarc^impcdimemocflc alicui. 

£id)t / lichter / liebteftet / adjtH. & adv, clarus. lu- 
cidus » ferenus, corufeus , -Jl: dare, lucide, aper- 
te. (EtWatf liebt m4<$<!l / illuftrarelucealiqvid. 
S5ei) lichtem/ fdl. Cacj«/ lud Siebte SBdfc/ 
nubes lucida. £tc^tc tgtube/ /i-w£ainmcr/ con 
dave pertpieuum , darum. Sid)te £uff / acr fe 
renus. bebtet $la$ /arca. £icf)tcr Gebein, ful- 
gor. Siebter QÖalb/ rylva rara. @eb mir aui 
Dem Siebtem / abfi« mihi a luce ! Sid;t werten- 
luccfcerc , dieicere» 

5CUd)tCn/ lucere , fulgere , nirere , fplcndere 
3uua / fonim her unö leuebte mir / accede pucr 
cum luce* chodum ferte, praeter mihi facem ! 
2>er Äarfunfel leuebtet in ber 3cad)t / carbuneu- 
luscaligincra noöis difcucit fplcndorefuo. £ie 
(*tcnu leticbtcn utut/ftcllasdispcllunc ccncbias, 
longc lateqvc colluccnc. 



2t 



irj4 



geliebter/ ÜCK/cerofcranus , acoluthua , daduchut. 
ciedifcr, facularius, lampadariui. ÜfuetHentirt/ 
Die /tacularia, feetnina lucernam lucens, lucem 
pratfcrcns. £eimlcucbter / lucer nanus. QOccjC» 
leuebtet / co u i es vi« cum facula lucens. geueft« 
t(t/ alid frjr.'ficatione »o/j/candclabrumlychnu» 
chum. Jpanoeleiicbter/candelabrum pendle, 
feilet) te / W« / bterna. 2)iebe6leiiCbtC / 1 aterna Tu- 
mca. 2<üd)tt THM1 Jpcm / laterna cornea , ö"cor- 
nu. (Et bat tfdjt Ul ber leudue > Vulcanum in 
cornu gcrib Xunfcle Ii ud):e / lucerna ob- 
feura. 

2cnebtung / MC / & M geliebten / illultramenrum.' 
illuftracio , darirudo , fropru ipfe aAus in-adu n« 
di , Ö" lucem prseferendi. 'üßette rleucbf en^ ful- 
gecrum i fulgur , corufeatio nubium. j£)fim( 
leiicbtuni) / comitacus cum face, t ri larerni ad 
jedes alieujus. 



5lblcHCbten / abufive pomtttr ptt inerrp/ttione ,ßcvt fi«/ 
Clllf leuchten / qvoJ Umtn etütm preprit fumitur. 

(Einem iur Xtir aui-ftve biiuiueleiitbten / adhi. 
bere lucernam alicui perottium. (rr bat tbll! 
trepeb au»j»& abaeleuebret/ acerbiflimc redar- 
guic, coarguic , increpitaTic förobe Seilte mu§ 
man au<>/ii»eableuebten/ exigendi , five expcl- 
lcndi func incalri 6c intulfi homuncioncs. 3lu$» 
Ieuebtlin^ / C»l€/ merepatio, clenchus, refucauo, 
cjc^iio, expulfio. 
3lnleuebten/ propr. tfi: appropinqvare luce arl di- 
gnofeendum aiiqvcm , kbufni duttm ponitur pro : 
aliqvcm afperiiis appellare , acerbiflimis veibis 
afTari aliqVcro. Clnlendjtuiij/ compdla- 
cio gravior, morofa» fuperba. 

^clcucbfcn/ burcbleue&ten/ & erleucbf en / illumina- 

rc, illuitrare, irradiare, luce complcre, perlucere. 
(Üinevf ad?e bdeud)ten/ caufam penitiüs confi- 
derare. UnJe Sbclcildf>tunet / 1»«/ explanario, 
dedaracio, expoficio. (SOtt bat ii)n evletid) te t/ 
Dxus illuminavir , illuftravit. inflammavit , irra» 
duvit cum. Ohm fliehe vE» leuch wiu] / rcvclatio 
divina. JDie Sonne erleucbtet beti SRonb/ luna 
radiis Soluaccendicur. £)a? a^njc -paus burd)» 
IciKbtcn / perferucari domum facibus. ©m*d)« 
ieiicntta/ iUuftri«, 65* hoiie illuftridlmus. ©Iircb» 

leuebtiijjt/ fcreniHi'mus. (Eure §ur|ilict)C Surco« 

leuebti^feit/ exfomtur: Screnillima veftra Cclii- 

tudo. 

(Einleuebtenv illucere, irradiare, lampadem inferre. 
(Einem inö ^dblf-pleuebtcn/ practerrc facem ad 
arcem usqvc QOttti 5Ü>ort leuebtet im gm.- 

(lern/ 



"55 



£i 



(um / mit etil Sic&t I verbum Domini lucet in te- 
ncbrit initar lucernae. (lullend) f eil ttiam pro a p- 
pcllationc fattifurndttr. <£ r ift nbel Cin^<kU(Q> 
Ut roorben/ cum objurgacionc accrrimä muo- 
miflus cd. 

^)innufIcUd)ffH / praeferre facem ad partcm fupe- 
riorcm. j£>iuab!i'H(fofeW/ ad inferiorem partcm. 
Jöin .lullend) teil / i orä« lucere lampadem. Jf)in< 
il bcrlcil d) teil / uirra lucere , trantire cum face lo- 
cum aliqvcm. 9crtd)ICi!d)rcn / praccereuntem 
luccrna notare. S3ürlfUd|>ffn/ praelucerc , prae- 
fulgcrc. Umlflichtcn / circumcirca lucere , c»r- 
cumfulgcrc, circumfulgurarc. 

fiieb/ lieben / beliebet/ amare, diligere. 

amore aliqvcm complclti, amplccli, amplcxari, 
capi * ardere amore aheujus , amore lnflamman 
in aliqvcm. gBlUfill (jclicbt fciM / fo Illach t$ 
tu rnad) I fi vi» anun , ama. ^tbtt liebt feines' 
glcid)rn/ fmfui pulchcr, afinuiafino. ^jmiit]< 
Iid) / l)cr jlid) liebcQ / fingulari, minfici, incrcdi- 
bili. ardenti bene volenui, amore, de aftc&u ali- 
qvcm profeqvi. €mcn heftig lieben / toto ani« 
m6 complc&i, in oculis ferre, deperire aliqvcm, 
cf^iclim, perdite amare. ^fj> l>al»e nicht Urfach 
bid) julicben^ nullisad reamandumeaufisaddu- 
cor. (ginen wie feinen trüber lieben / fratria 
locö aliqvcm diligere. (Eine Jungfrau lieben/ 

apud pucllam haerere , inamorc occupari. Qluf» 
boren Ullieben/ abftinerc amore, excutere , cx- 
tingvere flammat amorii. 

£ ieber/ b«/*//i*£.H:br)dbery amator, amani.ama- 

fiu», ambicns pucllam, procus. Sieberinn/ bit/ 
*iikt &(rbbäbtrtn / amica, amafia, amatrix» 
pottii rttim Jintur Domina, Hera, utGaOii Mai- 
i reffe , nobis ttuun £ame. (£tn ^Jnnt|ffrnliebcr/ 

fpeftaror, miraror (ormarum. ©cltlicbeT/ num- 
mibaflus. grcnlxithcbcr / libcrratis amam. 
JugenMieber / «iltor virtueum. 3^ ri|n 9^i (l 
ber / nugigcrulus , nugivendului. Sieber habtt 
tiiAm dtmm. x>as Sieblcin i * Siebchen. 5J? ein 

Siebcbcn corculum meum, animula mea. COiCÜl 
a!!erltcbfte4£rebäyn/ charilfimumdrdulciflimum 
gaudium meum. tOca^lii'btJCIt autrm fivrSflitiit 
lieben tfi pUnta , nommt belli« , confolida mi- 
nor. "b<iH 

Sit b / lieber / Itebftcr / *Jj. charu« , dileftui , amicut, 
gratuj, aeeeprus. ©ö bift mir lieb/ amote. (£$ 
l|t mir nicht lieb / difplicer , puneir , angit me. 
Einern liebet tufm/ beneficium alicui confeue, 



IT56 



offkiis ornare al.qvcm. (Einen lieb haben / ad- 

jicere iniraum ad aliqvcm, chariflimum aliqvcm 

habere, £u ha|t mich ni(j>f fo Heb / altf id> bid;/ 
animus cuus in amore mihi non refpondet. Sic . 
ber £)rccf ftinfef nicht/ fi qvis amar cervam , <cr- 
vam purat eile Minervam. Siebe flillDcr fou- 
ncnS nicht ocrDerbcii/ ubi amordommatur, ibi 

Judicium non poteft cfl'c rectum, Siebe 3WcfC/ 
litcraejucundac. Siebe (Betreut / fidcleidiledi. 
Siebe Scute / homines lepidi. omnibus gratillimi. 
fl i|t ein lieber OJccnfeh / homo feinn , elegant, 
venuftus cft. (ä?r bar bat liebe ©rot u.cfrf / c6 

rcdachiscftmifcriarum, utei ad victum neecs- 
f.ina minime foppetane. ©er liebe ©Off/ 
amancifllmu« noftn Dim. Qai liebe Äreil|/ 
pretiofa , uciliiCma , mulrum proficua crux. 
jiebe Sreunbe / amici fvaviflimi. Jiebe (?tnn; 
beii/ dukes hows. Siebfler / dt tfiebfte ftum in 

fpeciepro mutuö fe amantibus ufuipsntur. ftebet 
qvefy intrrjtü. bUniirut. eß , amabo. lieber la§ 

bir unfere ©achen angdeqen feon / noftra nego- 
cia amabo te explica. €0 lieber / ficht bod) / ob 
er MI Jpatlfe if}/ vidc amabo, num (i t dornt. Uli' 
lieb / injueundus , odiofut , ingracui , inimicus» 
illcpidus. 

£icbe/ tie / &*CS Sieben / amor, amatio, chamai, 
bencvolcnria, favor. Sbri|tlid)e Siebe / dileftio 
proximi. ©ulcrlicbe / amor inhoncftui , furti- 
vus, lafctvui. <5brlic&e Siebe / amor caftus , fin- 
cerus, ingenuus, it. pieras. SSünbe Siebe/ amor 
coccui. 3weifellleb</ dubiu«. SRörrifc^e/ ve- 
fanui, indignui, amem. 2ilte Siebe rpftet nicht/ 
amor inveteratui, segre extingvitur. ^>eintli* 
e^c Siebe / amor furreptitiui. £ic Siebe bf rbÄ* 
len/ amore furrcptitid uti. ©nrd) Siebe ent* 

jönöet IKTben / amore incendi , coneipere amo- 
rcm. Tu- Siebe fominet faber / amor inde 
emerfie . nacui , exprtu« eft. Siebe (ttifeben 
v'Vi ih' :; {lltoeqe bringen/ jüngere charitarem intet 
doos , conciliarc duo« amore. ©ie Siebe beqen/ 
charitatem tuen, nrch Siebe reorj» ttcbraebt 

toerben/ atuorc mo veri , adduci, impclli. 13 1 1 - 

ne Siebe an Sag geben / ilgnum amoris darc. 
Siebe bejeugen/ rcftificari amorem. (fr gibt 
liebend vor / amorem pr» fe fert. (Rnei Siebe 

fblireil/ amorem alicujut perfpicere, expertri. 

JDatf 55anb ber Siebe |errei§en / amorem dmme- 
re, divellere. (Einen oom Sieben nbbnUen/ab 
amore aliqvcm avertere. £er Siebe n?iberfle()en/ 
amor 1 repugnare. S)?if Sieben aufhören / amo- 
jDb t>b rem 



IJ57 2t S 1158 



rem cxcuccrc jiebc uud)t (jjei)euliebe / amore , 

ömor ut clavu» davd iruditur. fciebc lätltf VCIl 
£tt'be llid)( / amor rclpondct anion. 
Uffenliebe / coxw amor Droits. 9llllC^ltcl>€/ Chari- 
tas officialis. SlprillCIllicbC / amor fugitivus, 
inconftans. S&ruberliebe / graiia fratcrna. '>ü 
bf nlit'bc / inceftuofus 1 ncfandus , fcelcftus amor. 
*5 !: u'Kii! lebe / chariu» chrißiana. ©Üufcl» <&b 
(Uli &(2clb|llicbc/ philavtia, coccus amor Ali. 
ii(>cliebe / amor conjugalis. (Ebrenliebe / appc- < 
titus honoris, glonat cupido. giblllfbc 'gra , 
tia inanis , amor vanus , rrpulfa. ,^ tanciiliebe 
Sßciberlicbe / amor mollis , reilicia Vcacrit. 

(liebe /amor nummi. ©leidfolicbe/ zqvalis, 
mutuus. J>erreuliebe / graua Principis. .»>er» 
unliebe/ amor ingcnuut, cordiaUs. .Out'ftt»- 
liebe / mcrctriciut. ^uii Iferlicb* / virgincus. 
3mmerllcbe / igne» aeccrni. jtiuberliebe/ *tyi, 
it. amor filialis , infannlis , pucrilii 9£)?rtH iti'i? 
liebe / vinlis,if. conjugalis. $R 11 t;er hebe ' arte 
et ui maecraus , ut ^> uerl lebe / paternus. SRflf 
rtulicbf / amor (tu Aus . meptus. Slotliebe/ co~ 
actus. 9iebenliebe / Akius, U, coneubinatus. 
<3d>attblicb< / impiiu , Axdus , turpis amor. 
<?dxüilicbc* / Amulacus , poliricus. er cbireiter . 
liebe / fororiiu. vf it t eit fn* £ngenbliebe / ftu- 
dium v:i t neu . HJccbl'elhebe amor reeiprocus, 
vulgo re/Umätio. SBeltliebe / amor mundi. 
SPeotfbeitUebc/ philoA>phia , ftudmm bpicoria. 
SßP lm- [ I u b e / amor vcrbalis. SSunberlicbe / mi- 
rificus, admirabilis. ^ailbci liebe / venenacus, 
jncanratus , vuho pkiltrttw. ^eitliebe / cempo- 

raneut , volubilis. 3^ n 0^ c/ m V1 tus ^ lllv| - 
tc - amor. 

J überlief) / *dj &adv. amabilis , amorc dignus , ad 
amorem propenfus , pronus » prodi vis. & VI 
ttlir tein 1 mein liebrrlid) / jam chalami perrasfus 
Ann , abhorrco ab amorc , naufco illcccbrat 
amatorias. linliebcrlid)/ alienus ab amorc. 

£icb(Cl1/ blanJin, adulan, palparc, parafirari, 
blaadimenta dare , mulccrc .Oer J^nnb lieblet 
mitbcm6(feröanK/ canisadulaturcaudi. Hoc 
liebleit aliud nihil r/7 , yvkm Uffeln / qvod non a £cf» 
fel/cochlcar, fedk S*xt m. Vef / charus,amicus, 
». e, lieb drfcendiU ^qvi/Um Icjfeln ßgnst abblan 
diri pucllae, cjusqvc animum tentarc variis ar- 
tibut de blandimentii. (£r flehet ej.i nj m rle ftel t 
flu* 1 ambiribus Alis procum blandidicum re- 
ftrr. Compof. SSerlefft'ln / autem propr.fignät amo- 
ubus tabciccrc , blandimcncis amacoiiis-pccdcfc« 



fc»t,Eir«»cc<leAbi. i)vU M lie i>U6 £ctui crer- 
U'fjelt / res luas 10 libniinccoolumAt , pcotudic 
bona Au per luxunam. Compcfit* dt jicblcB 
/««t^lllliebUll/ & €inlkblen / grauamaueupan, 

infinuarc fc in alicujus familiancaccm. C^'C 
Äupkrin but ibn bei) l>cx 3u"3 f Vr ringclicUlp 
coaciltairuulainnnuavir cum virgini. (£r TVTt}% 
fiä) allcnbbaiben ciniiilicbleu / ommum homi. 
num volunuecs Abi dcviocirc ßudec , cunetos- 
bcncvolentia Abi adjun^cre didicit. vBuili'U* 

t<i 'Jlniebeii lieblet ihn fcbnU^ iiberal ein / oris il- 
liui & totius corporis dignitas omni um animot 
iibi primo rratim afpec^u conciliat. 

L'ieJer Oer / aflentaror, adulacor , palpator , con- 
ciliator, palpo. Üieblei mit Mi adulatrix , as- 
fencatrix , concüiarr-ix , fdemina blandiloqva» 
abblandicnt. Srd 5;eft ler rfi procus , pucllas (x- 
pitticulcambicrrs-, petent» centaas. tfamonbus 
ladulgent. £erflerinn/ Dit/ puclla, vr/amica 
blaadit vc rbis aaimos adolelccntum mulccas 
vel ttuun in juventtm amplcxus mAlicns , rc- 
busqvc venercis (c delc C\ a ns. 

c^eblung/Ote/ &T>a» Ificblen/ inAnuario, aflenta- 
rio, adulario« blandimenra, palpum. "JUt * 
^jinliebluna/ id\ Et conaliatiograuae. Sefflunoy 

Lv D05 ienlflt / äuttm eß ambitus pueU» fre- 
qvens, blanditix amaiortae, amplcxus com- 
plcxus lafcivusv 

JÜcblid).' adj. &*sV. jueundus, amoeout , deleclabi- 
hs , voluptuofut, lepidus , amabilis , beüus , (■;*- 
vis, cJ. jueunde, rvavircr,amccne, amicabiliter, 
delcftabiluer , lepide, belle. ^lf bliebe? @eftd)t/ 

. faciesvcnurVa. ^iebli(f)C -löorte/ vcibadukia. 
Viebhd)er 21nb(ifJ7 vultus hiiarut. £ieblicbc ®c* 
berben / geihis graxus, venuftus. £iebüd>e Diebe/ 
oracio blanda. ^teblir^er (Geruch / odor ton», 
fragrancia. ¥ieblid)er ©efu*)inatf / Cipor Arati*. 
t u-blirb (Inaenv dulcc canerc. öcblid)c Blumen/ 
floresblandi. l'ieblid^e J^arbe / color flondas* 
mv uius. Unlu'blld) • ■ inj latus, in Ära vis , »llcpi- 
dus , 1 namanus , injueundus , inamabilis. Un< 
liebltd)er öerno^ / gravcolcntia. Unlteblid)et 
6k|eJ)mACf / raporfubamarus, praBütlfus, aecr- 
bus. 

üieblieljFeit MC / K" Oß? Äu*b!i*f«yn / gratia, 

amanius, jueundiras. delc£rabiliras , lepor, Ara> 
vitas, fiuleedo , Juki tudo. Ullliebltd)Feit tlic/ 
inAravitaSt injueundiu», inamabilius« inamo> 
nitas. 

^iebbflft/ liebbar/ & liebfain / *d}. SS" *dvera. u.frrf 



neo £J 

avod £tcbltd} / fei ad tmtrem &gr*tiäm foilim te- 
feruntur , ü* itt fanificent : cbarum, gracum , ac- 
ecptum , amicum, amorc & fcrvorc dignum , «a- 
pax & habilc amarc, & amari. 
tlb *icrlifbcn/ langverc amore, corripi, labefa- 
£an • peruci , vexari ftimulis amons , perirc 
mundo , verfari in amons rota , amorc mifcrc 
deperirc. (Er hat fich abgcliebet/ bag man Ihn 
faiim f CllltCt/ adeö mutatus cd amoribus, ut 
vix agnofci poffir. QBcntt bu mid) itdnu 11 / wir 
wollten uii* febr »erheben/ ficonjugiowicomi«- 
k.ö mc dignari vclis , mirificc pari amorc aos 
profcqvercmur. 
Huälicbcn / poncre , deponere amorem , vim amo- 
ns rx ammü ejicere , amoris vineula laxarc , it. 
amore pucliaeexcidcre, tirginis repulfam fer- 
tc. 23 iv habe» uni nunmebr autfacltebt / defer- 
buu jam inrer not aelrus amons , tum us aman- 
res, mmui amons noftri faecs cxcinctzjaccnr. 
Slll^U'llcbt / idem eß qvod Ungeliebt / con remrus, 
(pretus , abje&us , faftidicus , rcpudiatus , negle- 
c"t us , refurarus , roinimc amacus. 
BCÜdOU * ©clieben/ placcre , gratum, acceptusn, 
volupcdTc, exofculari rem aliqvam. 6 I i 
liebt/ frvedtWcbt mir/ complacct , facisfacit , cor- 
di mihi c 0. (£i beliebt mir nicht / difplicec, non 
«ft mei ftomachi. Sfccliebung / ftc t>46$e< 
lieben / approbatio , fa t islaft »o , confcnms. vis 
(iebet in beiner Scliebiing / »n »oluntatc «iipo- 
iitum eft. 5*>f lieblich, / gratus, aeeeptus, aeeepta- 
bilis. Unbeüeblid) / ingratus, injueundus, mo- 
Icftus , improbarus. Unbclicbung / pro qvifrt- 
9vicht;& ORieMicbung/ öw/i-cjcÄio, 

improbatio. 

Ciltlicbm / pro qvi ftmper fert dicitur CftnUeblen ' 

fitprt proxme. ßortlicben / & Heitel lieben 
temrfl inundo pergere ,con(tanccr aaur«, Kei- 
ner« , confervare , augere amorem. Fan 
Ibn nid>c roeiterlicben / abitinendum m»hi «ft 
amorc ejus, gort * SScitcrUcbrlcn / pergere 
blandimcnti«. 

Stilleben / corrivalem.competitoremeflc. SJJit- 
lieber/ W«b ttlitlnilcr/ wmulu*. Diebeiilicbin/ 
alios ulures adamarc, amorem dividere. D\* 
benlicre / / amor parrianus , adultcrinui, 
concubinarus, vclubilis, vagabuno'usaiBor. 

©erheben/ ficb vulitbtnf id. pnptefi qvodi.it* 
ben/ amorc capi, corripi, tcncri.ir. dekGari, 
«Otmare , fufpiecre , in preeiö habere. (3idj in 

eine Jungfrau verlieben / animum adwgincm 



£t h6o 

aliqvam adjicerc, amorc vuginis arderc. <£r 

bat |7ch in tx\i Jfraui febr »erliebet / »des ift« 

mentem ejus occupanc , de Ießacionc afficiunc 
animum ejus , egregic pcrplacene ei. 23erlie» 
billig Ibit/idtm avodi.itbt/ amor coneepeus, 
ardoramoris, delcclatio ex amore. 2ßer iva< 
red)f e? (iubiren unlL Darf tt ich t verliebt fenn / q«i 

in ftudns fdicitcr verfari cupiunr, omninb ne 
dent operam amori. ©Crlicbter/ tKr/ amator, 
muherumamans. 

Unberemanber (ieft lieben/ //^©egenlicben/ mutui 

amorc fc complcäi , atqvali inricem benevolcn- 

ciä efle. Qßenn wir un$ boeb unbereinanber 

redjt liebten / uhnam mihi efiet pars seq va amo- 
ris tecum ! (Gegenliebe/ t>ic Unbereinam 
berliebung/ «mor miuuus, rcciprocus. C^eae n« 
liebhaben X)tt/ redamaus, in amorc refpoa. 
dens. 

ÜBieberlieben/ redamare , vieiflim amare, amori r*- 
fpondere, ccrcarc amando. 2Qcr bieb liebt/ bet 

liebe bn ni<btx/ftve iitbt Weh einer / fo lieb; ihn 

tt)ieber/ amantem redama, provocatus in amore, 

rcibondcas. (£r liebt unb roirb ntct)t mieberae- 

liebt / fruflra amac , mutux bene volenti» liijiu- 
ficacio ci non dacur,nonrcdamamsamar. ^3ie« 
berliebung/ vulgi redümatio, 
^i^bdieben / decompof. iß, dijblicere , rejicere , re- 
pudiare , reprobare , it. defpiecre, contemnere, 
neeligere, nihili reputare, nauci habere. 
beliebiing/di'e/difplicentia,rcpudiatiOi rejedio, 
defpicicntia, concemtio. 

cantus , cancio , can- 
cicum , cantilena, oda. .Die SBeife eine? 
modus , melos, melodia cantionis. (fiil lieb 
fingen/ cancre,coacincrchymnum. vir l'inaet 
fein altes! £ieb/ vc i crem canrac cantrlenam , prw. 
. L e. antiqvum ob t mc c, obfirmac animum, in Ccn- 
cenciapriftina permance villi ^ieb machen/ in- 
venire caneum , vincire verba numeris , vel mo- 
di s. vr in lu bltd); inrlf liugenb £ieb / canrus dul - 
cior. Sin gut £icb Fan mau »oWnxnmal fingen/ 
bitaccer, qvod pulchrum cft. (gelehrtes fiei 
cantus rienu«, ApolltnetM. traurig KieD / (u- 
gubris , Hcbilis. ^l'vlid) £ icb / dulcifonu« , re- 
fonu«. 0 ; ci|tli(h ÜUÖ / bv mnus , p&lmus. (Ein 
Jifb/ bai> nid)t Hinget / diÄonus, abfonus can- 
rus. Sin £icb in t ic Orgel fingen / jüngere vo- 
cem organö. 
^IbniMieb/ cantus vefpeninus. Slbfcfciebtflieb/pro- 
©b bb ij pempti- 



Il6l 



1162 



pcmpticum. Slügfilteb / Carmen rragicum | can- 
IU5 mifciiarunu itV.UttUcb /cancioruftica,in- 
docta , agrcftis. 2\*:l)tlieö/ litama. $rautlie 
bcr/ carmina auptialia. £uleniieber/ cantio- 
ncs amatorias. oU§lict> / cantio pccnircntialis. 
£> J nf liftV euchar * ftica , five graciarum aftoria > 
duitur obUeb / qv«l'n tß hynuitu Amkt cfii , DflS 

Tr Dettm lau.ivnui. £>iMtncr< [tvc $Bet(erlieber 
cancica tempore tempeftatum pfallcnda. i£b 
rcitffct» / epos , encomium. <£rutXn!icb / cantio 
tneiToria. ftaftenlieb / /rw^apenslieb / cantio 
paflionali«. gefilteb / feftiva. ijrcubcnlicb/ & 
cantio folenms, fefta. ©lnctrounfd)Wcb / Car- 
men gratulatorium. (Sr 'belieb/ fit* £ct<rcn 
ItCÖ / de (SftrbeÜCb / cantio f'cralig, funebris, epi 
cedtnm , IciTus , thrcui. J&nn$lieb(r / can tus do 
meftici , aconomici. JgMbcnttcb/ carmcn heroi 
et* Trfus cpopnci Jfhtleillieb/ cantio de in- 
ferno. J^erb|({lCt)/auramnalit. Jßerrcnlicber/ 
canriones auguftae. J^immel:" lieber/ caruioncs 
facrae de vir» aeterni. jT>i rrcii fi-ve (SeWferlieb/ 
carmen paftorale. .£)0fi))cit[ieb/ bona verba pro 
nnptis , epichalammm. Jfrurenlicber / canrio- 
nes refeennin*. alias rtiam (§0>anblieber. 3linrt,< 
fcrliebfT/ cancilen» virgtnates, vulgb amotoja. 
Si itlDcrlicbCT / naenix nurricum , lallus. ÜUh)C 
UcD/ threnoda. jU'unfcnlicb / cantiones pro 
argrotif. ÄrcUlJicbrT / in mbulatiombus. 

3tktftß* tSelbarenlieber / Marriales. £aftcr< 

ltcZ> / (ätyra. £llinpciltub / cantilcna trivialis. 
$RaÜteb / vernalis. ÖRcillrriicbfr / canrilcnx 
magiflcrialc».a/(Ait1l£i|lcr0c(4nge. 3)?ür9CB> 
lieb / canrio matutina. fkfilieb / pcftilcnriahs. 
JXeifelieb / apobarcrium , it. cantio peregrinan- 
t»um. <5dUf«/far$rfnf ÜCb /cantilcna bacchica, 
pocatona. £eb.l!lWcb / opera feenica , <t//2r/Ro* 
tmDfenliet» / ^inctcfomeMc <?d)crjlieb/ 

Carmen joeofura , Flut ale l~<frimpfl.wbcT/ dir«. 
(crCfrlWItlit'b/ eantus cjrgoi , camns Simconia. 
<S itfvjcölicb / epi n icium. C »lintrvlieb / Carmen 
aeftivum t^djn ippdlKbcr / cantilenjefutiles. 
SnitiUcD/chorevma. $raiKr!icb/ Carmen tu- 
gubre. Zrhmflitb/i1.qvod1£itqc4l\tb/ accla» 
ni irio von v j. $Vtf$!i,'b / cantio invettiv». 
J£iiqeitMiebfT / cantilcn» morales. Q!k\bfive 
5&ltli(&e Bieber / fcci»!ar« , profcnx. SSttToÄ 



lieber 



rium. SBinttTlifb/ carmen hye- 



male, äBimbevlieb / cannlena de miraculia* 

offen tir. 

ffcfefefe/ dimin. St £icb(&en / ffcr. gicbcrrj){lt/ 



1*1 Sieberletn/canriuncuJa. €in axtliü) ?icbo>cu/ 

idyllion. 

£ff berltCb / «4 &*d*. dicitur tropr. de et , pH fem. 

per Jfaltat Öf cantat , more G *'Ji-F> ancorum , dem. 
ceps autem dilTolutum « levem ö* nullius pretii 
figttMt. Hirn ?irbfr!t(f)fcti / t>uV lc\ -itas , dulolu- 
«o , &verb ScrllfbtTltdjfH/ omnia fusqvc de- 
qve habere , bona fua diflipare , decoq vere , pro- 
fundere. $m liebcTlidjrr (Stictt 1 di Holums, 

prodi»Ut « perf "un clor: u$ , fn volus , ftltilis. £|(< 

ccrfiAlcbcii/diflolutctivere (lind !tct>crlid>cn 
\3tm(\ti fct>lt / diflbluto antmo efte, in utranv 
qre aurem dormire. Ahl gicbcrliA / h Mstott/ 
tjvatentu luxvm , fi luxuriam noUt , derivstum "i«o- 
lunt , fed htc rtlicne feribtndum efftt l'Ü&rrlid;/ 
avod non ärvwitur. 

CtnD/ c* ©clinö/gclinbcc/ gclinbeflcc/ 

aJj. fvatis , lcni^, teuer, dclicatus,mitis, comis, 
bonus, manfvetus, , blandus , mollis, placidur, 
humanus, indulgens, &*Jv. delicate , placide, 
mollitcr,lcniter,fvaviter,mier,manrvete. tfinD 
* (Sclttlb tnun ad corptu & ad animim refritur, 
titlb<$ Ec&CT/ corium molle, lenrum. ^itifc 
Jhflut/ cutis tenera. Jiu^c (Strafe/ peena me- 
euoerit, le vior, clemens. {iober kr um / comw 
tas, manfremdo> lenitas , mores blandt. tfnbe 
SBortC/ »erba dulcia, byflma. ©clinber JXcqe»/ 
pliivia tenuis. (^cliube ?|r>nen / romenrum. 
©eliHbt'H^ tiftcr / malagma. (Selütb maebfnv 
moliire, lenire, maecrarc, i'ublcvare. £inb n> r • 
ten mollericr 1 , mollei'ccrc, liqvefieri, tenerafcc- 
re. lentircert, maceraftcre. (^>cliilber 3&ein7 
num leniui. ©eHnbe (Saiten auf^itbtn t prov, 
bona verba dare , benigno , iubmifsö, leni » tem- 
peratö fermone uri, molliüs, remüliiis loq»i. 
Einern ttmi in einem (\din^n vr^iftebeu rinne« 

bat f fugserert» fubpeere, monerealiqvid rerbss 
mcllitis, blandis.dulcibus. Cnlinöc faicn / ta- 
citiratem exercere. 
Sinbi^f eff/ * ©elin&i$Fcit/ t»t< / molliiies, molHra- 
do, lenitas, mitigatio. manfvetudo, humanitas, 
bemgniras. (Wrine ©elinbi^fcir uerbcvbt bief) 
nnr/ maledoceete meafacilirasmulta. ^llljii; 
wrle ©cltabigfert maebf bdfe5tinb<r/ induigen- 

tia nimia corrompit liberorum animos. C v, e> 

miifiJ!mc<iiifert/ lenitudo animi. ©e!inbio,Fci( 
&e* SXldjter*/ dementia judicis. ©clinbiijfeit 
ffilfet ben^OfR/ lenitas iram fedan 
ttnCü3licV gdinblglie^/ * gclinbfam/ idemqvod Um 



n63 



£i 



1164 



t>t/fru gelingt / tcndlu»,tendlulut, 55*; mode- 
rte , humamrcr, modue. ^ 1 n C» 1 . 1 1 1 cf> rcrravt«/ 
dementia aliqdd adminiftrarc, unc feventate, 
cum lcnuarc Ucere. 

finden/ ItaDern/ gclinDerf / mitigare,mollire,le- 
nn c, levarc, laxare , iU manftrefacerc, bumanira- 
cc polirc , aliq vero piacidum redderc. $inb<m* 
P< Slt'jUt'l) / anodynum , mcdicamcnium cmol- 
liens. SReiDlinDeru/ mvidiam levarc. QlffiftCH 
lindern / anunum rranqvillare, placatum redda- 
sc ^ae tfteili llOfcrn / srgntudinem abrtcr- 
gcre , dolori medicinam invenirc. vr f IM ff im 
ttttl panam mitieare, remittere aliqvid de fup- 
plicio. *8evöru§TinDeriW raedium levarc, fafti- 
dium difcoccrc Ullfpften lillDeM/ fumtui mi- 
nuctc,modcrari. ©cfcl] linDem/ fenten- 

tiam legi* diminucrc. Compof. &M*d)linöeri1/ 
cmollirc, maecrarc, derare. 2i$»ePCl linDei 11 
denuö mollirc , fcreritaicm rclaxarc , iram feda- 
rc, temperare. 

ftuDerer/ fctr/ tf&'nbevinn/ tu/ nus&ftxmina 
micigans.dclinicns. cmolliens, placidum , qrie- 
cum , tranqvi.Inm reddens, refrigeraror, öre- 
frigeratnx. <Sd)n:crjcnlintcrcr / dolorem ab- 
ftergent. Prg( ithnDcm". airai um nepentbci. 
SraurenlinDerer/ folaior, confolator. 

£inPerutU)/ DU/ mitigatio,confolacio, allevatio, 
allevamencum , dclinitio. ^UlDtriinß iUbl\Ul 

d)f n / fomentis mitigari. * £ht giuDcruno. bef» 
fen alkvationem Tperare. i tu^cvnt;a machen. 
fivt fd)ap,cn / levauonem facerc , laxamenrum 
dare. Jpcr|en$lillDenin4/ rcfrigeratiocordii. 
{inDertfd) ftntxric^t/ hnbcrlid^/ *dj. £5* aAv. dicUur 
ettam ftiiDerbar / lintarhaft / & linDcrfam / le- 
nicnt , muigans, cmolliens , dcliniem, allevant, 
malacus, anodymis, narcoticus, paregoricus. 

tilia , arbor , a £.\nX> 
propter tnaUiiitm tyut lignu Dicttur ttiam phy 1 lirea, 
& 1 tilia feemina. $&ilbc £irrt>C / tdia iy I veftrit, 
(f in iOi\ijMcin fpan unPer Der liuDcn / fiha mb 
tilia nebat fubrilia fila. 
i inPen / * IinDtefrf/ flnben Jfjalj / lignum tilia- 

genum. i'lOPidKer Ort / rilictum , Ua eturm Li- 
©fia -votätur, ü. Plulyrca. £a|ien nm VmlYn» 
DOl» til.agcna atcula. tinDcnbliuc/ florori« 
Itae. 

£ittf / *fh . !*▼«. 2in! ntlb reö)t / am- 
bidexter. ünfe £ani> / mannt flniftra, Iseva. 
auf Der Unten £anD/ /™ tSeite ^Ikw 



alicujus latus finifhum dauderc, tegere, ponpo- 
ni alicui , Ixvam pecerc. finfetiärneß contra- 
rius, adverfus, infclix. ^iiefceiltlülf / res 
Claudicat, male fuccedit , inßdias parantur, b> 
qvei tenduntur , fabricap,fallaciae admoreneur. 
SüCT .Hfi l 1 |f Ii n f ähks e\n ^lnfmo^cr / infide. 
Iis, fallax , fubdolus, pr.tvancator , vereratot 
eft. 

hinten / & compoj. 83crlinfrtt / •'. e. gjnl madanr 
praevaricari , litem calumniis Ainiqvo patrod- 
niötuen.re/extralicrc, caufam adverfano pro- 
dere, &gtnttAtim : vettere ££murare in pejo- 
tem parcem, pervertere , turbare , intervertcre, 
evertcre. 

£inFer/tcc/ aliit fAvRt&ty/ & TluringU t g.(ntc 
r»;r feb c / fcsetola , Tcaevut , ftcui Mc i 1 nf c / t « :;f - 
t iii:«c / Tcacva , <, t s nimU. fmißri loco dtxtr* uli- 
tut. 

frllfifd)/ 9c iinH/ äJj.&tJwrb.iJtmqvoJgjUti,' 
ilntiter , :•: ilniftre , Um : infclix , (S'infclidter. 
V i n f i: in finiurorfum , Iaevort'um , ad Hniftrum 
verfus. i'iühfd) rtiomrß: frandulentM« , doloius, 
infidus, lallaci ter , malinosc. 
^inffren/ tl«/ finifteritas, & comtiumter pro rc fi- 
niftra vtl adverfa wftuyatur. ©id) auf Dif t iüU* 

reo / fluf Die linfc (Bette leaen / doium , fraudem, 

machinat adhibere, fallcrc, deeipere , fidem 
violare. 

£illf iXCn l (hartulUpittk itä ludtrt , trf k viftorixm 
rrforiet , qxi minut pvnBorumjeu numtrerrtm häbfl, 
foßita. diii fuoere, tfvia contrtrium ißlufui, qvi 
apptUMtur %Mfiren / pungerc, uh k vhicit, qvi 
prior ctrU pun3* tultri:, |jnf irnnq / OW/ B f M 
rmf iren / tfl Infus alle chartularumcautut& , fa- 
gierH./jtf cautio. gi»f irer /Xftt I caator , fugt- 
tivut. 

£tn6/ & i'infc/ p!:< r . Cinfcn/icnt,^.-i. 

ms gtntu notiffmtm , forte rß j (5U)M5 / flllti (Vit/ 
ßlrndtl tnmi inßnr niinoi um margdritarum , *tyrr 
m «c Latinum , Jen« , 7 f n;rr vr/ txindt patet , qvoi 
hoc nomine rp r } voetnt femina pedtcnlorum , Die 
SRfipc/ Hl» ^Arpcrlon. Ifidori ttymolugia ftne 

Ivn-'üts prtit* tjfe i'iArtur , qi<JnJo feribit : Lens vb- 
cata, qvöd humufa & lenta eft, vclqrodadhat. 
ret humi. 3J?ee r » * 5ß(l§crU'nfen / lens paluurit, 
lacut>ris,aqvatica. Dimin. rß it\ttflcin/frve%in$. 
gen/ DAS/ lenticula. Vni|'icl>r .: .-/. lenticularis. 

Ci^ / Icfttl / 3* { HM < er lifet / trir fc» 

ff»/ K. 3* Iii/ 34 löfc/ gdefett / legae, recita- 



n6< 



2i 



1166 



rc leftionem adhiberc Ott lefen / leöuarc . 
£er Gilten <5*rifrcu oft unb flei&ia. lefen 1 fc"P ta 
vetcrum manibui tcrcre, cod»ccs veeufros curio- 
te, atqvc content* perluftrare. (Einem ttm* 
lUlcfenatbcn/ alicui aliqvid ad legendum dare. 

feinen lefen lafren / tlienii oculn legere.. ZM* 

9JU*i!l »oUuUfcn/ hocopusrct.net leftorem, 

# roluptatc expl«. Offenblieb//» ve gaut lefen/ 
»alam , vtl data" Toce recicare. fyimUd) I ("« 
hiebt« kfcit/ fubnufU voce legere, trieft lefen/ 
fcotarc, infpiecre literai. ©cfetycbtc lefen / mc- 
moriamannaliumreplicare, monumenra vetc- 

tum excuterc. 9iuf Der hoben 6*nle lefen / fu- 

feipere aliqvid publice docendum. ©er ^)rO» 

feßor fängt anliefen/ Profcflbr leclion« aufp.- 
catur. gUine lefen/ tollere lapid«. Journal 



lefen/ floret colligerc. flßetn leid» / vindcmiare. 
COJan liefet / litcns proditum, memoria; tradi- 
tum eft, in annalibu« excat, habetur, legitur. 
Grbfen nnbSinfen lefen / pik lemciqve emunda- 
ie, s^depurgare. l£r bat fein Jage t>iel gelefen/ 
homo lcftione multi exercitus eft. (gin9ltdj 
überbin lefen/ übwm cu r lim tranftre , ac taneüm 

<jcguftarc. gebet lefen/ prepr. i vidim e ft pi unMI 

demere , * erneutere : mrttpb. äutem cunOari, 
moras nedere, proeraftinarc. 
fcefer/öcr/lcclor.anagnoftei.recitator. fcfernin/ 
tit / feemina legem , wl recitani. Söeinlefcr/ 
«iodemiaror, vindemitor. ffifinlcfcrim / 1«- 
xnina vinJeraians, vulgi vuuUmiMrix. 9gvQ' 
ter ^efer/ parüm agilis in legendo. (Stattlicher 
£cfer / *em man gern juehiret / fvivitöme, ESpe- 
«itiülmc legen». SBUinunlrfcr / ficpitice voc*u 
tur apes .Horcs ltbantc«. 52>lumcnlcfcrmn / ältis 
fflpuclla corolla», tffertaex floribus vincicn». 
Afferlefer / fcarabaeorum legnlui. ^uneten» 
leto/ faiorum ineerpres, fiuurorum prüdem, 
fg vate«. <planetenlcferinn / femina faudica. 
3eitimg<lefer / nug.gerulus oovc.larum praco. 

4)rviufamer«.ü0)crlefer/ hciluol.brorum. 

beriefet / profr. pluma» auferen« , mrtspb. autem 
adulator , aftentator , parafitui , palpator. ge» 
berleferilin/artcntarrix . patafita. 

icftf ' IcAio , recitatio. tirjc £cfun4 1/ ,cft ' u f n ' 
cula. »lanrtfnlefnnq/ facorum prawhttto. 
Tiuiilefiniq/ florumcolleaio. 3< mehr man hfl/ 
iemdr bat man tuft jumMcn/ l« ft, ? te ?JP ,a - 
cet , «ultum rcpeuta placcbit. gJoftenlefim^/ 
evolutio f oeraru». S&rieflejhno, / lu«arom rc 



citatio. 3 ( »tnn^le fung / relarionum , nOTariinB 

leftio. t*e|unq bei ^rofe§oren/ »nftitutio Pr«- 
fedomm publica, vulgh teHura. Sßeinlff*/ *»n- 
demia. Jg)oniglefe/ vindemia melli«. OeUefef 
mcfüi olearia. tffe in churt* Ittfbri* eß mampu- 

h»s. <gr bat am meiften Men befommen / *««ic 

manipuli«. Dtcitur quo/fr Äorteillefe/ manipu- 
lus charrarum. v£v gilt bter fein Scbcrlcfcn^/ 
haec rc« nutlam dilatiouem patitur , cunAatio- 

• nem non reeipir. 

Seferli* 1 8rtli<b ' Etfebaft / * 8f«6ar / «4- 

legibilis , lcftn facilis , lecrioneexercitus , agih« 
in legendo. Jeferliebe Jf)anb/ Tcriptura elegant, 
duccu« literarum ornatus , comtus, vcnuftui. 
Unleferlief>/»g re ' vfl minus legb»ii$. Unlefet* 
liebe »Scbrift/ feriptio mint« lumlcntc exarata, 
diftorta , perturbata , yfobfeurata. 
5lb« fr* beriefen / idem jvodfimplex, recirarc, le- 
gere , it. depurgare , ödecerperc £inen Sein» 
Serg nblefen; vindcmiare. Raupen ablefen/ coW 
lere eruca». gebern witi Kotf c ablefen / plu- 

m ulas de tunica demere , adimere , auferrc. <£itt 
Urteil ablefen/ fententiam de feripto dicerc. €t# 

mi von ber Äanid ablefen / voce canora de 

fu«»geftu aliqvid recturc. Slblefung / t>ie / reci- 
tatio, diclio de feripto. QibUfcr > ©er / recira- 
tor,legulu«,pra:co. 
Mffei / colligcre . corrogare , di rperfa coacre, 55 
congerere , rollere , fuftollcrc. ©ebliecf en aüf« 
lefen / conchulai leftirarc. Sfigen anfielen/ men- 
dacia captare , & confcÄari. UngeiiefeT fl«f» 
lefen/ pediculos congerere. 5hiflefer/i»er/col- 

Icftor. Sluflefling / Mt / colkaio , congeftru, 
coaftio. ©teinJüjlefung/ leaio lapidum. 
Slü^lefeB / eligere .cooprare. feiigere , legendo cax- 

pere. €inen Kurcr anslefen / Ducem defignare. 
igolöateü anliefen / mihtci excarcre. eine« 
9)la(j audefat/ locum fumere- €iß augufeu/ 
iedem ftauoncmqve petere. Qlutflcfcr / elcaor. 
«Huelefimg/ dcledus , feleÄio. 
Selefen / evolvere librum. €r t|l rool belcfen / <» 
erciratu« rnulti leclionc , in fcripiu vetcrum dv 
ligentcr volutaru« eft. Unbelefeü/ a cogrwtione 
fcriprorum partim inßructus. 
DnreJ)lefen/p«lcg« e » «ranslcgcre, Icgendeeon- 
cererc , pervolutare , c»olvcrc. €iu 3>ucJ) 1 001 
Slnfang bifi jum €nfcc buräjlefen / l»bmm ä prin- 
eipio ad ftnem pereufrere, totum codicem cx- 
haurirc,de piano legere. ©urd;lcfüng/ pereur- 

t\9, 



1167 



£i 



1168 



iio ,.p crvutiatio ltbroruui , vt, cpiüvlx, >. e. %)U$ 

d)cv- & $ric(Vurd)lf jung. 
(EinUk'üV •>km. qvcd 3(u|ii'jcn/ coHigex* r coaccrva- 

re . 9?"» /Je rir mctcrc , früges pcrcijicrc' , mcfTcm 
faccrc. (£i!llcfcr/ colleßor. <£wlt funa / col- 

Ic^to. §rnd)fcinlcfimg / mdifs. ifiJtincmlei 

|UIU/ vindemia. 
griffen / idem qyod 21it&KT<ri / fcÜgcre, defigere» 
ojiurc , Mtiki -5lut?crJcfcn. Hirc *lu?erlefene 6ai 

fdefta , excerpta. loci commune! , res cxi- 

mix, fcfcgregi*. £ilcfung/ * SluScrlcftingy 
clc&io. 

Soft * 2Bci(<rlcfcit / legendo pergere,fcriptorcs 
pervolucarc, uncri incxbaufraaviditatc legendi. 
^Oltlcfuiig/continuatio lccbonu. 

3iir- ßve SorK'fcn/ pr*icgcrc. (Einem ctroa* cor» 
K'U'ii ahqvid alicut legere, auribut alieujut uti. 
(£r h'ni'w'il vor/ incrrtior in legendo * velur of- 
fen Tutor el>. Briefe «HCl« »orfcfcn / litcrai ali- 
cui rccitare.^rccenfere, fOorlcfuiUJ/ prselc&io. 
5Jorlefrr/ anagnoftes. 

«£>erli1en/ fvod üLefert / recitare, rranslegere. 
•Ekrauslrfen/ fcf yWÄUBlcjcnV cligcrc,cxcer- 
pete* j£>rMnrflcfung/ adopratio. 

«£>iulcfcn/ id. qvod .iefen. <£r j'djnN'nt* bmlcfcn/ dc- 

guftare tibrum, paginas oeuhs decurrere. j£)iiu 

einlcfcnv in finum ahqvid colligcrc. 
- /ht Schliefen / legendo aberrare, inertem in 

lceendocffe.rccitandoorTcnlare. eVgef)!» 

Icuim]/ leftio falfa, S* dcpra»ata ,/«* corrupea. 
SJvitlciVn; a SJcebffilefcn / "o* • * r p»rir« legere, le- 

öioms parncipem e/Te. Milien 5?ricf mirlcfen 

liJKen/ commumeare epiftolam , ö> legendam 

dare. 3.\iclc|cr t Icftionu adminiftcr, ac con- 

iort. '"ji • 

%lA&)kfcn pry* lecüone imitarialiqvem, legendo 

afTcqvi , conferre feripeuras , & aufcultari : in 

vmdrmti* auttm eß racemari : in meffe verö ficilire. 

SDie^atWcfcntinüBeinbcr^e/racematio. 3<rid). 
lefer/ racemans, taamator, Scadjlcfe in 
(frnoe/ fpuilogium. 
Uberlefetl/ legendo percurrere,eurfim legere, le- 
gendo decurrerc. £Vi5 aufgegebene übe riefen 
lcdionem repecere , & cransire. Uberiefung/ 
DU/ levis qvidam, Lauras transcurfut cpifto- 
lae, -w/hbri. 

v©C4 & J^inivcglefen/ relegere, translege« , it. au- 
icrrc, amo\ erc , denudare, &avcllcre. (£r U|t 

feine öndjen qrfcfjminbe b»nn>eg/ agilimus in le- 
gendo eil} fengu oculis raptim deeuuic. 



:HJici>erlcfcn/ fivr 3}oc& einmal lefen/ «legere, de- 

nuo legere , lcitioncra repecere, replicarc-, 
"ilMCi 1 '. Tlefmi ; repeticio I c^tionu. 

3urücf > five j^>inbrr |t(!) Iefen / retrö legere. 3lli 
faninienlefeit »uttm rß colligcre, convafare, com- 

Küarc. vr id) (erleteH/ nimia leitionc langvere, 
cbc(ari,dclafljr( le"cndo. 



§2 8«P/ 



Die / plur. ca> . aft uua, calliditas, dolus, in- 
fidiae, cecrvnae, verfucia, vafricics, fucyt. Cine 
er^nfeny coinuiinifci fraudes, dolos conci- 
pere, fingere, commoliri. \. i iruu'ii . doc^um 
ciTc ad maluiam. anbringen / dccipcrc do- 
16 , in fraudem aliqvem induecre. i m mcricn/ 
odorari , fubo.iornri , olfacerc , perfentifecre 
fraudem. (&ütx li'i Uürbnueu / munirc fecon* 
tra inlldias, occurrerc, obviam iredolis. (£v* 
fterf t Voller tifi / totus fallaciis conflac , confüius 

ex fraude eft. <gi jtertt eine tlarhin^erAca• 

piio fubcfr | habet aliqvid captionis. (£nu \j 
Ulli £i|( angreifen / actihcioaliqvidaggredi. (£i. 
De du- mit Vilt ffircrt / rem altutraaare, £i(i 
lruDil" L'ilt ■ catlidicacc calliditas plcrunqvc vin- 

citur. v i 1 1 bilft mehr Denn 63emau / aftus poilcn- 

tior armis. (£jvauf.unc £tft / callidifas mira. 
Sßcue / nova. J^eimlic^e / fivt wr&ecf w occui- 
ra , cccca. ü>crgeblid)e / fallax , va na. ^ d > \ ? 
liehe ; nocitura fraudulcntia. tu'r mir Vi;« / be 
li|K'n/ arecs arnbuseludere, gromnic l'l|t/ fraus 
pia, dolus bonus. 

^VQ\i\\ / ftvt 3lrgeli(!/ verfuiia , vaframentum, pa- 
uurgia , dolus malus. QlDVOf ai<nli|t / ad vocaco- 
rum argutiae., ftrophat, tcrgivcrrauoncs Callidat. 
^ubenlilf / dok>fita», fides Punica , an Pclasga. 
IDraehcnlifi / artes diabolicx , fraus virulcnta. 
€r|li(l/ prxftigise , machinatio nefanda. n. 
bei' fi-ur # riegeälif} / ftratagemata , dolus hofh- 
1 is. gud)^U|(/a(rutiavulpina. ©runMub tffie- 
bras, callidiu* veteracoria. J^aubtlifi/ trausin- 
cxplicabihs. ij)il^erll |l. infidi«, icchnar, plagv. 
.»>iiren!t!t • arte* merccriciae, Ä'^nflsit / oftuti v. 
Wrberliti/ infidia; latronum. :\ei\' (rvt ü*>c vt- 
U|(/arguutio,rophifma,rorites, fallaciae dic^ionii 
Sc fenten tiae. VtUru Argumentum appellarunt: 
gAfäcrnllcAptiontm. 6ct)langi Iii l fr. aftus ferpen- 
tum. (^tafSUlt I ^rs fimuJandi. £euffU(tji/ 
technss infernales, artes abominancbc. ÜS. i :, ei - * 
lift / circumventio, fraudes, partes faminarum. 
^H3linDcrlift/ artes artium, vafnttct tnaudita. 
en / i/wp/f x w «/« noa rß , ntfi aptid got tat forte , 

ubi 




So 



1170 



ubittism ftpitu, avkm in pnfa, occurrunt compofits : j rinn / M* / tamina multiplex , verfipcllis , argu« 
fUbltftcn / & crli|H'tt/ per traudes dt machiuatio» j tula.fubdola. 

ncialiqvidacqviccre.iUudereaücuilucri causa. O 0 fw fobCtt/ QClObCt/ varin tß fignifuMtumk, 

mm <ft induecre, illicerc al.qvemad rem ra- ^ • ^ noM , aud cd 



aendam'animo dolosä. (Eincu }ii CiUCC «£>CU 
fdl)t anliftUW dolosealicui perfvadere nuptias. 
QlufÜflctl / idem fr» r tß. 2iu|" CM«! UjlCH / dolum 
ftruerc, moliri alicui , fueum facerc. ©a* J£)aUö 
fft ipmaufgcli|tet/ aftutis pcrfvattonibusindu- 
Aus eft ad emtionem domus hujus. 9Ul*ti|teu/ 
* f)Crau stillen / elicere arcibus aliqvid. (Einem 
ffin (Seit bcratlfliltcn / enwngcrc aliqvem ar- 
gento , defraudare aliqvem pecuma. &eli|kn/ 
ftbcrlillcn/ * »frÜftcn / nihil dliud tß* ff4» fal- 
Icre, circumvenire , fruftrari fallacus. Uber 
liflcit tdmen infuotr »oM callid:tate aliqvem vin- 

cerc. ©ur<bli|ten / vti potitu ourc^ujlct fey «/ 

eß omnium machinatorum improbillimum eile. 
Uk{JCnli|tcn / tß occurrere fallaciis . arcibus no- 
vit , aftum artu truderc. Jf)int>erJ.i(ten / infidiis 
aliqvem petcre, tentare, includere. 2ßa dihftcn 
fraudibus imirari aliqvem, $jf in pernictemali 
cujus ineumbere. Sßebenli|ten / fraudulofis fc 
aflociare , vnlpinari cum vulpibus. 2üicbcr< 
It^CQ / iterare traudes. (Eid) jcrlitfcö / omnes 
nervös intendere ad opprimendum aliqvem, cu- 
niculis oppugnare aliqvem ommbus viribus. 

£i|tig/ li|tiger / li|tig(tcr I adjtü. callidus , verfutus, 
acutus, verfipcllis, vafer, argutus, dolofus , fub- 
dolus , fraudulcntus. JF>illDcrll[ii<) / infidiofus, 
5Bovtli|tig/fcaptiofus. Siftiger Sud)*/ vuipinn* 
vulpio. ftjttge »MnfdjIÄfJC/ confilia afhita, callida. 
Sifhger Äopf/ veterator. ftftigc 9t4nff/ fhoph», 
ambages. giftige 9? eben/ argutite, fycophantiae, 
fophifmata aculcata. giftiger roeife/verfuec, vetc- 
ratorie. Eijtig auf Pen ©etmnn/ callidus ad qv» 
(hun. £i|lig auf Sftetnig/ callidus ad fraudem. 

^\\\\^Cfl/ fvodtcimtu: Uberli|tigcn / circumveni 
re aliqvem infidiis, irretire, includere laqvcis 
aliqvem. Lhcitur rtUm S3crli|tigCU / infidiosc 
damnum inferre, aftute agere 

SJitfigr dt / »t'c / id. qvodtift. (Einen mit WfhgFeit 
h-inbcrgebcn/ tragulam in aliqvem injicere, te 
nebrat alicui ofFundere. » 

g iffijlid) / *dv. qvod riiam nomtunovam adjr&ni fu 
rnätur, callide , aftucc , vafre , dolos«, i/. (ägacitcr, 
acute, argute. 

{iflcr/ X>itf deeeptor, machinator, impoftor, rrau 
dator , veterator , vulpio , tenebrio. <£r}ltftcr 
rex mendaciorum , D««dalus ad fraudes. £i(fr 



celebrarc , praedi* 
care/cfferrelaudibus , magnificare, excollae, 
commendare. Sdxen. dkitur fo»en / &fignific** 
caxare , liccri » vulgo apprrtiari. Hinc nos rtitm 
ditünut: Söic ttüCX lobftil 5dnc3Bal)«/ qvanii 
aeftimas mc/cesruas? ©clobcü exponitur gawft* 
polliccri « vovere , piomitrxrc, fpondere. Ulli» 
gdeben / ftipulari, rccipcrc in fc , rtdejubere , in* 
cercedcrc , convadari. Qat tft lVf tu t ju loben/ 
hoc laudem habet, commendatione dignifli- 

mum eft. ^cine SXcDc ift gdobf icorDcn / plau. 

Tum culir ejus oratio. 3C1) \)üb ihn billid) %(* 
lobt / qvod ilium laudavi , mento feci. 3eDfT» 
mann lobt if)U / omnes cum fummis laudibus ex- 
ornanc. €incil Clüt ©un|l loben / in aliqvo bo- 
neftando amori aliqvid rribucre. QBcm man 

Kol will / ten lobt man mehr au* (dunfi / als au* 

S3crDienjl/ qvos amamus, eos amieiüs , qvam 
vcriüs laudarc folcmus. Cklobf irctDcil/ laudi- 
bus Horcrc , pratconem fuarum laudum invent« 

rc. (Er toiro hm oer 2Scrfc balber gelobt / de 
carmimbus laudatur. (Sr toiro wenig gelebt/ 
abefta laude, caret, deftituitur praecomö. €ü 
ncr lobt ihn/ be r anber febilt ibn/ laudamr ab hm 
culpatur ab Ulis. £ic ewige Jfeufebbcit gclcbeo/ 

fierpctuam caflitatem vovere. %ßa$ man gc* 
1 b t bat / nun"; man balten / paöa , promifla fuoc 
fervanda. ©eborfam angeloben/ fidclitatem* 
obfcqv mm jurarc. (EoMieb angeloben/ iuramea- 
tö promicterc. jßurgfe&aft angeloben / intet- 
ccdcrc, fidem obligare, fpondere pro aliqvo. 
jober / * jobeilber / OC* / laudacor , encomiaAe^ 
praeco virtutum a laudum , buccinator exiih* 
mationisalicujut. £oberilin/ Die/ famina Su- 
dans , laudatrix. Sed %ob<t tliäm tß approba- 
tor. xftinutor , £5 'hei ta tor. ©clober/ & ÜliHi- 
loben promiflor, expromiflor , fponfor , fidejus- 
fbr, ftipulator. QJJitgdober / confponfor , ad» 
promilVor.comproraiflbr, compracs. 
2ob/ DAS / plur.car. laus , laudatio, prasdicatio» 
commendatio, celebracto, elogium, encomiunn 
it. gloria , fama , exiftimatio , decus , plaufui. 
Verliebe* 80b/ laus magnifica, egregia» inclyxa. 
(ircige*/ ietmu, vivax, perennis. Sßolvertittt' 
fc*/ d.gnifllma, merita. ^urtreffliebe* / palma* 
Kit. Srbatcingut^Pb/plcnu»cftlaudis,aban- 

■II 



So 



1172 



dac laude. 9}rfd) i-'cbe fncbcn / glonaro appe- 
terc • laudis cupidum cfle . plaufum caprare. 
Z>a€ bnilijf l'bm £ob lUtOCgt/ haec res ipfi laudi 
cfl\ 2 ob cr!*»H4en / laudem confeqvi , obtincrc, 
fib\ compararc. (Seilt -Hob LH'i raDiarti unb et 
IKiUTit/ laudem propagarc , tuen, cumuium 
addere ad pnftinas laudes. $cil am lobe f)fl 
bell/ participem laudis cfle, tfun £ob :chtcn 
laudem dcfpiccrc, con temner c , flocci facere. 
(Einem ein rob nid)t gönnen / invidere laudi. 

Hob fd)lll &[CV11> honorem imminucjrc. Vr Kl} 
•ein £i)b JUefdjrribeil / gJoriam in fc trarwfcrrc. 
Cr Fcmmt um fein Hob / ejus laus fenefeit , emor 
tuaeft, jafturamTuz dignitatisfacic. &a££ob 
Verneurcn / reftituere , in flau rare laudem. 
Äldermann^/jw^cberniann^ob/ laudatio long* 

latcqvc diftufa , nomen per orbem cclcbracum. 
8lncnlob/ laus avita. &uberlob/ laus finecra, 
digna , ä laudatis v ins orra. •Sbriflcntcb/ Chri- 
ftianorumdccus. Qübrnilob gloria. <£u\CTl ■ fivt 
Oeib{fiob/ laus propria. graiicnlob / faemina- 
rumfama. ©egCItlob / laus murua. ©Offe$> 
lob / Dm. .Cuusleb / praeconium domefticum. 
J^elbenlob / laus palmar is. (St't^djtlUljjlob/ pa- 
negyricum. ^ungferlcb / virginiraris commen- 
datio. ganbtflob / coilaudacio vitae rufticae. 
SJl'ifrtcrlob/ eclebratio facerdocalis. Diumlülv 
eloria. (Scfyönbcitlob / prasdicario forma». 
V^ieadlob / pompa triumphal». $oWcnlob/ 
parentario. £ugcnt)|pb / honor virtutis. Uli 
Irb / obfeurteas nomrnil , dcfcftio laudis. 
3!3tibr|)etf(0b / commendatio Ycritatis. 3eit 
leb / laus fragilis , fubita » vana , tranfltoria. 
3U<fK(ofr / praedicatio cartitatis. Sic & multä 
*lm , u; : tfriegdob / laus bellica , adorea. 
$rdd)f(ob / laus fuperba , pompa laudis. ©clt» 
leb / commendariodivitiarum. (Sei' cd) tnU.it 
fob/)uftui*,öc. Vid Rum;w/'.i. It.pzeis. 
I o&uttq / t>fe / &&a* Heben / idem <p>od /Lob. 2Jom 
leben mirb mcuttinb fatt / pictaslaudatur de al- 
ger. ScA gobung/ & D(» Hoben ttiam eß »(rimario 

*t iicitatio rerum, vul^bdßimtum & appieaatio. 

Ablief) / *Ji.&adv. it. mbaft /9cbfHifric|/ & gob< 

film / fvod eorruptr effertur Hobefdtl / laudabilis, 
laudaadus, praedicandus , praedicabilis, plaufi- 
bilis.y.- laudatcjaudabiliccr. V 0 Mid>f ^llhii 
furnebnttn / praeclara conari , ad lumma conren- 
derc , tacious egregium aggredi. llnle'blicb 
1! laudatus , inglorius , laudem ob fair ans , laude 
(axcQjjOmni pratconiomdignus» 



HMieMcif / W«V *«Vm?WÄob/cx«llcntia lau- 
dum , commendationis amplitudo, infioma, 
monumenta , oroamenta laudum. Utllewicb« 
Uit / dedecus , turpitudo , probrum , nomea uv 
vifum , obfeurum , conremtum. 
Ausleben / laudem alicujtis imminuere.prseripere, 
obrerer« , obfeurare honoret , deefle laudibus 
ali cujus : rarum eß % ficuti c^Sefobcn / qvodid. ac 

fimplex Äob* n ,ß. gin belebter «Wann/ vir omni 
laude Aipcnor, abundans. clamlimus, cumu- 
latiffimus , ecleberrimus. Aufleben <j to.^ m, u- 
fimum eß , & praedicarc , commendare noUt. 4^1* 
nein etWtf Aufleben / approbacione vel com- 
mendacione aliqvidicacxornarc, uralter itlud 
in prerio habear. 
Erleben / laude affeqvi , digna * idonca laude afÜ- 
cere, faAisdignöpraeconiörefpondere. lo- 
ben ttiam eß prjcdicaiido dr collaudando lucrari» 
obtinere. gur (ivt Verloben / buccinatorera 
cfle laudis aheujus rei, amplificare, decancarc. 
magnificare laudibus aliqvem , ad ccclurn ferre« 
tollere aliqvid. ^ordoben/ in laudibus alicu- 
jus dccantandis indefeflum, ftrcnuum, afliduum» 
excicatum cfle. gkloben vovere eß , ui in prötei- 
piö hujtu radieif diRum , indt eß @elÖonU$/ f°°d rt~ 
iam @dubbe/ effertur, votum, vadimo- 

nium . promiflum , reeeptum. Sln^eldbnug/ 
Da*/ ftipulatio, vadimonium. J&aitDgclrjbtlUt/ 
pollicitatio j qvac fliputarä manu nt. 
Öm unb berloben/ partim eclebrar«. ftm mib ber« 
qclobet Werben/ rumore multitudinis laudarS, in 
laude verfari, hominum nraedicarione in ccclurn 
afeendere. ^>inber ficf> leben/ depeculari hono- 
rem aheujus, detraherc aliqvid de laude, alieujue 
laudes obfeurare > verbo: maculä aliqvem nota- 
re, infamar<. ^»(hieben/ Durdjl eben / dr 3cr> 
leben/ cumularc, amplificare laude. CDfitlobeit/ 
de S^ebenlobeil / tcrtimouium vircuti cum aliis 
innumerisdare. £Rad)leben/ 1. f. fLob nzfrfci 

Seit / profeqvi laude» honorificc dcaliqvd prae- 
icare , immorralitaci alieujus virtutem com- 
mendare. 

Serleben / prepr. Uem ejfet oyod Jrju'nber fldj loben/ 

vituperare , fed in $eae fign*t: defpondere« de- 
(ponfarc f promitrere marrimonium. f&tt* 
lobte ^UXltiltanf Tirgo defponfata. Hinc'ba* 
SSer'i^bniip / Tponfalia. Q?erlöbnM§ mad)en/ 
fponfalia cclcbrarc , dare fidem conjugii. D ct- 
tur ttiam Ut ^oci \vbu\u\ . £m Verlebter e>e u 

Ui/ Dco confccratuSj de voius, 

(Se cc Süicftti 



H73 & 

^öicbcrlübm t inftaurar« , repeterc, itcrarc laudes. 

«ffloriimlobcn/ fit* ftrn was lobe»/ m ahqvl re, 
fÜ ob aliqvam rem laudare. 

gOCf /lOCfetl/ ftClOCfet/ alliccre, alleaare, 
pclliccrc, inefcarc , induecre, permuleere, laccs- 
ferc SRan raup nidjt tcDcui feigen / ber im; 
lüdet / malt fvafonbu* obfcqvicndutn noa eß. 

SDie €brc lodct iim in tfrieq lugeben / gjoria fti- 

mulat cum ad arma capcUcnda. Compofit* ufi- 
tatiortfunt : Qlblocfcn/ verbi* blandis aliqvid 
confcqvi , blanditiis cmcndicarc. Slnlodf Ii id. 
qvodßmplex Dorfen crahere, calcar adderc, inv 
pcllere , inetndere , inflammarc. 2lu& * J£)CD 
öuiloefen/ cliccre, perconrari, indagare, perve- 
fl.garc , venari. €r bat feine SOTi'inung bci;aus< 
ftclode t/ peaecravu ad ejus opiniouem fcifcitan- 
dow £r faH mibe einen Annb au* betu Ofen 
locfeit/ prov.de vifrAÜA &drbilitat& t carct viri- 
bus, deeft ipfi facultas» nihil vaiet, poteft. X)av< 

tu(i>(!en/ intitarc, folucitarc, allcöare. J£>er ab 
0(f en/ ad inferiorem parcem crahere. J&in i u ■ 
todett/ adutperiorera partcm ducerc. Jperctt? 
locfen/ actrahere ad locum tntcriorem. i 
*3ßcbenlorfeB/ allicere cum alüs» QSerfcdeni. 

feducere, corrumpere, dccipcre, ad vma tra- 
herc. 

2öder/&*t/'Hcx,fvafor, duöor.confulror, mo- 
nitor. 20Cferinn/t>iC/ pellcx, feemina allcAans, 
dclrniens > inefeaos , peimufccss i concitans. 

lim eß Wuloder & Wnloder Inn. perforier au- 
tem eß feducior» dcccptoi» Simulator. SBct» 
loderinn/ (timulacrue. 

Socfimo, / t>IC / illicium , »neicamentum, in vi ramen- 
tum , irr ira mein um , flimulus, cüa. Sic Olli 
lodling/ illcOamcmum. SSerlodung/ fcduÄio, 
deeeptio. 

Jüdb^ft/ *J} & Adverb, illiciens, alliclcnt, allefti- 
vus > ine itativus, ilicccbrofus, inftigante, invi- 
tantc qvodam , du Au , impulfu > inftinäu ali- 
cujusv 

futW/Saf fitLotftn/fvtfi ÄodtXxV efea , invi- 
tamrntum iflud , qvo caputntur Ave* £5" aita antmu- 
tli*. vi nie in ein £uber n / obeftarc aliqrcm. 
'•A ;tubtT tüamrß caro moniona ,65" tn Jr f '"' hcllua- 
tio, incemperantia, luxus, perpocatio, comeßa- 
tio. ^£utar liegen /hclluarupcrgrxcaii, lu- 
xuria ditHuerc , indulgcrc geoio. 

£uD(ril / cfcajn poncre, incücarc. £)ufan(t Dickert 



£<> 1174 

Riebt l Uta in / nefcis iBcfcare nomine». Qie $>P« 
gel lubein / falconcs , vel accipures pafeerc. 
f ,Vi<i)K luberil/carnemorricinl vulpcsobcrcarc. 
Zubern Alter A figmfitAtione rß popiuari , perpoca- 
rc , gulx deditum clTc. 
gUberUtlg / Ol« / pro ovS frefventim dicitur Ctrl t*x9 

t»cil<t>cn/ i$t>as gubern / paftus , cibui. efea. 
£8pUtift i\\ eine üubernna jum 3?r5fen/ Toluptas 

edmalorum efea. dttrrifi^mficationeftgnat wi- 
cemperantiam cv luxuriam » vel popmatio- 
ncm. 

£abcTbJft/,£uberi(I)t/ *S5cr!«beTt/ *dj. & Adverb. 

propr. efeanus, Jn/i.ir gulofus , afocus , popina- 



lif. 

^Ob / OOft/p/wr. ßobClt/ atitiqvifßnU'VOxGer- 
mJuucA es Ungvi, RumtA notat ; villum , ü qvim- 
libet rem vilcm , laceram y fordidam. /nir ff - 
irr« vocac Scbf appa / pallium villofum , laccr- 

na. Jöbur / fpuma. £oburintnne>homovitis» 

abjeftus : k qvo n -ß> um ^ t ter bet t /grabar us. aua- 
clintcr tum , 9*v«/i /rff rx viUn ßiatis , £f) £ Otter» 
biloc i t . icurra» nugivendulHi , propr. laccr- 
natus , Cttft £l)bberer/ pallto villoso teftus m/i 
frrtterbube -venire maiü, k ^OOeit / logt ,*nugar* 
incptiae» uitde ÜObbcm/ five totttXtl/ feurran, 
rilum faifum capearc, nulla «crecundtae habua 
ratione. tottcrifd) / * ?0ttetboft/ «4> &AdTK 
fcurriiis » vermin » fcurnlicer , vcrniliwr. 
Aliudeß ?ob / bAS / fruftum. &5 ^Ifllpb / fors hc- 
reditaria, fvod ß)rtaßf k tLo&/ fort , drfnndit, 
Mq\mdt dicivLientur bona allodialia 5ltlll>b»/j*>f 
tfc;rt>gütcr/ nißmävrlü ApptUmx ab OD/ ^rf»-'^ 
a^ff i;jf>* im (j>5>. fytotxu etiMmrß cd» gummna, 
pannus t Iinamentum, &pecukan nomine fa ba- 
nn m . l/n^e geberer / )rvr ior>mrw<$« / taba- 

narius. 

Cötü / ^ g8n?C/ «'.£CU/ t>er/ P /ar. £6* 

trCU / & lallen / leo , nx ATtimAÜitm qvA- 

drupedum* junger Jfönx / catulus leonis. $6* 

winn i We / lc*na, &okm leA. % mtx ifeuc/ leo 

manfvetus , cicuratus. J}cv\hMt(r Hnt / •»>- 
molus, magnanimus. 55rnlienber t6nc/ rlrcn- 
dens. ^ilfClli'il t6\U(.> fxvus, minax. ^cbfi'cf« 
lieber/ ternbÜrs, fermidabilis. ©<r ^mebrül« 
U f / leo rugir. geoparb / leopardus. ÜVOetiAm 
eß fydus tolftitialc , P c't- rjdus Ciconxum, 
tÖrcJein / ßve26tod)Kn 1 Mmm.dtcitur qvo^ 
caullus villoiut . 

2tW 



"7J £o 

X>€V/ plur.car. mcrces , praemium , pro- 
mcritum . pretiutn. (StfingCT £obtt I mercc- 
dula, tjvMfi dicerti Äonlfttl/ lcvil qvacftus, lu- 
cium cxiguum. (iEbrIjcber ifphn / meritum ho- 
norarium. & c \d)cv fuu 1 1 icbc r / Ije r rl ichcr £el>n/ 

pulchcrrima, copiofa , grandis mcrccs. (5ei> 
UCU^obn. forDcm/ merccdcm pctere, pofccrc, 
exigerc. ^et?ll geben/ dare , pendere, perlul- 
vere merccdcm. £x>btt C ttipfabcH / accipcrc mer- 
ccdcm. deinen Mm befumnun/ opem pre- 

num compararc , merccdcm officiorumcapcrc. 
Noiat rfi4»i mul&arn W peenam. flagiciorum. 

€v bat feinen verdienten 2ohn beFommca/ dignas 
fubi vi t, dcdi t, fenfit facinorif peenas. Alikt ver» 
Denier J?pl)ii r/1 falarium. aßie Arbeit/ fo y o ! n, 

par eil fortunalabori, qvaUaqvisqvcgcrct, ta- 
lia qvisqvc feret. £££»■• n bem 6e|inbe #cft 
Ui»D Üobnqcben/ fervodebentur eibarta fr mcr- 
ccs. £»ic äufbaltun.] De$ BDbnJ ifl eine Gimmel 
fcbrcpcnDe <8nni>e / cLamicac in «slnm mcrccs 
decenu laborum. 

5i(ferlobn / mcrces pro agriculrura. 9tDPDfaffll< 
lobn/honoranaadvocacorum. 9lint0lPi)R/ fa- 
larium oftkialiura. vJibt'iihlMi 1 mcrccs labo- 
rum. <Ur|ftof)n/ foftrum. «öfl&erlphn/ balnca- 
«*• %albierlof)n/ Toftrumchirurgicum. &iUl 
Iphn / iumtas xdific lorum. SScraJobn fiu pohui 
Sei-erqelübn / praemium pro euftodiendis naufra- 
gorum mcrcibus. S&mbclphn / precium pro Ii 

gatura libromm. !Dienjie< Stnttyto SRätjpe« a. 
(?w|inpc> * Pieolphn / mcrccs famulans. ©re- 
fcherlobn/ mercei pro tntura. (gbrenlphn / *»o- 

noranum. gtibrlclm vc^hira. (Selcittflobn/ 
▼cerigal , mcnyrntm. Zeitlohn/ precium in pc- 
ettnia numerata, it. mulcra. {*MiiPenIohn/ gra- 
i ia. JjMnMphn / arrha , ahks (Jfottcßpfenntg/ 

it. laudemium • &vulgbpennM Murr* äc rtebsplui. 

•£>ebammenlpbn/ maeorrum. ^»enFerlobn/ süks 

^enferejelt/ prerium pro executione. Jf)pf. 
Cphn / remuncrario aul ica, i. r. ingrttüud: j£>ii- 
renlobn/ qvacftus merecricius. ^nf>r!of)fl/ pen- 
fitatio annua. tfriegllpbn/ 0olD/ ftipen- 
dium militare. tfinoerlPhn / *ltks fcchrlphu / & 
0Ct)u!?Jf Ii / mi nerval, ditfaftrum. trtÜCflohl/ 
ftvt (StMDenfohn / ftipendium peccati , delicto- 
rumpaena. SOfacberlpb"/ manupretium. 9)jäf> 
lerlpnn/ proxenetkum. 9eebenlpbn/ penfio ex- 
rraordinaria. <J3feri>elpbn / precium cqvartum. 

%c$tit fr Sitejferlobn / expenf* juduulcs. 



£o 1176 

^eblaebtlobn I pretium pro mactarti. igebini 
Cdobil mcrccs terraria. vSeupmracnlobn/ i»u- 
tncia, 9> um. @ici|C<lüfcn/ brabeum, nicciecium. 
SrUttenlübn/ eqvimcntujn. ItagelobM/ mcrccs 
diurna. J UtjenMühn/ praemmm vir cutis. 
(nbllobn/ chariitcrium. 

?0bnen/ gefebnee/ penfare,penfltare, rependere, 
pretium perlolvcrc, merccdcm numerare. Di- 

cuur ttum ijefobnen. €ine 2öolf af)f belobncn/ 

remuncrarcbcncfitium, rcpcndercofficia. ©f» 

lehrte 2eute nJcr^en ftaftlieh belohnet / maoiu 

funrvins crudiris propoflta praimia , doctitru- 
ctum eruditioaisferunt uberrimum. Aliacom- 

pofit* funt : Stblobnen / H eß gc toijntn/ 

tnbucre merccdcm. 5)uppelt flWobnen/ pre- 
tium duplicare. ^itlPhnen / cum alias fairere. 
SDiitbclpbltet tperbeil / partiopem efle merccdis. 
9(»l(|E>Ipf)neil/cxintervallöfalvcre. Ubci"lpl)ncirT 
pretium pretio addere , precium abundansex- 

poncre, numerare. SJerlpbnen/ ÖBieberlphjten/ 

fr SBieberper lehnen / remunerarc, repenfare, pa- 
ria facerc. S5tIoI)Hf/ praemiis mactatui, affectus, 
ftipendio ornaras , donatus. iüi^rrbflrblit/ 
remunerarus. UttbelPbnt/ erpers praemii. ©et 
^Dienfi ifi imbelpbnet/ gratis collocanuo, cxfiibi- 
tum cd officium. Unipieberbelobnct / remune- 
rationc carens> meritorum pnemi6 detticurus. 

£pbnung/ Sßclpbnuntj / 2lblpbnung/ SBerlobnungte. 
Öte/ ÜL avo.i tLol)n/ mcrccs, pnemium, pretium. 
92BicberpclPbnung/ remuneratio , penfatio ,pen- 

fitat.o. (£inem feine Q3clpbnun<j abfdjneibenv 
denegare merccdcm , expertem facere prasmio- 
rum. 

c'obltetV&Cr/ mercedem prarfran» , pretium cnumc- 
rans. £obnerinn/ fr feelpbnerinn/ We/ famint 
prerium folvens. S^ieDerbel ebner / remune- 
rans , vulgh rtmuntrator. Arbeit * <?iearfbe^ 
iPbner/ brabeata. StA thix 1 X 0*3 loner efl ope« 
rarius. 

86f/ Iftfen / gelifet/ wmm ? täm* übe. 

rum facere , libcrtate donare , in libertatem afle- 
rere, vindicare , poteftate dimitterc , tf . cxplKa- 
re, expedire, cxcricarc, Teparare, fecernere. ©ie 
3ltneje lf*fen / lingvam fcalpello liberarc , mode- 
re, praefeindere. (Seinen dornen Isafen /fi vt fid> 
töfen »e^en eine* SinnebinDe^ auf Den SRaroen** 
taiv natalicia dare. <c cm Beben tofctl / animam 
redimerc , pro viti pacifci. ff inen 0116 Dem C^C 
f4ll9Uܧ \6\<ll/ carcercaltqtcra cnmteic, capti 

€c <c ii yot 



1177 & 8» 



vo* e catcnä folrcic 58on ewiger Dicnfrb .irf ei t 

lOlVn c Krvitucc cr.pcic , tcdimcte, .er v i :u:c Ii- 
fcerarc. ©6tft I6fen / bona hypochccata vel ©p- 
pignorata eluerc. ©IC Äailflf Ute (dfcn Diel ©elf 
fluf C^iT ?0?ej?e/ mercarores in nundinismultum 
«ucrantur. CempoßU Juni: Sibirien / 2ill$ldfcn 
* £inlr»fen/ redimere, rclucre. £)i< &8a d)e ab* 

i c i . :i / cxcubiai mutarc <£inen wrfefctcn ÜKing, 
v ;v;a\T ob aus & <inl6fcn / annulum nexu pi- 
i finorii liberarc. 8lnl6|en ■ five an fid) Irjfeu . pc- 
.. caniam pro re oppignerata numerarc, £)er 

©arten ift md) t fein / er hat ihn uur an fi$ flclö- 

fet / ejus non eft hortus , fed oppignerarum 
icdemit a Crcdicore pigneratitio. SUljidfen/ 
•V. $W fimjkx, diflolvr rc , diffblutione rclaxa- 
«. ©ie edjllfje auflegen / foltere corrigiai cal- 
. ccamentorum. (Einen ©trief auflöten / nodum 
toller«. ErJfc bie JE>ofen auf/ Colvc caligas. <£r» 
ttfeu f W fimpltx Hofen. (Erldfe uns" 00m 
Übel/ iibcra nos a malö. £)er 9Kenfd) itf nun er. 

li'Kt/ vinculis corporis exurus, corporei molc 
ievatus eft aegrocus , ex bac mifenarum valle 
«reptui cft. *j$it erlöfen / ümul liberarc, una 
, «um aliis redimere. SBiefter I pfen / fecunda vice 
liberarc , denuö diflblvcre, rclucrc pignus , vel 
h vpo t hecam. Sic Juitm : SöieDerab» 23ieDer» 
an ^Bieberau« ffiieoer nf" SBiebercin JBic&er 
erlofen. 3rrl6Ycn rß diflblucione divcllere, per- 
dcrc,rumpcrc,alligata, irrecita cxpcdirc, con- 
üi iita cxrricare. 

tpfeiV Der/ (Ertöfet / liberator, redemror , fcrva- 
f or, I a xa n s , r da xa n$ , fo I v c 0 s . £r lö ff i in U/ Die/ 
feemiha überaus, diflolvens. fBh\$ftt/ ©et/ fuc- 
«enturians, utecentut iatus, rclucns pignus. Dt- 
iitur diam ginlrjfer / * SBieperein 
ftwa < upc4tw cornu iftud Jr» ramm aurigarum, 
qvö nodos funium diflolvunt. 

|D6/ * ?ufer/ bfe/ Ipfetf / tdj. libcr , immunis , Jibe- 
r a t iis, Ali uiris vel arbicrit , fu* po tcfhuis , it. va- 
cuus, vacans, qvictus, carens , de fic tens , expers, 

indigus , inops. ©eine* Dreines !p$ fcpn/ folu- 
tum , liberarum efle ä curis «V miferiis. ©einer 
f$cfd)äfte lo? feon / vaeuum ede ab operc , nullit 
segonis obftnclum, implicacum efle. (Einer 
tfranFbeit lo* feW / i roorbd hberari , reconva- 
lc(c<rre. Süf v Den Teufel einmal tu &QÜ< bituv 
Jer f an feiner nimmermehr los werfen/ q vi fcmcl 
invitat Saranam, femper convivamtUum habc- 
bit, prof. Vctcrcm ferendo injuriam invitaeno- 
T«in. fyi dum rß prdpj. infepar, ab , de , c , da, 



tri : £p6|"predjeil abfolvere. £ub. leiteten/ caa- 
fationibius ciabi. (Eid) lo£failfen captum Cc re- 
dimere. goebredjen/ erumpere, carccrcm cf. 
hindere , y'-.-. %0i aiikj inmultit compsfitif abfen- 
t:am &privationrm rd notat, ut : SlmtslOä/ orncio 
publico dcftitutuSf muncre carens. 2((^t(o*/ in» 
curiofus. ^Irlu'l rlCs / ociofus , vacans a&ione. 
^5rDtIofc 5tlUlfi/ ariininis , indotara, nihil ad 
farinas. ^SuikUd^/ alterutro pede fubiccm per- 
dens > exutus Üapcdibus. (EbeW/caelebs. ^f)T» 
lP6/ infam is. ^TieMctf / bannicus , paeeexdu- 
fus. gurd)fl05'/ metu vaeuus , animofui, con- 
fidens. (SeltlPf / ad inetras redaftus, impara- 
tusapecunia. (öofflüö/ impiui. (5rablo$/in- 
fcpulcus, inbumatus. 0>ninMi^/ profundiiU. 
mus. ©run&lpfer SlbcjninD/ barathrum, vorago. 
^eitlOtf/malediaus, cxecrabilis. Jperrenlpe 1 / 
ftve SienftlO*/ fai arbitni , hber ä Ter vi ms. S$?X$ 
renlofe^ (Sefinblein / erroncs , vagabundi. jT>eT4* 
\0t/ timidus, ix. crudelis, faevus. Jr>Qf\u\\n%*$t 
\ci 1 animum defpondens. JP)p/fnunejf?lpfe 
(hetl res ddp cratac. ÄinbcrlO* / orbus. ^raft» 
\0i I debihs. ^'un|]li>8 / iado&us , rudis , idiota. 
Jeb> frve (Seelenlos / exanimus, inanis. 0Kajr< 
unDvreaeUi'6/ maloatvduorbatus. SRutlfg/ 
animödcjeeius, abomniT}>edcftitutus. SSRüt* 
U\\oi I patrimus , ftcut "I> .1 1 er los / nu tri mus , & 
Elternlos / orphan us , pupiliua. ^O?aeJ)tlp0 fme 
viribus. ^facbtlpÜT 3orn i|i Seacbcrudältf/ 
vana cft (ine viribus ira. -Ramie?/ iniaudauis, 
inglonus. ScafurlP*/ contra, pratrcrdrAipra 
naturam. SßehMüÖ/ mvidisefccurus. üöerfhrbt/ 
nitb SeeiblOtf / livor poft fata qvicfcit. 3ßot)t» 
Itii fivt öefabrlr>$' pcricult expers , in portu na« 

vi «an s. Z)a0 SBerf i|i 3^ olwlos / res eit in vadoJ 
9>abfil0<$/ Ccdes vacans. $ridjru)57 locatio-con- 
duAiofimta. ^(Jc^Ictf/exicnse ruteli. tyfliejjt« 
\$$/ fidc folutus, JiiUur qvAndoq. <£jt>\o4/ ä )ura» 
mento orKciaii abtolutus. ^radjtlp*/ finc pom- 
pa. OoaUo^/a/fiiAioniscxpcrs. JXudjrOö/ alie- 
nus a vir.vüää. ;\il3|p5 / mutus. £)ie J^>«rc 
fiuni>en mir ;u 3>crar / nnt> luurfc ejaiu rette*/ 

obftupui , ftetcruntqvc comx de vox faucibus 
haefir. .\\lI)tll?/conli!n mops. Ruft > five :\ub€t 

los / reditiofus , tumultuofus. DCatllefe Deac^t/ 
nox inqvicta. Died)[le?/ infamrt , locum ftandi 
injudkiononhabens. ^d^mcrilPS/ expersdo- 
loris. Siud^Cä / atheus , fcclcftus , ctuninolu«« 
©djaMotl/ indemnis. ©iniHo*/amcns. (£tig/ 
Ii'? / vielui» fug^icM, ^d;anelüi / *ß ignomi- 

- no/usw 



«79 



ir8o 



noius . fttdus , uctarms, cy conti k: tllibacus, 
omni nocä , maculä dr opprobnö vacuus. v~ ev 



l'ofcr $rttf/ cpiftolaplcoa Aomavhi de qvere- 
larum. 



%(l\\0$/ fecurus, qvietus, incucioms ©traf« göfen/ t.r. lofcm<tC&en/ corrumptre.reducerc, vi 



fpS/inultsjs, immunis.. irculotf/infidcliSjtn 
fidus. £uiJCUDlot>/ a virtutc alicnus, indeco- 
rus, inhoncAus. iln'hl'L'?/ inermis, nudus. 
€mcn 2&bl'lo$ m.l^Cll/ ipoliarc, pnvarcali- 
qvem armis * extorqvcrc arma. 2£liröelW^ 
inglorms. 3abnl06/ cdcntulus»fc5 jexctnta M- 
lia,ut : '21 fem fn cDi?emlos/ annelüs,fpintum 
»greducens. ^3Iut!o^/ cxfangvis. Sfreifletf/ 
latuudinisexpcrs ,utline*; 2$00enl0& (inefun- 
dameuro, vanus, ineptus .abturdus. (fdjtfotf/ 
fpurius, nothui, illc^itimus. .■ cxlic- 

redatus. (£rblO|e (Hilter ' bona vacanria, it. 

Iierdita , 8* pro dcreliftis habiu. (£rblofc SStr* 
a§cnf<t>aft / heredua» jacem. (JmpfinDung^ 
\oi i mfcnfibilis. $!Ü4f llotf / alis mutilatus , ü" 
folucus. ^Mlicnlotf/ viduus. §rud)tlitf / in- 
ucilis, irntuj. grHCfttlOfr: Sitte / infru&uof* 
preces. Jlljlo^ / apus. §ÜI!o$/ ta&ucarens. 
Ö)ftftlO$/ mundanui. Öniltlofftf&bcn/vitacar- 
nalit. @rrDißf llh>6 / confeientiam, negligens, 
confcmncni , fint confcicnUA. tölflübloS / ndem 
excedens. (*j|lfblr>$ / muti latus, .fttfotiillH»/ 
Interregnum. £eutlptf /depopulatus, vaftaeus. 

SR anin<j«!o$ / I«*n q»*ftus , egeftas. giarnntf' 
lofc3ftten/tcmporadifficilia. tr(frulble$ / in- 
soecns , criminum parui. Jrpfflot?/ inconfola- 
btln, infpcrabilis , folario privatus SBerflog"/ 
fme openbus , bonis openbus deftirueus, fc#c. 
3nt!fl|C/p iAntatßncmme hermodaelylus. 
tcU / -:if. malus , per verfus , vitiofus. fciM'a - 'T-ll 
tu' /' neqvam, ncbulo, verbero, feurra, famoms, 
rurpitudinc noratus, improbus. maJignus, ma- 



tiate, r*riujivrßy&fio eononnunqvam duitur : 
SSa lolVn / Jtd mit venit freqvtntatißimum «JJct« 
tP .Ijrloft'tl / fivt iü.ibrloft ii / negligere,praeter- 
mittcre »omuterc , rci curam abjicere, remiino* 
rem efle, ofeuanter , inconfulto, negligentia 
provrdcxc, procurarc, profpicere. tgein (jjlücf 
Veri9abr!pjicn/ ton in, am hiam pigriru penkre, 
deefle rebus luis. (Seit WrtDnbnofcn/ defrafa- 
darcargenro, fuppilare, fuppnmercnummos. 
trci» 2lmt »CTtodbrlofcn/ reraifteagere, indeco- 
re gercre, reiinqvcrc, defercre officium fuum. 

2>f r SOJcnfd) ijl tu brr ^ii^mb »cmxifjrlofct tm* 

ben / iciardatus eil in puentiä, £lf SJJJunie f)*t 

totftfinb wrfeabrlofrt/ Der 2lr,t tan JfriWfcn/ 
oerariaeuram infaorisprodidic, prascermiHt, in- 
ianci damnum cxncgligentiä appornvir, medi- 
cus xgrotum dcfcruic in curanda aegri Talcrudi- 
ncfolicirudinemt Tedulitatcm non ei, qvä par f 

cft,cura adhibuir. &ai grurr vcrtvobrlofir H/ in 

igneeuftodiendo ineunoium, ncgligentcm , fo-; 
mnolentum efle. Lnde-wnit S3criT>al>rlofcr/ &er/ 
diflölutus , negligem , indiligens , otiofus, Icn- 
tiii, morator , Ö'33tTttMl)rlpf"lirig / Die/ incuria, 
indiligcocia. negledio, fegnicia, defidia» 
tofinuv T>t(/ foludo , enodario» expedirio. 9(i|f< 
lofuilfl/ dilToluito. (ginlrifiing/ reluirto, ^ iy Ii . 
^■rlöimw] / /irr QBtrl>vrf MfJftlM / redemcio p i- 
enons. (ÜvIOMina/ redemtio, hbcratio. (&rb< 
Ibfiina / Kfluftritt / jui protim i feos , rttfa* 
Äus. 9iu$liflirig / Ümi r^, &mconvtnHbtufro- 
vin: iMhbtu, ( u pped irariofumtuum, qrxStati bus 
pro vi nc iahbtis u Principe flr. 



litiofui. ^oft öittfC/ airamenrum decolör. ^lid^/^.^wiv.qvodfoki, expediri , enodari 
g«)f< 3ra^t* / mierrogwio ftulollima. 2ofci\ poteft. 5ic r 2lblo« / (ginlr3gli(b / \M$$t 
gtiicr/ignulangvidus. ^ofe* @*|lrU>kui / tur-j lieft / vf .• QlbIrisUchc / (fulldlltcfye (Hilter ret^ 
ba fccleifa, fada cobors , derperarorum collu- redimibiles*- • 
Jies tofe ÄIciDiuicj / .cft.s fenUa, tiüi. / , w g 0 (- c / tf f 0 f un q / ^ 

^.id)cn iucilia, nu^ae,rcsTanae£5 mane«. |0»' / ' »^tL.^T*' ' . T . t. 



ff ircUtlUV fomnia levia, ommofa, infchcia, por- 
tenrofa. Jfüfc CDvt'Ütlimi / fencenria abfurda, . 
enervau , vaga. (jrilt CIH lofer ^>aft / fubobs, . 
acutus , call» Jus horao cft. JfcfVr 5tcrl / bomo • 
semiffis, villi , intim* fortis. (tfj fn r Jpaubt 1 
(oft diilolutnlimus, profligatiffimust deterrimus • 
omnium, trifurcifcr, flaguium hominis, mon- 
ftrum exiciofum. \va\U] lofif / fubdolus, . 

dioaitcr malus, vcrtipclhs, vatcr, argutulus. I 



fiur. £0fun^Ci1 / fors, fortio, fortilcgium, 
Goib.B r lg. &Saxon.UtJ S^Otf/ unde JJütl«n/ 
forttri. <£iiuiiu£c4/forsbcnigna. (*ilci(b i'i:?/ 
arqvahs. UngCWi§ Iti I incerta , dsjbu. ^06 
gl'Clfftt/ murin ducere. t0$ \(l gcfi'U?n/ 

fon exiit, cecidir, evenit, Sortitto cduAa cft. 
SflPa^flUfi iJO^ ftcllc» / Toni aliq £ id commitse- 

re. €r f>äc Dii^ bvöe JJöä beFomincn/ forte vi««. 
& iji ibm ein {)au6 i>nr d;j ^8 iu^cfallen/ doasu 
^r <c i»i f^*«» 



n8t So 



£u 1182 



poticuf eft forte. Öa5ü0t»9Cr»trf'cn/ infirma- 
re , difhirbare forecs. SRicm .alt begnüget fid) 
<IU feinem / «emo fui foicc com er. ins cfr. 
SDa$ t'Otf ilber »aö Werfen/ rem aliqvam infor- 
tem con jicere. ©lir SOS/ /iw Sostril |'t / for- 
citö. SSBürfclI^/aftrtgiloinancia. SMet'/rw 
^mvuIivj / (orsccrevifiaria, fortibo braxatoria. 
92ad}lo</ fubforcitio. .*>-;nrciicc- / ßr* Jx:ir 
U 5 / «Vrtitus capitalis , fortilcgium fatale. DCc> 

Jlliueiltäiol / fortilegium fenatorum. ÜOf & to 
Ulli)/ rii*mr/Jfymboium,//v< , tcu r era. jfrica/? 
loiuög / ccfl'cra militari*. ÖlusMcbcv Der l!eüm<v 
ediror teflerae. gofutlij von tu!) geben / teflcrani 
edexc. (gelt ift tic ^OfUHfl / pecunia loqtitur, 
edu cefleras, pro fymbolo cft. V pfung pr*tere* 
lucram qvarft um pecuniarium denotat. £ii y 
lieb: Üofung / pereepeio qvotidiana , aeeeptum 
diurnuui. reditus diarii. Crblofmtg/ *tät >t*m< 
flanD/ 8fTCTAi}CtFmif/ jus reuaeüs, coogrui, 
priclationis, vulgö recomtae. 
Jui'lfin / Dfl»/ dmin. fort ictila, portiuneula ex for- 
ricionc ob »ctua, fort exigua, leri», ignobilis. 

$efcr/£ofner/ &*ntifvi2od)iMr/ Dee/ fortiens, 
jorulcgus, fortitor , fortitiouem faciens, edicor 
teilet*. 

{ttfcB/ iorriri, (brti permiiterc , for rem legere , tra- 
bcrctforritionem iaccrc,conjiccrc forte« in fucl 
lam, vei hy d r 1 am. Um eine <£rbf$aft I Oft it / rc- 
>ocarc herediutem ad fortem. 3Rire(nanber 
fem cillC IM nbfd)a f t lofen / proviociam cum col- 
lega fortui. SRod) einmal ariDcr? lofen / fubfor- 
tiri. Um ©efeUen im (Spiele lofen / lortin par-, 
tc« in ludo. öclofet/ for t; t us. Uugelofet / in- 

fortitus. £c|'en autem efl lucrar 1 , fortiri , q v.v- 
ftum facere , pereipere , accipcrc reditus. (£v 
bat Diel (Seit geltet / magna vi pecuni» forti- 
tus cft. . ,, 

JOt / D*J« I pL iOtt I plumbum» ferrnminatio, 

metonfm.dicitur k %fi* / S*x. fLot/<n>i* tejfeix 
Wim t yiumlo, ficuti hodieq^pcbAtit. jtrailt unb 
fot/ tormentaria farrura, mmirum qvtt conflal 
pulvere mträto & glande plumbt*. tütetiMm dtc\- 
tur bolu, 0cnf l">I«y/ perpendiculum mmirum 

nauticum. 8ot intfdSeev werfen / efunö 

ftil £orcn I demittcre bolidem in mare. tc 
qnoq x rJfT.beHa fabnlis , q*3 alcirudinc« explo- 
rant , dliktlßXcfvoa^t / qvaß ttrvAtiom plumbum. 
Vorth £ct fJrrrM rß punierif , femuncia. 3 ,vcn 

iot / uneu. (gin balb ?ot / ficibcum. 5Ii^err> 
^alb ?0t / femuncia, cum ftcilico. &reO 2i)t/ 



fcscuncia. ^ /wc fcot */?£pfi(] / o^. femiuncia- 
lit, femiuncianus. £ö(iq Silber / argenturn 

be0aic, vrt rtiAmfeptunciarium. '^"Nh 
gpte»/ »erlöfen/dt iufeimmen1t5fen/ferruminare, 
plumbare , mctalla ferruminc folidarc : in ir \t* 
tung/ * ^In'.otiüia/ Die / ferruminacio , ferru- 
men ,it. plumbatio. Kai 6 etum fit / mt : @olN 
It5c / chryfocolla. 

ÜOfir / £öfcbit / DO« / propr. diverforium , i*i 
nofpittum , ^Toi Jörfr d*tur : k neßro voc*bul» 
£>0# / Jon tjortüto ; drfignabAntur rnxm o/im dhttr- 
fori* miiitum per ferltt. Dtmctps autem Gtlli & 
IUlihac voce pro gvicuntk habitaiione , ccnduHori» 
ac iomicilio ufi fuut, ö" qvidem GaUiApprÜarunt : 
Lagii , atq^jub bot nomine omnem mMfiontm , jr* 
dem , ttUum , ßdbulum £fT boftitium inUUtxerunt, 
qvin &tuottrium atq^flegtm, unelogc tugurkluwi 
tfeafamoutem logette > luh aüoggio .Ijallog- 
giamento , ptotatneifverunt , qxas termintdionH 
flot.M Germani noßri avilt arripirnte* , oßenttrunt 
Je cum voetbm £ofct>ir / t^8oiftment. qvafi nebk de- 
effent hahiUculouim apptlUticnu , utpote : ^OU0/ 
cebanfuncj / XÜtrte^aua / VCVb'n XOot 
nung / tLa$ct / Högcrft aote / Verberge/ 
ötubc ZUmmer / <9cntacb / Sintmcc tc 

Wteiiitt etiam progttßi funt , ut pro tCOtxm / bei 

svottett / Dabcimfcf n / dueretü : £cf<t)ircR / ha- 
bitarc. (f inlüfc^iren/ in domum commigrare, 
hofpiüa milieihus defignare. 2lu$lofd)ii en / mi- 
grare. SJlJ^lofc&iren machen/ cxtrudcic aliqrem 
ediverfono. 2ßieb<reinlc|"ebil'en/ repetcre ho- 
fpitia, Vrnit qvot^ txinde £üfQ7truntt / Die / habi- 
utio. (EililcfcbllUna, t aflienario hofpitiorum. 

9(ti&lDfe^iruncj/ migratio. ^tcberetnlofdjiruna/ 

repetitio dtverfonorum. 

2üft / Di«/ p'«»-. fiÜftC/ aer , p/ur. aera , ven- 
tut, c! einen tum acrit , animabilis fc5 fpirabilis 
natura. 9ietncunl)i k U(cf?eÜHft/afthra. (gehuT« 
ff 8llft/ Tennis adurens. (Seeluft/ aer mari 
finitimus, veneus ex mari. Unftate fllff/ aer in- 
certus ^rftlin(}<luf(/ venrus vcrnalis, calidior. 
J£)erbftluft/ ventus auftcrior, aurumnalis. $0?tT< 
icnlüft/ ventus M»rtius. ^inrerlllft/ »entus 

bybernus. Uuaefunbe/ b6fe unD reiube Hüft / aer 

▼enenatus, malignut, gelidus. tarnte ^uft< 
'aeVtepidus, ardens. 3cfl§e£öff/ madens, rofei- 
dus , pluviut. gcebelluft / nebulofus. geben* 
JJuft/ aura Vitalis, ^eflluft / aer pcftifer, rabifi- 

cu», infcOui. ©te Jlu^lnft am ^)a«fe/ Bonfotin* 

fpint* 



ii8? 



£u 



£u 



fpiracula Juni contignattonum donvii , fed ehatn 
tß pergula, qy* nobit alias appeäaiur : (£in tüfttt/ 
* HitCC. 3n bic init 9ChciV foe äs exire, domo 
egredi , pedem aedibu» crTcrrc. 3n freüfT üuff 

liegen/ fub dio jaeexc. griffe Hüft frbdpfen / rc- 

firigerarr, refocillari , ambulanonibus fercerca- 
IC Sin M< £üff t)&n<\< n / acri exponerc. 3n 
tflften fehroebeu / voliure per acta , ÖT wr/apfc. 
pendere de panbulo. 2lu$ ber l'uff |k\v.i i >m 
nicit / dclabi per auras. Die Vuf't dnDcit |icf>/ 
\ cut us vibratur , voluratur, incerrum Hat, acr 
immutatur, turbarur. Diciiur etiam de alüs mu- 
tatxombm terum, imprinäs auttm dt pedore , cum 
crepitu» vemris emiccirur. (£r()(ll \\\ t bcfot1t> 
niCH con ttrmaius eft, allcv j tur, rcficic fe, cincr- 
gtt ex anguftia , melius valcc (£tnc tilge tlU$ 
bei \\\\{ ei :}d)iuippen / fabulam ex qväcuaqvc rc 
con vc in rc , e nubibus arriperc. 

guftlrM/ 000/ dtmin. aura , aurula. Oanftf5 gfift 
Irin/ aura mollior, tencra. $ u(cs tu ff k in gra- 
ta aurae cemper ics , aura leniter afflans. (Einem 
r fin ritftlet'n machen/ ventulum aheu» facerc. 

Juf'tCll/ vcntilare, acri exponerc, infolare. Oll!?- 

lüften/ eventiiare. Kleiber und 5Öe|fe ausliif' 
feil / veftimenra & lecros ad Solem cxpiicare. 
<r id) auslüften / cxpec"rorare fe , anguftiam cor- 
dis fermone coraponcre , alias QtlU i } entfuf- 
(en/ anitni marorem folari, minucre, collcre f 
laxarc. ©urehlhfieaV perflare. 
fh\tia / * fcMrdjluftig / *d\. &*lvetb. flabilis , per- 
Habilu, fpirabiln. £üftige$ &wb / regio venro- 
ta. £<f>rhif(ii)cTOrt/ ventofus locut . tfiftf, 
Q<4 Sifobfrin / aura flabilis. j|f fchr fijtfe 
flllutr . »enti crebröbie furp,unr , lulun.mr , foi- 
«nt t aur» mfibilant. Jftftlg /r/iÄmgeluÖ'iri- 
ptab/Jut« fi»mficat, &ita Iftfligt* Itonb/r/r regio 
frigida, aovilone perna. Sed ÖT£flfffc| txponitur 
bonum S^rcmperacum caclum Habens. 

tüfmnq/ t>i*/ * $IU6iüftung / Tcmilatio, infola- 
no , recreatio, refrigeratio, laxacio , rclaxatio» 
allcramentum. 9IUfHüftung bc$ -ÖCTiCftf / le- 
▼atio ammi. £>a$ bringet mir eine Sfrftung/ 
hoc mihi eft levamento. ©urehiuffling / per- 
t flatus, ©egenfiiftuno,/ «flatus. 

fuffcT/bfr/ Ventilator qvi fuppcllcclilia rentilar» 
fin 2lll*täfcer. f Öfferinn/bie/ fcemina ventilans, 
U. recreans.refocillans. 

J?U^/ lUgen/ gClUgCt/ $ ani^mum Ger- 
mameuni 'vutabulum , ac tUanuihm m Svevia, Ba- 



1184 



vdrid p Helvetii &aHbi ufttatijßmum , atq. alid dic 
ItUoetiamtsfatfftrtu* , attendere, actemc vi- 
dere , curare , cum curä obfervare, circumfpi- 
cere, protidere. Cujut tomjof. f un t : Slnlugai/ 
afpicere, intucn , unde multi vtttrum ÜJnluua/ 
not* Slntli^/afpeclus , yuIcus, hcicsMuu uZ 
tendunt. SUlflugen / * nuflofen / il qvodfimpUx 
£ug«/ feno luftrare, acerrime contcmplari 
ftudiose, ^exaacimrofpiccrcobiutum Mali' 
qvam rem figere , 1/. eavexe , documento habe- 
rc. Silwingen / circumtyiccre , circwnfucöare 
huc atqve >lluc inmeri. 3» einem Mehlem l1U $! 
Imen/ per confpicillum vel ipeculam fpeaarc 
vel obfervare. Stldliejm / luftrare, ffudiosc 
coaremplari, oculis tneenris cognofeerc. 9ua 
$11 / infpice, actende , obferva , pro ba , tenra cx 
perire , fac periculum. ftig in^ gnnb / iJatur 
iurmq»aedamNoTibcrgai f ovbduidtlonoelatra. 
piofreUwfateat. 0 n 

£11** / b« / p/. £u*f< / Ijrnx , lupus cervarius, 
proptrr vifum actrrimum -vidrtur dici k /tllflcn/ 
qvafilütf. Hehtln / b(e/ lynx focm.na. Sed 

2,% |l ";^^: a - ^*l»ngeO/ lyncca cutis. 
SJ?it üa*|innen klugen nnfehen/ lyoccw oculis 
contcmplari. €r bat ^sch^ugeji/Hnb fun t>mch 
etiroret jel)en/ tami visusacumiois eft, ut trans 
panetem videat, prov. dchomineprudcntiflimo 
äTcnllidifTimo. 

Sulf / lulfen/ gelulfet/ ö?-/«i diam- 
Wulfen/ Wolfen / &tyühitn/ r u binde 

fugerc , fepc potarc , ftu potitarc. Vidttut 
ealulum fiHum rjfe a fonp t ßatti ttuau ScUtfc^leil/ 
aved td.ßgntfieat , nimirtan cum fono Aigctc , fos- 
billarc, lurcarl 

l'nlFer/ Üiiilfcr/ Slolfer/ Ueurdcr; * Stoffehler/ 

bCf/ (orbillans , Aibindc Aigens , lurco , ovi t^a- 

tbot fotbiüat. £u(ferinn / ScWfehlerüin jc. bi</ 

bibacula, mulicr forbtltans. 

Hulfung/ ^Rulfung/ & 3?utf(hlung/ Ut/ forbitio 

cum fono, fuclus frcqvens cum bombo. 

Hulf i'cht ^ufFiehf/ & tRutfehelteht / adj. &*dv. f or - 

bilis, forbilians, potuans, Aigens cum fono. 
3ibnu(fe&eieil / & QluUlilfen / fugendo ÖYorbillando 

exinamre. Z)ai $h\Un b»u bac ^)ferb ganj ab» 

genu(|'(T)eft / pullus cqvum conrinuo fuÄu ad 
macricudinem usqvecxltccavit, eqva fuclu rma* 
crata eft. Slutfiulf en / nclfcn / & mirfehlen / cx. 

fugerc, exiorbere ©er lllltfeijelf b$$ \Ö\üt 
UUj lerne Iii gung/ una üngrmcm ptxdtc mas 

cx- 



n85 



£u 



exforbec. (r mliilf i n / * cuinu t fd>kn / id. qvod 
fmpUx Multen, rustfetjleit. 

2i\ü/ lUdCtl/ gClUÜCt/ fonum imicari, lal 
larc, ut nutrtcti& gcraria infantibus vraanerefo 
lenl, aüar : foumfert. Lß fint dubio a MUn J & 
a jmo fiüa tßi tidrtur. Hinc gulkt / ttt/ 
fonumimirans, tacitccanciis. gullcrilin / t>tc/ 
nucrix ftu gcraria cantans iubmii'sc. $iifluni]/ 
t>u7 cantus obfeurus S^muIHtans. Uillüd) - 
&aJv. cantu obfeuro & mullicance pfallcns. 

Summ / lummee/ lummeffcr/ 

lax us , fpoagiouis , alias &od(t. UiHW! <£rfc 
rcii/ictramolli«, laxa,pulla. AbbodumwV 
TfnUiun^C/ fw4/iguni9</ tU/ pulmo. Sunt 
mim pulmonet rari S0f 1}°"%*** aßimiles. ©IC bOlC 
tW^t / fpongiofut » fiftulis inambus cavm pul- 
mo. £k £unqc ift t>c^ 2Ucm* Jammer / pulmo 
eft fpirand i officina. Die üun$e jtebt fug mit 

fccm3ltcra OUfuuD JU/ pulmoacs fpiriiu tc 
tant & contrahunt. Eßqvofy 4/ÜUtim/ UM1' 
mcl/ t»Ä8/ inteftina animalium, iha» tifecra, 
omafa , it. miuutal , prepttr moüttirm & Untätern, 
£5* qvodfulmonti in taitbut fnnetpem feit locum ob- 
< Hneant. Dicitur etuvn Rümpel . de iiiiillc / 
*5>Äcf ctrltnd. 

£uctfd)/ luctfcfeen/ aelurtfcbct/ ^ 

£atfd?cn/ fcblirpen / &fölftrfc» / «aßim in- 
cedere , grcfl'ut kote crahere , Ha inerdere , ut ter- 
ramlevitei potiitt tangat , qvam calcet. Exponunt 
attarc, tal ipedare. Hinc iüTtfött I &CT / atta, 
talipedans. JurffC^ling/OU/talipedatio, gres 
fus kntus, tardus, aeger, mokftus. ^lirtfd)td) t 
ad}, tfadverb. talipedantium vtl attarum more 
Ab hoc ftirtfd) etiam forte dicitur gOTtf(|)CR / 0**/ 
# £ortfc!) / Ott I ludus qvida m aleas. Eß etiam 
a&XifatXtt antiqvum 2üT&/ W«/ fraus, deeeptio, 
snachina. 3Det ?lirt> / homo fubdolui , rcicra 
ror, impoftor , circumcellio, alias tili jLxttbZllt 
treyer / i tpo Gaß. Lourdaut, fed qvod homi- 
nem plumbcum £5" i neptura nofaf. 

JJufl/ OM/p/«r.fiftflC/ voluptas, dckc>atio, 
obkftamcntum, amccnitas,dulcedo, //. appeti- 
tio. dcfidcrium,cupiditas, propenfio , libido. 
(SroRe l'u|t / mira , Angularis obkftatio. 211!«. v 
Irr) Tolupucum varia jgenera , per multa 
obkaamenca. Ubrrlcp ?u|t / voluptatum ab 
undantia,nimia voluptas. Cl n genehm c/ ha: 
Ud^c / dulcis , fvavis jueunduaj , ddc^acio 



n86 

gloriofa, exqtifira. &)\M(S)< 9üH / fincera, in- 
genua« honeftidtma votuptatis ricillario. 
<}*HlüirJ!<jrJjU|l/ praefens, veniens. ?Jfr<Jfll!5<* 
Itc t pr«terita, <lifflueiis. yh^licftf / IlftlC hltl/ 
fubica, reecns. £d)tiuMtCfK ^liff / libidinofa. 
improba, turpis, peftifcra. llni'l'l'iiffliffte f in« 
fariabili«, incxplcbihs. £rbrcm;tr / uni\5«ih(fef 
fllfl/ fariofa, mcredibilis. ^chn!icf)C l'nft / de- 
fidcrium ,ardor. f uft IkiIh'H / defideno arftuare, 
angi , icntari. lt. voluptatempcrcipcre, carpe- 
reddeaari. tü(t bfijjcn/ fansfacerecupidttacw 
cxplerc libidincm. hinein dne ?u|i mad)CR/ 
appetitum movere, excitare, inflammare. vr cu 
Her tüfl folgen / appecicui indulgcre .ruffragari» 
babenat laxarc 2)ctl Vnüiii ivsDcrftrcbcn /xo- 
hiberc, moderari cupidiraces, obviamire, rc- 
fiftere, imperarc libidmi. 5> ic tim Vt ihm Vit- 
ijart^CII/ cupidicas deferbuir , appetiru iftö jam 
carcr , pofuic defidenum nium. tuft fuct)ili >'.c- 
licias qvaercre , confccUri , amptexari. ^ttVtltt 
|Ut iuÜ tubn/ animi , dcleftatioms grafia ali- 
qvid teere. Du' Uni; Fcmincu »cm $QüViv 
(IdlUiebft/ voluptares nafeuneur, gignuneurex 
otio. tuft »cr^fbcl balö/ voluptas cuöprae- 
cerir.avolat, prarcerfluie 
2ibfnDIU|l/ recreatio vefpenina. Slfatllufl / gau- 
diuminane , philavtia, nimius amor liberorum. 
2ll8lll|l/ volupras vel qrafi, fpeciet volupntis. 
51rbritilljt/ph'loponia. 21U<lfnluj}/dclici»ocu- 
lurum. ^a^elult/ fludium balncorum. Q)a<t)<lfl> 
(cnUl|l/ beanorum obledautcnca. ^aulufty aedi- 
fkandi aviditai. ^>,\iicf)li!!t / CM abdominis. 
3Saucr8lllft / appetiiusagreftis, rufticus, ei;cx- 
nia pagana. 4etfCÜU|l / voluptas mifera , kju- 
na. eroendicata. ^i^flUl|i / cultura imagi- 
num , amor icooum t-W Aattiarum. ^MllClufC/ 
fuis fangvmis. ^Ü<f>crUlft / amor 1 brorum A 
bibliotbccarum. ^l)n|knlllfi/oblcc>ario Chri- 
ftianöhominc digoa. €brtnluft/ambmo , ftu- 
dium glorias. (£ii}cnln|l/ voluptas privata, par- 
tlculans , foliuria. €u»>dlu|l / ipus angehs ju- 
cundum. (grDtnllltl/ terrena voluptas. (Jylnfl/ 
appetitus eibs, vutgb : Zppctlt/U. orexi* gebl' 
Ul|l/ faltax voluptas, fpes voluptatisinauis, cu- 

Siturn negatum. SclMufl / amaenitas campe- 
Tit. §i|d)Iu(l/ oblcftatioexpifcatura. §!ri« 
fd)e^lu|t / libido carnalü. greubcnlllll / recrea- 
tio variis gaudüs referta. gri'iint)c0lu|i / dulcis 
converfatio cum amicis. ^rc^Sufi/ voracitas. 
Svic&<nlu(t/ edebratio iccuperawspacis fcfti^s. 

M 



Stulimjrfllltf / dckclar 10 vcr nal is. ^Iirflcnluf}/ 
princkpaliidekclatio. Cl>.il*tt*ti!u ?t bonorum 
delicijc. ©clllu|l/ cupiditas opum. J^üUbt\u\\/ 
jucuaduas longe maxima , vehementer magna. 
JpdtWlIilft i hcroica cupidicas. J£)crbjf lull / de- 
IciUmcmumaucumnak. X>t*ri'f4illl|t/ dclc«£ta- 
cio nobiliftima, augufta. Jpcrit'iilu ; t ' cordit 
gaudium. J^mincÜHft/aeiernabcatitudo, de- 
lidcxtiun cccicftc. ^irtcnlllfi / gaudiura pafto- 
rale , «7uu vr chäfcrsUirt. «£>D d)'i<i i 1 11 T r / tcftivi- 
cas nupualis. j£>urt*n(ljji /mcretricium,turpii 
libido. 3aijDIli|i / öudium venationii Öfaucu- 
pn. 3ub(Qll|i/ plaufus , tripudium , exulcacio, 
jubilutn. 3uijüiMu|t / obkftatio juvenilis. 
ÄUlutrluff J gaudium puerile. t\ laa/Iu|l/ cxplc 
cio animi ex planthbus Sc lamcncationibui. 
5(omit>ienÜlfi / ftudiura feenkum. £rcuilli|i/ 
«mot crucit. J?ricflf6lu|i / ardor armorum. 
5£ ü^dlufl/ ticillatto volupuMi. VanMuft re- 
ercatio r uralis. £afkrlufl / proeli vitas ad vuia. 
l'f i)iiiüi ihidium docendi. h'ibi ilü ' r voluptai 
corporis. Hcrnluji / defiderium difeendi. in 
bceluß / amacoru voluptai. l'eblu|i / lau Jum 
arrtpta cupido. fiimptnlu(l / obkOatio vi Iis, 
lordida , plcbeja. SR dnnrrlufi / delc&ario Viri- 
lit, «irodigna. 3Rtin<)e(lufl/ deleßatio diffu- 
gieas , carituca. €P? C H f cf>c lU 1 1 f t / dcliciae horoi- 
num. 5KfOCnluft amcmitas niajalis. Sffiittd 
lu(I/ gaudium mediocrc. Sftad)lu|1 / reperitio 
gaudn , rccordatio gaudiorum prxteritorum 
cum nutlattoDc. 9cdd)tll!ft / iccreacio noftur- 
ra. ^arrcnlufl/ftulcorumoblcdamenta. 9if. 
brtilllft / gaudium fuccedaneum , oblectatio con • 
comitam , foaa. ,Opffrlu(t/ folennitas , jueun- 
dicai facnfuiorum. jOfCnlllfi / obkclatio au- 
num. fljfaffcnlufl / deliciaj clericoruan. tylw 
PcTÜljl / loqvacitai , Pruritus garriendi. QtiCib 
luü ßve ^rdimcrifiiiult voluptai peenicenaa, 
anxia volupus. &t>cr(u(t / improvifa , fortuita, 
cafu obveniem. SKad^(u)C / vindi&xcupiditat. 
Dicakrluft / imperandi libido. £tafclu|t / delc- 
Äatiocx peregrinatione emergens. 9Criflu(i/ 
ftudium cqvirationii. Dicnnluft / dreurfionit 
ftudium. tSailflllft /appetituipotandi. vfo.i 
tflllüft/ amormufkei. ©(heifluft/ laetitiacx 
facultatc exoncrarionu alvi orta vr d)iTj!ii!i/ 
joca.jucundirasex jociiprovenieni. v?(bLiflti|i/ 
fomnolcntia . appctitui (omni, vr" dwiiibdiifl/ 
conviciandi pruritui. t3<^r9inDcIufl / gaudia 
•ranütocia« (ycfknlllfl / voluptai animi. 



(rcbrillluft / gaudium fimulatum. ©ingduft' 
appecitio cantandi, voluptai ex caneu. (Sin* 
lUillutr / dclcftatioinentii interna , fenfuum in" 
icrnorum. (ScllWcnlult/ defideria, vota , 
obleöamenta militura. (Sommcrhlfl/ ameeni- 
cas asftiva. ^OJltcrlufl / fingularc dekaamen- 
tum. iSorgCttlufl/ voluptai timida, fcf cura- 
rum voluptai. (gpajirlu|l / dcambulatioaii 
dulcedo. OpieUiljl/ftudium aleae. ©JCWCIU 
lad/ recreatio ex aftronomiä obvcnieni. (&tü* 
^cntrnlu(l/ obleöamenta ftudioforum. (5ßtl< 
Di'liluft / peccatorum il lecebne. Ouf?/ Ctr- 

pendt libido. Sfliiceluft / recreatio diuma. 
2anjl»|X / (altationii (rudium. 'icufcl^uft/ 
voluptai diabolica. UnqlucFtflufl/ f*i^^i V - 
mm, UnÜlft/ ftve OBlrDfrltjfl/faftidium. vgeCi 
UlllufC / naufea. ^orlufl /preconeeptarei Ii Wi- 
do. QßahlUlfl / clcüio plurium voluptatum. 

aBanftHull / voluptai meerta. aBnber(u|t/ 

pica , abfurdd gravidarum tppttitio. Söcltlnjt/ 
gaudia mundana. 2i3ct)^bci(lufi / ph ilofoplua. 
QBinrcrUl)} / dekOatio hyberna. UBüHuft/ »o- 
luptas | blandimenta voluptatum. QBunbCP 
lUfC / mira fvavitai. 3vinf hl|t/ pruritui litiganii. 
JnxifcDuft/ dubia ,defpcrata voluptai. 

Hilf! (citl/ X>M/ dmin. c#fcH|taon / exigua , parva vo- 
luptai , vulgidelrSatiunculA. (ginent Ctlt £ÜlHt'itl 
machen/ gaudium q voddam alicut afterre. 
f fnu [ t (in { ii |il tili iMl'jii in prolubio eil faecre. 

£Ü|lf1l/ r*rumfß,proyvodicimw öclujlcil/ cupere, 
concupifcerc, appetcre , expetere , miliare, affc- 
öarc.avcre. Rad) cincmDin(|caclHilcn/ defi- 
deno alicujus rci «eftuare. (g^ gclftftf ( üüä) nld)f/ 
haec ret tue non allicit , jueunditate fua rac non 
movet. h'lftct Dicb^ / fo f!)U til fiaudes , faciai. 
2lnlllflci1/<^alliccre,invitare , irritare, volupta- 
tem augere , inflammarc. (Elltlii(lnt / 9c 93cilÜ» 
(tt'tl/ jueunditatem tollere, adirncrc, obliftcre, 
adverCari voluptatibui. 

Ellftiijft! / iti ufu nen efl , feA crhlßirtf H / imptrtirt, 
creare voluputcm. <£üKn et li!| t i un / ftvr H\mm 
bcluliiQCIl / complete ammum alicujus voluptt- 
tc, fvavitate aliqvem perfunckre, affkere, deli- 
ciai alicui adornare. <£■£? bcliiltuct mich febv; 
haec rei fenfum dulcedmc movec, animum dc- 
mulcct, ameenitatem fuppeditat. Oidf)rcfl)t' 
febaffrn trlujiiqcn/ mentem relaxare, animum 
curn folvcre, tranqvilhtati mentii fervirc. (3id) 

nach Dem @(ut)iren mit fpajirgcbm bclufti n-tu 

/H'rcrlut'liacn / afpentatem (tudiorum dcambu- 

Sf ff 



lacionibus mitigare SS" mollire. SeJ ÜOfrlufH' 
i CII tß private • incommodum creare , jadtu- 
ram taecre , molcftiam exhibere, gaudium de 
fvavu.itcm minucre, adiincre. Dtrival* tämrn 
bujiu verbi ußtatior* funt, 
$U|?i<)/ adj.&adv. hilaris, latcus, alacer, ere&us, 
cur is laxatus. Suflf J ffttU / gauderc, lastari, gc- 
Ait e , Ixtitiä pcrhmdi . froncem expotngere. 
(Sin lutli»jetf J£>au$ / amana habt wiio. £ujti Mi 1 
©piel/ ludus jucundui. ?U|Üqc ©eijenb/ -/olu 

Stuofusdiftriftus. *ii r :i (et Ward; ■ homofe- 
ivui. Vutti^5ln.!e(i(^t/tultuihi!arii. Sli 
fru ;tr.u €tftn in. cb. n / appetitum conciliare. 
(Einen trüUi'ijtn lujiitj inaencn / afferrealacrita- 

tem, dolorem eriperc, abftergere, tollere mec- 
fto. AdvtrkUtliter : jueunde, fvavicer, dulctter, 
hilarfc, laste, hilaritcr. SSerluftiO, carens, cgens, 
damnö afFecrui , mcommodus , damnofus , ÖJ"; 
incommode , perniciose. Hwc SJcrlufr / tft/ 
Damnum» detrimentum, dn'pcndium , jaltura. 
5ü..!iiit l :n > damnafentire, jacturam faecre» 
incommodum perpeti. One 9>crlti|i ff 1)11/ va- 
caredamnö, incommodiexpertcmciTc. 33fr 
Iii jT mciDcil / incommodum evitare t aufugerc. 
ftJuMUCn/ derrimenta prohibere, propulfare. 

iDhnr Söerlutt / fine difpendio. UitfnfH«) / «4 

i\ .i ' v nioerenf , meeftus . triftn , ;y: er iftc, mec- 
ftc. Utfluftiq ff on / meerore aflRci, dolore animi 
urgen, macerari, affligi. Rrfirrtur eliam a i mor- 
bum corjf rk : aegt otu» , aeget , &it* UnlliftM fenn 
tjl : atgrotar e > morbo iaborare , jaftaei , affliira- 
ri. Ab Ulllu|li<J tß Unlufl/ Ötf/ faftidium , nau- 
fea, incommoditas, taedium, injueunditas , aecr- 
bitat.molcftia. (gr bat £u|l}tl Unlufl/ faftidi- 
um parat, drlicias qvasrit in rebus odiofis, dcle- 
dl .nur iurgiii de litibus. 
JuffitJ? fit MC ' gaudium , lxtitia , hilariras, alacri- 
tas votuptas Unlufh^Fcif / tri ftitia, rr.a ror, do- 
lor , mocftitudo, tf. invalciudo , aegritudo cor* 
poris , morbus. 

Su?ti^iin^ oü /mußt mm rß , J>i^rfufriauns / ©blc- 
ftamentum,deleftauo,amccni(as &elu|]f(;ung l 
er surfen / iKtificarc , cxhilararc , dele&arc , ani- 
mum alieujus voluptarc complere. t£rluffo 
ßuna,/ idtm fX'Ai^ujhgf <\\ I buama«, jucunditai, 



delcaamcn, oblcdamen. t&rlufiüjunfj br inacn/ 
gaudium par erc , volupeatem arterre , concilu- 

r c, pracbere« 

l' ti tii^ / äJjeü. &ddverb. Itbidinofus , cupidus , pro- 
penius, avidus,ardens, fg: libidinose, cupidc, 
av nie, tcr venter . ^cllfii]jq / vo! upranu» , vo- 
luptuofus , ad libidincra propenfus , luxuria dif- 

itucns, ccnio inkrvicr.s, y iiidulgcns« J <uflH 

lullern /gelullert/ concupifccre, amare, defi- 
derare, expetere» appetere. SRad) J^crM'd)äft 
lilfurn / arfedtarc Imperium , ambire domU 
niura , afpirarc ad tegimen. SRad) einem 
9Beib8bllöC Inflem/ prutire libidine , tentigi- 
ne arder e. <gr \w\Ux t Cv.nud) / ivic eine ©clc 
auf eine SRllf / anhclatrem» inhiat rciutmone- 
dula nun t£jn ©Dttlofcr liniert nad) Dem 11 u 
bergangeber grommen/ imptus rangvinemfiüt 

& intentum piorum. Umcum habet compof. *ßtx* 
lufifrn/ qvoä tß auentiflimi avafi rabide cu- 
perc ÖTdjfcupcre. ÜBerlufierf/ intemperani in 
cupiditate rei. & jfl cjani baXMif MxtiljttW 
roco peftore ferrnr ad hanc rem , ad infaniam 
redigitur, hujui rei cupidine. S5erlÖ|lerf / dtcu 
tnr etlam deltcarulus , cupediariuf , naufraror. 

€r ift ein »erlüllcrrcr Äcrl / olaa fpetnit , cupe- 

dtas expetic. 

£u|icrcr / rüftfer / * SfifHinej / ©er / Yolopruariu«, 

volupruofuc , popmo , copedinarius • cupedius, 
cupcdioCus, cupidc cupiem, libidinofus, Vener i, 
n spu'ac , gulae» ventri obedient , obferviens, 
Epicureus. ©^nflfrlet / * aBüDnjlling / volu- 
ptatc Sc luxuria diffluent. 

£ü(tcrn / göfferidjt / ^fiilerli* / 8 ' advtrb.cn- 

pidut, libidinofus, avidus, prodivis , cupidc, 

avidc, ardenter. Uber We magen lufrern / fh» 
IflfteiKd)/ percupidus, incenfus, aridiorqTam 
fariscrr,fi(ientiflimui rei alieujus : ferventer, in- 
läturabiliter. £uflerlid3c 2öeibertilbrT / cupU 
d«, appetenres, inflammatae moticres , prurien- 
ces, annelanres, inhianres Iibidini. 
ÜU|rernb<if/t)<e, concupifcentia, prolubium.appe- 
titus i aviditas , cupiditas , dcfidcrium , litis , ar- 

dor. Jnilernbeif \u berfdjen/ ambitio, libido 

dominandi. Huficnibcit #ur -JmrCTCU / übido, 
piuxigo^ ccatigo. 



VIT, du<> 



3>)to 1192 



ÄnW^ / d" 0 ^'™* Germtadrum Itters , vi- 
AV^U / t ' os * duplicatur , nid ipfe vocabuli 
m^Sov/ fonui id cxigat. Aliud cnim eft: 
£a mm / agnus, aliud yfam claudut , aliud JuffltH' 
me n / una, fimul , Ar aliud |UC5amen/ pro fem i- 
nibus. Mulrö tarnen viciofius b p»ft m ponitnr, 
ubi nihil cftnecefTe, e.g. 9Imbt/ fromb ' limb/ 

famb/ ümb / pro »Timt / fromm / nimm / gamm/ 

Ilm. Anrc pf/ 9ß propter euphoniam femper 
i« 5£ mutatur, ur empfangen/ empfe hlen/ empfm* 
ben/ pro cntfana.cn ruf fehlen/ enrpfinfren. 

facere, con- 

fkere, pertiecre . agerc, peragcre, operari, fabri- 
carc, fabnean . fingere, concinnare, tra&are» fa- 
cere- QJJarf machjtu ? qvid agil, eraftas, in qvl 
rc (umii operam , in qvonam negorio fudas, 
verfarit, occupacuscs* j et) um II fchrn in iciH'ti 
effcltum dabo , negotium attingam , futrincbo 
provincura , operam dabo huic rci. Milien Uli- 
terfefreib machen / dtfeernere , fejungere , diferi- 
xninarc rem. (Emen Slllfano. machen / exordiri, 
aufpicari, aggredi rem, admoveremanusoperi. 
$Ran ums ben Slnfano. mit <80tt marken / pri- 
mordia rerum a Dio capienda funt. (Einem 
eine (Sache ancjcnelm machen/ jueundum alt- 
qvid reddere alicui, rem fvavirate condire , con- 
fpergere. (Einem ein Sinfenen machen/ autorem 
«de alicujus glorise . cxiftimationcm alicui con« 
ciliare. ۀ Itlpreben machen / ratiocinariones 
contexer«. (Einen arm machen / egefhtem ali- 
cui afterre *&üi t»er SRebt eine Jucicnb machen/ 
rarionem remporic habere , neceflicari obrem- 
perare. (Emen bcrcDt machen / pra-eepea tra- 
dere ornarc & copiose loqvendi. (Einem 5?cr> 
brnf; unt> SScfchroerlichfcit machen / moleltiam 
exlubcre, negotium faceflere alicui. Q5 -rrc UM 
<l)en / lc&os fternere , ornare. Sßutter machen/ 
]ac in butyrum cogere , fpifläre. 55iel raman» 
*cu-ji machen / nimiumingcfruefle. (EnieiKffel 
machen / faftidiuin movere , excitare. <£>IM "t i\ 
machen / »boritatem addere. (EtroaS fertig ma» 
(hen / abfol vere , expedire , perducere ad ex i tum 
ahqf id. gelier machen / ij»nem exftrucre , fo- 
cum excitare. ftriebc machen / p.iccm concilff- 
re. 0ar(ri|J machen /polluere, inqvinare, com- 

ruaeuiarc. (Ein;m öebanfen machen / cögtcav 



itionem injicere alicui. <Ein ©efchret) machen/ 
damorem movere. (Einem ein ©fttN^en HU« 
chen/ religione aliqvem terrere. (Ein @r<«ucn 
machen / formidinem ineutere , acton.tum red» 

derc. €inem ein £er| / ftvr sjftut machen / ani- 

mura dare , reddere , confirmare. Kleiber mQt 

e&rn / teftes conficerc. kleiner machen / dimi- 

nucre, attenuare. ^nrj machen / in compen- 
dium conrraherc. deicht machen / levarc. ©a# 
macht eine £llfi juejjcn / palatum dormientena 
excitar , langvidum exftimulae. (Einen luftig 
machen / alicujus fenfum dulcedine movere , ob- 
leclarc. (Einen febamret machen / pudorem ali- 
cui ineutere, aliqvem in ruborem dare. ^d}ei| - 
feil machen / alvum eiere g mollire , folverc. 
(£chn?^jerf4)aft machen / affiniratem cum ali- 
qvo jüngere, ^inen toH machen / adinfaniam 
aliqvem adigere. Jrnnfen machen /inebnaxe, 
madidum reddere > vino obruere. ^i\-jaat 
machen / effeeminare , dcbiliure, animum fran- 

gere. grciinc-fcbaft mit einem machen / ad ami- 
citiam alicujus adrepere , amicum parare^ne- 
ceJTitudinem conrraherc. (Einen Jlim SRarrc« 
machen / infahure . amenriam injicere. (Einem 
einen Zutritt m d\-n . adirum patefacere .Mu- 
ntre. (Einen ;;mi geheime machen/ infamem 
facere , turpitudinc aliqvem notare. @cmnci)t/ 
fropr. faftum , cffeclum , formatum , concinna» 
tum, procuratum netat ; frd rtiam ftvivfertl} pr» 
re falsa SJTadultenni fttmitur. ©em^Cnte S^'D»/ 
color fiftitius. ©emacht ©olb/ rß aurum fa- 
ftum , adalterinum ,fice htm CJemadjt Silber/ 
argentum factum • y falfum. Wemaduer 
3aun/ opponitur t>em lebenbiqen 3aun/ ftpt» 
naturali. &/iotat: fepcmftrultilem. 
vOi ad)Cr/ t>et I faftor , efffftor , concinoator , ma« 
chinator» fabricator, artifex , auftor, ptades. 
OD? i'cheriuu WC / effectrix , feemina opus agen«, 
faclirans • texens • adornans , elaborans. 'Olm 
mcnmuCher / compreffor faminaram , nmlgm m- 
pttgnalor. 5Infanijmachcr / auftor , prineeps 
facti , coryphaeu-. flnqftmacher / terrefacieni, 
merum ineutiens , concufTor. Slvmmachet/ 
architedusmiferiarum. ^li'jneDmachfr /phar- 
macopola } pharmacopxus. *JSarucfenmacher.' 
fubditiri«- comae cor.c : nnacor fenmad)CV ß -'■ 

^efenbinber/ fcopulariui. 53ettmac^erinn / le- 



ri9? 5JU tflto 1194 



Itiftcrniamx , ut le&ifterniaror , ftrator lcdi, 
grabatariut, ein Scttnuchcr. i ; ctt!tr.ftm..djcr/ 
«linopoeus , clinopegus. giiUlbcttniad)<r/ 
grabatarius. i£ilC\ i ni . dx r / ligrurm« , figilla- 
niii , imaginum artifex. $lcd)UMd)Cr / bra- 
Aeariu», laminariui. ^nidciinud)iT / ftrator 
pontium. 3>0i»cnnW(&fr / arcuanus. ^\.^in 
tnfldjtT/ mtmus, hiftrio, ludio, joculatoi. f£x\l 
Uumad)Cr faber oculanarius.conlpici Horum ar- 
tifex. ^flf4)Crmad)Cr/ autlor, fcnptor, compo- 
fitor librorum. $ildjfrnraadjer / faber fclope- 

ta. iu». ^{trflenmac^cr/ fetarim. ^intcnina* 
$cr/ atrameotariu». £o(fcnnMd)cr, fignifex, 
coroplathin, figillariusariifcx. ©oftOtmaAa/ 
Brabcuta . Dccanui Faculraxit. £ilHnniild)Ct7 
populator.doairator. I>iirmii.'c!n , i- ftimula- 
tor lins, <p>*lif eß halte , & »lutjalhmrnla. (£f d< 
nudjtt/ naufcofu«. £banacba pconubiu, 
amons imernunciui. (£ binMOV rinn/ concilia- 
tricula. €rbiriiHl)Ct / teftator , inftuutor here- 

«i is gattclmaricr/lychnopocut. gaulraadjcr/ 
au&or focordias. ^iiüfiu dn v coocinnacor 
•dii. gcn|tctmadjf r / feneftrariu«. §fjl>/r« 

?Ciurfa^"Mcl)i r / rnalefcTiatu«, glinDcr» fn* 
litffni'.nd)CV / bra&eatot . brafteolanus. 
rnin&madjct/ fivr grcun&fuWtmaufa:/ con- 

cihator , conflator amicitiarum. gritt)cnma< 
zj)cr / pacificaior, pacaror. giiifcralmad)fr/ 
thecarum opifex. ©abdmacfocr / furcillarum 
artifcx. C%i"n - nnmd)ir plcftropscus. (Sectio, 
nud)cv / inventor c antut , modorum.concinna- 
tois coodicor mclodiat, vuhb Rompon t|T / com- 
fofttor. <äcfdjnic"il>mad)cr ■ fabricarorminura- 
xiut. C^ituvKHim.-.d)tT / claxhrarius. ©laft 
mrtd)tT / politor, vulgl lamgator. OÜcicbnu 
fj)Cr / aeqvator , penferor. @oIt>mad)CT / al« 
chymifta , chryfopceui. (>idt nhulnr / moneta- 
rms , parariui , conflator nummorum. 0>Vt'!U 
pdmudjcT / mcerpolaror 1 vcvrianu&.f^lamina- 
rum bracVator. ^roBnMcfjiT / magnrficut , pa- 
rronuj. J^atii^bii' Nliubi P chirotnecarurn Tu- 
tor. j£>nnrcümadjfT/ fo< «OormnadK r/ fuhagi- 
rator alicnx uxom,fundi alieni arator, vuhb 
Uftmftx 1 cornutorum &cutiucäium creator. JpM'< 
ni|'d)Hin(r)(r / thoracariut, buccularius , mallea- 
tor J^cftilmuc^rr/aciculariua. .«?•. tliqiil d>cr/ 
Janclihcator. j£Kmr>mau)e:r / indufianut, ßctb 
fivr SB uenndn r / confirmator. animum addent. 
£o<b jt'üraa<btr / * #rd)jrttmadK r tan / fponftt 
«x fpoaia, ^DUiflraao^cr / mcllariut , mcllikc 



Jfj>Urcnnirtd)tT/ fcortacor, ftuprator, fomica- 
tor. .^lUhUUbcT / pncorum arntex , pileariut. 
2NJlftnillHnilliad)cr/ fabricacor inft rumenror um 
muücorum. 3m'mud)rT 1 rurbator. £amnw 
madjet/ peitinariu«. Äalcrj&crmadKr/ »rtro. 
logus. Jtäjüna cthTinu / mulicr cafearia , ca f c o- 
rum formarxix. ^avfcmntld)fl' picror tharra- 
rum knbr iai um . $ ,i u|ViiMCt)c r / cauildicas , ra- 
bula» cavillator, proditor cauiau Äii^uan« 
mad)«/ alutariu». ÄcjclrnafJjCt/aerariu»» dJtuJ 
ffi &<g«lfUtfcc/ fit* ÜppCC/ reftSor 

itrefermadjer: / I'rinccp« Eicaor. Älau|'ur< 
nuubcr / fibulariut. X iCiE*r r m.i d)vr / Cartor vc- 
ftianui. ^nopfmad^er/ nodariut.globulemm 
artifcx. JUitfcrnuduT / parens libcrorum. 
yuMiiüurmadjtr / helciariu«. jrotapii§niad>rr/ 
horariarum pyxidum artifex , alis» (Stunden« 
mid)CV. Ü \nb\\U\ö)(V I cophinopoeus , qvafilla- 
riu»,.ximinanm. ÄTiiniinadjcrinti coronaria. 
Ä» »'im »ub v r / abbreviator carnifex. £attT« 
ncilinad)cr/ latcrnariai, lucernarius. JfauUtV 
nudHT / tcftudinam artifex ». plcdropaus. 
hrniiiM d)iT / rcrum novarum Oudioiua , diffior- 
diae Icniioacor , -vuhb tumrituMor. ^Uinpcnmit* 
(her vctcramcntariut, fcruunui. ^nicnmiW 
(QCr/rcftiariiu.' tii|iniad)cr / illcccbrofui , irv- 
ccndiariuilibidinum. S)iti|i<nnfld)fr/ opiicx 
feruor. SDiCUtmild)(r/ rcbellit, fadiofus , f<bi- 
fmaticus. ?)?ifm.U"bfr / competuor, fodalif. 
W ilbcm id)t r / rr.olciharum concinnaror. 5)?n# 
rjemnad^cr/ mitrarum opifex , pdlio. Karvea« 
mad)a' circularor, paruomimus, pilarius ^A* 
iVlIUMcbt'V / veterator , falfanus. ■}}■. l\md)(X/ 
ligular iiu. Cvac \mad)( r / organopecus , orga- 
nariui. ^anrclfclm.ubiT / futor crcpidanul. 

%w\(vmc.dS)(T i loricariu«. ^pii'ntad>cr/opt> 
fex chartariu«. ^Vt ir 1 f c 11 im ' d)iT ■ rabula , falfa- 
r 1 us , prxvaricaror. ?Jf r^amoifm.ld)cr / mem- 
branariut. tyflnfirrmadjer / ftrudor viarius» 
ftraturac opifex. £ulfrma<&cr / [n* 5öilgCIU 

mad>cr / cacrocariui faber. 9C4if(J)ma(f)er/ telas 
laneat fubtilioni opifex. 9{fc|)!l!!U nntfecr/ 
rarionum computaror. JXcd)tH! djer / judex, 
)u» dicent, 1: confummate , cxacle , pc/ iuie ,af- 
fabre omnia facicni. 3iCld)mad)f r / locuple- 
ram , ditant, fortunans. J\iniiiu ld>iT / annu» 
larius. D{ubcina(btir/ rcfcaor , relevan», reere- 
ans. Od)ad)telmad)rr/ capfutanut , uftcl lan >%. 
t?d)cHcillliad}cT / rintinnabulorum artilcx. 

*cibiiu\|iiMd;vi- / fcanduiaciui. <£$liMcnma' 

4ni 



H95 



d>cr/ irabanus, vf cbtneiiciinuebir / dolorem 
aftcre u$ , ineutient* t^dwÜT« /™$offlnKnten» 
ma<tycv i limboUnus. vr ehubmatfccr / futor. 
<8d)i0i'tTnMd}iT/ diflScilis, incommodus , mo- 
xator. vgeeliam.idKr/ falvacor. (Scgc(m«u>cr 
lintcarius, <Sid)rfnitt(bcr / faber felcanus. 

©kbraadjer / cnbrariui. gorqrnmücfyrr/ foli- 

cuudtnum & curarum fabucacor. v£ptfiClt> 
macbev / tjsntarum artifex. v? pic.U'liir.d.nr 
f itrcorum fpecularium opifez. l~pirenmo.(t)et7 
calcarius artifex. <?ttki}eltnad)cr/ ftrigilum 
an.fcx. vftrchMlfm.ld)fr /Cilcrsciaruis %t$ 

pid)nr.\dur / aulsorum opifex» £e|t\imefll 
mad)cr/ teftator $olfnMd>er/infafuaat. £ruil 
\\ liniatf>iT Malta- v m um inieftans , cor vum • vc- 
•emens. £ud)mrtebiT pa nmnus. otT'd'm. oh'!' 1 
verhtex, poctaftcr. Ulu ni über horolegiorum 
artitcx. (Bcoenuldjer/ftracor vianim. Üßcfcn» 
HMCber / homo mqvietus , fcditiorm flagcllum. 

üöeK^iniidKr/cmoilicn», ai3cftcpnwd)crmu/ve- 

nc hc j, incant atrix, imbr ifica muhcr , pcuti Slßet ; 
tinn.idKT. unbricitor. SBinbmatfcer/ flabclli- 
fct. SBoNtna(ttr/advo<arus,oracor. vfltfirfel» 
Ol d)<r/ eubopoeu». ÜBiir|tmaf4)cr/ fartor boru- 
tarat». 3»mfi!r»C^cr auftorrix* , Icnunaror li- 
lium. §erimonicnmilcf><r / moderator cerimo- 
aiarum , it. gcfticulator. 3 1 'ti'jiliad) ;r / 1 1 n reo. 
3ii:tlm.ld)cr/ circulorum. 3opfill : ct)i'V Kapi 1 1 a 
tur* artifex. 3prnniad)cr faior irarum. 

©nebun*/ ok/ & üa» l&m&int &**b SRadjtn/ 

de nonnunfvam Die ?K.id)CrCD ■ factio , factum, 
faemus, opusvaetio, opera, Negotium , occupa- 
tio, plaima, ra&us. t£ro$mad)Una,/ magnifi- 
cenua, ampliaiio, amplificacio , laxaiio , diatur 

eti itj ^Bciiinad)i!itiu JHeinmadjuna/ dimmu- 

tto, arcenuano. murilano, diatut qvo<hStwC\ 
matJ)iiH4). Sichniidjima/eondenfario. SJclL 
nnd)utii)/ implcnot rrplcno, fupplcmcutum. 
©Ii idjUlJCfwiTtJ,/ correctio, exxqvacio, compon 
fatio. Ärumrwnadjnna / «uryatio , flexura, 
flexui. xaww &\\\\u\ , vaeuuas, aßuscvacuan- 
du (&H}Ul.id)tliii)/ refectio, rcftituno , confo- 
lidatio. 9Bcrtm«ld^UU4 oratio, facundia y .U. 
blaterarto, garrulitat. t£ (!>f um *fJ)iüiii / exoe- 
nauo , expohno , qvod tttam rß Htnuublinil,/ 
iatngatio» tfiinfonacfMinq/ noofkatio #t«/J- 
glctrtuttaUoac tpfttui*. Sebent miiCfninq / *ivi- 
ficano. 5Bi>d)m -d):tnq * ^iinjermctcfcniq 

vegetatio, cxfufciiatio. vubä rxprtvrfaüio % &c. 

JDicaüiifr« |inöciiuiiHi«t2ki«ad;tf / feemioxi 



fune vaia tragtha. 



SDiCiflcr / oput commenuae aitirtccm. 
J?.iiibr.unuid)[c / opus egregium , cxccllcnt« 
:0-:- i-Kiihubu- an btn J.mhu tauat uityij ha- 
xumasdium itruAura imbcctlliscif. (?>cnuid?re 
olim etiam dicebatut conjux, ein (f bCilCllhi d) to atft 
badie ^(i\\il<i)te>]Tcq ncia: pudcnJa , parte» ge- 
nitales, ingven, vtniia Sc muliebria. 
3Ra$tat7 & SJjattbnft / *dj.&adv. tiew, qvodfuri 
&rfßäF>teJl, parabilii, tracxabilii, faftitiuK^. 
podibilif , habilu, idoneus, faeiiis faftu. Didier 
etiam nonnuntjvam ffl^m/ & 90fafi)IfA * <p* 
duo tarnen qvofa aliud ^vid fignificant ,fr*(trtim in 
comfcfitU cum pttpoßt. (Btf ^tpiidtm CDJ.idjIidi 
alii dialtRö SKjlid) / &olim Widilid) I ütm^ 
m^ctjlid; ©cm<Jlid; / & ©etnatfjfam exponuntttr: 
Sc n lim, pedccentim, duclim, gradatim, ttaclim» 
lente , i/. paulatim , tninutattm , pauxillarim» 
pauxillifpcr.ÖÄ^/rffruf ; Tardus, lenrut, com- 
modus, convenicns, congruui, aptus,idoncus, 
«z/t», aecommode, appofite, concinnc , congrUc, 
convcnicotcr. ©eraa(f) fr mint .vien ftcrliaH)/ 
paulatim longiüs irur, paulatim IcntöAicccdukc 
omnia motu. ©emÄd;lid) (\t ben / fenfim pro- 
grrdi, mollitcr incedrre , ftdatonifu ire. (£if| 
flCHltl JjlichiT OV.HiJ / gradus lemus , ingrcu'ut 
ranliuftulu». ©fmädMiuV (Sitten/ mores pra- 
cidi. (Siimid)!id)t SOcnuni) / habitatio com- 
moda. :>)Un nun.: in brr ©a*c goft dcmatifam 
Ocrfabrtn/ cautione opus effhac inre, cautiln 
^vr caute procedendum cft. ®<mild)f ttl Jl| 
©dtf fpmmtn / paulatimoitcrcerc Dtatur n. 

tam 51U'icm<rd) / dlmMct)/ *alfqfm4lir4) : €j 
rrii'Dc^ oliiicnhid) lernen / tandem, aiiqvando, 
cum tempore, tractu tcmporixiatclliget, ad qut 
rei fenfum peneuabit. (fr fomint aUaemiltt |Q 
jicbfelber/ fenfim animam rteipit, adianitatem 
rewocarur, ad bonam mencem*redic. 

cor. commoditar« oppor 
ninitM, eonvenienti», concinntras, congrucn- 
cia» apeitudo. (El ein üblecbres On-m' ch an 
dem Ottt' incommodum e/> hic habuare' 
5liicqr nimmet man mit einem mitrelm^i^en 

föfllhld) ÜOr lieb / m bcilö qvajUbet commodtois 

Sr.ua cfh 9&rr ȟi bnben 911t Oi.mui fer 
leib tinbef feinem öaeb / p> <"'• ^ denufon. 
tll'.a, Teftudo inrra tegumen tuta cft. OV iHÄd); 
lld)fcif/ t>it/ tdrm rß qvod Octt1t3ct) / alt^j, m v/H* 

^(b babc bar meine ante to;m .7. : ■ iuhr ■ ,•: 

aatur« convenienrer hic vif ieur , tacis apte Jnt 
St U II) toav 



"97 



1198 



commodc h.c dego. £s i|i eine frcfflidK C5f 
mä^iidtfcit in brm J^aufe/ »n «dibus hifce Lau- 

Oda miiltum * cicgamiacft, laxe «Sc jucundis- 
fm: habitatur. Vi $Ä0 (-VatlrtCi) rtuwi pro 
habuaculö , hypocaufto • conclavi penitur, 
& tunc hiktt in piur*lt Die (^emdcfter. «£|5gC 
mfldjv cernaculum. fturftlief) Qcmäcj)/ concla- 
>c ducale, magniticum. <3d)lafgema<n, / cubi- 
<ulum,döimttorium. SMwigettUtfy / amphi- 
chalamui , angulus. Oxv.jcnueb / folarium. 
tCorqcniad) / atrium , vcdibuluro. £inberqe< 
Iii 1 et) / conclave pofterius. ©«iftycnidd) / eubi- 
culum hofpitalc. l^MiiiVaeni cb cella fami- 
liart». ©a$tonerfte<&emaci)/pcnetra.c. Jg>cim> 
lid) OHMinid) / fSffimpliciler ©cinad) ^ lacnna, 
locus fccrctai. D u- .»> IUI bat t>tel l?k fluider 
hacc domut multiplex cft. 
^bnudjcn/demcre, den ahere, feparare, tollere, 
decutere , deftn ngerc. £)ic Raiten abmacbe u 
demerc, incidere ner voi. £)ie -£>aut «■ bin • dntt 
deglubere, exeortare. <£inem eine £ranFb(it 
Ctbniüdien ' levarc vim morbi tneantatiombus, 
•vrl amuletis. Utm ejl .pevubm . d)ni / ?W U- 
mrn in forcie etum figmfuat reprehendere , carpe- 
rc , culpa re , objurgare. (£r hat if>n meoen De? 
SrunFrf febr bcrab<jenud)ct / aenter redarguu 
ebrictatem ipfius. £r 1 1 1 uvl' n / her a bge m a eh t 
fUtterben / vehementirfime objurganone dignus 
cft. Jfjcrabmachiiiii]/ Die/ objutgatio, repre- 
bcnfio, vuupcracio, mvectio. 

VlimadKn/ affigere, appendere, connc&ere, an- 
ncclcrc, attexerc , it. machman, ftruere, moliri, 
atlerre alicui aliqvid. <gr h«f mir etn^ an^etlM' 
ft)Ct / in cafum me dimific, frigidam fufFudic, in 
conditionem jecic caput meum. Qfinrm eilte 
SEranFbclf anmaefcen/ morbum alicui mcama 
mentis conciliarc (in fteuer anmache«/ flanv 
raam concirare , ignetn p ararc. Dem ^Jfcrbe 
ti< ^alftcr anmad)cn / eqvo capiftrum mjicere. 
.Der Flctnc feil fid> ni$t an freu grefen mad)cn; 

cedendum cd majou, imbecilli« cum robufto 
committendui non cft. <r ich an dilti feineu 
$ah> roacbett / invadere , petere , irruere , impe 
cum facerc in aüqvcm. ^ <rb an rinc Arbeit 
linden / manus admoverc operi , labores fufei- 
pere 1 aggredi. <?pirjcn an (in 5fkib laßen ma» 
d) . n denticulis vettern exornarc 31nmad)itna/ 
Öie/a'ligatio.I.gamcu, viaculum, »cxus,co- 
agmcAtaci«« 



^lufm»"id)cn / folverc, diflolvcie, ditjungcrc, fepara- 
cc, expedire, reveiiere* f.. aperure, relcrare. IfiR 
OUfuia(bCB 1 rccludcrc portam. ©n fcti4 

aufm .eben/ foramen aperirc. vttn vr d>icf auf» 

m dien feram rderare. SjSriffc aufmadjK« / ü« 
terai redgnare. *:>rit"c / Die lf id)t auf jumuC^C« 
femi/ liteneapenilci. 5lli|iiiiid^cnf/«Ä»nr/r fidi- 
bui caaerc. COiod^ct mir eins auf/ ibr *&pi<\i 

li'Ufc! ajite choraulx ! impcllite nervo« diguii. 
^Ui'maC^unO/OtC/ dillolutio.cnodario, rcgluti- 
natio^apert^apertura. 
ftu&nacbfn / abfolverc, perficere, finirc, exigere, 
colophonem adderc , it. adornare , exornarc, 
tnlh iKrc , muntre , forri increpare, objurgare« 
IT- pro v i.icrc. prolp ccre. €imm Cin <pf'«D OU* 
machen / alicui de eqvö prorptecre. Q^an bat 
ben t)icb ned) nid)t aiifinr.(t)cn Fennen/ noudum 
depechenfus efr für , incognitus adhuc eft , latet. 

3<9 l-tpc imcb ibme md)t au^mac^en / non 

admittoejus diTciplinam . vel correettonem, ob« 
jorgari ab illö nolo. ©aö tfleib iÜ mit $U\bO 
neu $pfamentcn ati<fqrmar^t/ dcanraris rxnü« 
ejus*cttf«decoraraef>. ^cb habe meine 3Ubeit 
aUi-'Kmad)et / perfunäus Tum hoc iaborc med. 

<£$ i)\ eine i.iiSqemneJ5te (gftrJje / data, mamferra, 
transa^a, finita res eft. $ln«mad)linq ' DlC/ cer- 
minus,"cxrremitasi exitus , uldma manus , con- 
fummatio, perffdio, finirto. v !?lllfnMd)(t"/ fit/ 
«ffcclor. 5Il!6maf4)Crinn/ MC/ cffeÄrix. 
^em.lü^en / eegere, invoWcre , implicare. (£tttü i 
mit aöerFe bemadjen/ ftupä aliqvid conrcgcrc 

§rd $Scntad)en r.'wm mrdtße dicitur conforirc, 
merdä confpurcare. v-H'inadjiina- Die/ m volu- 
crum, implicatio, involutio. 

^comacben / J^iubmmaebcn / * ©ranmae3en / ad- 

dcre.conjungcre , conglutinare , coagmencare. 

8a§ nur eine tBpißc baranmaeben / mucronrm 

gladtt ut exeteet marhncropasa« procura, ^rf) 
Willmid)binbepmad)fn/ appropinqvabo, acce- 
dam ad ilios. vfr ivcnf? neb gar bübfd) ben)uma> 
dien / ad omnium amicitias arrepcie & applica- 
re fe egregic didicic. f^COmad^ling / t>te/ acecs- 
fto , atkcio , appropinqvatio. 
öarben *2)arnebfnmud>cn/infuper fac«re t ad- 
jungere. 'OrÜbermfldK n / addere labores » ad- 

jicere opus. €r b«t fjej) brüberqnnattt/ aggres- 

fus cf> caufam , fuCcepit laborem , initium iecit a 
re aliqvi. £nnd)nK< eben / täm <p>cd Busmo/ 
tt)f n/ abfolvere »perficere , finirc , t/. percurrcre, 

c re l vc rc. .<)aö ttcD ift Duvd^cm J dje t / cantile- 

r.ain 



1199 f9fa 

Dim pcrcurrerunt canendo. <i 1 1 1 Ki d) v n rm b di- 
titur , y dem efl , qvod Uborc fupcrarc , vinccrc, 
acq?irere, lucran. 
€uimad)CH/incluclcr«, involme, cuftodire,fer- 
▼arc , ü. condirc. Hmc : <£iilv\cmtld)rc O -idjcii/ 
falgama, ▼arn fructus condni. £nmi..(hi!niV 
tu / conditura & conditus. €m £ mniv, cJ) ü\ 
conditor. 

gorfmad)cn/ pergere.continuarc, rem profcqti, 
accelcrarc , maturarc , fcftinare. Q.V H mujj 
fortt11iid>CI1 / maturatöopu» eft.omuisabjicicn- 
daeftmora. SR.lcbfort! propera , rumpe mo- 
ras , accclera gradum. ^d) Fan nun Weiter nid)t 
fprtnid(t>fTl/ ulterius progredmcqvco. 9R.l(b 
fllf'o fpft/ perge ur cacpifti. QBit Du nn$cfaH U n 

baft / fo mu|lu aud) fer nn .1 eben/ viam , q»am <le- 
gifti , ambula. $or uu.;dnimv l»i</ perfeveran. 
tu 1 conftantia » eonunuitas, conciouatio , accc- 
leracio . properacio , maturatio. 3ortm»ldt>cr/ 
Ötr/ contmuator , inftam, persans, pexteve* 
rans.pcigcns. 

4>crmaeben / ftd? r)ermad?m / accedere. £id) 
*" Worüber bermaeben/ operam inaliqvärc ponc- 
rc. Sri Uberherrn a eben etiam nutal virgtnem 
ftuprare, muherem conteendere , in gentrt ve- 
tiraqvatqvc ateingere (3id) üK'f Dm graten 
bermaeben/ impreflionem in ailaturam faecre 
€r bot fid) über ihn bf raemad)<t/ »n.yafit , impe- 

cum 10 cum fecit. Dkitw etiam j£>inDerbtT-ilä 

<&en. (SiebbinDer einem bermarbcn/mbtcqfi, 
coni'ectan, profcqvj aliqtcm, vcftigiiiejus in- 
fiftcre. 

•£eru$< * J£>imin*mad)cn / «»r< , egredi. »3icb 
beraub: fn* binau*. auf Die ©a(je macben /prori- 
perr fc fori«. g\d) hinauf unDec Die i'eute 
Blieben / prodirc in publicum, (fr hat fid) i * II 
•0£< in Die §rembe acilUtbt / peregrmarur per 
terra», in loca remoriora nrofecliunem feeie, 
SP? an will fid) aus Dem $ufö« niebt l»eraw:iM.v 
fben/ pofteareda latent, enidöfuo c volare rc 
cufanc 

^)t»abmad>cn/ defeendere, ima petere, dteitur etiam 
J^inunbcnnacbetu J^fnubermnebeu / transir«, 
tranare , rransgredi. <8id) über Den gluf? bin- 
Über rnneben / rrajicere amnem, cymbi crani- 
fortan, transvchi navicula. 

3D?iimad)en/ confortem, focium, fodalem efle, par- 
tieipem efle alicujui rei , co! lodere , cooperari, 
il. confentire , compheem efle. 34) mad)e mit/ 
apptobo, compr ©bo , place t , mcam fenrenuam 



1200 

ccccria adjuago , ad idem ammum meum appli. 

co. (£r bat nucbmitgrinacbt/ m pari cit culpa» 

particept etr criminii , in cödem lutö haerce , dU 
dem proccllä agjtarur. ORitmatbUBg/ Wf/ cod- 
fociatio, cohforttum ,cadem men», idem ani- 

mui , panlita« fadi. SKitmaeber / Oer / foda- 

Iis, focius, confort, eomplex, conjuratut. 
iftaebinacben/ imiun, imitationc exprimere, »mu. 
laxi f »eftigu» alieujus adhxrcrc. (£r madjet 
ihm CiücS Harb / in mores ejus fc cotnm fornue. 

v£s maibt ti immer einSeni) Dem anftern natb/ 

ftultorum plcna Amt omnia , ftultus ftultum 1c- 
qvitur. £)tt SOJalei' hat bai Q»lb mebt nebt 
uaebaemad)t / decidit pidor ab archerypo. £r 
bat ei f<bt loci naebaemaebet/ mirifice rem im« - 
utione exprcilic. 3?a<bmacbei7 Oec/ imitacor, 
»mulator, (edator. Irtaebmarijevuin oi</ imi- 
tarrix, iimia. 9^a(blliad)UII^ / 0«/ imuati», 
semulatio. 

3<ebcn; & Darne6enmaeben/ horis ruccifivii aliqvid 

faecre, obitcr ^ qvafi in tranfiru faecre, opus 

«Ucri operi adjungere. Set) feinem fd)»eeren 
Slmt bat er ein 33ucb Darneben oemaebt / in hoc 

molcftidimo (uo muncre opus egregium edidit. 

QBt-r in J^errenDienften \\h fan niebt üiel in feinem 
J&aufcbarnebenmaeben/ mpublko officio con- 
ftitutus rcsAias domefticas jux ta curare difficil* 
hme potent. 
Ubcimaebeil / transmictere , prxcer modum , im- 
moderate, immodicealiqvidagere, fepra tran- 
filirc , exccdcrc , extra chorum falrarc, extra 
• olcas ferri « termtnot praeferipcot rransgredi. 

(5dt Dincb SBeebfel fibermacben / collybo pecu- 
mam curare. €r baf <i mit Der ^rbfebaftirei* 
Inno. alUmebr fibermaebct/ ultra modum pro- 
ereiTus cd in dividenda hlercdirate. ,m inuj 

ihm Den55rt>tforbh6bcr b<Sn<jen / wenn er* noeb 
ferner fibermadjen wirb/ prarcidenda ei «rit Ii- 
ccntia.d adeö petulantem fc prabereperrexeric 
Übermacht.' cffrenatui, efFerarus, immoderat ns, 
it. trar.smiiius, transportatus. Übermächte c? 11 n> 
Den; peccata coormia. Ubrrmacbtc föeüheu/ 
infolens intemperanria. llbermad)te @e!fer/ 
transmifTa , trajeftitia pecunia. Ubermad^liua/ 
0«/ infolentta,intemperics , procacitas , pro» 
cervitas , vulgi exorbitantia & enormitat. Ii, den- 
vatio, translatio, imlgltränsporltiio. 
55ermacbcn / obthurare, obferare , occludere , ob» 
ftipare , it. legare, rclinqvcre reftamentö. 3* 

torausoermacben / pi»Ugm. S&crmad)una/ 

Mg 



1201 S9fo 

Die / Puc- 5>crm4d)tnüf / legarum. i^orrcr 
IT1 jd)tniiy / pradegatum , prxcipuum. ©et» | 
nudxr/Der/ lcgator. ©cnnicbtnuRuebmer/ < 

legaranus. Aiikt SEkriHadjUlt } tß obthuramen- 
tum , obftruSio , a£hw obthurandi * «edu- 
dendi y obftipandi, 23ermad)cr wm occlu- 

dem , obftipaus, obferam. 
5Si rmaebcn / pratfenbere., aneeire, pracire .praelu- 
<cxc, ad um b rare, oculii fubjiccrc, ob oculot 
pooere , conituuere. (Emern einen blauen &Ullft 
00r ii. Mugeil in ; che Ii / fueum facere , in irani- 
ennaro duccre.implanare. SJürmacbung/Dlf/ 
cxcmplar , imago , iücui , cenebrac , iluiiio. Di- 
citui eti.im !23orgcmaC^CC/ D»#/ archerypu« ,pro- 
torypus. 

51*ieber niadicn / repetere , itcrare , reeiprocare , it. 
pracdiccrc, rrconcinnarc , inftaurare. in jov 

brennt ©lad toiefter machen/ viuam fractum 

cefiecre. ii> iriVr ma cbüV DCT/ refeöor, inftau- 
rator. SBicbermatbung/ Die / refcdio , inftau- 
ratio. Sicdianuu: OBieDrrab' tvicDcran- rricDer» 
auf> rcie&erautf' miebereta' miebei fortm ;.d)iii. 

^UCmn^cn / daudere , oedudere, obfirmarc. > 

macber / Der/ clauden». Snemacbnng/ Di«/ 
attusclaudcndi. Stf,ufammcumrtcj)en/alliga- 
re , rdigare , c«Uigare. 3n?i("ct)iii /i ve ©ar» 
;ivi d)iiim,u1)cn intcrcalarc , in tere ludere, in* 
tcrjiccrc , intcrponcre , Ö5c. 

Oföag/ sr20i6g/ SOlögcn/ ^ SDIftgcn/ 

3$ mag / bu magft / er mag/ mir mflgrn / ihr ntrj 
gel'/ jic uii^en. 5d) mochte/ ich möd> te. gemtS ri) r/ 
pofl'c , ycIIc, cupere, valcrc, p radiäre, vinbuf 
valcre , f aftioncm alicujut rci habere. mag 
llid)t / nolo , ditpliccr , non eft mei guftus 3^ 
flia^ et? tVOl Illbn / integrum eil mihi , in meu ar> 
bitno fiium eft. J)u mag|t ihn (trafen / oter 

md)t / ejus iupplicium tibi committo. 111 uj 
A.et)en/ Nif tpiU / feratur re« i(ta fuö curfu. (£f 
ma9 feOtt / qviefco , per me licet. 3<fe m6d)tc eil 
4li(bt rp.iqcil / non auderem, non commietcrem 
mehuic periculo. 3er etf mag/ Dem gibt nun?" 

Ili(f)t/ nihil faftidienti, nihil dacur. Expowtur 
rmm CO?0gcn ttUm concupifcerc , ddldciare, ap- 

peterc , avere. 3cb möchte rwl <tnai »ornJ5i)cb 

C§en / cupiditas manducandi pifecs inc inceflit. 

3cb fan unb mag t$ niö)t tubn / nec poflem nec 
vclimhocagcre. Qftag nid)t ligt auf Dem tf udr 
t oft / picv. de nauftAtoribtu ciboi um , mortui nil 
Airphuidefidcraju, 

Uni 



1202 



3Jtt»4er/D«r/ & ÜÄ&jeriuu / Die/ mas&fccnj na 
volcm vcl potertatexn habens , 4p. Por7. tstitum 

inuCu Juni. 

SX^hcb/ & 9}?uglid)/4yj. S^«iv.poflIbilis ,faciHt. 
proniu . nnli6 laborc» i'udorc. (SooicllUiiglicV 
qvoad fien poteft. ^ßciin cjfliuglic^ Ii vi. 
cfcriiid confcqvi pode. <r olte ii uud) irol mug< 
lieb fcon / potentne hoc ahqva ratione ficrir 
Duui Iii iiiinnur:iic!)i nnV.,ltd)/ bacc rcsdif- 
ücillmu tachi eil, ilüirhitys nwialicb / 
&BolmugllCb/ faöuproclivii, nonarduus, non 
laboriofuc. Ullintiglicft/ impoflibilit, diflfixjh- 
mus. Unmüglic^e Oüigc oornebmen / fn* Utu 
mitglfcb&ingc muglict machen nolia/ impos- 

fibilia tencarc , Herculi clavam cxtorqverc , eiu- 
rienti leoni prasdam cx/culpere« 15, ui Poet* u- 

qvuntur, folis cq vos raulgcrc. 

3R6ijlicbfcit/* CKiiglicbfeit/ Die / poflibiiitas, fa- 
cultai, v a ior. ms, pocefta». (gs mar feine CD? t\j» 

licbfeU ibme (Ubelten/ nulla ratione ficri porcrau 
ut ei auxilio e(Tc poifcmus. 2Bo feine 2Rug« 
tiebfeit oorbanben / Ca tci&iget man iimfuut / de 

impodibilibus nulla eft delibcracio. ©u" 3)f üg> 
lid)feit ift / fo in feiner Katurroiebrigfeit per» 

tDicfelt ilt / podibilecft, qvod non involvic rc- 
pugnantiam. lliimiialidifeit Dic/impoflibili- 
catt repugnaatia ad cxiftcndum wl agendum. 

i|i eine bto§r Unmüglichfeit / Daß frOttci 
ÜiunT lugen foll / limpliciter & abfolute unpoHi- 
bile cJ> , verbum Du fallcrc pouc. Qu Vfcot- 
linmnglicbfeit / faulitas, fatale, fatum. ^abt> 
fivt Sßerrunmuglicbfeit / impotemia. 93er» 
nunftunmüglicbfeit / abfurdum. 8 rat eunnm^ 
lichf eit / racioni Aatus rrpugnans. 3 l> > cunmu 4' 
lid)feit / cxduiio cempons. Q&tfi'tt£unmuglid)< 

f((t / non-ent , negatio pura » nihil negaciv«m. 

SBiDer iic Unmugfiebf ett fechten/ tft ben"^>immel 
fturmen / fato obfiflcre eft montes moncibui 
imponcre, c?, ut Po€t*dicunt,OttxVcliQn)ua- 
gere .aftra tencarc. 

5£F?d lenheit/ & sWoaenbeit/Die/poteftai.poten- 

cia t i Btlgii *. i not träniüt , utpate Utultu cmfiidt- 
rat.'-i um pm*nciarum ; fulutaatur tnon : (fltte 
J^OCbmogcnheit/ Veftra potentia, amplitudo, 
«ri cxccllcntia , unde dkuntur bif J^odMUPgcnCe 
J^erren^tafen/ potentitlimiordinetlnfcrioru 
Germanix , ampliHimi Statut ficlgici. 
Vermögen/ & 5ßcrmuf«/ id. tß qvod CTogen /Jim 

tniiejeit/ valerc, viribus furÜccrc. poteitate prse- 
«üium die. Stiebt Permigeu/ exua potcßäxcm 

alw 



1203 



1204 



»litujus cllc , oulli rattone pofle frve valere. 
2ugenD öernua, aüti/ oronia funriubpotcftate 
* dmooc virrutis. 2t<fe Will f«l)U/ fOVieUcfy Uf 
mai}/ pio virili parte, qvan cum yo'A um , qvan- 
«um in mc enr , faciani. (£r rer mao. IMfl bdV&Ctn 
Surften / plunmum porxirpencsPrincipero, 

©ermtfaung/ / QJermdgen/ Sermngen/ 
fcy Dic>5aniC'.]in!u-it / facultas, poteft» , cfcca 
oa. flRad) meinem SSermcgen qvoad vires m <' 
(icient, qvaneum viribus coofcqvi poflum. Q3ct 

miMltd)/ & 55er mha [im / «4 efficax , valid», 
Valens, &advt>b. cfficacitcr, valcntcr. Uiuht 

mögen * Un»er mtfgenheit / imporencia, dcbili- 
«as, infirmitas. UnprrmrJijlicb/ «Sc Un&CTmtfg 
fOTO / «nefficax, imbccdlus, mfirmus , incffi- 
caetter, infirrae, imbecillitcr. Söermrjgcn/ A Un 
vermögen ttiam ad morbum corporif referttritur, üa 

ut <8crm6geti fit valcrudo, fanuas, #23erimlg 
lieh / (änus , vegetus, mteger. Unr-ermtfgen*« 

*rm morbus« invalecudo, infanitas , dcbilisas 
corporis. UnvertmUjIkfy / effixeuf , B" crVccrc, 
m or bofus , tnorbidus , ssger. 
Uberinr^eil / poliere viribus, faperiorem eiTe po- 
rcncia, fuperare, vincere, rupprimerealiqvem. 

€i'0»u ihn mcf;r nbermigen Wimen / mint» ha- 
bebat virium , decTanc rpfi vires ad fupplantari* 
<Jum cum. f< fibermag ihn niemnnb mit £i» 
fpiltiren / laqvcis difputariönum nemo irretitum 
tenebu ilium. fffier ben ani>ern nbermag , / ton 

fteeferet in <?atf / forriores debilionbus impe- 
rant , luperior viribus fuperior Jure. !DlB i|t 
11b er mein 25ernirjf|fu / non eil in manu mel, a 
poreftate mea abeft , hoc opus longc aharirm 

▼irium eft. Uber 93ermr)gen trinfen / ad vomi- 
tum potu fe ingurgirarc, prolui virro,plus qvam 
fatis <rft , pr^tcr vtl fupra rnodum merö onerari. 
Std b*c fotiiis ad ^8(Vmiq(üfrcpri>ßrBant. 

^yiddbt/J>U/ flur.ctr. ikunt tarnt n P.-tu ttiam 
Vlt^Jlüdbtt l iJtmeflyvodVctmo&M/ vigor, 
facultas, efficacia, vires, robur, nervi, lacerti, 
Jarcra. <£? liehet III Uemei ÜÄachJ , integrum 
obi ci>. Qciuem ?Ävidu geben / racultaicmali- 
cui conccdcrc , largiri , fuppcditare , poteftatem 
adaüqvcm transferrc. CUjaefet bef oinnittl/ uan- 
cifc» , confcqvi poteftatem. ?0f aebr |)abett / in 
aianu alicujus efie, rci facultatcm habere. 3 hm 
jelL'ii fcie ?J?.icf>r nehmen / poteftatem ilbi arro- 
gare. (Einem Die 2Xach( nehmen / facnltatem 
abrogarc , prxetdere, tollere, private aUgvcm 



poteftatc. ©eine gftachr brausen /ücrvosad- 

hibere , viribus contcndcrc. j)U f)aft feine 
9)ii>d)r über mich/ nulla tibi poteftasinme tra- 
6l)W|rli(hc Obrisjfeit fu« ihre Wachi 
m SBcKpu^iing Der Unberfahncn fchen (a§en/ 
magiftratus Chrrftunus poteftatis fuae docu- 
menta m inferioribus fublevaadis dare deber. 
6eineSKnf4>rbfltein€nl)e/ crepta, ademtaeft 
e, P° tc< } as : 3orn ohne sKacftt/ tpirfr wraeht 

URO üerladjt/ vana eftfine viribus ira. ginci 
aber SWadjt liehen / invito, coaacaliqvem ama- 
re. €leni»<3)?a(hf/ vis dcbilis, debil itata, im- 
becilla.langvida. (ftbrotheilC gj?d*t/ fraöa, 
enervis, clumbis, effecta. 6ü)lechte 3)Jachf/ 
renuis , invalida , infirma. C0?l8(brcild)lidje 
COiad^t/ dominatu* Tupcrbiflimus, abufus 1m- 
perii. »nfebnliche 0)?acbt / vires egregise , fa- 
cultas prwpollcns. ^repe 2&ad)t / libcra por- 
eftas. UnenMid)e/ infimra, perperua. tßtitt 
Oipmifdjer ff aiferl. 0)ta(ht / de pl enitudine pot- 
eftans Catfarcse. UncnMiehc ÜJfa*t/ Tumma. 
infimra potcilas. 
MiMd)t/ omniporentia. SlmterniVf^l / jurisdi- 
a»o officiahs. f lölenb; fiw ©eheimnad^t / fifta- 
poKftas. IBiirgemeifteroiaehi/ pot<ftas conti- 
laris. (Ehriftenma^l/libertasCbriitiana. J)c« 
mantinae^ / vis magnetica. (gbrenmae^t / au- 
aontas. ©gen-/i^eclbf?nia<f)t/ hb er um ar- 
bitnum.potcMas independens. (ftbni ad)f/ ju- 
risdic^io hereditär ta, fucceflivum regnunu. gein« 

de^inadjt/ cxerciuts boAilis. ^\(i\ö)c^ma<S)tf 
impetus carnis. 5tiebeil6mad)r / miki provin- 
ciahs tempore pacis. ^Jegenmoeht/ five 2ßie» 
bermadjt/ robur oppoiltum, copuc contrarias 

©eifre^maeht / energia ^iritüs. glauben*» 
matt)! / efficacia fidei. ©Of retftnotbf / potentia 
Divina. ©ro^inad^f / (ummum tmpcriusn. 
^)ai!if mad)( / potcOa* domintca, aeconomica. 

^)elpenma(J)t / vurus heroica. ^)errenjna(6t/ 
dominatio. J^ejten ßvt Saubermacht / vis in- 
eantatrix, magica, lamiarum vires. Jf)0(r)mac^iV 
altitudo , potentia fuperior. ^nnevmiU|)t / ro- 
bur inteftinum , firmamentum incernum. ^U» 

gen<bma<n)t / vigor juvenilis. 3ungfcrma$t/ 

attraclus , illcctus amons , alias etiam tiebe^» 
mad)f / tfl vis . violcntia cupidinis. & tnDer. 
l'.i.uht / vis dcbilis, infirma , ckfelrio vir mm, 
^nd)enmad)t / junsdidaio ecdefuihca. 
nhj5inad)( / imperium , poteiras regia, ff riegö» 
mad)( / eopiat militares, robur exercitu«. , i- 
^8 99 k* 



1205 

bfftnudjt / gtadiatoria corporis firmitas. £c< i 
\X1l$mnti)tJ robar virale , vigor corporis. $|b 
HMd) t / vis callida, potcnna cum aftutia cooju n- 
äa. UMvninuidit / cmcacia leonina. pumpen 
m d)t vistnvalida, contemnenda. SMillWCS 
mad)t/ vigor virilii. snjUtdmad)t / vi« mcdio- 
cns. <ftarrcnmvid)t / rcmericaS , fidcntia non 
<aura, conatus ftulcus, projcclu?, ridiculus. SRe 
briumd>f ' fubßdia. Otauchj / infpcftio, au- 
mi in fl ratio, gubernario , junsdiclioftipcrior. 
OiwiMiachr / defc&io, dcliqvium animt , lipo 
thymia, olim Eunuch f. $fle^emad)t/poreiTas 
uuorum & curatorum. ^ric|tmiud)t / potc- 
ftas da v mm. Dicd)f^nad)t / jurisdiftio in frtcit 
gf juris potcftas. :\id)rn nnd)t / poreftas Pre- 
toria. 5Kc&fm«f>t/ ti** 3Bortm«f)f / »it elo 
qventi». &etlba*m«d)t ' impetuscV violeniia 
latronum. vf d)ivcrt5in ul)f merum Imperium. 

d>HMi^' niiicbf / vis evanefeens , tranfirorä. 
(Beclcnmti^t / anim* facultas, (^innciimrtdjit/ 
migor mentis. (Jpnnenm nhr / virrus folans. 
\f ccnucfyt / copi* navalcs, armarura navalis. 
(irf Abnildcf) t / prxfidu urbis, multitudoxtVium 
<?Mt$m»td)I / poteihs reipublüat. ©fernen 
micfot / influenux ftcllarum. vr Uitfi'ilimid)f 
vis , dominatus , efficienria peccarorum. J t II 
fi'lgniadjr / porencia diaboli. $mf iiinudn 
CopixTurcarum innumerx, Barbarorum exer- 
citm . £uqenufmld)t / erficacia , crTcclus rirtu- 
tis. $Dranninniild)f / dominarus . tyrannis. 
tlnbcrtndd^t/ jurisdifltio inferior, fhxbajfa.' 5Ja» 
tematyf patna potcftas. 5Bol!mndjf/ man- 
datum, plcntpoccntia. SöcibeWI d)f/gynx- 
cocracia. *H?clr nud)t,' pocen tia terrert ris , mun- 
dana. 5£etfermfl<f)t / rabies tempeftatum. 

vffitinbcrrrhidjt/ vi«us admiranda. Sunfftncl« 

fttmd)t/ mbunma potcftas. %mtft\ma$U 
'vis dubia , incerta , fallax. 
spifl'djtiqen / &frrqytnthu fteb temÄetnicjen I eri- 
bucre Hbt aliqvid , imperio fuo fubjicere ali- 

qv cm. 3d> wa<J mid) befen nicht mfl"d)tiqen/ 

non audeo , tan cum mihi non rribuo , non j>r c- 
furno mihi calia. ©id> CÜICr &tabt bmM)Ü 
CjCII/ urbem cxpugnarc , impro»isö, fubitö.pcr 
vim , obfi.iionc eiviratem capere , urbe bcllö 

potin. Der JörFc hatte fjd) fflft.ann, Ungarn 

i;-:nadv!iuT / Turca univerfam prope Hunga- 
fiam fub poteftarem fuam redegerar. (Eines 
€ilMCj ftcb bcmdcf)rtqcn / aliqvem in fuam fen- 
tenuam trahere. Rrperitur ttiam compofitum %n> 



9tta 1206 

mutigen / füb einer r?adnc «mttsWrmejtn/ 

cauiam fuamfacere , curam alicujus r<i futcipc- 
re,fuftinerc. Ii- «£uf rnäcbCMrn / cuiam rci abji. 
cere, deponcre , defercre caufam. ^lllinad)t(i 
M\\t: ■.:?>:(,: po teil.: :c pmarc , arbitrium rci all- 
cui abrogarc. Sk diamut : SPrhcmdd^tiqcn/ 
anticiparc Imperium , anteverecre hoftem m 
occupandä arce. aßif^rbcitid(htinCB / denub 
pouri. repercre poflcilioncm sei ». in pofleflio- 
ncmccfticui. 

$lliid)tify & *SRiid)tli\\Mb / &aJ-v. porens , pol- 
lens, valens , vaüdus , efficax , y .• cfficacitcr, va- 
lencer. ©Ott fd)it$<t deinen mädjtialidy 

Deus fuos potent tlimc tucrur. £ittf lUtichtiilC 
(Jtflbt/ urbspoicns, opulcntiilima, äorcnniK- 
ma. 5J}iJd)tt3cr ÄÖnt^ / rex poccnciilimus. 
'3)iiÜh(I .C QlrniCC . exereuus uumcroüilmu>, 
copioliilimus. 5D*^d>tiiH* §Cinl»C/ hoftes acer- 
1 Hin. ?3iii(bri 1 rtiam nonnunyvam üonice pro 

nullo pomtur^ £u bübcfi Did) machtiij oid ein/ 
multum tibi tribuis. £u bifi cm mäd)tia<x 
>\fi"l / imbcllis&clusnbis homo es. (D?tlUbüt 
Deiner lliadHii? OOItnÖten / nemo unqvam tc cx- 
pctic, rcq.vint, tuö auxiiiö lubcntirlimc carc- 
mus. ^5 ift .iud) eine iiuidniae £ad)e 1 fuulis 
reseft, nugx (unc dt qvisqvjliae, NonnunqyAm 
??Mdui , rß nimm» , fuperabundans. vir vi 
ITtiJd)t h] gelehrt / immenfum doäus cd. (gr A 
in^cpti^ leid)tferrig/eft impenseimprobus. Qic 
Jungfer. iÜ nuicfi ; u\ 1 mirum in modum 
pulchra eft pucila. (£x\>at ni^dhiiu t>tel gefeti/ 

immodice, plus tatis,, praeter modum fc ingur- 
giuvic Clflin^(fc(ii)/ omnipotens. 0>ro§niad)« 
tig/ magnificcntirtimus. (Sinnenmdd)tig/ com- 
pos mentis. UluTniadiriii poteneiflimus , longc 
fuperans , qvö non prseftantior alter. Unniddf)< 
ti.l l'ivc ohnni^chtiij/ dcbilis, langvidus , inva- 

lidns, aliud tß onntdd)tia/ dt annirtd?tig/ hpo- 
chymicus , animo defe^us. QBoi'tuldf4)t!g / di- 
fertus , potens eloqvio». 
S)?^(hf iqfeit / Wt / id. yWtn<JCt)t/ potentia , po- 
tefras. (3rp§mddjtt4.F(tf/ magniHcentia, altitu- 
do. ^Illni4d)f»qfcif / omniporentia. Sßcrr« 
niikhrtaftit / eloqvcntia fumma , fandi potefras. 
Df)!nn4d)(igfeif / id. 'ßyvoJ Ohnmacht. ?0?4dj' 
tigreir rtiam rffntur gjf4(hti(jung / ©ic / f r# wx 

/4mm notat conatum, nixum, molitionem , mo- 
limen ^confifioncm, conftdenriam, ac prx fum- 
tionem,«/t4i SBeniucbtiaiiiu]. vrelbftrn^djfigung/ 
tß proprium aufus. vrifJ)cincr vrelb|tmad)ti»iun4 

unOer» 



1207 



Unterfangen/ rem proprio aufu aggredi. Ub(X- 
m<ld)tiijniiq/ fign*t tcmcmatcm,audaciam, ni- 
miamqvc conftdenciam. 

9ttat> / öt ©labe/ »fc / p**. CDiaben/ 

AGc/fc. 20? j [f. ßr/g.?0?v*CO/*C"nis»*ermicului, 
teredo. Sl^^fcfey^^^C / cermes » cerrous. jlrtfe; 
Hube/ mica. ^df( i|f POÖ (Üidbcn / cafeus 
hic fearee vermibus. Ac in.it ad), eß $Rabid)t/ 
▼enninofu«. $)? \toid)t $\ti'd) f caro vermino- 
fa , &vf>bum$fl üben / pro f i/o dieimui bemüben/ 

C^bcm ^fifipn/ ^f.njat»cftbcfommcn/ vol* 
ler tttdbcn treiben/ yermiculari. 

ttll I a VGüfC ! eine», infc&um linccii & libri« 
inimicum. jtteibtrmtWe / * Xkibermorttv 
bl-uta. fiinnnn Quitten in biejtfeibir / ri- 
pc» mon'u perrundune texta w/ ▼eftimenra. 

fcwnb «j? wten in ^nebern/ blattas fub foliis 
librorum lanranr. £>k gRabta (inb fltf&orn 
f ommen / gurgulioncs populantur acervos fro- 
menri. 

^?7at)Cm/ 9«W(il)Crt / connreaando inqvinare, 
Icnterfcrurari, tätigere, Sf'pungcrc, cumticil- 
lationc acringerc , ut Tinea & rvMmo.il vermiculu 
moüittr aimordere folent , shki : tflanfä)tn/ 
Cmtf4}cn/ Etappen. InAe rß sfJcflbcrcr/ t>er/ 
conire&ans. ^Kinaberf contrcclarus. $J?a» 
bernng/ * QJcmabcriwg t»iC/ contrec>ario', con- 
treftaru». 9Rabfrif$ / Ji;. conrrc&abilis , & 
contrcftabiltrcr. 

€0Iäö/ mähen/ gcm5hct/ ^r*/™ nor*/ .■ 

feindere, fecare, concidcrc. Üed w (becie dkilur, 
fern um fubfccare , condere pratum , ac dtinje et* 
iam metaph. fumitur pro: fru&um capere iff car- 
pere, duari, yditcüere cx alicnis bonis. (fr 

luhVt/ tri» er nidjt gcpflm'jet bat/ pn>v. falcem 

in aüenam metlcm emirru. Comp f.funt: *)lb» 
m&btn , '}T--''i-i <ft* c rruryrt/ abmindere, refein- 
dere, modere, defecare, refecarc. ©fe&ÜbC 
babrn he $i$icfc febrn abgrmabet man barf fet* 
Her v?»d)el barjll/ pecora jam depaverunt praca, 
«ic fccnifecii oput non Hr. i&rmahflt / ident qvod 
21bmir)CTl / fubfecarr. Sft-thmiben / fanum 
poft famfecianj colhgere. UbermAbrn/ falcem 
invicini praediurn vr/pracum confine nnmi tee- 
re. Sßkfen narbniäbin/ VTieffit fdjr* 
pftn/ rß (Icilire pracum , & faicibüs feftari, q vac 
fcxruiecae prxrcriuuat. 



3)?rt()Cr/ e^4/ii Jialrliä ÜRuber/ ÖCt/ taoUcctor' 
famfex. £5" faenifeca. SRnijtTinn/ 4 üRÄDetiilH 
Ot( / faemina gramina rondeoi vtl f alce fubfe- 
cant. Di«/«r eüam (firceiidttr / & ©rrtjfml 
berin / it. JE>eum4brr / & j£cum%riiu röc h« 

fd)i'iunabi'l" pMf^. diatur mors, utpotf qv€ etiam 
cum fahr pirgi folet, 

3J?4bung / we/ ö' &<w W4r)en / i/. (Wob / famfe- 

cum, foemrecra, fcv tanucclio. Dicitur rtuim 
2lbm<ihuna / & ^rm^bung. IRocbmabunj r/? .- 
colledio foeni , pofrqvam prata jam deronfa 
Tunt. SO?annc^milb/manfu«inpraris>t.f. 0o 
viel etntYiann in «tnern tage mibcn V^n : in 
trine» dicitur XYitn n f^rnb / m rfgrw tn^nntoetf / 
injUpibta tnannfroffel. Pro*.2Ufnn ber «Dtaim 
ifr im 9&nb / fol! bic^rnu liegen im $<ib / i. r. de- 
cemvcl duodeeim annis manrut uxorem aote- 
cedrt. 

Watte /Mefhm&fyn/ pratum , ^nonnun/]vtim 
omnit campus viridis five rus nitidum. (f itlC 
^llimmmarte / nreafloribus nuidifllma , pra- 
tum croceum , gemmans , floribus radiant. 

©roinat/fcoiic©rnmmei/ yij/i(5r ob 3Rab/ tfl 

enim Joe feemim non&if bttnur& fubtile^ ficuti fac- 
num dßirum , ß d longt rigidhu &crajfiiu , dttitur : 
fanum cordum ,five aurumnale. 

Wlan I ÖT $ÜQM I Mc / juba eqrorum. Dici -vi- 
dftur 4 tnibCll/ qvia \ub* ita o jj/«f , hirfutc hi- 
(bid* j'unt i ut fitni cuimuta , avibui etttm , nifi pe- 
üint componantur ,haut abßmtUf funt, 

50? uneil / dicitur ab hoc üflhn i ]uba ,&rß: juotenta 
agitare. Indt rß nlnmillcil / jumenra laborc 
conficerc, ■•' . Die Aftanc- vehes, vedura. i.nn 
S0?»^ncr / agitacor jumentarius. 

AJv jiii'lrier / OCt / bqpaUu , rqvusita ob mßw.>: ju- 
b«m diHn , t£m pfaD / t 1 »!» föjiK lange 
tiflbne bot 

€0lag/ OSo^f)/ ^ 9)»agc/ ^e/p/.(Dta^ 

(JCH / antujV'ßitMim rß Tioctbulum Saxotticum, 
oertrratim tictant , ttttmtm tum , 'tjtri tjusdtm tß pro- 
gemti , pTpßpi* & fantih*. Svetk t.umu 509 jq|j/ 
55 -P?pgl)/ Wir«, fignißcät gencrum , CMtCi! i£i» 
btim A <f«»' > l' tet fjuidtm fangvinll non fit , tarnen 
cognatü annumerkri folet. A ^tl^C d&$u eß 

(^d)n>ertmflge / agnatu» , oct auf occ rechte/ 
obcraufOcr @eba?crtfcitc vcnvaitr ifi/ w/r- 

ru enim Germani glt iiojfuos non ad fimß) um Uttu t 
ut bodii,jt4ad dtxterum geßabant. (gpillmjqe/ 

@g 99 ij * Äpillc/ 



1209 



I2IO 



k 0pille/ /K* öptnbel/ cogn*tui, von t>ct 
Itnlm ot»« «Oeibhcljen fcett« befreundet. 

ipfage Mwtf* ntnjtmptr confangirintum , JJri «um 
aa'ffncww^ affinem JJcognaium notavit, tffi dt- 
ctrt lictrety excd tu f/f, veem banc a 5£ad)t/ 
mvatrnu: vigorcro , robur virile , vitidiutem 
fionificat , dtductrtm. Sunt tnim dtbititmti lanovi- 
Ii 05 rjjirfi «i trocretnJdm fcbolrm &familt*m mm- 
fhfcandam inhabUet , (jvod vtltx drrrvatu conjict- 
re licrt. Et in Je rtiam vmtriailut , eibum digtrtns 
tfccnccqvtns , diatur : jDer 3R<ta(R / 9*» . H vam ' 
ftimum dththtätuT yvirimim moiborum eaufa tx- 

iflit. ecumiigcn/ five <£d)minima%cn/ Ott/ 
ftopr. fahfeus, tcniet» fivt venwicului tuillus, 
Jtd mrtafb. de horoinc vorace, fordido &gulonc 
diatur. CiH »CÜer SRagfll / hom© farur , propr. 
ilomachui plenus , Erprob* pa/rui. £)en SO? a« 
geil übcvfdjTOcmmfn/ ad vomitum usqvcporarc, 
potufc »neurgitarc, ijvafi t natantrmfactreßoma' 
tbum. d) m Äet fflftgfl/ ftomachu» languen«, 
»arcefeen«. ©cfcJ)it»^d|)fcr/ diffblutu«. VTiner/ 

5er einen fd>ti>a<^en CKagen bat/ caeoftomachus. 
tlnbauuna, be$ *0?aa.entf / cachcxia. $eo nftdj' 
fernem Mafien febmerft aüe< gnt/ jejunu« fto- 
snachu* raro vuigariafoernir. 5vn buncjrigem 
!5?faC|enfd)i^ft fiüTtfubel/ lacranteiromachoin- 
fvaviseft fomnus, eubitum irc incrxnatumgra- 

>e eft. (Sr bat einen Sntenmacjen / rtomachum 
anatit habet , ' • t.Jäcilt tfurit , concofpnt. Birten 
•Btraufcenmao/n baben / ftrmhionis ftomachum 

habere , i. omni* , ttiam durifßma concoervert. 

€in SBclf^magen / (tomachui lupinui , dt avan 

\$ vor »et diatur, 

fRooJeljnft/ MC/ confangtinitas , agnatio , cogna- 
rio , Br/g.?Dtai)t>Oin / in ufu boditamphus non eß, 
fr J pro to dieimm : K «r«unC»fcJ?aft / VCTOflllW 

fd?«ft / »lutfrrontfdiaft. 

igyjaflt) / t>tc / pi CD^dqbe / Mm m^et/ tndtv 

ltlett/lTlAl>/9 f tTlit>/p'-opr. filamfamiliaica:- 
lihem, inpatmdomohabitantemnofaf qfl' 
2** ^»it »irgi nem, C fic Runic. üfleya/virgo eß) 
V hod-'t anol 1 j m , fervam , famulam , Itctt m pa- 
gtf , adbuc pro virgint & innupti putlU fumatur.. 
Hinc : Sie i|l nccS eine SÄagD / ▼irum pafla oon 
•ft. 6i< wbt wt eine SOJagb / habitum ▼irgi- 
Bii prae fe fere. (£iltc ^aa^ mieten / ancillam. 

^d) will mir eine €0?a b 
f d)affcn / ancillam mihi parabo , ddigam. 3$ 

labe feine SJJaflb / nulla mihi «umAu adeft. 



(£iel»at nn bauten 0)fd<)fe/ magno ancillarum 
fttpata cft. j>ie 3??a»jr i't augcjKjeny 
Tubiit miniitcrium fuum , in famulacu jam eft. 
(fute üRagD abfebaffen / dimiuere ancilU». 
fönte SRAgbc ftnb ic^o flemme/ rar« jam Amt 
ancillae obfe^viofas. Ollte 9Ka$b / vc tus, fenex» 
retula m imftra r fic ttiam dicitur virgo obfolcta» 
^lenbe/fehi\)ad)e 5Raqb/ ancilla rencra , dcbiliu 
gWfidlSyaijb/ fedula , promta. 5ic eine ^ute 
>0iagD/non mfcito puella nnniftcno eß. gjulc 
5)?a(jb/ dcfei, inen , ignava, fegni». ÄJugC 
^D?agb/folert .cauia.ad nurum pacau. SXfiBC 
^agb / ancilla munda, iU firgp inracla, Uli- 
bata. 

Clltmaob/ miniftratrix fuperior. 5lminenma<jb/ 
ferva norrix. i5ecfmoijb / pifthx. l^aucrii 
maab/ (cxvaxuAica. 33emnaai?/ lcc>»fter».uu;x. 
Q3raumagb / co&rix ccrcritfac JßtaiKtnagD/ 
concinnarrix (ponfx. 53üractinagb / ancilla 

urbua. JDienflmagb/ ferva in ^-cif. grauem 
magb/ ferva vidua. ©.lrten - /»ff ©raomagtv 

hortorum culrrix. ©rafemaab/ graminaialcc 
fecant, berbaria. ^ling« /iw ODiittelnitigb / an. 
aila media. junior. Jfpcrrcnmagb- €djk>B jfc* 
Jberifcbaff^mOftb / ancillahchlis , in arce mini- 
Arans. J}i\üßma$ / procurarrix, promacon- 
da, Mit as 0d7be^ertttn/ & £ U0ejebm4cj& / 
Üius . ancilla atricnfit. J^irf enmaab / paffora* 
Iis. .ßcfraatjb/ aulica. jpurenmaqb/ Terra mc- 
retrix, libidinota. jnnaff niKlv^ ' fi™ Scbmüd* 
Jttaab / pediflcqva , comotria, ornamx. jcdlbft« 

magb / vitulot pafeent. ÄammernMab/ «ü>i- 
cularia. jfeHermagb/cellaria. Äinbcrmagb/ 
innncaria , geraria; 5e leibei maab / capCina. 
Älf'PPelmagb t denticulos rcticnlans. Jfebr« 
maab' fcoparia. tframmaab/ rabernaria. SLiu 
e4>enmaab/culinaria. faufmaab/ fervaipedi- 
bni. sÄifhnagb/ ftexeoraria. (Kitmagb/ con. 
ftrta. geebenmaqb/ feryaticaria. ^Jfanmaab/ 
fixt SPfnffenmaab / coqva Cltrici. 6ebelm# 
mngb/ male fida, fcelefta. ^cbeueT/ {h* & d)«f< 
feimaab/ lixivia. (ppinnmaat» / penfa irahena. 
^Ubelma(|b / fbcaria. ©ichmaqb / prewana. 

95Drmcrf«raaab/ villica. Sßartmagb/ a/WInx* 

QBafcbmagb/ lorrix.. 

9J?i^0bicin/ t>fl» / dimin. diatur ttiam tnetdelcttl/ 

midcl / nobu 50?<Jbaen / Bth. UleieNn / i 

theib/ virguneula, filiola , puella, pucrula: & 
fervula , ancillula. ^d)lllm^§bfetn / difcipuia, 
puella Übe Urtica. & i|i ein feineö ÜÄadJ Inn.' 



I2II 



12X2 



krUirtima eft puclla. CDfiiaMein / fivr «Kathen 
k^pcconfiic'e rtiam de plwibut hk proxime in 
ttUgp enumerttk dieitur, ut : Jfrof]\\h DgeW Äani» 

mennefbgen / Äinbermäbgen k. qvarum tum™ 

fi^nifica'.io congruit , poterk autem pro lct\ifru an 
ollä , pucilam c^virgunculam futßiturre. 
9&>gbfci)aft/Dit7 Tirginitat, proyyo Urnen frre di 
simm 5hincjfrrtUfd)tlft / frrtpxntiuf exponitur fta 
tat fervitis, conditio» fcmrium, y minificruim 
•ncillamm , aiüu Oft tH<j{»DefT,jaO / ttlagDC* 
Menfl. 

©ägbrUoy ?0?4cj0i'fd^ / & SDtfgbebafif / *dj.&*dv 

fervilis, y fcrvjlircr, ancillari» , Sfancillarum 

more. ©niiiä\}bifcf>rr/ /jwmt^bebdftcrtferl/ 
9t«oJ rtun dicunt tftagCcf&el anciliariolus. 
<6ic fJttf ti)m nhi.^f h.w'r JU ftlljje / inftar ancilla: 
genua ei ponic, ad genua cjusadvolvirur. 

*ßlür\t l DIC/ tß ktXJtto/ ftvrIXiaQb/ teboneßum 
olvn erat ■voeähutum , fr d ho die fire pro fcot to ufur- 

pitur. sEiiu IeioVeuigc I lupa, mulicr c t - 
fusc petulanv Säule SRÄije / ancilla lenta, 
fegni* fcmelia. S*d faule 2)?<5fcC dMum rß 
%ußumfvoddam tormenium djteum iaeivitaie Brun- 
fincenfi. Sunt qytdam, qvi d tTU*>< diBat volunt 
AnULtonti-, qyod aliorum judicio reiinqvimiu* 

•D^oflen/ tfflttag/ aia^ duüeBe sftan * SRobn/ 

D<C/ papaver. Videtur rffek ttlagClt / qvatenw 
ßt>m*chum noiat , ^mn wo<io refrrtexternd 

juA fi-ird. ©»irtenmobn / pjpavcr famum. 
Bwi / papaver album. g djumi ja' 

*D?obn/ papaver nigruni. ©cfililter 9R M / pa- 
paver flore pleno, ©elber Oclmobn / papaver 
corourum. %Xohn/ etiäm diätw 03? .niS'.jiit'W. 

£DlQf)l/ 3* SDtaMfc/ Dfr / Grr- 
m«fl4 r/1 | /poniäm figmfuMs t pro qvo nosbodie di- 
€imm , (im.^I/ S$Dde, conju», y©e 
m<lMin/ DlC/ uxor tllulTris • ututbodie rUamno. 
btlti conjuot* lU fr cyttÜMt patitritur. (?M i'bl" 
Ii(b ©Clliabl / uxor St rnaritus illuftriorii profa 
puc. jtcbägcnubl viceconj\ix,uxorufuraria, 
coneubina. (£inc {um ©cin.'bl nebmen/ aflu- 
xncre aliqvam in roarrimoniuin. 

D?<Vi'n.' (jt»d in ufu tmplntsnon 

YitmhUn/ uxorem ducere, conjugiö, nu 

Cnis» maxrimoniöaliqvem fib« con jüngere > nu- 
erc viro. QSfrmdlCB / tnaritaiu» , uxora- 
xu» , conjugui. UHWi m4l<( .COR / inoupjmn 



iu'i'liialniM.' DU/ outrimoniuin , coojugiurn , co- 
pula facerdotalit . Dfcitur ttUm nonnunvvsm, DM 
©entablf'cbnff. 

. mo 

nere, vocare, deinde exigere pecuniat ab aiiqyo, 
dcbiti a4iqvcai commonefacere, pecuniam re- 

pofeere. j ch mahnt u; v ungrrn/ iturtmi debu 

torcs meos de aominibus appcllo. ift ofit 
geuuq rtinial nt Worbcn/ tepius admooicus cd 
de debiio. (f inen tvegcn feiner 3ucfag# mob« 
Den/ memoriam refnearc promiÜbruixk ^"m 
gurer SBejaler läßt fi<t> iitcf>t geni oft mabneu / li- 
benrer folvcnt commoniüones> credkorum ca* 
v«. 5Ber leibcl/ i0 lieb / »er mint/ ifi ein 
©icb/ mutuames angclicam , peeuoiara autem 
repofeentet , dtabolicam gcrunc faciem. gfc. 
mabnte v?d)ii!Dcn / debita appcliata. Unge- 
nwbnte <&d)\\\b<tu debita haut exarta. Unge< 
mahnt b-.j.ilcn/ fine omni folliatatiooe, fund* 
nioninone, crcdi toi i fiuisfaccrc pro debito. 
2>?abner/DCC/exaÄor, coaftor, rollicitaror.admo- 
nitor. S0t*abnerinO/DU/ ;o:mma, f,v e trcdimx, 
ejwgen», poftulanrnornma. (gj n fd)rtrftrC0?Ob* 
ttcr/acerbuacoaaor. Dicilur etuun (£ Bulben» 
mabner / ^clftnabner/ exador debiti , pecuniar. 
Sto ^kr» gleif*. gru^t« ©einmabnrr/ 
admonitor delblvondit, cexevifias cama, fiu- 
mento , lignit» vino , &c. 
ü^^bnung/ MC/commonino,cxac>io, ibllicira- 
tio pecuni* , frumenti , vini , &c. (£g beburf ber 
9Rt?bmin4 bei) ihm / opus eft admonitionc pencs 
cum. g^linbÜdje^OfabHling/ araica conimo- 
niro: (gebflffe $?ab»Ulig / accrbuTima cx- 

gjfobnidjf/ ddjeQ. & aiverb.ctiatmt, appellaot, 

urgent »reperem /olucionem ,fed rarumrß. 
Slbmabnenv dehortait , «Kifvadere, inrerdicerc, 
prohiberc. £incn oon (Efftttben nbmabnen/ a 
peccarif aliqvcm avocatc r abeUxere a< vitiis. 
Ö3cn btT £ieb« abmabnen/ avewere alinvem ab 
illeccbrix amorifc. §p I iipf Öttf fnnerliT) 
Weife nifbf abmobncit / prohibtttonem hujui 
rei nonadmrrnt , non carae. QibmnbnerADer/ 
ditfvafor, dehortant, vttan» . 5U>inat)Htin * Dw/ 
ditfrafio , prohibitto , interdi (ho. 
Olli- V (SmUtbltrn/ horrari, exhorrari , incit.uc. 
impcllcre confilio, monerr, commoneracerc. 

(finen jur ©pf tc5furr^t an« Aermabnen/ftteiac 
• ftuaulo» aoimo aiicujua ad pictaicoi addere. 



1213 



9Äa 



1214 



vi nu n iu feiner 6(biuDujfeit ermahnen / ad ofli 

cinrn aliqvcmadducerc 

MCC hortator, a dmomtor. (griTi , i-u . >. ;kii DÜ/ 
horratnx- QiH' * ^CltiaI>nUltg/ hortamen, hor- 
tamentum, hortaius , monitio. 

3lu mahne n/ i^»» *ß » 9™ * 21»* # tetmahnen/ 

fed plut ftgmßcat , »im. inftigarc , incitarc ♦ allice- 
re, adducere, impcllcre, urgere. ©ie £bre 
mabnet mid) auf/ flei^iq ju tbiötrcn / gloriafti- 
mulacmead ftuJia. Silint^ur^tfaimu JU gU 
tem 3Ruf (Ulfmflbnen/ anünum perrerritum ad 
fortitudinem iuflammare. Milien @cj)1areT jur 
Jburticfi'it aufttUbnen / exfufcitare dormientem 
ad alacrita<cra. ©ic tSotoatf n ailfiuabnctl/ mi- 
•I ites conrocare. Slufmahner/ &er/ auftor , du- 
Äor, flagirator , hortator. Olli! m .\V 11 m\ 1 Öl*/ 
tncitamentum, iaftinau», irritamentura. 
(rtumabuett / colligere pecuniam. 5Ul$|lebcnbc 
^cbulDcn einmahnen / nomina , five *$ alienym 
exigere , reeipere, debitore* excutcre. <£in 
mnbiuing/ colleaio, cxa&o. (sinmabnerv col- 

le&or, coaltor. 

gortmabneo/ fn* gortvermahnen / adbortando 

pergere , continuare appellando , urgere credita 
ampliüi. Sorrraabntr/rigidutexaOor. gort» 
mabBung/ lollichatio acerbior , acrior. 
föemabnen / » Cm«!« 1 " c ^ e » exiftimare, pu- 

tare, imaginareHtyi. (S* »Kmabnet midf) |eÜUT/ 
atö eines nÄrrifebcn CWcnfct>cn / ftultus mihi efic 
videtur.' aauabnet midj / atö wrnu irb in 
granfrcicr / »Arc/'vidcorinGallia«icc<rc. J)u 

aunabneft miefc ein ajojjer &x\ jufeon / ridem 
mihi unut cx maenatibui. ©emabnuno, / Öl«/ 
iroaginatio.peiltafio.cogitatio, fpecics. 

Srrmabnen/ id.tß qvodUmnabnen /&£rtnab' 
nett. 3 ••vui .« bucil äuttm eß in exigendit debitis 
mulcüm operao infamere, & laboraxe , it. fsuOrä 
pecuniam flagitare, debiti aliqvcra ad naufeam 
vommoncLccte. 

CD)Ubl / Ö4S / P 1 ' ^^W* / con«ivium . comes 
fatio, concoenatio, qvafi tTfobucl a mahnen, 
coftvocare. ©neu jnm SRaW / ß vf HW>!' 
Mit bitten / vocarc , invtrarc aliqicmcon warn. 
gRigj ba\tm I conti vare , conrmum agcre , in 
tcrcücconrmo. Qreu&enmabl /cpulum, con- 
m v iu m opiparum, pollncib»lc, adipalc. 5lbt nö> 
Ulflbl / vefperna , epulae ferotinae. Qcii bciliqc 
?lbc«^mubl/ facracccna, ecena Dominica, eu- 
chanttia. ÜJfitta^mabl/ prandium. SRucbt 

mflb^ & atxnom^r;!. (tbrennuibl/ 



Ttvium folcnnc , pudicum , fobrium. &C%T&b* 
ß™ ^cidjcitni cetua moKtuaiit>epiiLum 
funebre. (i>a|lnu!)l/ aceubatio, cpulam. ©ar» 
(en.nabl / ß vr tTJabhat / caua ambulatoria, 
cerreftrts .cynica (T>i'biii'tü(-%}£Ul..bl cpulum 
natalicium. JP)t'JcnMl)l/ comarchorum rpu'ae. 
J^cnferm.lbt/ jcncaculum fatale. .0 iictun.. 1 1/ 
edena Saliaris. Jf>i dl jCittll.;M/ nuptiae. epulas 
nuptialcs. .£ltr<tr.1i M / commcdationcs me- 
reuiciae* Jt^r.i .il'Mbt epulae regiae, poni»6- 
cialei. XrtufilMbl/ conrivium luftricum. icN 
Sv.UMiH !1 cana ftincbns, fcraUi. 
vEBunDerra^hl/ Jtätur facracana, cpulxadmi- 
randac. SOiUfiMlinteitnuibl / cecoa advenciria, 
viarJca. ^infianDmaU/^-*' ^.cfJ?fd?itMufV 
n-.thu. üÄt^:icntte|?irt «.anaad.oalu. ^reo« 
\ mflbtvcoroi!a,Ti./Är4njki». Sßac^Urmabl/ 

canacollcclitia , collecta. 
fünftem/ «niAljncti/^^yirTiabrifrern/f»«»!- 

gjmodum ttitm mmßrtir , gjf morßium dicitur k 
monrrc ; facit'H mm eß muUtio Hl f» Ii/ apud Grr- 
msnos. Xllünftitnautttn % Att\Cit)nm/ t{+atrmu 
voette , ät*re , nctut , rrßp de duci , indt palet , fvoi 
munfUt n nihil aliud fit,qvam miiites conrocare, 
ut perlußrmtur ac rrernfrantur , *tq^ torum tiekSm 
fiertt. Canfvrtudc obtn:u.t , ut $J |in|lcrH rfrrttur 

muilern / al\tüä per famop. hi. n / roufrern 

bic tfl ddeäum agerc, ßxe habere rruljtum, exer- 
citumjrcccnfcre, wMecerncre, miiites luftrare. 
AHnfuLt ASjUTOt , <jvod Cälii tutmas ftrvtUtm rt- 
eoznofeere vtl rxtreitum iußrtre wv tantum dietnt : 
faire monftre, fti &iyfum armiluftrium sopel- 
lent rendci-vous , qv*fl •* exhibete , reddite 
»os, facice copiam veftrüm, ut luftremini de cen- 
feamini. ÖCltluftertcr ^cülöat / milo recen« 
fitus , recenfu« , aucloracus , delefhi«. Sunt, & 
avtdrmnon irnmtriti, qyi S0?n|tem .Vif« obtmdtd 
*3)?fi1tcm/ examjnare, caiperc, corrigere,^ 
emendare, qviai;i trmifoßiiit multa fub ukulen 
rtvocantur ö /fnj.t» teerrimd duqvißlXQttt t XJ»ri- 
«ffl, fat'u fcnrpulofo : qvdt conpflurä, meiqviJrm 
judicid t contemnendä non eß, Cempof. eß 3la£MU» 
Icetn/ qvodmn folum eß cligere, Ö) clceti m habe- 
re, ve-.umetum excludcrc, ejictre, rejicerr. So- 
/(7if enm in a>milrß,ii< milttet invaUdt, imhtü:>t 
nudi & ad prtliandum inhahila exauSorart sc 
mir«. SUtfnitlfrern deindt *d qvamlibft declio. 
nem vel etiam rejeftionem trantlatim efl, S* 
.dietmm: ginenmi« \>tx^\h\ ftiner ^re unlt au^ 
UUlfter It / ddere aliqvcm cx nuxuero amicorum, 



^mrt^m.comcmncrc, (pcrncre, vilipcndere, 
cxtcrminarc, refpucre, flocci y nauci facerc, 
nihili penderc ^lUlsjftan bat M ^Utuj, 
gcfVUi-n aitfqcmultet / repudümc virgo adolc- 
iccntcm , afpernata eft ejus amorcm" Qyin, 
<p*>d SlMöIHUlriTn baut rarbfipUfictt: objurgare, 
rcprcheadcrc, carpcre, incjrcparc. <gr ift l)Cy ; lid) 
«u^iemniterf worfren / acerume taxatus , ata. 
vcrbit caftigatut eft, Sed rtiam habrmm verbum. 
51iifmii|tcrn / qvod tamm Änfinunmn dtd Jrbe- 

rtt* exponitur mim : hör ran , concitare, urgttc, 
cxfufcitare, ftimulos adinovcrc, calcaradderc. 

CD?an nuiB ri>u aufmiijiern/ bci$ er flrtf taer n\xb/ 

xerbis aenonbut exaeuenda eft ejus induftTia. 

giule feute \mb im; <£ri|t viufjunuiiie tn/ deildc* 

fend provocandi func ad virtuxcin. £>cr Jferl 
(fr llOd) Iii vht aiiMi'iiniiicr c, nondum-fubadeus eft 
hic homo ad alacntatcm. l£in aufecinil|tartK 
Arilin lubartum Ingenium. 

mbitoi , diftributor ftipen iio- 
rummilitar um, militcs rcccnfcns , luftrans,& 
dcligcn«. 2iu mu|terer/admonuor, inftigaror, 
flagiracor. 21u$iliuftcrct/ Tprccor, contemtor. 
ölilSinufterimi / comemtrix , fccmina rcpudians, 
dcfpicatui aliqvid haben«. 
S9i U|hrung/ Du / dmbi tio, armiluftrium, dclcftui 
mihtum. aRufteruni] I) alten / diribere. exerci- 
tum luftrare, rcccnfioncm militum agere. 9{ei> 

f erimi|teran$ / transvcäio cqvuum. Slufinu» 

dming/ inc»*amentum, inftigario, impullut, in- 
ftinÄui. %ü imilUTUng/ abjcaio , corucmtui, . 
aeglecrus, de/petfco» 
2J?U|?(rrllCi)/ ad,. &*J W rb. rarumqyidem rf,&j Huf 
fical ij , qvodircenftri , diribtri, drligi & auttot tri 

?<*'ß- ölufaiuitcTlid)/ dr Olu^muilcrlidj aufm: 
ad incirandum habilis, cxaußoraiioni. obno- 
xiut expmitur, 

fpccimen, for- 

*>ia , excmplum. Eß tmm drleBum feu tltBum 
m afupnd ,qyvd reguU, norm* S$" canonis inßar ejfe 

poßti. ein neue* jilci&ennuiier / no»u« vefti» 
mencorum modus, sftud) bem neuefmi SRuftcr/ 

novulimö, rccenrim'mö modo. (Ein (Spi^CIl; 
muftcr/ fivt SO&lflcrlf ill/ modulut dentkulorum.. 
Sed ?0?u|icr rtiam de bomine, pltrumcL tarnen in ma- 
Umparttm t fumtlur. (g$ jftnn bc^Üd)Cß S0?U|tcr/ 
deform is vul tu eft, fpccimen eft novcrcantii na- 
rar*. IIa defaBo damnanJo t Victor IlUr Dcd) 
ta5 HiiJltcr an / intuerc.amabo, oputiftudde« 
ccrrimum , rem iftam curpiiiimam. Sic in $rt 



I2T6 

w 5 r ^ .• in CD^uffer ppn einer Arbeit / ein ?Ü?u 

/tcr von dlier Jal)f/ ret maii , peffimi exemph. 
i. /pecinacn plane impoluum , inconvenicns, in- 
concinnum. ' 

^OTTfiran; / Ml / hicrotheca , ßw racra theca, 
fol eucharifticus Die üur k Xttonftttn I ftve 
ttltinilctn / q-vatttuu Juftrare notat. Eß tmm 
capfula pani coufecrato geftando comparata. 

wtüil/ Va&/ antiqvißimum tß vocabuium Germa- 
meunt , notant maculam , naevum, labern ^in- 
qvinationem. Nos hodut appcüamw , ein ?DiCj(/ 

plur. tifialt/ Ö" WdlCr. Infantm eß, hoc 50?fll/ 
jivt C0f.il/ a Latinb Macula 4/ crßrte iyÜc, tum 
macula nrc Latin* , nrc (Jraca onomü fit , J'td ab 
boc noßro SOial / q-vaß SO? 1 fei / omninb dteatur. 
jlntitfviflimam Orrmanorum vocrm rßi , tanta & 
"varia dtnvata ffffignificata abund'ettßantur, ut im 
poffibilrfit, ejiu origmrm extra patiiam fuam qvare- 
rt. Ahi. diaieUd etiam dicitur ^O^dfC/ Die/ noram 
y naevum fignumqvc qyoditbet mdigitans. (£irt 
QAftl mad>Cll / macularc, commacularc. (Em 
SD?ul nuebrittQcn / fiw vertreiben/ emaculare, 

macabmdcJerc , chiere. <gin 3Wal hüben / nxr- 
vofum eile, fufeipere maculam. <£g i|t fein fo 
fd)iMt föefid)t/ es bat ein I / nulla eft tarn puU 
ebra facics , in q va naevus non reperiarur. 
fldjtfinal / naevus in fpecic , ü. Icntigo , viciltgo, 
altks S i: tcnn.iL roentagra» ^ranbnial/ ftigma. 
Seucrniul/gcnarY igne luftui.x. (^cbnrt8'mal/ 

sota gcmciva , (ignum ingenuum. *c ch ut 1 - 
mal/ macula honoris, dedecus. ^i^reiinr.il/ 
luror, maculw lundar moribundorum. K 
auf bem *S%cfyt/eß fignumfiS noia , qvibus cul- 
ui, gladu & aliainftrumcnra ferrcaa fabris fer- 
taxin infigniunrur: & qjtdtm.it uilrrorumno» 

>>«• 50?f§ermölcn / eßtuUupuetarum, diBus tERut 

ODcr Unmnl/ cum nimirum jaBu cuitri cet tant , an 
cauteriatum latut qvis pro triBonA thorrr vtut, an 
latut alterum , qvod noti cot eh Eß> enim UUMitl/ 
latus minus notarumv integrum cid tri y <muu/ t 
uttocant tßigmatifatum. ORfll purrfreß' meta , fco- 
pus, terminut,. utpett ftgno q\ 'am deftgnatus 
C^i/ÄVÄamr«; €07tibTn five (Jcb^cjfmfll/ meta 
feu fignum mgrum- in medio difci , fivr orbis ja« 
cularorii pictum , qvö dirigunr arcus 8c »neas 
fiftulas. i, si'üial tß metacorfus, locus in 
ftadiö pro rcrminö pofitus. Q?in ^t.il rti .' tu 
fi-vt mad)en/ defignaremetam. a^ao^^em^il 

Ikici/ 



1217 



1218 



/ 1 



iicUB / collineare ad fcopura. £a< 3J?al mffcri 
ferne .attingere fcoputn , it. %RA\Aicuntur (igna 
hmitanca, qvalia funt lapidcs , arborct .perticae 
Apali, i«4r «Bniimitl / lapidcs publici ad divi- 
dcnda rerritona conftituti. 3 fl ^' * «SWUtlWl/ 
lapidcs, qvibus difccrnuntur tcrmini vcnatio- 
num * juris lignandi. 64ttDmtll/h*G>Ut(r 
mal / UpidcrprivatoKim . q»> pag«« V « J *g*<* 4 
ic in?iccm driponunt » dtcunktr tttam Ortmal/ 
lapidcs angularcs a principiodtinfioehnutum 
collocati. 

«Kai/ & gfal / t>ft / didtur in LI. Mlifwt MaUus, 
&efl locus judicii, * f vt defcendU noßra vox TTM' 
flglft / ylgnuin rumuum Upidii , «rAorH , cruck aar 
perticet. Olim enim juMcis fub di9 ctlebrabantur, 
afa, Urb certitudoloci t *dqvem compirendumfitit, 
f:pn6 alhvd deftgnmdd trat. Inde eß verbum ob' 
furtum Stxonicum : £4Bb<JfUial / rribuaal a«f 
banchum judicialc £eiraal/ ffa/i £clD<mal, 
Judicium publicum , qvodAibdio in campö See- 
bär, rru mafla/ frier«. £aflDnial etiam eft fignum 

judicü. 55aurrraal<^""j«»* civitatis. 

AotclV & »atiqve VCMUn/ & Bemale* / fii* 
ViinidtU/d.%bi1M\in/nonfolum eß iaqvina- 
xe, niaculä confpcrgcte, coniputcua ff* tti*m 
nocarc, dcfignarc certo ftgaö, it. tcrnunospo- 
nere, limites di fernere gjf metam conftituerc. 

t)ic SUcfcr (tnb gcnityfam abaemalct / fa« 
tnalcf / limites agrorum probe fcjuaäi fuut 
fignis. 

53J alerid)t/ xd). &adv. maculatos, limiratus. 

€Ü^Ufcl / Ort» / macula , labe* , # idtm (jvod ittUl 
priori fignificatione , inde eß 3Räf clircn / contami- 
narc , lordidarc, pollucrc. clld) t / * Sßfa 

fi'lhaft/ aJf. rruculofus, immundus. Uttmafi'I 
foaf t immaculatus . purus, <maculatui , 05 üO?a 
f i'ltur/ Drt»/ Charta bibula, emporetica, fegeftria, 
vulgb maculaUtra. VSxmnU\ll Sutern id. rß otW 
tn.it't'ltrcn / tnqvinare , fuflfiecre. ©rtö ^Wpir 
i]\ inafeliref/ fivebtmattlti charta h*c atramen- 
tö confperfa, infefta eft. 

9Mfet / & freqwnuus Sftafelcr / fj» ai 

Äoc HlrtFel / jm ttlrtl / 65* dicitur propr. is, qvi 
fi«*na apponit «nereibus , /«/Ggnator mcrcium, 
Jribodirrfl: negotiorum geftor, inftitor, para 
rtus, proxeneta mercantilis. Dhitur edam 
ff ler; amorij internunciu« , öTcoociliator , fuuti 
^.'rlivii'.ll/nofl/e/umf/riniritrixj^ic^concilia- 

n icula atnorum c^ialutigaiiU. Hac Cafli du 



cunt conetitatneem $ ieujun : Line maqvcrclk, 
qvod not ttum RupJcrirx»/ & ^UtCrtwunffts 

I enimewnut. 

$RÜh\cn< proxenetam cfle.negotiaalicujui gerere. 
procuratorem, inAitorem. ^concüiatorem efle. 
Convani Cum hoc vtrbö Brlgarum 3Racf CR / f**i 
r/2 traafigcrc, n ■» CdOtngfn. 
TOv fciMci'CO / J»t</ propr. figrueura meretum, iröiir 
negotiotutu geftio , uitcrceflio , coaciliatio. 
Adpcl.&Mdv. äRtifUriftfe/ fj? inftitorius , proxe- 
ncrarum , ;> parariorum morc. 

Däfern /9J?afeln / s^ufein/ wp/.«w. 

tan/, maeuhe rubcotet /irf papuUs , Mkkt DU 
Kote / dicuntur k tHrtfc / macuto. 5r C81 ufdn 
e tum funt bM.tfSJKufdfucfet/ l*P»t 
tHrtljey. ORafclcn/ * ÜRafcrcn/ papulis m- 

bcntibus/Irr bois laborare , unir <u/ ?D?afclld)t/ 
& «JÜ^afrrid^t / macults rubeis notatus, aqvörjl 

3)?aff ri(j)i 4>olj / /<■« SKafcrboli / lignum vcxmi- 
culatum.maculouim, ö'/i»? 3RatH)0lt>Cl7 
a> bor 1 macer, orous. 
QDtdW^/ M</ P^- OTafcb€ll/ lab«, ÖToramea 
retic , a tttrtft / mÄC " /4 »J*'" & *Pff ^ c fortmin* 
macula dicuntur, $m S^lrin mit fkiiKn 0£ J* 
|d)iii /ru ILodH'rn / rcticulum maculis minutis. 
/«ir W? «if . gsT advrrb. SD? afd)i(frf/ maeul is textus. 
©ro|)maftbid)f/flcinmaff9ic^t/ maculis amplis, 
arÄi«/cxi angufVis contextus. 
0JlOtff«/Dtt/p/«r. S3J?a0fen/larTa , perfona. 
£)f i türtf^f fforamen rrlk , ytfa primitut xtU- 
bar.t ctp U rrtifitu , tmttqvsm Urve ex compjfla 
mjiß&ftcibtu fiertnt , unif ftüm GaüicaTox, la 
masqvc,on^nfmr f «fti/. 3JtitfcCT Ü)^f f C geben/ 

eine u)?a^fe »orbaben / lartl tcdium cfle. Hmc 
tOcrmaefcc / « ^8- lartatus. €tu wrma^Pcfer 
COJnmmelmaBn/ mandueus , tnJeetiam 3Rtitffc> 
Tobe/ l>i</ propr. ludus larvarorum, ft Adelnde 
geaus choreas »<a ^ifli/»t,fww /«rralt htmuHi m ct- 
mariiir jklUrent. S£Rait(Tabt ftum voeätur mv 
petus qvidtm rrpentinus infultus cum dolo. 

Hi«r: (£mfm eine Wa^PftaN bririflcn / <^ il\u- 
derc, fneum facere alicui , nasöadunco lufpca- 
dere aliqvem, iL obrucre inopioantem, fecurum 

opprimere 

Weil $?eilc/ mtipiur. x>n teilen/ mtSun. 

inilliarium , propr. itet mille pafliium. Efi i 
ttV.ll quätenui mrtjm, Urmiäumve &notamfem- 
ficat. Mitliaria enim o/im per lay.it > difl:»g'veFßn- 
turne müle partium ßMtium dccimtis laprs app r//a- 



1*b*har , tot rnim (cnßituti nant Itpidtt per fm*ula 
ofia ftadia > fia.Üum autem prdei fexettitos figtntt 
pinjji fivt crrttt*m& vigmti qvintu paffut comple 

an:tr. gdj bin nid>t biinbcrf teilen um bir/ 

centam milliaribus non dißamus ab itKiccm. 
«Ä^fbf ^DvCik/rfimidiummillfare. 9lni>erf1bl|b 
feilen /foqvrmilliaritirn. Qnnc ÜJfttle qeben/ 
abfolvcrcmiliiarc. (grill eine 50?filc binber un?V 

ad umtm milliare reliqvimus illum. £cut}(f)i' 
'(RdltV i»er qvatuor mille pafluum £Be!ttf)i' 
©feile rpa r i um m 1 1 1 ejpa flu um.ui Mir .* a n i 6 il'ci} C 
fiw 3ci<b<rlaflbifdj)c 50?cile / leuca. Untjarifebc 

SOiCllf/ lex millepalliium iter. (£ln>irb vereine 
5J?Cile qcredwef / pro milliari compuratur. 
^JJrpjif//iwftarfe ©?e»le / milliare prolixe com 
pucacum. jf leine ' /; w fd) um d)e Üftcile / millia- 
re exiguum , ardum. Via unius milliariilou- 
giorn nobif dialur Hillen five 3«inqferiUeile / *lü 
mppeüdnt: ffr\uU £a(jd$< * $CUfcl$HK«lr: / utpett 
(jfoJpro militari fumätur , cum tarnen lonojt remohi/j 
extendatur. l>Kbfma\Cfwmträ eß dtfUntia bre- 
▼iorpro rcmoriori h-bica. 

3D?ti!nt / * ülbmdlen/ metiri, dimetiri, ftf i«/gÄ 
menfurart nilliaria, indr Otbmcilung / Ol«/ odo 
orum menfura. TllUlllHta / Dl« / com 
puracio, definitio, &ejut Verb. SüClTHCiUri / rft, 
per m iJ 1 laria dt fti ng vere , lap idesq ve terminales 
-<*yonere. . l»t L!*- . c tu\..t ■ 

t07eilet / oar/pw. heiler / acervus carbontim 

cumulatus,/iW ftrues lignorum caminara. Eß 
4 fffoÜ / yvi* mttom refert. ^ngebranffr five 

brennenber TCnler / ftrue« carbonum accenfa. 

Carbonarti 3)?etf CT rfwrm vocant arten SftielcT. 

SDlal/ malen /gemalet / p.n g ere,de P ,n- 

-?* gcre i ml fi^utä cy varm coloribus aiiqvidrc 
Ui^prarfencare , isnitart forrrus rerum pemeulö. 
Pofamutoptimö jitre verbum Ü)c4lcil / • üRal / O» 
•cula » deducere s yvöi qvi pmgunt , vanh notii & 
rohi ih tu ceu maeuiii optu fuum confrngunt ; fij , nt 
duriufeuium fnti hoc et^mon alkui ejfe fi.it alur, 
iiluA pro raMct venditare perf vafi fumut. (Jin 
S£slt» / oOrt Jafd mälCB/ Hiniitacrum tabu- 
laoa coloribus pingere , vtl variarc. vitiieil tt.icl) 
Dem fr ben malen / vivo colorc vultur« expres- 
Tum dare. e"r bat ganj liflenMidj QCttialct/ 
faciem ejus fiogulan ariiikidcxprerKt , de exor- 

aavic. €r malet über bir ma§in fd)6n / pingic 

inirc, egregie , (k ur nemo melius. 3}.ldS)fceT 
ivunü malp / arte politl püturam Coloiibui 



illuftrare. rtexbt bit ti geivff rtfl m ilen/ 

qvadverö, utinpiöuris, omni« ex voco cuo 
corngi poffJnr. $&<t ni(&f nirtleB Tan / öer mn I 

tt'irbc l'dbcn/ prov. Sis afinus , q vemcunq ve ali- 
nurn iurs afpera fecit, qvi placide fort cm fr rre 
feit , ille fapit , fett .• Ludere qvi nefcit, ludum 
fpeftando qviefeit. Ernten mit nicht rtfle ma* 
tfn/ fo livtü.T, rviv terf) allctaOclR / taciliüseft 
carpercqväm imiuri , prw.Srd: Ne Tutor ul- 
tra crepidim. <%Sa malen will/ Darf ni($t in Die 
(5d)tni&e geben / pira defiderani , pirum non ul< 

mum accedas. ©em WttbtQuftt in Die Grippe 

malen / prov. Q-vid cum amaracino fuif U. aftnut 
flrtmen maimlt qvhm aurum , ventrem verbis pa> 

fcere. ©eraal(e€ncbfn/piaura!. Un^emalet/ 
minus depiftut. €r wirb i!>n ml unaemalec 

lil§m/ nullö moJocjus fpeciem pemcillo imiti- 
biiur. 5J?vllen rtiam (iorttficat maJas fueo pin°c- 
re. Hf»f gcmalfe^@<|icif / facicsrucofa,ruca a ta, 
gypfata .pigmento , * parpurifTainfeßa. Tan- 
dem SRoTen/ wcabulum ■venatorütm eß. Dkuni 
mnn : ©fT^>irfö^ malet / qvndo cervus exexe- 
menta ejicit. 
C0?iller Ort/ piftor, tinftor, purpurarins. «TÄi* 
lertmi/tie/ feemina picluraepcrira, anthropo- 
"rapha. ^i^eniMler / cselatuv« piftor. 

m(t)t'ftve ^Iprienmaler/ piöor m hiftoni« 

adumbranditeKcclIens , ficuti gru<$ftlialer / pe- 
rirot in pomii depingend«. V>lunifnmi(er/ m 
floribtw. Sed «Slumrn- ,^etb a 50icfenmalcr/ 

dteitur ver./ru tempus Vernum , attL bitte Veri 
TeMU vocatur Apdle« anni. ©Id^m llct / en- 
cauftet. Äarfenmrtler/ ehartanim luforiarum 
piftor , «libs 55riefmaler/ chartariui. f) uKu. 

fivr ganbffJ)afit» * xunfimaler t megalograpkus, 
pidlor artifex , et« contrartatur ein ©robmiler/ 
fivr ^lad)mfller/rhy parographu», q vi tu im JLnwi 
dtKC/ JealbatorpMrietum, ein £fllbeiimalcTiiri- 
tur. ÄonterfeDmaler / piftor fmgulari artificio 
archerypos coloribus vti pcnicillo exprimens. 
Jfiimpetimdlcr / vSubdmaler/ malus pidor, te- 
ftor, incruftaroc. Scbanbmnler/ piftor ima- 
ginum turpium. (SdjminhlMlchlin/ pigmen- 
taria. 

üftalnna/We / t^ou« ?0?.ilen / yotc^alcTeiJ/fi. 

dara, feienria c^artificium pingendi. \i;ti|b 
mnleren/piftura artificiofa. gRoierfB mit 3äJ<if» 

ferfarbe/ pidura, qv* aqvario fubadu fit. Sfö qi 
Itrep mit i^dfarben / qv* p>gment6olcario in- 
ducitur. ©ai 5)rttfenmrt(CR / fucui , ceruffä, 
l>& pur- 



i22i töte 

pHrpunilum, fcicbhaber Der 5ft alereo/ piäura- 

rum.im.itor. 
ffcVßA\bt'M&'idqvodX(lA\tX€f/fedpctiut pro ©pere 
ipso , imagine erfigie fc^tabula pictt penitur. (£ in 

trcfflid)e$ / fcfränctf / alte* (Scmdlbc / figura pr*- 
c .1 :c Jr pulcherrime pifta, tabulae antiqvac. (Ein 

Jimmer mit ©emäleen au^icre» / decorare , ex- 

«rnare tabuhs piöis conclave. dm ttkmäfrc 
mit falben rjeibt / piäura dimidii corporis parte 
piiU , Aliki cftt&rtf jilfUstf / dimidiataceminen- 
ux (imulacrum. v£in fe&limmfcbenbe* (^unid 
fcc/ /h» mit halben BMflftW fc—ftri «» fit* ob- 
hqvc pifta faciet. ©rob entworfenes ©emdifre 
zci pingendai informis 6Jf impolica dcirgnatio. 

SBolerbobenctf ©emalbc / emmencis piöur» 

imago. €benaJtld)W Qemdlbf / plana ac peens 
piftura. ©etufchjetf ©emdlbe/ monochroma 
^Ktufttf Qkmdl&C/ piäura miniata. Oclfar» 
fcs <&mdlbe / «Icaria piOura. SBagerfarbt* 
©«mdlbe / aqvaria. 2ln5\jenud)te$ (öemalDc/ 

abfolura, perfcclio pidurae. 
3ftulCV»|uy *^ 8Mwr6.pigracntariy$ 1 pieeorius, 
coloribus illicus, a?: piclorum more, arte pi- 
gmentaria. 

Abmalen / depingere, efrlngcre, imicari pcnieillo. 
(£in alt föemalce abmale» / vetus excmplar imi- 

tan Jum fibi proponerc. StbmaU'C / bit / aisks 
RoilUefeyct/ imaginem alicujus coloribus cx- 
primer.s. ?lbnulima Die/ pi&ura artificiofa 
in imitationc con (Iltens , firnuiacrum iconicum. 
5lb<icmaltc ©ac&en tabulas depiaae. 
Slnnubn/ pr«pr.eß rudi & coiüusa dc(i|natione 
futuram imaginem informare, Alias tEnrvrtt'/ 
fert, Sed tbufrve fumtur pro defraudarc , den i- 
grarc, deferrc aliqvcm. (fr bat mir eins a »ae • 

malet bet> t>cr Obrt^fetr / detulit mc injudiao, 

contumeliä mclaccravit corammagiftratu. 3ln» 
maier/ delator. glnnulun*/ MC / delatio. con- 
vicium, propr. informis delincatio imagini». 
SillMnakn / pigmenta collinicnde coniumere & 
pingendi tinem facerc. Sliltfmalcil / abfol vere, 
perficere piantam , opexi pi&ono coronidem 
imponcre. 

banalen /collinire, collincre, colorem inducere, 
inficere coloribus. (Eine OSültö mit 2Bei#C bc> 
malen / dealbarc parictem. Qai 5333cibc6bill> 
feat bemalet/ lcnociniisdr pigmenti» defor- 
mrracem fuam haec famina correxit. $cma< 
hliioy mc iUitus« pigmentuob cenifla. Steina • 
IcrianV PÄ/ pigmentaria. 



$fta 1222 

Dnr cbmalen / * ^pr (malen / pingendo pergere, 
coloribus altqvid colluftrarc , fopremam ma- 
num imagini adhibere. dermalen / qvaeftum 
piftura qvaerere, 85 facere, arte piftona dite- 

(cerc. £t l)flt J£><iü$ unb ©arten ermalet / do- 

mum una cum horto pc niullö fuö lucratus cft. 
vvjn >ßvt J^inettimaleil/ efHgiem qvandam tabuJas 
inducere. hat mir ein $iU> ms t a mmbud) 

malen fa§en/ libro amicerum ßvr mncmoTyno 
meo pulchram imaginem inferi curar ir. mc 
ian&foaftin bte@tnbe malen / exornarehypo- 
cauftum effigic iccjiographa regionia cujus- 
dam. 

2Rnd)malen/ efHngere» SC imitari primum exem- 
plar piclur» , archetypum coloribus exprtmere, 

Öeaeomaler/Oet/imitatorpifturai. 3^ud)mai 

lltnej/ MC / iconifmus. 
Ubermalen / illinerc, inducere colorum cruirula. 
Ubennalung / Die/ coloris Bcnn , pigmentorum 

induclus. 

Untermalen / informem alieujusrei ipectem dcli- 
neare« atiis coloribus illincndisfolum fternerc. 
Unbermalunf)/ tit/ prtmus colorum induclus. 
dermalen/ pingendo colorcs confumere, pecu- 
ntam in pidtoram profundere. SSei ma len rtum 
eß in pingendo aberrare, j^er 3Üf aler bat fi$ 
hur OCrmalet / pidor hie Crravit penicillo. 
formalen / alicui aliqvid ad pingrndumpropov 
netc ,praeire pingendo. S3u finalen ttüan mrut~ 
photu'e diatur : oftendere, monffrarc, remor^ 
ftrarc . commonftrarc. ^d) bu be ihm aUcl Peuf > 
\vj) sorejemalet / vivis coloribus ei omnia pne- 
monirraTiacdcpinxi» minueiflima qvacqvccx- 
pofui dt declaravi illi. 
Uni ßvr J^en'immaU'tt / cireumdare iVf<\ynd pi- 
gmentit,picruris, imaginibus. %ntmci\tlU re- 
gere coloribus , illinere cerufsi. dermalen/ 

{ich, lanac maruber jermalen / multum tempons 

dt laborisinfumere pingendo, maecrarc feUli- 
nendis coloribus. 
5DtOl/ *dvrrb.& «ota numeri, Ti'cemaerepe- 

ciriooem ßgnifaenf ,(td nun^vsm mfi m compefi- 
Uombta ufinpstur. (rtmnal/ femel, nni vice 

3nxr> trer> mer» fnnf< feöV. (lebenmal / bis , rer, 

qvatcr, qvinqvies , fexies , feplies.öSr. %nnf' 
Itgmaf/ cprinqvagies. JbunDtTtlUOl / cent.es. 

Saitfcntmal/ miliies. Sibcimal/ iterum, dc- 

nuö, altera vice, ab integro. Olffemal/ fem- 
ptr» omni tempore, 'DlRtnal/ häc \icc. jam. 

fgvui- 



1223 



1224 



& vuho pro nunc. Qa^imal / tun tcmporis. 
(iiil andermal/ aliä vice , impoftcrum. h ciurt 1/ 
olim • aliqvö tempore , fuptrioribus diebus. 
keinmal / nunqvam. 2(cMlIUlI / idem qvod 
2Ulcmal/ indellncnrer, usqve, perpetuö , afli- 
duo , continuc, citra intermiffionem. CD^Cind^* 
mal/ /H* (Etlüfcmal / "aliqvocies * multotici, 
q vandoqvc. gticmal / U. fW (einmal / neu- 
ciqvam , neqvaqvara , mimmc gentium. Of C> 
in ll / f*l'C. perfaepe.farpiflime ,crcbro , alupo- 
cici. <SinfCtnal / qvandoqvidem,q*arc,ava- 

{>ropter , qvia , qvoniam. ©idllinl / * UnOCT» 
(fckfrlidjmal / id. q vodtftonQmrt/ ^(Pftmal/ 
facpicule , faepe numerd , qvam Gepiilime , utplu- 
nmüm , aliqvociei , non rarö , plusqvam fxpis- 
fimc. fOomial / ante , olim , dudum , olim jam, 
jam dudum. SlBteDcreinmal / rurfu«, rurfura, 
itcrum , vicitUm. £umal / pr»fertim , impri- 
Olil. ^uma\/ etiam idemeß qvod iaQ\tl^/unk t 
iimul , paritcr, conjunctim. «fifal qvoq^fapi- 
cuie B annexum habet , ut : Mfrilialtf / ff)Cnia|g/ 
niemals / »ormaW/ fignißcatione eudent cum 
fuperionbm femper c. nurivunt. 
5Jt a lia/ ädjrB ab hoc Xflttl form» tum. Verum folim 
y per Je extra compefttionem Herum nihil ßgmficat. 

(Eumtaltg/ unicus , fimpiex. (Eine cmmaUae 
CCbniire/ßmplex!inea f '/euv»ncuIum. 
maliq, / duplex ,feu duabut v icib ui. (Jinc jrnci)' 
tnaligc S5cjiid)tmav bina vifitatio. £)ret)maHiy 
trinus, trrplex. ©rcijmalfge tSOTte / ««* repe- 
ti.ta Ycrba. {Jlbcrmillig I »teratus , reitcrarus. 
flbcrmalw ^djrfibcB/ altera: literae. 2lt>cr- 
inalioc V£rtnntmn§ / renovata admonitio. Olli 
Iflltrtliq/ perperuus , conrinuus, afliduus. 5111. 
maligC5 .tv.Knn / prasfentia permanens, non m- 
terrupra, i nJefine ni. ^fRiiwliiV pratien»» iwo- 
xnentaritu, inftan«. ©ifflHaWtje Griten/ tempo- 
ra hodierna, vuteh nwderna. ^ipmali.K ©etow 
ffn/arbirrataf impraefcntiarum. Sic: <£\)t\\\ü> 
liq / praneritut. JJ^" 1 *^ f P Cf - 
pc tuu». tRiClBAlig/ nulrus , c< nihil unq van). 
jDffmaWo, / freqven*,cr«ber, multui. 23kIhki 
Iii) / repetitut, ircratui. 93orwaliOV idem qvod 
IßtjcmalitJ/ a n teceden», fupenor, praetcrlap/ut. 
?5i>rmaliqc 5^rcunDfcb«ft / amicitiaverui , amu 
q»a confverudo. ehemalige Strbtit / anteactua 
I a bor, &c. -At<h heec omnis etiam adverbiattter ufur. 
pari folent, &cum cowipefttu cum iXUA ctmcotddnt. 
$0J flli^m / ttiäm in cempoßtif rarum rfl. Dicimui ta- 
rnen : ScflBcmaligcn/ bctielmaligcn/ freqrcntaxc. 



Sk etiam Staöfmaliaunö / * 95cttc!mali9iw 

t>ic/ freqYcntatio , continuatio » nonnunqtijim oc- 
cumint, 

SOian/ not* Ö* indienm eß vnbi imperfonafu atq\ 
fltnmcL in lalini lingvd pȧ\ve effertur , ut 1 SDJdn 

fatjt / dicitur. SRan Uber/ vivicur. 5J?angr 

|>et / itur. HJJan ipCt / eftur. Stve «Srvr in /er- 
iUplurAti: Dicunt,vivunc,cunt,cdunt. L.\p- 
mtur tutem SftiWl p» pronomen : Qvidam» ali- 
qvi» , ^ t'.-i/r dient* t Ahqvisaic, qvidam vivit, 
fuot qvi cuat , inveniumur qvi edunt , flve ; d : - 
cenics« viventes , euntc» , edent«, reperimus wl 
reperiuotur. Caveat tarnen , ne CÜi JM1 per du- 
plex tt feribatt a/f| im cum wnime WUtWl/ vir, con- 
fundju t (jvonum hoc qyafi pronomen QjRmi nihil 
commtreu cum n*mmr SR atttl habet , fu'aq. t propnii 
finibm circumferiptum iß: COitW qvoq { , qvod alii 
dtaleclö etiam SRant prontmcialur, olim SflJ (tu mod& 
conittnäto t modo adver b, atcu i.L eß, qvod Belgarum 
(Kar / nobu alias SRur / allein / aft , at, atqvi , au- 
tem , cecerum , icd, verö , verum , 1/. folum, tan- 
tum i ralt<m,tummodo^a£nud^ Ulänf mit fi'ic< 
Den/ atqvi miflum me fac. <£x i|t mauf allctuc t)a 
qcnjffcfl/ tantiun i 11c ,ßve illc foluspraefens fuit. 
QBenn icf) man <5tU battf / Ii modo pecanii 
•bundarem. SQenn tu man fromm nwr&cji/ 
utinam (altim redpiiccref. 
QRflflttidV * ?Waimid)cr/ perßneopen $DJand)fr/ 
&cr/man(&C7&K/ maiu6cö/Oo»/ adjeR.eß, 

a XfUtn / pnmt figuifrcattenu , notans : Qvj dnain, 
non nemo, noanuliin, qvtepiam, it. multi , p 1 u- 
rimi , p.enq vc. ?9Mnd) Sßcib i\\ FeufcJ) unk 
fromm / mulraa feemirv« pie cafteqve tivunt. 

3<ft babe mand) bo'M SBort wvtragen/ pluiima« 

concoxi contumclias. SR andrer WiirDc baf 
nid)t tttfin / non omnes hoc committcrenr. 
C%and)c ^eu« finö »unbrrlicfe / nonnulli homi- 

net obftinari * morofi funi. ©JandjCS ©Ihct 
babf ld> WTfflimct / Q»am multa neglcxi bona ! 

jjnmandKr^taöt t|t id*igiitieb«n/ Gwtiu- 

be* , in q vibus carö vivirur. Cotnpof. COJannidjf 

fa(r/ * mannic^mal/ /«« videnda eß. 

s$fliM$tx\tX)fa.4i.&*dv- variui ,diTerru*,multipIex# 
multifarius, mul ttformis.mulrijagu» , ö*. varie, 
divcrfimode, roulcifariam, plunfariam , mulii- 
faric. Sftaildjf rlcn ^arbc / colorcs plurei , va- 
rii. (0?and)(TlfD tfrcuj / cafus varii , malorum 
concurüii. SDtanAtTlct) Jpin&d / negotii plu- 
nmum. 5D?flncf)Crlfn 9K(inung/ femeatiae di- 



I22| SRO 

verf* , Hiftr ifl». WandKrUo Sremne / »rmu- 
mrrabilet fommorum vamratcs. fhir niaiK^cr< 
leg roeiie i divcHik modis. SJianc&erle^ Reiten/ 
tempozvm iiuei.valla diAinfta , map aria , va- 
na. , 

f£ttim<b/ o«r/ p/. 01« «Ebnete/ & gRuncbt/ 

monachu», eectiobita, anachoreta. No»rß ä 
Lafmo-Craco Monatbm , Jri 4 Sfö«ll//SwCD?vn/ 
</T.;ff«r<. folummodd.tantum , (altem fi*n>f)cat, 
eo q-vod folu* -vivat, undrrtiam tmnMChtu Latmf 
fbhrarius dicüur. £|n Wind) mrttU f »itam 
monafticam fufeipere , nomen monachiimo da ■ 
ic , monafticä religionc initiari. (Et i't ein 
»Yljiuch/ tratet canobiieft. I>CH KV- 
laufen / cucullum abjtcere , v i tarn monafticam 
exuere ,a fufeepto nionachifmo derker«. (Ein 
rertaufener SÖiurld) / defertor religionii mona 
•fliese , monachus fugitivus.cxcucullatut. 
*UfNnfrtmMie|) monachut Auguftinianm. SBct 
te.m6n<&/ ^-»f ^flnjiffanfT/ »rufcacor.fratcr 
erdtnis mcadicantium. J>uumf nnnuMicb 
ordiimS» Dominici KrtWllfVrmr5nd)/Carthu- 
fianu». ^rebujcrilWIld) / rrgudicatorum- «Sic 

<ßarfiifier / Franafcanorum. Karmeliter / mo- 
nachu» Carmehra. -JOflnorltrr / Mmo«ca,«s^f. 
9)t fllict> ettam dicitufyVilbttloctu vätutu wvinrk, 
*oik piatu, latinr : giabretum. Ita SRilld) 
Jtcitur loctu vacutu f$ ptllidtv im charti ,ubt lUtr* 
non fatk evidenter funt exeuft > yvaft A calvihe fru 
tonjura monacharum. Ita dicuntur 50t^lld>C plan- 
txif/culmt inaoes , qri florenr qvidem , fed- 
fruftiim non ferunt. SRitaeh «H Sßeillberge/ 
alth »logen / & Abelb«c|lecfre ^flecfe / Tinea 

cal vata. Tandem 9JJ f3lld) abuftve & latacbrrßu'e 
•vocatur i homo calebi , eunuchus , fpado. Inde 
venU verbum : 2K6nd)en/ caftrare, exfecare, 
cvnuchum facere, tcftibujaJiqvcm arcerc. ©e 
möuehet / caßrarus. evirarus » ema/culatui > «k 
dj?Dn<hung/ Ol'f/ camratio.cviracio. 

*JförJu(l)lem7t><W/ d ml«, mif« , patvu» raonaebus, 
atricapilla,4i4f. 

SRÜnd[)crei) /tu/ monachatus , religio monafticä, 
monachorum con/brtium, viia folitana, mo- 
oachifmu«. , . ; . ( . ^ 

SKi^ndjifd)/ adj.&adv. monachalii« monafticusi 
ioluariu»,^.- monafticc. 2Ä0ttcJ)ifd)< *3Ü|en/ 
nmplicitasmonachalis. 

?Dtanb/^3)]ann / t>er/j>«.r.SÖian&e/ 



T226 



vtlvfltflima voic Crlticn rß , Corbcm ßgnifictTit, 
alias , «Ül CjCflocfcUnet R<?rb/ We/o» ten-ßrum 
Sanne / m«f4f 6 tfl in tü / '/f, calaih us , cxni- 
ftrum , eophinus , cumera , fifcina , qvalns , van- 
nut, fponula. Ai(fa ab hoc tTtant) dr]etn.iü : 

CKanöcl i qvcdbodießiibitur, Hantel IXXtJlL 

$Tlü 11 td / pallium, lumcamilnacii , palla , pc> 
plut , in vtifa corbk , cujtu figursni pdlltum 
habet ».eidem rattone SRaiUcI «icaminum traps- 
frrtur, netant prÄhuniuin. (EilU'll^i U((l U13- 

ruhn / pallium induere. (£r gehet im Hantel/ 
am i chis c 0 pal I iö , in pallio vcrtaiur , eft , fede;. 

IDcn Fintel abtubn / poncre palimm. (Einem 
Den «Ofantel jcrreiBcn/ penulam (bi»dere-jt pal- 
lio (Ci iö tencre Hmr p'jw/ii : (fr («iget ftd) Uld)t 

^ern Den 9Ran(cl jcwcigen / ««^ ^^-^ de ik , v -ri 

rarb camnvium Ahq'vod renuunt , u{ cawprtd» qyi t 
lenjinie invitati auumhunt. 7>eil 5fl?antel HilC?) 

hon aßinbe bangen / tempori fervue, fotouu, 
feeo* fctvirc. ^ia rerbremtei $?antrl/ toga 
praetexta. Unwrbreuuer ^Kautet / toga pura. 
©effittftfer Hantel / pallium duplex. Uno* 
fnttertor «Kautel/ pn^um. ^rädjtigcr DÄan» 
U\i abolia. Ringer €0? -Ittel / pallium proli- 
xum. Kurier ' cur tum . p*lL*. ScbabiehteT 
Hantel / 0»» Uitut jLaua Dwuf baftyn Tonte/ 
pallium deuricum , depexum. l?P uu|d)cr 
IWuud, chlamyjcrochlcAta ligaea» caftigauo- 

mt aalicai genua> -*^&V'inL 
ilUjfliJ^mantel / pallium qvotidianum, 5lItüT< 
niantel / cobalea, «onopeum ar?c. SBeillcTl* 
mantel / cento, Uerna obfoleta. SBel,uuntel/ 
mantelum pcllitum. ibilgeruianttl / pcnala 
fcortea. ^ifchcf^mantel/ pallium epi(c»pale. 
Söreiitigamitniantel / toga-noDeiali». £>erJ< 
mantel/ Una. toga duplex, güintantel/ dgum, 
toga pingris, ©ÖtjennianicT/ idolorum cono- 
peum , dalmaiica. J^al<tnan(el 7 ftrophium, 
amiculum linteum. jpcrrciWManlel / tunicala- 
ticlaria KinbermarUel/ gcrariarum palla. #4» 
niaätwntcl / trabea. £»ebereomantel / palliunr 

tefleranum. ilimpenmantel/ palliaftrum ». la- 
cetnadepexa. la\><> frve $rautrmautc! / toga 
lugubril | funcraria , pulla. DSobcnmantel/ 
mantelum appofuum , concinnum. 2Rad)N 

mantel/ mandya. 9teaenmantel/ penula. 3icit> 
m>mtei/ fagulum miluare , l*na. 9telii]ion<' 
Hiantel / pcplum vei tcgumcntum£dci Sppicta- 
"' mr ' III, 



J227 SDfc? 

tis. ^tatlntaiUd/ practcxtiutfu* vclumialucit 
public««. ÖamilietiiKinfd^allmmholofcricd 
fabtcgmme duplicatunx. (2u)lenU4]|.Wtcl/ Cyt- 
nu. v£cLu[i!UlUcl / abolla, toga fcholaftica. 
©icqriraiintcl/ toga palmata. eonntagänan 
tcl / palliuro »cftivum. $iid)miintd / lanetun. 

Ubermmtd/ cpitogjum. 5ßeibf rnuntel/ palla 

SOicfer äSÜltcrmattftt/ pallium caliduui. 3eU.J 
ntantcL pallium ccxcurae fubtiliorit. 
SDv viilf^lcill / 045 / pallidum , manccllum , pcnnla 
Qlc^lelniÄWdcin / epomu. _ ^e&tmantelein' 

KOgilla, /r« roaotdlutn , qvo famin c humcro-. 

* pcöu$ ccgunt. 9£eibermiinfddn / armao- 

xium, Göll, manceaii. 9{cf tPHtalOJItf lf in / epo- 
mis, Aipcrhumcratc , ornamrtttum RrQortbus £•"■ 
Decatiu Fautltatum Parifäi , i Fi snci* Rtgr Pipmo 
iiltii atgtntnt dißtnüum , primüut darum , wj# 
8«/» £lhptptüm / i. f. P>pr>;i hiium : AKi Orr: 

5fplum exponunt. Vtwßt jocatur Corvimu hic in 
iJw/f fuo de voce Ltripiptum , yyid fit :■ (f iüC IflTe 

*l>irc / »eil es f»iflüusf'nl>c roie eine unanfae bfrfe. 

HC sBätf pfeift / ^v.f/itfm£uipibiuui / vollem fea- 
pularcm exp n:t. 
SJJöntcIll/ p'0 jv» pr/rur irrin/r ^fm^nfflH/ pal- 
liare , qvod plrrum<]i mttapb. fumitur pro exeufare, 
fictu r j t lon bu j colorarc taubm, colorcm fa&o 
•uidaw ioduecre , tcmicm acqve lubticam defen 
fionemadferrc. rüeiteil ie$0«ne ^tinbcn mit 

beraum« tttSugenMeminrelt/ hodieomoia 

Mtu viriutum nomimbus ab .wlu'atoribu» mii 

gniumur. £ie3IDttof»ucnbenifl"nrelii ibwritlien» 
u ii «Bilden fo auf / ait fr; Pannen /■ ad ».«u, 

qvanram poflibilc, cütnrum Aiorum'caufif co- 
lorem dant. 55ejn<inide l»cin SBtrbrc^cit irif 
Du rriüfl fo tücvtc i d) <s Drnnod) cn t imfatel n / de- 
lirium tuum r uruc colorct , ego decoloratum 

dabo. SSa* offenbar itf/ [j§t fld) nidn rool be> 

mÄntcln i manitefta crimina caufanombui baut 
facite diluunrur, purganeur, propulfantur. $Rir 

niedrigem Vorgeben We friulbeit bemänteln/ 

rrisidti & jejunis praerexris vcl obtemis labern 
Jehdix abftergere. (Enfmantdll / cxpalliare. 
('H-.iuVifcIf / palliolarus. 
?OtAnfclBnq / pro qvo femptr *bcm&nt<\MQ / tit/ 

i'ul^l palliativ, meiiut : prxtexnii , vclamcn ,ob- 

centum , color. ©ic SÖJiUbdt Darf feiner 1&t< 

Ht^tlfcluiia / ▼eritas color ibutnon indiget. ^'ine 
Fule Q3nti4uteruna / cxcufatio frigida , frivo- 
le caNa, <ix nnbcrrdngt fid) Allerlei) ^cmÄnff » 
lltngCA/ tmu obeema deloic conhngit, cx<;c- 



1228 



ptiones inidoncas ac Icvet cxcogicac ^fc(^ 
bcniäiirclung/ obtentum falutis public*. UMrr 
Scmdutduna ber grömmigfett/ fub cegumcntö 
* vdajnincpicntis. 

^emintdec/ *>«t/ DalHam, pr»te«ni, caufam 
fuain colorans. $cmailtlerinn / X>lt/ famina 
cauiacioiKtallcgan«, frivolai cxcu(acioncs pr». 
cendem. r 

C^llÖCr/ tit / munerte % qvinderim comprehm- 
henJnu ' «rf j J*q»indena: tTP« «TlanO/ rrrfi* 
. tf/ «IM gRflltftd tantttm pt , qvantum forte ia- 
mßiumdut cophtnw caprret. Qjme SÜ^nbel €0<r/ 

a vindeeim o. a . (ginc sftanDri 3abrt / rmitt. 
Jra. (üioe g»i\nuel Ädl'e / fcsqvidcni ca/ci. 

W.inbdmeifc per fc«q»idcnot. «Jtrrnmanödnv 

propr. qvmdccim mergtte« , frd proqvat is meta, 
ac qvocunqvc acervo fa(ciculorum fegetis »a. 
tun« Jhnnlur. 

amygJalum, 

S^amvgdala, nudcuramygdali arbori», nobUdi- 
atur a tYUin\> / qvod tSttm nudnrum put amen, 
propier'rjtu muHasfiriaiJnt fulcatatllneas t corbutatn 
trxtam rrfhtt. Admimculahtr knie opimom La~ 
tinoi um am*igdalum, qvod tjl ab mfiux*, läerratio, 
vu rtru. Elftere «Kniitvln / amygdala? amarae. 
€npe SJJi.wDdn/ amtgdalum dülce. UlKVjo. 
^enc 3Xill^e[ll / confcclio amygdalorum. Ob- 
rändern fimehtttdinem tonfillae incollo hominum 
dintntur : JDl« «Bjonfreln / qva in pvrckvocantur 

glandulär. ©efd)rr»nI|tDcr OKiinbdn/ tonülia- 

rum inflammario. 
£0iflnf / Oer / fm.piur. & *}U efyufitatiori dia- 

'rßo ®{onac(/ *<rt phr.x>u SDIöngcl/ 

deftftio,dercc>ui, dcftäurn, paucita*, tenui- 
tas, inopia, perruria, indigentia. ^8 i|t nri 

ßrr§er Qwtnqd fln red)f^eld)rfen ¥eufcn/ fam- 

' ina eft penuria vere dofrorum. PDf itiijelütll 
©e!tf b^ben/ nuramiiexhanftum efle , numma- 
ria djfTj.ultatc hborarc. b«t feinen 9J?an« 
Off/ nullius rri egrt, mhilcidedl. 31« »ui fein 
?{abtS)?nnqd leiben/ confiliö derlei , deftitui. 
Crbflt grtJensJRflngd an 5Bor(cn/ inop» ver» 

biseft. SSclIcr ?0?aKijd/lrropiofu$. ÜRmigfl 
etiam ponttur pro Yitiit , culpa, ooxiä, lapfij, er- 
ror*. & ift fr in «Wenfu) / er \ft »rüft gfedngt 1/ 
rremo Hne rrimine vivir, unusqvisqvc fuoi pa« 
tinrur manes. SBa^ hflft Cni vor üfriinqett an 
mir / qvid in mc defideras » Diffet 3dt fln&f t 

^Mbiüj fi« 



1229 ^0 

fid[> Idflfcr Sfcaitgd / Plenum eft injuftitia fecu- 
lum hoc & infirmitatibus. J£tt 9£cttt I) .1 1 f ttten 
?0vanqd ' vir. um ifhid vitiuna contraxit. (f itUT 
bat torfen/ta anbrrc einen anbern SRangd/aliud 

altis victum cd. Porrb 2)? atigd/ morbum &inva- 
letudinem notef. <£r hat eine n$J angd onivf eben 
rd/ribia lasAn eft. (Er ha t anqd nn 3än nt <i o- 
lorcdcnrium laborar. Sic txponimiu Den SOian* 
am <9rr|iaRfc/tmbccillitatcm intcllc&us. 
SirrofaMimanacr/ abfcntia advocaci, tnigi* c4- 
i-ra/tf. SlmMllongd / defcÄuf oflSciale*. %ln* 
Da(h^<ntangd/deliqviumpietarii. 5JntJC|id)t$ 
mangd / n«vu$ facici i deformitat. 2Ubdtma;i> 
gd / opUkiorum penuria. Slmi /h* -f>auD 
titangd / mutilatio brach 1 1 ättt manus , ut unima- 
norum. QlricnctMnangd / medicamentorum in- 
Opia. 91Uk)tnniaR0d/ fufTufio oculorum , oph. 
chalmia , rifus imbccillita«. 9a r (mangd/ alo- 
pecia barbae, imberbium conditio. 33f ttllMIt. 

gd / icöorum dcfcciuj. SßcftlcrSmangd / ex- 

trema pauperta«. $fttXt6maugd / probatio- 

oi« defedu«. Sßicrmangel/potui defeftio. 55rc t> 
tu mir I / afferuro. $ricfmangd / infreqvcntia 
litcrarum. fötptmangd/ eluririo, inopia alij 
mentorum. S&ruftmangd / Afthma. SbficbCT» 
mangd / inopia hbrorum. Futtermangel/ bu- 
tyri. JDatfmiangel / teftum pcrpluens. JDanf« 
niaiiqd / ingratitudo. ©nidlUtSngcl \l errata, 
fphalmata typographica. (£ hi ma ngd / cotliba« 
tus. Jr.fribufculum. ^brciUHiUMd ' infamia. 

(Sifenmangd / fem cgeflai. (jrbf nmangel / or- 
bital liberorum. (£rbfd)aff$mongd / diflldia 
hmdmn, §t^CTnifln(jd/ alopecia pennarum, 
avium impluminm conditio. §iugeriliangeb 
mutilatio digitorum. gifömangel/ penuria 
pi/cium. ^Icifdjmanrjd/ caraii. grauemnan» 
gd/viduita». grauen» /i™ ^cibermangcl/fcq- 
minarum vicia. greunbeuiaiUjel/ amicorum dej- 
fettu». 5rüt>en$l1iangel/paci»abfentia. giucl)f« 
mavgd/ annonx canus. r ftuttrrmaiigd/ i'c- 
nuria pabuli. ©«bädjtnujjiuaitgel / memoria» 
debilica». ©dcgcnbettmangd/ raritas occafio- 
nil. @dtniangd i difficuitaf tei nummaria», 
inopia argenuria. ®ctrfrfrjjafhna't4d/-cvi- 
«ionii fc£ guarandje »itia. (c%iubcn5niange|/ 
iict'cclioHJci. JßausUMRgd/exiliiun. .Oanl t> 
mangd/ Vitium apparens, principalc. j£)cr| 
Rtancjd / fyncope , palpitatio cordis , it. conftcr- 
natio animi , pa vor , formido . qvo.i etttm statin 

SföutmangeL ^cmnmangd / ddiratioRc ; 

- ! 



ffla 1230 

gum , it, dtcuntur Herren» frve gurftt nmängel/ 
vitia principum. Jßpfmänad / aultca viria. 
J^Otymangd / lignationi« difficultai. J£>ulfman. 
gd/ dcfertio,dcfe&io . auxiliartorum abfcntia. 
jjpufnian^d / ungul» Vitium. 3nnung^^»^ngd/ 
diftercauas opiheum, alihi QcinbtOCTltmänqcl. 
3u jcnbmdngcl/exccflui juventutis. ÄuiDfrmdn. 
gd / morbi infantum :</u/ R in^rmatlgd/ U. rß 

qvoi (grbcmuanad/ orbitat. JtirdKnmdngct/ 
gravamina ccclcfiattica. j( i r d) en in an 13 d ' ttiam 
eß impcdimentum cxercitii religionii. Jfncd)t> 
& SRuato« five ©ffinbetnangd/ penuria fervitio- 

rum. j(ldbetinangcl/nuditas. üünity ^ab\u 
* JCcofcrmnngd / interTegnum. X ornina ngd/ 

idtm qvoJ ^rud)tniangd/ inopia rei frumenra» 
riae. Stoflniangd / alimcntomm denegatio. 
^raftman^d / debiiitacio, hebetatio vir tum. 
J{ reu j hu uv>d / felicitas inftda. j?ricg<m«Jngd/ 
peccata bellica. £cb(rmangd/ obftruftio epa- 
tis. gchnämdltgd/gravaminafcudalia. £id)t< 
mangd / obfeuratio (aminif. Sumnenmantjcl/ 
leve gravamen. fcunacnmaiigd/ peripnevmo- 
nia. 3ÄiUil ; 3ßort> & ?ici)emanad / loq vcla dif- 
ficilii , inouia verborum. (K a 11I Ar ?Rimbm an- 
gel/ tttam dteitur Jeammali, qvod inorum/fw in« 
orcr/7. 3Rchlmangd/ penuria farinas. $(tftd» 
mangd/ uibtidiorum. ^auiciitfinaugd / da. 

mnum turtx. ^atlirmangd/ Vitium narurae. 

Siicrenmangd / dolor nephriticus. CKiljmairf 
ad / hvpochondria. 92o()ttIiangd / mal um in- 
cviufeile. «Rn^inangd / lucrum ceffans. Obfi- 
mangd/ fterilieas arborum. Opfcrmangd/exti- 
(picina triftior. ^atrenmangd/ patronorum de* 

fedus. <perfonmangd Vitium perfonae. Pfaffen» 

RMMCi / curionum. 9ff rl>tnangd / eqvorum. 
^fiic5tmangd/ negligentia offieii. ^pflmanqd/ 
infreqvcntia tabellariorum. fljncficrmangd/ ü- 
cerdotum inopia. ^lllfcnihingd/pulrcrtt mrrati 
defcc>ut. jQDartirmangd / excluflo ex *dibus. 
DCahtninngd/ inopia confilü. SrJ ^abmangfl/ 

eß cum rota currusfrangitur. 9C(d)f^nangd/de- 
neg^atio jufliciae. :\c diiiunasmangd ; rationum 
ilcicfta. ^{cgcnniangd / ficcitai , ar iditat afris. 
SXeaÜlormaugd / omiflio indici« , it. negligentia 
tcgjftrorum. DiCillUliangd / di/Tbnantia ryth. 
mi. £Ucnffrci)m4ngd / gravamina camaal ia." 
Stubmmangd / labefaclio famae. ©aftmangel/ 
i'u-citas. v?alimanad / inopia falis. <S^am> 
tnangd/ inverecundia. (rdjdnmangd / rlda 
paupextas. c cb, dmmangv! / nwlcdi fta c«cfta*. 



1231 



©Ja 



1232 



Ccbeismaigel/ alvus tarda, difficilii. (rchf] 
m lljd / dcreflus navium. <r cf)!lhmanaf 1/ «I- 
ccorum. (BdMjinaiUJCl / defertio. (Bdjnwtge 
Vi ;mjcl / loqvacuai. (reemangel / tarne« in 
na»i. ©edcnmangcl/ mifcria gS'paiiperra« ani- 
jnat. ©ittenmangd / rufticitai. ©DlDaren 
Riangd / inopia milituin. 1? tl\l f Ml ifKCl / con- 
nivcntia, liccntia. (Jtllbennuuqd/ hypocau- 
(toruro pcttuia. rimmmanfld / aphonia. 
(SünDenmÄngd / rranigrdfioue* , ddifta. Sag« 
mangel/ brcvitas dictum. JeflarHeiifrfmangd/ 
vicia tdtamentorum. Jeufdsmangd / exc- 
cranda , ncfända pcnuria. ivu'muir.U'l pa- 
fcuum angurtum. ^u^CIttMnan^cly carentia vir- 

tu:um. 23atermangel/ otbita». S0eTf<&man< 

gel/ verfus claudicans, carminis Vitium. Uli' 
niaitgel/ abundantia, copia. SEBaftennunad/ 
armorum defeftus. 2BeitlWangel/ vi*. 2i5t^C 

mangd / pabuli. fSkinmangcl / »ini. 5BinD> 
mangd / mala da. SBi^mangd/ five 33er|tanD« 
wangd/ infipicntia, impruaemia. 3dt0iat1 
§cl/dcfc£tui oni. %<\wnman$t\ / indigentia 
probationi« per teftes. 3*VCi)fL'liUulli}(L- tnopia 
defperata , BV. 
SRangeln/ gemangelt/ ofan rtfam manfen; j ttldnrV 

qvod Gilu.ün« manqver, Acunt, carcre, Jccllc, 
defkere , egere , indigere , deficri , vacarc. <£i 

mangelt ibm an nid)« / mai tt bebarf / nullii re- 
busneceflaru» ddlicuinir. SRit mangelt ©dt/ 

noa fuppetit mihi argeotum. €0?ail nun: arme 

grennbe ntd^r mangeln lafjen / indigi cognati 

«Jcfcrendi non funr. mangelt ÖCHH Dir? 

cjvidrci defidera«? qvid mc obtundis? qvidtu- 
mulruari»? mangelt ihm am ©<fid)fC/lumine 

mangdt Dir nodj an einem beo 
«De Deinem @>lucf/ unuma fumma tua fdidtare 
abeft. 34) furzte / ci mityc mir au Äc4i ten 

mangeln/ vercor, nc vir« dcftcianc. Compef. 

Juni i£nnana,cln/ fTKfci'ii. eß ivm mangeln. 2iu& 
mangeln/ ex inopia emergere, onus paupercatis 
abjicerc. QBieDermangeln / denuö inanguftias 
dctrudi. ^"mangeln/ crcbröabcfle. 
2LRangdcr/ * ?Dt angrlnDer / fco:/ egens . indigens, 

mops, renuis, pauper, deficiens , paupcrcului, 
cenuioris fortuna: homo. ©eltmanglcr/ impa- 

ratut a pecunii. %xi einem -Iut rulK't ivirD ein 

?KaH^ler/ ex Apicio fit Irus. 
WauaduHV Agrmangdimq/ anU^>. < viinmüH' 
Ol« / id. fvU trUngd / dcfcftui. 3n grman 
fldnnft D ufd / dcfkicatc hk rc. 3n lEnnangc. 



Inn j eine? bei; er n, cümaliqvid melius non rapr 
petat. 

SE)?an;efljaft / aJj. &mAv. rarh ^ftfwr$SRan4dfam/ 
SRangribaiV & wduh t deficiens, indigens, 
fragilit.mancu> , mutilatut , fraäus , morbidut, 
imbccilli», it. vitiofus, defedti vu>, curtus, gj": cc- 




feon / inopem vcrbi$ die. (£t i\} man»]clbaft in 
allen ©iliaen/ rcrum am -1 u um egenui cft. €r 
iii mangelhaft an Der ©efunblxit/ ralctudinc tc> 
nui dlt viribui partim firmis uritur. 

mas,. 

horno fcxusmafculim . 1/. marttui. conjux mas. 
Oln|el)Illid)er 5J?ann / vir »pcctatiilimui , amplit- 
fimus. S5eritmter 0)i '• n 11 vir praxlaru*, darit - 
fimus. (£rnfi1)a|ter 0)c um ' graviugraviflimus. 
€firlidS)cr ^Jann/ hoaeftm, fin^enu. frommer 
Wann / bönui , optimus , integer. Spfijcrjtei: 
v.iw 1 fortif , magnanimus. S&eijlaubtec 
«ÖJann / vir fumma fide. ?Ui?erlefener 9Kann/ 
leftiilimus. J^ciUijer 'Wann / fanön» , divtaufl. 
$uijenDbafter 0D?ann/vir famm« vinum. 3Bco» 
fer/ perft^nbian* OÄann/ prüden«, maximarum 
rerum peruus. SföatlHftirmann/ viritim. ©er 
Wann eilten SSi^ef / portio Tinli» , pro rata/n/. 
pa>«. s)>2ann fleam ÜÄann rVcl>tcft/ viritim di- 

micare. rttxm t honotuc*ttsA,AtatuT,pf 
forti , honrfto, integro homine. Hbtc firm* 
loijvendi : ^d) »ill ÜftMIt DäVOOr ftOH/ Äd«« 
meam tibi obAringo , evtmum acpericulum in 
mc recipiam. ei' lullt |h!) al? ein $?ann/ virum 
fortem fc pr*ftat. €r i(t ein reefjtcr 3D?an»/ ni- 
hil levitans in eödeprehendirur , idemeivultus 
in omni rc. 5>u bift nidjit Der Wann Darnad)/ 
is non es, qvi hoc adminifrrare, exeqvi , praefla- 
re portlt. €in Süorr/ ein 533i>rt/ ein «Kann / eitt 

SO^ann / in bonum virum non cadit mentiri, 
tfla faftis funt fttfeqvenda. gin 5JJann/ 

ein?)?ann/ fn« : £m einiger «Kann mattK fei> 
nen £an|/f/? : Unus vir ndn facic civitatem, unut 
vir, nullui vir. Wann irigt fein Olmt an^ 

magiftratus virum indicac StfUfcMM Der 

^ännift/ natbDeiii bietet man ibm eine OBit«» 
qvaln perfona, tali« perizoma. CRanne/ * 
COJanncn ahm folummoAh nobles vafaJIi rr^nl, 5^ 

vttlUktrtm: tsk crlxtre SKannen/ yßmUum 
" hie 



«8?a 



«SR« 



1234 



/oc nimm ad qvemvk ingcnuum ^liberum ho 
mincm extenfum eß. ti\\U autem vocßbantuT ■/ 
fer.i nomine« proprii, idn^non rttie ßaiuit 
qvtdam vir doSut , qvod ?ft Ml 1« pluraii habeat 

Männer/ * Heute oromifcuejuet bodü £ente / p>° 

qvibusvis horamibusaccipüi/rfur. 95? 'lin)>°> 0 
riuun mar i tum fignißiare AtÜum eß. Htnc : fjnil ! 
WO i|l euer CO? um ? domina mca, ubi eft matirus 

tuus ? SEein SRann i|i nitftr tu £aufe/ he ru>,/h* 

maritus meus dorm non eft. Leiber folietl 1! ic 
£0? inner Ueben / uxore» maritos tuos amarc tc- 
neneur. SSRCitlllt<fi<rpatur etiampro auftorc rci 
cujus dam, ut in venditiombut. ^6) halte lllicf) an 
meinen 9)tann/ auctoris roci hdemfcqvor, ut, 
ii, qvi mibi vendidic, retpondebit pro tnc , ut qvi 
tvinionrm rtl mihi praßare Unetur. Sic in nArta- 
tionibus faBialkujus dieimm : jd) beiuft nih'l) auf 

meinen äRann t>er mir* gejagt bat/ provoco ad 

autlorcm hujus rclatioms. lU in re manetani 

dieimm: Jd) babc meinen [UJann ber mir ta* 

©dt gegeben bat/ novihorninem, q vi hos num- 
anos mihi numeravir, &it*hoc vocabulumtfRüflll 
ettam mulierctn tompleHiiur. Notttur etiam , mo- 
dernes menatoru uißitorem feufaRurem fuum vo- 
täte : 3b^<n Celn km multa teperuntur 

nominaprtpria cum tflann compofita , qvalia J'unt : 
iWjjel (/ par viro. SKannfricD / pax glonofa. 
^.uiunann/ vir obligarus, AJ&atlD/ vinculum* 
five, vir judicii, kj$an> judicium, jurxdiBio : five 
ttiam vir dives frumenci , k &4rtfe/ horreum. 
J uriJmann / vir ditertus , five i nt erpres , q vi olm 
ttam Zo\t 1 & $olfraann / hodi'e Cotnwfö dsBut, 
i. t. Calmenfcb / Ca!« rnim lingvam fignat. ItdH 1 
bmevotant mteipretem : Torcimaano , Gaüi per , 
mttath. Truchcman. tfunuiuuut / vir fapient. ] 
ZUmöc tnim tß nttiti*. JXridhmann / v lr divet. 

Söerbemann/ virdignus. Aiulti injuptrpvpuli 
Germanid <LBi futrunt 3RanncU / ut : Sftvirf' 

mannen/ Marcomanni. SRörbmanncn / Nor- 
manni.SIDnnaiinen/& !SIIemannier/Alcmanni, 

ue.omntiviriforlu. ©crm mneil/ Gcrmani 
viri btüicofu (Sctrntm tß XÜet)t/ brllum , dtfen- ' 
4 l'i,*tm* , unde G »Horum Gucrrc , ata. HtQunorum 
£3* lUlorum Gucrra. Hodt'e nobü Xru'tjftnaitD/ [ 
five RritfgSbdW y k ß-oendio , 0olO/ ÄOpPOt. J 

31iPermann / agricola. 211taö^m mn / lingv* pa- 

ui« vulganccr üicns > homo dmptex & incalli- 
tius. Oiltanuann./ diacoous, curator ecelefi* 
frvularis, Slltermann/ Aldcrmannus , ftc jpud 
Anglo-Saxonti vocabatur Scjlior » Rcgis agnatuj : 



bojir^ltermaiUier funt rcdcrcst/W cniotcs exik 
legiorum, prne* qvos eß dtreBxo& aretlorrtat. Sax. 
O'^rm IUI prasfci mercatorum eß. Simtnan/ 

oiim nuflum , Jrti legacirm notavit : ttoiie eß fc- 
nacor t feu mmiftcrialis fupenor, qvalii bafie- 
nui Argmtorati Conful fiiit. fXtntnUlBn gene- 
rale vQcahulum qvtdrm eß , om\"ia!rrn five mrni- 
ftrum prineipif Jenotunt, apud n»s tarnen pxx- 

fcöum fignat. öberamtmonti / pxxic€tu%ia- 

penor vet fupremus. %w. riüll. , .:;it / urfarum 
conduftor , qvaln ex Polonii cum urfetfaitmnttr m 
profieifeentu lucri caksA Germaniam petunt. ^or> 
mann etiam aftrum eß , nomine Boorcf , feu a räo- 

phylax. Naumann/ archueftut. f^nuiTsmann/ 
ruricola , rufticut. Sefcblidj^mann/ mandaror, 
vulgb; alias infpcclor , dircdlor , o/Hcialis cum 
junsdidionc. Q5erpiauu/mcra]licu« f&cfeiU 

mann / fcoparius. SSeiianDmann / conducror. 
S!3et tt im.inn / mendicus. ^ieDermann / vii ho- 
aeftusär intcgncrldci , alikt : vir bonus. Uö» 

biebermann/ mfamis, virfublcft* fidei. Lienen« 
mann/apiarius,</ii/:3mmenmann. QJIufraatia/ 

proprie ün 5 vma t ms, /rijaeö Hafapicuie nomtnaxtur : 
homo jocularis^ludio. 5>i(gcrÄman prop. per- 
egtinut , fedinteBigitur tiht , qvidcvotionc qva- 
dam commorus ad loca facra vifcnda , ircr mo- 
Ii cur. S£pf$mrtnn/f'™©OfmiWn/rcmex ,nauta 
mioor. ^vachnuuuicrt / Bracrrmantii , Philo- 
Tophi Indic oricatalif. S&riefmann / tabdla- 

nui. S&ür^cr^iunnn/ civis. ^ur<)mann / Bur- 

genfis, iwui ex Ganerbm, t/viarcem mcoht. T$u \ti 

mann / five Mümmelmann/ mandueus. 2>icri|t' 

mmn/ miniftcnalia, Ö'opcrarius. ?Cf id^ricnrt' 
linnn / nobilis ^vjfallus impcnalis. ^feb« 

mann / veHator rotai fonunas. !Drittemi>nn/ 

arbicer , tercius intervenier!«, ©erfmann / *pa- 

ganus. ©onnermann / pwit dicHut jupicer./« 

potiht Pcus atritonans. (^^elmann / nobilis. 
l£*rbcöe : mann/ nobilis innarus t antiqvä profa- 
piä progenitus. (EfenWmatin/ crul. ^Iqcn- 
mann / fui arbirni homo , rt. maneipium« homo 
proprius , Öfcapito , trieipirinus « five pertmax. 

vf bemann/ mariius. ^renmann/ virfummi« 
OJtnamcncts honoris praeditus. <5hl4eläm mu ' 
Bntannus, Anglus. (rrbmann/hcret, icgnmui 
dr iofliiurns. llrlmiann / fic Adam appeüalur. 
SelDllianU/ruri degens, ruricola, alias £ai^; 
mani!/ provincialis. ^t^manil/ min ut, ht- 
ftrio, jocularor, gerro. ^rerclmann/ turbator, 

atccouc»c ^ranimonn/ Gallo-Fraucut. $reib* 

nivinn/ 



1235 



1236 



mann/ paranyraphus , procus. gricDcnS five\ 
<5d>icb$llianil / judex com yr omi fianus. gron.- 
mann / adi'cnptitius, rufticut opcras prxitans. 

grauen. 2ßribcr> Siemann/ muWerofus, uxo- 

r iui , }vtmfnfx&Jiifdf>&'. It. licrmaphroditus , fc- 
nuvir, Jpalbiliaiill. §uhrmann/auriga, carruca- 

rius. 3roeofpdiintgcr Subnnann/ bigaxiut. ©ar. 
trnmaiui/ horrorum cuftoi. OiauFel five ®enf cU 

mann / pr3cftigiator,agyrtt t it. lignum mobile. 

(Scoattcrmann / .comparcr. ©latfraaim/ vicria- 

rius. (SlMtetMiamt/Thcandcr, homoäDio illu- 
ftratus : -Sr..<E>ottC0mcnfd? txpomtur ,furioftu t 
iojanut. 0lltindnn/vir fortil : Sic olim nobiltt v- 
fjxbätttur. j£)rillt)f ISlNtUin mercacor, negociator. 

j£>ünt>u>erfsinann / opifcx. JF)aL>tim«inn / jur- 
j>tofui. Jfhiubrmann / QtlD dt tfriegshnubt; 
mann/ centuno, duftor, praef'ccliii. Qxi'i) 
Ijaubfm.tiin/ praefettru» rci mccallic«. 58nrg 
baubrmann / (ccfylotftnubMimtn / caftcllanus. 
ilrict^haubtni.inii / circuli prxfe&us. l'anD; 
foaubtmann/ capitancuiprovincialis. (gtabt 
Ijaubtmann/ pracfc&us urbi«, cenrurio oppida- 

fjui. Jbaubtman über l>rn 2lu$|cI)U§ / five bai 

ÜintTDlf/ rnilicuin provincialiumdu&or. £\t 

rrfre £aubtmaun primipilus. JE>au$mann/ o> 

conomin, rem familiärem curani. voetntur 
J&aiismanil SS* ^autlmtcl aulaedi oppidani. 
jF>ed)eInuwn/ wilgb i&cFclnwufefcI!/ *b torum 
rlamart ü.i iiüt , mufeipularum , uncinulorum dt 
ferreoium pcftinum artifex. J^fllipclntann/ 
Ventilator, gcfticularor. Ita etitm voc/tntur fi- 
gillaria, imagunculx «ligna mobilia , föhipoeo- 
rißueinfintct.qvafi pupae. J^crcnillilBir venc- 
ficui .incantator. J>r{inann.'aulico politicus, 
palatinum maneipium. Jfjtfljntrtnn/ Hgnarius 
vector. J^urfHinann/adulter, fubfedor. 3e. 
mJnn/aliqTis, qvidam. nonnemo, SRIcmfllM/ 
riullui.nemo , nullus homo, detpnbm Sibottel. 
dehngv. Qrrm.yg. 189. Sßirt» iHirdf) bt-fiiStigtcn 
©fbraaer) (jcfdjrirbrn .flienrnniw^niianp/ ira& 
t»a< Icijte ninb qcÄnt»crt/ n?irt>au<f) alfo au$a.e. 
fprocfcen / babw ti and) »«'bleibt / qvia uftn, 
pencs qvem eil norma loqvendi , ica voluit. 
^unanwnu/ juvenis , adolefccni , item: opi- 
Tex junior. ^cDmiiaiin / unusqviiqvc , qvi- 

Jib« , q vi vi$, omnes dt Hnguli. Kaufmann/ 
nundinator. £vb£mann / coneubitor , coneu- 
binut. tfrrnmaun/ vir traaabilit.dcleftu», le- 
Äiilimu«. Älappcituann/ mendicus crepitacu- 
iü ftipem pctcni. £ Im jclma nu / mendicus un- 



nulus, 0. tflingclmann dicüur: colle&or elcemo- 
fynarum in jede facra ab auditonbus, iacculo 
qvodam , cui nola appenfa eil. j^lottcrmann/ 
canobica. i^nod^cninanUiKüurmori, yww- 
ß*rfcelcttpinj>itur. JtrriUcrilMMl/ olitor, her- 
barius. JfnCi^mann/ bcllator, milcs. £anD^ 
mann / popularis , concerraneu«. ifchiimanit/ 
beneficiarius, clicns Hducianut, vafallus. %\tCX* 

lebnmann/ fubvaiallut. geixrniann/lTriccn. v u 

tili man 11, vafjllusligius, i.e.qvtßrmter&foliJl 
ligatuttfl: Drrivant a Säxonico UO(H / nobültU 
bitt/ pätüfrd videtur eßepotiut k ttgett / qvätenm 
%rincire & contexere ftantfuot ,feu a ItCCjCtl / jtctrr, 
fropter dtßiQimam jubjtSioaem 0 obligthonem. 
Vumpcnmann / vir nulliui ptttii , vaiorit de exi- 
ftimationis. Fatmint IsJ'uv* , per Vuinpcnmanil 
inteüigunt virum cfFactum & male r'criatum in 
conflidu Vencreo. £ugcnmann/ homo men- 
dax. £nntmniann / pannuciarius a pcniculo« 
rum colleclor. W ahiniaiin / molam freqvcn- 
rant moliturae gratia. $0?aulmani!/ oftenrator« 
jaclator , dives promidis. ^OiiCt five {ßacfyti 
mann/ tdm qvoi 25c(ranüttu)nn/ condu&or. 
(Diittcimanu/ homo mediocris conditioms , -vft 
ftaturae , txpomtur ttüim mediaror , arbiter. 

9)i MuDmann / olim sSicntmtann/ aliene potc(Va> 

ri fubjeclui. tTTllttO / mundtum enm pottßai tfl. 
9)(U|'ulinann/ Murulmannus, ita Türe* äppeüari 
•uolunt, non !£ ürf cn / qv* vox canem eorum tingvM 

fignificat. iftfbtumann / id.oyod ftcbdinann/ 
fubfeflbr, mariti vicarius. Jeimann / umbra« 
mar 1 tu» , cui uxor nupfic , non cx amorc conju- 
gali* Ted, uc cötutiüslibtdinibus fuisvagia in- 
dulgcre poflit. Obermann / in rtwuV luforiü 
lutlicanus, ftvrlcgimapptllatur, alikt rfl(upc- 
perior, viftor & imperans. X)bcrmaim </ rc ?i 
pro media & qvidem Aiperiorc parte , vei ipfo 
capitehominis/r/mt/trr. Obmann/ judex dcle- 
gatut, Dtl compromifläriut» cv Commillai ius, 
mcdiator, arbircr , arbitrator, ü. agonotheta. 
Oelniaiin/p'üpr.ffvi^in efi o lea r ms , qviolrättfn- 
dittfedcomuuiter jumiturpro ofeitante dt dormt- 
catore • <pvalt4 in monteoihtaum trti Cbrißi difcü 
pulipingi foJent, ÖPlcrnuun/ cuftos xraxii eede- 
HaOici, Eleemoi'ynarius. Ort>i-::f mann Regu- 
larit , il. ordini« eqveftri«membrum dtcollega. 
<Papil*mann/virchartaceu»,i7.op»ftx,y veftor 
chartanui. f^ttMMUM / hjrpothecam acc4- 
piem i pigneracor. {ßferbmann eß afWum , du 
tlum Chiron*, ^nppeum-.'. im / inuguncularura 
3. N /'« 



1237 SD?a 1238 



j> u pupanim veoditor,ri.figillanus^o<ip«p« ca- I 
mvAus *pt. fXabcnma nn / prcpr. Wjw comnus, 
ftdkplrbrjit pro nomine fufpcndio dignd/ru für* 
cifero ßtmüur. {RabttfBUtM/ vir confularit. 

Keb<nmann/ pampioatoc. JXutcrtnunn/ cq»«. 

^ilhnanit / Vtttrrbtu Grraunh trat dcfenfor, 
confcrvator, advocatus. v~4lilH.mii / vcilot 
falis , vuigo faiinanui. l£d)4d) /ivr 2&irO.C 
Triiinn / Wik vocab. laironem noUnt, 0 dl« d) 
rmm lutrocimum rfl , 

gen / latroemaru d)anDmaim / «iiii vf cbclm 
mann/ ta«* 1 » 64|AMU 5? £<bcmv neqvam, ne- 
bulo 1 infamis , *3<bei <•/? ümiu , obliqvm fru rttor- 
tm. vrchnuilMtin / externa fpecie Ar opinionc. 
nun »erc man tu*. (SchuicItiWnn / proraoror, 
pacronus. vf dmlin.intl i dida&cus, metbods- 
cts. ÖdmlocnmaR* / dcbuor._ (5(^la«iitiii 
mann agynafcrptmigcr. iod>ni!i,uin naura. 

ecbuimunn / defenfor. 6<bn>c!ltrmann / (o 

roriu*. £f CHI Wn/ monftrum mannum ho- 
minis figuram habeas t ftd l$«iciHimnv 'ji arator. 
<?rni"cruhonn/ falcirer, fic mort fideifer* dicitur. 
»gpielmann / choraules, choraula. vSjNfjCTt 
niii Mit NeniarumartifexTtfivendicor. <c«Ti)< 
fivt (gorqcntlUtM/ curator, procurator. ©tat< 

mann/ poUcicus. ©(cuermaun / thabmius, 

thalaraita. (Strohmann / virftramincu», ter- 
viculum. Slinbcntann/ peccaror. Jant fnt 
Jcnfclnwnn/moraior.nugivendulus, gcihcula- 
tor. ? eihn \Stll Jim ai bi t cr.transaiW. £f tlfcl« 
mann / p>opr. virdiabolcus cfJ'mancipium Sa- 
thzMtrpd &pro litigiofo & tmmani bcftiä mr 

uph.fumUMr. J odKcniMnn gener. grauer» 
mann/pullatut. Sßcrtra^mann / judex peda- 

neu». UtttHtlRR/iinmJnis, inhumum, clta- 
rus, elambn » enervus. Untermann / in lufu 
thaitetum dtcitttr vafa.lu», clten». 33onmJllli 
mandaianut, ■vuh'bpirnpotrnturiiu. UßinilU. 
ßvr ]\u'V\< i U ' (ubditus foreofti , errraneus 

3i$t]ruuRU / * &i\v&rm<nin f vmlelßuArrndatoT, 

e v 1 ftor , Miiiv auclor , e vtneens. IQ : Ii* in .um 
frlvicola, faayrufc QäJan&citfiTwnii / ,v Xa\: 
m.Uin/ viaror , peregrintrs. SBngftnaim/ l«bri- 
pens, it. audaculu». W-u fill ilin , fpeculator, 
expecsaos * fulgi ExprÜdftt. aCvijwm.um/ 
äß.um,d> Slam aqvartns , hy.lrophorus. 3ßcbr 
111 um, td.tfvo.iTPanQBm^nn 1 4 dcfenfor »ar- 
ccDt.impedtrnf. UMMMtM/ uaorio impe- 
nö (ubjeihK vir , >/. moil t, dcheatui , malicbrit. 
■WMMRR / tenatof : {HJfirnWim »'/am itfi/ur 



incaoiauo venacoria , </t .f rfßatur, u: , litrl qvit 
fckoi firiai rvtm vtl fn*m , eä Utmrn j&ttri mm 

macbm / fclopum incantare. 29ribimwn / bcr. 
maphroditut : ficut etontra tüannwcib W? an- 
drogynut. SÖcUmann / homo civilis , fec uia- 

rit. ® erfmann / *d. evod dhüribve aHuiann/ 
opcrariiM, faber. ^UJinminn/ vidau». SBun« 
bermann/ ihamaturgu«. 3al?im.mn/ debicoe 
foWcoa. S'i'nncrm.um fibcrii^narmi. 3in*' 
mann/ cenfum rolvcni, tmlgl ernfitm. i£xb> 
jin?mann / emphyteura. ^irrenc nm.mn / vca- 
drtorcicreotumpomorum. 3lRRQMIBf ▼co- 
dit or facchari, dülaariu« , cruftulanus. ^WCrcr 

mann/ Duum.vrr. Snxofclnunnyhomoinccr- 

tut • an x ms , dubio«. 

iOlännlfin/ dr 5KÄnn*}cn / fra» / Ami», homanen- 

li»,homtracio,homulus, tyrunculus. Uuinfcl' 
in .in 11 [atl (Ignum •*> lignurh mobile, ihn Jpcm' 

pclm&anlcia. 2>,i$ «Ktmuldu im SRpnDc / ma- 
eui» lunareu* aSinicrmanuiiii! / tVoilum ho- 
minis , pumüius. Slur^tmännidn/ ineubot, 

cpbiatces» 

DDl. 

verfitatiicommunia, ttl locus communis in ya- 
gis : äpptBäni ttiMu ^tlmcilt) A 3T mil t / p*tantfr 
•vrmrt k Lottnoium AUmrnlum , jtd rß ab 51 II, 
©mnis , £5" SOtrtnJl/ homo- Ww $UIlIrflnOi}htuy 

2iHin.int)ro «per . ilümaHtfdjiabcr / prasdu ci 

:-;;>. nM <oinmunet»kiiba uniscrfiiatH alicujos 
ftu bonorum cummur.iutn. ApptlUmithtmiPif 
mctnrcut/r5pr«iit. 
^BJtinillid)/'»-^;. 0>*d-v. viriln , f^vfrtliter , it. fort s, 
mignanimus , inviOns. 93?ihmlid;c iilei?un^/ 
habnus vtrilis. COitiniiürb Hilter/ aetas «in Iis, 
cot roboraea, iirmata, media. 5XiSlinlid)^VU^/ 
pents, mentula, coles. ?ei p». ?0f innlid; \cd)t vn/ 
(umiuift vtnbus . funmi vi dt contcnnonc 
pugnare. 3J»^IIIl[id)f l^llnilRC voa graudis, 
plena, gravis» crafla. Unnnmalidj/ usnidus» 
"iormidolofus, paviilus. 

5finnti(ftfrU/*3Äannbci(/0u/viririras. QJ? nrii 

beif / »tum nonnumfwn ponttur pro membro vi- 
nti. lt. pro potent 1a coeundi : qvrma.imoAuu» Im« 
hm nnbef t/ *ß tmtit isepotenua. Unimmnlitbf <if / 
punilaniimnK. 
Mannhaft *dj. & xAn>. id.<pndt(\&tmUd>/ H. ani- 
mofu« r ftrenous . forns» »Xin 9J?«inil Hjtf nurmi 
bflft fcoa/ rurpe eft viro dcbiluart, Aiccumbrre, 

delo> 



1239 



124a 



dolore frangi, tutdt C02aitnbaffiflf e it / Mc / forti- 
eudo » gencroficas. Sri ^ Jtinfcft.irt / propr. r/? 
fcxuamakulinua, irwir numerus, ^fcongrega 
cio virorum.U. copiae, exerciruj. CÜrbtirc Fallit« 
fd).lft/ o/un dutbaiitur nobilcs , multitudocqvc 
(Iris. Obmannfd).lft / arbi er 1 um 1 officium , & 
poteftas arburatom. 
?0? annbar/ *di. &aJvrrb. pr4cter id, qvod tß YClMW 
lid)/ Ö ¥ÜAnn\)Gft/ infiecie fignat tum, <j viaeta 
eis legitim« Jeu pcxfettx rß , .itq. jure Ctvtli Ol« 
CDt innbarfeif / ccmpui »f. annorum fpacio 
detinitum: /ure Ssxon. autrm af. annos per- 

fcclos coatincr. yf/ü/ Mc 2ft jnnbarfeit tß vi- 
gor viriln. ?OJ.inabarc ^nitijfriiu ' vir ß° »ubi- 
fit. wipoten«. SUJaunbarcr @efeÜ7adolcfceai, 
juvenil majorennii. 
3ftaniKn7 i» ufu mn rß,fed Ermannen ' (Yeb etmam 
lUrt/ coaforrari , confirraari. J>u f)(l\\ Ulid) er 
m.innet/ beafti mc. (Eincifecrnwnncn / calcar 

addere, animum cxfufcirare , Itimulum admove- 
re- Dtciiur etiam nonnunqvam * AUfnHnncn. 

Übermannen/ <ß vinecre, faperare. <£incn ober 

mannen / comprimere , rerundere , dcbiluare 
▼im alieujus : nonnunavam etiam rfl cxccllere, an- 
ccccllere, eminere. UbcrntanilUU,)/ emuientia, 
Victoria , fupcratio. $>crmanncil / rfl verbum 
feudale* epAutimur, qvanAo^euda mafeuima , Oig 
tn«5»tnJcr>« / drficientibui mafculit a.i Dominum 

rrcidvmL Hme cm »ermannet Ecbn / feudum 

mafculmum domioo apertum. 
$0v<$nnem/ marem appeterc, tibidine prunre, fuba- 
re, furirc. caculire, lafcivire. InJr ^Oiämieruno,/ 
lvC*Mß SOitinnern / lubatio. pruritus,catuhtio: 
Et 93Janncrid)t / five memnerlid) / & 

rofus , viri apperens , caeubens, alias dicitur 
manntondn/ & mannfftebttg. 

SOJerifd) / »«t/p/, mc ^Äenfcben/ iiomo, mor- 

talu.cerrigcna. Efl atXlantlf fvafi1Xlbnm{d) 1 
-Virilit. Sri de man &fxmmi dicitur. kleiner 
5Ö?enfeb / homulus, horaunculus, homuncio. 
Dicitur rtiam , x>Aß SRenfeblcin / * SKenfebqen/ 

▼irunculus , facmclla. €>J* CIlfcf> / qvando fermi- 
mm (lomfitat , nrutriut generit tß , OOS COJcnfcf)- 

^unqe* OReufd) t puella, filiola. & ift ein att» 
\id>(i 3Renfd) / venufta, vmnula eft virguneula. 
^f/üi«in2öeibf«incn(cb/ gretucnnunfaV f/Jmu 
licr. ^funqcä * Flein ftrauenmcnfe&muliercula. 
Unfrei De» SRcnfcben/ in conviftu ctffocictate 
hominum. ©er vOJenfd) etiam generict pro hu 
znana natura Ö* mortalicatc Jumitur. £)fV 



SDfenfdj ift dei* einer 9Ba§rrUdfc/ Iiomo bulla. 

//«Ö'SÖJenfcb ponttur pro vitio, mifcril, S^fr»- 

gilicate. 5LL?ir |tnb alle 2£enfdjen / unb Wunen 
ben 50f enfeften »iebr nu^iehen / homincs (umus. 

humani nihil ä nobis alienum purcmu». Sßit 

i|t e^ »or ein 9^enfeb ? q vaii« homo.cujas cd > 
glaubte fein >Ö?enl<b / res cjusmodi eft, uc fiJc 

carcac, non eft vendmilc. (£4 ift fein SDiCtlfd) 
bubeinte / nemo eft m sedibus. omnet foraspro- 
grctCfuur. (£<i|t feinet 9Renfei>en5lvbei(/ vi- 
res hum.mas , captum hominum excedir. 31Ue 
Wenfeben / omnes monales. ültterleoSRen-- 

|d)CH 1 omuium ordmum homincs j{etU 3)?Hf < 

termenfeb befuebt mteb / nemo moruhum mc 
videt , accedit , vifitat me. (Eleiiber / acxlnqttt 
fd)Ieebfer/arm/»evlii§cneiva(lKr^Wenf(b/homo 
milcr , vilt« , inglorius , pauper , rejectus , ftupi- 
du«. vi> t|l cm übler Ü)?enf(b t difficiiu , moro- 
<ut eft. Ullincnfcb 1 inhumanus , immani« , (x- 

vus, trux.beftia. SOfann^menfcb/ mai. <5eüel« 

menfeb / paupcrculus , extremn nocae homo. 

^briitenmenfei) / chxiftianut. (menf^/ The- 

authropot. @p(te^muifeb / devotu» , religio* 
fus ; t-5 tnfanus , rabidui . vffiunberUieHfcb / OM- 
raculisciarus. 
3)i enfd)en / fimpitx ,inufu mn rß , frd compof. (£in« 
ni eil leben / carnem aftumerc, & novo" -vocabuld 
incamart. Htnc ^inmenfebung / alias Wenfd)i 
tretOung/ M«/ incarnacio, carnis ad'umno. 

(Ein<inejenienfebter Xeufel/ incamacuidiabolut. 

(^ntmenfeben/ hominnn exue 1c.1t. in Ii 11 man um, 
(x v um.c r udclem cfle. (Ein en UlKll|'d)f er » llfd) ' 
homo omni humanitäre privatum, ^titinen 
febiinq/MC/inhumaniras, crudclirai» faevitia, 
rruculcntia. 23ermenfeben / * 3crraenf<r)cn/ 

id.pnptmoAum tß qvodcntmttlfdwi. ^mTHKU 
fd)un() / M< / derurbatio a condirione humani. 
Occurril etiam vnbum SWenfebern/ hominem fen- 
tire, pras fc f'erre, olere, & abufivt crepitum 
venrris oJere. (E^ menfcbert fieb b'tr / f- reuebt 
naeb QRenfebf n / male hic olet. 

W enfdjUd) / a.f).&*dvetb.hüm*n\n, mortalis.i/. 
comis, affabihs, ÖfrragiKi, mifer, caducui. 
©fl« SDeenfebliebe @efd)led)f / gens humanuni. 
Wenfebliebe Scaflir / humana natura. Qni i|l 
nid)t menfcblitb / inhumanum hoc eft, <»mnem 
humanitatem excedit. <£$ ift rbm <mai tnenfd)- 
liebe? ttfieberfaren / vitam tum morte commuta- 
▼ir, alkivid humani paflüt eft. QRcnfebliebei 
5i3ei|'e fourrn / difpandere hominem in iccundo 
3l ü ij «or- 



124 1 gftq SÄo 1242 



tortune gradu. Uiimcufd)lld) ' äJjtB. &*dverb. 
jnhuaianus, fevut, crudeiis, ÖJ": inhumane, fsc\ t, 
erudcliter. Dkiiurrtiam 50iDcrmcnfd)lid)/ con- 
rra nararam. 

«Kcnfd)!id>fci( / * 3J?enfd)fieit/ Wc / humaniras, 
mortalicai , natura Sc conditio humana. llil 
m.n''(h:ic!)tctt' & Unmcnfchbett / crudclitas, i.c 
* ▼itia* 

Runter/ munterer/ munterfter/ «4 aiaccr, 

rigil» excirattt» , induftnus , (edulus , y a iv. ala- 
criter, fedulö , diligenter , vigilahter, confeftim, 
fubicö. Eßktdantl/utviriwllvir. gRuntCT 
frt)ü/ ftnciiofum A diligrnrem die , magno Au- 
dio operam navarc. tu ItlunffTCT W&d)tCC / 
«xcubiae vigile«. «D?nntcrcr Slfi« / accrfinu fc- 
dulitas, ftudium incredibilc. DJ unter ' '<•*'■•■ ce- 
leritatem, feftinationem, .V vctocicatrm (igni- 
fkac. SÖfan mu§ ök o.icbc munter »ornrbmen 
maturatö opus cft, omnibus impcdunentis rc- 
jcdis aggrediendum. üRlIlltfr alia dmltHö ntU< 
flCV dtt iti": Hint unntUfhl' ' tnftis , fomnolcn 
tus, ofcitans.piger.langvidus, tbcors, & mAv. 
ofeitanter, fomuolente. remifse, lentc. mvite. 

Gr fft gan; unmu|icr///vr unmunter iii Der ead)e/ 

plenus fornni & dcfidiae cft. 
5JJimtcm , tn comp'f.fieqvtntiui rfl t at: <?tufmun> 
tern/ * aufhlllfCcrn / alacrem ac hilarem facerc. 
fjunge Heute murjen aufgemuntert * anformt!' 
jiert lUcrDen/excitandi funt adolefcentumanimi. 
Ermuntern/ dormicntcm cxv.tarc, fo'mno ex- 
cicre . cxfufcirare, cxpcrgefaccre. (fr 1 IC liem 
lieb ermuntert twt»eu / Tat cxpcrgcFaltus cft , ex 

fomno excitatut cft. £idj enOTHtCTB/ evigi- 
lare , cxpergifci , edormirr. 

90} unter feit/ Öf4«4 diaUHi ORußcrnueit; tot/*igi- 
laotia , alacritas , (cdulitas , diligentia. (Eilten 
,ui SOiuntcrfett anbaltcn/ ad ftudium aliqvem 
concitarc. 

5D?nnr«Tcr / ^jrtftmtuu 2lufmuuterer / * Crotta 
terer/ ort/ *2J?tmtcrerina/ Die / expcrgeai, 
exprrgefäciens, exettan», concitans ,mas Je fec- 

mina. 

^üMiTtnffwJfilsifinBitifr «RunterO / cin- 
gc rc , infti uetc . ornare auntt . iaftr amenta bell i 
parare. Ftnmttr tqyidtm mtlt j*rfvflJto t in\\nii> 
retl * G*flor*/as monier. arccniiODcm fäccie. a i 
poi trtrttvoltfc : Pofit tsmtn riUM k munter / & 
$9» Ml dtitrv*ri. Qj» fttim f^obe ärmii uißtuüi 



tvolmiintirtcr (SülDat / at mann , cinftu» . bene 
inftructus milcs. Eß *b hoc vtrho ?ÄUHtir un^/ 
Cte aiuia. ann.uura, mOrumenta bellica (SfttC 

SKuntlrun 1 m.irbt gute €ctt>ateii > armamra fir- 

ma Sc ineegra mihtcm reddit conKdcn tcm. Uli» 

miltltiri't/ incrmii, impara:u$tnudui. 

5Diapp/y5Dloppc/ote/^.(Dlappcn/ 

chatta delctitta , emporetica , maciocolnm. 
QRdppen / tn jfrcit duuntur cabul» Geographica;, 

*lüu tanüfatun. Rappen perftebm yi kt» 
nen/la^e (td) nicuivinD reuen / biinnbicrnrtt tan 
er t>ütQ Die SEBrlr fpmmrn / juvat impalicrccre 

mappii, hi> icer inftituet pcrcgnnii tutui in orit> 
Die SO? JPpe ton granfreidj / tabula geographi- 
ca Galliae. Videtur fjjtk noßro\}app / mutJtof> 
in 1X1/ "ifi contrndit tfft Galluum. Ht tnim JfcatsJ .* 
nuppc-monde , fcieuBeltmappc/ i. corbis Jcli- 
neatio. Mappa tutrm Lat-.num rß , linreum ma- 
nibut rcrgcnvii paratum, J5" qvUemnon vtllo- 
funtut mäntUf , qvod qtiifd tmponrbdtur ,ffd lse»e 
£v glabrum. UndttäbuU tlU prr fimihiu.üncm tt- 
tk lintri rnxpp* Mctrrntur. SrJmsppa Latin* ort« 
ginii zun rß. 

€0iCir / Ott/ plur, COlÖW / vttußifrms vox Tctf 
tonic* ex Aß» frimti ßttim trmpanbiv tn Germt- 
ni*m tranilat*. SDjor enun dominus , «i^, v» 
muUii nomtmbm profnu hö ht 7. fjtmihst ißittM. Di- 
cinua emm^itmdT / domiautkDfoconduuius, 
(Siegmar / dominus nftorix. ÜJolfmai/ do- 
minus populi. -So^fmar/ ffl»arumdomimii, 
ßve dominus benignus. Sunt ttt*m tntiqviors 

noufßm*, ut: 8Wmar/ 0raRtmiar / tf. CtUarbot/ 
«Kar»j»art/ SWcrmig. Dküut ttum 5Rer/ * 
njfrOtT/ fvi bodunclw fiput V illicusn, ohm fOJair/ 
^aebtmeoer / conduÄor viÜai , ftu prxdn. 

9XiDfrm«/ln«/Tinica,Tilliciuxor. Bevern/ 
coodocerc. <Bermenem/ locare. 3J?coereo fu/ 
lecacio , conduäio praidi», riurm^ac!>(mcnerc9 
dttU. Sc j'SDjvOCret)/ rham noUt villam ipfam, 

nofturnum 

rpcclruindormicntibus infldiofum, ineubus . in- 

eubo , ephiatt». ©er 9J?ar reutet/ /fvr taücft 
{])tt/ ineubone laborat. COJart tppeUMvr 
X>a» TMol & CToebttnännlrtn/ at% Ethniei , fr*» 

Cbnßianoram nen pxnci , hajita, CvpLimrm tui 
aiutm Semidtum , jutüjvi Vanrm *g Fjukoi rjfr ff 
btru«/, knJr motbum tßum Plutiut Faunorum in 

q viere 



1243 



vjfcqvietc ludibria appellat: ajunt enim 
bm hirfutum dtprclknfum 
Je tjvamox. Qyiaautem 
fu corpw f er t txanimat 

fatigät'd ovaftcontütidit, ideb reH'e'ab hoc Jeditci 
mta : 

Qftaxtttn/ gemartert/ crnciari , rorqvcrc, af- 

fligcrc, angcre, molcftarc, lubligere , vcxarc, Ö" 
tandem qp? *l*xn* martyrn coionam imponcrc, 
am" ccrc cruciatibut cxcj viijcifomis 4c accnimus. 
©CmiirtCTt IPCriXtt/ martyriura paci, adrnoven 
martyrio , tcricaccai fidct fang» ine fuo obfigna- 
re. Aiiror hic Grammatuos und ort clamaie, qvod 
hoc 

notat, vemat, cum tarnen Vflattttllr.cn folum tliud 
cruentum ttßimomum dare figmficet * Je a muitb Im- 
Um , ut in propatulorß , Ad omnti inbuUtionti , C4- 
lamitatti 85* fKrn«f corporti aßiärvaf extfndatur, 
multofr Mtipnuifit ipfo imtio Cbrifiianismi , ÖTprT- 
ftcuttonibut oitbodoxorum. CompofiU funt : 21b' 
martern / infirmare ,dcbilicare, frangerc, encr- 
varc. gid) mit ^[uDii'iii abmartern / cx im- 
moderato ftudiorum ufu langvere , cx inrempe- 
ranna ftudiorum jaecre , aegrocarc, male fe ha- 
bere. Slltfmartcrn / cxcarnificarc, emacerare, 
«7. per tormema cxrorqTcrc. ©i( vJBabrbcif 
0U$> five berausmartem/ teritatem per q vxftio- 
nem cxplorare. ©urc&martCM / lancinarc, 
cxuciacibus luxare , tfqvafi difccrpcrc. ^prt» 
niiirttW / mftarc torqvcndo. vfiipriibcT» five 
SDnibcrtnarrrrn/ ob rem qvandam qratftioni- 
bus aliqvem Ajbjicerc, carnifki cruciandum tra- 
derc. it^tmarfern/ cruciatibut enecare. ^cr 

martern/ id.qzvi ©urdErniartern/ nullam vim 

tormemorum pr*termittcre. 
SDJiirtcr/ ote/p/. öie Rufern / affliÄio, fubaclio, 

moleftia , anguft a. giiir Hl qri'§C WiüVUt AR 
tuljn/ acetbiilimc aliqvem affliclare, crudclita- 
rem in viram de foru-n.is alieujus cxcrcerc. 




mareyr _ 

fangvine fuo de veritace fidW tctrani. 



cm, 

VI". Ii lc> 



btnilvicr SBitrtfrtT / vivus martyr, :. f. 
mitat.but Jubinde txercttur , 4f muttot tafuifunrß- s 
prrfrrt. XoiftUmÜttCTCt / martyr Sarnau* , i.e 
qv*vhmata tolerant, utdiabob injerviat. 

^artcrunoy oie/ idemq wirrer / vexatio, af- 

niclio, anguftia, miferia. 

Warte r\)afv & Mrtc rifch / «Wy. ßf^. calami- 

cofu«, «rumnofus , affl.flus, agitatus , cruciacus, 
C>: infclictrer, mifere, calamicosc. 

Harber / faxtet/ t>ct/ #Me/ «arec., 

4 m»JVe / meubw , 9 wj f/waoia' «>» habere dt- 

cüur, fo« wie cm matter ot>« R d cj< miefM 
l>en unD wud> önjugrcifcn firri. %(\n\iv 
martcr/ muftda fylvcftr.rf» etcimiiiirrcr/aipi- 

na. 3obclmartcr/ marrcs Scythica. föcfMrb 
ttV harter/ pellii marr» mfeaa. UnncfMfcr 
»Wärter / pura. Latim Cr Uta Alarta a AI* te 
arct ffunt, avod vi Aiattii murti , gaUum & aha 
ammalxa eneert ; Fe» hm tt^mon bot wmh lonoe Peti- 
tum ejfe videtur. 6 r 

C0?arfe/ x>it/ ptur. CÖtörfcn / pmd an, fenbunt 

93?flrbC/ intrua, inmcum. Eß a tflat / qvatt. 
ntu agitationan mtat , fr*n*itu> mim ac teritur pa. 
nU in crußuias & mit«. %imru\rt f / intrica pa- 
mi cum cerevifia. 3Bfinmdrtf / cum »ind. 
^apcnnilrtf/ iotrica aqvä fafta. jfbhocXQku 
tf eß -verb. <fl?<5rei! / exe derc inrrira , inrr.tam 
faecre, tt. pcrniifccrc, rurbaxe, contreftare, tafta 
Y.olart SßltUT/ Ut/ intrirorum fcÄator , it. 
contreftans , tagax. Mrung / »ff / f 0l bit.o 
intnti , it. contachi« , conrreftario. 2)?<Jncfif/ 
*d,. 6f adv. inuiius, Ö'conrrcaabiJii, 



ircum eft , ur mtferrima qvxqvc fuftioeam. 
S)cr harter abFcmmcn/ enpi calamiiaiibus, 
dcclmare malum, ä mifcriis Itberari , expedire 
fexrumnis. J^dlcnmartfr cruciatus infema- 
lii. '-J.V;inIirf)i 3J?nrtfr/ qrAtftSo criminalii.cor- 
mentum carniflcii. Jobf^lllflrtf r / agon, au- 
ciatus morri*. 3<inmnrter/ odontalgia , dobr 
dcntium cxqvifiii(?>rnus. 031tl llbvitsmai UV 
nurty r min pro vcricacc doSti inae. 



> contic- 

crabiliter. 

aJiiJrtcrlciDcn/ arrumnasfcntirc, tolerare, per- «\? / ^ *, , m>^ mk » ~> 
ptti. 3tf) bin iur ^irtcr aebebren/farum hoe MiQlX I &*Ucubi VJJtOrft/ t>*r/ pi. COiäf; 

U/ ^SOiOCfc/ forum, beut, ubiertMd vtnit 
Mut venale , velpromercaleeß. f^uf five &Mtt 
etiam eß mercatus, nundin«. 3rtbmMrt / fo- 
rum nundinariurrt , nundin* anrnverrarias To" 
lenncs, avalu funt : grnnffitrtcr SRarP/ five 
n»cp</ nundin* Francofurrcnfcs. ^ripiiarr 

gfS* 7 n « ndin * Lip^nfet. ßffcrmarf ' m. 

ichalit. jpirtfmarf / aueumnain. 
forum panarium. §i|'d)maTf/ forum planum 
3 Uj « glnfd,; 



1245 SJte SSfto 1246 



BbffftMff /maccüum , forum carnium- J£>ol j 
Warf / lignariura. Jtajem irf t cafearram. Ältl« 
DermarF/ rcftiarmm. 3J?i!ebiiurf toromla- 
clarium. JforotlUrf/ frumcnianuni. jtt UU 
ntiirf/ olirorflrm O.ntimrf pomanum. «0<&> 
fcnmarf ' boarium. -J> .-vi) /iw ;Vo;;in 1 1 <•!'••» 
rium >Kutxnniarf/ forum raparum. • 
6d}l0Cin^tnjrf/ fuarium , porcinarium. Jfretlt« 

pcl £reitet< /»wjrifcei* Jcnöeimarf / ferne». 

rium , forum promcccatc. 8f? ffbiHrtrl cupe- 
dianum. SßeinmarF / »inanum. 2tfod)en' 

tnarf / forum hcbdonuuUtum. SBoUcaaurf/ 

lanariura. »2Inf bCB TC? rf geben in lorum pro- 
dire. Mi JR I i'i t c vu / facere ntercaturara, 
ad mercaturara proficifci. 2Beiin üJjtMl jll 

Warfe geben / reiifen Die Jfrinur (Helt / frulci 
cmaccsdiraotmcrcacorei Oert •;}? itf fehlen, 
vrerrerc forum , f rmw fuppluu , ^ •»>* proßtbui* p/r - 

Bi/nfm . ij} irtjo ein |'<blc<brrr 2R>irf / haut 

frcqven* hic raeTcatu* efh cuäu bei» ^abf' 
uurf fiiriit nun<iioarum grauaaliq«tddona- 
rc >!i beibe einen födnen 3abrraarf befoiB' 
meN / muncre lepidö donarui Tum in hifee nun- 
dinit. 2ß 4 i|om.irf .HI'P.:« -:i })follbtrmMf/ 
nihil aliud tß , qvkmipfa futilitat. garrultcas jj; .0 
qvaciras,Auic; (£itlcil 'Jl>a|d)Ui-irf hatten/ diem 
blaicrando laccrarc,con(umere,animum fabu- 
laodooccuparc. ©er SO? .U'F gebet au nundia» 
pnmordium capium. Ca 5D?arF Itjirb gebal' 
ten / nundmae cciebraatur. £)er C0?arF i|( aut}/ 
finicar lunt nuatünae. £\n SRarf rerfd)lil|'en. 
propr. mercatum ncgligcre ( copum mercaodi 
ceflando perdere , mttapb. polt fettum venire, 
cuncrationibus occadone rcrum gerendarum 
cxcludi. 5R«lvf ahm etiam marchiam de eure im 
•voedrunt. Unde Jf^K>fniarf / juritdi&ioncm da. 
plicem in Bsvdria notabat. 

SD? Jrfftl / propr. rcrum commercia habere, nego- 
ciart, mercacuram exerecre : detnde licicari , pre- 
rium oflferre , licitationem facerc. Uni eine 
(©flbreaarfen/ pretium merci» cxqvirere, re« 
vena!« Iiccji. Omtfof.funt: \UU6marfeU/ vc* 
nundaie, vcndiure, diftrahere aliqvid. (güli 
mdrfen/emere, prctioaliqrid comparare, pa. 
rare fibi. SSenmirFrn / vendere , venundarc. 

lermarFen / perpctuoliciiari. diflicilem* 
cuneurorem in cmcionibut eile. >U? erf clcn / fre 
aventat. autem tß cm t unre. 

9)?arFer t Oer / licirator, cocio t arillacor, qvaln 
propr.fitnt , fin m tmcndh mtnitta «d jußt prrru 



farm Urft ftivathtmt. Slnt*marfet / Serrnar* 
fet / Tcnduor. (EutmarFer / emtor. ©ar^ 

tu Hin / DM / com ix , & vcadicrix . vei hau- 

r/ix. 

Dtai'hut.w Die/ liciracio.ncgouacio.aKrcanira, 
nundtnacio. gut? 4 ^JermarFuifl/ rendiuo. 

€iDinarfun4/emcto. 
07?arfet(nneC/D«r/ rnercator caflreaC«, (u(- 
farraneu«, aaaooariut, fruincatacor, ciicmtor. 
Hoc vscab. 4 ttt&tX rßr nrmc negjvr.U, fed avU 
tenner fi* » rw« pauik notum rfl , integrum vocobu. 
lum ex üaüta pttunt: SO? ilFefenner tum Qaäui 
figmficat : Marqvcran aJikt Vixatuitr. Rennet 
autem vemt ai «atifM QtMt/ jvs.i ; /. eß ai 
jcle / unit etta- plunmtu jotbitur ?9?arFct<r.{er. 
Hwk eß ?0?.irFetcntereo//ivr 2J?.irf effnnero»/Die7 
mercaiura caftreuuj : f$ verb. 3)tarfefCUKrB/ 
jru ttlarfcuanercy traben / propolam efle, m 
citttit negotiari. >D? Jrfctcnneri|C& aJf. gfaiv. 
mcrcanrili*,fufTarrancorum more. 

?0larr/ marren/ gemacret/ p^ P r. 

gcre.osdtducere, fej'd.florqvcre, Juni carte* im- 
tati, Öf ojfa rvientu, u. grunaire, murmurare, 
fremere . & metonymice tndignari , iraici. A d 
dtaiiüi duitue $D?urttB/ * tD?Urme(n I <jt>oJettam 
(ufurrarc , mutire , y murnnr .1 larc Plauto txp- 
mlttr. Sed 3J?urren in ßnte tß obftrepcre , ob- 
latrarc , oggannirc , mdignari. lülDet eineo 
lUUri'cn/ iri in aliqvem commorum vf/ concira* 
cum eile. (£r mimt unb ftbNunt ben ejan;ea 
I toto die fremit Sc nngirur , tonrum videt, 
fron rem cootrahic , raxae , carpic, expoftulac. 
Prebet ; roiebo<b ba*$eufeUai murret / audice, 
ut rcclcfla fola fecum murmurar. 9Bt)4 murre ft 
bu (Tiber und) qvid meincrepas? Contpof.rari 
xnvtmuntur t dictmut tarnen : hinein etTO.lS abmHP 
l'CH / objurgando obtinere aliqvid ab alicivö. 
(fr ivtrb ja einmal aitfinurren / andern aliqvan- 
doabacerbitace abfrincbit, mutfitaciorm ftnem 
facieu .T>.i6 t£Bctb bat von ihrem tO?cmne etute 
3er te ermurret/ uxortorvirarcfua fregteou- 
ricum fuum. t^icb JtTIUUrren / objurgando 
rumpi, frangi, debilicari. 

3!?urrung/ & OTurritiFeit . Di«/ U. Dd» 3J?urren; 
afperira«, aufieritai, iahumanirat, moroGra*, 
importumcai, murmur, murmuracio, fremicus. 

;Ü?urri|d)/ adf.^adv. murmillan«, motoluii cor* 
vus, drificilis, durua, feterus, gT; iroporcur.e, 

' iiwrovc, aurtetc, afpere, accibc. 

93? '.u 



1247 



S0M 



ftyUVffltlW id, evident nonnunfWunefiqvcdtlOutf 
tetl I ut jam diaum , fed fgpijfune de rumore dui fo- 
let ,&expomtur: percrebrefccre, rumore fpargi, 
vulgari , ditfcminari. *SRan murmelt barvon/ 
rumor aftcrcur, disfipatur de häc rc, denuncia» 
cur fermonibus. <£$ tO\Xt> »OR ibm fel)r Übel QO 
murmelt/ parümfecundi de co fparguneue ru- 
moret. 

Qfcimnclcr/ Wf/muflan», mufljtans, famigerator. 
€0?urniWrinil/ Ort/ fceminadivulgans, rumo- 
re» fp argem , famigerant. Dicimmtliam 3J?UT» 

rrr / * 9Rurrtrmn it.fifto vocab. ©djurimuri/ 
a hefteten ^tllurrcn/ »otai$ hominem cur* 
bulcntum , ^confufionem rcrum. 

sKunnchinay ort/ SBurmdn / A ©eraftrmd / Ort*/ 

murmur, frcmitu$,ÖJ'ruroor , fermo, räma , ru- 

mufculus. (Ein unacnNpetf Gemurmel/ romor 
fine capite vrl aultnre. §o!|d)e :0i UMlduita/ 
rumorcs inanet. i&tfci @H'mnrmel / fama (ini- 
ftra , cnfrtor , durior. Di t ' \ HrmelHM} ßd)et / 
fama nalcuur, incrcbcfctc. ©fli ©cmfirmd IIH' 
t '.;>.(!•: H / fermone« repnmere , icpcllcre. 

5D»ii ^nrmrtii rcrtcurt jid)/rumor rcfrigcrarur, 

obmutelcir.cxtingvitur. 

COilirmf!iu)(/ & 2l?linncllll> adj. tfadverb. murmu- 
rant, tremens , 6t fama ccttbrarui , ja&atut, > ul- 
caftts. 

SÖuirfd)/ o« / p/. ort SDtarfcbc/ expeditio. 

duclut, profectio excrcnüt. .»gincn. Plutimi 
a Oaliic. inarchcr dici vvlunt , aiu tarnen a M.ulij , 
Scandinavias populrt , reHtus denvant t hi rttim 
propttr fteavenlia itinera huu voci originem dtde- 
runt,wft veHi tfp a 9J?arf / vicut. ut ÜRarfd) fit 
profe&io , qvae vreatim ßt. (reinen SDfdVfrf) 
Hid) JpailfrndlllKll ' «iomnm fccontcrrc. jd) 

nnll r.ir.ncB $?arfd) nad) $cttf / uvidam d,cuni 
imd) J&ctOrtljcm itihincn / ad romnum profici- 
fear. 9öo gehet t>er ufd) hinauf? q»ö ten- 

di* »rcr > ©eimn !0?»irf(fa renfvQfR/ iterfuum 

cxcrjvi. DaiÄrii»^»olf auf fcrm TOartoc ;>n< 

grriten/ agmen mvadere. ^CT Warfd) gefKt 
n^d) Ungarn / milicci deportaneur Hungariam. 
SäOafamfr 9Rarfd)/expediciolenta. \£k fuljn 
ftarfc unt) gro^CRarfdV/ profcäion« longa», 
cclcret i maximat ernannt. @;'llcTill< fn* 
J^ailbflUUirfcf) / totiutcxcrcitusexpeditio .hin 
un&S?iebcTmiirfdj/ profcclionet variai, inerr- 
rae, itincra raga. ^arfd) nad) ben dinier. 
^tOrtirdl / deduflio cohonum in hjbcrna. 



1248 



9Rarfd)ircO/ «xpeduioncm inftitucre , ucr facerc, 
cartra movere, ▼afacolligere, figna convcllcrc 
9)JiUfd)jrrt / feqvimini, properate ! ©iemar» 

fd)trxn jum tobt hinaus i prxiiduim tx urbe 

edueuur. Compof.funt : »3lbmarfd>irciiy roigrare. 
€r ut mit Dem Söolfe abmarfd)«ret/ exerdrum 
cx regione eduxic. 9lnmflrtd)ircn / accedere, 
ad vencare , venire cum cxereiru. ßvt J^n» 
fluem trfdjircn / abire , abfeedere cum copus. 
jDl!rd)m.U'|'d)ircn/ transporurc, rraducerc cx- 

ercitum. €mem cafgegcn nwrfd)i«n / copiat 
alicui opponere, bcllo occurrcre. €m ^-wJ^in' 
tinmxiricftiiflt / collcnare mrlirem in pr*(;dn$. 
^)i3 IHlD n>id)crmarf'd)ircn / graflan . excurrcre, 
decurüonci racerc. 3j' r «rfmar|Ci)irrn / reiro- 
grcdi cum copiis , cedere , abducere exerci. 
tum. 

9R.irf4>iruBg/ OitV U. <fvod iXlatfd) i efi^ itf, a a U i 

profcclioms milicaris , duitttr etuim Oa0 SJ?ar-- 

)>>... :\. 

tßtcTmimofafoTitu.propr. notanstcon- 
cerrre , trucidarc. WiwOrflif. dicitur eapoter, 
&U*vrmrtt , ih l & 5Kiit|'d)fn / ftv: miferlB / xel * 
ßtfer.oi i -PtKäbuh CD? »IT / ^ -SSiMt ( T l Jinhlur & 
prwtnicittur emm k f /tfn^r«rf^artfd)i'B / vinerre, 
debellare, perderc. Quart etuxm Oer QJjiirfdy 
/"'f Ü)i irtfd) / fppeüotur , tumq-vU ontr.ti mampu- 
i»s vincit , fent five mäSoi. Hinc dict poffit : macTta- 
tu% Ar »ie"toria manipulorum» äiiiu qvoQy SDiCV» 
fd)UB,v * 5J?artfd)»ng. 

3)1 alt / matter / mottcflcr/ 

bngvidus, Lilus, rtfl'us, fangatus. 5)?iift ma» 
d>eu defaupare , lang »crem afferre, dcbiliiare t 
enervare. CD^att BXTÖf XU langircre , lang vc lee- 
re, derärigan. f(c ^Il>U' mufca dcbilit, 
metaph. didtur de nomine viribus dcOituto. (£t 
i|l eitle: matte gKcac/elumbit, enervut, langvi- 
dus homo cit. SERattt Stx'iftt I virca effert«. 
<tc(>.u!)matt / rex larrunculorum obfeflut. 

cli -'»(hiiMt tm.ubiiii.', / obfedio regit, ^d) 1 et). 
mattmad>cn/ tenerc ,obfidere,arrei>aie, ad in- 
citat redigere , larrunculorum regem. $R<\tt 
rtiom pomlur pro rc jcjunä , frigidä y abfurda. 
Ci; nie matte <i nifcbuloiiuin ; / excuiätio calva. 
3)iBi) fommt matt herrus minüt cor.vc. 

mens, inconcinnum , abfurdum hoc cft. fJOf at- 
fer <Su)er}/ )oca inepta, nugae invenufbe. 
•DJ fl t teil/ verbum fimplex in ufu tnx rfl , fed comprfita, 

qvaha junt: sibmatteB/ au^matteB/ ermattes/ 

Kr» 



i2 4 9 



1250 



jermatten/ qv* omni* ft«mfu*nt enervarc* law» 
gvcfaccrc , lailuudinc afficcrc , dare aliqvem arl 
Fangvoremi laflum rcddcre. • (rief) mit taufen 
ermatten / exanimari curtu , ambulando derari- 
gan. <£r ift toirefo arbeit obaemattet / laboribu» 
fn&ut oft. SKan lermattet fid> febr mit fem 
©fubiren / nimium opere in Audi» confuraens 
langvore confiatur. 

VtHtfotto tu/ & »bmatfBUij/ 2lu*matfiin«,/er 
■HltlWrfl/ 3ermaf tlimj / langt au lailitudo, defa- 
tii»atio. 5cib<<flbmattnn5 / debiiitatcorponi. 

©em««abmattungyhebeucioaninii. 3trmat 
tutio ber X räfte / »irium defedio. (Jr fai »or 
sRattigfclt nidjt geben/ pras laffitudme pedera 
movere nrqvit. 

artig / & SftatticbJ / «Dtftttid) / « 44V de 
fcflu«, lafiaru«, fubdebili tatu» , &iA. qvJ ttliKt. 

gjjattic&te ©lieber / membra laüula. StBattiiej) 

ttcrben/laflcteere.laflari. 
*D?v1 ttlini}/ & gj?dttlin<V ÖCt / homo dcbili« , laflus, 
enervis, ti. inen, vccor»,acger , valctudinaiitu, 
corpore confc&us, k v 1 tcr aegrotant. 

fßlatttll I fl- mim. itnt. 4/.*/ ^fcmottm / C0?rl< 
f fU * <£<J)0tten/ ferutnlaÄi», tinJf€*[rifi>n**n- 
tur. Dituntw 4 JTJfltt / qviM monfolitm JrfiJunt, 
verum rti*mftrum ißud pmgutduni Jrr'e inanr tß 
& t i nutrtmmtum corporii ptntm adftrt. Hatt tß 
gj?att»(tt »erb«/ ferefeere. 

©läget/ maacrer/maejerffer/ 44 maciicn- 

cut,inacer, Angolus, gracilii.exilti.exfuccus, 

•ndut. Dkä«t itnfltt/ 914/1 tnattcr^r. 5«f»»/ 

tnm macxUnti aipulcntionbui fitcci pltnu fit' 
ruwttfi itbthont. Cfcagr r ganb/ «olum exile, ma- 
crum , aridum, terra Acrilu, eftecta, fatigata. 
SKaaer $ferb/ cqvui Arigou». Magere ähc!h / 
apparatus renuiculus , coena paupemroa , famc- 
iica , Hccatcs. J£)uiii>rtil aoer / macie* ipd . po- 
mkcaridior. <&X ift |P IMflCT/ 111.111 lUl^CbtC bllict) 

ihn bin (eben / macie pellucidus e A SD? er rcer 
Jen / macrcicerc , macefecre , cxtabcfccre. S$R 0 ■ 
«er (eon /macrere. gR.igermi<be«/»<*'P en » tc - 
ouare , macilenrum reddere , macrare. 
ajjflaeru / pro Zftagct uwebc n /f*d c:mpof.funtfrt. 
qventiord. Slbmaqern / abmagern/ »ermagern.' 
irrniaaern / macic extenuari , maceran , maen- 
tud.ne exficcari , extenuari. 2>er SRcnKt) i|t 
ton jfranfbeittiani »crmaijctt/ vi motbi cotu» 

ioubuie. . , 

5y?atferreit/&S0?a9evbcit/t>w/ni»<ic«,ixia«tiiudo, 



gracilua«, ccnuicai corporis , aridirai, ikc- 

tav _ i ö , m ihtt i^OfbiOfiir 

Watt/titf&alJJiMlfasfflCldt/propr.cqxil* 
Tttii & macer,ft»?w rlUm Mpprliamm eine v5<J)inö: 
niedre/ eqmi ArigoAit&i'snrü, qvtdtglub*tur. 
Eßq, *b Me tllAce / tHurfd^ie / msrifcbtBm, 
olm ptdftüuiprttwis , BlHarflÄU / ffinlr.jltbu- 
lumtijvuum Je . J ?0i tSre / cova ,f/Mm 4> meretnee 
4"iniur; ^ ifrdnclofr S9fdre/ vilefcortumcft. 

COiClt/ X>ttl Btlg. SWant/ p/«r. SÖlOtt/ fociw, 
amicus, (odali», contubernalit, commilico , cn- 
buli>i lonfon, Mtupmm voc*b. Gothic. Cujtuix- 
ßigu fiint in verbu: Tttat6\&4)1X / ftu &d)U& 
|.»|'ur jtnrßitmutaiu,ptt ijTH pre^fütu tß in 
•*fni;-4rr4« ; EjrmwfopCf ar../: «1«»^«!»/ 

r:.* "J.JjlB pfr J'-'CULtioiti , Jocittit , ÜVdit S£ji[i\it 

fd)dfibanPd / i SJJaf/ tociui, SJiÄOpen/emcTf. 
Fe tjffr etitm inAt nmunt : hatten/ i> r. pecunu. 
Sir trp:>nif4)e SOfatten dituntur monet» qva- 
dam Hif^anicae. Dtßtr.Mt rlmm abtxcttlat, 

tn trvtr. non Jrmum cum nonw.t 



Ai*ith*tu et tum , JrJ multhlrtulU Mittt iMtr Orr- 
nunc; noi«m. oir tOfwfdi)» A^m tß Rex Tcu- 
tonum, <>y ' cum rinlippo, AlcxandnM paue, 
btlla gemt , fxpmtitn : promrut inter tociot, 
t<rl Arenfaus commitito» 9J?a(d)Unt / Marc 
chundut* fociorum faueor. $D?aQ Umm j j.:- 
pu't Dt Compifc- bo.Hr timtn haut iji hin contumrlUm 

diatur: <&r tfc ein redbter 9Ra^/ homo nullius 

prerii , villi , Aupidu» , inhonoratui , inglor tut, 
nuHonumeröeA: qvecum cvnvtniunt . SKa^fc^/ 
timidut. SOJaljfliv* / rufticui, agrcAis. SOJalJ 

Sfeari/ Aolidu*. «Kar ? pi«mpe/* ^OSa^fafctK / il- 

libcralts» impurut, iniulfus. Ab hoc ignomämkf* 
[rn ficaiimrvccü CDfflQ/ matza , vot*b*iurfivnum 

1/4 arefif iwr cunpluMbtnt , 1/* qvftuiam tmiguiro: 

f*ciribti»taig t minus intvinHbturcprcfentattt, t/v*- 
Irfimum tnttforu pnßribmii ponrbmt. 

3JJatraß / SOtatcraf*/ »«Dlatrafce / w</ 

p>cpr. AraguUi comrounit focio : Ho.iir 4<//m 
piofTVtrvn^ciitcitra lanca t*/ tomencitia matra, 
Aotca & tegete fumitur. Q^nte^PJatm^C/ ta« 

pctiuin piflum.vetikolor. 3ottiettet0?atra^tv 

culcuta villoia. 
TJO^Utfchircn/ imperare per vicei . U. fepararebo- 
na inter fratr« principe« , unit SOiUtf(t)irutia/ 
& CC?Ut|"(barunfl / OtC/ gubernauo viciffitudina- 

ria, 



1251 



1252 



na, convcntio frarcrna fuper hcrcdicatc , aliqva- 
lt$ bonorum fcpa ratio, tcmporalisq vc d 1 v ;fio. 

€D?a(j / ma&cn / gemalt / mäfcen/ 

trucidare, rraftare, oecidere. 
Vtdttur vrnirt k tTJatjeri //«icf mfffrf. Cincn 
ICDt mafjen/ /rrr HUSCH/ dilTecare, interfiecre 

aliqvcm romphsea. <£r mäfjef immer vor fld) 
tTCij/ omnet (ibi obviam vcnienm acinacene- 
cat. 3v rm^Bcn / Sermärjen i-jl in part« fe- 
carc , mucilarc , pracciderc, internecioni darc. 

93?ai<uiuv OM/3crm^ung/ & r><w ©em«tel/lanie- 
na,incernccio, ma£rac<o, trucidatio, dicituretiam 
t>lC s j)?rtßcllllia,/ diiTc&io in par tcs.muu !atio, O/f, 

*bho< <B*mhw\ eß ^cbarmüfctl/ 

vclitatio, dtmicatio, 
conflidui , pugna , cenamen, ex 0d>«r/ turms, 
COfW/, rxrrcüm; & OTaQCtn /?w Wur^n/ 4*Jr. 
carr. (gf^armu^cl fyalf Cil / praelium commirre- 
re , acie contcndcrc . manu* confercre-, avod et- 

Mrn<£rijur<gdjarmfuiren / &ahd ^a/rflö 

fcfrircil. d)Ul UlllI5fl rti4»n k fimtlUudme comfra 
cur.eiüt acte äicitur cucullus feu involucrurapa- 
pyraceum , fvö »romaiMritpulveru cldudunt. 

OTatfchen mdtfeben /wOTetfcben 



eft fedio de accommoJatio lapiAnt teoemen* 
torum. 

Getier tX>AS Ipl tffltfiCt l culter. Antuet trat 
leligemu spud Celtot , nomine $f\j\QT / &V(Jttat/ 
ießib. CaJjTe , Strohone , &*iik , kjmV di/;uc /Wie 
giadtm nor.mtnqvam 5DJf§flT dicitur-, Jtd jamtflin- 
jlrumrnlum , y-w) ftctmui. ©«^ SjJJf jjff i1U^<f(>m/ 
expedire 1 proferre cultrum. £>atf Sföftfcr Ctlt* 
ftecfftW cultrumintaginamreponere. S&rot« 
ino§CT/ culter farailiaris, ufualu. $illt>(nie$cr/ 
cultcr victonus , falx victoria. gilljmcljcr ttt 
£ cfnitia / cniis raforius. ©atttnme&rr/ fcal- 
prum. j£>actf niewv / cultcr minuulis , incifo- 
riut. tfpdjnif §<r / feu j( ud>( nmeper / «uiter ma- 
jor. i'UCtld)f Ofco§er/ euicer crenatu». Opfer» 

mefer / five (Jefclachjmcjier / fccefpira. ©ciarf 
SDfffcv / acuras. Stumpf SKcKcr / obrufm. 
(BcbrermeftT / novacula , cultcr tonfonui. 
^djniftincjffr / fealprum reöum «Sc ineurvum. 
cultcr victoriusutnnqvcmanubriatus. ^trof)» 
mt'§(T / falx ftramentitia feu (tramentaria. ?i c» 
brtimc§CT/ falxfinitoria/ivf Yincatica. ^f4)CRi 
nieder / cultcr in manubrium rcdudilis. Xrin< 
^ir»/5w?3prfcl)nnDlUfffr/ cultcr cfcarUw ma- 
jor. Bferfeevfl Der edOOftcr/ ferramentum 
'unatum. -Ißcifcnupcr/ cultcr vcnatoriut. 



lein / fcalpcllum . culrcllus feriptorias ßu gra- 
phiariui. (Kat)irmc^Cl'Icin / fcalpclltrm corrc- 
dorium. ^ni'ujfVi iiuHi'l'Uin / cultdlui tami- 
neus , fubtüts. 



fvod rn09fn / oecidere, perimcre , jogulare. Wc§crkiR / ^rt8 / dmm. cultcllus. gebcrme§cr 
obtruncarc, diflccarc, un.-.e ^aif|(himil / ruv 
esedet , clades , ftraget, internecio, hom ic u\\ um. 
SOiiStf(J)cr / Der homicida, oeeifor, rrucidacor. 
interfedor, necator, <&: Ü)?(|f|<t)crlid)/aaf;r8. 

mZisT.t W ^/? rM " i a f» M ««« Ufc „ J «balbicrmfipd/turunda.lmamcntum.cunco- 
«Jie^CC T>CC/lan«u$,lanio, carnanüt. ©crf'l !„,. ©cDrcbtrr 3Rci0(I/ Unamcntum tortik. 
nifBilcr/Uniopaganus. ^tpfmcft jcr / auheu«. ftp&rmcijjel / torntrs rorundus. (gwtoK^fl/ 
*?5?^?i™f!L s - , ^^""^^ [ »c"«u«- *lattmci(t<l/ planum 

rindere» tornüexcidcre, tW? 
excilio, qvae fcalprö fit , S 
- - ] wfcitftnu;i/««»/.«.*ciforii». 

5D?CIJtlcrci>/ ^e/laniarium,laniena, * hmatus, SOlOU/ ^ SOIiltlC/^«/p/. £DtöUClt A 

^v* 55" tO^fQigimt) expenuntur. nicapcUuca. Dicitur etiam älid dUlrttii tili 

^Cfjen/ö'Weleten/exirrueTemurum. E)?il muff/ ÖT ? Wc* ^.i wr e^w, iWÄlrin 
?0?iH5m/ maäarc, qvia talct (Vruclorcs ligoni- 
bus, mallcii drcuncit Alis lapides varie praeci- 
dunc ac feriunt. A ^C^tlt diäter 2)iClJ / 9ec/ 




ein (^temme^/ ?0?f?er* sJKe^elcr / coement* 
rii» | ilrudor. ^C^iWg / PU/ & Qa& ^t^n/ 



4 vocefeiiunu COuiuen mim, moiiicn/ * miauen/ 
r/r clamare mAar iclium. 

ab antitjTÖ üethied (Dvillg / un.ie etiamnum äpud 

Svecos SJf iu^miruare id. eß qvi mtk SÜccudiel' 
mpl'DiT / ficariut, ayi doloie trucidst. SDiiiife «u- 
SCI ff ttm 



i2$3 „ g ftq 

trmüothtcirß commulccrc, |"tTcid)(ltl ferne vrr- 
htm Mtffi'i/m3)?4II$clit / 20?Cltd)tl«v' dcu- 

Iicrcdolosc agcrc,inlidias (rruer«, Wcucfif 
cr/ftct/dcccpcor. €0t cud>cl «fd) * ?vicii<hlan'd). 
ä.:'i. dancuLarmi , clandcßinu» , fall ax. $0frud)> 
\\\u\$ -i clan, clandefliaö,clanculö, dolos*. 

*2>*niaud>/ oei/pt ©cbmaudx/ p" antthrf. 

&cr>mäud) iiri/ip- * Klauet) ; homo «lolotus, 
abfcondiiat, te&us.clanculumagen». /»em • cm 
^d>)n<)udKl/tci>ebrio,di3imulator.inachina(or t 
dandcftinus impoflor. vr (f)nuiud)r rinn OK/ fac. 
EStinalaticaru, occtüta, ucta, abdirc dcocculte 
or luden». S«ic3(tmaud) fh*w eß fumusuas« 
fior, ulfott vf[ujiam,a( teurii a iHunAtni. <Sd)rpe< 
(rlfebirwiid) / cxhalatio fulpbuica. J?ilkn 
fd)mnud) infcrnalis vapor. 
\f il)inaildn - n l maliciosc iimulare, abdit« infiJi.ii 
ttruerc. inopmatöoppriincrc, fumum vendcte, 
teftuni & retrufum «flc. (£r gd>C &4 unt) 
fdjtnaild)!/ Iimit omncs inriKtux oculit. 

<c rbnunchid)t/ tJj.&MAvttcü**, occuicus, reees- 
fum , latebras * tenebras qvzrcns, it. clancu- 
hin, oeculte, abduc, rurtivc, abfcondiie , laten- 
ter. £d)maud}idH tiusfebcn/ adduftö rulra efle. 

(^ci)tnCUd)Cll / fom© fuftocare , perdere, igne 
ad paiitm leTiter torrerc. fc/f .> (cdiiiiiiudKU 
qvemadmodum errim fimularor teftc deeipie, 
ita lenrus ignis fenfim adurit a< perirnir. 

€ d)mctld)cr/ Der/ lumum faeicns , tunid fu ff ocan s. 
۟l Sabafl'd)nieucba\ fuflGcor rab.u-anus , fumi- 
fer, fumiücaat, val^i fuituitor. 

6d>nicnd)iini; / Die/ rnfftxatio, fuftuio, AifScus. 
iiKif |d}mrud)iinij fuffimentum tabacarium. 

^d)mend)id)t / &*.i-v. fumificiu , fuflitu«, fuf- 

focant , Vt rum plura tit hoc voc*b. vtdt iufrk fui 
frrir, in 0* nir.tj'dncfi. 

^dmiieflen /tß* Coth. triff«/ comwukert , & 

notar deprimere, humiliarc (t. £ ld) III eine (filc 
fehmiegtil / in angolum qvernpram oeeuitarc i'c, 
fideread abd-ua latibula, tttfcinitrfi: Schmie- 
ger / Der / fupplcx , humitis , conqYinifccns. 
<td)intC4Crinil / DiC/fcxminadciniiTä, tfhurm 

2 Tafi terpens. Sdjrtlk'ijliriq. / XHt/ hnmiliauo, 
ibmiflk», hutrrilitas. £ cfomieaj fdj ' *dj. fobm is - 
lux, abjeitui. <?d7TntMCn «*Xi tjjttivr c3d>Hlff ' 
f (R/ adulari. Miir mßrtm : 
^Ctmf fefft ICFI / adulari, arTemiri, blandiri, Dal- 
, pare, demxilcere . parafirati. Q;r irr inm ttbrv 
t>K malm Jll fdjmcidjclll/ wmiiwi qvaiuurn as- 



fcntaiiomt aitificiö gtauarn ejus aueupatur. 

S5<r beut |U tage-oid}( Tdjmcidxlt / b<t Un nidjt 

fortfontliun qvi auribut u fcnrire A ad volunta- 
tem hominuin bodic loqvi ncicii, omnium gra« 
til proiinüi cacidic Comp.fitnt . 2lb|'d)lllddif ItV 
btandtment » aiiqvid obcincrc. <£id) Atnd^incw 
d)<ln/al1cncationibut benevolenttamcolligerc 
Dkttur ttum fid} dnfd)iiutd)dR/ />eu< rrfdomci» 
djrltt/ ii. »ff 2bfdprtKid7cln »c. (? :d) k^' 
IdMiinchtln / farvilieet adulari , turpi aficocauo> 
ne aliqvcm obtunderc 
^d)inciq)cl<r/ DO/ aduUtor, affentaror, paraficut, 
arcta'.o^us.palparor, cniirto. (Sd)ntrtd)lcri!Ul/ 
tit / adulatrix. faminaplpans, biandiloqva. 
Cdrmcrdjlrr f Ämtcn rinen franen / reo ei ihm 
jncrer / afl'tncatoret tinllant levttacem aliqvo* 
rum roluptarc ^id) reu cdpimid)krn cm» 
nebmm lagen/ ajTcnratio.ubus upi . blanduncn» 
tia cornunpi. dt bka bit frd)meid;!er md)t 
aern moieda ei eft allem a« mrKula. 

^cbmeicheltU' / 6ebm<id>clnittj / m'*>/ *•» 
t^efjmeiebeltt / adalatio,aflentano>palpauo^ :f. 
blandi'oqvemia . Termo aflentatonus. 2?IC 

©djHieidKlft) / /iw (gd5meio>kreT> iU ferne jea 

it>m/ praciil Ji't amovet aricniauonem. 

vr d)intid)ili|'d> / <Sd)ineid)lerii'd) / € Ameidjdicfrl/ 

St vrdjlUCldjclbaft / aJu ^^Wii.alTcruaionui, 
blanJiloqvut , bland idiem , y : a/Tcntatorie, 
blande. Hf« rto r/i 6(f>mci4>e!b<lfU9f Clt/ Du/ 

SDlaul/ BW-/ p/. ÜRailcr / ©• , »r fr« p»«. 

ii» r/r« riclut oris i proPr. Der K*3CT)er» / 5trer« 
tXt Socf en/ .': i .- i'>olc DC« ttlatlls* NotänAum 

fvoijvr , ftvd CO^ättl nKqvmtbm dtaim dicMMtr 
<pi* TOim^ l£w (üfe^ 5B?<tul / 01 impuden». 
BfrftieftfC^Wairl/ impium.execrandnm. 5^^» 
fr« Iii / irrifidam , perjurum. Sicut aatrm tit» 
b$ft& tlT4Ul / trujtct pro tonvitiMorr, xatmmm** 
tote, okttRaiorr , & milrJxo filmt ur, ita rtvu* 
fropr. tß oi ieabiofum. <*id) ai\H CBfanl föU> 
tun / recanrare injoriam. 9ufbred>lin4 tttf 
9?tiiuli5 / aphthai. ^lail !0?an! / ch luudum, 
pallem, li»idurn. if llHfcnD ?0i tl Iii / faridcoi, 
olenr. i\flH(tj?i)filuU feiiihirium. ©ttf SK^u! 
holten/ raecre , Giere, favere liogrif. 3*^ :n> 
»iiniu; QRflufr' os bihngve. Da^ 50Jaul iü< n 
haben/ labia dimictere. ofcicar«. «lupVerren/ 
. divccrt labra ♦ aperire ot. 7>ii Waul Eliim* 
m(n//itvicnea/ oa, labiadiftorqvcre. öö< 

5»4Ul 



I2?6 



SJfaul aitffpiilen / osaqvaprolucrc. gargariza- 
re. £a$9)?ülll iwfcheil/cxtergereos. <£tU>a$ 
ini SD?auI junc [)mcn / apophlcjimaöfini , vulgi 
majlicatoria. (?r hflteül qtl>§ 5JJaul/cftori*pa- 
tuli • mttAph.Vonüur pro oflcn ta torc , q vi pcojicit 
ampullas*icqvipedalia vcrba. x\ll\/ utapud 
Laluioiftpe pro tpfo homim jumitur , */i / i ... 
proUliH. IIa ein £)icf Ulrtlll -Ariter labeo , chilo. 
Slftcnman!/ fimu«. ^racFcnmaul rcfimus. QSrat« 
njuifimanl/ oi tu*^idum, labrofus. Kenner 

j£di)el< 3>ÜJtinaul / os ncfandum , fcclcftum, im- 
probutn : Sunt enim convitia in hominem morda- 
ccm £*fjrcophantam. Qxtifä'five ^afihmaill/ 
loqvax , nugacor , liogvax , garro. {gbermaul/ 
cutdatttt prominent . Bronchus , brochus. ^OK't! 
Utdul I ttiJ. ptr coniumeliam dieitur de hommc 
molli Ö* mulicbri , imprimis autem de pathico. 
ß>f ift'rmflUf / os natans , madidum« falivofura. 

©nnr-rnaul/oftigo. ©rojjmnniVchno. «£>uren= 
tlliiul/ os lafcivum , obfceaum, falax. v K'Kiff 
tnaut / prcpr. os hians . metaph. autem %imi\um, 
»aniloqvum. £»btnrt»il / riöus , os patulum. 
Stifter (cd)ÄJlb dc^chmitylllflul/ calumniator, 
dcntatus. g*cfer<!Ra|u). * (5u)U'cfcrmaul/cu- 
pcdios , Ö> cupcdiofus. 3)?i!d)maul / galaflo- 
pota , imberbii , prima lanugo , in veftSs. 3Rar< 
renmo.nl/ osftultum.irulttloqYum. jObcriiMul/ 
labrum fupcrius , impcndeas. jßferbntaul / os 
cqtinum. De ovo dieitur : ©a5^3fcrl)bfl( (in 
flUt fKaul/ cqvus cfl orc duttili & morigero, 
Jcnrxccrrkis, frcnis obtempcrans , f&econtra: 
€<bilt fin batt tO?an( / elt eq»us tcnax.dur* 
cervkis. Q.VCX' frve tfniinmaul / Ol valguiu. 

Kunii'liuaiil / mgofum. (Jperrmaul / os ofei- 
tans , ofeedinc detortum. £reit>elmau!/ M.gvtJ 
XOaWmanl/ os (utile, frivolum. JrolJniamV 
os ferox , fuperbura , turgens. UnDenniUl la- 
brum inferius , propendens. Qatlffltaut / jur- 
giofus « rixofui. '^ucKrinmil / os melk uro, 
mclliium. 

5)jCUldXn / nvaftdicas ?JfteulcTein / dim. ofe»- 
lum ,ofcillum. gj?etn3uctcrmeuIehen/mclUtt 
xnea. GKaild)cnW^mp>oivaviog^dcofculatio- 
nc ponitur. t£ inem ein 9!J?e trieben qeben / fvavia- 
realiqvem , comparare labella cum labellis. 

SRilUleit / «• ' tnairt hänget!/ vultum contra- 
tierc, labra torqverc, o* diftorqvere, grundire, 
torvum vidcrc. £r mailtC / ftomachatur , in- 
dignacur . ringirur. <?r mault / ßve txnrft t*A6 

tflmd »u»f/ Daf tirtf IPflgebet / dum tibi fic qvod 



placear , ille ringitur. Comp«/. 2ltrttnault»' 
front cm explicare , exporrigere. 5>iTNUU- 
len/ fronte mfti & caperata aliqvtd Aiflcrrc. 
SÄnanmaillCII / Mtlfvum rerbum eft, nofat<L 
camcdcntcs (pcäarc, cum qvis cfuriar. Inie 
£Ü1 (BdjniUmiillllcr / efunens fpeftator edco- 
tium. 

SOttllllcr/ ^fr/ vulruoujs , r«husfc»eras,crtrris,>im- 
pormnus. 50tiUllcriim / ÖtC/ farmina (rontu 
nubilat, morum rigidorom. 
iOiaii'uu.; Du torr itas faciei , fronrts fcvcricir. 
tnftitia, t urica las, \uluculus, i.'. Aomachus, m- 
dignaeio. 

9KanIid)t/ adj.&*dv.Cc*cr\u, criftif, vultucfus, 
nubilus. SÖJau!i(t(e nlrc (SriUijer/ cetrici fene«. 
Sed 5^Clllld)t ad os rejertur at^ ai labra , ut : 
ßro§raeillld)(/ bueco, labrofus, libra przgran- 
Ulia haben« ^lcinilKuIid)t / renuibus labcllrc 
pr»ditus. JinDmenlicbf fyUxb/ cqvus lenc* cec- 
vicis. ^)ar(meulid)t/durxccrvicis. 

33tour/ e^SOtaucr/ *u/ P /.3Dlaucen/ 

murin, man ia. ClTj a tlü VOM (Steinen/ roacecu« 
Stauer iTOCl) Steine WfJ/ mural difphnthiui. 

6d)iel>mauer/ fi™ ^eJ)eit>emaneT iroifehen jroeu« 

en .'.HiiUTii murus intergerinnt , alias %t Alibi 

m.iuer. SRittelmaiier im JP)aufe/ medianut. 
©er 9MflfJ itvifeben l>en $D?anren/ intermurale 
Ipatium. ^raDtmauern/ mania in fpecic. 
jcinuaurr / murus ahrneus. 5}pmiauer / pro- 
pugnaculum. Sufcrfte .ÜRiUltT / tnania exrrc- 
jma. 3'^f'wnner/ murus coöü r«. (grifleiü 
guter igdbat hinter fcer $^a«er/ fort» eft ia 
prarflctiis. Sic pncildiarioi milites per cortem~ 
tum vocant £oi6tittn bintxr bextQ?ouer. ©ei 
geiut ton t(x SR auer abtreiben / hoftem a moe- 
jnibus prohibere. vr ich )UT ?0?nuer ttüben t ff- 
propinqvarc meenibut. ©jeWiinven v-eruiN« 
gen/ defendere. grobem/ capere mania» afeen- 
dere in muros. Mauren fchleifeu / dimere, la- 
cerare , evertcre , dividerc .muros. -DJ uircil 
JVieber bölien / muros reficere. Miauet etiam 
mrtapb. pro auxilib. defenfione 4 qvölibct rc- 
fugio A afylo ufuipaiur. tln)eht||t ift Me In ite 
^Dianet / lortiflimum praefidium , porrut ft ar» 
innocenria eft,S5", ut rioral.tn/ivit : Hic murus 
ahrneus efto , ml confeire tibi , nulla paltefccre 
culpa. 

tD7cuerliin / rni« / dmin. fcabellum murale , parvui 
murus i rerrur praefldium , nracaia humilra. 



1257 



9)ca 



I2?8 



SRaiirtn / Aruerc , cxAruere , componcre moros. 

sjjjan mauret fo gut all man Fan/ cflScimus pro 

opibut noAris mania. Compvfita funt : &nmau> 

reo / jüngere mmoi. 5lii6inauren / Ahks mit 

tTTaurcn füttern / murö inccnori rounirc. 

SJiit £wtfer|incfen anemauren/ qvadratö faxo 

fepire. SUlftlldurctl/ tollere , engere muros. 
Sxmauren/ urbem maenibus cingere, circum- 
dare. £)Urd)maurcit/ faxude exmentöfir ma- 
ic, Aipare. giTttuaurcn / opui exmentitium 
«xcendere, continuare. S3cTtnaitrctt / <v- -:ic 
mailttn / claudere , occludcre murö. UnDcr 
maurcit/ fu'uAruerenrarum, 

^iiim iin.; "Ott / Aru£hua murorum. fBfMUU 
\u\u\ l obAruftio, qrx murö fit, \L\\\\\\ .im n 114,, 
inclufio fax ca. 

oCciifcr. Scr/ exmentarius, faber murariui. ai 
rcrintl/ötc/ exmencariii uxor, mulier Acucndis 
murii perita. 

SReurifd)/ & SKtUtTbaft/ & ** vtr l>-in modum 
murorum. 

QKauö / / p'«»-. SOteufe / mm. si ? w 

noßrum tt?4Ud 4 Lattno Alm dtäum tjft centm- 
dtrü , \dtn\- probtt ntctjfe tß , Ctrmanos ante Ro- 
main conditam murti ntt vidißi, ntc aluißt, gut aliud 
nomtn proßrat , qvt animal xßud. infignitum furrit. 
COfCUftn na(&fUU(ll/ muribus infidiari. SjRflllC 

fangen / mumeapere. Jju* «DJcufe benagen al 

li'S '. innres arrodunt, corrodunt onir.il. gflft; 
maili/muiagreAis. ftlct»crmauö / vefpertdio. 

4>afelmau57 gl"», forex. Siattcnuu i t mus ma- 
jor, (r pitiinau* / mus araneus. £ cfjiniu.ui^ 
ftvt (Erbtnmaui / mus fubterraneus , apptliant 
ttiam XtHi\-maui. 2Bali>mau$/ mus fylvaricus. 
QiBaiermaul/ mus aqrasihs. ©rofie3nbianl 
f(tt 9J?aU8/ Ichneumon, Äleilie Si'Ü lllrtll?/ ni- 

tedula. £r roiH anbern gri>|je SOJtufe fangen/ 
tntt* Fan fict> fdbtt feine Meine fangen / qvi ipfc (Ibi 
aapicns prodeilc neqrir, ncqvicqvarafapic,«/i«/; 
agrosalieaos irngat, Alis litiemibus. Prvv.dt 
us y qvi fuk.ntglt8h ahtna curant. (£r/ 5a t CO? cilfc 
in ötr Seaft / aliqvid monAri alic. ffr. rcudjt 
SJ? f uff / animadvertic , perfemi fei t , prxnofcit 
periculum , fubodoratur fraudem. <£t fielet 
«us ■ Wie ein £flpfgcn voll SKftift / fbeaaculum 
aniferum cA , cadavcrn crngiem refert, reprx- 
fcmai fpeciem pallidx mortis. (gr fiebet Wie 
«ine gebaut Tiaut/ mader vinö, probe madi- 
duseA. 



^DtCllrflcin PO0/ dimin. mu&ulus. 3 ,ina . f * S^tutf' 
lein / junior mufculus. 3Scil?lctn ttiam iwtur 
rhenar , carnofa pars , mufculus carois , altkt 

glrifcbmau/ * Slciichmau^ 
3JJatlfcn / ptopr. capiarc mures , muribus infidias 
ftrucre. i)ie St^( \&W ibx Raufen nÜ)V 



Kthtops non dealbcfcit. naturse Icqvitur femma 
qviaqvc Aix. &ie 3tat}c in.uifet ftattltct» / felis 
mukös captat mures. Sr.i -Kaufen eliam ad alta 
txtendüur ; In avibui mAl^n *ß mutare pennas, 
jDiC J£>ülicr mailfen HCl) ' pennas dcfluunr , alo- 
peciam pennarum pariunutr. Ii. dtputllit dui- 
tur: £as SMgblein niaufet f<t)i pubefcir, 
und» ttiam tß tompof. 21u . ni 'Htm / ftd* außtnßiv 
firt reconvalefccrc« vcnuAari , antiqvam venu- 
ftatem obunere.. ©<r SWenfcö maufet ftd) wie* 
ChT AU? / emergit, pnAinz dignicati rciluuitur. 
Porro 5K.aüfca mttapb* dicitur cläm fuberahere, 
cxpilare , vccUculariam vi tarn Tivcrc , hat paga- 
re, mvolarc. ^fetbe maufen/ cqvos abduecre. 
furari. Hinc ro»psüV|ntn bematlKn/ loculos 

aluuM's fer utaru <gr bat aOei biiureagcmau» 

fit/ onm.a expifavir, furtö fubtraxir.rfjn einem 
JfjaiUC bei'fim maufen/ domum furacnlime feru- 
tarj/ 5)iaufen tan,üm ttiam tß occulre fcifci tan, 
claneulüm expifeari, au.ibus aueupari, venan, 
fubaufcultando voce» excipere, 
3KauhT/0cr / ugax.fur dandeftinus.praedodo- 
mefticus, die reüanut, vedicularius , tx. venator 
verborum, ff rmonum aueeps. ?0i auferinn/ Vtt/ 
vcQicularia« feeminafurax. Umctß .Halmcu* 
fer. muncidus, ü^almeufan/ cum muribus q ta- 
fi confabulari» verfari <V commercium habere. 
UMllCli tmmtßlofoi. Std $a\m<ü\tttrtamd:ci- 
tur qvthbtl curiofus . fpeculator , theorericus , in- 
dagacor rerum , £f homo folitarius « umbrarics* 
induAri«, atqve io obfcurö vivent. J uef metl» 
fef / emebrio , vetcrator. planus , fiaudator.ca- 
ptiofus , dolofus , machinator.. ?>laumeitfer 
auttm tß gtntu aeeipthit utl falccnU , alias ttiam 
Blrtufllfl Mus , numir.t Aellarius. !<5laraeuftT/ 
«Kfrmgenusraonerse,yi'oar/?groAus rrtplex. 
»KaiifeviP/ Me/ E^Das Kaufen / rapadtas, ruraci- 
(as,direpüo,compilatio, vica vcclicularia. 
€0? a ll|lina auttm tß commuiatio pennarum. plu> 
marum dcfiuvium.. Propr.auttm Häufung / & 
t>45 Raufen/ r/?captatio murium.. 
Dianficb: & Kaiina / ad\. &aJv. capratorius, ca- 
ptioic, furax, furacicer, it. pcnniscommu- 
tans, tfprepr. muribus infidias lLucns. Std 

2Kan> 



1259 



«0ce 



1260 



COttlUftt) 1» (freie nout audaccm, infolenrem. fu- 
perbura. Hwe : <Sldj maufttj timc^Clf / cfferre 
£e, infolcfccrc, fublati animi cflc, nimiumfibi 
tnbuere, 

Cttmcbel / ut/ fiur. ?D?ufd)eta / eß * mm«/ 

qr*m rrfrtl , u de etiam mufcultM dtatur , aliks 
concha t unir 1 1 fcbfl fl fcf> l pifcii concharui , rc 
ftaccus. 5Rccr> ftvr (gccmufdKl / concha man- 
na. $arpnrmurdhd/murex,conchylium. Cv 

I>rcbct roi< eine SÄnfebcf/ /h-p 2Rufcf)cli(^t / muri- 
catu* , concharus. *$ei!enmutd)el / pinoa r con- 
cha pcrlarum. Offene ?njufct>cl / concha hians. 
?0ialcrmi!fd)d / concha ptOorum. f(Änfd)c|n 
etiam dicunlur bull», cjyjc aiinrftunmr phaleris 
& loris cqvorum, it. iirnbcllara clavorum capi 
ca. qvibus fore* 4r alia exomabanrur. Hmc, 
(l>iilt>ene/ filbr nie / nir&intie SJfnfeheln/ aurcac, 
argentcae.cx orichalco cpnflaue bull*. 

p/wr. C4r. portorium , vcftiga! ex 
nicrobm. Stillt aufrief/feil / vcäigal confti- 
cuerc , imponcrc. 9)c\uit ijebe n / porcorium 
pcndcrccxfolvcce. SDiMt padXi'ii / conducc- 
re .rcdimcrevedigalia. £/incr/?>)J^uinrr/Ö<r/ 
porcitor , publicanu» , magifter fctipturae, prae- 
icQut vc&igalium.. Suntifa h.tc vocabb. ab anti- 
^wrbo$aütCWfru$Rm\d)Cn/ mutzte, per 
m urare , altcrnarc. Unit S^aut propr. ejpt per- 
mutano , argeneaha : £D?4UtHer autem num- 
mulanuj , argen tanus , inenfarius , danifta. 
Defcendttabhoc SBlaUttflvrtw>vo<xb. $H\ltf(!l)U 
Ttll / mutare regimen, adminiftrarc pr ovinciat 
alrerni* vicibut , dicitur etiam ?fö||tf(haren / hmc . 

CKucfdj.uung /Jtu üftmfcbinjna / tue / vieiflitu- 

dinana gubematio provinciarum , qvando mmi 
eaum frairu Principe* armn alternk vei tntnnii com- 
munti pr <rvmct K adminißrant'.. 

SDlfll) / ö" SDlCI) / Set/ fm. plur, Majm r unm 
ix mtnfibui t Jtßut ffleyniormt/ Vttmbw ?0\*nt 
tut is pfingjlmonat/ ö a/ifiyw Ga/A», . Crv 

ffluldH/ yW 171 Aiajbvaccaxtribut meibtu muU 
gen poffmt. ttitf non tß a Majus viridnatc 
Afl*«. SfcfO f»wn o/xw. viridc , frondefecns, * 
c| vodvit a ma n um denotavtt , remanfit nocab. eine 

*We*e/ pi-ORfDen; frondci. Sitfciuucocn/ bc- 

tulae. Vetertteh*mgype1Urunt\ er, ÖCIlgrÜlmtV 

50?co / «nir tneyenblömleiir/ priwu/< wi. 

Fr/^# brllam pueüam ttppeüant : ÜIOÖCQSrirt« 
ftcri /yiw SWaiffcn/ Äom^m verb deongute Alan 



iticertifunt , modo tmm a Alajoribiu , modo a Ala<ü 
»u/r«- /Mmvrä , tjvje nuüa fuü , derivant. * 

^icef/mcefcn/scmeefct/ wrÄ. px foni 

fiflum &qvtdem hireorum vox eß t ftcut BIMeit/ 
ovium t utr,,mq i tarnen bihrc exponitur, Mtq.hmc 
ejifreq-wntaiiTum ?0?ccfcrn / balirarc'.irjutV dintur 
(OJfrfcrbPCf LvCWecttriiecjc/ caper SS'capra. 
OTcffCn/ ä meereit/gcmerc, ingemifeerefu. 
fpjrare, fufpuia trahere ,. ii.anhelarc, fpirjtujrt 
graricer dueexe, ut iÜi faciunt , qvionerap 0 > tani 
aul per prtrupta acehytt feandunt. Comp,/. f ß . 
(^ic5 JCrnifffcn / gravicec iogemifeere , gen 
acerbo« edere. £kt Ärailfc mcFfef ubt:r i it 
Uiaßcn/ aegrocu« animam aegernme adducit, 
maxtmof gemimi facic {fr mcFfct Hiebt Bd-iv 
gemirus concicefcin 
•Otf f |CV/ Oer/ gemens, ingeraircens, Tufpirans, an 
hclaior. Sütcfferinö / Die / foemina fln-ul- 
tient^ a 
CDitffuncj/ Me/ Airpirium, gemitm, flngultut, dicU 
\ tur ettam tas «Wff fen/ «öheJatio, anhelitui, 
iOtfflTAt/ *dj*&*dw.anheliu, fufpiriofui, geme- 
bundus, ÖT; fingulrim.cum fingulcibu», fufpinif 
dcanheiicir. 

eOZucfcn/e^ Muffen/ mutire, muiTare, hifee- 
re, tergi verfari. (gc Darf Ht glirr^r nif^t muf» 
friV muüat per mecum, nc hifeere qvjdern au- 

der*- (gt miiPfer unb mnFfer / unt> nivi> mtytt 

btiratlsV icrgivtrQcur, moras ncclit. Inde tß cirt 
03wN / 65* ^i». Orta SOlliWfin / mulluacio. 
©arfflu €d)intcr nüd) ein SWaf^tn tu.';n ? 
Etiamne impudent muttre unum verbum au- 

des > ®lcb ihm dni in Die grefe/ wenn er ein 

COillf^tein tllbn Wirb / impinge pugnum , f7 mu. 
«teric. gj? uefer/ & 5cmftr/ Oer/muAans, mu- 
tieni, mufKrani. ?9?U(f UHg/ Sit/ id. fuoi^ufi 
tOiUcfte^t/ *4 murrenj. 

^ücTe / t>ie/ er sjtfucfey p/«r. 50?ucfe*n / er 

COlUCf en / mufca i culex, £/? 4 muefen/mu. 
/irf , ßno nimirum, t/vem volando edunt (£1* mC 
SJfHeiVn/ diffici Iii, cerebrofui eft, aliqvid mon- 
ftnahr. €r maebt ouö einer Surfen einen £lc» 
fanteit/ elephantum ex roufca facit. QT^h-'-vii 
fii|rf)en / cuiicibujinfidian. ®pnni|"d)<3^i!c^c/ 
cantharir. €ül 6<bn>iirme »Dn fflMrB ai»mcn, 
exercicus cuiicum.- ©a< Sterben Der (Otfrien/ 

puncliuncula cuiicum. ©rrtfemiiere/ avif rß t 
nomine curruca. ^)unb^mucf C / cymps. Zifa, 

ff Iii ni£/ 



i26i 

JRtllfC/ cicindda, lampy rw, p jrrau .1 1. 3Rücftd)t/ 
dt, mufcanui. ftoplUM tirf)t/ lenngiaofu». 

SOicer/ o»y p/«r. in« SDUere/ ■rate , falum, 

al tum , *q vor . poneus. Rat gro$e ISiltmfCT/ 

©ccanui. €njti*nR«r/fr«tuin. StiHe$3Xeer/ 
nurc tranqvillum. Ungeftummrt WttT l mare 
infiatum , venrit agirarom. Ö ii ©rieatteJ)C 
J^flUbtmf CT/ archipcTagus. 0(f QCfif(M $t«X/ 
mare Ligulticum , infcrum. £afplji$C 5J?eer/ 
mare Hyrcanum ,'Cafpium. 9JiT|ll'd)e 2ReeT/ 
finm Pcrficus. €naeliattbifd|>e SK«T / oceauu» 
Britannicus. (5panif<J)e 9Reer / occaniu Can- 
tabricut. 5)Ji((fIiHCCC / mare meduerraneum. 
Rat id)KAV } t tOiCff pemeus Euxinus, Matoti« 

Ealut, /im Bosphorut Cimmeriai. Da»' 33cnC' 
i|rt>r *D?rrr/ finui Adriaiicui. Eismeer/ mare 
glaciale , Hyperboreum , Cronium. Öi .iO 
mffT/mare^iridfc Rat (lille 3nbi«nil'd)C lOtccr/ 
mare pacirkum. 9ltlanDifd)e 9Ö?eer / occaniu 
Arl anticut. 5Ä0f C W .'er / mau xubrum . fivt 
<T chilf Ulf er / Units Arabicum Rai tobte SÖJcct/ 
mare morruum, Asphaltitcs lacus. 3}a$ 3Reer 
kuffubmibin/ Jhr tvixt tjbbe mfbSfut / mare 
tccedirfcrccedit. SBnfft / rorbatur , tumefcit. 
inborrefeir. SBtrD (HU* / fedatur, componitur. 

9Juf bem SSerr fabreit/ navigare «q vor. Uber* 

2Recr lalncu/ trajicere «qvor. 
ttfeerlfin/ ba*f dimtn. mare parvura, angufhiiii, 
finiu marit. 

SReeridjt/ maririmui, mir mm , /rV /-j.J or- 

currit. • 

SOJCCrÖ / Ot«/ J (l ,f«r carchefium, dttl fttf Sc' 

SDiCib / metben / 3dj mlet*/ * mtitxfe/ pr*« 

gcimetlcn / & qctll«tt>C( / virare, fugcre.caverc, 
aleclirure , abftincre . absjunger« fe. Slrbrif 
mtlben / negotia fubrerfugere , reeufarc , abhor- 
tere a negotii*, ©uiütemeibca/ evicare vir», 
a tnalo Abi temperare. Hnaluef meibm/ malum 
fubrerfugere. 3>$f« @efeUfd)i1f't metben/impro- 
borum locietatcm declinare, avertari, a perdi- 
corum famiharicatcabeüc. Rai i'anb nteiben/ 
profenprum , exeonrem , exulem cfTe. R{( 
©d)liid)(meiben/äpugnafeeripoce. Eitatom. 
pofhAfunt.- iSermeitcn/ nonnuntptm s< 3ermei 

fe n / tjV4t idrm fynificdmt *c fimplex mcirxn. 
gXiiRHiben / rfl fimul evitar e. SJrejntobn f &(t 
fOr)t prrmriben .' fufpicioiicni , periculum vi- 
rare. dmei enlldjtc «crrncftai/ e coufpcÄu 



9)?e 1262 

aixujut tugerc. ^iDcr wnuet&en / lirca fu. 

girare. 

SCüöer/ Oer/ & DcrwciDcr cauior , fugiror , vica» 
bundm. WeiDerinn / * 93crmeito;rinn / 

lamm* fihi eavens , abftiQCQi, iugiunt , dc«i- 
tant. •KiiKiiiiair,ilKiDer/ fugiramoni. (u|j< 
meiber / devicam volupuecs. j{un|tmeibri:/ 

ihm artium. 

$}?eit>UII4/ eu / & 9>evmcK)iina / virario.cviurio, 
devirario , t'uga, caucio, cauccla. €tW.i« brf 
SSermeibuu^ ijrp^er Örrafe bc -'eitlen / Tub gravi 

pana aUqvidinjungcre. ^cn ÜJerraeibunjJU* 
icret Unahab«/ lubpanl amulionis grati« no* 
Ar«. vrtlilK-ltnu-thlitiVabftmcßcia ajicccato. 

CtReiDbar/ WeiNicr*/ OKeibbaft < *4. m uju mm 
JunUfißamctmpofit. URtiietObar / Unpcrmablid)/ 
incvuabilis , mdcclixubilu . 4 wmctDhaft / e vi. 
rabilis , dcclmabtlu , caimts , vi tabur.du», evica* 

JhIk. Rtv unoermetbliebe £ob / jus iaeviubile 
mortis. SeniieiMidfjetf / wniribbarrt/*PCT» 

meiMtoffe* Uliqlttrf / evitabile malum. 

WeiMtebFeif/ £?«Wwj53crmeiblie^frie/ W«/ idem 
<jvod X>crrtiettiuna / abftmemia, ruga, rt fbm .!- 
datio. formido. ÜnpermeiMieJftlf/ qvod pni- 
caveri , aut diteaveri ncqv rt , vulgi mtxnUbütiU, 
ff indeclinabile qvoddam. 

^D?dt / k mflXlt / gtnrruim pMmrwnfl, fugara 
aWtinentiam . \\t::aum vnh fugam laborum m- 
tat, mndttß ©emrtfen <\rt)iu * qmtiua frtben/ 

o:ian, ou.tJti. orio inhwrere, indulgerc. inJt 

ftutm vrmt : iCtri ^emetfena^iger / otioi'ut, 

fcgni», focon, defcs, onödiffluen», plenur de- 
fi.Tiac. CPJcit rtiAm pr u re vilidimä , ut*puJG>*- 
<0i ftnnttur : «Vi (dm. Mity titt 3J?eif / ne m i- 
nimum qvidem , i. t, tue Untum, qvsxtum tffum 
otium froduetrt pffit. Mirfr äutrm ffi licium Jnt 
ftlure tenue. 

9)Uin/ meinen/ gemeinet/ puta«, o^.-- 

nari , exiftimare > ientire , judicare , ceofere , ar- 
bitran, autumarc. 2ßte i<S) meine/ ur<mihi 
Tiderur.qvanrum mihi vidcor. 5Xebr/ a\6 mal 
de meinet DtSfte / opimone celeriui , majut , gra- 
t ms. & t|t anbertf dangen / alt ich tjrtnrtnef 
habe / fcctif evenir ac puravi , altier ceudic , ac 
opinarus fum. ^cb meine ifon l>ierbttr<5 eb:n- 
nia:':i.» / hoc nomine compIcAor etiam ülum. 
3d) bÄtt« Ct nid>t aciaetnet / ne per iomsrnm 
qvidem id cnjitjflcm. l><t> meine aut 1 ober 
<r iiieintCas(!)lll}i/fcoiciuiaaita faliuax** m- 

genaa 



126; ®ße 

gcnua-eft, illevcro lux utilirati inlcrwir. Com- 
pofthifimt : 3ta6in<inctt/ opinioncm mutare n cx- 
cuccrc, abjiccre. OJJiflHCinC» / idcm icr.tnc, 
•oncordare opinionc. Sftachmcineil / accedcre 
fentcntia alicujus , feqvi altcrius opinioncm. 
U bei mcilU'It / male fenme , falsa opinionc doci, 
ii. adverfari aheui , aveesoab aliqvo animöcflc. 
23ci mciacn/ idrpt rß qvod fimplexmCWtn / re- 
putarc, reri, judicarc,crcdcrc. conycore, per- 

fv jJcrc Hbi. SU&Ocr fivt roicbrituncineii/ ab- 

hoi rere , dilTcncire ab opinionc alicajur , difcre- 
parc , divorfum (tatuerc. Sic u imtu : leinen 
rrMid) »MÖ Cbrlicft meinen/ fenoaliqvem amare, 
tAvcrcaluuicxaiumö. ^t3plnieincil. bcncvclle, 
rc&c fenme, judicio optimc valcrc , fapiemer 
Äatucrc ^|U|Vfletllfinet ? Eftne u tibi ferrfus 
liujut rci. ifiuu mtentas ? hasc nctibi mens fedec ? 
Sßpl^cmcinfer / tMC/cordatus. bene aflrcöus. 
UbeliKllieinrer / male affcltus , dnli Jens , Jifl'cn- 
ticns Diutur rtlam -^icbriggerneinfer / discre- 
pans. UniU'ineiiU/ inopinascus.inopmus, impro- 
▼ ifus , infpcratu*. deinen / & iLH lüli Uli Ii 
fvatrnui ntunt amare , bene vclle , farcre, vi.it n- 
tur rjp ab sntiqyo -wivo Rinnen / amare , dihge- 
tc. linde (incff beminuen / habere aliqvcmcha- 
riilimum , &t>ie ^iiinc/ amor, amafia , dilecla. 
Hoc tnim rß treulid) meinen fidem tervare , fide- 
liter aliqvidrra&are ,non fimulare.non fallcrc, 
fif'SGPt'lnieiiien / linccrc, optunö anuno faecre, 
bona fiJeagcrc. 

SEemrr i * Sfrrmrincr / öer/opinator . opmofus, 
opmans , judex . cenfor , repurans . exißimans. 
SJecinerian. & 93ei mcineriun/WeV foeraina cob- 
jicicns , opinans , fibi perfvadeos. 

SRcinuag/OU/ pl. $Teinuna.crr/opinio, exirtlma* 
ciotopinatiot fententia . Judicium, mens", ani- 
mus , confilium. Ungefähre SOIeillilitg/ opimo 
adumbrata,raata ftaf|'d)e/ falfa. Ungereimte/ 
:icJrnid)f / prÄpoirera , abfurda s dtlira* ©Ute/ 
honefra, utilis. <$(bcMbCrK l glflUbroÜrt>igc/ 
probabili» , creBibilis. (gemeine communis, 
popularis. 9llte / mrereraca. SßeMe / reecns 
op mo, llnwareuiirbe ^eiirnnq / fencemia 
)ibera , non praejudicans , nihil praefenbens. 
tft-.ch Meint? Weimwg/ mco qvidem judicio 
3rb bin frer CWrinung/ in hiw fentencia mm. (ii 
rnrl.n Beinum / »qvabiliras opiruonum. 
^jnrberlen/ ve jivicfpalfiqc ^'iniinq / fenren- 

rt?e divrrfe . pognanres, fententiarum rariecas. 

Stuf eine CDfriHung femiiicii/ ioopmioocjBali- 



?Ke i2€4 

qtam prolabi. (jrjntf SÖ?cinunej errahtfn/«d opi- 

nioncm »h cujus pene« rare ^ina «Oje WtWH folt 

gen/ «piniont adduci. €r bleibt bei) inner 9J?ri» 
in it mordicu« rener opinioncm fuam. <£iRC$ 
iDfc ?Keiniin»i billiaen/ fuperftiriof* Jr encrTatai 
alicujus feurenriae faverc. ©iefifr ?0?fm!in^ 9<bc 
ich 5>cnfnQ/huic fcnwnti» accedo, fubferibo, cal- 
cium meum addo. €r bleibt nifte auf cinrrln) 
WeinniM / p.u-um fibi conftar, ä fe ipfo diflen- 
tit. (Einrtf SDei-imin«. flmitopfn/ fententiam ali. 

cujus rcfcllcre. (jrflflren/internrcrari. £>fen, 
baten I proferre. J^Cimltch halrcu / occtiUare. 
'.\ k uh einer ^cinuua fragen / (bicicari fenten- 
tiam. £)i( ^H'i 1 1) a be u ine je $DJ finuug / his ver- 
bis indicatur. 

BMlc rtv »crmctHcnb/4j/7. it. $fcinl>Uty&ißtx f 

RKinblkf)/opin»bilis,arbitralis t in opiuionc pa- 
ilrus, Ö": opinar», judicio, co»<ulcö,confticuto 
Umneinenb/ diflcncicn», discrcpans^inopinabi- 
Ii», improtifui, infperarus, tfunmcinCRMitt t »n- 
opinanter,inopinat^inopinatö.infperatö.2Bpl» 
meinenMid)/ lincec us.fidclis,^.- Cnccrc.fidehter; 
JÖcniKini^hehf cüv W« / id. qvod iHanung / opma- 
tio, ^UnwrmcinMid^fcif/ inopiBabileqvid. 

9Kci$y e^SDicifc/ we/ P /. OKeifcn/ r*- 

rus.apiafter. Herfen itritöemtO?fifefafkn fan 

gen / dccipulapaf©»ca»erc. ^läuinriff/ parcis 
• cocrulcus. ^ronNneifc / fringillago. jfofel' 
meifc /- parus major , atcr. Dammmeiff / pa- 
riu> fyltaricui. ÄpppmrttC / parus criftaiui. 
^chiUuiu meiie parus caudatus. 

commemo- 

rarc, narrare, recenrere, refcrrc.cxponere, ef- 
fari, meminifle. ttad) ber O^niing inel 

Den/rem ordine narrarc.a pnneipo rcicrre. Ol) 
Rt Umifhrpelf nkiDcn/ absqvc circuiiionc verbn 

exeqw. ecint Schreibe» mtlbeeen ml outu- 
Vpn6ir7 habebam liiersrcgregiam fignincacio- 
nrm Mnoris erga te. ©a^ ttBÖtrc r*iü* id) nicht 
mf Iben/ id qvod reftat, oratione non profeqvar. 
3$ begehre e? Hiebt ju mclfrn / ruperfedebo nar- 
rat ionc. £>hne unjeirigen «Kubm jiimeloen/ ab- 

fit jaclantiadidoi Compof. funt: ^lnilie^eil / 1:1 
d k r c , annunciarc , dcnonciare. hinein -feine 
.X>t\'rrffc amnelbcn/ deferre alicui fcrvitia. (Sid) 
beo Dem Siebter «mnelben/ ad judicem confu- 
gCTe , judicrs opem impForarc, coram judicc 
comparerc, fut prxfentiamdr potcfraten\ facerc. 

€4 hat |Td) nccl; niciqanö bvn nur angeuuttrf 

ttCOU) 



I26s 




1266 



nemo me conrcnit.acceflit, mencionem hujus 
tdapudmefccic ffierindbci/ tLfwi fmp ux 
mdOcn/fignificare. apenre, edocere, cxpo- 
ocre .oftcnderc, cloq»i. ©ag!id)lJ!! ihm««« 

tun ©rufc »ermdlxn / Wu« m€0 o° m,nc - 
Ocrtndfc ibm mdntn Dicwt! °* CM m " 9 va ; 

liacunqvc ei delera« relim. VRutt&n Idflt CUd) 
einen aufm £nq wnneltcn/hciuimeui fei»«™ 
tibi d. cm apprecatur. «JRiflUCl&cn / configmn 
<ate * conjunftim expooere , renunciare cum 
«Iiis. ©CitcrnKlfom / longiiitnarrando ptoce- 
detc , plunbut verbil exponere , diferte & lucu- 
leoter explicarc, mulii» v«rbit peteenfere. SBtC» 
t>n mclDcn / dcnuöexptomere, narrationemre- 
pcicre. ©ur4> ffiicbcrmdbcn ben tStJbmcvjci» 

rtllflKTR/ xenotare dolorem conamemotando. 

gRclfter / narrator , nunciot, dclatot , denun- 
ciani . refextns. 3Rdt>crinn / Oft / feemma 10- 
dicans, aperient , edocens . ^fitcntntlbtr/ chro- 
nologus. Änmdbcr / atrienü» , janiior , oftia- 
fiu». StnmdiXCtnn/janicrix. 

3Rrituna/ & OJfrniclDnna/ Wt/&*** SRdbcn' 

mcntio, commonefactio , cotnmcmorauo,nar- 
racio , expofmo. iSorwrmtlDlinfl / pwtfar.o, 
prxpofick» , priemiflio. Cln 111 dbimq I Hgnihca- 
tio praifcntia8,appcllatio .iodicatra. 

SX<tW<J>f/ Wi^Wt * «DJtlbfara/ *X\> comme 
morabilis, commcmorandiu, narrauoruapius 
cxpoutione dignuj. 

eOlClf/ mtlfCtl/ i<$ mcirc / bu mm 1 tx mflft 
wir mclfcn / »c. 3* molf /i* m6lfe / aemolf m 

rnolgere lac uberc gra»idö expriraere , eiicerc, 
extrabete Uc. gincMc mctfcvnuilgeie va«cain, 

«W> habe einen nanien etoij oott gcmoircn/ mul 
ätamcomplcvi expreftölaae. 
f t«n etum (igmfxat conucaare,üi#rcif mamma» 
premere STprcfiarc , tum ähki fit man.bui uaöa 

Z ' 1. ... 1 - , - inliif irr im mini 



mat fubinde fugen«, &v lorbillanf. ^mhctacb 
ftf* ÄO<jcnmilftr / catcllot* telcs inmambus 

volutan». XubnKlfCT/ bumulguk 
sBJdfuna, / Vit / ö'OöS^dfni/ muiam. preiTnm 
uberum, pfiffe aöu« mulgendi. gDMtcrunq/ 
contreexatio , compreffiuncula hbidinofa, rol«- 
tatio , Ö* roluiaru» in manibu». 
SRdficbt/ * <Kdf Cticfct / «4 per modum muiai». 
I Syvolutatio. 

3flilcb / »»« / i l <* r - lac - SJuttir« fn* eryägcU 

BUkfi/ Ucagitatum , ferofum, efemor, coagu- 
lum. 6<rabmtC 0Ril<& / lac emunaum. alte 
gRÜcft'Ttqvieiinn. gn|C^C SJf Üd) recent. ©f* 
roillicnc ÜKÜCÖ concretum. ©tfpttcne WtlW 
coaum. PkUlfcbtC tOMü) / mixtum. llffQC» 
ßfött tKilQ / fincerum. ©tbactcnc «OJüd)/ 
lac f rixum. ©icf C / fit* foUTC $0?il$ / oxygala. 
©Cl^- ßv SicCJCUmtlcb / lac capnnum. jCub» 
mild)/ bubulum. DnilllC / Uc liqvidum. 

2lb«di»5Cnc vKilC^/ lac fecundarium. üia piogve. 
dinc exutum. DturmÜcfc / lac agiutum , Ocro- 
fum. ^ebAfinÜC^/ lacorillirm. 5ßC«bfT fn* 
fttdUCnmild) / lac "humanum. 3 ultl lT crm ^ < *>' 
lac Tirgini*. SJJanWlllllcft / lac amygdalorum, 
amvgdaünum. <Pfirtnuldb ' eqvnum. Jfa» 
nichnild) / camelinirm. ^hnnnninild) / nutri- 
cum, peregrinum. 5J?U(fCTniild>/ maternum. 
J^crint^mildV laa« halccum. $tX(H five'gtn* 
brnililcj)/ it. t)r d)cnmild)/ lac magicum. incan- 
tamentit accivifitum. 23oad^nlll£j)/ ffl fcerfc«. 
»wiwinf ornitliogalum , allis Heine Ätt>nft#C 
ÜBtfltVmilri/ p/«>'* T-mmat«, nam\m efula. s ?0Md) 

befommen / laaekere. 3u (0?ilcb rocrbcn/ 

elaacfcere. COJtld) fananl/ laaere. $?il<fcjnit 
(Bcmtndn/ laaicinia, »r«m grifebe Wilcb cf«/ 
vcfci foibiciunculä ladaria. X^ic «Wllcb b*t fid) 
qcjtyüttlt/lac concrefic, coaaum cft. 



premere^preflare, <^"J'£™^™~ / l a < habere, laaefeert. ©a<Äcrn m.I 

,e,a«reaare.comprchtnjle^v^ ^ nt 



bm. Öle Äuube njerben ni*t fem / n>«nn man 

prctli haut adolcfcunt. Comao/./«»« *||<fllrif<n/ 
emulgoe SöenulfCB / in man.bu* volotare, 
man.Sw petulantiut contreaare: dtatar <t*m 

ideraetfcrtt. (gmmdfen/ f>v »»ort mmdf f n 1 im- 

wul«cie. UbfrradfCB/ lc»»ter mulgcrc. 3«. 
MrtMt/ ad fangvinem oiqveemulgere. 
SRelfcr/ Wr/ fcl ■gj?dfcrinu / Ott/ ma**famma 
mulgcn«. Std WtlttVtX/ 4 palmij prciTaiH, 



"grana frumenti laaunt , laaefeunt. (tnt- 
milcbcn/ ablaaare, deficite li&t,ftdh*c vat* 
rsu'; occurrunt £5 pst tu* JuhU 
Milchet / Oer / pifei» UaariiM, cw;«tf tcntrtriun 

^ildjichrer ©ffcbrafltf/ fapot haeut. sjjjilctid). 
(C 5arb«/colot laaeolu». 
Rolfen/ Oft/ ferumlaaii. E^ilticlftn. Stfo 



ir 



1267 



qvttUüt gäudtt, 
ut omne ftrpent £5 tacertdrum genui. 

SWeng/ mcngtn/gemengct/ra.Tccrc, 

temperarc , dilucrc , iL confundcrc. ©ai Suf» 
t er Ulf n IC II cqvo a venam mifecre pakis cx con- 
f<£kn frugum culmis ,propr. bem ttfrrbt fall 

ber mit 4?tdcr!tnge mengen. &irte mengen/ 

commifccrc chartai luforias. Compoßt« funt : 
SMiimengcn admi/cere. Stufmengen / tempera- 
rc. ^emenjen/ commitcicumaliqi'o. vrid)mit 
einem bemrUtien. negoeiis imphcan cum hominc 
qvodam. ^iniiien^n / immi&crc. @id) inel 
nett (rtreit einmengen/ in eixam aliorum meur- 
xere , venire, iucidere , contentioncs alicnat 
fuierpere , fubirc. £uiebmenqen / commifccrc, 

pcrmifccfc. £>en alf mit TOrfel bnrc&men< 

gfrt/ caemenrö calccm fubigcre. Dicitur etiäm 

fcurdjiiiunber mengen. 2ßein unbSßaijer t>uv<!t)> 
f inailber mengen / ccmpcrarc vinuni aqvä , aq va 

dauere , mifccrc. (gr mengt alle* burefc einw 

Berber / permifccr, confundit oronia. ÜRr.n 
rnuji wiDern>iirtu|c $f%u mebt iin&ereiiuut>cr 
V1C1I4C1I / ü»erli faporis jura non funt confuu- 

denda. £i;nmd iinD.^f rDc burebemanber men 

CJCll / cont uude t c d< ra profan«. Sßf j[/ & SRcbCIl« 
einmengen / una juxta atqv< cum aiiis commi- 
fccrc. <gr tuolrr mi$ in leine lofe J£>i«nbel auefc 
gerne miteinmengen / mc incpiiarum tuarum 
panidpem efle exoprar. Serinrngen/ unber» 
mengen / A jrrmengen / id. eß qvadßmpiex , com- 
•iifccrc, immifeerc. @p|h mit tfupfcr »ermen« 

ejen / aurum cum cupro commifccrc. ffiieber» 
»rrmenaen / remifcerc. Wtaia t-iefc nie&t barein/ 
nc re admifee. &at gute itf ftcM mit bdfem »er« 
nii mit 1 mib b Jf? brjfc mit gutem, funt bona m\xu 
mal«, funr mala raixta bonis. 

3Dt enger/ Det/ curbacor, mifecns, permifeens, con- 
fundeos. SDfengerinn/ Die/ fccmina permifcens- 
dilucns. Dkturr rrjam ÜRengefing/ rnifcellio 



1268 



— w -- --c?* ■ "™n ' — ----- f 

«rti owflui confundit &nrutnpdrtiadb*rrt, qvAlu 

funt tn« SXeliijion^/iw fölaulKn* Eeformen' 

qer/ fyncrcjiftac. . ,,,1. 

JRcngnng/ SÄengerrp/ trt/ 8* Da* Mengen/ mi- 

ftio, mixt 10 , mixrura.admifrio , remperatura, 
remperaraentum. SeA $D?engeret>/"* in nul&m 
paittm Acapttur, utftt confufio, rurba, turbaraen- 

tum. turbella. SXeliqiimtfmengereo / iyncre- 
nfmui. Unbereinanr er mntgun j. confufio, cur- 



fcatio. SRebeneiBniengting/admixt.o, inHaua. 
tio, adtaeiio.adrueuit. 
9Äengtd)t/ mdj. &ädi*rb. mi*ru$, miftus, murtflii, 
b mixc.m. ©einenget/ Sennenget/ mifcdiui. 
nufccllaneus. J?uft mit Unluft rermenget/ »o- 
luptas moleftiae mixra. 3n einanber gemenget/ 
prom>fc«ui, ö'promniuc. ©emenate 6ebri/. 
Jen / opera »itcellanea. ajermengfe^ <£ü\U 
jyncerattum. 

freqvfHtativtim tß, 
* rtlCttejm/ fxpiiis , frcq»enccr, it. fenfim , at^ 

t n j*/ m, k Cir ' & mrton ' mor *tt* cunftari.Ientum 

5f dcfi ^meffe. gjfan mu^ ntc^t menfelnin ©a» 
com/ fp eine Sile ererbe rn / in negoeiis celecem 
cxpcdirioncm reqvirentibui cundatio abfir. 

$Waiijeler//iw SDJenfeler / Dct / p, opr. (cnüm tem- 

perant , /<rpi«, tamm : morator , cunclaror, mo- 
ras neejens c^rrahens. SD?enflerinn/ DU/faani- 
na rardans , prolatans, cefläns. 
SD?engdung / ?D?cnfe(ung / CWenfeleo / D»'< / mixtio 
vana, inan.s,;?. (ruirratitf.commoracio, proro- 
E.imo, dilatio, £5* confufio, intemperies. tKett« 
relei) in einer t3<i efje m ,i eben/ rem extrahex« ,.du- 
cere, protrudere, turbai excicare. 
3)?eiigeliebt & üflenfelirbt / *d\. & Adverb, mixciliw 
confufu$,prolaiu»,produclu$, prorogacui, iL 
confutc, rarde, fenfim, aliqvantölcntiüi. 1£m 
menPliebfcr a^eiifejj/ccffator. 
$Jl<U\§/ Der / mixrio, mixrura,/^ Ö'COeang/ 

, mter, 

confuic, mjxnm. SWang anbern/ cum aliit, 
bint dicitur : gjf angfut ttX/ a vena cum cubnii 
confcAii mix u. Eß t'.iam htm ©einang / ftve 
@emangf«rn / fnimcmum mixturK , .;r.;.e eß 

trUtcum,<umfiligi n e&hordfO<onpij'um, v 

?9?atlfc^en / f»sfi inangfcbcri / * v i mmtifcn/ 

id. eß , qvod mciteje»/ mmgeln fßdpropr. de re. 

btuii<ividMufurpAiur,ui: 2ßii|jcr niflnfeben/ 
aq»l perftrepere. 3m £eige V U O m tM f maffäm 
depfere. Brette maitfebcn /fordidari luiö, 
manrbuttraclarc fordet & ecenum. tDiilllfcben 
enim in {pecie tß manibus aliqvid tndecore craäa- 
re, polluere B'inqvinare fe conrrecrando. Hmc 
ein fO^anfeber / fordidua , conrrcAacor. fßla*t 
febung/Die/contreÄatio. gjftinfebiebf/ Ad { eä. 
lutofui , cccnoiut , lutulenrus , inqvinarui. (f m 
manfebiefK <8ef)n)ein/ fut lurulencus. 
93? C Hfl 6 / X>U/plur. car. copia , abundantia , über- 
u« > freqveniia , roulmudo , numerus. MuUi 
VI U feine 



1269 



SSflt 



1270 



bancvoctmJducutX*V(U*/ nMn&)tt/ &mani 5JJ{etf/ mfrfCn/gemCCfCt/ notarc.figna 



\ tat/ tjvafi dtctiur SKcimi(l)c / multi, pumm 

Ii'n.:m 1, fw* rxi ptut* ispi-jj J»/rm J xp::n mt- 
(ctiitur, uro m- litt s knUWqtnf dtMCIVUrtitr. © 

■1 c an SKca»)C 33»lf< /' «osna .concio »cacerva, 
globu», mulutudo populi infinita, rrea«ntia 
maxima. gRettae ÖCT lernen / mulritudo ,ex- 
cickus ftclürum. <£»iu QRenge3ud »frei / fre- 
qvcnt audi torium. (*kluuenge / ope» , diviu», 
topiat maitroat , amphdun»t atHucntci. ü'jorc 
mcngC/ copia verborum. Unijll'liliJllKlliK mi- 
feriaruru cumulu» , adverfat fortunat Au&ut. 
©raufameSembe* SRcng</ muituuJo hört mm 
tnnumera. .Sinbermrnge / numerofa proles. 
i t beilf menge / annorum congeriei ö" mulütu Jo. 
v? d" imerjt uiiuik^c dolorum infulctu . vi» molc- 
fliarum incredtbitit. fcU|inKUO.e/ deleixatio in« 
finita , oblc&amcna varia. & ift diu gti^e 
9fJJen t i'Jctn tVOrOrn/ vineat fruüuofulimat fue- 
xunt • abundantia vini extttie A SRcrtgc r j' 
DAS ©ernenne/ turba.carerva.manut, nume- 
rui. 3n< ©emengcfomniM/ tuibaeimmifceri. 
QemcngC WJcolluvie« hommum. 3" fl 

mm graufamen ©emernu leben / vivierc in turbi 
* confufione rerum. .öanb gemenge/04«/ propr. 
tffti manipului,/fJ ujurpatur pro conteniionc. 
n xi , dimicatione £f confl iftu. J^MllfMC • 
mengt geraten / ad manui venire , manus coofe» 
rcre , confli&ari , colluäari. 

&l«/mi- 

»ium , SSfavUrm mimum fecundanum ,/]vi*u\i' 
niuinnativumr/i: £>rril$inili>bcr. l'ttttßiifimum 
mlrm rß vocAbuluM Trutmuum SJJJ.'nf / CfÄfnge/ 
pwpnttfrfii(um&colorrw Mfctttium ftu ßlttiunt dt- 
nclMt. Und* Rtim&rn rrwngonei tu: 1 , aviftrvoi 
•vttudutXporttbMi & coloitm forum fu(6 , vriumq^ 
rehur intnt fäß>ni , ut Fahim mavit , mtntitbantur, 

miniarc. .OtHT' 

menge/ * Slbermenig/ " icbctflaten / rß 
pitntA, nommx Agumonia , 05* Eupar ormm. SD» l> 
nitltUC / ©U/ duüur itnago punäis pitla. 
tßUn&tn/ ÖTllQnpelCn/ prepr. rjfrt nunure, 
Äic6 illincrc , iniueaxe t /rii hddi't fenM, triam 
lolirc , pannum l*vigarc,iw/ eomplanai c; in te, 
■f%tt tii/ prciiun , ig tut antjcl / poluuta 



rc , obfcrvaic , ad verrcr e , videre , it. fcntirc , 
tcÜigcrc , olfacere, fub^lac, lufpican. $Rn% 
ftltl? nidjf merfOl/ menri capi non poreft, nun 
eft facilis conjeöura. (£mct ©Utr|l unb gentig' 
ten Rillen merfen I benevolentiam cognofexte, 
atieujus <hidia perfpiecte. (gl' mrrft / ba|e< 
fiMfd) i|l / falfum cernir , comperitur. JDctt 5Bof« 
feil merfen / Aibodorari fraudem. njiW 
merfftl/ hujusrci memonam coufcrväoo . per- 
petuö Iitc animo meo flza manebunr. (gr f JB 
n\d)ti merfen/ memoria vacillat, deficit, paium 

memimt. J£>.mb<ireif}id!) enr.i* merfen / con- 

trctlabilittr alrqvid oerfentifeer«. (SemcrftC 

(Biieften / notata , obfetvata. Uugemcrfte 

eJ)i*n/inobfervata. 
■50?crfcr / Oct/ annotator , obfervant , ftgnator . in. 
rclligent, pertpicax, cognitor. 5Rerf eriim/ Ott/ 
firmma animadverrent , notans, fignant. (ctcTB> 
merfer / aftrologu». ^"fnoterfer / chronolo- 

ft». 2Bprtmerfer / ermeu«. J^ijertncrftT/ 
krum (Ignator. ©cfcbldjtmerfrt /hiftoricm. 
Seblermerfec / <ottc£k>i cxratonuo «pui f<jpo. 

gräpbfs. 

e 3i(Xh\r\(\/ Kit/ 25*04« Werfen/ noran'o, fignatura. 
intelligcntia , pcifpicienua, prasfenfio, conje- 
£tura. {efung ffl (eirbtrr aU ffierfung / leflio 
multö facilior eft, qvam recordatto. 9JJt rfun^ 
btr (Seburtlfhlllbf / obfervatio genicur«, pro- 
gnofticon gencthliacum. 
©CilU'lF/ *M/ noca, fignum , tefiera , iLimnutm- 
qvAm recordatio , memoria, «giviius QHtmcrk 
memoria immortalis. Cr V.M cm |d;irmd) &c* 
Iturf / memoria ab co feredifcc^lit, memoria: la- 
hilii c(i. <r ebarfcs CHcraerf / acria, divmaane- 
moria. (f 1 11 Gemcrf roeran babeiu cognoüere 
ex (ignis qvibutdam. ^luf gelTiM ©ciiirrfclt 
lirfcifcn/ non dubtit indieiii coltigere , ex cert» 
argument» conjcfhiram facere. (gin irbet 

?Dfenfd) bflt ein gei»i§e*©emerf <in ber€rirn/ 

cujuiliber hominit natura ex phyfiogncnnii in- 
cclligitur, fron« index animi. ^em^Siebcdl 
©emerf maebeB / fignum peeori inprrmerr. 

^CiRbgcmerf / fti-ma. ^in iörAnbgcincrf an 

lit QtitU brennen; Aigma fronti inurerc. 



?j;,.iMclho!j / cylindrut, B OÄaiMtlbret / aller $Kerflid)/<4<cj9'^v.memorabiii(,noiabili» > ob- 



politonus. //. ÖKtinger/ Der/ mfetior lintco- 
rum , coUxub 4t iplcaderua panrut indu- 



Icj vabilis.icnlilnliv,!.'. nsaenui-amplut copiofus. 

viuii merflicfrc glimme dvUa > cgrcgia argeuti 
vi», grantle axgenti pon jus. <tr bat ficb mefttid) 



I2Ji 



9J?e 



Wie 



PiTfihcn/ rot j viä erravtt, (£ni merf Iicha Sbetrii*] 
enorm i* fallacia , fraudatio fumma. 2)as |;ni 
mciflld)C?Ccl)fll. notatudtgnafunt hxc verba. 

SRc rftafr / * Sflerffam i *dj- &adv. üLfne fymfi- 
tat, qvod tTJerf lu\) / &inj'uper Senfilu, memo- 
ran Jus, notandus, obicrvandus, notacu dignus, 
&: fignarc. «OJciffiiniC %ilt)t/ factum memo 
rabilc. 3RerF|'riillcr (Sprud) / didum notabilc 
SDtcrf baffer Ort /loc 

2Jlr|ad)cn / anciqvitaccs obfervaeu digniilimx. 
<£r ifc febr merf baft/ memoria valec, acrioris 
memoria: cu. llmiai \)\\m l mfcniilu, inobfer- 
vabiii*. Unmcrf famer fjntmn / inobfcrvabili» 
error, llmncrf baffc Öcfabr/ infidi«, laqvci 
rc&i, occulti, cacca pencula. 
9)fcrPfümfcif/ ajftrflidjreit 4 / & rrjjerFbarfeit / Die/ 

memoria , reminifccntia, nocatio, obfcrvatio, 
atter.no , animadverfio , rccordaüo. Horum 
tarnt n compofita ufiUtiora Junt, 
SXflarf/ DM/p/, cor. propr, oota, fignum E^cha- 
racter eß , dtmde liraiccm , mc t am *t ./, terminum 
figmfuat. Hmc etiam dicitur : (EillCNuTf Öllber/ 
iclibraargenci , ein tOJarP ©<lie^/ bes auri : dki- 
tmr tmm bes Romanus eilt 9R aiF/ <p' a oitm fateiah 
rtoii fignabatur atq t boive adhuc pondera certk cha- 
taSerwtu mfigmta funt. Facit autem ein $Rarf 
(Silber/ odouncias./ivfthalcroi. Su ein vD?arF 
©plfcetf/ oclo unciai auri, /n/r /ja. tbateroj. Vul- 
go 3RarP apptüatur Aiarca, ut : Atarca auri, mar- 
caargtvti. SÄarf porrb dicuntur finet re^iouis. 
gi'^lljarf / cardines agrorum , a/'iu ^liirmarf/ 
ruralif marchia. hfl ttiam Ducatus Brandcn- 
btirgenfis, nomine Marchia , five Die 9)?arf. Ita 
9J?iUf vicum ß^n ficat , alias tTJarftkef . Omnia 
k fimbui ptr lapidtt terminale* , five ttT^tf )lcirte/ 
canßitutii & divifts. 

OJiarruii'j/Di«/ pi. Wartungen/ diftriclmaliqvis 

certic limitibus * fimbus diicrerus. gfltHlMt* 

Pirna, / idem fi<od £clDtn»irf. (grabt marfiina./ 
agri , vinex de pafeua ad ci viiatcm vcl oppidum 
aiiqvod fpeclantia. ÜJiiU'fung enim pro pern- 
nentus ö finiUui ußttpatur. Alias üRarFling/ 
fropr. eß nocatio, divido , circumfcriprio , &4c- 
Hmtio tTOnfclifn limitum&d find nun: , jedaliannr. 
rt.amrtrum. ^avf lirig lljadxn / agere , dcfigc- 



12J2 



gcrclimitrt. 
•Jlbmerf CO/ difpicere, conjicerc, animö ccrncrc , ol- 
iaccTC , odorari , hariolan aiiq vid. [)dot ti 
ihm lanae ab^emerfet/ jam diu venu mihi in 
mcnierxi fufpican , olim ho; mitu iubolcbat. 



I MWfff WM/ Die/ conjec iura, praitenlio , pci »T- 
acntia- WkkWtXm D«r/ o*loracor , con|cctor. 
intcUigcns. Stbiiicrtcnnn/ Du / olfaftr« , ta 
rnina perrpicient, anunadvercent. QJprabmcr 
fen/ prajnofccrcprarfagircpjacfciuifccrCi sjür- 
rtb!UCrfung//weJi)ül|iairu»lg/ DlC/ nrasfcnüo. 
praefagitio. 

2i»merfen/ ti.eß qvod KUxUn. (Einem eciv \i »n« 
merfen/ conjctlurä ahqvid ancqvi, colligcjc. 
pcrrpiccrc, ineciligentiam alicujui rc» capere ex 
cerut mdicns dt praeAimtienibas. Slnmcrfen 
ttiameß fhidiose obfervarc , meinem in aliqv* 
rcdchgcrcmcminifTc, animömemori volverc. 
Slnmci'f UHiJ/ Die / obferratio, recordario, noca- 
tio. Slnmerfcr / Der / memoriä teneni , com- 
plectcni , memorem \c pracftant . Notetur etiam 
P hr *ß 3« Slnmcrfilllij bepeil/ refpeeru hujus rci. 
ilnijcmerf ti <>a|j k. pneetpue, qvod &c . 

SlufinerFetl/ id.ferreß, qvod TXnmexfett/ in freue 
autem animö adefle, aurcs arngere, aufculrarc, 
diligentcr atrcndcTc. gUifmcrfutia. / * Stf< 
merffamfeit/ Di«' obfcrvatio, attentio, cm cum - 

fpeciio. 2lufnierFer/Det/annorator. Unaaf; 

merfiamfdf/ negligentia, incuna. ?iü inf t r 
film / adj.fgadv. curiofut, ^corioie. 4l«aif- 
merffam/ incurioun , y i neun ose. 
21«l9merfen / ad alicujus rei intelligcnriam perre- 
crarc, acutitlimc indagarc, cogitationcaiiqvid 
percipcre. (f r hflf feine 3)?e«nuBi] fdjpn an^c» 

WUxUi/ fubo l oratas eil ejus fententiam. Ci'.h< 
merfiirnj/DrC/ indagatio.pcrveirigatio. 5Jb^ 
tlieifer/ Dir/ fpeculatoT, carafcopas, confpt. 

^emerfen / & IJVm^rPen / definire, expiicarew». 

men vtl effemiam alicujus rei : &imprvor. deferi« 
bere , cireumrenbere , inrerprerari. ferner 
fllHfl / W*/ definirio , de p-H Cictro ait : In drfim- 
thnibutneq. abeffr qvicqram decet , ne q t redunitte, 

in Den Bctncrfungcn D<:rf wcDec jurtel nodj; 
*n wenig genigt werDen ^ameHöbemerfiniiK 
derinino nominii. ^ad)beinerfuna/ definirio 
rei. OBeftnhmerFutl^/ definKioelleiuialif.j'hi 
qvidditama. Sll^bemerfnn(| / five vf ch.iir 

bcnirrfuHi] dcflnirio impcrt'ccra,jiveddcriprio. 

©a^^i-mcrffe/ definirum. Unbanerffe</ia- 
dcfinitum. ^emerfer /Der/definieni.cflen- 
ciam rci cxßlicant. 
DMNfencM i'H / penitut, plane , omnino , accura- 
cülijnc, AjlertirlJme intelligcrc , periphere . co- 
gnofccre. XnV A 2Ufefonmet fen/ ftatim , cele- 
tlUii ritcr, 



1273 SJfc 

rtier, facilimfc , expcdue percipcre , anitnd com - 
prchcndcrc. &a$niftTrn/ e« con.eqvcncibu* 
ju..ica.c. (crmrc, amma ..crtcic »luTlllf rfi'U 

U^vod txitxUn. 3d> wrmcrfc fajl in r> icl/ex hu 
fat aaguror. <£« M lcid)t umwicrfcn / ex hi« 
conjtccrc licet, pcrtaciln locus eft ad inteUigcn- 
dum. SfcriHCW <i im bellen / benigne mter- 
preiari «Iis. aßitbct Uicr/Fc n i denuoconficere 
cx novitec repettis argumentis e> docuiucnns 
rudicarc 



SJfc 1274 

mfftft. / cupedii« farori. .gd^n. trinc mfltflf por- 
co», fucs faginare. ©emeftf tcr £)4)\<. bo» fagi- 
natiu. UHtjemt|ict<62?lcb/ pecora macilenta. 
Compof. funt: Sin * 2U.*mcf. fll luftcrcirc, olm 
roburemari. ifmbid: au^»jtrmcfltt<<5 OBcib/ tnu- 
li« fuftarc inata. €nnc|tcn / inficftnr« , rcfcrci- 
re, effarcire, fcrginä piogvefacere. ÜBirbcvulc"» 
ftclt efunentem refarcirc.dcnuöopunare. 
_3Rc|l<l7 MlV fc^CKcficnHB. MC / mu A foemina fa- 
ginant, opimam, pingvefacient, (11 frärcinani. 



Olef/ «r 3Rr§e / »u/^. Wen/ 

gvetudo-. €i(ftclniati/ 6t^n»ciiwmiift/ fa- 

gina glandana. (j^tn'tinuit / far£tura an fem m. 



mifla , oblaiio , ecena •ionunica. Vatttt.hot tum 
religio** Cttbolici in Gerwumum tranfnt & ibtdtm 
im Cn itAtu Acqviftvil, liett tntufVißimu V/ttutm 
L.*iini< üi*ni ignotum fil&Jtmum *b Ambivfio m- 
tro iuüiim; Ab ißi Jolarm formulA : item ila eft : 
jtli'm , ß ifvit r/T ;*lrchumenru , rxrat Jx»m ; Mit fr 
qv* non tommunuti , del lucum. Ho.ur nurtjjjbir 



iholin* Jicilur .acrificium proj 
Clmftus in S. Ccrn« inft uiicio 



tum , 



5i-J.)inu|tund, / »accarum (aginatto. 5iuf bet 
aft lifijcn/ popmari, pcrgnrtaai, luxunan. 
<_rd[)n.r.nc anfbü. üÄJft legen »urfurefucsalcrc 
(Sin Tbetfcr; btr £$n> tinc auf ber S>vafl bor/ pi- 

ftor fcrophi-pafcus. 



iu fub vi- 



** vo W.-.|ib«r/ndj.ey*iW.aiiiiii. ^rtbart^^icb/ 



alalia, pecora pingvia, opima. fagmara. 



(ibi ibu* li!iui$ pams Är »iui Dco Patn obeulu ck r<T».ß ..._,__. _: c_ n 1 

. , » 9 . r 1 , .• -.Vfllt / Oer / hmni, nmiim, ftcr' orauo, larrament 

jam per racerdoce» qvocidie in aliari modo in- 1 . * vvieil «n / imm" f titutr t 

crucniö oftcnui. Ac Mbolui wenn "iß» (f ( ufm • \ !.- 1J.L_i.A1?.. ^ ^m*. .1 

pa;ji Y'° uicicaiu 55* nundinii , qvju* - 

gruirfurtec/ Lasncf 3c^umbui<3(r 9K(0c/ 

nund n* Francofuricnfef . Li piicnTe* , Numbur- 

genfef g,;fhn OlUru jg>crb|i aRfuiabviiiKßf/ 



nundinx qvadiagc(m.alet , parckalcstaucumna- 
\ct, novcnnalet. .^). hi Üul..' foleonc Sacrum. 
Ctlllc SJtiÜv'/ miiTaprjvaia,-w/iinecancu. ©«I 
mcjjc / morcuale Sacrum. <üf mciltt *P?¥BC7 iniila 
curialik C0i(ijf o[)H< OPfCr / ai-ks _tructejl( 
92c^C / m (ia (icca , ttlliut , cxpcri Sacnäcii. 
Wc.C billtCU ' /irr Ich 11 / Sacrum facerc. )); . 
fitljcn / mifläm canrare. %SU\it bereit/ rer Di- 
vinc intererlc , Sacrum audire. <Etii(i' ' 
ttisiu Jiatur trntlm Canon, feu arcana Sacnficn 
veiba. (3t*cfin«.'6cu h lltCH / mancideutnäorum 
expiate. 'j 11 Die ?K. (i: Icirtcn/ fignunt- Sacn feu 
mifix darc. In *itnifign<fu Mhent dkuur : 2)i< 
•Oii'!":. ii.:!.li.Ml ■ lii_numdarc priiKipunundina- 
»um. _Dii' ,'f.c b.UK 11 / ad nundioai profkitei. 
©IcTOJciic CinfaUfm/commcrcari, commercu 
tcrum in nuudinit habere. <£iiutll bk* TOiCRr 
ffltlfcn / fiw 11 tu; / nundmai um loco aliqvui 
emeredonare. 
DJ . jj!.Ct / D<C / Sacrida , redituus , arditimus. 

faginare, pfrr* 

■gvefaecre , opimarc. (£i(b mit J ll teil 5>iplon 



ftnen 1 vchei-c. €ui 5"b^ 23 
J^miftimit / fimum galliadcc 
vaccinum , bubulum. fi^rrtft 
ftcrcuT InimaHiim. ^Jfcr^^ ": 
cabaihnus. «gd)J{ini[l / o»il 
mt;} f.ct_o* i'uillum. J.Ulbi" 
runrn fimui columbinui. tOii' 
cunr ( 2crn», qvitqvtliif , QT for 
, proMrr rxhalelioHrni &f\ 



vc bei finai. 



)irctns' 
luroba* 



^rw.ra ,pro»l 
s£lju|l MjptUatur pruina, 
C0?i!?Clt / facerc fimum . it. pu 



Ttrrtm fjRift / frvt 
x ncbulz. 
c tlabu.um , *Uks 
3(Us.mi|itn/ ftercusexponare. SKi|f\.l. -.Htm rß 
ftercorare agrum, 1* tarnen infpergerc, facun- 
dirr fimö. 

OKilliVÖlC/fimerum.fTerqviriniom. Srd%&\\\x\nv 

ttt/tR frcrcoraxio.Jfii w(r äüw ßercur&r.Ji. ©nq 

jr>t- n tf) iitc^t begrr / aW auf feiner SRirjc/ ullu 

in fu6 fl c 1 .) . iliniö plcrimüm poteft (£r b ÜN't 

ß(I) fc ».';! ci»/ al$ bet JP).m r.uf frer ÜRific/ xJibui 
tiTproprus canii eft morJav ior omni«. 
^Dciftcr & ülH^tniftcr / D«r/ ftabulanas, conTcrri- 
tor. SUlSmifUritlD/ M«/ faemina ftcrcui rx- 

purgam. 

9fffffb<lft / * SDiifHdjf / «V; ef*^-. fimum referent, 
fordidu*. inqvinarus, cuTpitudöfimö. 93?i|t> 
baft viedjen/ fimum olcre. SDMHju'ff awfff ttw 

fqra- 



1275 



1276 



fqvalidum & (ordidum inccdere, Qff" |(] ij.ij'i 
miffrehtiai>em.g>aijfc/ tordibus ** exvcrns fca- 
ceutiftacseJes« 

«fliitfel/ tct/ d,äi,a$ CO?! fpeC / Yifcum, 

mrioffjm. diatur a tTJl(l / yw* e ßtrcore Atrium 
fnctrjftt. Dicttw in Saxoniä 2tfTo|tcr. 65c 
rjf 4ir- SNitteliebr/ vikofut. 

SOUut / meutcn / gemetitet / agita« fc& 

tioncs , tumuitus cicitare , turbas, concurfus 
faccrc, faclioncm convocare. Std hoc verbum 
non ßtfi< in uju tß amplius , fed pro tl dicxmttt SD?Cll 
tCtlirvO / fpoälitm eß. Hujus dcrivaia lunr : 

SDicurmg/ We/&iDiT.»t<niriing/ fatlio, con- 

fpiratio, coniniut u, rcrum novarnm molitio. 

C0ivu: k r<r/ SRcuccnircr / & A3i\iifm.id)<r/0«t/ 

fcminator diwordix , rcrum novarum ftudio- 
An, kbiimatjeus: 5 vi) ÄVutcnfri//w*Bi*CII« 
fi'tm'itcfji u JK.ofy» . factiofu», rumulcuotus. 

tOilCt/ Die/ p/«r. csr. donum , pccunia , ab anti- 
avo Üutnio Hut* k munus, donum. vf6 60c A'a- 
jiico Myta witüi dtducvnt ilnutlt / ab %tf lähm , 
diflnultov, muußia,& tTmt / fivr ITJut / prcunia, 
mvaßduv: rciit tu multf luaort * i. t. mmv parte 
rvaiuns. * t .t CUlUllf t*/uf,#* *Jrm / fW i'LÜ : 
fBlitt'vrrb Adhui (Amihsrerß ut formuiü furamtnfo- 

mm , mk: <Dbne<Bfob«/ (Bift/CQi'ictoDcr (Bei 

fchfltf / ff* fanenfM* jppt ftfpyflcOMt , MfctfJ rf- 
j^ffiu /uwiM*4 /«oer*, dona, muncra & largi- 
ciones. 33? tet rri*»i 5)?ci5e <iiHw«i , «»^ tfurme 
bt f bona q vali fcudalia, emphy tCTtica* , W cen- 
fiiaria dicuntui , <£ofgtiur / übe guter/ 
frrhum tjvafi locdtwnn .iomtnof) tßatit. 
HShUtt/ conducere , 4 Wut 1 proptcuniA ac- 
apere, habet e , ufuipare , uti. .Si.:..' i>\ i mieten/ 
locarc, clocarc, addiccre, »p.i/: otv ytiuniA ußu 

ia>e. i£m $Mii muten tun jnunjia Bulben/ 

domum v iccms Hörems conducere. (£lU £:U$ 
Vermieten / dumum habuandamalicui eloearc. 
Comptf.äiid Jvnt : vrulj ein nie cell / bofpitium 
conducere. SBvitcr »ermieten/ rdocarc. ?ßfr» 
mlefen niam de hominc diettur. £>te CO? «Vit» b ."if 
fd> vermietet / anallaopcram fuamlocavitdo- 
nunc, jtnccbif mieten/ (ervos conducere. 
3RietfT/ tMt/ conduclor. SJet inictCt / locator. 
.♦>'.i:?rtvuji.ti v locator «diuro, Sillinietcr/ 
inqyilinut. 

5J> itte/ SJeietun^ / Wr ' £5* t»a» Rieten / conduaio. 
Cr ilt in ^em Jpaufr i«r betete / conduxh «de» 
». >ai. 1D>C COiietC aufladen / conduftionem rc- 



nuiicurc 5 & refießu locatork diciiur : Q\c SJcirff 
I ailffilgen / locaoonem tollere , refeinderc. ^a'. 

miefnna l locano. tinmttmq / conduaio. 

©cl< SS if teil etttm ludut eß , nem/nr bafihnda. 

sWietii*/ «i/. gj'^i;. locabilii. gScrmietn^/ coar 

duftihu«. Unpermietlid^ / Ülocabiüi. 
Wu tlinej / Oer ' mcrcenanui, operanaf. 

9Küb/ €0IUt>c / mütJcc / mtfDcflcr / 

adj. prepr. lenn , mitit , mollis , placidus , tener, 
hümanuf ,c!emens , unde 0)fi^r 2Öetn / vinum 
lenevmnoccns,tcncrum. 0)?iü>e 6l«en/ mo. 
rcsmolles, placidi. gfttoer €inn/ meni bc- 
nigna , faeib* , fvav.s. ORilDe Keben/ fermonis 
comitai. Criltijörmilbc^^eniutrt/ humani- 
täte praeditü* c\\ t facilem atqvc ommbm ob- 
»tum ic praebet. Sed «DeilDe ettam expomtnr: 
Liberal:«, bencliciü , mun Heus , lar-m. Ad- 
verbi$\4ttntw*A funi : Mollitcr , lenitcr, mite, 
comitcr, placute, it. benigne, iiberalirer , muni- 
fuc . proUxc, iargiter. l£mc milbc Jf»QRb /ma- 
nus bcn»gna. Sfcilbe fcijn / liberalitatc uti. 
©id) febi' nn!i>e qx%c\i einem ertveifen/ plurimum 
ben»^nitacis in aliqvem conferre. $iuf|)rjren 
milüe iU fenil/ liberajuaccm reprimerc, intcc- 
mitterc , claudere. 
9ÜttXJ 50?ili^i(}fiit' *ie'&t>as$R\\t)<f<r,n/ lenitai, 
humamtas, conma», it. Iiberaliras , bcnigniias, 
largicio. t£m;s ■OJlftffrin'eil . lern rat cm ab cu- 
jus agnofecre, it. bbrraJirate aiieujus firui. Q;r 

fan iimd) feine SftiiLMafftf ieDermann acroinnen/ 
omdiumaniaioftcomitace Hbi coneiliat,/ri<de- 
Tincit. J)urd) CDviitfiVnn fan man viel aiu* 
Ttet>tCR/ bberalnace poitumas omnia, largitioni- 
bus unumqvcmq»eob!igamiu, alligamus St ob. 
ftiingunus. 

3Rilbittii<t>/ & SKifMam / adj. &*dv. id.yvcd mal 
De^ fvavucr , familiariter rliberabcer. (£r gibf 
SWmofen liulfialicft / bbetabracem exereet in 
dandit clctmoiyniis. 

SWilbei 11/ lemre, delimrc, mirigare, manfvefacere, 

placidum dt möllern aliqvem reddere. ?ovn 

milDem/ cmolbrc mm, placare iratum. rra. 

f< mildern / pccnamlevare, minuerc, rem irrere. 

Z)a? Urteil ifr ein meniq gemildert / fenrentia ali- 

qvaneum mirigara ed. 
9R(tl>erer/ Ter/ conciliator, emolliem, lenicm, 

ci emen«, mingani, placani. COfilfennit / Die/ 

concüiatnx. 

Z\ U Iii JDJil- 



"77 



«Dil 



*DtiU>cruna, t>lC/mjtigatio,lcmmcntum, levanKn- . 
cum, Icvamco, Jcvacura, placaincn , piacatio.ii 
couciliarura. £UT jiiaitfc fük't 9)i*ü>eni»a/l 
Kgrocut dccrcmcntum morbi Icncic , morbus 
aliqvantum remtttit , aegcr imnui gravitcr la- 
borat. 

?Di ÜbcTitfcf/ * 3Rüfccrli4> / *<ij. rgrtfunt, mirigato- 
hui, placabilis, ij.tJ v. placatc, dementer. 

$}? lU / MC/ & nannimqtmm 009/ bcn, fplct). Eft 
k ifflllPC / ulf ott nonfilum , qvo.l Ken per ft molf*, 
ftd tttttm, jvs.i ämorii , riiüs &lrnit*lh unk cum fc- 

dmtc ojjiara (it. ein n>eniij fpa 4 trcn / tMtf 
ifi ^ ^" i" "t>Ji ii -i fror gut / ambula , iii lieni ontimum 
e ft. Hine tß tid } . $fti\\\<bt I täikt tfUUfudjncj/ 
lienicusjienotui. lieaccin&us,fplcncticus. 

Wiin/fnr minDcr/ miitf>c|ler/ a /». minor, 

mimmu*. £)arf imilftc / j»u rmiUXfl«/ fttmi- 
11 u: m. 3dj ki irr muh r rr Dm minDcricn unber 
(lllcil / mmimum* ultimum mecognofco, rc- 
puto. SSicl minbcr / multö mmm. €r rptrD 
lllin geachtet/ parvi ducirur , in minimit poni- 

<ur. Oft ehrt man Die am minflen / f» man am 
ni(t(t(ll ihren fbllte/ fcpe, q*oi maxime debe- 
mui,coi mimmc veremur. tytMÜttrtuin fami- 
ficat : inhonorarum , inglorium , ignobilcm, 
obfeurum, tenuem , pufillum. SOJint'cr an jo ^ 
reit/ junior. ?DiinDrram*3faHbe/ condmone 
inferior. SRinberan ftunft/indoftior. $0i in 
l»er an l?d>dnbeit/ non '» pulcher. aliqrantö 
kqvior venuftatc. ?0?inbcre (fluni! haben / je- 
viori graha vaicrc. tßvn Den nwiDcrn )H Dem 
flrfjjrrn fchlirjjen / five folgern / a mmori ad nu 
ju* argumcntari. 2Jd) habe am tninftcii Daran .n- 

Dacht/ de co nc per fomnium q »idem cogitavi. 
SDiiubcrnv K*. tß, Sßermmbcrn / mmucre, 

imminucrc , conuninucre , detrahere , adimere. 
/;. l c n i r r , mol 1 1 rc , rclaxarc. ©eDulD mtnDert 
Den (Sdjmcrgcn / patienria dolorem leviorem 
f«it. 23cwtf Jao, tvirD / pflegt ftd) Die ÄranF 
bettiUminDern /dieiadimitxgrinidincm homi- 

oibus. (Etilem feinen ÜPbn/orxcl^<folDunarer< 

UUllDeru/ dunmutione falariialiqvcm mulcrare. 
ircuK (Pewalt bat (ich febr qeraiubcrt / poteftat 
ejus in anguftum redafta cft. £en 3rrn nun 
t>ern / minuerc iram. £>ft! Straff niiMPci n 
parnam mirigare. (Sein QJermrVje» nrtrD wr» 
mild>Ct't / ©peteju« exhaimuntur , rci familiaris 

jaatuam t.u u. eui et- <£brr unD 9lnfeben kv 
lutnbern/dcuist digniutcrotTplcadorcm alicu« 



1278 



IUI 

1 qvorum 



im muiucre, obfeurarc, aitiigere, 2iOi 
jrl)in pcrmmDcit fid>/autoritu qui concidit, be> 
lt r v obfo,e f CJt « Mnnubt nunDcTt nwndHi 
ÖIUC^ Erhaben/ rci tamilurivinouia f'acir 
minü$ propofiium aliqvod honeftum eße 
datc liccat. Haue facilc emergune 
v 1 r rutibus obftat res angnfta domi. 

•OJmDcrer/ 33erminfiera/ oct/SJ'gRinOcriniiy «8cr> 

lllinDerinn/ W«/ mai & famina muiucns . dimi- 
nuens, attenaam , exinanien«, coanguftaot. 

Dfe Haute f/t Die (SorgcnminJerinn/ tcftudiiu* 

harmonia cuxarum lc»amcn cft. 
0)hnDernn5/ * SenninDeruno, / tit/ dimi nutio> 
imminutfo, deceflto , derraftio, rcmifllo, anc- 
nuano. 5PitnDrniltq De^ <*0lW/ ftipendiorom 
detraaio. SQmninDcrunq M dcfcaio, 
deceflio forruna : Qci 2Iri)tDCnl / attenuano 
fufpicionh. SpeÜMt al fti/nc heum mesb. p»8*- 
rum Miniatur / Wtf qv* tß imago punftn pißa, 
vuliomtnatuTM. ■■■> k ;iV V 

üPiinDf rlieh/ &*Av. diminurai, minur» . mi- 
nufculus, Ö*.- minurc, rainutim. 3JcrminDcr> 
lid) extenuan», exhaurient, detrahen*. 
^Itlirftl/ propr.rß: attcrerc, abedcre,exinani- 
re, k mitl / & minoerm / Jrwctpt muttm k CsBk 
trgnilstum tß , oxcafione mrtaüicorum , md foAmm & 
tft>mtibet ßrvesi , prtaput mtttm est, yv* fiunt tm 
obftitombut urbium & turtum, iia,ut UlinirrTJ ftt : 
agerc cüniculot. UnDrrmtnirrn / *uttm (ufto- 
derc. (frgfnminiren'/Iw jfrnrreminiren fot- 

fioneadTcr«! hoftilcm cuniculumcxcipctCt cu- 
rüculö advertö recludcrc. 
dRlUC DIC/ p'«r.£D?Ü1cn / cuniculi , tuffoflioncf, 
finuofi fuftoflionum mxandri, i£> q-vütM apmd 
melaUtcn SfJiinc / fodina tß, unie ntfUäum rfoS- 
tur, *likt CtnC 5«d?C. (J>olDmtnc / aurifbdina. 
^ilberminc / argcntifodina. JöeriJ» fivt (errji 
mute / fodina aerana , fcaprcnfula. SKinc 
pono eß (cduilio , tjvafi f f) m*JnJroi & Isb^ivs- 
tbum , ac geftut limulatui. InJe (einem eine 
W 111c madjin/ vultu, ftatu, geftu (imularc. £>er 
aW'nüb bat eine feine C9i ine /eleganti geftu mo- 

vciur. @>(C}Cmmne / geftus rcciprocui , reveren- 
ria mutua,par honor. I»: btüs äuirm Sfcnf rr Ihr 

©eneuniine/rant cuniculi reeiptoei. ^fme Qflint 
qraben / cuniculum agerc, terram fuftoderc. 
^tntf tDt iue fpriitijen lagert / cuniculo ignem tm. 
plicarc, pulvere nitrato Aibjeßo cuniculo« in 
acrem raptare. ^ir W mcii titbn Da? ibriqe/ cu- 
niculi cx voto acra aVccndunt, ^te yimc bat 

nitht* 



1279 



1280 



nidlf£ <lt'Mf)ll/ cumculus mcaflum dirupiuseft. 
■ €inc?0?ltlC(luDCi1t-ll hoirtlemcunieuluni «l«tc- 

gexc, diffüre. 50?ic einer $Rint bargeijrn fiunen 

cumculurn adverso cuniculoexcipcre. (Jntbe- 
rtun^ Der 9Üf ine /dcrcaio, revelatto oanieuh. 
^vinirer/Der/ cuaicuiariut, finuoibrum mann- 
drorum fuffbrtbr. ©cgcnilimirer/ n JverforUm 
«unicuiorumfoflor. lt. cauior „aftumaAu tru- 

dem«. ,ijfc>|c; j .rjt rj 

€Di um* 11 tili Di«/ foffio cuntculorum, actio cuni- 
culoruna. $?iniret / Uu geiuiuircf / tß cuoim- 
lofus.y SSfttniridjf/aJi». cunicu.atim. (jjcfjen- 

tninirniUJ/ Die/ cuniculorum advertbrum du- 

SDltfcf)/ mifcfccu/ gctmftfKt/ * 4 

mengen / mikerc. VtUlim|dU'i: / immifccre. 

95criui|d)cn/ pcnuifccff . UuDcriiuaiit>evmi 1 i c^t:n 

commtkere .-contünderc. Vid.hk !T)CitC(crt: 

Ert fmm «Kiffer / «^fw* 1 SKenger/ «v^ifrfyiity' 
^tw i SKcn.jwii). Sblut»cnni|d)uii y x>ie/ icm 

peramentum. ^ » rbcnill I !'dpiIU4 / harmoge. 

9??ifd)id)t / * d -v*d a»Jeit;W)t. SÄi|"d)iuafd; 4« 
frw, Der/ ö SÖ? 1 l'cbuta fd[>crct> / tue/ confufio, 

lurbamcntum. ÖSl|d)iliaid)(r/t>CC / turbatar, 
* Ü)i tfd)lliafd)cil / confundere , (urbare ,turbel- 
excicare/iw movere. -SOillcblllilldjldjl autrm 
eß : conf uius, curbatus, c5 J .- iurbatc,confuic, con 
fuftin. t».f#yi 
&J}tif<bttMid.rßfVQd tUlfcfctn/ 4C 01 jjrcif -uOMf. 
•ikrMXAtoribttt Jfv ifrrvifut tcUorihtu ußtatunu btde 
feie 3)»f4|'d)e/ mixtio lupulj polent«c. COfci 
f(hiT / Dcc bxaxator, f-w ulia mißtt. 

*DT<§tng / t>flö /fr4/t tncifd^nng/ orichalcnm, 
m coronanum. Lßrmmai, tadnuAtinÜitm^ 
ccmmixlum. UbcriÜ'tlDct Ofti'pifU / orichalcum 
deauratum. WcpiniUTtl / tdjttt. orichalceus. 
«Rcfynijcn (Sef'Ä? / aeramema. ARegingcriier 
GtfrNpetrinrj/ circulut. seneuf. ^tin^cnie 
£eutbrcr / candclabra orichalcca. Ottc&uiaenc 
getffpäne/ recifamcnca aern,<qvama xns deli- 
snara. ^ jatj o 1 

G5Jtü$C I Die/ rnatTa, prapr. farina lubacla öFma- 
ceraxsad pnnifkium,4/i4»Ceig. tß a nufd)cn/ 
öT ttAjtiim Grtfce» (Orrventt. Nol y tarnen in 
fnmoKt temmuniffiaft rat'i dicilur , m/I ^ved r.v 
cßfars puloruttd phanriacrutkam transiatum fii 
vocabulum , ubi fubactammatcriam , tum päd« 
reg;*, tum pilulii indc formandis dcltinatam 
ßontfudt. $iflcRnia$f/nunapilularujn. vWil 



jcpinnutje / pafta regia, mazapanis , yt/* nr<j, 
XMütyipan l net^panU Martim rede duitur: $cd 
W ^liepan/f ri^i dehn tt , vrnit tnim a llli|d)f tl / £5* 
tß panis dulciariuf, nimvum placenra ex amyg- 
daiis drfarcharo , actcilcnicaqüri rofarum, fub- 
ada * pifta. ?0?.^C etitm q vamlibec rem fpi«- 
fam y folidam Denotat , ^fUtdewnit SDCilßi^Llb/ 
flRWPftet / paftiltusauri ^argenti , auium rc 
argemum rolidum. CKaBÜ|'4> «»"• 'ß folidus, 
»aipillacus, denfus, in maHam fubaüus. 
9JWt/0er/ fl. <*r. jcriii.ut riMax SÜJc()l/ liydro- 
racli, mulium meiierarum, vrnit 4 tM0)tn: 
0 rrtimSaxon. in C /. : //i/d!r muUtur* utWattt 

vinum meituum , muiium vccuAo Fjlcinö & iiy- 
mctrto miitum. 

Metall/ VM/pt. COJetatte / mccallum ö> »on- 

nitihfVAm x$ , ii4, mixtum : undrfufykor, fveuud- 
mo.ium tTIct)r/ 4 mifdTen tvnt'rr , 14*4 ri«Mgtf, 
fv«d iox mt Uttum nimit durwjtuie a pt-m 

•m mlk», i. e. cum alias « 4 GrMmmahcif dervvftur. 
Sunt- mttaUa rfodtr.H ttum/vam purä 8J" fimflkt*, 
fedftmpet mixt* nuunlur. Q)JctaU »Oll Silber 

iinb(ÖplD/elcftrum. (?d>aumrpng)?ftnU/ieo- 
na^ ©ridiinolicn gjfrraii/ aetfufum. ©crei, 

niijf ^Oii'taH/ mecallum excoäum, detecarum. 
IRetallin/ & iÜ?rraUid)r / «dt. ö*4iv. mcrall.c« , ö* 
mcutilice. so?efaüid)t äßii^cc au* tat €rwrm 
heil/ aqvametal liei. 

äÄcöaüie/ Me/ Gai/. meda.iie , p/.-/,. «0?ei»aUfen/ 

4 nietall TKKtbulo »eneräh t Ar, ärgentmm^f 
aurum campitStntt. lU *iitrm Aicitur in ftrek 
nummua aureus W argenicuv fufus , ein getJP&en 

Cn rtiam 

apyrüantur numismata annqva, tetcrum Roma- 
mm Craecorum effigies rcpraefcntantia. 
^bCrt/OW/crob^us,> u c o r ymb 11 s aurearW 
argenreus ex capülis virorum dependens, ficut 

Q23eibermeben / corymbium , 85" ^trti>ermfberw 

fcorpius duu.tr, Nvßri GtUo-Germani hodtt ap- 
ptiUnt: 9>iinD(tntCII / * Galiorum Prndaut , pcn> 
Hulus, cum (Pbiengeljetif/ RleinoO/ 55 Äp^rw 

gM 4j er rtpoffini. 

WlftViX/lU I pl. COJirtlkTen / mixrura. ror4- 
bulum rx Litinitttt pttxtum , cum ortjiinr Titttoni* 
(um fit, 4mifd)en/ gmer tdtter drqvibmcuni^miX' 
tif dici petrß , in praxt Umnt mtdtcdufuipttur cem- 
munitrr pro ElcAuario > qvoJtx tempore miß frißt- 
) ltt r ßtnt^ vtri* mtxtur* ; $ % x\\\\itfux ■ c cnu- 

l. L.III 



I28l 



SRC 



1282 



numcordiale. (JirriNIfMU* F>iUur. alexiphar- 
Cnacum. CStÄrflUttUlV <if tluar.cpttoboram 
>>r tbr.'aiiniir «Ua. dupborentum , /rt* fu- 
dorifcrum 1 ör. 
SDÖft/ mi§<ll/ gCmi§et/«rere. wäre, 
deefle . deficere , egere. VUttur Ttmrtkp tpofi- 
ttont wfrparab. <D}|</ nv* m nmprßtu pnpetui, 
vtUrfrüum EJT mtpum , conti ar.rtalrm dtnotat, TOtflWflf ' *W incertitüdo. dubium, arobiguur», 
uf • <D?l6tilt)t / prorvo\am fme tautA (ruW; anccp$,fufpcnfum.incctcum,pcrplcxu«. CD*i<* 
SDfiBfCJbt / deliftum . admiflum. 2»ts?gtmll/ ! IWhf f »C M ©lllif*/ torrunae alca, 
invidia , inyidentia. 3Xi*trfliirn / dimdeauia. / mcßCt! / 3* mefce/ bu raifreft/ er mijct/ 



gof ibtn (Umlief) nuähdir SPrrte / admodum 

ambigue mm eo loqvcbatur. ifl $ mislldV 
dubium, meertum, an.b.guuTi cft. £5 cc'" 

tbm unliebe (fr&anfmün jfopft berüm/ dubia 
cogicationc difttahitur, ancipici curä ja&atur, 
fl u üxii t , xAiUC 3Kl^ll(b(dlCif</ KCrpCTKU- 

lofilMu 



mHÜCfl/ ditblicemia. SKifttaeb* / intern- 
licat. Et$ft$(toli* im fohmMcÄum, verum 
rruun controverüam , jurgia SS" Utes nvtavit, pio 
uvohoJie Mctmui fOfttocTttJUb 6? ^nrfol/ vulgb 

jDiffa cinu n >1) fan beiner ircl mnien / w 

ui.qvc carcre pulchrc pofiuin. ©et £Utt< §CUCr$/ 

QGBajiert / nnöSBriM fau nicnianb nu^eny au», 
igoe, aqvä * panc caxerc nemo qviveric. je!) 
null. ui>L> meines Saterland mijjen/ cxuUrej 

modo a patna cogor. Compof. StallUgen / 
51-1 ftmpiex \m\\tn / carerc ,& prmtere* abkn- 
tiam aJicuju» cognofcerCt «ei cujusdam d«fc- 
öum intclhgcre 4! *pimad««tie»e , cernerc. 
gjfrn vrrmttjc betner niebt / bu m«ft ba fron/ j 
pbet aafcnbUibeii / live adlli ,fivc abfis , pennde 
eft , nemo tut abfentiam curabtt. ^(S) f)flbe t|>ll 

uubernxa,rn$ wnnißf / pcrdtdi cum m »il , ab- 

erravi ab ejus veftigiis. Öll ibltl f an Kid)« 0,e> 
mtpe( »erbe« / nihd in et) defukee«, -w/ nqvi- 
ras. 

9)ii5iyig/tfj«7wi»/»i(* Sermtfuna, / Dü/ dcfcftui, 
inopia, pcntuia,«gcßa* > i>ui£o; carentia. €*>cr • 
mifiuna, guten SKabftf / mopia conti in. S>tr- 

llUKiHM fötltC^' togimio jacturjcacgcnri. 5ßcr» 
■K gilter iiltie / annrudvertio fortunat 
anuiUj , perdioc grcuiibtt luruitiHm-W dcii- 
derium amici. 
Ü)?i5er / SJernnjcr / Ott / eareni, eg«i». vacan«. 
SJcrmtpertnn/ Ol«/ tirminadetiderani.exopram 
abfemia., inwlligeni perdita , t5 Lognoücm de- 
fcAionem rciaiKU]Uf . 

C0?WI(ft / «4. &*dvrib. figntficußbm 
kntiQttt/ carfre. Eipomtm rmm 
btus, ambiguus. aneeps. flllb beute a.H" m 
lu!)c Seiten/ dtfSulia, varia . ac nutanua temro- 
ra Amt , omnia bodic in caiu func pofiia. trei 
IK Meinung i|l W lllWIitt» / ancipiiif eft fcnien- 
tix, ammö pendet , noa um libiconftac. (£( 



Ahl 

du- 



wir inrüeu/ »c 3eJ) ma< / i(t mdpt / * mdjrc / ge* 

ntejieft/ metiri.nienfurare. Belg ÜlSaxon.XCw 
teo : 5Rit bem SXRAit bJ ibr mit mepet; wirb mu 

tw5} iriebCT mefen / eadem mcnAiri , qra meti- 
naint , niccientur alu »obis Vi"in Selb mf jen.' 
agrum meran grtK&t mf^en/ memi iruges. 

35te Jiei'e betf 9)?eer6 mepen / altitudmem mit« 

explorare bolide. Cempcf. funt : Slbinepeil/ 

dem« t in. Sinen $urm abmefen / aUirudmcm 

rurtis dioptra indagare. 0 Viel VPUl J UfJj ab* 

mefen/ tiwman jiiniÄleiberrJtig bat/ tanmra 

panni dcmctiri , qvantum ad veftitum fufficiu 
SlHItiepen / dimenendo probare , pannum ad 
ftaturam corporis ulna commetiri. Einern ein 
P>U C4mb< «Mmesen / regulä calcearii pedi» 
modum meriri. Sllltine^ril' cmfiiri , mctienda 
vacuare. ©en Gimmel nu^nietien/dimenri <o> 
lorum tpatu ^ier illl6me?en / dtlrribucrc po« 
mm. fefüTm'&en ' imputarc , inlimulare.aatri- 
betc, arrnbuere.transferre inaliqrcm. (Eitlem 

rtw.W jur^e&anbebeomefen/ vettere ftultui» 
aut Tino aiiqvid adcui. £dmlb bernieRcn/con- 
ferre culpam in aliqvem. J>lir(f;meKen / pr*- 
metici , permetiri. jMnwfien / dimenfum of- 
ferre. (ginmepen/ ml'undere , inftillarc üßtin 
etnmejeii / vmum alicui admeriri. CrmeBen/ 
dtjudicare, arbittari , e«iftimare. fentire, co- 
gnofecre. dllciwol amefen/optimc.di- 

tigcnter , probe ponderata funt omnia. ^Prt» 
m'eBen/ commenendo pergere. ^>iH' unb ber» 
mefen/ trutmare* trutinan, fufpendere in mi- 
nna. £>berl)inme|cn /tevitcrexolorare. 9i0dj< 
mi'ien/ commtnu exarninare . deouö , de not« 
im «in. llbermefcen/ tJ. rß. qvoJ ftmpUx triefen/ 
wl Vlacbmifitn/ obitcr dimetiri. 'üScriBf Stn; 
pi 1 pr. meuendo «rar e , & metaphor. cxorbitare, 
modum aanfilire. €r iÜUhX »erraffen / nimis 
audax, coofidcas, tcmcratiut cft. Scrmcsencr 

5Kenfd>/ 



1 283 W 1284 



SOienftf) homo incauius, pt ace pj, a«l audendum 
proietkus. Qtormeften / ,pr«metiri. 5}prge< 
meines 'fivt ©lütf / prxmcnfa portio , fors 
facodcftinata. 9ßt;^rmr§cn/remcciri. 3ue< 

me§en/ admetiri. €mem@etreibi(&iucmefen/. 

f 1 umcnrum alicui admetiri. 

?Hiib*tl'/ Der/ menfor, explorator magnitudinis. 
-Wcpcrinir t>tc / feemina dimetiens. $elt» f n ' e 
JailblUCpcr / Gcometra, tcrr.ie fi-u agri menfor. 
J?Utlffmcpcr/ mathematicut. 3fltniC§CT / chro- 
rologus. @|(id>nic^er/ xqvacor. #ornnie<?cr 
menfor frumenrariut. 

SDfepung/ 0Ü/$#Öfl«9)?e(jeTt/ coromenfus magni- 
ludims, longitudinis, profuodicaii», Öc. cxplo- 
ratio. ^clD & yai^uuHüiltV geomeeria, geo- 
daeiia. Slbmetjimg / dimenfio. SluSmefun \ 
fubduftio. 2ftet)Uie§ting / impucacio, ineulpa- 
tio, infimulatio, impropcrUim. Jf i!iij£iiic{;iiii«\. 
mathefis. ©eflinimcliuntl meteorofcopia. $3i> 
ftrmefung/Gcod«fia. ©eforttnnejjung/ optica 
pcrfpcctiva. Ubr ftu Srjinbcmue&iing/ gnomo- 
nica. ©a* SOtfB / menfura , wir inj fl)ic|} fair 
fen/ emeread qvancitatem, pondus, numerum, 
vtl menfuram. ^ScTITIcf lina/ c^/' rprenttus QJcr< 
merjenbfit/ audacia, temeriras, confidentia, im- 
pudcntia. JuciHcfaiiiiV «••• inculpacio. 

fDitölidj/ meübaft / * metjbar/ «4 ciWf. merr kus, 

finitui, qvantus. Unmejjlid)/ infinitus, vulgh 
immcnfurAbilk , ut 3JJ ejjbar / rocnfurabilis. Utt> 
CrniC^Ud) nutrm fß non tantumindnitM Ef/fcmpi- 
ternus , fedetiam incomprchenfibilu, incogita- 
bj I is . omnemq vc mtellelhim excedens. Uli f r 
mc(jlJCf)Fcit wo incogitatusn , incomprenenß- 

biic 9}ad) (£rmr §li$fcit Der 8a<&cn / pro ra 

tione, modo Sc menfura rei. 
SD? i tt*0 / f /. Die 3Ra§c / r/1 4 pnurit. td? mas/ 
menfura, modus, medioexitas. 3J?a$ galten/ 
mediociitatem tenrre , moderationem adhi- 
berc , temperanter agere. $Rat tlU 3om 
foalfen / temperare fibi ab ira. (Ö?rtS III Zxa\U 
V(\\ bc C b kl d ) f f n / modice lugere , modum in 

luftu fervare. ?9<a$ sir |ii äOen fingen gut/ 
modus in omni re optimui. ©et ?0?cnfcf> 
ittfraiJSRatffcer (Srben/ wernadj ftcf> alle* vid>» 
tf n muß / homo eil menfura rcrum omnium. 
©er Söerffanl) nimt fein SÜJatf oc-n Denen tri 
fanfCtl ©ingen / intclleflus jnoftcr menfura« 
tur a rebus cognitis. ©emurtf» ßve vr Innen 
ina $ / >dca menti« , adqytm , UtoqvM* adtxtm- 
fUr , Oper* <«ri^ff«r, QIcityTiat / & £bf MltA*/ 



proporrio, fymmetria. 2tl!,]cnma$ / pundui 
rei vilibilis. Q?ierma$ / menfura ccreTifia». 
3«IDma*/ OiefrumrticWeg« tri t>tc0djnur> 
ujrtdncii / gruma. tfa&cm<t$ fit* SLföung,/ 
tubuli, in od tili lignei far curat , vulgh pattot 
nett. SBtinmaf/vini. 933iinma^/ menfura mi- 
nor. 23l>llina$/ major, metrum car- 
minis. v^Hii^iihv; / canon five norma vic». 
<SÜret1tTlil^/ norma morali«. lUOM^/ exceflus. 
nimium, extremum. iQbllfSD?^/ excclUve. 
vWinfi'lnr.ifr r.omu, gnomon,amuü1s. Q<S)üh' 
maf/ftvcVTiMtam Der ©djufr«:/ regula caU 
ccana. QlUcj mit S0?a§cn/ menfuram ferva ! 

U6cr*ie3)?flpen /nber alle 9)?n§en/ pr»tcr, %>et 

fupra modum, immoderace, immodice, plus 
qvim fatii. ©a t ^Rai iut ukü modum alicu- 
jus rei metiri , menfuram inire. (giiier ©aefte 
?0?flÖ geben/ modum rei prxfcribcre , metiri 
qvanrum faccüVrcgulamfcrvarc. £)\)tlC 20? ij; 
gebling/ rfi absqvc jpr*finitione, finc prxfcri- 

•pto q»ocunqve. $Ra$ in Gpcn un& Xriufen/ 
diaeca. 2lrje nei) ß k ilpiutf er uuif / dolls , medi- 
an* modui. 

! 1 i » / tttß I dimin. modu]us , modiolus , men- 
fura minufcula , modicclla. SD?iId)iHÄe lein/ mo- 

diuius lactu. lOelmddein / moduiusoici. (Sin 

€Di telci tl -p a ber / corbula , ciilclla , iW qvarca- 
r 1 us a?enw. Jtl\kt ein ©ettciblllfolein / eß part 
Modii duoJecima, fn-c fextanus. (Sin 9Ri$?leilt 
©ein / hemina. Jpalb^^lein/ fcmihcmin.i, 
qvartartus. o u'i Ii ! :u.k law / qvarra pars hemi- 
nae , tul fextarii. 
DRiirjig/ *dj. &*dv. -propr. modicus , moderatuf, 
temperans • temperatus,ü. fobrius, jejunus , fru« 
galisycontinens, modice, rcftriifcc.cempe' 
rate, fobrie, frugalitcr , abftinenter. \ 
(eben / parte, fobrie con einen t er vivere, tc- 
nuiculo apparatu contenrum c/Te. (Dio^ig tl nt- 
fen / ad modum firis bibere. (Eine muffige &d» 
flerei)/ moderatum , fobriumconvivium. Uu 
liUKit} / immoderacus, diflblurus , intemperanf » 
inconcinens, vorax, gulofui, bibax, luxurio- 
fusr llnniiii;ii]!id) / intemperanter, luxuriöse. 
3Ti^iglioS aittem idem tßqvodVC\b$\£f adverb. 

^Oiittelmdrjig / & ^itrcfmiipigUei)/ medioeris, 
seqvabilis. S9:mediocrirer,acqvabilitcr. Uber» 
mi^iq / dt Ubermtli jjlglidj/ iramoderaros , intem- 
peracus, redundans, fuperTacaneus , ö": abun- 
danrer , immoderare.profluenrer. 
^Di^tjigreit/ t>(e/ modeftia, moderatio, modus. 

5)Jm nun Uu- 



i28; 



1286 



Ultnuißtgrrit / immodeftia, ioteraperantia, in- 
folcntu , pro tc r r 1 1 .13 , petulantia. Unm h\iuyl d t 
brr 3u»jcnb/ licentia juvenilis, pctulaniia cf- 

frena. SRn'jhjfcit in eprife uub JUcibung / r»- 

&us * cultus tenuii , modicui appararns cioi, 
frugalitas , conrinentia in rebus ad viäum & 
amirtum neceflar.is. CDStttcimä^tgfcft / Vit/ 
mcJtocriras, rcqvabilitas , medium. Ubciim; 
fi )K'i( / exlupcranua , exceflus , lupcrflmtas , ni- 
mietas. !5orniä^jfcit/)uriidiaio. 

UtP.aili 'eil; moderan, coutinerc. ar&are , ref rena- 
le , modum facerc alieujus rel. mäßigen' 
ixam coercere, compefecre, retocare animum 
ab irac ndiä. 3r<Ubt fD^tjCn / exultantem 
animum reprimere, moderari lxcuiam. (£rn|t 
tlttt) (EifiT ra^tqCD/acerbiuicm human it. iic mi- 
cigare. Cmpof. (gmüßi jfB / U. tß tfv adßnfltx 
5Jj<itji<}Cn / namtunqvam ttiam pznttur pro (£rmcf> 
frn 1 tt. modificari , modum adhibexc , fcrvarc 
&darc. 

SPirtHt iiiiui / ote/ ü.fiWgRÄ&itjffff /it. medioeri- 
us, temtvtacio, cqvabilicaa. (gid) brr Wrtfli' 
gtliiil btrfVijjiflca / modum rci facerc, medioeri- 
tacem teuere. 

5)}(tf?C»l / ddv. ßmihtuJ. &c9itjun3. CäußÜ. dicitur 
ttia -j ^MW fielt / cxerapli graciä, qvemadmo 
dum, urpocc, fiqvidcm, qvandoqvidem. Vttlcr 
m ..;;;tl ' omninö, ommmodo , prout. Q5cl)l5ri 
flCT ni r'i'ü / ex debico , deceneer , congrucn 
ter , aecommode. 5TchicrTco mafen / nallö 
modo. 9Jedj(crmJ§tffl / refte, probe. €<lid)cT 
nr.t'u'M altqvanrum, aliqvatenus, aliqvantis 
per , alio vanrillum. Q2?a& five 9Be!d)rrma§rn/ 
qvomodo, qvä rationc. Sicinlidjcr ina^cn/fetis, 
abunde , it. mcchocrucr, le vi ter , afFatim , dititur 

etitm ©iircrmaf tn. 

Vit/ pl. Sffltftn/ AtHCr?««/ modiui. 
ÖÜme $R:fy tfortl/ modius frumenu. jf>albf 
SSR.ttf ! femodiut. SDrcn SWcl&in / medimnut. 

lln.tr ad). CD?irjtct>t / * ■ €ln mdstdjt ih'ffo / vaj 
mudialc. 

0?Cl<n / toc/p/. partieul», portiones.demen- 
fum £/r a ttlc^cn/ ff/o; votabvlum Qtrmani- 
cum. und* veninnt : 

fagnotum pornonei , yv*in dijlribuunlur tnttr 
rufluns „ ex (ommuni faltu , ftnguhi tuuat pn ligns- 
tiont focarit. Eflfy ab bint votab. SUhltrfcft/ qvod 
ftiptikm kGraco iXnffMn dtrivatur : Componi- 
tmr rata ex itim I pauper , mutäU C •■ •/ f . ' u t fd m 



Kalbte »ro »fltbtt / motfcl pr« mdt(«r/ 
tnarmeJ pro tHarmcc / piwimit tt- 

WoiCtl / «im/i itr« : pauperum porciuneu- 
as, Xrmrtt|t(t»ecn/ partefen. SlUmoRnfn: 

d)Cn ' /ivr bltrrn / ftipem coUigcre, q vnrere, men- 
dicare. Blllmcfrn gebm / elccmoTynam da- 
ta, indigentibui {benigne facerc. JicilIC Ülfl- 
mojeo vcid)cn y clccmorjnam dcoegarc, pix- 

trrmittcre. 

MC f..???C^n/ modus, decor, de- 
corum, decentia, concinnitat. iV . c .» Latin, mo- 
dus, na *G. <i . fttuj}», curavi, profpexi , netk 
Gtllor. la modc,fed k Smxoh. üKrtClt/ meem, 
Tf«i(. SfmmttrtM f$ cvndecentiM tnim pulcbrüti* 
dtnem faat. &t< dltC ÜJ?C^ / ratio anciqva. 

91 ad) Dfr neaen gjfol^ / novo modo, ftlmeto 

/terr purrac « GaZI. a la modi rj(JJ .- pottß ttmem ab 
SluVomnis.Öi inobf/ modus, i.e. racio/n* mo- 
dus communis, <]vedtduci. 

SRoNfd)/ * 3inmoWf<b / M.ö'air.decorus, eon- 
cinnus.appofirus, g^. - concinne, convenienter, 
appoHie. UntilfMfdj/ incongrucns, mconditus, 
indccorisTS^.- indecore, incondire, incompofite. 
6itf) •ihnot'ifd) fjaltcu / appodee, concinne- , de* 
center verrirr. 

50iCtcn/ aliktpafon/ decere, conrenire.apcum, 
confenraneum efle. ©a^ ^Ifiö niebft tw)l / »e- 
(hs ifta apprime <]vadrat, concinna c(r. ^?co 

gri>$rn J^rrrcn mu§ fid) jUcö meben / magnates 

niinqvam peceanr. 
^ODcl/Dfl8/p/i/r.?D?r5bCl/ forma, modalus, 

typus. 6oircnmcbcI / mutulu». ©crmrbcl/ 
modulus angularis. £dpffT> fi** J afclmrtfl/ 
proplafma. piBf nmobtl / denriculorum mo- 

dulus. 9iadj bem ORpbf I t>ti 2Jf r trag* / fectin. 

dam pacli norrnam , ruh« regulttnum. fDcVbfi 
Cinr9^rbcubei/ modulus ftruclurac. 5rr^uur 
ttixm 3){obclI/ gypfcus %v/ plumbeus modulus. 

3Rllt/ tf.'irff Ä Or / MJ5 / Cor us , cor um ,five 
mer , mcnAira aridorum, 1 14. ödjcffcl / 1*1 
jo. /iÄr<i. ihi«*-* vroi/ a ttJc#en /r« tüeten. 
Pro diverfitäte rrgitnum tarnen £Ö}ut f/«r ■orarW 

compirRuatr. 

^?atT/ixr/ p&ir. O^ajTen/ malus. 

dtcilur: t04|lbaurtl / arbor na vis. Sapicule fit- 
miturpro navi ipfä , prttjirtim ap. Pott*. Hm i 

cirw ed)<ffami(c »ob Dunbcrt SDJrtficu/ exerci- 
tusoavaiif ccßtumcavibuiconftan». 2>cr f «nc 

WM 



1287 

*f*>0Raft / pro ips6 nauti feu navigänte , i. e. audax 
nauta. Vtnxt J meffcft/ ns-n f im 06 i/rr maniitnim, 
tjw.i emetilut y qvkm ob ßjmmetrum , proportionem 
ö* conAectntitoi » 9 r.r i aj >:.i i im MCwe ir^f. 
5VR ifl rtiam pro fummitate y cm 1 nenria rei poni- 
t«r m ctrmine. £r ifl meine* ©lücf C* SRaft/ Tor. 
eis mcx auäor , promotor , atqvc dux eir. 'Den 
8DiJfl fcfcen / malum erigere. Stuf Dm 9£a|t füb 
gen / feandere malum. £er (Kail i|l cilf i'.Vf!} 
malus frattus , qvaflus , Tauet us cd. 

f|[)^tt/ prtpof.cum JaSiv. cum, con , una , fimul. 
©Ott / cum Deo. SRit ©Otte* £Ülfc/ 
adjuvante , *olente Deo. ©Ott mit und I ül u-, 
rjjvalc. SK«t nic^tCIW nullatcnui, ncuiiqvam, 
oeqvaqvam , minimc , null6 paftd. Wit jlnli 
pro viribus, ftudiose, omnibus nervis, mani- 
bus pedibutqvc. 3Rif aller 55en>itti3unavomni- 
um confenfu, nemine repugnantc. 93? it mei 
nem5Biflcn/mcä fpontc, voluntatedcingcnio. 
Öüs\t Der -Kanir / eo modo , pa&ö, refpe&u , eä 
«arionc. Ü£U Dem trften/ qtramprimum , pH« 
mo qvoqvc tempore. 9Jfit QJorfafc / ftudio, 
feiens , prudens , d.ua opera , de induftria. 9)? It 

frer £ abt / reip«a ,fafti$. SOJit gutem ©enu'jjen/ 
fiUfl, ill*iaconfciencia. SDfif Jg> aufen/ carer- 
tat 1 m , greeatim. 3Rit majjcn / modicc , mo- 
«icratc. 5Rtt3cahmen/ nomine. ÜRit Den 
ren, procedentibusannii. SBillftU mit / crisne 
unknobiscum? & lff mir nicht mit / non allen- 
tio 1 difplicce. 
SÄ ittflU * SRiftC / fck / medietas , medium , &*Jj. 
mcdiui, intermedius, itl Der SRltte t){. Ufur. 
patur eti&m pro t.ivfrbiö loci feu ordints , in medio. 

€r fd)(5fct du? mitten in Den $aq hinein / in me- 
dios dormitatdies. Ritten ift (i am fte&erften 
raedto tmii.imus ibis. er iit mitten unDer If) 
nen/ in medio corumeft. QRittcn im Si'ci:; 
in medio tribulationum. 3 n Der Witte reiten/ 
imcreqritaxc. 3n Der «Kitten ergreifen / me- 
dium arripere. £>ie SrDc liegt mitten in Der 
2Bett / >n medio mundi terra fica eft. ta 
mitten i|t / centrum rei , uttfrr*,wl cireulu £ie 

Xii^enl» (lebt in Oer Ritten / virtus in medio po- 
fica cit. 

SKittcl f X>M/pl. ?0% Ittel/ medium, fubfidium, opes, 
«medium, ow/iSRittcil / bipartitio, ui y jvod 

*cjv< Jtßtt ab utrofr utrre. £>ae !Di itttl treffen/ 
medium rencre , medioericatem habere, res in 

■qvaücace ponexc. SDatf Rittet iu Der SSdt/ 



®tt 1288 

1 med tut locus, ve7 centrum inundü :<amU\ 
Durch Die £immel£fu4el / axis. (gr 1 1 ben auten 
CDittteln/ laus Uli d viciarum ctr, copia rexum 
Uli fuppediiat. 3ch »co§ fein S0?ittel in Diefer 

(5dd)C/ impedira res eil , inops confilii Tum, hao- 
seo , confilium capere nefcio. 51l'jnei)inittd/ 
medicamenta. JcX0mitteI//iw3fJybcnniittel' ad- 
minicula, fubtidia, adjumenra. Vil, n'c! .d), CO^it« 
tcl/mcdiapia,Chriftiana. (Shrrnmi.fd tcqv iiica 
honefta. Klebemittel / ©djelm & lofe / leicht* 
fertige W itte!/ doli, fraudei, faUa , deeeptioaes, 
fraudulenn'K , neqvicias. i jene Wittel / Patri- 
monium, facultates hcreditari«, acqvitita*, pro- 
prtae. ^rie^iiöinitttl. inftrumenta , conditio. 
n es , rcqvifita pacis. ©elrmittcl / pecunia. 
j£>aubtmittc(/ medium principale. JfyautmiO 
Ül / remediaprasfentanca, medicinaempirica« 
vulgaris, .».vj^mittel / auxtlia. ^ItueniiU. 
mittel/ remedium provifionalc , CaU. Recredea- 
na, jcii vjcant : Viadiciai vindiciarum, c^tem- 
porarias. Ärie«jc^mitrel / ratio belli. Kaiu 
mittel / panacea , tmlgb ftecificatrvum , it. reme> 
dium (insulare * vulgoprobatum efl. ^unfimit« 
tel / artificialia remedu , benencia artis. tt» 
bettsmittel / ad viclum dr amic>um pertinentia* 
nurrimentum. 2i( btimittcl' charitarivum, amo- 
ris remedia. £u|(mittel / illecebrae , voluptatit 
invitamenta. gumpeniniffel/ vilia, exilia, con- 
temta remedia. SDfiWntfmiffel/ opes marirales. 

marit*. C0?rnfd)et!< five ?OJcn|d)liche* SWit< 
(d / auxilia humana. $Ked)rimittel / reme- 
du juris. Lernmittel / apparens remedium. 
©chnnDmitfel/ fceleftum, aetarmm. v£ cl)iveu , ) e< 
mittel / (llcntii impodtio» oris obthuramen- 
cum. StanDf^mittel / opesdignaeconditione 
alieujus. ©Mtämiftel / reipublicx opes, reme- 
dia politica. Srcibemittcl/ impulfus , cuneus. 
concirario,coaftus. 33 Uer fivt txStcrliche CKit' 
tel Aibildia paterna. Verbotene Wittel/ auxi- 
lia venta, injufla. 93eijixn-iflmhjpmirtel reme- 
dia defperara. SBribcrmittel / paraphernalia. 
2BunDermittel / auxilia de calo lapfa. 3v!H# 

bermirtel / demoniaca. 3eitmirtel / tempo- 
ralia , rranfitoria. ^manamittcl / /»w (Straf» 
mittel / compülftva , pccnalia. <£in e,e|"d)UMn. 
tti SKitfel erDeitfen/ de remedio pratTentaneo 
follicicum eile , ex arenl condlium capere. 
9luf SDJittel UIlD 2Bc«}e jinnen / comminifci re- 
media. 

Mittelen / * 93ermirtelen/ intercedere, mederi, 
5Km mm u mcdi- 



1289 



1290 



medicarc.Ö'inedicari. (gilU Ö< (1). Vermitteln/ 
rem aliq vam componere , aliciu acgocio raedc- 
tt.atqvidcjufti arbitrum eile.. 
Mitteler/ & ©«mitteler; / mediator, intercei- 
Cor, arbitereompromiiTanut judex , conciliator, 

icq vcikr. dinen tum CWittler annehmen/ arbi* 

trum aliqvem capere. >l) füll I)icrtnit nidjt 
Mittler femi / noa eft arbitrio rci diximcnda 
mco. 

Mittelung / & 23ermiffelunqy tit/ arbitrium , in- 

ccrcctlio, medcla. (Mlttlld)C iJiTmialun.J.' im;- 
cabilif compofitioi 
ÄRittetö l * ^minitteltf / adverb. interim , inreribi. 
S3ermittew/ benericiöreialicuju», medtante rc 
qvädam. SJermiftcli Heltes Tau rnaraUe* autf> 
viel) teil / pecunuiobediunt omnta. oi mittels 
b<inci 2xt)|t»int>e$/ per ine erceftionem, interven- 
lioncmtuam» benefieiö cuö> ex iaccrpoiuionc 
tuä. 

ÜJiCn/ Dtonb/ »Dtonben/ oer/p/. Dlo? 
ne / OTonöc / e* DTonbcn / iuna , po «ir. 

r habe, Cy n thia, Diana» Hccart, öc. Arguebai 
nuper fummut , uqj non tgnobUk . amiew qvtdam 
mew, ItngvamGermanam imprrfe&iomf,i£> abjurd* 
impofiiionH nomtnum, exutJe, qvbd Sötern fxmim- 
no 1 Lunam rri 0 mafeulino qenrrr , contra omnuim 
d iarum luigvaium ufum app<Üitartnt Teulontt. 
Sed falva tu eß.. Vtltru tntm GemuniSolem fub 
nonnnr Tuifconis ^ Lunam fub voce Aianni .xiora- 
verunt ,alq^ in.ie nominAmntSolem. ClC «2kon7 
qvoddewJe &c/6Sonit I Jemto(Zjprolalumeß,a-x 
ovopoßeriorH Trutonu dixerunt i JDit <r5oftlt. 
>Pi a II djWrm , prr ^ vtm Adamum inteüexrrunt , ot 
fuit aliud Numtn, avodt 1 on fuminto , ftd mafeulo 
Jrxu , Grectotum fffkomanorum , qw nutti tum trm- 
fern furrunt , anilu fabuiat Ignoranttt, crlcbtavr- 
runt t&hoctß, qvod Cafar hb. 6. de beä. Goü. dt 
Ctrmon'tf fenbit : Dcoruna numerecos folot 
«iueune, qvoi cernunt, d-qvorum optbutaper- 
ein juvaneur , So lern , Vulcanum b\ Lunam re 
liqvo* neqvidemfamä acccpcrunr. Erat au trm 
Vuhantu iii non mat .fedfxmtna , 4/10 nomine 5f eo>l 
etiüa. per jvam Spmtum Sanilum , per Sclrm au- 
trm ;•'/ Lunam, Drum Patrem Öf De um Filium in- 
ttüexerunt , & t.i SS. Triodem agnovtrunt. Qvci 
rttam Cluvcr. lib. de German, baut obfcur'etrjiatur. 
Qytfone ratio multiprudtntior rß , intptik Uraxp- 
tum & Lat worum , qvi Lunam profxmwavrnditi- 
ru " L SttlMtl / novilunium, intcrlunium. 



SSollmont) / plcuilunium , lunaplcna. ~tUf ncf}< 
meiner üRl^nt)/ luuafalcaca , crcfccni Üibiieb« 
meiner 5JiDnl)/lunagibbofa,dccrefccnJ. £>CT 
COionDfcbeincl/ luna fplendet X>cr SJJcnl» rpirl) 
tcrfln|(Crt / luna defkit , obfeurarur , patitur cc- 

liptin. ©er 5D?onb bat feinen Gebein von txt 

<$IMUIC/ luna. lucet Solu luminc,ä Sole acecn- 
di tur , collußratur , illuminacur. 
$JiOJlt>lf(by &iKnnunqvam g)^^n^baf^ / odj. SS" *dv. 
Iunari>,lunatus.. X>tr 30?Plli'tfd)e ©liini/ i.e. 
DestnoaC» (SFIdttl/jubarlunare. <£ilie^Tieq<f 
ftellunj auf monöi|d)f mih/ acici lunata, in for- 
ma lunaeordinaca* 

$?0Tii / &atiidiAua 0 cOToitaty ^ dorrten/ 

DCt / mcitfis , tempus mcnflruum. Lfi a IHort/ 
/ivrtnortO/ qvia iuna cireuitu fuo mrnft4 ctreum- 
JcribiL J^albei" ?0hHiat / dimidiatu» mendt. 

mcndruui, QlnberfhrtlbSDJö' 
not/ feiqvimeftni. 3»eoer SJJonatlanoy bimc- 

Arn. ßrener 9Ron.lt/ trüneftri», anni qva- 
drans. 35icr ?Ji OIMt / qvadrimedris , anni tri* 
cm, SÜnf QKooat/ qvmqvcmcfln». ^ftfc* 
SOiORat/femeftTi», fc5c^ ^m 21nfanq besüJfo« 
u,Ui- / incante menfe. 3u ^llisi ^ntj. be5 9)i0» 

nat^/ extremomenfe. €inen5Jfpaat |uebrin* 
fleii / menfem confumere. Jöcr erfie Xiiq te&ctf 
ÜSonat^/calenda».. £)er "fünfte/ ooer fiebenbe 
fteä D^onattf/ nonx. S>er brenirbnbe/ öftre 
fiinüehnPeJagDe* ! 5?on it< / »du», tarnen Der 
|Wwf 3Ronate be<-^abr< / nomina duodccim 
anni menfium. ; 2ü0lfIII0nat7 Junuartus , o/na 

tCinurmomU. ^irimcnat: / Februanu«. 
£enimon.it/ Marciin. jOftcnnrnat/ fivefyiu 
linqsmonAt/ ApriUs.. SBiinnemonat/ Majat. 
iSrad^monnf / Juniut.. J^eumonat / Jul:us. 
Olli ",'; 01' r t & (Enibemünnt/ Auguthii. Jpcrbff« 
nunat / September.. SBeinmonat / oaober. 
SBitibmonat/ November. &)ti\h& JfrtiUqmQi 
Rat / Dccember. It*Caro!ui Ai. menft* vocavit. 
3)i0natlidb/«iji. & adv. menitruus» qvovis menfe, 
i.'.nicnilruali». 9J?onf(tliebei£|>fi|lc/ menthua 
tibaria. 5)?l'na(lld; l£-iiifommfn/ menfhuum 
(alarium, ahai ttlonntfolb . mcnllruum abfohl- 
te. Sed fef flttxtu fanovrnh muiurum appeüatur : 
9Ji0n.lt/ menfd-äTmeiiftruum.. 

»Di orb/ morben/ gemottet/ dicilur at- 

i.iji; vfiiu. Ttvtr rrucidare, enecare, occiderc, in« 
rerftecre, interimere , oberuncare» jugularc , rr.a- 
clarc. ©rmortXt r.'.ll.i; uucidax», jngulari, 

UUOf 



$?0 



129 1 

interfici, necari. ift bcimfid) mnorpci roor 

Dcn/occu)ct,clanculum.rpCEvicarium lucepn- 

vatu$ cft. (Einen jdmmcrli^cr nWfc crmorDcn/ 

omni fupplicio aiiq?cm cxcruciatum nccare. 

^ €r qcbenfr ihn |umnor&tn / vim illj intentar, 

cacdcm molirur, fangTincra eju*q?aerir. 

®cSS b/ ^^""^ * €rnwDung/bfc/ it. tue 

axorDcn/ caedcs, occifio, homicidiuni, trucida- 
ho, jugulacio, intcmccio 83orqcfci$tcr 3)ior&/ 
homicidiumconfültuim Uligcfowr SftetD/ for- 
tuitum.. 2Juf SJJfrri) au^jcljcir/ ad cwdcm pro- 
ficfci. gincn gDtoro betjf bell / ßngvmcm pro- 
ft,ud " e » P"P«rare,.commmerocÄ:dcm. €i- 
■H $?t>rt> rdefren/ necem alicuju» uleifei. $ru< 
Hcmiorö/ firatricidium. gurflminorD/ intcmc- 
cio prmcims. ^aubfmcrö/ aHailiniumV Dui- 
tur ttttm 3ftf||(fr fnwrft / •vulro.ficarMiu. tf\n> 
DcrmorD/ infancicidium , £> <jvanJ 0 e, poculum 
abortionis. Sfalqgmxto rcgicidiüav 9Rnd?t 

morD/occidio noauma. <£d>n>efrcrmin&/ fo- 

roncidium. @rIciM10ro / eß extinttio , perdi- 
ooanim*. ^Itfrmorö/ avtochiria, etiam pro- 
pncidium. S»ltCl-mOrD/pjrricidiun». SDfiit. 

fcrmtfrö/mamcidium <3frajjenmerD/ law 

cinium. JoriimifnniörD/tyiaqiiicid.um. *8kl 
b^morö/uxonc.djum. /^CU^nitcsmertvma- 
riaadJum. ©iffmorDv veneiwium , qvod& 
3^WCVmOXb exponitur.. 

^»iMJi et/ homicida ' percurfor, interfeftor. 
SJiOl'MrinitTT/ 'Die / famina fangvine comami- 
oa"l CrjrinfrDcr / /j-w £aubinidröcr / latro 
inulti$ homuidns famof«:, priaeept. necit. 
jjftg flg ** ' ficariu».. fWüttcrill^rtcT/ ma- 
tncida. UJ.iiermprfcr / oarricida. 35rtit>fr 
PcrmorDf r/ tatncida. 30mc(l<rmdrt>cr/ /oro- 
ncida. »f. 

& aiv. fangyincm conaipifcens,firien5, cas- 
dem opeans, expeten«, intentanf Icthalii, 
niorufcr, Icibifcr, memiferam plagaminfcrenf, 
latrocinani, graflans, fangvmarius, cruorisavi- 
dui. €ilU-ltl mmHQ b<mncn/ ad hauricodum 
fangvincm ad»olarc, muertmem in-aliarem ex- 

ungvino* 

Jcntum confihum. «Diorfcljaftc* SfaillRtli/ 
cruenca facinora. 

€Diorö/^93ifiicö/^i^/cS4, SOteftr/ 

# SOlftt&C/ *4 prppr. trinis, fraÄuf, artri- 
xu», coniulus, comminutuj >&tnp, mitif, matu- 



1292 



ru,. «ortus, cxcoclus, cerendo, fra,w C ndo 



ahovid diirumpcre , jh* d.rumpcrc & 2 

W fföicBfl raort m ef&rfrn / naVi, ad r c ±! 

«um , -debiutaiura. putr.dum. mtkSSSi 
lignumfrag.lcmollc, fr.abilc SwkiS^i 
fcrru-lfrcflum frJgofum . ^X/S 
contr.mm hum.Tiatu«. WfrtSjl," 
gnum putre , vcrm.nofum. © Bf mc/fr, J /:" 

al.uvcm reoderc. gtffe «, t lt»cil/ cicurar „ 3 „ 

g.ijBrtcnrcJcn/ mnnfiliihn über ? ,g ,"S 

WIC?C n/ adeo cocrccfco . W fubi^ m cum 
ftar o ci l.qvcfiar fflPi f !rhrrf M ,» ,. n " 
Jaflus, dcfclTut,dcfat, S atu5,po^7 W r. 

propter concatcuaios laborcs. T>„ rf h f nn ,: 

Dtcifcn mnrbcgcnMfbf imDcn/ eoS,"«?. 

nbu. dcf.u, Sa „. Unmftrbf / immatuiu, ä «- 
bus ,auftcru» r diiru$. 

»bigfcif/We/mointado.mollitia.tencr.ra^ 

nun rnolhtic» putredmem afferr. gWrWd* 
tcr Mf«/ vir.um dcbiüta«, .mbcaj" „ J 
firmuai. Unmiirbigf <it / durica , auftc« aT 
immaturita«. - M »«uai, 

^tnfttb«/ «jr^« infinaus/dcbS Ä 
bcc.ll,, langviauscnervif ,inralidai, eT.inS. 
} mc, imbecillc, lang.vidc.. 

J^num, terraatra, pulJa, £T Paludofi v foftttn 

«^fl.g»orafJi4/ locu. paludor«, »5Df««(£ 

coenofus, Iutofui,.i/. $D? P b cr / brt/ li mu , f< 

gfewMM« »OftT/ Gort. Äuala SarJtS 

^arpe f^meeff motfi^r / carpio paludcmia. 
pic» 



1293 3Ä0 

FQJo&ern / ö" r«"pof. SJcrmobern / 3*nno& f ™/ 

puuc teere , coinput rc Ilctc , putrefieri , caric in- 
fcftari , corumpt. ftßean uu i ikl) laityC iic.-.r 
fi 1 rcniU'Dcrt tl / pannu« Gru corrumpitur. 
SJcrmoberter 2ri<bnam / cadaver putndum. 

SScrntOfrcrt j!)0!i / Iignum caricm (cntient, tr.i- 

hcn». 2Ure »ernio&erte &Sabrc / mcrcc* obfo- 

letae. 

5J?l>berun<,/ Ort/fitur, putrcdo, rancor, carici, 
8f SR ofcerid&t/ xi/.puuidu» , rancidus , Auiolus, 
mucidus. 

Q}J itt'F / 0<W / ffar. c*r. medulla. Propter mob- 
ilem &pingvfdinem a tfjor/ fivr tütUß dicüur. 
©a$ Sfcarf im fidcfaroD / medulla fpinalis. 
£>ad Üfarf / /m <• 0*r Bern t>c* S&attm$/ medulla 
arboru. Ita medulla panit , propter moüititm, pos- 
fttdici ÜOBlXlatf (mBcot/ Jed appelLimut Ott 

Brome. Qa£ üJJarf am* einem fcetne rubn 
cmcdullare. A SRarf / eß ad,. SQJarFidtf I ut : 
<Einmarfi$t$cin/ os medulla abundaiu, plc- 
num. 

Per / mortarium» .t 
tüorfl / tontufm ,comminutm. (£tnM< im SKlfrfcl 
flogen / tererc aliq rid in mortario. g c ticrmpr 
kl / ätikl üMcr / mortarium bcllicum. €men 

peuermo'rfcl mitSRaaeln/ Steinen iinD Äefien 

laDctl / mortarium oncrarc ßve replcre clavis, 
Cuts * carenis. POJrJrfer Ii'* brennen / exoncra- 
re, difplodcre mortarium. ( s niriir;mtfr r d .im- 
macarium mortarium. ©irtncrncr SK^rffT/ 
lapidcum. SDJtfrfelein / 04»/ J<mu».mortario- 
lurru 

{P?0rf(t)CHC / Ort/ paA.llus med. 

4 mor». Airdick dicunturmot(u\i , morfclli , c3 
tabu lw, medicomentaqjimt, utplurimhm formt qva- 
droUt, tx pulveribtu J'accbarS foluid fufcrpt'u , fu- 
ferq. tabuldm ligntam , lapideom, cupreanrvt , uz 
tortfolidrntur , effufu paratd. $rtlftinorfdjii(cn/ 
»orfuli peöorale*. Vnr^irmprfc^cllen/ purgan- 
te«. TOagenmorfd)eu'en/ fomachic*. (£t4rF< 
roorfcheflen / morfuli Imperatoris, ateerantes, 
conforranres. %itTOnt.nmCtfö(\lta / morfclli 
de cterO,$r. 

/ Ocr/arenä- 

tum» eeemenrum , calx arenara . U. intrita. vel 
humum. Eß a. Ytlcxs. tylter SWÖrlcl / malt in, 
rudutverus. SJfrjrfcl rürert/ fubigere talccrn 
9t trenam in alveo calcario. Olnqfliuehrer 

Wietel / cai& fubaOa. <£m mit 'ix.u.; bcn?cr. 



9S)?D ^!294 

ffflt CB^nÖ/parief arenatö induftut. SJJJit ?Di^P 

tclbcn?crf<n / nmmmavgm gj?6rtcln / bcmrjrfcln/ 

& Vcrmortcln / rtulhtare, incruftare. Inie SJfrjr« 

iclun$/ ®cm6rttlimg / * 23«rm6rt(lun4/ oie/ 

rrullifätio , iacruftatio muri , arenari teüo» 

rium. 

^erfld/ Ott/ crera fofluia . marga. Eß k 
tnnrbc/fiwi wri rfturw^itnAr/Eytnearfror 

nuntiant. Eß autrm terra (Tcrcorandisagrnta» 
ferviens. Po//!/ rtutn im i VOatt/ «rix««. 4 
ttlercjd t^»it . 

OTcrfclen / ?Q?urFelen / /eando x«< fein. 

dendo aliqvid difeerpere, lacerarc, laniare. 

SBrot jenncrFeltn/ five jrrmurfelcn / panem non 

?eqve fecarc * friare « contcrcrc. Ab Mc vrrbi 
patitmtbrß 9JJtri}c!n/ macrare, macirc. tenuare, 

cujw Compof. fimt : 5il>mer<,(ln / au^merijcl«/ 

ÄTü : (Inn. r.Hltl / ^(rmrrgcln / propr. emacrare, 
emacire,attenuare, exrenuaremacilentum red> 
dcrc.macrum täte rc.p ßni:.!:im : mfirmaredebi- 
litarc , frangerc, enerrarc. SlbiKmcr^tlt 1K& 
bin/ macefcere,macreft.erc. ^bgcmcrgett femv 
mactere, macere ,arc Teere , exfuccum fleri. <^T 

nixt von Z w j" $w< mt br au^rmrrgrlt / in* 

dies magit ma»isqve infirmatur, vinbuiqvc dc- 

ficit. (tr i\\ |o au^oner^cU / >«f er Plappert/ 
aridicate aepitat. (Sr i)r au^cmergcll / mal 
Fönte t>ur$ ihn bin feben/ macie pdlucet. 

3J?ergi'lnng / 3U>^ 2ln* &ur$< ^ermegclung / Ott/ 
macor, macror, macies» mactimdo , u. mfirmi- 
rai,imbecilliras, debilius, irapotentia, tu fra- 
fta , defedlio «trium. 

?0?Or(bC/ Ort / p/«r. Ö??CrcbCn / tuber , »repr. 
fungui fu i Um. Dicitur a fflüit / tüurrclcn/ 
fivejXfOtßf nonjclum propter tcnmtatrm , perofiu- 
tem & fnabililatm ; ftd ttiamqvia in lecupalußrU 
biu &bumilioribw fucertfene foul. 

?D?or / Oer/ asthiopt. 3Rcrinn/ Ort/ »thiopifla. 

Eß 4 ttlor/ /rr »4 pi/ILt fivt atia, ata\ tU prapln ni- 
grtdinemfatm duttur t jiculi athiopt a Grtiü ptoptet 
ußicprm foiii. A QÄor eß SOilUlftO / 4i;. &adv. 
aethiopicus« a t er, niger, o morc aetbiopico. 

/ Ottd/ p' u '- **r. mufeut , propter m&tinm 
a ttJorf / dtalräS ^Siiti duttur, rßiu v&riui : 
SSltimmotf / mufeus arborcui , cruOatcus. £i< 

cbenme^ / mufcui qtemu». sfjfeermotJ / 4 
roIIeiun(^/mureutroarinus,£$'coraUina. <3teiB« 
moÄ/ )Sw tf!o&fr«3ur / lieben, (£r^enmo< / fr* 
£>ai:l0rp/ ■> eautcltiHUt/ nufeu» tcireftnt. 

Jyce*. 



1295 



«9lr> 



lycopodium. fljjjf 3JiC8 bctt)ad)f(ll / obduci 
mufcö. ([ine n üBrtiim »om C9?cfc ff übe rn/ emu- 
fcarc arborcm. (DJif SDfofe maUTf R / mufcö in- 
tcrjcaö lapide« coagmentarc. £>ie gugtR mit 
tOJptf wrADpftn/ rcxrus fcrrunainarc , mufci co 
nu interjc&acommifluris. 91 IISITIOfVn/ fivetyb> 
mcfoi/ cmufcare arborcm, (inen $uU1R abmo 
jif Ii. ^ 5D?C»rf 5ftofid)f/ *4 mufcofus, &verb. 
ir3eme<ff n / mufcö regere, obducerc. SSemofcte 
Brunnen / mufcofi tomcs. £DJo|Td;fc £cumc/ 

arborcs mufcofat. 

QSJlOfl I DCt / plur. rar. muflum. Deorignumußt 
Vojfuu : Mulrum live Moftum eA a f**X&"> i. c. 
ccner, novellus , de Non ms : muAum non lolüm 
vinum | verum novcllum qvicqvid cA , reite di- 
citur. HeRiits forte rß k 9\0ri/ eneus , conru- 
fus : flu t mim ex uvk calcatk Mt^fräQit» Ab- 
bwe rß C0?efimcü / potio mcllc * murto mix«, äl> 
£D?o|tid)f / ßve ?D?P|tfe?)t/ muAcus, muAu- 
Icnius, muAarius. ©er 33iU'fd)Ufj am 9)?0fl/ 
protropum > lixivium. vD?otf»om erlirnSrncf/ 

inuftum primae preflurae. -SOt Oft 9001 9(\ld) 

truef/ muiium tortivum. $BrrbalfcneT5)?pft 
aiglcuces, fcmper-muAum. iJSiMiliVmi K / nui- 
ftum aeAuans. gcrili HU'|i ' niullum fcrorinum. 
$veu renne |t muiium medicarum. SBermilf 
moft/ablinrhircs. Stc 3tl»intmuft/muAumhe- 
lenites. SgccmiOfi/ muftum circomeidaneum. 
5??ilffatfDcrmDfi/muftum Apianum. /»wfalcr- 

cum. S^unmpfi/prratium. ©ffotfcncr SJJü(i/ 
defrutaturn, defrutum. 

%jJl\l$ / Km/ flur.ctr. puls , pulmeri tum, pulmen- 
rarium, &qvodvH cemminutum , havidd^ maffa, 
*vd verftnio fit. Inde non irnrnn itu a prwnbw : 

xTJors/ tH&rs/ & märt* dedutipoteß. 9tpfcl- 
UlUtf/ pulricula cxpomis, pulmencarium malo- 
rum. £»irnmu$/cxpyris. €ocrmu#/ pulricula 
cv ovit cum lade coalta , puls cx oris buryratis 
crifpara, dicilur ttUm frcbn§elmu$/Gv*/Jfcutc)- 
)ara , qvi* tn fcutrlli oqvtiuu J^>|>IUIlDcrmit^/ 
»ulncula ex baccis fambuci. Jfint>ermtl$ / ci- 
but pulmentaris. finfcnmiltf / olus cx lcnticu- 
I». lonsrnmu^ / minutaJ. 3K<?nl>e!mutf /pulti- 
cala amygdalina. W celmilS / puls cx farrc pul- 
eifico. 3J?ild>mue pulricula cx lacre dr tar i c p- 1- 
jnentari. &irf(frniutf / fuccus ccraibrominipia» 
färus. JXci^mii?/ cremor orvzx. €d)lc<nnul£J; 

fuiucuia cx fpincolii, acacia. QSnnbrcrmu^ 
pulticala TiMiia. Hinc rß 5K(j?Icln / X>M / dm, 



I2$5 



pulricula, olufculum , &X> M ©Cmftfc/ oiut. 
fc;miifc Mi üDf rff n Jfrauf / morerum. 3naci 
niUlC oltm contraWe %it\t/ obfoniüm , cibus pul- 
mentarius. Äil^crmu<Icin/ athera. 

SOiuff / muffen/ gemuffet/ Iarrarc, baü- 

bari, propr. vox canum &vulpium rß, cujut comtof. 
SlnmufTcn / allacrare , dtritur^ a fon6,frd *J «Im 
etiMmtransfrrtur, iU ut SKu/fcn fit rorvum v idere, 
hm« oculis intucri, &inde tttl ?0?uff w>(*tur: 
homo aufterus , morofus , rcelus , occultus , ab- 
tttufm t *liisfti*m (in SKöfTllia/r"/ unde Ad,. &*J- 
Vfrb.$Kufti<i)t / rorvus, tfrorve, horridu«, & 
hornde, ucicut, Ö'uciti. Sed^üf/ Ar 3)»uftf!/ 
t>tt / yvofy txponitur : mamca , mIiai &taud)t/ 
ai<ia muffuantti &uBihominu mämeam, fvamU 
hqvuntur f ori admovent. VU. Urnen aliam derivM- 
tionemfuprk in XtUu. 9J?u/f prtterea odorcra 
five foctorem cx firu 4c mueore cxhalantcm 
taU *t ?| indt eft verbum : 

OTuffcn / farcre, propr. rcdolcrcmacorem, odo- 
rem firus dr rancori» emirrcre, exfpirare, dit- 
fundae, tuet etUm dr omni graveolcncü acqve 
odorc tetro diettur. mil/ft in bei 6iUbCll/ pu- 
rer, faccer, feetorem redoler in hoc hypocaufio. 
SKfifTiijFeit/ ^nrTunij /Ort /ö'Oai 9Ru/f« /prop, , 
odor rancidus, Aibrancidus, rancidulu« , ac dem- 
drqvjchtrt fcrtidiras , fector, g^odor fandui. 

. feccidus cx 

1; tu, puuedinedr marcorc, purridui , virofui, 
l> •• raacide , odorc mu^idd, mueorem redo- 
Icnre. 

qvetMdmodum Xfluffm I ex 
fonb & "va<t vaccarum diciiur , mugirc , boare. 
Htm ttiam ipfa vacca in*lüpnbtu locvduitur etil* 
€0i*llb</ bueula äutrm ein SJiUJijrn ob ciomerrm 
eaiundem ; »inn (int €0i*ll jC per untumrlum etitm 
dicitur de pudla & qvai:mq i mulicre moribus 
agre Albus dt indecorisprxdiu,mir .- (£S i|i eine 
fiavfe Unjf •• fecraina immanis, bclutua, tuilu 
craila five Aupida ftolida c A, 

2DlÜf)/ ^ SJRÖfte/ W«/A«.p/.Labor,opera, 
negotium , onus , iudor, corjeentio, occupatio. 

r t(l ciBfiiri'nciSJfuht/ laborem deAdcrarbate 
rc». ®?if(|ro§fr(0?nbf/operoic. €incgRu(K 
Über fid) nehmen / laborem , onus , operam infei- 
P c rc , fubire. ci" t in 6 mit grcpf r ?5f iibe re r r alj: 
(CR/ multis laboribus dr vigiliisaliqvid pratAare. 
£>if CO» iilK i(i iugri^ cor ll}> / non «4bct eas vi. 



i2 9 7 



«9fii 



res, qvantas tanti Ubote» poAulji ; . exigunt, 
rcqvurunt. 9ttnt$intlbr / negociaofficialu. jvtn< 
tnmilflC; laborfac»ü*,exprditu$, ludui. (£r< 
frdglid}CvOial)C/ labores patibilei , tolcrabilc«. 
Shaufuine ßvt 3c iirncriuiilj« / & UnfaoJkbe 3)i u 
|)f / labor Hrrculeus , incrclibiiii , innnirus , im- 
menfus: tppflimt ttiam JcufeltfmÜbe/ occupatio 
vchcmcnnüima , acernma. UumÜI)( / ludui, 
facilitas. 

(Oiillim / £y &t möbe n / operam dare, cor» «fle, la- 
borare , taborc conccndcrc. (?id) Clüfi CtlferftC 
bemnben.' qvod rtiam diatur 3ermÜben/ labore 
fefrangerc, multö labore 4 fudorc aliqvid fa- 

* eiere. €inen bcmflftrn t molcAiam infme , nc. 
j»orium faceAcre , exhiberc alicui. S&einÜbf 
bid) mit Allein ^Icif: / itmiiw nixu , lummi ope, 
Aimma vi, qvantum potcs,£onare, cura, enhere, 
adlabora, invigila, üicumbe, da operam. 

SO? Über/ emüherv Der/ laboriofui , operofu*, Are- 
nuus, alacrit, accinclut, in labonbus vcrfaius. 
CKabrhnn/ & *c m übe nun tit fixmina laboru 
patien s, a/I v cra labori. 

SO? übuno. / & $emfibana, / Die / i. das SO? üben / & 
SPcmnbcn / «J. rfl fw><i tHfibe. 4Bero4 , lid)e£e< 
lili;!)ima »Ulf |K'h nebmen/ laborem inanem-ca- 
pere. 20?an bat nidjtf ebne $e nitihuna /.omni 
bui cA labor impendendus. i|i Der $(mü> 

bung m\ roebrt / bajj man tt btfre/ audirc eft 
Oper» pretiam. SJfan nun; bic Sßenuibung 
brau wagen / ferendu« , fuAincndui, exruuricn- 

duseft labor. <Bor einer Sbemubuno. ablieben/ 

fupcrfcdeie labori, abjicere, deponcre, deerc- 
ctare onus. 

SO? nbcfain/ * sO?iibfamlic& / «4 laboriofut, 

opcrotui.difKcili] . gravis, molcAu« , oncrofus, 
fcy .- laborioie, operote , dif&culter. ?D? nbcfalig 
*i itemtfi mifcr, mfchx. calamuofut, asrumnofus, 
aAli&ut, vexatut, agiratus, jaöacus. S0?m! 1*1 
I MC ten / difficilia , luttuofa, triAia, labouoia 
tempora. SÄilbüSligce üimf/ munui graredif- 
ficile, officium laboriofum, molcAum. *DJub' 
|ii!i.uv Stailb / conditiomtfcra. mrieranda, im- 
profpera. ED? ubftilujer 20? cnfdj/ homo proftra- 
, tus,jaccni,admiicr>amnaeu>. 

SüiHbefamfeit / Die / Um avod tll&bc hl 13eroö< 
bunej /JW SO? iidrcliilli'it/ r/J miteria, calamiras, 
infclicirai , alrliAio , cafus varii , malorum iliat, 
coneurfus, muht i udo , pciagui , it. dtfficulut | in- 
commodtta». 



J298 



WuDe/niuber/ mündet/ 

cxhauilui, fartgarus, fcd'us, lartus, langvidut, 
@eblagm&be / adtnodum defatigatui. 3Tiüte 
d)eil/ langvefacere , debil i ca rc, ene rrare, las- 
ilrudmcafficere. 5Rübe feon / fn e rwrbcn / de- 
fatigari,langvere,langvcrcerc, lanpvor« con- 
fici , rraagi. 9Jon ßkbe« HlÜbc »erbet! / ambu- 
landodcfatigaai. 
?0?{lbeH / & (Sntlttbcn / «Siw &paßivt fumutttur, 
dclalläre , fatigare , c^dclailari , faugari. SJtcm 

£aut'cn erinüben / exanimah cuxfu. Qae <|>fctö 
ift M.uij ermubet / deleflui cA eqvuj itioenbus. 
Cun-l j. Jlbniubcil/ defatigare, latlitudine«*ani. 
man. v£r i\] abiU'Biübet wn •£>!({</ »Au taan> 
t us cfl. &al Uft tölücf ronbet and; nol t»cn 

lapferjlen ab / adverfa forruaa ecum fori 1 
jnum tJtigac. 2]baemi!^rtr Beelen /animaa hu- 
jus tu* pcrt*fx. Unerinnbet/ indefeflu», ia- 
detes , SS*: indciiocnccr . aflidue , Arcnuc. 

iKübiofrit/Wc/Ö'Dae SRübefeon/ langvor, lafll- 
tudo.dcfaugatio. 9}?Hh ,fcir rrrur|"aebcn/af. 
ferrc langvorem , lallitudmc arrlcere. SJfitbiji 
feit »eitreiben/abigcre,abAcrgerc, eximerclau- 

gvitudincm. 

ÜJtilbialid) / AJi..&*Jvtrb. Uem qvod tH&De / lan- 
gvidus, I ju v;vidülus, £f langvidc, laflui, lafl'ulus, 

b> cum tasdto. 

5)tllf)t/ & 9Dltlt/Der/ /jnrp/irr.animuf.meni, 
arTcftus, fenfus internus, it. rigor menrit, for> 
titudo , virtui , magnanünitai. 50? Ut r/ww« ap- 
peticum, inclinationcm, voluntatem S^volupca* 
rem jfsl.ü ^nner'.^nt/anknut audax. 3^4' 
bflfter ?0?nbt / imbelli», labans , fupinus, jacent. 
£obe^bcairrtaer CD?u f / animus laudit ararw. &. 
nen atiten Wint b^ben / in gaudiö verfari, abteoo 
hilari efle. $r bat feinen ??? uf bariu/ averfut 
eft ab eä cupiditarc. <?tiüen imb fanften ?0?Ht 
baben/ aeqvo antmö cAc , cranqvilhtacc frui. 
hinein einen «Dfitt einfprreben / ammomalicnjua 
confirmare, Colicirudmi fubvenirc. Jbabc gU< 
ten?0?Ut / rcfpira, abjicc metum, exue timo- 
rem. ?0?llt fapen / exemere metum, animi 
con Aare fpemconeipere, confiderc. £0?Ut 
^nfen 1et§rn / defperare , animö dejici. &\ibt 
madjcf ???ilt / opulcnriat comer rumor 4c fero- 
cia. @uteT$0?iitiflnnrbalbe^Heib/ bonuiam- 
mut in re mall dimidium cA mali. 

Olmni! t / amabilitat, venuAai . Strmut/ pauperrar, 

fed vid. in Jir, $i(rm«t / de CüJemniut / r ei 



1299 



«fött 



3)?u 



1300 



ttmm .U-jrit&wtiuvüfdbe l ammofiras Bacchi 
ca. 7)<mtlt/humiliiat. <£i>cltiiut / anirflus no- 
bilis , Regalis. <£igenmut/durirat,contumaci a. 
<£rblUUt / animui gcncilis , ingcnuus. €ri>muf/ 
mm. propr, fa rnw* , i. f. animus huuilia (edlans. 
QfCfafltfi / audacia , fideo tia»ccmcriras. Jteo» 
mut/ ingcnuitas , tiberaücas. Qegeumut/ forti- 
rudo adverfa, oppofira. ©eltmuf/ infolcneia 
divitiarum. ©Ifldjmilt/ animin placidus , fe- 
datui , ab affechbus libcr. ©roß IUU t / magna- 
nimitas, generofiras, J&clDenmut/ Tixius/iw 
mens heroica. J&odjmut / arrogamia , fuper- 
bia , aliat Ubermut. Kleinmut / pufillanimi ta s. 
JvMdgemut / animus qverulua. ÄlugmUf / pru- 
mi denria. &tieg$muf/ animus in bellum ardens. 
JtUUftmut/ ad praseepra capax. tfunmuf/ omni 
terrore carens. £ad}mut I trons exporreeza. 
£eiftnllt / mens aegra curia. EeutmilV tama» no- 
xnen, fr Jvti.fudloct. gertH'UllUK / animus inrrc- 
pidus. SufllTlUC / hilaris. ^aundmut/ ▼irilit. 
Sieumut / panieudo. Sanftmut/ humanitas, 
dementia, traVinmitt / fueus, animu« dolo- 
fus. «Srjjnjfldjinnt / debilicas , animi molürtei, 
inhrmms. vr chirccTUItlt / criftitia, tegrirudo. 

Sraucrraut / maftmi , Iuäus. Jveumut/fide- 

1 1 ras, fides. £ugenbmut / mens ho nefl a, inregra 
tfcapfermut / cafusaeqralisin omnes. Unmut/ 
indignatio, macror. SQpUniUt/ animus prae 
fem , folidus , locus. SSanfelmuf /animus mo- 
bil is,ventofus, dubius. 20 i'bmut / dolor , tri 
Ihtia. ^ßcibcrmut/menseffoeminaea. 98$eid) 
tnut/animimollifies,commiferatio. ftßicbcr 
mut/ contrarieras , mens adverfa. $Biflmuf/ 
lapis plumbarius , piurebum cincreum. 5fiol> 
tUUt/ fa vor, grana, it. mens fecura, gaudens, 
* ovans. üöolgemut/ origanum, plf»'*- Ali&t 
EBiMaemut *P optime animatus. Hßunbermnt/ 
animus dinnus, admirabilis. 3aaeniltt ' mens 
f ormidine lapfa , fracta. ?ir t n<i um t / volunras 
co acht. 3n>rtfeltnilt / mens dubiis perculfa. 
iitlcin / X>a» / dimin. animulus , animula. (£in 
<jii te* fitlem haben / bonö animö eile , in finu 
gaudarc £rin SRntlein an etnemfülca/ ani- 
mumpatcerealicujusmalis, enSindcre bilem in 
aliqvcm , nrus acerbitatis fux in aliqvem evo- 



merc. 

$DtUtftt / ftmplex, rtrum eß , & foJuntmodi in caufu 
jru.iahbus & cptßcum ufurpätur . ul : £ic Jef)n 
muten/ renovationem feudi pererc. Hmc ^chn [ 

niutling / OU/ pcticio rcnovacionis feudi. %m ' mutig / iracundus, ftomachans. 

9ßn nn 



J^anbrocrf muten/ reeepeionemad magiftaium 
opifkum expetcre : Compoj. vrro id^k tn ufu 

funt,ut : SUimuten / & 3'ucinur . n (bllicitarc. 
(Kitiem 2Beibc8biU> Uiiin*t an fivt iucmuteit; 
foüicicare feeminam. Olinuutt r / "Oer tblliau- 

cor. Slnmutuitg/Oü/roiliciucio. (EinmutiuA 

nomen luum deferre* (^tttmutung bei)m ^aob' 
tOtvf/ petitio mag illcr 11. (EiimuttCT / ^«t / ju- 
nior opifex magiilexium poftulans. tRiV^ 
SRcbenmutcn/ in cauiä frudah expenitur: ümul- 
cancam inveftuuram pecere. Qüntmutcn/ pott. 
fere eß , noUns : meturn ineurere, artonitum ali- 
qrem reddere. (Entnilltuna / OW/ conftcrna> 
tio animi , incuflio rormidinis. ^ . nun c n nc- 
cum levare, rimore aliqvcm vaeuum reddere, 
ad fortitudincra revocare. 53tnnilfffl / conji- 
cere, augurari, colligere, ailcqvialiqvidcogi- 
carione , opinari , arbirrari. (£ö Iii nid>C j üücr; 
muten / non cd fufpicio , nulla conjeüura faci- 
enda cd de häc rc. SSermufUnO, / DK/ conjeiru- 
ra, augurario , fufpicio , opimo. cxiftimatio. 
QJermutlidj fädj. yiin. opinabilis, conjcclura- 
tis, fg: fufpiciosc,i»«^ö pi aj'umtivt. UntCVllUIt» 
lieh / vx xtra fpem «Sc opimonem. Uutermut> 
iicb .*;} CSIucf/ fortuna incxpeclata. 
3J?U f ta <a«f. am moius, Nortis, magnan 1 mus, 
(Vrennus, intrepidus. tomrer, an im ose, Viri- 
lit e r. (£r ui mutig/ es? gebe/ fflte e« tvcDe / para- 

tus eil ad omnem crenrum. COtUtit) fenn / ani- 
mö forti arqve magno eile , er igere A confirma- 
re Ce, vX'ine i^ade mutig amu - r 1 : f n / ammi ma> 
gnirinJincm adhibere. (£id) mutig ttt bet 
d) lacht erneifen / in acie animose ac forcircr 
fe gcrerc (Einen mutig matten / auunum ad- 
dere alicui , meticulofum confirmare. *XRi£t 
mutig/ dirfirens,defperans, anunodejeclus. Un 
mutig/ ftomachofus, .ommotus, crrcbrofus/in- 
dignabundus, iracundc. ftomavliose , dun ■> 
ftitm Unmuts. In erttrit nmpoßtk 0 frri uj & 
mtttatur , ul: grcifltnÜM.] / remerarius. ©i'ß^- 
mutig/ generoius. Älcinmutig / imbellis, me- 
ticulofus. ^renmutig/ ingenuus,libcralis. J)C- 
mutig / & fanftmutig/ humilis, modcllus, fup- 
plcx, &? demifse, fuppltcicer. .htl&tr.im'lt''', ' 
5JÜH/ & Z a JHCi mUtig / idem ttvodjltnplex ttlUttOt/ 
ftrcnuus , & örenuc. SJRilbmntig / munificus, 
beneficus. Qßanfelmurig/ inconftan*. dubius, 
volubilis.mutabili«. ^lüebmutig/ maftus.flc- 
bilis.lamcntabilis.y.- meefle, flcbilitcr. 3^ t n 

Sunt y muJts 
äliä 



i30i 



MiiM Uha etmpofiu , ut : <iinmUi% l unanimi», 
«onfimtiem, unan innrer, £t.uf Itlillfg/ ani- 
n .o confirmama. ©C^mcctimitig/ *ger animo, 
aflh&us , &r. CJtvr ombu rliain in Udp ttrmnan- 1 
tuf&äJvtrbülfiaU, ut: &nmwiqU(h/ unö orc, 1 
nnan um »oce, , »r.fenni. ©rojjinncigiifi) / ©C#- 

miuigli*/ SrcdjrrwualiuV ffrtDinüf^'itd). Ulxr> 

mUltaUdjf/ infolcuxcc »liipcrbe, gj5r. 
fXutigffit / Die/ fortirudo, vutus.animin, ma- 
snanimica*, ftrenuua* , ajft binc umpof. ut m. 
W«/ * 2lninuttgftit / amabilicaj, amanirat, 
jucundita*,lepor. ©emüiHfrit/bumilrca»,mo- 
deft'ia. (Eüicninfltigrcit/ obftinaiio k pertinacia. 

Rftfrfmmrdt/ audaci* ^rnfaftlf r ü- 

bertai. (gtnmfltigffit/ concordu. WkUfgA 
tigTcif / tenetitas, miferano. gormnutigfetf/ 
tndignario, ftomachu», &r.. 
SyjUfiqcO / animum accendere, fiduciam augrrc 

Cujtu comfof <Hnmnttgcn / flufmutigen / fpincum 

exfuicirare, excitarc virtucem, calcar addere. 
Sbtmntim/ ««Vm. <£nfmtitigen/ efFccmi narc, 
virtutem frangere, firmuaicm antmi convcllc- 
re~ €rmnf ige n / U. fwut 31«« c*}»ofmtirtcjcri. 
£id) CTmufigfn/ revocare, colligere animunn 
fortitudinrm fumere, redineegrare; 

WlltiflUng/ tit/ animacio, excitario forcirudinis, 
im fpei , gaudn. Ii* 5tufmilfi<Jimg / JBcinilfi' 
g»mg/ * Ermutigung / crectio animi. £rttmu< 
tlgiing/ effocminaxio . debilitatio, fraclio forti» 
tudini», virtuci», audaeix , i$c. 

(Lettin t / t»ae / 4 tHut/ qvolidtm tß, animus, 
inen», aftertui, volunea«, it. anima. ßeff ig ©C ; 
müt / animui inflammatu* , ferven», anriem. 

animui perturbatui. (£til 
\rti fivtfanfttil&emht/ animui qvietur. lenil, 
placidu», tranqrillut , fedatu». <e(frn>dd)< bc* 
©f mtlfrt / anjmi labet , impotemi*. imbeaUi- 

tat. €ta<jufc$ Ofcntüt ge gen «inen (jaben/ opti- 
■>e animatum cfTe erg* aliqrenu. (gefn @C 

tnut regieren / Jn* im 3<"inr hafte« / fc cohibere, 

imperarc fibi , intra rationii syrum rc»ocarc fe. 
€r tft Drtf ©cmi'ite* nid)i7 ie*oon etfafFeftui. 
€e i« ©emitt erfdrtigen/ explerc animum fuum, 
dukedine perfundi. €ein ©emfit ju frleten 
ftcllf n rortunä ful conrentum efTe , it. cuptdica- 
tibui indulgere , morem grrerc. Cr b^t 

cmilt/ ingenii ancipih» , vant Ar 
siutabilitcfl, homoeftanimt inconft'anh«, le- 
* multiplic«. £iiffrr. e4)nnb. tgchflmqc 
mW / mciu maligna, polluia, atia.. Jugciib> 



1302 



3u*fqcmiW men» T«igjnea s honefta , pudica. 
rformjemut / mco» funbunda-, veCina, com- 

mora. 

5JtlllI/'Mr/ vriuJI,tf iVO x Goth. palvit, pulvi/c«- 
lus. UnJe SKuDnjprp/ fcoiÄ m»}ultroif/ talpa. 

qvta p-.tltynrm feu ttrrtm toüit. Atq\ t»Je wmi 
vrrb. 5Ä«ntnfn/ propr. pul»crem cxcuare, in pul- 
verem redigi, comminui : ip»d hcJii ttßupttxr 
pro : cariem fentire, trauere. SKftlmung / OU/ 
caeies, corruprio ( prtfntim thni.) ezarrofloac 
▼etmiam.. SKnlmrcbf / *Jj» 8? ädverb. «rioAu, 
prepr. fulvetvlrnha. fljfulmüfcf nXTbtB/ «nc 
intefrari. $D?ilImicf}f Q5ff4§ / vat cariofua. 

*B6'ilmi<t)fcSt5a!Pfn/ tr*iwncn/ SöanbÄljcT tra- 
bc . , limina, cigna canofä. Et htc omni* a/ut iu. 
IrÖd ytw^, rffrruntur : «Dfulmcn / SD?BihTD11^ 

5tJtii!inid)t / & C0?clmrn / TOolmid^t SKolmunö. 
JDcr Kulm / 8? *a» &cmii\m 1 puttr cariem b 
pulvifculum c vermium crofione ortum, etum 
qvämlibetfrorfut contritaen rem notat. 

vcrmuult miiiuniTimi in crimbus, tal'cis A cer-, 
a!u»qvc üwotibut rebut , qvalt* funtctrnu Jt- 
Ut* i$ wjumatt. , Lätink acar 1 ,. 1.. r. /J»r oipv. 

gla'djmilbf n- ^arintlkiu ÄiikmUbtny Siadji' 

SJTjableil / reri. mm', ai hic tiluü/ p«/t*, «f 
pi cpr. noU! in pulverem redigere , tcrerc . tome- 
reic 1 aiierercv StJ badxt fti r moicre expiuAut. 

24-mnblr/ Ihi an'ilt :i er mulit / wir mabie« x. 
i oral/ ich um! U: . m hic«. ©eirribc f lern nub< 
Im/tunderehumenca in piftnno, molcrt filigt- 
nem; Qöct cbfT fcnimet / &CT IBÜff f hcT/ q»i 
primut vencrir, pnmus molct. ©cm blfl 
@p|b/ aurum molitnm. Comtpo}. funl : 9tt * 
J>rr ' binalvn / ft-nfim dclabi. 2} ff '^vra mu!f 
immer grmdlid) tlb / «on* puU «rem covairurn 
fcmperexTundendo pedcxennmminuirar. Snf» 
* ^Insmablin/ finem moliendi facerc. 5JJJftn 

Jtonrift qnnj auf^cmablfn-/ humeneum mewn 
, pcrmolitum eft-, nilampliiitrciTar, qvod molerc 
poflrm. ©Ur(f)mal)!m/ Jriandoexterere. X>irf 

•2Öa jicr bar Den gel* Ir5<f3rrid>c frnrAmalcn/ aara 
labando Taxa catedir. <£tnnrblfli ' ut. fwijw- 
p/(X molerc, ac ttrminui eß ufitafrffimtu btAxato- 
nbut Erfurt! , qvi tum bfntn *4 coqvm Jdm rerrrt- 
fiam tnoliricurMt, .iyunt : Ifi U«H Crnnwl'Ifl/ 
polcnea nobii facienda eil: aÜut »item ipje &■ 
cüur (£iunidl)l(n / kordei tofti molintra. 



1303 



SSÄu 



UbemiA()((U/ lcvitercomminuerc, &&>tOi 
tc«. 3crma()lcn/diftcTer€ , pcrtcrcrc. Su^ul» 
frr jermablCUV conccrcrc pulvcrem. 
fRabbwg / t>ie / & ft» 3R<iblen/ molirura , </«cV- 
tur ekamüasSSRatynttf. -Wablung^o^ rxpo- 
*n/ur contrtcio , diminutio «Sc qyaem.p ulvcxa- 
«io. 

SRiiller/ ftCDJulnfT/ Mt/ molitor.ipiftrinarius. 
*D?HÜerinu/SÜ/mohcrix, piftanana. S&cuttl 
tnullf r / pollincor. ?)?cbl um Her / molitor fcri- 
nanus, trumentinus. fMpierniUÜer / opifex 
chartarius. OelmÜQcr/molitor olearius. 2ßalf» 

müller / fullo ,politor lanarius. ^iilfcrmüüer/ 
molitor pulyemnitrati. Sfljüllcc ttiamtßgemu 
inft&i , Mhkt tut Bocf diBtu , araneui murahs , 
longit pedibtu rfl , fed mc venenofiu ntc ttl*m fingnii 
five fufrndtns. SRclbft äutem f/? p*opola fcri- 
nariut. 

Spille / Vit/ mola, molctrina , piltrinum. ©e> 
treibe fivt SQ^dblmuIe/ moli farinaria , frumen- 
caria. J^anbmülc/ «nola Tcrtäcilii, trutatilis, 
manuarta. Ddtm'llc/xrapc«, trapetum , mola 
olearia. i^pirrniile/ mola chartaria. ^ulfVi- 
tnütc/ mola confictendo pulvere pyrio. ^Xof; 
/rw- $ferumule / molctrina jumentaria. €|'cl 
nmle / mola machinaria , afinaria. SUn lfmiil tv 
mola fullonica, <£tamj>fmüle / piftrinum. 
Söinoinülc/ molaalata, pnevmacica. $unt& 
*lumoU,ut: aromararia , ©ctoiirjmulf. Sina- 
piterendo. 6<llfolÜlc It. ^aljmMe/Tnolendi. 
num polenrariim. S&ttt> fit* «gda^rniilf/mola 
ferracorta. ÄlappermüU'crepitaculum. ^tüiUtq 
mwU / mola bannaria. jpfefte rmtilc / pipere te- 
rendo. SBai&mül« / molctrina pro glarto in 
paftillos conglobando. g^iffmuk / molcndi- 
nanavaha. 5öa§crmfllc/'rirdromyla. 3)?üle 
mit rief (SAltgtH/ mola qvadrina. Oberteil 
berSDtfile/ eatülut. Unterteil Der $R\\\</ meta. 
(Knie mit oren (fangen/ molamn«. QRit jioep 

tSinacn/bma. M m*l: : 

(Pfullerifeb/ *d). $0 *dv. molaris , molarfus , $9*mo- 
lendinaxius. COjaBerifcbe JpuRDf / rnanua für- 
rivs». ü»i*»»v 

ffflebU &Ät/p/»r.c«r.farina. 9tftermebl / farina 
caOrata. Clmnielmfbl ' amylum. 5Sentnmel)l/ 
farina fabacca , iomentum. 5>retmehl / fivr 
^Aqmebl / ramenta I i!',norum , (tobt, ferrago. 
€rWmcM / fanna c pißt feu enriliis. (Hnc? 
incbl / cnmnum. #orn« five ^icrtcnmebl / e fe- 
tah. j^rafiraebl/ flo»faxiuai. Jf)afermcbl/fa- 



1304 



nna avenaria.45frftcnmrM/hotdeacta. Staub; 
mm &«MM volatilis. OOeijenmcbl/ farina tri- 

t'cca. ecbtoimehl / poilcn. ©emntclrncbl/ 

limilago. ^rofiiintniebl/molitacibaria. Hfl; 
qclpnbcrt ?D?ebl / farina gregaba. e<#n Z)un» 
rclmcbl/ poilcn farraccura. <5d>6tl ©erften- 
mebl / ipollcn hordcaccum. ©c&roarj 9)?fbl/ 
furfur, fannaxibatia,fecundaria. SBei^ $Rt\)b 
flosfiligmir. 

ÜÄcblÜt>t / adj. & adv. farinaceus , g< faxinariui , 
wmnuntp'am etiam pulvcrulcntut . 

^ClDen/We/atriplcx,p/«n/Ä,^rt7«rWuiw?0Za(# 
ttXif aXCMjl/qviafolUifjiuqvdfifarind confrerfä 
Jtmt. 

contc- 

rere , attcrerc , confringere , conqvaflärc , com- 
minucre, coaculcarc , proccrcrc. iDrf 3ciC|Cr* 
malmet Olle^ / temput conculcac , petTundac 

omnia. €ifen wirb bureb bca dioü lermalmc U 

ferrum rubigincarroditur. 

ÜJialmcr/.* 3ermaliner/^cr/contritor,exagita- 

•tor, conqvaflans , «rodens. SUJalmerirm / * 
3trma!nunnn/ ©IC / fexmina p roterem, con. 
terens. 

ÜKalmuns / & 3ermnlninnq / tit/ conqyafiatio» 

protritio, conculcatio.diminutio. 
3RilUntd)t/ adj. & advtrb.xontrnum, diminutum. 
pulverifarum , &id.qvodXt}o\miä)t/ &VClul* 
miä)t figntfiemt. 
5}tiUj/ X>M/ylur. c*r. hjnc, Ö'bunc , hordeurn 
maecracum ac toftum. ©emable» >0t ali / po- 
lenta, byne molua. SJJJ.ilj mad)C\\ I hordeum 
maecrarc «Sc torrerc. ^0?al| ma(;(en / bunam 
contunderc, commoiirc polen tarn. ©cbdlTCt 
SRali/ hordeum toftum. ©eT(lenmaU/ idrm. 

j£>afcrmali / polema avenaria. 2BetienmaI|/ 

triticca. £uftmali / hordeum maecracum & 
acre toftum. Eß 4 tÜ^bUn / inde vtrb. SRäli 
\tVil i.r. SD?ail mdcbeit/ polcncam confiecre, hor- 
deo madctacicndo de torrendo operam dare. 
Wdlier; &ft/ polcntariu«. SJ?Äliei*inn/ Wc/ po- 
lentaria. SKilljung/O«/ ÖT>»l»aR^lien / ipfe 
actus madcfaurndi cV* torrcndi hordeum , $£> 
SRilji(r)t/ t^a-^. polcntariui. JDoi ^ier 
Ifl fftn muljid)t / ceretifia hxc abundac j>»- 
lenta. 

?0?aU<r / t>AS/ p/«r. kalter / menfura arido- 
rum, qyatuor modios contincns. Corus. 'Dia 
tut k lYltüyltn 1 qvia iß entm numtrw mtdtmnt- 
9?tt HU i) runt. 



1305 



1306 



rutm , tfvanttim nimirum und die commo.fr moli p*(p.t, 
at^abboc CRaltCt venu SRlllteni / ayod alth • WC 
n< ti<i:tnt , ccrtum ncmpe numerum mohton 
pru mercedc moliturs praebere. CD? :\\l<\ fr*- 
int» rß menfura hgnorum , mera ligm (c i£ , ein 

?J?ulI': / ^olio/ «J7?ulhe/ Rillte/ «f Wlu'tt 1 

titfortman hatrtl * tTlnH ttlal>f«lt/ i5t(1e\)\/ 
muittra, maclra, propr. v a« ligneum cavumdt 
' ©blongom pro recipienda färina, poßm^ium au 
tem ad uvociöt äiitt rtt rtum lufindat tra3xm rß. 
Jh&\\trnt «JOfultC/ »Wen» ligneui. jfln'n fftVern 
SDiuldi'in ' alvoolu« «neu». QBfc itnc «JÖfultc 
QUti\(bi\tV al veatus, alveolarui, alias «9? iilbld)t 
fivr ÖÄ«Uid)t A «JRÖItf rß vrrbum «OfÜlteUV 

admcciu. ^--reuu;. altfnxnn raaomitSKul' 
(CR / nimhus.pluViaprxccpfdcfluit. Dir 

Sixant beit mit COMicn n 11 einer tragen / AtUur 

dt purllh prtgnanhtm , qvg Urnen alürm morbum 
fimulant, iß mim : aivcö cxcipcrc infamem. 

SDitim / mumen/ & mummen / # v*. 

bum fittum apno : didmui tmm infanitbm : SÖfum/ 
IHtrm ' ihm; mittat i vultu aat vetr, iüotttrrcmui. 
kfirt ha 9)?ililinirn propr. lufurrxrc , & murmu- 
etttarc. Q_iwr<4wi Autrm n, qvi tsJrm fonwm obfeu- 
rum rdunt, rtiam fd-p'tftfrprrvrlxnt, idrb «JDfumcn/ 

Hfq-ioJufitatiujiß: gid) »ermumen/ »eftem mu- 
' Wre i perfonam induerc , mrtapb, fimularc, 
dtilimular e , fallcrc drftgnmf, fRermumet / br- 
"' **ct», perionatia. «j)futn|d)dnj / ludu» larraco- 

ntm a\ oftu. i.t. 
5J?umme[ei/ murire, mufTare, clanculumlocpi, 
murmurare. ü. rerrere infantei mumi voce fx 
Tulrularvato. Wumitlf Int / fvoC\4tftrmwKu- 
ft» rruün^larvmfgitandrßirm ßuQrßtortibui dtiitur. 

fßletn munintrlf barren / rumor ipargitur de 

hacre . vntj>i tircamfrrtur , in orc vulgi vcrCiciu . 

Vrnvnit ab bot tfiummclen : (Ein SO? um mc 1/ /5tw 
tllimi ntcl nnntn / mandueu« , peribnatui. 

*fj? nimm ler / D*t / * «Dfummcr / fufurro , ttrm • 

pravancae or , rabula iniqvui, advocaitu infi- 
«his , perjurut . : -; t>48 0\ milinme! / rumor , t u- 
mulVulu» , fcTmo, mSrinurillum , t». pratvart- 

; tkr*«>> 

manducarc xv,tit d.nrihm, ur edcniulr (bleut, 
• tmdfffl, «fljn'limd / fruftnlum ÄTrmita patiil, 
«etuii» rdenralit, dum mamlu ant, ex orc ca- 
dem , &HelvtUorum £J3cÜmÜinpfcL prxguftario, 



ä gelten / tardare , «r «Pf ümp'dn / «gre man Ju- 

eare, C/tfl. gotrßrr. 

€Dl£tUbC / os , or.» ,id.eflfvd »Taol : Srd 
xrreiunMm & bonrßim dicitur ttluno / fx>in 

tnaul. <cr cI)omr «Of unO / gtatu lormoii oht« 
5l<0lbcrft>(iT ÜJtUBÖ / lepor oris flcxanimi. 
.1l'f iil'cb SRutlt) / oi verecundum , pudibuadum. 
■MM 9Knnli / 

«Wunb / lundum. glatter ?ötunb / fermo blan- 
ctui« Xr imf euer / fi™ ^runrmmunb rcbctbcJ 
^rr}cnaninb / m rmö vericu. 9lu< dnem 

CUflinb f jl£C3UUbn.MUllCS'bla|cn/ex eudem orc 
calidum * frigidum crBare, prov. m bümgwat. 
(£in »oQer SR unb onrioerret nicQt i;n n / (imui fla- 
■c * forbarc dificilc c :t ei r. anber^ im Äu »D/ 
ein änbert im ^)crj«n/ aliud in orc, aliud in cot- 
dc. .iiien Stuten im «JOf unbe lern in tc omnium 
eiTc. (DfitcoiemSKunbe/ unoore. (frmatfrni 

tOiUllbe faren/ in orc aliqvid habere, (fiuem 
ben 50? unb bUttn /propr. o* alicui praebere, oku- 
lum tigere, dt u:-r rtum audaftcr altem refpon- 
dcrc.oblarrarcopponcrcfe. 2)emC9?unb auf 
gen Gimmel raren / cx corporis crgaftu'.o pion- 
nu» in ccelum «volare. Cr nimmrl ihm (Ml 
Einige por bem QRunbe bmioeg / pnenpii ei, 
qvatcjua Amt. «Born «JOf unbe autf in He ^cber 
cinbriHgea/diclare jusAium localamum. «Df unb 
ttuvnffptüt fcrmonein £3 orarioncm, tmo ipjum 
homiaem dmetot. «deinen 83? unb baiten/ hlt n- 
r in m teuere , illcntii Hdc pncdituro efle. Oiim 
«JOfimb tdem trat ovod potefiat , m jart loqveudi 
pro fc t* pro aliö, dutbatmr ÜJf iinbiatma / i»^r 
9)?unbeblirbe / tuitio. Mundvaidu» , «D?nnD> 
IValb / qv i mi juris cft. 5)f uiibtcb / m^vitStbot- 
ttl. Der fi4> niebt mehr ocftnDircn fan / nl 
prodigui, 1. r. «m adminifti.morciuai fuarum 
ademta dt. i'eu iö)»unb » multunoMhnb. propr. 
ufurpalur,ut : ^HlbenmUMb/ChryfoAomu». &4D 
munb/cloqveruaui omni parte (ui jum , omns- 
modam poieftaitm haben«, ^rriltliuab/ ot lnr. 
tum, dclec>abiie. £icbmunb/ grata dr amata lo> 
qvent. «Kofenmunb Rofcmunda.i. r. os rofeum. 
Ciegmiinb/Si^umundu«,i.r. orc v luer.s. £u>U< 
niUBb / Thralunundia , o» coniolanc QÜ.ti"» 
munb / Varamundu* , vcritatem loqvcns, &c. 
3imi£inunb / oratio ratione offen habtra. ^uto 
munb/ vccligal matrimonu , dt avo Sebotttl.2$A* 

OaimoO r;«i|jet s>w *&tlu wel$ce Diejenige/ 

fo 



1307 



fo freyen wollen / mofjen ber (Dbr/taFcit et* 
legen / i|l auf Dem Aonbe g«br<rjtt>hcti tc 
t)«t Den nahmen / weil m&noiicJ? 6m igtlan; 
guug mu^ gebebten werben. Qjeipmuiitv 

oblacracor, & oblacratrix. £>icn|tmunP / 01 
©bnoxium, fervilu (ermo. (EitjcnmunPcd {ob 
feintet ■ propna laus fordet. ftcinfce?mnntv laus 

tioltis.ir ftrmo inv.iiu. ftlujjllUUlD / oltium, 
fauecs rluvu. greniJllinb/ osingcnuum, iermo 
liberaüt. §o vnujn^ / orificium vel labruin co- 
li*. geilmilRO/ os promercale, fermo condu- 
ftuius. grefelmiMP / os durum, impudens, pro- 
cervum. giillinunD / fundamentum exmenta- 
«tum. £)lüUben£tnunP/ osfidci, oratio fide ni- 
xa. ©Wi&ner fur djcimnimt)/ os fueofum, 
fallax, ons blandiriae, alüu rttam (Sd)meid)cl< 
ntunD / dt jpeucbclmiinD. ^)er t rnmunt>/ oris dt 

cordisconjundxio, fermo naturalis, minirnc f u- 
eacus. JpprnuinP/ fermo aulicus , phalcratus, 
fesqvipedalia verba. j£>urenmunP/ fermo mc 
rerricius.tllecebraepellicum. JtlUijelinunb/ os 
carpens, raxans omnia. «Jciwmmib osaudax, 
conHdcm. £ad)inuni> / os taeium, fronsexpor- 

eefta. 5>c|jer 8nrf>intinb/ als «Sriiimniino/ os 

hilarum pncpollct tniri dr tecrico ^fieruillttt)/ 
dr VfntjeninunP / os ntendax, imgram inalcdicam 



1308 



<nmm jumttur. Wtm 3ll(f fTnninPd>0! / dttlcit- 
hma nuci mea. Std njf iinMrin pro pupillo 
äJpupiilaw/i/rpÄri^i. r 
^Unbe / bie/ introitusfluvii in mare, undemul. 
Uopftd* nomrnjuum h*btnt> ut ; $rilPcmÜnPe/ 
oftium Travas , prope Lubecam , oppidum , ubi 
Trara flumen mare fubit. Sic ÖSc ichfclniunce/ 
c ^i ftu1 *- . ?<>«9f rmünDe / ©oninmiP k. 

öu & Oltia, urbs Italic, GnmAiriit dici poffn £j, 
bermunDe / fita rmm eft in exttu Tjbtru, ipfa. 0:4 . 
rii,ßummiiq x confink. " 

Miiig "dj. puber , fui jurif. CöeunNn. tiHTtvn,' 
fivf ju feinen niunoicicn fahren fonnncii / ad fuat 
catclas annos pervenire, in 1 uam tutelam Yenirc* 
fuse tutclae ficri, w/ elTe. Unmnnpig/ impuber. 

mmorennis. UnmünDig / ftw in pr n umminl>i< 
gen^flbrenfeyn/ fub rurelaciTc, in tutelam ali- 
cuju» venire. Süflnuin&ig/majorenni». SJRi m , 
bia/ etum olim gjiiinbbar / evod gfrntatat i'au 

bebttur, di&um efl. * 
OttiinDifjrrif / bic/ pubertas. Unmiuipfgreir/ mi. 
norennitas. «OollinflllMgfeft / majorennitas. 
B"r 50?tmMaPcff »leliiHflfn / tutelam recipere, fui 
juris & porcitatis ncri. 

Wimof(&aft/Wpotcftai,ftodr in ufu dmplitu nontß t 
/r^eomp9/.$prmnnDfd)tif(/ turela.ruitio, deren- 



$0Jortmunb / lingva truenta, os fangvincunt; 

pefbferum. SRjrrcmnunD / os ftulu. 5)ral< 
mimt» / os vamioqvum, tumidum. Klipper 
inilllP/ os Ioqvax, biatcians, eftiuens. ^; iclti M . • 
miin& / »ox faccrdotis , conoonatons iermo. 
9>rprrrcnmunP / os fauduum. :\niniiuii^ 
oftentatoi. trcftaifa' * ^cbdmmuHP/ osim- 
pium. improbum, (äcrilcgum. ^trilfoitinb/ os 
•nerepans. corngens. <£trct(munb / 0% rixo- 
fum, jurgiofum. ircilHUinD ' 0$ apercum, fide- 
k. XrpQmimP/minax. Su^CIlhnunP/osfan- 
flum , verecundum , honcfium. BcriOft'l' 
tniinD / rebelie, petjurum , lingva prodirorif. 

Un /tvrjDbnntunD/ moris.inorus. (Bprmunb/ 

tutor, curator. SDirtPPrmuiltV contutot. Sd\'i(> 

tjii'difv iSormunp/curator ad i tem, ägtltinuno/ 

01 mundanuan.futile, vanacrepans. SBlinPer« 
HlunD/ os frupendum, divinum, flexanimum. 
3ucf rrmunP mclbtum , dileftum , dulce , jueun- 
dum, i$V. Vidr compof. -vau Itlau!. 

?P?!inMfin & nJffinrfini/bas/Jiw.ofciUum, ofeu- 

Jum , rßft SO? iint'd)fn fvo^ tdfm tpvod baflum 55" 
fvavmxn. U)iiwld}«n ttuun pru aaiafu nonnun- 



f(f).lft / tutela feftamentaria. /Oprfijffftüd)* 
S3p^^»n^|d)(>ff/ tutela Attiliana.dativa. 3?,i. 

ima, nari?a. 

parrit, 

marns tnreh. 5f rifglffi>C ^prmiinbrd)Clft / eu« 

ratela litis. <?d?rin »cqni SormunDfcbaft / tu- 
tonum. ed)dn fir* 95f|!fHung Jfrieqifdjcr 
Sprmiinbf(f)aft/ curatorium. 93prnll!n^|(hafr 
auf fiel) tffbmen/ tutelam fufeiperc. 3Der 2ji>r« 
munPfd;rift tuol fürt?ef>cn / tutelam bene dr ex fi- 
de admtmftrare. ©rr SSormunPildjaft untreu« 
Itd) w\'ti( ben / male ac perfidt in tutxlä verfari. 
JDk2> » rHil*Drd[>ttfC Ubcrt}fbfn/refr«tuere tüte- 
lam, abdicarefc tutela. fficgroPfTSSomitinp» 
fd)aft .\ a.'.iintu (uhn / rutelao vcl adminiftrauQ. 
tionisgefras rationcmredderc. 
5)? tmblid) / *dj. & *dv. oralit , tforetenut , voa» 
Iis , ÖT vivä voce. S)? unMidjei' ©PtC / nunciui. 
WfinMid) $rftamcnt/ teÄ amentum nuneupati- 
vurn. ^in mniit! ich $t|bment mad)m/ tefta- 
mentum nuneu pare. CO? ÖnDfidK 2Uabl/ fuffra- 
gia vocalia 9.'ini;Mirh mmcri fpmmrn / m 
prwfentia coiloqvi. Q)?unt>lid;t SJcrfidjcrnna 
Zln na Kj mi)iu 



1309 



1310 



lu. u uiaueoc altqicm conrirmaic , hdcm »Cl 
binuicrpaDCrc'fTipulari. 

(Df uncrn / i r wölwi tHunce geben /palato mi- 
derc,fva»eA<apidum efle. »ill nid)t mun» 
tofl / hoc cctundit guftum meura , non arhdec 
palato meo , hic cüi haut afluior. Vf ininim- 
txn /ananducare , comedere, peredere. <&T fall 
ft itilui) iilinuint>cii I »»idiinmecomeffe * elitä- 
re nom, nihil cduliorum alccri rcliqTum fecir. 
CRunbtTI ttiMmolim noläbat pro äiiö loqvi tu ]mr, 
undt QRimtrT / ff» S)?IIIll>baI«r/ Mundualdu», 
i.e. advocatus, defenfor , patronui : indt ttumtß 
Hüimwbtt I pr»co , yvi prrcütm auäionem^fro- 
1! jm.it , «I m TOSrtlfer. SuperrR bodtt comp} f. 
9,VmnliliiPCn / puptllo /<■« orphano tutorem 
dar* , conftituere. 55f»OrmUHöCtf r / in aliena 

l'otcftatc & cutcll poiicut. Unbttoormunbct/ 
rurorecarens, in nullius tutclam tradicu». 

(Dtönj/^eOIüitiC/Drt/p/ur.eölftnieti/ 

moneta, k qvA voce Urnen non rtWe .imx.it ur , 
cum fff e 4 ipfa inctrUm onolnem b*baU. EßsMttm 

Hcflrum WwitäbjUf.SSin/ imnjler/ tninflcficr/ 
parvut , minor, miaimui; Soltnl cuim numi- 
\rr.iiA& nummi minuti rjfe , ob avtm xtuftm *ti*M 
noßrum VtUiOH propr. contr Mißuigvüur moattm 
giofl.c, fw* grOO Qxltl grob< <S>OXt(U/<»PptU*z. 
tut: $Kuni<*<<fcmpccuaiainiiiuta/i/. jyihil&> 

mintu Umer. dum pra omni argenxo üelo fivt fi- 

{'naco , vtl pecunia percuitl ctpitur. COttlUiC 
chljqcn/ nummoi cudcie , percutere. SRÜrtje 
Vor (jrttb ©CÜ nxcfcfeln / monetam erafllorcm 
mirHitultt nummis commutarc. SDIÜlljC l*C > 
fd)tirifcn / numifma circumeidone minucrc. 
fttllfdK SKunje fd)lJ«]c«'' numifrnatU matcriam 
mixiurä qvlpiam vitiarc. fllbo,efeljtC WililjC/ 
nummus reprobus. 5Mcpnitliije / plumbeus. 

pecunia adulterina» imptoba , ne- 
qTam,«//i/ falfdje 3Kiinje. 3 ur r'f" m u H i c/ num ' 
mui Ducali* ■ ciuraitete Principe bgnaru«. 
^anqbiUtSKillllC/ moneta »ulgati commereii. 
UiiQanqbarr sDtfinjr / moneta rejcOanea. ®t>\b> 
fivt tjiilbene üJtiinjt/ moueta aurea. Äupfrrne 
unö &tlkrmnn,e / anea y argencea. @ur< 
tDi Uli }C / proba t integra, optima: none moneta. 
jiCOfcriHÜUjC / oummutCatrareui. SIcrW .;>f 
nCiJUlllir , asia , nummuli, pecunia minuta. 
jjÜDeil ;i 1 ' bef(fcnü{ene 2R UHJC 1 pecunia accifa, 
arrofa. £anblllün]< / numifma provinciale. 
tifaimuijc/ pccuaiacoriaccai exeorio ügna> 



to Uct j. ■d)iibcilllUljC / moneta argeruö iJii. 
ta. ^(afmiÜHJC/moneucivuaus. LonttMtvim 
rß t'rcmbc / five milbni ifchc 9K ünjc / «dvcnruia, 
aliena . peregrina. WidjUijc iWillli« / jufti pon- 
deriimojicxa. ÜRÜRiC jCUUlt/ metalli taleolaa 
fciTcnia malleö (ubigere. COil'lll}« fd>rp(CJt/ 
metalli taleola» fccaic in nummatiai plagulai. 
SKÜRiCjtci;ii(bcn / jnaUeatotnummotfarugi- 
nc coq vexe , vtl medicata aq Ȋ tiuexc. 5RunjC 

auf Öcreidn brfc^ncibrn / aonetalet plagulas 
A10 exemplari co*qv ai c. TSnä DiUltbf All Der 
0Rlin)( eiubuiUn / dcnticulatoi rädium num- 
«norum margincs cxasqrarc «DJ ü ijf q PC t|c(Ktt/ 
icriendorudiori nummo ipfum idoneä laucudi- 
ne ac cra.litudine aflficere. SD?UUJf abndjtcn/ 
lubricä «oarabiliutenummoja/Eccre, 9)tUn>tf 
|(ld)ncn /marculornonetario nummumfigoare. 
(WniijC auflirfKB/ fivt probirca/ materiam de 
■opus monetarum cxplorare. SJJunj flu« tß 
ipj'* oficina monetaria , übt melaUum fundtiur (f 
cuMlttr , Monctarium. -•j'fCtcninÜnK / mone- 
tär! um privatum . jut montt* endend* mm bt* 
htm. 

SNtmjcn/ifeTire, cudetcpercutere^fignare num- 
inua : C:<i:u compf. Ol iiSmiinjcn/ Q}r>(b unb (5il> 
ber all6mün|rit / «ncuHa fundere ad nummoi 

, ^ienandos. Sinniuriicii : jilbcrrtc iördjir ti* 
nu'llljcn/ poculaargcnccafundcte ad monetalct 
j>lagulaa percutiendai. 3 c rm ii 11 j c it.- A 3er mn u . 
l(|t / ouinmii fcriendi« * anoneta fignandä me- 
tall a conlu tncre. «Bu(c«*>r[t in SBoff^ Kr lliun« 
jen / monetam probam in improbam randendo 
irecudeiC TO? iiMiCti etut« mtton. tß : Aatucrc, 
confiitueee, dcccrncrc. rrirb etuf mich ae> 
mün|e(/ in m< ;hxc euduur taba. SS.16 rperfen 
fic ued) auättunjen/ qvalei andern proeudene 

dorOJ? 

- < 9tkn)rr/^er/<nonecaTiu*, cufor monetalti. 

icrintl/ OiC/ moneraria , fitnalont montUlnnxvr. 
Salfdbrr äRÜUicr/ falCuiut, adultcrator, faiiäcor 
monecc. 

OHwyM| / tit/ c^DAe tn&njril / rei nummaria, 
ars monetaria , operz monetalct. 2)iläl?Piiin» 

IcnacboK nur grefru Herren/ cuTio moneuin 

regalc cfr. 

•D? ünierildj/ ad], $*Säiverb. monetalis , monetariut. 
Dtätur ttuunnonnvnoväm^Sii\\\\[\^ I mun|h«lfl/ 

&inütubar/ inuiiierifebeiliiinirrrjricr/ ecrnmi 
monculcs. S)imiieri|"d)e ftrbflt/ monecario- 
tum opet«. SO?ünieri|'d;c ?iu7irebcr/ aU'a* 5SSiw\' 



£0?u 



1312 



tuarbcm / monetalc» expioraceucs , ccnforc», 
tnurnviri. 1 

tHC/ f/tt*. rar. mcntha. 

©erqutünje/ origanum,p/*n/4. ©uttnmanje/ 

/j«'@lMU:C!Il)Uljj;. nicrulu l.itivj, tri ; .1. 5J ufl 
U OSÜnjC /• mcniha. maculau. <£piftinüni(7 
«cffKntha anguftifolia, fpicaca. gniicn /u-r 9)Ja 
ncniUliOiC-/ mcntha Saravcmca, Romana, baifa 
mua. ( tfagemnüiiit/ ncpera, mcntha caxaria. 
SiOpflUinjC/ rornrha caballina, memhaftrum 
UüilBCCiUtinjC mcntha aqvatica, fiiymbrium. 

Vit / pl. car. otium , ccs 
la:io,.vaca*io, feriac, qncs , rcmpu», fpaiium 
fölltf ??i llpT batet! abundare otio , animö vaca- 

rc. 34 »nusmic frlberSOviipc imioVn/ ipfcef- 

fkiarn , ut ä diuumt labortbu« tandem oti&ali 
ovo fruar.. 3d) habe nidjf 9D?u{je \}i(t\U/ non 
fuppccic mihi unum , jh, ( tempus ad rem iftam 

ptrficicndam. Qi<fy auffülle S0?u§c befleißigen/ 

vream qviccaui 4r oticdam feqvi , dare <c in niol- 

Iiflmu oni nexnnr. Cinrm 3£ufc geben //H* 
txrf4>n/fctt / qvictem conccdcrc, laxamenrnnr 
dare aticui. (£inc btrHi<f)C 3dtmUB«/ 'ocu* qvie- 
m Sc tranqvillitam plcniffimus, oblectationi» 
pfena rcqvics. 

4Qt üftoy 4 ?SRiiFinhdV «<//. & ^t. otiofut , q v iems . 

vacans, tranqviliut, u.notmujttfyam dcfidiofus, 
incr», defet, p»S«T, legnis, *dv. otiote-, renyfse-, 
rranqv«Ht»i/. ignsve; lerne, ofenanrer. $Ji\]yu< 
%< £ runben / horae (txäfivx. SDiiipiq« tebe nr 
yu» qvieta . merc 9JJiiJ»jc 3<-it > tempua »a- 

CUiini. üElJljuj IfMl ' llll'ipi ! hC|,III / Otiari, fc- 
n.in, ornmi icttari ,colerc r in 0110 illc. £}cit!C 

{tute flehen- immer min}ig/ opus tun operariu 
deeft. 34 iwrt c nun c Iii lieb ein (venia inöjjig- 
tan dem aliqvamio ncyona qviefcunr. UniHÜßliJ/ 
acgonolur, rabonofus , irjqvicrua. 

^rijHnga&q/. ÜCt/ orimtr, ceflärio, negligentia, 
igr.avia«, atq.Jrmprr in mttam ptrtrm jumitur. 

M \nm SRuMW'inat bflfccn/ otii ffudid duci, 

langvori» defidtar, ignariarfe darr-, ot mm, wer- 
tianr amplexari, complet>i, animum ä labore- 
ad onum traducere. gn'n £fbm im ?0Pu§ia> 
q.'iMC JUCbrina/UV ceffätioneroiprrc , vaeuum 
trmpus terere, vitam onofam vivere: 5Jtinjui; 
genq i'i ^If«r tflfler 9lnf<?nq / otia danr »my : 
©tmm eft fomrs omnis mali. WflKtiianng - iffc 
J(cX(UfciC<J)ul|Ul / Otium cfi pul vi iiar Sarau-*.. 



S0JütÜ4'^nacrro / t>u/Lü rfl ^illÄ^igijrtncj/ 

olcicatio , (ocordia , (cgoiua , pignria. 
3RutHäij4naer i Xxx / fbianu , maicfrnaui«, omni 
aftione vacuui.oucris fugicns, otio diffluenf. 
ftÜMsgcr Moroni fcUcurcie^/otiofi rarodi' 
v.tes. »hco Jp»>fc mu$ allcidi ein glcipiijer jebn 
(0? iigigganacr emebren / labonofus unus decem 

i'upmoi in aula nurric. 
?3i MKlM*l«l njcnitb / Aiveib. U. qvod tfiägfejftd)/ 
ignavicer , fupine. UfliUUfKaa<Jn<K r il'i i »ndu- 
flnu«, fcdulus, labonoius, ftudiofui, ^fT; dili- 
genter , navicer , fedulö , (rrenufc. 
^Ü^iaei/otiari , vacare , rarumtß t fr Jeompcf. ij(b. 
mußiaen/ ad aliqvam rem onum conferre , fre- 

qvtnttm rfl. £jdj butc/ er ropUe (ich pur feinen töe» 
fcbäi'tcnabmutHtten/rogo, ut aiiqvid tanporU 
fibi iumat*aliqvid tacui temporu redimac 
f »in und) anieBo nid}( abniii^ia<n / vacano a nc- 
gonis mciimiiii jamnon concedirur, rubciHva 
qv.-cdam tempora impragfcntiarumjam non oc- 



currun c. 



\Wuflf / M'< / plur. ro?llflfe n / midTca , *»r» ? T* 
fignabat tmiTtrse: humaniutu (tudia : feA poßr. 
riorti tnoJulationi namrrorum ßtxiattm H nomtn 
triburrunt. Dicüur k M 11 fa , 9 ro.i -vocabulum , > • j - 
rfd»»r r-. r iMlrif fm qvrtur. Qyid ? /? r^/r/ i nc- 
j|ro fDfurf/ otium? qvemaJmodum vocab. Lholx 
rjuitnet: origmattonrm d&nt. Qyi Alufis & mu- 
ßt* fr drdunt , tos fotr otiofos £5* väcuvt k rtbut ctlt* 
rts rffr eportrt. Alupc* imprimü ad Udium Um- 
pvrU fAUnidiim , animufr laxan.U eaiuA nrvtnttrfl, 
Dkitur nobk »Hat @ing<' & ^Orttuflfi / 

frnfpicl. ^icb auf ble (0? »fff \ e $< n , 

mu Cicx fe 

dedere , ftudiofum rouficei eile. (£r b«/ ?ü|f jur 
$iilfif / de!cc>atur muficä , voluptarem ex mufi- 
eis q»a?rit. €r »rrflebt bit CD?ufff rool/ rolcrt, 

erudirm eft m Muficis , optime rencr artem mo- 

dorum. sDtflBßatefuefebtfne TOufif fn&er #ir» 

d)cn qtm:d)t/ pererepmr bodicvdei facra dul- 
cisfinTo'eanrummrorum Ar organorum; d£bc>i 
ralmufif/ plimi , fimpliceiqve modi. €bwn> 
mil|irV Biufica honoraria. 2)orf y?vf Mauren« 
miljlf/ cemernrus paganur, rufticus. gclbmu« 
r?f/ Jjirtei' * e^tbo'rfrmuftf/ mufica partoralit, 
campeftris, ruralit. ^iaiirnlmilflF / mufica dia- 
roniia, fuis numerii cor.ft.in» irmphonia. ^cft> 
raiifif/ mufica auguftior. glrjrenmuftf/tibia- 
rum dr ftftularum coneermis. ^rtfTcrcpniTlfif/ 
epularum folennium fides, S^ribiar. ©riaril« 
Itlll ftP / concincniium majomm Hdium fympho- 

■Im 



» 



1313 



50?U 



1314 



ma. -OodijCumil if ' muliceconcincntium cho- 
rus nuprialit. j£)Unb< unO jtußeflrnufir' 1 u4ula- 
tui canum tv fciium. ^^crmuflf / cornuum 
vcnatoriorum conccntui. Jammer« Soften 
five getd)cnmil|if / nxnia, leflin. ^iniiu'cnun u i 
td'.ki ein öraiiDkin / mulice moiiulatum Car- 
men in honorem virgmis alicujus. jiird)(U 
niuftf/chorusmuficuseccleliafticus. jtiinttinii 
jtfy mulica chromatica. ^OUteitlllUflF/ cheiyum 
concinenuum fymphoma. fenerillllflf / lyrici- 
num.lyrinarumcanrus. ÜUinptnmuflf / rudior 
barmonia. ~)\-\ d) t mim F / live Otbfiif ;ii im f / fy m- 
phooia refpertina , noettvaga | mufica noctur- 
na. lr d)ilitrmufif / chorus muficus concinen- 
riiun Ccholarium. vjiiumillif / monophonia. 
(Stltkmrriimnfir / ftudioforummufica. iriMil 
■ pttfnmil|if / rubicinum feit buccinarorum con- 
cencui. SQale t> fivt »Bbfcbicbmujif / rou(kc mo- 
dulatum propempticum. Sioltoqambenmuflf/ 
barbtrorum fecundanorum concinenuum fym- 

Ehonia. 5J^d//ivf ÜBalDi^ujif / aTiumcantil 
itio. £iu< rolle iOviifif / fuis conftans numerit 
mufica. 

^ufiFant / »er /p/ier. ?(jf nftfanfcii / «''j/ 6W«0er/ 
» dmunfpfelec //ivr £on?ftrifHer / mulicus, 

philomufui , cantor , mulicae perirus. ©fcb» 
ltlufifaRt/auiacduf,auIetct. .pofmufifant/mu 
ficusaulicus. 
?D?uji»,iTen / cancre fidibus, modulate, S#ad nu- 
merumeanerr. (gm V?fUCf {lim Wllfiltren/ can- 
riciun. Hmc QJiHlijilltd) ädvrrb. mufice, nu- 
metotct 

MÜßcn/ i* muß/ t>u muff/ et miif / »tr 
muiicii , ;e. 2(d> minie / id) inufie / aemuft/ * ge< 

,,llu|t/ oportet«, Hebere , cogi, impelli, adigt, 
urgeri. \() nur., ti tul)n / neceflitat hujui rei 
milii unponirur , ncccllitat prxfcribir , poftulat, 

fiagicat. Sßir inüjjen t»cm Unajücf unt>ertw>r» 

f 1 'Ii |i Uli < nun pollumus non efie iub ic ;t 1 mahs. 
C9.«fi i|i ein HUi #VAUl neeeilitas durum re- 

Jum. X)» mint bas eben mdjt leiben; häcmole- 

ftu rc fädle liberale potea. 2ß«6 man tuhtl 
»inj / baifubl man >]Cia / neceflitari obtempe 
xanduin eft, confiliario utidecet tempore. OH 
muüftoi? nicht ttlbu / nefas, non aeqvumeu.cul- 

fiatn commitus, Ii hocfcccris. 9llle feilte uu'lf" 
CUfltrbcn / mortem Omnibus natura propofuir. 1 
rooa omni -rtati impendet. gjJiHi Ulli'! eilen 
properato opus c£ , Icsar^c agere non deecc. | 



CrCheUvor rje bäten mu&vn/ cootic« pati ,iubt>e. 

(uftinerc. e^rmil|ie v .Hin / res coacta , necer- 
iaria , immuubilis. UflueUUlfte Söd)C/ rti h> 
bera , alicujus arbirr 10 rcli&av 
rtJ?npt<|en/ cogere , adigerc , compelierc. H|dj bin 
mit tfurcbf unb (^etralt bor,u qemfißiget toorbcit/ 
vi 4 meru conflr -cto hoc faciendum mihi hitc. 
OklllilKl.Ucr @el)<jrfnm / obedienti« »i coafta. 
in»ica , haut promra. Ccwp^/. ?ln« * ^lufinil^u 
geu/ id. rß aioJfimpiex tTM^tejen / ncccfötstcm 
alicui adnibere, vi alrqvid exprimere. 

??I ülii^imc, Mc / u. <Hrr & >2htfmi<jjtgunq / coaftui» 
coaftio, unpulfusj nccctlitas, ncccrlitudo. 

^)iui>/ mußen/ gcfflutyt/p«F- 

curcare, mutilarc • truncaxe , it. dividerc. difirin- 
derc. Std & mt!on-)m. exprobrare , objurgarc, 
valdeexaggcrarc.aiiqvid majusec atroemsver» 
bi* facere : tfvoi Urnen fitejventtiu dtctlur : 9Ülf< 

muljen. einem feine gaulbrir unb ©robbeit 
Allfmu^en/ arguere aüqvem ignati* drruftici- 

tatis. (gr hiU feinen Unbtuif febc iiufyfmutet/ 

acriter infedatus, verbis vchementionbu* pro- 
fecutus c(t ejus ingratitudmem. etil Saftet übet 

Memiipen anfmu^en/ in Vitium aliqrod gravi- 

ter & copiosc invchi. Verum ^1 II f Hl II f? f n flUm 
nonnunqvam not.U iAem <;t j jMiPen / ornare, ex* 
polire, limaie. Oif ^ungfrilU bot ben .SoiM" 
trcn'lid) iinfqemil^fer / vtrgo h«ec caput ornavlt 
pxocomiö clegantulime calamitlrato , coryra- 
*bio cnl'pato troniem compofuit ec caornavit. 
jlt^hinctfl: ttn Sltlfmn^.' corymbion, proco- 
mium. comaarciaria.omamencum capitis. 9ib' 
Sermil^en/ * 3erniUljen / decurtare , derrunca- 
re, ^ii. 9 vvdßmplextnu^tn/ mutilarc. 5)et 

<? tbneiber (j«r bai Äleib fr br {ermin>et / ftv* »er» 

inilßet / fartor vettern hanc confteiendo valde 
mutilavir.decurravir. X)cn Neunten bif @LPfel 
abnutzen / detruncare arborcs,eapiraarbotum 
fuccidere. , n | 

.•.'iiiiu-v t>cr' mutilans, truncans, curtan«. Qtilfi 
IllUtjer / objurgacor , reprehenfor, cafttgator, 
carptor, ii politor,expolitor,oixavOr. S(af« 
mi!6criHll/OK/ ornatrix,commonia,comtrix. 
?U>.$3cr<*3enillll t HT/ Utm]Vj.iXnuX}Ct, mu- 
Cilans. 

Tili'; 11 im Oie/ 1/. 31b $er-e>3ermul)nn9/mu:i1a- 
uo, detruncatjo ?lufinuQ(ing/ </) exprobracio, 
exaggerano, increpatio, ii. exotnatio, expo* 

liUO. , 



!Ra 



1315 

VORlltliä)t/ &*Jv. decurtatu» , mucilatus, muti- 
Jus.dccruncarus. 2ibniUfj!i<b / 33crmiil$(ict)/ * 
pcrmu^lld? < uU Et , qvod er u ncar 1 , feu dccurtari 
f t'ß> 9lllfinu$iKb/ cxprobau.lui, exaggeran- 
dus , increp.mdus, it. exorrundus , expolienduj. 
5)?iit}li(b / mJv. ffi parcicnlatim , articulacim , fc 
clus per parte«, mcmbra dt numeroi. Dicitur 

etiäm abgemüht / 23crmu$t / dt imnufct / aliqtä 

membrorum parte muldatui. 

CüfUfc/ & 3)?0&/ ©et / propr*) fionificarei trun- 
cum , acomne td, fToimutilarum Öfde&urratum 
r/?. 5/V ttppeüjmu: canem, ctu cauda abfctfTa eft : 
(einen I Öf eqvum auribui crincq vc munla- 

ri« , (Sa 9)ru$ jtw ^furiebr. Sr/*" sfe uf} / yH* 

SKötJ / (3^'ciattmrß fcortum. (£in ;nillQ / pro. 
fedz, ptoftibulum. jflunfcTimiß / fcoriumvile, 
fordidum.olidum. n D m. öpe T>3v Ii ^Ict n / 'exinde 
eitam pro pudendti'oiuliebribus dr cunno fumi 
(biet. Qvin , qvidmuitercult mferecundx tDtfll? 
gm! per jr/rr/rff. dic«nf , dum iU aliyoid claritur, 
dut, ddqvtlibet ätia fubita & incogitata .qvodfamt- 
n4t Romaruprr -voculam : Mccaftor, mdwitarunt. 

um, tunka fine ma- 
cicit, de pedorai s , ahai Epomit erst, unde a 
tüllf} I truoew , diRa. Hodiie vtrb OttefjW dicun- 
tmr pcnulae, lacetnae, Ö> cumeae duplices, feu 
diploides. 

Wut? / ^sjjju^c / t>ie / p/. Rufern / mitra. A 

tiumen / WJ rnfwi capitis tegumenrum ineur- 



97a 



13^6 



penula pclliia. ©ammr ff «Dfnfct / micra holo- 
krica. Sieb* /?t* SRcbclmüGe / *likt Hcb«4< 

Wppg / cucuIIms. 2)of trruiilQtV galcrtu doexo- 
ralis. gifenmufif / altat J&crcitjrttib« / caffii . ga- 
lca. gcDa'lllUgc / micra plumoia , plumulis fut • , 
farcinata. $Udj6 , niU$e/ micra vulpina. hat' 
mil$c/ calicndrum , galcricum. £afenmif$fy 
mitra pelle Icponna fimbriata. ScnaUVL'Jnt 
Un4^ritd)eÜ)?nl$C/ micra acuminara. $afjm»Ä«7 
/ive 5ul)rmami*mjiQc / pccafuncului fcorecut. 
ÜR.inndmüßc/ pileu«. COeat^crne 9J<tific7mitrt> 
manu pelle fimbriata. Sßadjt, yW^d>lafin&ftc7 
pileolu« dormitoriui. Starren ftve ig c& am pe/ 

fa(cOlllll§C/ micra feenica , vcrfacilii. «Xe^CIV 

niu(jc/pccafu$. (*c|>«ffcrmu5</ p»leoIus nauti- 
<us , aliud tß 6djiffmü§C / micra cjmbula 
■wl alveoli formam habem , mitra conchata. 
(£pi$niu(Jc; contra tß ; mucronata , mutteart» 
* lt\l< muht 1 orbuulaca. ay<ibrrmfi^/ pr<*r. 

micra , pnmi meretricum,poßmodum etUm bontßs- 
rumfamirurum capttit ttgumentum. 3ipfclm&$C/ 
ealancica , penula pell.ca. ^obcImuQc/ mitra « 
pelle, martisScychica. 
3ttMril / X>ae/d<m n.& OTn^co/ micella, galeri- 
culu». &t>cw 3J?ü(J|iin / micella coriacca. Sin» 
DerinHQlfiii / galcricului infantum. SXauicl 
J SBi-ibermfiglan wn aufen/ micella pellicea. 

verbumrarum , micra contegere, amicin, 
undr Pinn 11 1; r / p iteacut , pcrafarui , micrl cedut, 
dr WÜQtd>t / adpfl. qvod td. rß t fimiltter rsra fumt 
& p<*tth ußutiaiM. 



n. 




deeima certia Germanorum lirera, 
duplicatur in medto de fine , fi fonus 
vocabuli aut numerus pluralis tale 
qvid rcqvirat. Hinc fenbendum : ^iirfiintl/ 
^»criinil non gürilin/ ©Ötfin: dico enim in 

plurali : ^urftiniirn 1 ©dttinnciu 5n / praepof. 

unum n habet. j£)al( Ulli / ceda , abftine ! duo 
n habet , qvia eff ab innen. Ita feribendum 
Winil/ vir, ob plur. -^nnct: ?0?an aurem, 
nora verbt impcrC de indecl. un6 ranrum n pin- 
girur. Jf .in vero , Iiccc a tfr)mtflt veniat, uno 
tarnen R contentum eft , necum j^titin/ cantha- 
nu , confundatur. Ante confonaai ctiam n 
mn rede duplicatur , ut in gef^ttt/ $(\U\t / qvia 
exaudiri neqvic. 



97d6/ ^flCibt/ Mt/plur. Tahiti I orfeUe, 

modiolus rotx, mtdium nimirum tßu.i. ctu infixt 
junt rmdu rotx , \f>qvoJ circa axem -vertitur. £od) 
in ber D?«bc / tubus rorae, fyrinx. <£i[en 
lim i?ic 3cilbc/ circulut ferreus. 

9^(lbfl / tft/ umbilicut, k CTob«/ qvafipirvmm*- 

dioliti , oirm rrfert : ficuti qt%dam ttmbtlicum ab um- 

hone deductmt.t>i<t%vwS)t fou «br(9<«ibruna burdi 

ben Stnbfl / »«cus nuenmeneum atcrahic per 
umbilicum. ^cv ^abel ift ihm her ansoff retcw < 
bfr Slabfl bat fiefj anschoben / umbilicm ei 

cgrefTut c(\ 1 710 vittö qvi laborant , dicuntur : 

^ro§nabc!iditc7 exomphali. £Rabclio>ty & 3Ra« 
bdbiTÜ •* : ' - umbilicatus. 



tra mm. gfcben bin / neben «CO, / aber rando, 
extra olea«. Serben Ixr/ obitcr, fuceifi»e. 
53?0b«l / »Cr / Säxon. 0ceftl/ nebula. Ejfl 
- fivttta\)t/ qvittnrmpnximArßnrbuU. Qvän- 
do rmm remel* tß , duitur ©u ißolfe / nubes. 
äDWer SR«: bei/ nebula opaca, cr*üa, denfa. ©ar. 
ftiger/ iniiFenDer^ebef/turp«, tena, Cocycia, 
pucida. (9ittiaerDeebel/pcftilcni,»iro(a. grü< 
lin#l«ebcl/ verna. ^ftbfinebel/ auiumnali». 
©er Jeebel liebet fieb auf/ exciuntur vapor«. 
terrae anheilen» in ncbulam fc induunt. ©et 
Secbel fallet/ nebula depriminu, defluu, laxat ur , 
ex acre deorfum ad terram fercur. 

Hebelen t » *iu dukBö giibeln. s, d «RiScIn •» 

(ftnr ponitur po torvum viderc. {Rebeln qvidtm 
frepn* tß nebulai agere , halare , ßd mttäpb. cali- 
gmem excitarr , tenebras afFundcrc, iroprimk 

Compof. knebeln t & Umnebeln, eeta 23er. 
ftanb (|t umnebelt/ intellcaus ejus caligat. ©ie 
Bugen finb wm (Schlafe benebelt/ caüganr oculi 
exfomao. Sit: ©ieghujefinb benebelt/ amnet 
caligant. «8om Srrtum umnebelt fenu / »n cr- 
tore verfan , opmionc fallt , animo aberrare. 

SRcbclung / $cucbelnng/ Ailmnebclung' t>te/ p» opr. 

ncbulofitat.caligo, caligat io, meUpb. autrm omtiu 

enof , aberratio. Htnc bie (5ciiiüt8"umncbe< 
hing/ caligomencii. Umncbclung betrugen/ 
caligo oculorum. 
flccbelicht/ * SRebelbnft /*4r8. ncbulouii »ealigi- 
nofut, caligineu». tRebefte^tc ifufry aernebu- 

(ententia erronca, 

cogitationei obfeurat. 

/ OCt / cymba , linter, 
uamula .iCTacb / qvod»*vrm Jrqvatur. (3i(h 

«uf bem SR.icben ubcrfc|cn lafen / am ntm tran- 
firceymbä, lembö rrajicerc. JRcfcblcin / 0<W/ 
imin. cymba , lembulns. 

torvum videre, morofitm, feverum, 
tt i dem , r ig i dum efle. Vrnit i CTcbel ' undt JRi 
beliebt / adj torvus , trux , feverus , triftig. 

nox» tem- 

pus noclurnum. Fortijfu ttitm tß ä i7tJdj/ <] w J 
dum ßqmtur txdpit , tdrb diimtu : Jag Unb 
9)acbt / diu noftuqvc , no&csqvc die»qvc , Con- 
timit, affidue. ©on ber SRacbt überfallen »er 
ben/opprimi nocle. Jßeo bei SRaebt/ ßvriti 
tfeaebtei/nottu, dcnoOe. ^mx> Seucbte / bi- 
«oAtum. ©reo SRacbtC / trinoelium. fjBtoi 

breo B^cbic ro4ret / uiaoOuI». ©ie Seit/ 



nenn unb 9ead)t gleitb *ti ' ««i*inoaium. 
llbt-v 3< cht wo bleiben / pernoftarc, (fr t't bie 
anieSRocbt auf/pemoxeft. ©ieganiegcaebt 
llbiren aoäutnatvigiliat addiurntim Odduau 
adjungere , noclurnai lucubrationc« liavere. 
$>i5 in bie »die Slaebf hinein/ in nodem pro- 
fundam. 3<b muj bie Slacbf bariunebmen/ nox 

mihi ad rem iftam adjungen Ja cft. tDtf fftlftrc 
SRacbt/ noxatra, obfeura, opaca. JhfUc^acfet/ 
nox fubluftrit ,fht ferenior. ©C5 511 icftt^ nicht 
iu Jjaufe fcblafen / abnoftare. giner / Der bett 
fleatttett berümfebmeifet / cm nacbtfcbwa« 
met/ nodivagus. .'Die ijcftriijc 3lacbt/ nox 
befteraa. ^xunfiae / ßvt »ergangene Seaebt/ 
nox pmterica. üRorgennaebttt / er*» notlu. 
Kalte 9<«cbte / noo« ec iid». Sthr^it Sleacbt/ 
folftuium. £aniiite3tacbt/N»ma. ©erÄrau« 
fc bat eine br5fe 3c .cht gehabt/ craTttcr uK or a- 

til hac noitc argrotut. ©Ute ücaebt / feliccin 
noaem tibi aprrecor. ©er Welt gute ücaebt 
fagen / mundo diecre aet ernura Vaie. 
?lnbrea^naebt / fefpera S. Andre». $lltt' ß-vr 
CÜiOrbRJCht / noxeruenta, «efpcrxSicula;, nu- 
p;i c ranlicnfct. iSl rilill ' d)t / vefperar narali» 

chnfti. ©urtfinachf/noxiiiunij igbrcimacbt/ 

noxglonotä. ^.\\[\\ <S)t/ Bacclunaha . Diony. 
fil > kiperealia. ^revben fivr J?tlthl .eilt / nox 
bilaria, icfta. (Scluirt^nachi / nox gcmalit , na- 
taJis. @lanbcu#nacbt/ cahgo filet. grulingi» 
f(bi"ö>leichnaebt/ *qvinoaium»ernum. j£>t*rt>fb 
qldcbn.'.cbt/ xqvinoaiumautamna'.e. J^albe 
3abr«naebt / cimmeriae tenebrae. ^)eilt; ch;/ 
p-.rj. pro ghrijtna cht / noxfalutifera. ^)cd>jeif< 
nacht/ »efpera nuptiali». ^'^'^f' Iraner» 
(Behinei'tcunaeht/ nox rriftit,tragica, doloritica. 
3?iiticniachf •• nox adulta , intempefta , media. 
3}pr tO?ltternacbt/ conueimum, coneub um. 

9eacb QRitternaeht/ galiicinium. Oircrnacbt/ 
vctpcr.v l'jklul«. ^fingfinaebt/ vefpct*Pen- 
teeoftes. 6ebattcnnaebt/por/.noxumbrifcra, 
umbrola. trcltMcht . nox obtlumTma, opa- 
ca. Cri'lttbeHRacht/ peccatorum tenebras. 
bfi yJx^lt^tefc > eben#nacbf/morti«tenebrae, nox 

poftrema. Ubernacht / pernox. QerftanbtT* 
naebt/ ignorantia cceca, Uuglücf^nacht / nox 
infortunata , infclix , infaufta. 90alpurgi<» 
nacht /^cfpcraiPhilippijacobi. SBcibnacbten/ 
fexiaj naiaiitür. oyanfcb' ftvt eTn?ünfu)te 'Sia^u 

noxexopeata. 
dachten/ advcfpcrafcerc. (lg nachtet / tenebr* 

peN 



13*3 5to 

pcllwnc luccm, nox diei fucccdit. Comyof. Q5f 
Badjten/ id. eßqvod&a4)tm/ opprimi nofte, 
tcnebras offundere, obfcuritarem , caligincm, 
nottem affcrre, obfcuriracc mvolvcre. Uber» 
nagten/ pernoftare. enftv.d)tcn / & Scrno*. 
kn / tcnebras dispellerc , illwninare, colluftrarc, 
noÄcm abiecre, illucefccre, Pott.funt. 
WWW l)Ud)i\iä) l & m<i<!t>t\)aft/ nofrurnus, 
»cfpcn.nui. 5>ci) n<S<t>Cltc^trr Oöeile / de norte. 

Tig.l.a fecund*, rercia, qvaru. 2M&:li*<$ 

CruDircu traefnet^e JTr^frc (tut/ auenuantju- 

venum vigilaca corpora noftes. <$ln<j)t\id)t 
Slrbcit / iaborcs nofturni. ©reonäAtia / tri- 

noftialn. Ubrrn4d)ti9 / totä node. Uber 
nad)tiq $ier/ cerevifia evanida, infipida. Uber- 
Mdmae ©alleren / tp f nn man fibet bi* an Den 

wmttl/ pernox con»;^«..' "o^tcB / 
SRtld)flcn^/ r/r • heri reiben. 
tftufyttXn/ *Jj. & Adverb, jejunus, k tlAcptCtt/ 
qx&'is nimirum avit eß marie , po/! roRrm etapfam: 
BtlgUenim <ftiief)te' & ?fliie&fen$ r/1 maoe, matu 
cino (empöre , Wrßpbdlü eltam Ucfjten/ & UdjfCII' 
BXrf / maiutinu* laborr/?. Sri 3fti(&tcrn/ «r- 
lon-jw. r/J abltinens, contincns, moderatus, tem- 
perans. Adverb, jejdqc, ujbrie, icmperantcr. 
Kucfjtern ftlMl / jejunare , jejunum , £f fobnum 
cfle. 3Rfld)fcrn bleiben/ a cibö abftinere. Sin 
nndjternerStöagen nimmt alle* an/ jejunus fto- 

machus rarö vulgana temnic. ^ty ned) 
B(ld)tftn/jriunui, cibi inannadhuc lum. (gm 
Bl'ldjrrrn Wtll fwen/ parce, eontinenter, io~ 
bnccjrc rivere. £>a$ £ing fomnicf flflBJ niid) 
ffm beraub; jejuna hxc eft oratio ,i. e. nihil ha- 
bet rerum , q»* delcftant aut asEciant. Sftticf)» 
tem Jfalbfiiifef)/ caro vitulina recentiiTima, Öf 
«»afi a matre rubem. Sic dicitur,ip/ando vitului, 
ßttim po/J partum toüitur & mattatur , antejvkm 
Uc nutemum fitxent, 
Whä)UX\\Uiti 4 9Md)fernf)e it / Mt/ jejunium , j«. 
juairai, inedia , it. fobrietas , abftinentia , conti- 
nentia, temperantia. Verb. SßndjterB/ jejunare, 
in ufu non tß : Sed Compof. Ppil. (?Mtllild)teni/ 
edere , manducarc , jejunum ßomachum fatura- 
rt , obfouarc : & 3* rnüebtefn / macerare fe 
i ned Ii. 

9?ag/ nagen/ &*m gnagen/ ?™y* 

flCnOaCn/ m gnatSeil/ rodere, rädere. 2ln 
len H^tlgcln naqrn/ rodere ungves. Compef. Junt 
^bna^rn/ * §cnagcu/ der gd« c, abraderc. %b> 



fla 1324 

qcnngfc *>dnt / ofla derofa. 1Bpr7Öcn?Ö?cufcii 
benagr / derofut ä munbus. ^>ic gic.jcn bena- 
gen biC jungen 3tPfii}C/ capellaetcnerasf'ronde» 
derodunr. filn * Umnagc n / corrodere , arro- 
dere .obrodere. SJmynngeil/ crodere. ©nreft. 
nagen / perrodere. gortwbnagen / pricrodere. 
3f rnagen / corrodere. «King* nmber jcvnagcn/ 
ßve benagen / circumrodere. iu $ef nageu / * 
bef naucn / abf nanen / morfu decerpere. 3er» 

fnaiien/ mordicus laniare, dentibus conrteerc. 

B^agct / * X nauer / fivt Änagcr/ Der / u. jUbnager/ 
S3enagcr/ 3«nager/ rodem, arrodem, corro- 
dcni. 3<agerinn / ^nag. * tfnauerinn / titf 

famina dcrodcni, dentibus mordicui confivi- 
eni,aufcrcns,laniani. 
Tagung / JTnagung /& ^nauimg / Die/ * t>a» <3la> 
Bin / roiio , corrono. Compof. Sibnagung / ißci 
nagung / 3<rnagung/ yudem figmficttunhfunr. 
^agidjt / ^nagidjt / X\\m$t i & 3eagenb/ «Ib# 
nagtd)( / ©enagiebt / *d\. ö' «hxrb. derodent, 
corrodeni .^mordicui. Sßdfer ©ewigen ift ein 
nageiirer /five nagjeljter 2Burm / mala conüicn» 
uaeft inftar vermitcorexedentis. 

Jfnöfte/ ö" Q5nd|e/i>f«v fcabici, % n d, jf ni^o 

adj. feabiofus , «ß a Knaaen / W. Rran,« / tßer. 
turttiAmS m)h & Änuit/ Der. 

Dicitur k IM gen / m-rodit mm <n'*fi lignum ovando 

infigitur. (£ inen SRaael ruiicblagen /'figere, pan- 
ficre da»um. ©eftlag ben 3t«ejcl bier in Die 

U&mD/ figf darum huicparieti. Den S^agel 

aii^jieb« / extrahere. J)ie Äuppeam^iael/ 
caput clan. Sßagel an MttMrB / ooet gnjFen/ 
ungvn. Sfldgel perfebneiben / five dbfdjneiben/ 
refecare ungvci. 3V ic Oedgeln Fragen / ungVi- 
bui pungere , Aiprcmam cutem perdnngere. 
(£ineä Sßagcltf breit / latum , rrantvcrfum un- 
gvem. bar blauen 3mirn ben SRjgeln unDer 
gelegt / ungves ejus fordtbus emincnr. vf f irt 
^tubiren an ben Seagel ban u n / valediccrc Mu- 

iis.rccedere abartibus, ftudia deferere, ncgli- 

gere.abjicere. ©anbnagel /five (*pnnbnagel/ 
paxillus. (^ri'§trQ3anbnagel/confibula. ^ret 
nagel / clavus aderum major. Jfr(\\bcT tyvttt 
nagrl / minor. J^ufnagel / folearius. g?ie t five 
^lattennogel/ clavusmufearias, capicatus ma- 
jor. Sed wifo five SReibnagel / eß paronyclna, 

reduvia. DiiituretumVttfoböltn. SKubetna« 
gel/ Kalmus. @<f)ief(rnjgct / davuli artefia- 

Oo 0 0 Üj rum, 



132? 



9to 



9h 



1326 



tun, Grebin! fivt Ä»jfnd.jd/cUvi «.anthuium. 

gj.ifwiad/obex. <8d)itiMn<^cl / claru'.iafl«- 
larum , icandularura. cftiftivi u.ui'l u i . • 1 . 
prominens . ungula longior. (Jiuct • fcer jjrp|t 

(*djinbernÄ.tel &at/ un^ulatu». cd)Ui{jiiia,c!/ 
clajruluicapitatui. halber Gdjlcjjniisul/ capi- 
utu« brcvior. ,ua . c I / clavi crcpid«rum. 

Cjjannagd / fibuU. 2Bafleniiaa,eI ; cmboiun». 
tBanbnquel/ cUtui untmatu». ^»ijjfratr 5fta» 
jrL /^rpflerf/ jxicujm. (Si|ern3}fi.ul per Die 

SMadein / t>as r rf»m. davului. 9?%f?in nR J£ajt. 
tw «nh gujtcn / ungvicului Sr.t tft&addn pro- 
fttr ftmihtu.imtm rtitm <h(ttntur cariophylL» aro- 
matKa,«/>ir@ f |jif| r jndflf!dn /Iff^aeTcariophyl. 

la horteufia , ©awrindiirldn / ST h t gf&ulem 



ffl 



mriitih. 
iore*. 



diophylli. (ffignclfril f funt cariopfiylla' hdt- 
lenfia, colorc (padiceo , nigrteame» frvr b.tdio. 
9(* f !e in <p» a.e(l beton ica altilii , /iir corona- 
$rtxrndrcn / eanrophjrlli plumanlci. 
9?n«frn • darum figere 4 mtrudere. 3* bJre 
it iiKUliYM nd^rlir/ fonutn mallei darum panger.- 
tir pcrcipx • aunbu*. Compof.ufmtierMfunt ; *J|| 

nabeln / * Sltirnaqdn / dam affigere. ©erna» 
in ln A Ja lUiUln darö configerc. I>.i« -J.V < rt 
ni vernagelt / eqrni daro laefua eil . faber ferra- 
riui unguis« cqnnat ulccranc davo finiftrc :m- 
JUddiVusif, , , .»\nitiv. 

<5iWx\cr/Ali*fVl#$t\{<i}mi<X>/ X>tX/ faber dava- 
rtut, minutianut. 

9iaqduil4/Ou/ tefr aOto darum figendi. 5>r $11 
it>;iu!iinn / BufnagdiHia / fibulano. Bernau^ 
lutt*/ * 3erna<KiUHg / obfirnuno darorum, Ix- 
Co daro Uai. 

'«idid)C;<i-.<tarajuf, ungularus. uncinams. 

9"tabm/ <ftar)mc/ # «natotien/t**/?' 

nomen , appeUacio . rox , *o- 
cabulum, Ü nonmtnip'am fama. (gilt glltCf Stab 
•mr ■ bona fama. ©er OD? cn|<$> bar Frinen fluten 
mabntfH/ bichomomaleaudit. ©n>|er 1!) 
Uli' / noiocn prtedarum . fama illuftn». jjljlll 

ctnen eiviflcn SJobmcn nueben / nomen fuum 

ad emnem poftcrirans meinoriam confecrare. 

«r • vEia tiutcr SRobntc i|l bejicr als bar ©dt / bona 

cxiflimatio pceuniit pradtac. I\r 9?<lftnte 
fllbls / nomen aceufac. (gich, cinc^ 4U«nmdb> 
«uii: bcHiiVii',v'li, laceje, ut .ilujvcm opuina cun- 



fcqracur fama , cxiAimationi glonas ftuUcrc 
Hmc rtum fJf«ablU( *xfu>Utu cciebrt«, cUrus, 
illaflxi«. Uribt U.:liUli -u (in UnL<u«Omt(tr<o/r- 
<i i. non ) >lum rß homo obUurui. conumitit , rc- 
jcäuti v-ttum «tiiint.infuni«, ucbulo . i)Ci)ram. 

1 imponrre, no- 
mine aliqriddcfignatc. IHCII UH llf V bnbtU/ 
duecce • nähere , naoci^i nomen , adipifci niu- 
lum ab aliqvo. >Xccb(cr ])}iibllte/ iiomco ve- 
rum, ^emiubmc aguomen. 3utn»ibuw/ co- 
gnomcii. . ÜJuniu biiie / prxoomcn vi [ ir .1* 
mit Di innen ncnneA nommatiio altqritiäppeU 
laic. SKein 97.ibmeti ijt 'jiduiimes dl mihi 
nomen Johinoi*. ©rup ibn in iiietneu Denb' 
nun / (äiuta »lluui m«ö nuininc. (grtiuVieter 
DJlbH« aomcufiduai. , SilHf&Hilbrae/ nomen 
>*fC; 11. viihiq'p. * i''t/'iT' €(>renn.iftnic/ citulu«. 
^elnnbme/ -»ppdlaÜ9 ignomimom. Einerlei) 
fSiabmtni/ cogng'minii. 6)((djli(ftl»B(»b«K7 
nomen gcntilitium. ?}u - nf{benna{ )nic/ n ome n 
proprium hominis , aluu i£itjennabnie. 9'iten« 

ndbme / cognominit cum fu/erpcore luftnco. 

Stbonbnabme nomen mfamc.^ Ct.iobnabme/ 

titulu» nonon» , appdlario rtitü» A conäinoms 
cujuiübet. lailfnabnie nomen in baptifmate 
impoficum. iiCVlKlb'ne / nomen bclluinum. 

Unnabine / fine nomine. Hmc Unbenabintet/ 
anonvmu* ÜÜunbcl'lMbme / nomen mirabilc. 

Söfiefa^e r 9?abme/ bmomini». 
HI 1! im» / fimi'Ux, in ufu non r ß t frj <$tnabmttu 
nomine iiiii£nirc, nu.ncuparc , lignart- 9BdI/ 
bcnilbmt . nommatut. celebernmus Berlin« 

nahmen/ * lui jtiii.'hiJun/ coneumeliotö no- 
mine aliqvcm madair, criburre nomen exofum, 

inhonefto nomine inqvinarc. 

5labuuui4/ &f>t<j™»t:ui, QJenabmninj/We'na- 

m'naito , dcuonvi.atio, nomin« impolit.o. 

3ucnabmiiuii / cognomentuni. 95ft'jMrnab» 
niun^/ tgnomtuUj nomen criminofum, pro- 

brofum. 

Sßabinrntlicb / aJxrrb. nominatim , fpeciaeim 1 et- 
prefie- Dirifi/r r/;*iM ^n bnunniefc. litmi 

HuIintetlMlCb befd)!en/ cxj>rc{$ö nomine -ubere, 
nominaiiq) mandarc. 
ITcilbmbnft / 41^. $*! *Jt. nominal« , ^Tnomin«* 
tim, eclebrtt, y cclcbcrnme. V?tll?v"6f UUblH' 
hflffmae^en/ nomen infir.bcre. exprimcrc ali- 
qvid , expicilimduerc. ^..Ijntl)itrf C %<.tolt : l o- 
mincs praKipiu , infi^ocs. Du.:. 1 :j v 
buldcj. 

^öbi«' 



I 



m 



- 



1328 



ufert / cf3* f eqvmuus ^enabnifrii t\d yvcdTbt* 

natymfft/ nomen faecre , ponere , darc , deno- 
romarc, vocarc. 5?CHu()UI|iing/ Ptf/uomcn- 
clatio , nomenclatura. 

$?CmliC&/ dJt>erk. ffo qvo malt Amtvt neilllidj«!/ 
KCinpc , nnnirum , uepoce , vcluti , puca ,'Ju.itur 
pn- ettfm .t naljmcriWiet). tRcmlich tü liftf/ 
nerape tu ti ipfe es ! Cilf nemlicf) / cxcmpli causa, 
vcrbigratiä, cxcmpli loco. &i*ie licmltd)/ v '<*« 
licet. 21 im cm Ii dv UnsmmUdx ^örntmltcb 

. Abc non ptrtwtt, nva rmm xnüunt A liatpinCll/ frd 

Rennen / p*rtic. qrneunt / * aenant / batet Hiam 

t»pr*<«.ttCn»int/&flClient/ nonuuarc, appclla- 
rc. nuneuparc, vocarc, vocirarc, diecre. (£in(n 
mit Sfibilien nennen / nominatim aliqvcm ap- 
pcUarc, nomine iuövoca/c. O.W-n |j ,[ ilu; ben 
^pnllycr QCtunf / tuht , obtiruut nomen l'alca- 

ton*. €i- irirt» tivl mit 9ircr>t ein Dfan 9<Mit> 
netz meritö hiflrionis noracu fcn. u' nennen 
fid) Srutvr HniweinanbeJ / vocant fe mutuö 
fratre«. £inc« €brenbtf Iben nennen/ appcllarc 

aliqvcm honoris causa. äi>ic ncilltjtU liti) 
qvod tibi nomen eft, qvi vocarc? ^kmiRnttf/ 
comtnarus. SBolöCnuniltcr/ benc commemo- 
ratus, laudatus, allcgatus, citatus. UM \:;:.\\\: 
ttr/ malenominatus, dißui, appellacus. &\t> 
oenauntcr / f*'P c memoratus , nominitatus. 
genannt nnb ungenannt; htcwrta incontraBi- 

btu funt unrvnfalia, qvtbw omnia venutnl ctiam 
dimraiha Ö'minora capreflis. 
SRcnntT / De*/ oominani f denominans. 5T?fnaC' 
rinn / Pic/facnunaappcllans. Renner eäamw 
grtmmtttiH dmtur Nominativus , ut yUdtn/yt, 
txr »affer- 

3Rennunq/ Sie/ Uem fTriÄcnabmnnrj/appeU 
latio, vocatio, nominano. ($ie blben Hllöer 
fd)»ct)ltd)f Sftennifliej / difFerunt , diflident nomi- 
Mibus. ehreMiennunq / mentio hononfica. 

ffcfttllid)/ äJ'b & *dv. nominandus.appellabilis. 
Unit 3cfnnlid)f t\l Die/ appcllario.nominatio. 

Ernennen / Üem tft 90*./ ftmpltx nenne»/ inftecie 
tarnen etiam notMt fignarc, coniriruere. (ET i|l 

jnni !8ürqeineitter benennet / conful nominaxus 

dcti^naius » omnium luffragiö clcctus eft. 

er <J)ieWric^tcr benennen / arburos perere, no- 
minare. \\\ ihm eine (Seftffrap benennet/ 

muida ei injuncra oft. %R " 1: bat ibm einen ^" ... 
beitv'IUU't/ djcm, wl tcrminum ci ladtxcuuu. 



ftatutrunt. ^encnnnnq 3«<»nbOrf</ defigna- 
tio tempom*JoKi. i<3enennfr/t>ee/denomt- 
nan» äfceit entlief) / id. qi odVlAxriinX>\i<X) / no- 
mmat.m. ^en.:nt!id> aHc -ORenfcben t Die Da \o 
ben/ qvalei Amt omne» hominctVtvenret . 
Ernennen / W. G«n<n>ctt irt fecund* ftgnifi. 
cdüone, imperare, (heuere , dcnominarr. v ^5t 

tft tum Mittler ernennet/ dcncnami eft huhu 

cauf«moderator 4 arbiter. dmenminq / €r« 

ncnnei-/ w. 7W »crKttnung/ ö'ReriCTtrter. 
€ mahnte 3eit / tempus prxfixum, conßitututn, 
detamiaatum. • 
!8eriienHen / errare. in nomine, nomine probroto 
aliqvcm appcllarc, nomeo commutarc. 9Ser» 
nrnnillli)/ DK/ metonymia, crantnominati«. 
S>ernenitM enmidtmqvoq^ tft, qvod viiliM'i ;kii< 
nen transnominare , nomine variare. 
33prnenncn { fivt SQotht rnennen / pr«nominare. 
aßeiternennen / * Söic bernennen / itemm no- 

minare. nommitarc. 3"fnenneH/ * $Df [tUiU> 
nen/ cognommarc , una , fimul appcllarc. 

»galcola, caunut, 
Tai teneavum tähiA aßrrvtndh Oft um. Vidrkvv 

rJpjXlaW-velVlabei 5Ä ilcbnapf/ fmui. s.a\c> 

najjf / lormclla. Dimitt. tß Oaö fluiriif in / ein 
lu$, alveolus, fcutula»fcutclla. ^ijf/rti. 3Jnpfid)t/ 
9Jdpfid)t / fcutulatui , in modum fcute!l;c 

Rippen / Rupfen / öt Zipfen / 1 ibare, pitiV 

Tare , qvafi ex taliJiutrIU edrre , Jbrtrre, g( tt>- f 
beiliptcn/ deguftarc, delibare ahqvid. Hmc 

?Ripmn<« / & SbcntpiHRt) / 5>w / forbitio. 3?ipfnv 

5<C/forbinan»,pitifran». 3?ipferinn /l>ie/ fec- 
mina djelibani .deguftan«. WipneJ)t / a^i. forbi- 
Hi. Stftpfcn eham eß vellieart , rentare cibum. üJ" 
h"fpocorjfii:e efftrtur ayoft Dtfptlf « / & ^ipfrleH/ 

undt ^ciipfelmio / 9cnpfelf r / 9ßupfleri|cb / iibarc, 

libatio , Ii bans, forbillant. 
ÜiUPPC/ Vit/ fl flippen / reliqviae. fruihila 
eiborum, fragmenra panis. 6# qvod fupereft a 
prandio icl ccena. Dlcitur k nippet)/ qvo V tptiß 
JotbitiuntulA hatthripaffit. Dimmut, rli ^Jeltplefn/ 
* SfiÜp.lflU v»»te/ /ruftiilum, nunuruf» rc1iqv|a:. 

(gs ifl mir ein flcu: 3?up!ein3lei!"d)uber«v. h , iVt*;i/ 
buccclla carnU ac prxrerca nihil mpcrfiiit.'' 

97arb/ b OTarbc/ oie/pi«r. Jlar&e^/ 

I cicacrix . vrbcx , Ii vor , fignum'vuint^H , ätt) t bmc 
1 auytrvr Jßavb / fW DJatf / f Qitttaüc äifii 4 VTaeh? 

KM/ 



13:9 



9?a 



Via 



1330 



tClf / f v*fi vtbtx rtmsnens &conAicua, poßayAm 

vu\nm ttxvit , ttabereif. <£inc Starbc beToni 
inen/ cicatricem aeeipere , excipcre. cm ?(ib 
iii gatti ooQcr Farben / corpus ejus decoloracum 
cd cicatrieibas. Qie Oc-'-rbc »ertoadjfcl / cica- 
trix obducitut , cou. QRan ficht bit Starb« ncdi 
apparet adhuc vetus indc cicatrix. vjf tnc St 1 r 

be »i>n forn ber / cicatrix adverä. 93pii binben 

btr / a versö corpore acccpca. SiMdt tci tt.U bell 
natvi ex pußuhs rclicii. ©eburttfnarbe/ noia 
genicir*. SQuilbnarbcy cicatrix ex vulnere. 

Bto'rblein/ * St aTbgcn/ t»fl«V Amin, cicatricula. 
Starben/ fgfrtqvtnüitt s&cnarbrn cicatricare. 3ln$i 

lliirbcn mntrk rß, qvAndo dcätrixcoil-, ul vulneris 
veftigium »ix appareat. ©te Jungfer b<: t |id) 
tjani autoenarbet / puAil« hujus puellas ?i x con- 

fpici poflunt. 

8?nrbid)f / & Stdrbidjt/«*';. tkairico&x. (Em mir- 
bid)C ©< ■ ü cf > r / fackft cicatrkota. SBocfcnniir 
licht pufuloius, puftulat us, nasvoim* 

97on/Br<nacrc/ccr/ ? ;- Marren/ iwr«* 

infatuarus.inops rationis JRiirrilin Pu/farmina 
!juu,;mprudens, ftolida.il. nvma.ludia. (£*r Iii 
eilt 3i.ir: prudenna carrt, defipir, infanit, inge- 
mo ert obcusö,cra(t6,Aupidö.$incn jiun gurren 
UM eben / infatuare aliqtcm. <~id) aU ein Sian 
ÜcDcn / ioeprire , inlänirc , delirare. €r 1 'i ein 
VTlari auf feinen StUrjcn / amentiam non fruibä 
fimulac , haue gratis ineptit. €r ifl fein Stan/ 
aectum in pedore habet, 2Bilftu einen Starren 
b«ben / fö fdjaff bir einen / emendus cui imperes. 

€in3tan fan inebt fragen / aU jebnÄluaeant« 

nuut.n f rennen / qvxrit delirut . qvod non re- 
fpondet Homerus. Starren babeni am bellen/ 
in nihil täpirndo jucundifliau vira. Starren 
muR man mit Äolben laufen/ rhryx plaeit emen- 
datur. £>ic 2Üclt i|i aOcr Marren »off/ (hilto- 
tum plena Amt omnia. (£$ ifl übel ftd) mit nj.ir 
Ten Jubeb^UUCn / cum ftahdi» rifu durum »er bn- 
q vc jocari. (£? i\l giU cinbÖfcT Scan / immode- 
ratiilimi fenfus, temeritatis noxn, malttiosc 
ftulms eft. Es ni ein guter Scan / fimplicis , 
aperti , minus, afhiri ingenü eft. (Eines Scan 
fnjit / eile alicm ludibrio. £>cn Starreu an ei< 
Mcm gefreKcn haben amorc aheujus captum efle. 
jtjuger Starre / morofophus , ftultus funularus, 
fäpiens ftulri imitator. 
IHfiuanndnan / pantomimui , omnium arbirrio fe 
Aibmixtcnt! dSaunan / «dificatioai mmium 



deditus. S&ilbcman / cultor imaginum , ado- 
rator ftatuarum, x$ idolorura , 4/144 ©öljennart. 
f&ilbernan/ num rß pidurarum amans, & emax- 
Qjricfnarj/ & 3' itiinaJnan/ nugigcrulus , nugi- 
▼eodulustcuriofus. v^iidHinar:/ hcllu lthro- 
rum , muricidus. $bücb|ciinan t tormentis cs>- 
emendis prodigus. ©ueBnar:/ pugnax, |ur- 
ciofu» , vubo Jutllißd. ©ftnfelnan/ phiiautii 

laborans, tibi placcns, pervicax. (Ji'iiiai':/ * 
J>anbMur:/ ftultorum primiecrius, antcHgna- 
ntu,princeps. ^rereltt.irr ' inconGdcranltiiiuc 
teraentacis mancipium. gurdjtnar:/ formtdo* 
lofus, paviJus. etartcnnuri / colendis ac«or- 
nandit horrisaddietiilimus. (Hclfiur: , avanis. 
auri fupra modum appetrns , argentt immode- 
ratcfiticns. C^runbnan/ plane fatuus, bardus. 
J^i'-'ii ir: / morio. ji.itittnn / «enaeionibus 
prorlus indulgem . mancipatus. Jungfer' (>"** 
iliebeenari/ amore virginum captus. ^inber« 
nan/ libcros ftuhc amans. Xleibecaan/ oftea- 
rator veftittm > habitu magnificd fuperbiens. 
Älngelnan/ carptor, reprehenfor iniqrus. fte» 
bernan/ cannlenarum amator. e'umpcnnan/ 
infulius, plumbeus, admodum exeors. If * 
■an/ ftultortim l'ovHis, ibdjlit, collegj. Sc.UW 
Ran / rtdupltcttrvt dtcilur t.i kouunrm tgrtgit de- 
ftpinttrm, tj-uafi: flultonun irultiflimc ! f)fe r b« 

nan / amans cq/rorum. fyr&l * 9Uibmnan/ 

majmloqus. ^ .uifirr: / potator . cbnoius. 
<Sd5nlf^nan.'fannio. ^d;jir#narren/ abydo- 

comx. gcbtiniiarvfirnulacor flultinx. Qd)CCl> 

nan / mimus, ludius, ludio. (ppiclnan/ alea- 
tor, lufor. £ torf u.in / caudex , ftipes, truneus, 
bliteus. SßeiberRiin/mulicrofus. vi- 
Scinlrin / Siiinrhen/ x>a»/ Mmm. mundulus.fci- 
tulus. (Ein tt \\ iRiincfacn / clegans homuneio. 
lautus homunculus %\mtftrtltmd)<n I am. 
torculus. ^ii|lig Uneben / ludio (acutus. 
QUißtgSMnlcin/ fophifta, fciolus. 

Starren/ ineptire, infamre. delirare. deHpere. €l« 
nen narreil /ludere, fubfannare.ludibriö habere 

ahqvem. 2Rit tun ^encr narren / cum igne 
ludere . iccuriosc cum igne verläri. SJarrcn ifl 
bütoctlcn fehr gilt / dulce eft detipere in locö. 

W it groöen Herren läpet fieb^ md)f ivi'l narren/ 
baut tutum cd cum Regibus tacetns ludere 
Compof. funt : »JJb * 3(HÖnarrcn / ad räniorem 
mentem redire. 5&enancn / einen benairenv il- 
ludercalicui, nafo furpendere, ludificarc, rifui 
habaeahqrein t U4^cu»iw. ©oen burdjnarren/ 

■aso 



Via 



nasoaduncö fufpenderealiqvem , cxagicarc. In 
dificaredi<fti*,fibili$<onfc&ariaiiqYem. gült 
Rjrrcil / fjlcm irridcndo aliqvo confiimcrc. 
SKit Ar ftcbr murre n / una cum aliis luden face- 
re. ^a^narrcn/ pravcimicari. (£r narret allen 
oDcn nad) / habicum ad q vcmcunqvc aovum 
modum appJicat. 35cvHiirrrn / Rupert, ftupc- 
fccre , obumdi, conturbari. (£r ucnuiTci über 
fcer <Bad)t/ arconicus hacret ad contpeltumrci. 
(Brin ©elt vrrnarren / pecuniam inutilicer <ol- 
locare. £me n »ernarret matten / obftupcface. 

eealiqrcm. (ricfcan titUt ^Ungfct HXttüXXtW 
OCrHictim, mifere, pcrditcamart virginem. Q5cr> 
narren / fueum faccic ,antc illudcre. Stficbrr- 
Herren / fallaciä fallaciam rrudere. ^ttüAXXCIX/ 
jocan .ndiculadiccre, argutias habere 
KarTCT/ Der/ denfor, irrifor, feurra, dicaculut,dc- 
lutbr , ftibfannaror , calophanta. Di-U'i WWW 
t>W/ fccmina illudens, petulans. 

IRarrrrev / SRarrefen i 3eartb«r /*<c/c*txJ63&ar> 
ren/ mlcirit, dementia, infipienria, facultas, 
ineptia. 3}nrreten treiben/ ineprirc , urare, 
& reuet m Iii) Der fJliiriheir / pigec rnc (tulticiae, 
pcenitct mc inepriarum. <£ß ift lauter 'SldtW 
Ulf I lira» funt , nugas , ineptia;, vanitatesfunr. 

SßarriWiJ / toit I irriutio , exagiratio , fcomma ,di- 
acrium. lt. fraui, fallacia, deeeptio, illufio. 
Sfcenarruno, / 4 ©urebnarruno, /ukm. SDfiüuir« 
TUIM} / exagitatio focia , ineptia; communes. 
^neftnarruna / imicacio affeftara , cacozclia. 
Sfcntiirrung / ftupor, perturbatio, occupatio 
animi in re aliqva, 

ftirrifd)/ * $anbaft/*^&Afo.arnenf, demeni, 
dcltrua , vefanus , ftolidui, infacuatus , phrenc- 
ticui. SRÄrrifd) feun / defipere , mente capturn 
efle : Adv. dementer, ftulte , infulje, inepee, 
improvide. tRäxxifd) lüClPen > in amen tum in- 
cidcre.ad meprias abirc. (Erbanbelt närrifd)/ 
ccccö dt inconfiderarn unpetu fertur , ducitur 

imprudentiä. ©ie^uaenoiftgern RÄttijä)/ ju- 

*entus a prudenria infüma eft , judicn inopia la- 
borac. SMrrifcfce Slilfdjljqc / confilia vefana. 
SftarrifdK ^raqe/ morologia, qvaeltio inepra. 
JDnnPcIn^rrifeJr) / fuoqvodam morc viven«, Aio 
ftudio gaudens , philavto« , imaginär ms. 

Rennen / mttrj. r/ty vox irrüMntif canti , £5* ha- 

mintt tx*gü*itti* äd rtbirm tutfr. -Renner? tut)n/ 
hirrirc: tmde SRetren / inittK cancro , Ü nomi- 
ne» ad itam inciurc 



1332 



9}afd> / nafdxn / gcnafdxt / ligurirc, 

cdulia cxqviHra , delicara torart , il. Iibare, gu- 
ftare, rentarc cibum. ©ie jfj^rn iuWkr gern/ 
fclcs fubind« vellicanc eibo«. Compof.funt : 91b; 
* $ cnafArn / abliguTirc , «kl»bare. göfrernc 
Beute mutjen aUci bemifc^en/ cupitorn omnia 
T>raelambunr. Sufnaf^m / * '3u$mifd)en / Ji. 
guriendo exinanire , delibando cenfumere. 
!&ettiaf$rn / incemperanriae Cc iddicere, exhau- 
rirc pecuniam cupedits, devorare & comedere 
nummo«. ^in w«afi)ter 9J?em"d) / catillo. 
(rid>iernafd)en/ preiambendo fatigari. 9ca> 
tSjPV tUtm mrtaph. fumitur praqväcunfy tcntatio- 
nc , conrredacione & vclücatione impudid. 
Htm h;.|\!hii .jrbiii / ambire, tentarc virgi. 
ne?, delibare pudiciriam pueltarun. 

tguritor , catillo , rupef , cupedi ue, 
9c4|'d7erinn/ 0(C/ feemina pnelaraben« , ligu- 
riens , Tcllicani cibo«. Ob$t\h\&)tX I cupicor 
pomorum. %mhxn Äfd^er / Üguritor tacebari. 
3ungferndf<t>er/ amator, ptoc«t, reaacorvic- 
|mum. 

3ufd)erei) / A ^(Sfrbitjfdf rt>ie/ it. x>a§ 5Raf^fn/ 

hguritio , catillatio. 9R4f(f)eren fumitur ttixn 
pro t'p/i/cupcdiii^lautitiii, delicu», t^opiparif, 
delicarisqve cduliii. 
^W^X I MfäcxUä) I * «4 eupedi- 

narius» cupedrariuv, cupidioiut,tigurieni t 
cupide, cupicntcr. <R^fef)id)te geute/ catülo- 
ncs, cupedü. 9?afd)bafte euler/ idtm. 

Die / p'- 97flfCtt / nafiif. 
Qyi n.;|c a Latini nafui dtrivant , iU rrflondei 
SifutuL ex Schrieckio: $ßjcr &a ffl^t / DafSc.ife/ 
I3iiter / ft»'fd) / aBinb )C fommeit müße »om dÜ» 
mifd)cn naius, pacer, pifisu , ventus, &c. mu| 
•iuqleidj Dartuhn/ Daß Mc alten Seutfften feine 
9^ifen iiDtfr 2Mfer qtbabt / np* $ifd)e babett 
egen mca,eu / audj ba^ fein SßinD ben ihnen <\t* 
toebet babe/ reeil et fon|l einer hi.ien nie^t unähn* 
lieb / t>c$ folebe ©tainmrotfrter in Diefirr uralten 
•ÖaubtfpradK bi^ uir Piömericit rojren verbot« 
gen geblieben/ ic. 9<afe bufjeu / toifeben / fc&ncu» 

jeH/nafum, -ve/nareiextergere, £5" emungere. 

Z>i< Heafe an Den Bermel n>ifd>en/ emungerefe 
cubito. ©ie 3cafc treuft ihm immerfert / fcinpec 

Hli naresfluitant. 2)ie SRafe blltfet Ibm / narea 
i!l -us tängvinanr , £ingvinc rorant , nunanr, 
ftillant. ©ie 3<üfe rmnpfrn / rugare nafum. 

ßic Kafe beeb aufto#rfcn/ ringi, Sir f encp / 
t>P PP man 



1333 



1334 



manblird) Di« 2Raf< liebet /medKamenrum er- 

rhinura. ^)attf IM bcr 9W< / vibrifl* , vibnfli. 

3«b biefo fclbrr beo bcrSRafc nofeereipfum,*»/.- 

Qyi altcrumincutat probri , cutnfcipfum intuc- 

ti oportet, (emem eine SR afe mac&en / pvt Dre< 
hctl/ fueum faecre, ot obiincre , ducetc in trän* 
ie nna m , naf o fu/pe adere- hineilt envas imfev 
tuSßafc reiben/ objurgaie. incrcpaic, redar- 
gucrcaliqvrm. S&leibmirtwnber yiafev mo« 
tcocyus.amovc tc ä confpedumco. (£r Will 
Die Scafeubcr alköina, beuten, inomniaobiu- 
lam figic 

S&taunafe / Uvidus. Sracfen. 55reit> * Stumpf' 

ItäfO limus, narcsprcffx. gr^.ll ji'KT.lMK • Clx- 
cinodes, nafus. cancrinus. terojjnafe apprlUnt 
tbtm ©iirfcnnafe / naujtus , üL firi tß ganan jfe / 
nafus obloogus, & talk voctiur nafo , CZtlfcn« 
toniä. J^.lOieb^nafr/ nafu* aqviliaus , adun- 
cok Ötinbiliafc/ rc!imu<. . caninus nafus. Std 
tttiun tß numtn contumtliofum , vaictq x bominem 
pavidum , meueulofuju > eifcmiiutum , aliks 
t$un&efctr/ GaÜ. Jttnfouurt. (£r ifr eine rrd> 
te^)unrsnafe muliercft, ammu ejuseft in pe- 
dibu». Jfriimmnafe/gryphui.fecurvui. Wumpf' 
Bfljc/ fifus.rcfimus. Diotltaf«/ na/u* lubeu». 
9Ct>$nafe/ mueofus. (gpiguafr/ nafus acurcina- 
cus. XttefUilfc/ capitis puuiti prrpciuö (ViUant. 
fißadjöiiafe / nanu cerau. ©era ;\ed)t eine 
t»dd>!t Hie BOT! DrebOl/ judiaa cominapere , ti- 
icm calummit'ft iniqvö parrocirnd eucri. QBeit! 
Uafe/ fvedttitmdtcitut VlufcrraKlf / naiuculus. 
32>eitnafc, naßis didudis nanbus. 
JßfUleitt/ *9cd$r]en/ Dflt)/.fl'>». pann»,exiguui, 
icncr, non rumiui. fönberndäteill pirul*»or- 
bicului nafi. 

SRafidjjt * 3li(idjt'A/r.s<«iwr*. natta* ©rof. 
mim f £riefnA|id)f / nasö madidu*. 

'. 9Bci*ndÜd)t/ nafutulu», fciolui, dicarulu*. 

3?afeo/ »- cuic.tT»if« hoben t in «fa non *fi*ß^ 
partic. (Scttüfrt / nafücut, nafalti; J5V°»>po/ Q\e< 
Uflfcn/ nafusnaptare. Slufnafen/ narei corra- 

garc, &fct t . (gnrmifrnv «• t» $T«f* «btxtfjot//«'« 

ryrilümlen < denatäte. 
^iKcIftl/ pivpT.fft, muore, muflaee, muffitarc, 

üvaft .inet ptt nafkm hfvi , Mlret) t>U tlaft ttt 
I biftf jeifrta-vtnbus fignat aliqrid ad rtprthcn- 

dendum arripere , carpere , argutre. 5>ai oltC 

$SScibndfrftbrnr]anirii£.i§/ »? u » »»««»»d'e 

rnurmurat, taxat Arcarpit omnia. CompoJ Junit 
2lii5ii»|'elctl/ abflmcic • muiojuraxione, mur- 



murillando ceflare. VT iit.UMenriilKkn / obmur- 
murare. oblarrarc. (Stet) ;f rtui jVlu / murmu- 
rillarwlo J.cn> ionfumere, ringt otuticndo. 
TcAfelcT/ Ott/ carpeor , fubmuiTus, mutlitans. 3idf* 
(trtnn / DU / oblauauix , fanuna murmu- 
ran«. 

;9Mfclung fbitf £5" Da» Dedfeleu / murmuratio, ob- 

iurgatio f increpacio , reprehenfio. 
9eafell)aft/ * <R i\|clid>t/ & *dv. jurgiofus , <on- 
uoYCffus, contcntionu cupidui, carpen», in- 
crepani, rcpiclicodcnt , couuoTu(iofui » ES'" 
contentiosc. 

0?iff<n/ a W«fc / fternue re , fternucarc .ffernu- 
canaencis q»ati , *liiq x di»lt36 Malur Sidfcbetl/ 
lingulturc. Compof. JP)erau&niClCn / Acrnutatio- 
nc «jictre. Oft wcf<n / * j»dj icTUiefcu / fterntt- 
tarc ad dcliqvium. 
JRicfllUi]/ We/Öf 045 liefen / ftcTnutario,fferna- 
tamentum. 3uJRiefettm.ld>en/ft<rnutanacnta 
CTocarc , moterc. 
ijeieferlie^ / AJj.&*dvtrb. ad rtcrnuendun» pronus, 
ftermnans , iniVar fternuentu. SRicfec / X>ttJ& 
ÜRieferinn/CW/««'»«. 

5W/ nö9ec/ naOefTcr/ sm* n«t/ 

madeni, »adidus, humidui, udu» , utidui. 

5?j§ »cm <?umpf / uligmofus. 3laj »om 

fer / aq»ofus. SRiljj madjen / madcraccrc , hu- 
m«£tare,roadi«Jaie. 9<Up fenn/maderc. UcO.fi 
werben/ madefetre , immadere . udum , uvidwm 

t«dd». (gTiiiqreulidjna&'burdjim^na^ ptnw 
niT§/p«mad<t, coinaiadcc ©uro) utttrnrco 
naß werben / permadefcac. asapt rnaj.' lubi>- 
cus, »Ith febh'ipferuiuaj. 3ea§^ 0?1 pro bene po- 

to , ßve nacro oncrato pori tur , undt ef« nager 
trüber / ^<Är n»:f1firttl/ bjbaculu», potaror, 
bibulut. 9case(cd)Wt|ter/ «mulenca , roulti- 
b.ba. ^d) (ImII bid) beute nodj fc naö mad>cn/ 
ba^bU triefen fcüff/ egote hodtc teddam madi- 
dum,ßvivim,'f,robc. U?a§er5aa' f/JJ'O pi"* 

vialii. Sfd$llaf<ii*'*ful>li*ntivumtß: ^erfd)el» 
(fe3ta§/ nobiliflimum humidun», ». t. nnum, 
Xratwnnaf ' tacrymae , t « lacryntaiunv 

S^djjen/ madifkate.nuadefaccrc, h^meftarc. ©if 
?H?imbcudjct/ fi™ najSer/ Tulnw madet, (udac 
©er SEeaen «d§rf bie Xrentet / p!u- 
tia plar.cn reficic & humedar. Compof Sbindf« 
fen/ A^endBen/macerare, inrigare, irrorarc, 
«ommarfcfaccrc. Dicitur Wutwtgtnndpen. 5^a^ 
©Ctreibifl einndBCM / fiumenta» aq»i macenre. 

^r 



133? 9 to 

<Er i|t »cm iXc»3cn jiemlidj einaeiidijct roorDerv 

aqvl pluriali cgregic ngacui eft. (gintjendittt/ 
* 'Jena |f et nonnunqvim ettampro cbno fumitur. 

Uwe didmm : (gtuen br n^pfu / eiim jt;cii/ reddere 
madidum , i, r. ebrium faecre : £< madere vino 
eß rem 2Beüte benafjet fegn. (iiuiui \ niu 
na^cii / p-jf /. r/Z . ficcare, arefacerc. ifnf n j(icr 
ficcacus »axidus , exfuccus, humore raeuus. 

Sei jjer/ Ott/ 873R<S&eruin/ MC / roai vet faemina ir- 
rigans, maecrans, madefacient, humcclans, U. 
hortulanus £^ horrulana, irrigantes herbat. 

WIHO * fRAguna/Dt'C/ mador.humiditai, Humor, 
liq*or, i/. irrigatio. grÜlingtfniS&e/ pluria »et- 
naln. Jg>rrb;tn jßC / pluvia autumnalis. <£ln 
fruchtbarer ©.irren mu§ gute Scatfuna, haben 

bibit irriguasfcrtitithorruiaqras. ^Oci" iöviuni 
bat feine jTcti fiuna/ arbor fueco indiget. 
CRt^ic^t/ SlävUd)' & Scajjbafc/ Aibriguui , irri- 
guu«, fueeofu«, &idem qvod&a$. SM&lichte 
Juft / a'cr plu viofus , pott. pluvitu Jupiter. Sftaj? 

hafte Reiten / tcmpcftai humida. Siafbafter 

?D}aqen/ irriguum corpus meto. 

*fte$en/ a Stxon. not / es* tf. r/J 9 w nJflcn/ 

jf« n4r?tn»?cj?en / madefaecre , macerare , m- 
jemfr b*bet compofita : Slnnefjen/ 95cnel$en/£nrd)> 
ne^en^^ inne^en/(£ntne$en/3crnc^en/ q v* figmß- 

eattone convemunt cum j Sitltiajjen / QSenOFCU IC. 
(5enc&t(5am/ linumnetummaecratum. £$e< 
tickte Äletbft/ vefrimenra uvida. lu SRc^er/ 
xxr I xA. fß qvoJ CTAßer : SRcfyina, / tt« / ff 
X7&fiw%a t rigario. Keucht/ & Sce^baft / "fr« 
po^nißid^t/ #na§r>Ott/ humeöatu», Üqvc- 
taftus, irroratus. 

9?au / üfr«rxnuui ©cnau/ genauer/ 

gCnClUC|lCC/ «^anguftin.arftui, ftriaus, 
aegie fufficiens , it. renax , parcus , frugali«, ava- 
xu%,unde : £.in$3cau/homocenax,i.f\ fin CJC* 
natier CWenfch/ qri natura rcftrielior eft. @c» 
naufenn/ artentumefleadrem. Gfrnaugcfucht/ 
conqrifite. ©cnail befeben / fpeculari , oculis 
intentis mnieri, ftudios« contemplari. Öcnaue 
^d)ilbc/ calcei angufti, conftringenrei , pede« 
urenres. ©enaue Rechnung/ ratione$w/ com- 

f)utacionc»accurat?e, acernmx, fubduttio fubti- 
lor. ©cnau ftberftfelrtoen / etiam arqTe «iam 
ratiocinari, fuppurare qvid articulii. Adverb» 
Genau eß: angurte, ar£>c, Ari^e» (rriAim, it. 
reftriäe, lenuiter, parce,frugaliter,avar>. (£ine 
©arj>f genau Wrttahren/ rem diligentiffime as- 



Via 



1336 



fervare. ©enau cjeöintjf un& roo! bejablet / tni- 

nimo liccri de cxpcditc folrcrc. Willem tttt)a< 
Qenaulcjen/ rencarcaliqrem, cenfuram agere, 
follictrare , flagitarc aliqvid vchcmentillimc, 

urgere, jnftarc. n>irb genau um ein Uhr fenw 

partim aberic ab hori prima, 
fernen / & frrqventtiu genauen / in anguftiai 

redigere, infummumdifcrimen aliqvcm trahe- 
rc, calamirarc affic«rc,arrliöarc, vexarc , exeru- 
ciarcaliqvcm. (Jr !|l febr benauet/ acerbitatem 
fortunac nimium q vantum expcrirur,yalde con- 
fli^ratur caiami tatibus, omnibus miferiit oppri- 

mitur. 3)?it^ranfbeit benauet feon/ iniqvä va- 

letudine confliftarc. At& hincetiam eß SöemiUi 
Itncj / X>U / calamiras , miteria , infelicitas , aflfli- 
t>io , r« ad verfsc , it. vexacio , exagitatio , mo- 
Icftia. SeJ föcnauiareit / eß inopia , penuria, 
paucicas, anguflia,i/. tenacitat, parciras.par- 
(imonia.avaritia. 9caui(ht/&®euaui<ht/ *dj. 

*dv. t.l rß qvod Hau/ S£ <5gnm/ tenax , par . 
cus : renaater, & parec. 

Raupen tu ^enaupen/ü. 7 w»enmien/ 

63* in ßecie affligcre, fupprimere, conftrmgere, 
contnftare. Cr ifl febr benaupt/ inflammam 
incidi:, mulciicafibuscxcrcctur, variis fortunae 
vulncnbus percuflui c(r. A Jßenaupcn/ fwfr 
dtcUur SÖenaupung / affliöio.ej' id. eß , qvod >5m 

naaung. l&enauper / Der/ affliftor , exagira- 
tor , rortor : Et i5euaupi(bt I *dv. mtfere , cala- 
mito'c, infchcucr. UVnaupfcr / T>ec/infeHx» 
mifcr, mifclius, raitcrabiüs , calamicofus, affii- 

ffiOt I *itf plur. car. UcetpoiU etiam HS Ktt dictxi: 
3n SRÖtetl fenn / in ajjgumis vertari . calamitate 
affligi, mala fentire, fuftinerc. (jöi|tÜ0nriD- 
ten/ opus eft, necefllrai ira (erc , ratio rcrum hoc 
pofeit. 3<t)habe$uir4>töonniten/ adnecctTita- 
tem hoc non fatis c(V, fupervacaneum arbitror, 
minime necefle cd. Eß a Vlau/bmc Run. 5J2au< 
bur</ neceflitas qvaslibct dtSa tß, qvem*dmodum 
9?0t non tantum exponitur i ncceilitas,ncccflit udo, 
verum f/i4rnywii«wMnfortanium,qTselibetmo- 
Icftia, qvishbet calüs, it. indigentia, penuna, de- 
f cd'his paucins.diflficultaitrcnuitas^n Dcor leben/ 
cgerc, mileruro. mdigum.inopcm cllc. j/ij/ JJpt 
leiten/ in egeftace viramdneere, pauperrate 
mordcri.laborare. Dteöerecbtiqfelt leiöet SRot/ 

jura cadunr, extinguuntur, jufticia vacillat , ja- 
cct. SRot buä)t (£ifen / neccditai non eft alligata 
9>P PP Ü legi- 



13°5 



1306 



rum , fvJniu« mmirum und dir commeie moli pjjit , 
t^abhcc kalter vetät g»»Wetn / fwd Wc 
^cntjfMaUt certum nempe numerum mohton 
pro mcrccdc molitur» prasberc. dRalier f*- 
UrtA ri menlura hgnor um , meta Lignt Codi , rill 

fM-: 1 'Mo/ «Plultw Sflutte/ # qflu'te/ 
fc*fcri i muH m.ibi«t/ ma)i 

mulcrrä. maAra, svopr. vas ligneum caviun* 
• »blongunr pro reopienda färina, peßm^ium tu 
Um *A qvacvK äimt m ttitm hipndms traHurn rß. 
ÄdUerne iOJultc/ aNcu« ltgneu*. JCIcin rnpfern 
&ulilein ' alveoiut «neu*. 5Bfc nnc W*U 
«HeMebolet/ alveatus, alveolar«, *häs SRlllbictt 
fiw SSillliefct. A «Rufte rß verbum gRltlten/ 

admeou. (Sircanct/ «W nwnn man mit SKul- 

ttU rt^Be / nimbus, pluvia praeeeps defluit. JDie 

itranfheif mit holten von einer trage*/ duaur 

dt putlbt prtpwihhtu , qvet Urnen tliummorbum 
ßmuUnt, rjl mim 1 alvcö cxcipcrc infamem. 

SDium/ mumen/ ef mummen / ./* *** 

tun jit^m »1 ^wie .• iicimui tmm inftnttbui : SJtlUrV 
WUrm ' «Ufa/S twiiu an/ voer, iflo* terrrmui. 
fcjjw um j, SOt imune n p'Opr. fufurrarc , mutmu 
Iillarc. QvomVrm «ufn» ri, qvi Ulemkmim oft/cw- 
rumeiumt. etiMmfdpifefepretvel*nt t idrh SRumtn/ 
&qi*iufitat\m tß: (sie)) vermumm/ veftem bw- 
tare , perfooam induere , 8£ mrtapk. ilmularc, 
ditlimulare , fallcrc drftgnmi. SBermumet / »r- 
■»ato». pcrionatn». «LTJumfeijani / ludusUrvMO- 
rum 4 ofTiii i«t. 
JRttmmelen/ mutire, mullare, clanculumlocrvi 
mnrmurarc. ü terrcre infantes mutati voce * 
Yulru larvato. QRummelm/ rvo^ärjermtutcu- 
Hf m*}n»l<mnn&ctanJtßim*fugeßt<mibttidititur. 
SlRiin muniimlt Oiirroil / rnmur fpargitiir de 
hac rt , vnhb tirntmßrtur , in ort vulgi »rrCirur . 

V,mmtt*b bot tnammckn : Q;in?l)»nmmel//ir* 
ttTtinilttvimaun / manaueu« , ptrfonaiui. 

«Kummfler/Ott/* SJeummer / fufurro , tum • 

prxvaruator, rabula miq*nt, advocatu infi- 
dus , perji.ruj . \v 00« ©<IM«»jtf i rumor , tu- 
1 «lufmlu« , fcrmOf marinurilluni, it. pravari- 



tat'o. 



^irmm-m/ Witmpfeln / 5< di*i*ü6 «Mein/ 
xnanducare xv,ti% dintibm. ut e»JcBiuUÄB>l«it, 
undf ff. «Rammd/ fruftnlum nr rima paöii, 
«ctidia rdcuralit, dum mandavant» ca ore <a- 
dem, ^Hr/vr^mit>ramn!iU|cl prxguAatio, 



a 5^eltm/tardare, »gVnmpfeitl/ atgrimand»- 

care.C AÜ.gtußrr. 
£DT Mit) / ^«t / p/w. ejr. Pol/af faown üfwnr Di* 
£DlUUta / , oris , Id. rß fwJ «fjoul : &*< 
v 1 r. : ,7;.jiu. t-5 bontßim dteitur ttluno / f-vanj 
Vßaal. <£d)PU<r 5)?un0 / granaformoli orii, 
^Jplberebtcr ÜRnni» / kpor oris flexanimi. 
.ftrilfd) S0tUllt> / ot verecundum , pudibundum» 
^terbenber 9Rnnb 1 mortem. Jobimblo^et 
937unb / lundum. (Blatter QRunb / fermo blau, 
dui. Jrimfener / jiw irunfenmunb rebet bei 
Jber|enarunb / in Tino »cum. 91uä einem 
^Runb f altes unb ir>armcäblaien/<s cödem ore 

call dum 4t tlrigidum efflare, f." er. im bümgvt. 

€in voller SJJunb anrtvortet niept <»an / fimui fla- 
ic & torbere dimcilc cft. €m anbetB im ü)funb/ 
ein anber^ im J^er ( en/ aliud m ore, aliud m cot- 
dc. Cillcn Vrurcn im Wltnbe fevn/iaoccomniun 
efle. S»it einem SRunbe / uno ore. <t:ttvaiim 
?Kuube fnren/ »n ore aliqvid habere. <£ mein 
ben ?0Junb btete« / P'opr- o» alicw praibcrc. ofitu- 
lum Ugcrc, driafir ttiam audaftcr alicui refpon- 
derc,obUrrarc,opponcrere. 23em ^DiUnt 1 auf 
gm JCxmmcl raren / ex corpomergaftu'.o proxi- 
nui in cetlum avolare, ntmmec ihm batf 
^ciiiiae vor bem SKunbe binwetj/ praenp« ci, 
cjv.r ejus Tum. 9>om 5Rusbc au«! in bk Äeber 
tinbriB^m/dieVare lusfuum localamum. 9)?unb 
ttum )'*ptüs fermoaem oranonem, im» tpum 
hominem dmelat. Keinen ÜJ? unb ballen/ tilcn- 
ciqm teuere , lilcmn fide pracdicuro efle. Ottm 
5) ( linb tdem erst ovod pocefta» , « jure loqvcndi 
pro i'c Ar pro aho, dutbmtur SDf lllltiiUina / ia^r 
QKtinbtburbe / nütio. MundvaJdB» , QRunb» 

malb / qvi Uli juris cft. 5)»HHMob / mqvit Sehet- 

tri. t>cr fidj> ruebt mehr DefenDircn I an / ' 
prodigtta» i t. «ui admimftrariozerum f «rar um 
ademta eft. Ptni^Rutlüt n muttU womtmk. pmpr. 
ufurpMtur,ut . ©{llbeniUUBb/Cliryfoftomu». ©«ri 
mnnb /cloqvcnruut omni parte tut jun« . omn** 
modam poteftacem haben», greumnitt' os Ine- 
1 um. dclcc>abilc. £iebmunb/ grata eV amara lo> 
qvcnl. SKoftnmnnb Rofemtinda,i.«.«*rofcum. 
Cteamiinb/SittitmtinduM-r« ort rtnecas. £riMt« 
muBb / Thraiimundiu , os coniolans. Qüac» 
ni tiiii* / Varamundut , veuratem loq vens, 
^nit^miinb / oratio ratioce officu habira. ^dbC< 
miinb/ vcdigal matrimomi , de qvo Sebotttl.J^M 

DemwC ijcifja &m 0dt/ vnM)<6 tue jenictc / 

f« 



1307 



fo teeren wollen / maßen Cvr (DbnaKit txt 
legen < n* auf Dem &anDe gebreuäm ii ic. 
h*u Den nahmen / weil manDltd? 6m strlan 



MMN >/mi/ Mr . ?B? f Itt MflMfa*#fl| / duicii- 
l.ma amica mea. O^linDIrin pupilio 

täoppxdm nomtnJuumUbtnt» ut ; $r<l»cmÜnt>C/ 
oft.um Travae , prope Lubccam , opp.dum , ubi 
Trara Humen marefubir. 5.V S»nd)fc Imftllfe/ 

? ' , ? aB 9 w mftnto'©pnimiiiDK. 

btc & Oftia , io-p* , Cermanit't dici poQf, t £f , 
bernumDe / rmm ,jl ,„ ex ,t u T^ttu, ipflL »7 4 . 

rif,ßummtfq t confinit. " 
Mntlq/ sdj. puber, fui jurii. COtfmKrj fefrDCrV 
Z»™ }ii feinen muntren fahren fcnnncii / ad um 
tsneiae annoi pervenire, in fuam tutelam venire 
(um rutclae Ecri,iW effc. UnnilinDig/ impuber 
minorenn«. UnnuinDia / fnx in Den unniHnbi- 
gCR^flhrenfcuii/ fub ruteliciTc, in tutelam ali- 
cuju* venire. SoDlMinbia/majorcnnis. WuHt 

tto/ ef»*w o/im gjf unDbar / 9hwMüt 

kebttur, dißum efi. « « * 

aRfinMgPcif / Die / pubertas. UnmmiMcjfdr/ mi. 
norcnmrai. ^PÜituintM'gFeit / majorenmtat. 
3»r ?D?uni>iiircf f tielaHflrn / turelam reeipere, fui 
juris dr potcltarisrteri. ' 
3ftimt>f fj)u fVDie/potcitas.'Wfr f* «/"« amplim non eß, 
fed compoj. «8prmiinDfd)ilft / turela. tuitio, deren- 

üo pup.lii fr» pupiiu. erbhebe ©crmonD» 
fdj.lft / turela reftamentaria. Obrltjfrtrlicbc 
95prmiinMcr)off / rotela Attiliana.dativa. «fri, 
fÜTÜdK 55ormiit^frf)«ff/ legitima. nariva. Q?fl 
tn\iu)c 1 3fö hf fcilid>c Schniintyttaft / parri», 
marr.s ruteh. .^rir^ifct>c ^ormiinbfd)iint / cu. 
ratela litis. e*ein hxqrn 3fortnunftf$aft / tu- 
tonum. ed)fftt yiw Stellung Rxicciiftyt 
S^rniiinbfd^oft/ curatorium. SScrnitinD|cr)af( 
auf fid) nehmen/ tutelam fufeipere. 5>cr itor. 

munbfdjilft IVül f iirif 1 lu-H / tutelam benf * ex H- 

de admtntftrare. ©er 93ormiinl>('d)aft untreu» 

lief) OlM ff- ben / male ac perfide in turela verfari. 

SDie 2>.» nmrtfdjuft iibergcbcu / rcftituere tute- 
lam , abdicare fe rutcla. SBegen t»rT2?prninnöi 
fd).Uf .\ . il: 11 11 11 1 tubn / rutelag vcl adminiftratio* 
rioni* geftx rationcm reddere. 



oblacrator , fS oblatratrix. ^ien|lmunt) / os 

obnoxtum, fcrvilu fermo. ^ujeninunbe^ £ob 
ftmlct propna laus fordet, fteintw munt»/ laut 
hotlis.rf fermo inviAis. ^lutjuiuil^ / olhum, 
fauces rluvii. ^reniiiiint)/ o\ ingenuum, fermo 
liberaü«. gtitjnmn? / orificium vei labruin do- 
li«. ^ellmllR^/ os promereale, fermo condu- 
ßit ius. {$rcfeimiMft / os durum, impudens, pro- 
eervum. QilUinunt) / fundamentum caernenta- 
«ium. ^)li.ubtn?numD / os fidei, oratio fideni- 
xa. (JiUlRntT fixe @d)dntntinb/ os fueofum» 
fallax, ons blanditiae, *iüu etitm ^d)Rieid)eI< 

inunD / * J3ciidxlmimt>. Jperienmunb / oris de 

cordisconjundio, fermo naturalis, mintracfu- 
catut. JporniunD / fermo aulicus, phalcratus, 
fcsqTipcdalia verba. J^urrnmUllb/ fermo mc- 
remcius , illeccbr« pelhcum. Ülinelnumb.' os 
carpens, raxans omnia. ,H itiinuiliD / os audax, 
contidens. £ad)lltunt> / os lastum, fronsexpor- 
re&a. \&cser HachinunD/ aU vSauennunb/ os 

rubrum prapotlct tnlh dr cernco. ifii|ternilinD' 
* v-n KrimunC / os nlendax, Imgram malcdicam 
exerraos. ftrumunb p>o £ciimut / bona tarna. L 
5Rl)rbn»unb / Imgva ciucnra, os fangvineunv, 

pcftifcrum. 9<arrcnmunb / os ftulu. ^ra(< 

miinb / os vamioqvum, tumidum. flippet' 
mntib/ os loqvax, blatcrans, erüuens. »i)nc|tev. 
mtin& / *ox faccrdotis , concionatoris iermo. 
$)rt>rrrenmiiRb / os fatiduum. ^umntuR^ 
oiTcntator. <J{ftaif^. * vrd)clmmuub/ osim- 

pi um. iroprobum, (acrilcgum. ©tri 1 . fulUtlb/ os 
increpans, corrigens. »iftrcilITlMlö / o? rixo- 
fum, jurgiofum. ireiinilinb ' os apertum, fidc- 
ic. £ri«Qmiinb/minax. JugCIlhnURÖ/ osfan- 
ftum , Tcrecundum , honcOum. QSeudter« 
muni) / rebelle, petjurum , lingva proditoris. 
Un five Obnmunö' inoris, inorus. '^primiüiv 
tutor.curator. $0J|ft»Prmil!^/ contutor. ^\ic» 

ard>er Sormunb/curator ad i tem. SOeUiuunt)/ 
os mundanuoa.futile, vanacrepans. 3QuHber> 
muuD/ os flupendum, divinum, flexanimum. 
S lief ermtinb mclb tum , dilclhim , dulce , jut un- 
dum,c$V. Vidt compof. i/eih Xflaitl. 
?T?!inMcin dr CO? URi cbf n / bas/Jim. ofcillum, oftu- 
Jum , eßft 9J?Mlltd}Cn q vofy tdem <pnd bafium 5^ 
fvavium. UKUttid}vn et nun pro auiafia mnnun- 



oretenus , voca- 



COfmiblitf) / ddj. (5 ädv. oralis , fg 

Iis, S^Tiva voce. SKunMid)er S50tf / nanciui. 
CO?fmMid>Jteftaincnf/ teft amentum nuncupati- 
Yum. ^in muiiMirf) XeftameRt machen / tclta- 
men tum nuneu parc. ?0f ünDfltbc üöflbl/ fufTra- 

gia tocaiia aRuiiMid) jurnnimen femmen /in 
pr»fentiä coiloq«i. Q)?unl>lid)e SöerftdKmna 
3Jn un iij lu^n; 



1309 



1310 



in, 11 uianoiK aktq«cm coijiirinare, ridcm »et- 
biMatcrpoacrc., fltipulan. 
fiffuufrn/i * wot*utnunt>egclj«it/piUtoarri- 
derc , fvate* fapidum eflc. <i» rrill nt6>t mun> 
{•(fl / hoc tctundit guftum mcura . non arndec 
ralato mco , häc cfcä baut affkior. vi »im im 
t nt /unanducarc , comedere, peredcre. (&f f an 
flAftlid)i'inntunt>cn/ afidiliimccomefle * elitä- 
re novit, nihil eduliorumalcerircliqvumfccic. 
CERltnittlt etium oltm nrtsbat pro edtS loqvi in Jure, 
ttnde fSRttobtf / fru SPJimfcbaltCT/ Mundualdui, 
i.e. advocacus, defenfor , pacronui 1 inde ttüaneß 
SlUftnunDcr / Pf»«* t jvi precutm euMionemfä To- 
c/amat, »Iths 3to0rtrfer. Superefi bodü comp!) f. 
SkWnlUJlben / pupiUo fru orphano eutorem 
darc , confticuere. IHM' in mii> c t fr / in aJiena 

poteftate dt tutdä pofitui. Unbcoormnn&ef/ 

ratore care ns , in nullius tuiclam tradicus. 

tOlöns/ & 9Difoiit/ »fc/^. SKftnjen/ 

moneca , k qvd voce Urnen non rtüi derivjiur, 
cum&e*ipfainmtdmoiüinemb*bejU. Eßeuitrm 

noflrum CDjTwic dJ- •*.<). ÜBin / jntnjier / nuiifteftcr/ 
parvus, minor, mintcnus: Soltnt enim num- 
JmAU&nummi minuti rjfi , ob avtm aufm eltam 
noßium Xtlhoft propr.contraAißmgviiuT monetas 

gtofl*, fv« grob (Seif/ grobe ©orten /.appeUa- 

''"'•■ tOJÜnjC d.v/rm pcLUüü rruuuca /Sf. Jtihilfa 
minta tarnen dum pro omni argenxo tado /i vr fi- 

f|nato , vel pecunia peteufiä «tpi/ur, Q)? jiujc 
(plagen/ nummoscudcre,pcrcutere. üJfünje 
»or grab ©elt n>eti)feln / monetam crafliorem 
minutuli* nunmut commutare. SKtlllje br 

gjlltibcn / numiima carcumcifionc minuerc. 
aifdjC COiUIliC fc^ldgcn/ numiunans matcriam 
mixcurä qvipum viciare. Qlbgefdjfe IDiiiiijiv 
nummus reprobus. Sßlct>mfliliC / plumbcus. 
8)6 |C iiiijo / pecunia adulterina, impcoba , ne- 
qvain, j/uj falfd)e SDi&nje. SÜrltaimuniC num- 
mut Ducalis , charattere Princip» lignarut. 
Gangbare SRÜnjC/ moncta vulgati commcrcii. 

Ungangbare Wim je / moneta rcjc Aanca. ©olb» 
/""gulbeneSDiUitje/ mouetaaurca. Kupferne 
unt> gilbcrmtinje / atnea Ö argentea. ®ute 
(Kun)C / proba • integra , optima; not» moneta. 
H ; COfermflUie / nummusCaefarcui. Kiefer five 
•f»« 1 nbnumjr , a»ra , nummuli, pecunia minuuu 
Suöell fiv* bifcbnittflir^ViiiljC/ pecunia accifa, 
arrofa. 8anblllÜn]C / nutnifma provinciale. 
feberniiinjc;/ pecunia corucca, exeorio figna- 



co Uct j. iBd)rtbeilliuiiC / moneta argcoco iUU 
ca. (BlabtntUU^e/inoAcucivuaci*. LonlrMtwTt 
rß frenibe 1 fae an^liint ifehe 9)? unje / «dvenetna, 
ahena . peregtina. C 4 .<ifl)tMV :\Vi!iije < jurt 1 pon- 
derismonexa. tWmije ieuun/ mccalli taleolas 
fetventes malleö lubigere. CDtUllje fchroteu/ 
metalli talcola* iccarc in nummatiaa plagulat. 
D3iimje m ü liefen / maUeatosnummosfarcagi- 
necoqrcre, w/medicati aqtäeJucre. SRÜnjC 

auf 63croid>t bef$neiben / anonetalcf plagulas 
A10 cxemplaricoaqTarc. Qat :\ijnbe An 6(t 
SRunje einhalten / denciculatot rndium num- 
morum marginet exasqvaxe. OJ?imie qoet|eJ)en> 
iexiendorudiori nummo ipfum idoneä lautudt* 
acaccraflicudine afficetc. 80? ÜH4< iMAttl/ 
lubrica cqvabiliutcnummosarjEcexc tOfönje 
J Ciehnen / ma reu Io mo neun o nummum fignare. 
???nn',e aufiiefxn/ ßve probireu/ materiam tc 
opus monecarum explorare. ?Dfiinj etüum rß 
tpjd oficina monetär ia , ubi mrtalium fundttur (f 
euditnr , Moncrarium. /jech'limüiije / monc- 
xarium privatum , jw monttet endend* non ht- 
tenj. 

Kl'mjen/ ferirc, cudeTCpevcutcre, fignare num- 
mum : Ctqtu comptf. OJuöniiinjcn/ (Selb tinb 6il« 
ber airtmünien / «nccalla fundere ad nummos 

I ^enandos. (Einmimicn : jitbeme ^ed;er eis« 
mtinien/ poculaargentea fundere ad monetalea 
plaguiaspercutiend äs. 2Jernu'injen/ & Sertnüm 
|CH / nummit rcricndis Sc aaoneta fignandä tne- 
«alla confiunere. l^n t e<^el t in "£iS>(s vermun« 
icn / monetam probam in improbam fnndendo 
irccudcK. tDtUllieit ttum mtton. rß : Aatuere» 
conlL euere, decernere. Wirb auf mich >\(> 

mim ie t / in mc haie euditur faba. Sß.i t loerben 
(ie noth auä)minjcn / qvales candem proeudeae 
doloti 

■5J?K(tlCT/ fer/moneariuj, cuTor monctalii. SRuii' 
urinn/ t)U/ monetaria , jhnatam montUlu'uxor. 
galfdjer 3); im ja.' faiunus, a Juitciator, faltacor 
monetc. 

nnjuitg < tit/ c^DAe inftncen / res nummaria, 
ars monetaria , operz moneulcs. Qai SDfUn» 

jen gehört nur grojifn Herren/ cufio monculis 

regalc c(V. 

33i iinjcnid) äJj. tfadverb. monexalis , monetarim . 
Dicttur rtumnonnunovam^Simv^ie]) l mün|haf(/ 

ev münjbar / inuu,rTtfehe jiuiiiitnn-tcr / termmi 
rooneules. ^innjenfehe Arbeit/ monerario. 
tum operx. SWünierife&c ^lufitebcr/ *i*ju Wiinj» 

bau 



1312 



nurDcm / monetalc* cxploracoics , ccnforc*. 



tnumvin. 



©crauiunjf/ origanum,p<a»/4. £riL'IUll..l.> '• 
/n * ^rauicniflnij/ mcntru fativa, Cr 1 Iba. ^ i.tl 
te QRunje / mentha maculaca.. iBpifcinünic/ 
meniha angufhfoua, fpicata. gt 'neu (1 1 r -}. H \. 
runnuilliC/ meniha Sarutcmca, Romina, balfa 
nmj. ÄafceninÜlUj*/ nepeca, mentha caxaria. 
SiCKnulltiC / mentha caballma, luenthaftrum. 
UliaHfUiliunjC mencha aqvauca, Inymbnum. 

XfXtf pl. car. otmm, ces- 
ücio vaea^io, feriac, qvtes, remput, fpanum. 
fölilf ??i Ufte böten abundare otiö , animö vaca- 

rc. 3<b inusiiiit fr Iber '•D? upe nw^tn/ ipr«ef- 

ficiam , ut a diuumi Jabot bus tan dem otiö>ali- 

<po fnur.. 34) hiibc nic^f SKufc bierju/ non 

fuppctit mihi orium % fivr tempus ad rem iftam 
prrficiendum. gi<f) auffülle Ü)iU<?e beflf ipi<JCIl/ 
▼ream qvicraiu * ouofam fcqvi , darc fc in moU 
Iifltmi om nrxonr. (£incrt! 3Xnl?C i]ekn//n* 
Derfdjilffcrt / qvicrem conccdcrc, .'.ix amen cum 
darc al»nii. (f mc bcnlieftc 3fifntUBf/ locus qvie- 
Cii 6c rrarxjviUnam plrnirTImus, obleclauonu 
p'cr.a reqvici. 

«Tir§i4/4 ?0*ilFiflfi<ß/ Ö^'- otiofus , rjvictiis. 
▼acans, cranqviiiui , u.nomwntp am dcfidiofus, 
inet», deict, p«g«, fegnis , äs*», ouoic, rcniifsc; 
uanqvtlirv/. ignarve; lerne , ofenanrer. 3J? iriji 1 
%t Cr funbr n / norac iucw(iv*; QRupiqeä fcebe n/ 
▼iia qvieia , inerr SRti^c 3^' t / remput va- 
dium. 2)?Ü!?M U'tffl/ niüpi'j iicbrn/ onan, fc- 
rian, orium lccrarr,colerc r in otiotflc. ©eint 
feutc liehen, immer in im») opus tun operariu 
deeft. 34 n>e vte nun eifclid) ein meniij mujjii} ■■ 

ran Jem aliqvamio negoriaepheicunr. UntHÜpjiJ/ 
negonoiu* , fabonofu» , inqvictui. 

fOtftßtogiiWl/. Ott / orimn , ceffärio, negligentia, 
ignavia», *tq.frmprr in mahnt portem ßtmitur. 

ftilt »nm üTiuwi n.u bnben/ om ftud'ö duci, 
langvori, defidtje. igntriarfe darr, otiunr, »ner- 
tianr amplexan , compIrOi, animum a labore 
ad orium traduecre. gein ftben im ?Dfuf ifl. 
%Ctl%( }licbrim}i - ll / ccffationerotprre , vaeuum 
rrmpui txrere, vitam onofam tivcrc; Wtf&ft 
% enq if! e»Hrr fnfief 3lnf<?ng / oua danr ymxv 
•tium eft fomr« omnis mali. WnKt^aTtmj i|l 
t(c2cufciC<Pul|UV/ otiuru eil pul y nur Sarau*.. 



okuatio , (ocordia , fegoitia , pigrttta. 
SDJiiBMiirtiiiU'r / 0« / fcnarui, malcrtriauis,omni 
afttone vaeuut , operis fugicns , ouo difflucni. 

otiofi raro di- 

vues. ihea £oic muf allcjm ein gleite r jebn 
5Ü? iißigqanger eriicbrcn / Uboriofiu unus ekeem 

lupino« in aula nutric« 

Ü)?upiqijnngcri/fa> / *dverb. u. fp/tstf^Ko)/ 
ignavicer , fupinc. iln ui ' i-Viäi: . t : d- / wdu- 
ftnu», fcdulus, labonoius, ftudioAil, &; dili» 
genter , navi cer , fcdulö , (rrenuc. 
33? 11 1; 1 ac n / onari , vacarc , rarum tß , fedcompef. 3 lb» 
müßiqen/ ad aJiqvam rem orium conferre, frf- 

I wn/im r/?. ^cb oit«/ er »oUe |i<& »ub fcinvn töc» 
tcbüftenabnul^eB/rogo, ut aiiqvid tempori« 
(Um (uinat, aiiqvid vacui tcmporisrcdinuc 34) 

f ' n in ankko Riebt abmüpi^n / vacatio i nc- 
gonis meit mihi' jam non concedirurt TubctGra 
qv.Tdaru cempora inipn«fcruiarum jam non oc- 
currunr. 

Wuflf / Mtf / plu'r. CTJJuflfen / rtuHTca , tntiavk 
figjtabat entTrrse: humamutit ftudia : frd peßr- 
riortl modulationi namrrot um frrttatfm id nomtn 
hibuerunt. Dicitur a Mufa , tj-vo.i -votabulum, rt- 
tfdnr Etfmi r värie toi yvrtur. Qyid ? fi tffrt k no- 
ßro ?DiUfi!/ onum? qvanAdmodum iwc^fcholaa 
t\tumcd'. orightationrm <Unt. Qyi Aiufis & mu- 
fic* fr drdiint r tos ftne otiofot &väcuos k rtbu cetf. 
ris rfft epotttt. Alttfua imprimii ad Udium Um- 
porif faunidim , animüfo laxan.ii edutd invenitrß. 
Dicitur nob'u alias &in$e' & &onh>nfi / galt 

frnfpicl. ^ieb auf bfe (Df u(tf le^en / mulicx Ct 
dedere , ftudiofum mufiecs e/Tc Cr hat ftlff Jtir 
33v llfif / dtlcöatur muficä , voluptarem cx mufi- 
eis qraerir. €r Wfl(f)t bii Wuflt »Dl / folcra, 
cruditus eft in Muflcrs, opttme tencr artrm mo- 

dorum. «Dfrn bat eine febfne SRnfif in Der Stiri 

fj)en (JcnMfJjt/ percrepuit hodicardci facradul- 
cisftmo canturrrrvorum dt organorum: ^|hm 
ralmilflf / plini , fimpliceiqve modi. €bren> 
mnüf/ «luftca Nenoraria. 2)crf five £&<Utr(R< 
milfif/ comccnrui paganur, ruftiem. gelDmUi 
fUl JpJWtcn * ^cb<irermu|tr/ mufica paftoralit, 
campefrrit, ruralis. ^inurnlmufTF/muilcadia- 
rontia; fuis numeris conftan« rymphonia. ^cif. 
mufif/ mufica auguftior. girjfenmnfiF/ribia- 
rum * ftfrularum conemrus. ©flfrcrftimnjjf/ 
cpularum felcnnium fides, S^tibiar. ©rjqfiii 
mufif/concincntium majorum fidium fympho- 

sia* 



1313 3ßü SWu *3 r 4 



nii. J.k tf)j< 1. HUI il mulice concinemium che. 
rus nuptiali». Jg>tint>' unD jtfl$CRtnti|tf / ulula- 
tu* canum 8» feiium. ^tijcrfltuflf/ tornuum 
vcnaionorum concentus. Jammer« JobtCR' 

fiw fceicbcniiiurif / nxnia, leflm. ^unsfcruuiftf / 
«1 j< (Iii ötAnDltfm / mulicc modulatum Car- 
men in honorem virginis alicujut. .Hil'ilnn 
nuifif/chorusmuficusc*clclialiicus. jiiinuniii 
flf/ mufica chromatica. V ui ttllinutiF/ chelyum 
concinenuum fymphoma. Server utinit / lynci 
num , I vriftarum can tot . ftimpcnmuflf / rudior 
harmoma. <Rad>tmtrfif '/""* ^iKRbmUfif ' fym- 
phonia vcfpertina, no&ivaga, mufica noctur- 
na. *Sd>ilicrmuf»F / chorus muficui Conanen- 
rium fcholarium. <?tmrnu|if / monophonu. 

v^mbrnrenniiiuF / ftudiofomm mufica. ironii 

• P(((ltinil|if / rubicinum/ru buccinarorum con- 
centus. tQaltt •■ fit* 01 bt'ct)i cb 111 ufi f / mufice mo- 
dulatum propempticum. QiolbtgambCRfflUfif/ 
barbitorum feeundanorum concinenuum iym- 

Iihonia. 2Jt5tJfl< fivf ©albinujir / avium cannl 
atio. (Sine voUdOtltfir/Aiiaconftani numeris 
mufica. 

c?CI<nUB(i)!cIet//rw^onWn|l!<t / muiicus, 
philomufut , cantor , mufica: perirus. t2Wlb»< 
HUlfif'aRt/aulccdus.auletei. •pnfmufifaRt/mu 
ficui aulicui. 
^OtiiMjircn ' cancre fidibut, modulate, «y ad nu- 
metumc.incre. (gm vjfftrf Jitni Wllliitreit/ can- 
ricum. Huic ^Hlljiilid)/ tdvtrb. mufice, nu- 
nie rose. 

SOIÜß/ mÜHcn/ idj mu&/ Du rauf?/ er rauf / nix 
rauH/n , k . 3 ii) um 1 1 c / id) inüfie / »jenunr / * gc 
lntiji ' oportete, Hebere, cogi, impclh, adigi. 
urgeri. jef) IUU§ C5 fuI)R / nccclluas hujui rei 
.mihi imponitur , necellicai pralcribir, poftular, 
flagtut. SSir mögen Dem Unojfict uubcrtw>r« 
tctl lenit; non pofiunius non cüc lubjcüi malis. 
OEufi i|t dn bt>N #rau{/ neceilitas durum tc- 
lum. £miUUU &aö eben liiert \abc\l häcmole- 
ftii u facili i.beraic potea. 2Bat* man tnhi 
•IUI?/ tiaifubc nun «JCM / necdlitati obtempe- 
xapdum crt. confiliariö utidecec tempore. pH 
nuiftbatf ttichf ülbu / nefa», non aeqvuroeß.cnl- 

fiam xommictes , fi hu< fcccru. $llle 2c\itC UUI|' 
CUlterbcil / mortem ommbut natura propoftilt. 
mor» omni xtati impendet. 3)Jiin MU0 til<n. 
pioperato opus cß , ieme agerc non dcccc. 



(ScbfiHUP rfe l ütcii mÜÜCR/ convuu pa« , lubuc, 

(ufttnerc. ^CinitllC vrSldK / res coacla , necet- 
faria , immuubili». Unacmilfftf oad)C/ rc§ Ii- 
bera .alieuju» arbirr 10 relifta. 
:TRtl|j«"ifR/ cogerc , adigere , compellere. ^d) bin 

mit Aurdjt unb@ero.ilt barju acmfipiqct tvcrbcu/ 

vi dt mecu conftriäo hoc faciendum mihi fuic 
O^UlKHt- £ er @cl)erffim / obedtemia vi coada, 
inTita, haut promra. Conrpo/.niBiASillfmflBü 
(JCU/ li. rß axnJfimflex )XihfHQtn I neccilttatem 

alicui adnibere, vi aitqvid exprimere. 

AVniiKiiiu; ftc / tt. Qln eV 21tifmfiBi§unq / coaftut» 
coactio, iinpulfus, nccctlirat, neceflitudo. 

^Olu^ / mu&cn/ gemußt/ r<r> 

curcare, mutilarc > ctuncarc , 1'. dividete, diftin- 
derc. StA mttvmm. exprobrare , objurgare, 
valdecxaggerare, aliqvid majusdr atroems ver- 
bi » faecre : OvoJ Urnen fi tqventiiu Jicitur : 3nf» 

muljcR. einem feine tfaulhftt unb Örcbbcit 
aufrauhen / arguere aliqvcm jgcaviac 4 ruftici- 

uaa. (gr bat feinen llnbanf febr aufiumu(et/ 

actiter infedtarus, vcrbis vehement. onbui pro- 
recutuseftejut ingracitudincra. ülin i'.llK'r über 
MemaM anfmuQcn/ invinum aliqrod gravi- 
ter de copiosc invehi. forum dlljntUfJCR HUm 
nonnun^vim nct.it Uem ar i^uPcn / ornare , ex- 
polire. limaie. £)ic ^uncjfrnu hut ben .Herr 
trefflld» OUfqemuBCt / virgo h«tc caput ornavit 
turocomiö cleganrulime calamitlrato , corvm- 
^no cnfparo trontem compofuit 4 eaornavtt. 
jltj.hirtceß: tin ^llfllllKj / corvmbion , proco- 
mium, comaa(*civia,ornamentum capitis. iHb> 
2}crmHr^tn/ * 3cnRUßrn / decurrare , detrunca- 
rc , & U. qvod fimfUx ttlucjgrt / mutilarc. £ct 

f?d)Rcibcr btif ba^ Äleib fcf)r icrmnRct / fhr per. 
IRUKCt / ürtor vettern hanc coofiäendo vaide 
muulavir,decurravit. Orr. Dentin" bic(Sipf(l 
abmilßCR / derrancarc arborcs.eapiraarborum 

fueodere. 

;\VliBer/Occ/ mutilans, rruncans, curtans. ^ltif> 
RIU(cr/ objurgator , reprehenfor, caftigator, 
carptor, ti poluor , cxpolitur , orr.a.or. 2iu|'< 
inilBcntlll/ DU / ornatnx,commorria,comrrix. 
'Jlb> 93<r* 9t BeniHlliCV / idtm <jvjJ UlutKC / mu- 
tilans. 

^ui]URi) *>»c/ iA91b'Serdt3ernuiljung/mutila- 

cio, detruncauo ?lufuiu$ltna.s <fl exprobtatio, 
exaggeratio, increpatio, 1/. exornatio , expo- 



131)- 



9?a 



£Di lH$id)t indy Üfndv. dccurtatus , muti latus, muii- 

Jus.dctruncatus. 9lbmufilicb^ SBcrmufjIiefc/ * 

3crmiJ(?Ild) / (4 Et » f W cruncari , fru dccurtari 
f.trß. ^Hf'mu^lld) / exprobandus , cxaggcran- 
dus , incrcpandus, it. cxornandus , expohcndus. 
9)i iiQli$ / Ki-o. <ji particulatim , arciculatim , fc 
«tus per partes, mcmbra dt numeros. Dicitur 

etiam ülbijcmu^t / aScrmuijt / * ,eTinufjt / aliqvä 

mcmbrorum parte muldatui. 

02?Ufj / & »JftOfc / Ött f propriir fignifUarft trun- 
ctim 1 jc omntiA ,qvod tnutilarum ^desurrarum 
tß. Sh ttpprtLxmw canem, cui caoda abfriffa eft : 
(finctl €0? / Öfcqvum aunbus crmcq vr munla- 
«■« . üft ufj /kr (Stul^r. 5f /1 gRofc / fivt 

S)f Oft / fr'ciattmtß frort um. (£tn r ;mu($ / pro- 
feda, ptoflibulum. ^lunferniWJÖ / «coruimvile, 
fordidum.olidum. Dim. 0<w SWi^lan / txinde 
ttiam pro pudcndts rrulicbnbut dr cunno fumi 
folet. Qyin , q-vidmuiitrcul* innvrtcund* SKu^J 
ptr wttr t3. dtcant , dum iu aliqvid tlabitur, 
tut, aAqvtlibtt atia fubita ÖJ> incogüata ,qvod fxtmü 
n* Roman* ptr X'oculam : Mec aftor, indtoiiaruot. 



9 fo n t6 

penula pcllita. eammfff gjfnfcf /mitraholo- 
'cnca. £fcb* fix« SRcbclniiiße / *Jiks VttbtU 
flipp«/ cucullus. 2>4>f tmnü^/ galerus dofto- 
ralis. C?i|cnmuf*C / tltat »cfdrjmib« / caflis . ga- 
lca. gcDeiinUrJC / mitra plumofa , plumulis <ur- 
farcinata. ^UfJ^niUlJe/ mitra tulpina. $at> 
milfcc/ caliendrum , galcricum. Aafcnmtftff 
mitra pelle Icporina fimbriata. jfroatcn< #w 
Uni]oriif^f S0?ftfjc/ mitra acuminata. Jtofcmfifjcv 
f've §ul)riniimn?IHilgC / petafunculus fcorccut. 

ü&annetfmußc / pilcus. OK artxrnc SKi^e/ mirrt> 

mamspcllc fimbriata. 3<ad)t. fi»r*Sd)lafmhli<f 

piieoiiw dormitoriui. Marren ftvtiSitmw 

tajc&iuil&e/ mura frenica , vcrfaulii. KcgciW 
niuljc /pctafris. ecbi/fcrmüfcc/ pilcolusnauti- 
cu» , aliud tß ScbJfimüfce / mitra cymbu!» 
wi alveoli formam babens , mitra conchau. 
<Spi^ni1!(JC contra tß : raucronata, muncara; 

* £<Uc rinufc / orbicalara. a&iberrmiBr:/ prc*r. 

mitra , primi mtretricum, poßmodiim ttiam hontßa- 
rumfetminarum capitu ttgumenlum. 3ipfclmn$C7 
calannca , penula pellira. SobdmuQC/ mitra CK 



9)?0(i<n/t>cc/ propr. colob.um, tunica'finema. ' f «>^ ( !! <^ ' na I ti,S / c ^ h,C * , * 

oicu, dt peaora!.s_, ahh Epomn rrst, undt a ^^^flB^/^.& Wn^fB 



culus. ?<bcrn3J?u5liin/mitclIacoriacea. $in> 



Dcrmu^lriii / galericului infantum. diauQti 



t17llt> / IruBctu , di(U. Hodie verb 3)?l>f}M die im- 
tur penulae, iaeernae, y tumese duplices , (tu . 

dipioidc«. I aöcibcrmftfikinwnauicn/mitellapellicea. 

^tlfjdl/wr^wmrari/in, mitra contegere, amicirt, 
und* (Snn&fit / pileatu« , perafarus , miträ tefrut, 

rata Jumt 



mitra. A 

immen / rrrrm capitis tegumentum ineur- 
vumc^fvi^mutilum. »)i»iii4)C SOilllj; / eudo, 



65* p«^/>> ufiuitorn. 




/dfeima tertia Gcrmanorum litera, 
duplicarur in medio Sc (ine , fi Tonus 
vocabuli aut numerus pluralis tale 
qvid reqvirat. Hinc feribendum : ^uritiüii' 
^rrcinrt/ non giiririn CB6ttin: dico enim in 
piuraii : ^ürflimif n / ©rktinnen. 3" ' pr*pof. 

unum n habet. J£m|( mit / cefla , abftine ! duo 
lt habet , qvia eff ab innen. Ira feribendum 
Sßi inil / vir, ob plur. ?0i^nncr: ?Kan aurem, 
noca verbi in>perf. dt indccl. uno rantum n pin- 
gnur. vero , licet a dnilf n veniat , un& 

tarnen R contentum eft, necum Jfiinn/ cantha* 
ms , confundatur. Ante confonam etiam n 
non recteduplicatur, uc in gcfdnt/ gefint/ qvia 
evaudirt ncqvic. 



91ab/ bleibt/ *it/pt«r.yicibm/ o*>\\c 

modiolus rotx , mt.U um nimirum tßti.i , cut infixt 
junt radii rot* , &qvod circa axem vertitur. fcüfh, 
in ktx Dwibc / tubus rorae, fyrinx. (£i(cn 
um Die ÜRabc/ orcaltu ferreus. 

$?rtbcl / Der/ umbilicus, 4 ttabeV qvMftpiTvtumi- 

diolttt , yivm rr/rrr : /irc/fi qvidam umbilicum ab um- 

bow j .r u>c mt. i>u' Anidu hat thrc^abriina rui d» 

t>cn 2^rtbfl / factus nutrimentum attrahit per 

umbilicum. £cr ^cabcl ijl if)tn her auiijf treten/ 
ba Sßtibcl bat fic& au<gebobfn / umbiücus ei 

egreHus eft , 7TÖ viri6 laborant , dicuntur : 

@rp§nabdic&t(/ exomphali. Sftabclic&ty dt 3Ja« 
bilbvirt ^ : '- umbilicatus. 



1317 



9ta 



1518« 



^TaCh / : »r jwC rmr» dfcrw. por> , pe*r fceundam, 

erat in rr.ncjpio & ndnc (emper, ut olim, B< 
nodic, antiqvrJm obrinet. ^mmcT lud) ' l <" 
ovirrnui, obdurare • gcmct/ WfKctM»/pM» 
ultra ' gi.-.d) »mbnatb ienfirn , rWercnurn . <uc- 



1^nimiRt)ini1inabc«/ accedendum , apprope- 
randum , accurrendum eft. 9tn!lllift Ott 

$raurio,fcif. nabet ber}ii/ calanmas propnu »c- 
cedit. £rie 8efafjr nabet febc ber)«/ pcrKu.um 
cctVici/wcapiti impendtt. ©ir -yii^ e rieben 
b<Tb«/feri«nonlongeabfunt. 2>1# 



bet bCtan/ ingruir «tat. ÄfCB} H 



.Olitfcn n.ld) / pone , poft ,a tctgo^ie 
erb J5cfn.ldjf-deiii , demde , de.-iceps.poirea. 
pofttnodum 5SorBa*rtd)l«n*tfn »i.qvnü 
probe teaendum , obferrandum , curandum. 
anüi>*iicrrenJum eft. St»«!) bereit; polt »lb 
tcrupoca , « qvo. ÄMT, bara.ld) / pau.o polt, 
häuf muhö poft. m««> fUt|<« P aue » 
«lirbu» inret eftil , clapfis, pramrrlux.S, pott 

paueo. dtc*. 31.1* meinen 2ö««fn / pro mco 
'0:0 . atbitrio , pro »oluntatc * «entern* m«. 
Jf^d) alcra 3:rmrJ9«n / ommbus viribus, furrv 

mu nifu , conamme , ftudiö , pro mili. »MO) 
fe>'-)ttCÖ 3BiUtn favenre Deo, Superis forcu- 
nim.bui. !Rad> £enentj äBtlllfd) / exammi 

Tenuntia, cxroro «Rad) meinem ©ntbtmren/ 
V Äifo ludicio.ealculo.furTragio. <Rad)bem 

Boftqvam , ufc , flmulac. <Rad)bem einer ehr. 

(id) ijl n,id>bem bM er andj ob ber Srruni>|d)atf/ 

ut qviiqve oprimus eft, na rcti»cc araicuiam 
tong'iflTimi. Ütlimanad) bttc tfnptrtuut , rß rmm 
jtrtbicum votsb. calendanum ntians , Iket ßnt, 

f in Grrmamc um patent U »rigintm c*piänt rx eo» 
qvad GirmJt» faflos fuoi ordtri fnleänL SUs" matt 

«um ber Geburt tyW tfltt 1688.^ txiJH 
mtm, ex fid.a, qviA Joerät, QUmaOC/ boc iß 
omnciluna»/ivrqyamviilunaefacicm. 

9?af)en / flencU)(t / ^/i Uli* '.eben/ fcqvi, fw 

inmfrqvunlur, MDpr^pnavant , mwt:nent,tmprn- 

drnt. & ferhfet fem / abevei nnfjct ntd>t »ol/ 

«aiinüs puichrum apparcr . fed non cominus. 

€id) jmn Unfetgan^e naben / »d miemuni ver- 

scre.dtcrefcere. dcbilnan, defketc. MW 
terbennmet/ »mpeodet roina . pcibiobouilo» 
eft. ©i< ead>e nnbei }ii:n Snbe / r« ad «iwm 

prodi «u eft negotium ad tinem fenGm tlabuur. 
Iber^einbn be( lK-c©tabt / hoftuuibummi- 
net, neu» proeul c(r abo^ptdo, Hanmbal ante 
portal. Cur.pnf.jfunl: %\\ III btTW • binjtm.lben/ 

\g id. i'itmt , qvod fimpitx Vtobtn. Oer QBinlcr 
«abet b«an/ f'** btriu/ »y«»i appiopmq»at. 



nähen / calamita» pant. apcrit. paietacitaduuni 
ad Deum. €r Hirf fid) md)t jum gnriteo b«n> 
ruben / »» <Onfp<auro i'nncipn (c daic aon 

^abe/nAber/ ndbeitcr & addier/ *J*&sdv. V t «. 



\u% , piasfcnt, 



. piop.or , | t< 
paium longinqtuj i ii. prope, 
, pone , proximc , comiuüs, apio- 



nui , propinqvus 
non rcmoius 
propccr.juxia.i 

pinqvo. gcAl)trOct/lo« us P ro P m f^ ,, . , • 3 i Jl ' e 

feefube/ (Kticuhun »mminena. 3iabee £N>/ 
mors vuina. «4^ Rrnmi) / P«"?'^'"*- 
Tcahe SreunCidjai'f / fi" «apwntjttaft/ pro- 
y.nci v. tat. 9tab< t«0 f <n ^eet»<n / prope mon. 
re*. iRabe Keben / >«ba aceiba , aipera , con- 
lumeliofa , tt. peticnlofa , prwjuduialia, Da» 

rwr meiner €bre innabe aereöf / ha^c oratio 

digimaiemmcamdiminun.latdu, de tama mea 
dcirahu » cxiftimationem naeam letat , op- 
pugnat , infringu. 5Rabe bßtbeo fojn / m vici - 
nio. m propinqvo efle, in cardine verfan. ß.l« 
llt>ell|i Oabe/ snalumprjefonbuselr, inftas in- 

fortunium. (gr wirb <s bal^ nAber cieben/ p/epr. 

mrrcu minor* -vrndtt : qebe tt MO) 
ne nurnmo qvidem minorw vendam <, ) 
frttur ttum td ammum, ad lcniiarem 
mox facilioremfe przbebit, Icoccdcr, bona 
tetba largiemr. ScÄber lunjurreten/ proDius 
accedcrc. iß BÄbefte %3<$ l ?H>p. bie- 

«iffima, proxima ef! Tia, Mc iter compendio- 
Hus j AUtivb. sutrm: Simpliciflima hxc eft ra- 
tio ,'bic modut oprimas, tacillitnus , tmiOimiM 
eft. 25er nÄd>lle naeb t>em pHrften/ <c<undus a 
principe. €r nuiß afle^ nnbe bei) bie »luv* baU 
ten / roenn er« erf ennen nuO / myops eft , rem 

cognofceie , nifi propiui oculn admo»eat , non 
poteft. 3?ed)|i fß advrrb. loci , Öi commmumttr 
cum tJtHinlur , Itcrt k VUfyfvrni't, prope , pro- 

aime. (Er mobnet neebfi an mir / conugua» ftre 

mecum habet ?edcs. <Rrd)!t©OK/ fecundum 
Dcum, DeÖTolenre, jobcnte.cum E>cö. 'SinbÜ 
bem 5Ea5er bin / juxta flumen. Jßeebrt bec 

ßflMpt / prope vijm , non proeul a fenutä. 

JDem geinb iuned>|l/ ptoxime hoftem. ^>ier 

wßß 



»i Ii Afil - 
fe dabit. 



1319 



9ia 



Ifta 



4une(bft / in proximö. 2ßc<fc|] 58oran(leIIiing 

meiner £ie lt|(C pi«mifsa «.flu lor um oblaiione. 
Sftif nccbficm / qvamprinmm , pnroö qroqve 
tonporc. proxinm dicbus. ^edjjiCIlsV i4.qvoi 
jftc(hft 1 proximc, tf.nupcr »pauciSÄOtcdicbus, 
fupcnonbus icmponbu». , f j< ^rt rü ct& 
SR Abc ' / »icinitas, proximuasjoci proptriqvi- 

ta». <£r mottet f>tci* in t»cr 3s^Ik 1 lubuai lue vi 

cini*. 30&<V^ii)CHU^iut)il 5ciIK- conwnus 
it cm um* , prope Sc procul., proxunc & longin- 

q . c. 2Bir nxrbcn b lb in ber 9^bcbe»fammen 

KOn/ mox finuimi e.rwnu$,comin'.uacetderriiw 
nobis mv:ccm: crfrhallet ein ©rfd)CCn m 
?cr 3iälif ' rumor incrcbcUk in v.-r.ma. 3* 

SJJbcicnnv prope cfl«. • _ 

htm i/ATjmP& u, *6' appropinqvatio, acceflio. 

][airu», r atccnus,a«lvciicus. 9lnn.ihnuabcs£e 

Uff appropmqvano morui. SlniiaOUlia &<r 
<8d/llfc appu1fusnä»ium! (2ehUunia / e.yerbco; 
imbtlTM/ accurfus cclcrrirooi, > .-j 
SlcdtfcT / t>« fl. car.Jcnbttur t cumt Ad difffrerttitm 
V/rGNvi. proximuslocö. 3ted)«tcr enimrß pro- 
ximui natmrä * affeclu. Die Kc.bc öes SRfd) 
(Ich / chantas, «ülecho proximi. 3$ bin mir 
fflbfl mritl fltcehfter / proximus eggmet mihi 

£u foDH beinen «Rd^ilcn lieben als btd) Mbit/ 

dihgrsproximum cuura, ficuttopfum. (gd' 

ncm^ecftlten bcDfprina.cn/ opitulan proxjmo, 
luvarc fratrem. 5lud) ein Surf «|t mein Dieö) 
(ler / wenn er meiner bebarf/ etiamTurcapro- 

ximus meuteft, fiopcmcäcgcat 

- £>ic 



mal STfctmina apptopinqtani. Sic %n £tx 

bei) * ^>crinni3bcrcr. 
^Äbirlid)/ •<)■ cf'.rfv.accedens, adven.cnt, pro- 
xrmani. Sed ffiÄhrlftfttf '«'d' fc"tf c *' I< »*< ,rt ' 4 "' 
r/? : modicus , minutu'ns» minufculiw, reftrictut. 
anguitu« , «oarAarut, exiguus. //. »ix, Mgre. 
operote , ejrilitcr , minüt* , exigufr , preftc. <Eia 
nArücber CD?.mn / parcus , frugalis, tcnax.ari- 
dus homo. Sconiehrs Sliisf »mmen / via« tc 
nun , tacu! tarc* modioe. fJia'rUchr 3eif Cl/ tem 
pora difficiüa. «Klangt närlid) bin / YlkCfaflfi- 
tit. (gSfjcbtn4rlid)jd/ parceirivirur, '««Ilten« 
difficilu cft. (»id) njrlidj brhelfen /parro #i£b- 

ure. SlCiWiel) bOHfbalteit / tcntii c«rcu vi€lu- 

qVedcleaari. €r «fl nirlid;cnB3rmct/'»ixpr%- 

Tinciam fuferpir. SSdltnS nc^llldj |UCgeb/ti b« 

ficht man erfi /»as grennbe fevn / amiciti» tcr» 

in retfleerrt-prebatur. 

^arlichfcit / Me/ diflGcultai, paucitai, tenui- 
tat. dcfc^lio, exiguirai, pcnuiia. /;. paiiimo- 
nia 1 frugaliut. 

tR.^bar/Pct/ 54x00. SRabcr y tl* ^I7ad?bauec/ 

qvimproximo*/ifical. Lß j Hat)«/ vicinus, pro- 
ximus.finitimus. gcfcnadjb^r/ accola. .' :.«. 
ß^wer. £/Ai rfowSRadjbarfri; • ff / vicinitas , Gl- 
eima. , Sßacbbarlidj ; utviemumdec«, vkini- 

utu jure. ^cnafJbbarrfc«n / in vicinieatecüc. 

vic num.finitimüm, confinem cflc , cbntrguat 

j*dc$ habere. 55»jiad;barte ©cÄbfc / unb tan» 

ber / oppida confinia , protinciac propinqras. 

2lii5 giamb. und SRadjbarfdjrft . jure famduri- 

tati». viemitatis ,amiciti.x,ÖTpaci$ gritla. 



labern/ prox.marc . & il rj»d * a %"' J?* l^efe I : »«7nVpo*.i^b«/ -raijn^ 
<?fUHbe Ulbert (leb ' inftat hora. Der flcniO .....».„ u „j r ;,*„„ . „,Ak frarr« niW:n 



n& ertjieb. hoOninpropinqvö.m limine, (upra 

caput eft. 2Bir iiAhcrn nn^ afle ernnbe jum 

ento morti nos objicunus 



imur ad letbnm. 

erbrnn£bcrn/£eri 



Stbe qvovism« 
gradimur , pron 

funt: 2Innä!)crn. 
nabern 1 q** id. q 
©;•'( nähert 411m 

dinnnuitur ,exhautiiut#abforuiiur. 
v. - iL .... 1. ...», .m. 1, LZäe 

<: 

I 



c i'un 




t 


berben . 


L II 1 















«31 



mia (cnfim deficit, 

prope ade(V. ©CV .Tili 
X .iC'f d't propius. Uli* 



f itnj ;rj i fcü* XTöbcn / appropir.qvatm 

ÜZairw«! i SliutÄberuni / ^ira«' ^erocD; 
J^eriU' J^injmi.^enjn^ l(WkA4lJi , 



^vria/f conjur.Bui , u«ir fy-voflj noiif fratres paren 
tum noftiorum Aicuntur SRcfen. Ita Inibnator 
Bom*n3-Gtr*i*nk. EpifcaVnm in tttrru faluUt: 

Unfirm lieben Oiefcn/ v /[,j:cjt: dileÄö^patri 
noftro. «Reflcin * ^efeben / t)a§ / dim. txwo- 
tulus. Littel ; frt«/ nepti$ , fili«e/ru filuflia. 

DicUtirriiamiSlidjtt. 

0?Cbcn/p»-<po/- c * m i 11 *" » P on< ' f ecQ ndum. 
J/.unä,fimul, pari tcr, conjiniflim. 9<cbcnmir/ 
mecum . juxta mc. 9cebf0 aütn/ cum omni- 
bu*. SRcbcil ^cm nfiT/ptopefipaai. Scebeil 
einem aeben / pro« ime «liqvcm ire. SHUeben/ 
brtmcbcii/ barbeuneben/ huibconcben / pzvterca, 

infuper, prstcrbxc ©.irncben/ *<k btfacce- 
d.r hucp«rtinct,fp*ctat.facuhiK. ^ifflieben/ 
id\ hk in vicin.a. StCben rtUS/ cxejrbitando, cx- 



tra 



9ta 



«ra viani. efteben bin/ neben weg/ abenando, 
c x rra olcaa. <ft f btn bcr/ obiter, fu«iü»e. 
9?cb<l / ta/Säxm.Mtfä ntbula. E/J iH4*/ 
. ftvt VUX)t I '«M pnocuKÄ r/1 nciui4. £vxn- 
raun rcmote r/1 , ju itu\ pi t Q£r>|fe / nube». 
«Dieter Slcbel/ nebula opaca, crafla, Jccfa. ©ar> 
(iiijcr / lilttfcnba 5Rebcf/turu»t, terra, Cocjria, 
pucida. @iftiatf 9?ebcl/pcftilcn>,virou. gm 
lina,*nebel/ venu. J£>erb(incbcl / auiumnalis. 
2><r Diebel tiebet »cii auf . excuantur vaporc«. 
terras anhclitu» in nebulam fc induunt. ©et 
Slebel f4llcc/ nebula deprinutur, defluu, laxatur, 
ex acre rkorfum ad terra m fertur. 

IRebelen / tf «/d üjJrHd JRibeln. Sri Deibeln in 
/^rrir pomiturfva torvum viderc. Döbeln qvidem 
frofrit tß neb u : as agerc , halarc , fed mttafb. cali- 
ginem excirarr , tenebras aftundere, tmpnmk 

Compf. knebeln / * Umnebeln, ©ein 23er» 
ftanD t|t umnebelt/ inceJlcam ejus caligat. Die 
»ua.en imD wm (Sdjlafe benebelt/ caligancoculi 
cxfomao. Sic: ©iegluje finb benebelt/ amnet 
caliganr. «Born 3erf um umnebelt fn>u / in er- 

rorc vertan , opimonc fallt , an imö aberrarc. 

SRebetuno,/ Skuebelunov* Umnebcluno,- x>it'^ropr. 
ncbulolicas.caligo, caligatio,mrtap/>. atttrm omin» 
error , aberratio. Mine tit ®emut<umneb«' 
long/ cahgomentii. Umnebclutuj tcr 'Jlu^ciu 
caligo ocuTorum. 

tRfbfltcjjt / & -Jccbclbaff / a.iirü. ncbulofui.caligi- 
nofua , caligincut. ÄRebelitbteüuff / a^rnebu- 
lolu». 3f^cbcll>nfrc Öfbunfen / fenteniia exronca, 
cogitationet t b an,«. 

*ftacbe / ermatten / Oet / cymba , Unter, 

uavicula .ÄVTaÖb / qvo,{ nnx'trn frtfvatur. lericj) 

«uf bem Di icficn uberfe|en lagen / amnem trän- 

tirecymbä, lcnibö crajiccrc. 9<rtefjlein / t><»/ 
i min. cymba , Icmbutui. 

torvum videre, morofirm, feverum, 
tri item , rigidum efle. Fruit k Rebcl 1 unJi <Ri< 
beliebt / «dj tot vu» , mix . fe vetus , trifti». 

SHÄCt)t/ DU /p«^r. et« 97Öd)t</ nox, tem 
put nufturmim, Fortfjfu ttitm tß u XTü<t)/qviJ 
dum ftqvttur fjf rxiipit , idri dicimiu ; JaO, Uni) 

!J?ad)t diu noöuqve, noiteiqve Hte»qve , Con- 
timit, affidue. iu ii btr SRaebt hbrrfaüen wer 
ben/opprimi noile. SB<n baD? übt / fivrfci 
!Racbtrt/noau, d« nofte. 3wrp 9<dcbte / bi- 
noftium. ©reo tRtÜcfite / trinoftiuin. 2Bae 

ftreo 9(4(ijie roÄret / uiaoAulii, £)ie Seit/ 



wenn lag unb 9ead)t ajeieb i|t / x^vinodium. 
Uber 9t d)t wo bleiben . pemoftare. (Jr i\\ tie 
oanie 9( cbi auf / pemox cfk. X)t; 9on)r Stacht 

(itlbiren Rocauiaaivigiliat ad diurnum ftüdmm 
adjungere , no^urnat lucubranonc« haCcre. 
S&is in bic weite Slaebt biaetn/ io nodem pro- 
fundam. 3* muj bte 9la<bt bariiiRebmen/ nox 
mihi ad rem iUam adjungcnJa eft. kr rotinn ire 
9<acj)t/ noxatra, obfeura, opaca. Jf>cllc Dludjl/ 
nox fubluftrii , /?t>r ferenior. X)e? 9(M<bt£ nid)t 
4 Li {)aufc fcblafen / abnoftare. (finer / brt bt< 
^ad)te^ ber&mfcbweifet / rtn njcbtfebipicj 
met/ noilivagut. .i>ic «iciinae Di'.id)t / nux 
herterna. ^><«ntiac / fiw »er^an^ene Sßad>t/ 

nox praitenta. 9Rpr(»rnnaei>t< / cra» noAu. 

Kalte !Raci)te / noe»«.» edid». Äuridie Sfeaebt/ 
folititium. Wnaite3(aebf /b»«n»a. ©er Ära* 
fe bat einebne Sl .tbt $ebabt/grav>reTi«h 0 ra- 
vit hac node argrotus. (Siue ?iüd)( / felicem 
ooAem tibi apprecor. ©ervSelt (juteOeaett 
fa.]en / mundo diecre aeecroum VaJe* 
Olrrtreatfnaebt / Tefpera S. Andre». SJMiiff five 
CDiOrbnacbt/ noxeruenta, vetperai Siculaf , nu- 
ptix rariurofea. t£ ! • r i 1 r n d)l : vefperae narali* 

Cbnfti. ©urefinaebt/noxiiiunlf (cbrtnnaebt/ 

nox glonofa. ga|ln \d)t/ Bacchanal: a . Diony- 
fia , Tupercalia. greilben fivr ?tirln;,(bt/ noi 
hilaris, teil a. @eburtimaebt / nox gcotalit , na- 
uli» ©laubeutfnjcbt/ caligo filci. gvi'ilinai« 
fdKÖ)lei(bnaef)f/*q»inoöium vernum. j^crbit« 
iili icbirrbf ' xqvinoc)ium autamnale. J^albe 
Dabwnaebt/ cimmeriae ttnebne, ^>eilu>iebt/ 
.../.•• • Vihn : t».id)f i noxfalutdera. Jfrtä)l<iU 

naebt/ vefpera nuptiali«. 3* inimfr ' Iraner» 
erebmeriennacbt/noxtrii1ii,tragi<a,dolorifica. 
SQiitiemaebt/ nox adulca, intempcAa, media. 
93or 3Rlttentaebt/ conticinium, concubium. 
JRaeb SRittemaebt/ galiuinium. Oiternacbt/ 
»efpcraerafchalc». ^nnetfittaebt/ vefpenePen- 
tecoilcs. er eb r r citiiad)' / po». nox umbnfera, 
umbtoü. ^-{fiiti.-.ebt / nox ob(IurifJin>a, opa- 
ca. (Sutlbennaebt/pcccatorumtrnebraB. Zet 

bei- ßvr le^te ?eben^naebf/ morti» tenebne, nox 
poftrema. Ubernaebt / pemox. 5Jer|tanbf 
naebt / »gnorantia cceca. Uuajücftnaejjt / nox 
infortunata , infelix , iofautra. ÜBalpur^iii 
naebt/vefper»BPhi)ippijacobi. ©libnaebten/ 
feria» nataliciar. OSunfcb' fiw c rwünfe^te Slacbt/ 

nox exoptata. 
0}acf)ten/ advcfpcrafccre. <£g naef)tet/ renebr» 

peN 



1323 



5?a 



9?« 



pellunt lucem , nox dici fuccedir. Compof. QJf 
nad)tcn/ id. rßtpvodttaäjttn/ opprimi noftc, 
tenebras offundere, obfeuritatem , caligincm, 
nortem afferre, obfeuxirace involvere. Uber» 

nagten/ pernoftare. €ntnac|)ten/ AfJenucS. 

ten I tenebras dispcllerc , illmninare, colluftrarc, 
noöem abigere, illuccfcere, Patt.funt. 

Seöchti*/ 9cdehMicb_ i * SRiic&tbaft/ tdj. noAurnus, 
vefpertmus. nächtlicher Qßcflc / de noftc. 
yigilil fecund!, rerria qvarti. 3Md)tlid)« 
etUÖircn fTrjdBettoeJMffc <,,,*, attenuant ju- 
▼cnum vigilaw corpora noile«. ^ncf>Clicte 
«WCIt/ Uborci noc*urni. JOrewächtig / tri- 
noftialu. Ubcrndcf>tt9 / toeä node. Uber 
Biicfjtitj $ter/ cerevifia evanida, infipida. Uber 
nrtcbfuie ©aftrrto / n> f nn man foet big an Den 
fDfoMCn / pernox *on»;^ m-i .' o^ten/ * 
TRactjJtcn^/ rß : he? i rc/pen. 

fftUCfottm / *ij. y*»W. jejunus , k t1Ä*tcn/ 
f a>a'v rtimirum avk rß mani , poß notttm rlapfam : 
Bflgi trnm 9}nd)tr * buchten« eß mane , matu 
lino tempore , Wrßphalh ettam Udfoftn/ & Ud)f(II> 
nxrF/ matutinus laborr/?. Sri gtfj entern/ mf- 
iorr)m. rß abftinens, contincns. moderatus, rem- 
perans. Ad-vtrb. jejunc, fobne , temperanrer. 
3il'ld)tern ftWl / jejunare , jejunum , ÖTobnum 
effc. 3^fid)tfrn bleiben / a cibö abftinere. (gm 
nüchterner 9)irta,cn nimmt alle* an/ jfjuou»fto- 

machus rarö vulgaria temnir. 3$, bin BCCh 
Rl'tdjtCtn/ jeiunus, cibi manuadhuc lum. (£in 
lliichttrrn tden füten/ parce, continenter, fo'- 
bricnre »irere. £>a$ £iing Fommet ganj mich 

fCTR beraitf. jejuna hxc eft oratio ,i. e. nihil ha- 
bet rerum , qv* deleÄant auc afliciant. 9cueh< 
trrn Jfalbfleifch/ caro vitulioa recenriftima. i£> 
«vafi a matre rubent . Sic dicitur,<p>ando vilulw, 
ßtttm foß partum toWitur & mattatur , antrqvam 
Uc mJtrrnum (uxerit. 

Jcuchternrctt/ * 3?iichfrrnr)cit / r>(t/ jejunium, je- 
juoiras, media , tt. fobricras , abftinentia , conti- 
uentia, temperantia. Verb, geliebtem/ jejunare, 
fei u/u non <fl : Sed Compof. Patt. (£ntllüd)tera/ 
edere , manducarc , jejunum ftomachum farura* 
ff , obfoaarc : 3<niUehtcfn / macerare fc 
inedil. 

9?afl/ nagen/ s**/ü dum gtmgen/ r*ß 

fiCnaaCn/ gnOUeil/ rodere, rädere. 2ln 
fcen iJcagcln naqcn/ rodere ungves. Compof.funt 
5lbtia«Jf U ' & benagen/ dcrodcic, abraderc. 



1324 



«nagte Sdnc/ oflä derotä. 2?pn Den Brufen 
benagt/ derofus a munbus. &ir; gicgcil bena. 
gen t»ie jungen 3tt>ci<]e/ capell* teucras frondc» 
derodunt. fiin> & Umnagen / corroderc, arro- 
detc .obrodere. Siuunageil/ crodere. ©ureh« 
nagen / perrodere. got nablM(jen / pr«rodere. 

Remagen / corrodm. 9Cing< nmber jevaagen/ 
fi™ benagen / circuimodcre. it* ißcfnagen / * 
befnaucn / abfnanen / morfu decerpere. 3er» 
fnaucn/ mordic üi lanfarCt dcntibift conrlcerc* 
B^oget / A Änauer iß™ Änagcr/ Oct lu. >2ibnager/ 
Söenagcr/ 3ernagcr/ rodem, arrodem, corro- 
dcxii. ^agerinn / ÄHag ; & Änauerinn / tut 

faemioa derodem, dcatibui mordicus confki- 
cm , aufercni , lanians. 
Tagung / ^Tnaaung / & tfnammg / w & tut» 1U> 
diu / roßo , corrono. Compof 3ibnagung / fß<j 
nagung / 3<rnagung/ tiiudemßgnijicMiuniifunr. 
3eagicht / nagid)t / Änauicht / * Sftagenb / tt. <!lb* 
nagiCOt/ ©enagiebt / *du Ö* *dverl. derodem, 
corroden« , & mordiem. Q^fer ^tPipen ift ein 
nagrnPei7yh*naqid)tcr srjturm / mala conkien- 
naeft infhr vcrmttcocexedcntii. 

jTnörj« / ö 1 ©ndtje/ x>tt/ feabi« , <** Jcn4eicbf/ 

ädj. feabiofus k Rn^eri / -vid. RrÄ^c / rßtr. 

clavui. 

Duitur k m Gen / trrodit mim yvafi Hanum qvAndm 

infigitur. (£ ine n 3eaae! einlehloaen / figere, pan. 
gere clatum. ©d)!ag i>eii Stagd bier in Die 
UOont)/ ftgeclavurn huicparierl. ^en^agel 

anhieben / extnhere. t)iejfuppeam3?iael/ 
caput clari. tRngel an ^Inben / ot««t Stifen/ 
ungvu. Sfeigd v^rfchtieiDen / ßve abfchneiDeß/ 
refecare ungves. 3Vit Decigeln Fragen / ung«*i- 

but pungere , Aiprcmam <utcm perftringerc. 
(£ined 3<ageltf breit / latum , transverfum un- 

gvetn. bat blauen 3n»'tn Den Nägeln unDcr« 

gelegt / ungves ejus fordibus eminent, ^ci« 

tuDirenanbenteagrl bdnaen/ valcdiccrcMu. 

ils,rccederc abartibus, ftudia defercre, negli. 

gcre,abjiccre. ©anbnagel / five ^pnnbnagel/ 
paxillus. (Sn^r^anbnagel/confibula. «ßret* 
nagel / clavus ailcrum major, falber Sbrrt« 
nagel/ minor. J^ufnagel / Tolearius. SRiet five 
^lattenuo/iel / clavus mufearios, capiueus ma- 
jor. Sedtfti&ifti* Sftcibnage!/ rß paronvchiaj 
reduvia. Duitur etidmVtcltl)*^€n. filiDdna. 
gel/ fcalmus. 6d)iefernäge( / claruli artcfia- 
/Od 0 0 üj nm, 



1325 



9h 



1326 



rum Sdtfrn /ruf«Äti6n<iijri/cUvicanthorura. 
S\. fnn.ai / obcx. <£d}int>dniad da»u!i -iilu- 

larum . ü jndu.arum. l3d}inkrfhl|jd /,«og«<s 
prominens unguU longior. (EiUfT ' fctr grCft 

^djintcrnaitl bat; un^ulatut vccbtopaqd/ 
elaruluicapiutui. J^albcv ^d)!oii">'>ii"l - 
Uli» brcvior. vr <f)U|)«J jtl / clavi srcpidar um. 

€4>annagd / fibula. >B3a^cittiuye1 ; cmboiu*. 
Stfanrnaad/ tinm utumaiu». ncrüta« 
acL fifr pflecf/ axicuivii. ^ifrsu 2Rä*jc( »er Die 

fcre/axedo. - ^ ^ ,-' 4 

SMqrir in / fr**/ Am. davului. ^Äcrcffin an Jf»4n. 
f iit niif Snien ungviculut 5r .< Sfl jtjrinn p r °- 
fter ftmilituJwtm ttiant ihdtittur canopftylla aro- 
miüci, tlikr §cnf\r\nhat\cln ftc'it SJ'cariophr]- 

la horcenfia , ©arfennrtqddn / fctf ki 3ß«tycWm 

mr:r.iffl tUsm pn»f»,-r-.t»..'-- 9» «.lfm. £ ><<tii , ;n. t. 
ffl»'oTio{ hylli minore«. ttJ? Uf ftfrttflf CH an- 
thophyMt. (ffipdffll^/"«» "riopnylla hor- 
tenlu, coiore (padiceo , nigricante, fivr badio. 
WA idflH^w*<^beionica altilit , /iir cororu- 
t'J. ^f&crndicn / caryopttylli plumanles. 
Staffln f cU»um figere < intrudere. 3<f) b*K 
iemanben naqdtTv fomim'mih'ei da^um pangen 

ti«pcr«ipi<- aunbu». Compof.ufildtiorMfunt :%\> 

nafldn/ *91ufnaqdn/ da»i» affigere. fljnna 
adn/ &3erna4«lB/ciav6€OD6gerc. &atf$tcrb 
Iii voMMijdr ' cqTuscbviMÄius eft . faber ferra- 
j, ( „ riusungukat cqvmaa ulccrari« clavofiaiAreira; 

3lnqdcry 4iii/rn^elfd?muo/ ü«t/ faber clava- 
riut, minutianut. L ; 

8i.ltldunq/ DU / ip/r dHap davum figendi. Sn 3Jn 
naftftanq / Sufnagdutia / fibulacio. Bfrnaac 
lillu)/ * 3rrnaqriuilf / obfumaiio darorum, I*- 
Öo u.nu lai'ta. 

9iJ»KiKj)|/<üp.<Ia»atu», ungularut, uoeirueos. 

«ftcibm/ 97a!)mc/ tf^afmien/t>«/p' 

*»• 970f)mCtt/ nomen .appellaoo , vox ,to- 
cabulum, ÜnonnunQyamfivM. €ifl 9"tf r 9WD ; 
mt / bona fama. ©er SÜPcufcb b*U ffiltfll »llltcn 
Siabmtn/ hichomomaicaudit. proper TTt-li) 
WiCi nomen praeclarum . fama ilUiftm. 31)1» 

ntiflt croia.cn Suabmcn matten / nomen fuum 

ad omneni pofteritacii memonam confccrtrc. 

«r« \£in auter 3cnl:me if( bejjcv al« bar ©dt/ bona 
exiii.mat.o preuniit prseftat. Der SWabme 
ttlblü / nomen aceufat. <£t(b cilWÖ OJItcn 3<ab 
mriif bcflctßi(\cn/ tacerc, uc aliqvcm optima coa- 



feqvatur fama , cxiAimacioni ginn* ftuJcre. 
Hmc rtwuo £cnablU( txf initiu celebcia, <Uru», 
lUnftri«. Unb(UJ()Pii .M'm Unu'iiuünititrt «- 

trk, mnJ'-Jum tfi homo obuuuiv.conmmu», tc- 
jedrm 1 11/1 wm (U*in mtumt, ncbulo. ncq^jm. 
SRdbniCII ijfbcil nonun Indexe , miponrtc, no- 
mine atiqvid deiignatc. 3RiyOitH IDi'bcT buUlI/ 
duecre , rraherc , njociftii uumen , adipifci tiiu- 
lom ab ahqvo. ?icd)Ut Ö^lbuiC/ nomeo «• 
nun. SStflliabtnC' agiiomcn. 3"*n.)bH»*' c °- 
gnomen. . iSorB»U)UIC / prxnonKn (£{U M5 
IUU 3?.lh»ncn nciIIJCA jiomuiacim aliqvid ^ppel- 

litc. 9Äcin TJabmcti iit ^Pb^nn«/ eft mihi 
ioii. ®riiß tbn in incincuM' 
illum mco iiuuiinc. v£rticb(cccc 



nomen joa 
nun / Ctluti 
3}ib«tf J »° 

^fduabmc/ 
fRiibnuntf / 
nomen ge« 
proprium hom 



um. Vi Ulli ll.ilillli' / nomen 
i'U" V£bC£in.i|)niC/ et»ulu«. 
(19 tgnomnuou. rtcT> 
mim». @cl4)l(d}t»aab«c/ 
. ^)?i:nf(b«nrwbnif/ nomen 

HilbllK ' cognomini» cum fuuepcore luftnco. 

(Sd)iinI , nabnK/ nomen infame.^ ^f'i^öabm</ 

titulu» honotu , appdlatioiT*tii»Ä con&tionis 
cuiuilibcr. Xa»lfnab»'f «omcn in baptlfmaec 
impoficum. jittöflbw« / nomen bclluinurn. 

llnnabmc / ßne nomine. Htm Unbcnabtnfcr/ 

anonvmu« !ÜÖUI^CVIt.l()mc/ nomen nurabile. 

3n>itT<><&cr 9?abrnf/ buiommn. 
«Rabmcn / i^tirx . in ufu *«« r^, ftd 55<tuU)rafri/ 
nomine infignire, nu.ncupare, tignare. ^ßpb 
bcniljait , nommaiut. celebetrimus ^StTUtU 

nnbmcn * QSiTjnnabmcn/ comumeliosö r.o- 

mincaliqvcm madaie, tnburre nomen exoium, 

inhonefro nomine inqvinare. 
tRiibnuinft/ &f"<iT< '■■ ■'" > SBi'nabnwnci /Die 'no» 

m'natio t dcnonnr.atio, nominn impotii o. 
3mnabmilUil / cognomentum. Sßfriucil.ib» 
niUlli)/ tgnomtnia« nomen crimtnofum, pro- 

brofum. 

3RabmrntIid)/< /x«i'. nominatim , fpeeiarim , ex- 
preß«, Dic*<«r f/ iiVn'bnicnnid). gttra* 
HabmrnMldjbffd)Il'n/ cxprc(»ö noniMiefubcre, 

tftalimbaft / 4^. S^air. nominam», Ö* nomina- 
tim. edebm, Ö cclcbcrnmf. <JtrO^€ IttbM' 
haftmad)<n/ nomen inftnbcre, ex pttmere ali- 
qvid , cxpicilimditere. bnibaffC IflUK ' ' v 
minci prae&ipui , inligues. Dkiit / o f)i^fiin« 

*RcM> 



\r-7 



1328 



S^flhmfcii/ &f>eqT.*ntiut<8Mia\)mftn ad p^B« 
n»\)intn/ nomen facrre,poncre, dare, dcno- 
xmnare, vocatc. ^enabuifiinß/ tw/uomcn- 
clario , nomenclatura. 

O^Cir.licfe/ dÄTfiL pro qvo mate dicuttt ncinltdjCU/ 
ACiupc f niinirum-,-utpote , vcluti , puta , Juitur 
frrtffm k ttabmcnMtefy. ^cmt.ih iü bi\'W 
ncmpc tu is ipfc es ! Qils ncmiid) / cxcmpli caasä, 
vcibigratiä, exempliloco. Sita Hcmlidj/ vidc 
licet. Snnctnlid), 2Uisn*uihcii $üt -ncmlld) 
buc non pcrtuKt,no/tnum xmi.. ha nü\)\\\Stl/ ftd 

ii turnten. fjBflt. ru - 1 .uK,» 

9?tnn<n/ p^fir. a,enrunt / * sennnt / Wri rti^un 

topnrt/r. QCIttMt.'* flCHCIIt / nominale , appclla- 
»e, nuticupare, vocare, vocitarc, dicerc. <£incn 
t.Wit Sft-ioineu nennen / nommatim ahqvcmAp- 
pellatc , nomine fcio voca/c. SDJan bat Den 
^pnu.icrgcncnt / tulu , obtmuu nomen falca- 

con*. €r rcüP ivot mit Diec&t ein :)uin gmcn< 

Bf V mctHÖhifli ioni5 nonicu fcr«. u nennen 

fid) Sbrurtrr anfeereinancer / vocant (c mutuö 

traarcs. einen (gbrcnbutöcn nennen / appcllarc 

aliqvcm honoris causa. Wie luniiui DieJ)/ 
arqvod tibi nomen eft, qvi vocirc? genannter/ 

nominatus. 2Bült}CnailUiCl7 bene commtmo- 
«1 xatus, laudatus,allcgatus,ciuius. Ubelgciiann 

ttr/ male nominatus, diftui.appellatus. Off. 

fltnauuJcT / f-*'P c memoratus , nominitatus. 

genannt uni> ungenannt; htevtrba innntr*8i- 

.ihm funt untvrrjatia , qvibui omnia venutnl tti&m 

dithrailia ömmora expreflis. 
9?enHtT/t>«/oominaos, denominant. Sßenne- 

ria»/ fcte/facnunaappellans. 9ßcnner etiam in 

grämnuHkH dküur Nominauvu* , ut fUttivut, 

OCtRoffCfc 

SRennung/ me/ Htm qyed fccnAbimmrj/appel- 
latio, vocatio, nominatio. @ie bibtll Huber 
fcntebliebe TO enniHiq / diffcrunt , diflident nomi- 
»ibni. Cbnnwnnun^/ mentio hononfica. 

9fteilll!id)' aJf. ^4^v.nominandu9,appcllabilis. 
£/i;J* 9cennlid)feir fcic/appcllario, nominatio. 

Sgencancn/ idemtfl qvodftmpUxVttnnttt/inßecie 
tämnt ftiAm notät lignare , conftituere. <£T i i 

jüm $ürgeineitter bcncimct / conful nominaxus 

defisnatus , ommum fuffragto elc&us eft. 
WricfKCT bcn( tmtn / arburos petere, no- 

minarc. W ibm eine (Sefrftrarc benenne:/ 
mulüa ei injun&a eft. 90?fln bflf tt)\\l einen i ..; 
bi* lU'llui't/ diem, vtl tcxminum ci ladixcxiuu, 



ftatu«runt. ^enennun»} Seif un& OtW defigna- 

tio temporif * Joüi. Igcnenner / ©er/ denomi- 
nan« ^enmtliei) / U yWn»jmcrtDlid) / no. 
mmatim. QJen :ntlie|> alle ÜRenfex)en / Die b»i \o 
htm ovales Amt omnes hominc» VtTente». 
Ernennen / id. rfl tjvod ^«ncnBcn m fecund* fiptiji- 
! idiicttr, 1mpcr.11 c , ftatuerc , denominarc. <gt 
i'i tum ?:•?.::!. v ernennet/ defi-natus eft hujus 
caulff moderator * arbitcr. (rmenminil / €r« 
nenncr/ 1/. qyod ßcrtertnimg / &&enmmv. 
Crnohnte 3eU / tempus prxAxuni, conftitututn, 
deterrniaatum. ; <j ' 

^erilCllfiea / enaxcin nomine, nomine probroid 
ahqvcmappeiiare, nomen commurare» 93eP 
nennililt)/ Dl«/ metonymia, uaninominati«. 
SJernenucn tmmtdtmqvoq^ <^,yiW'2iu>erjiica' 
Iltn transnominare , nomine variare. 
2>pmenncn / fh* 5ö«rr;frnennen / pnenommare. 
aöeiterrwnncu / dt 2öteötinennen/ iteium no- 
■nnarc. nominitare. 3ueneunen/ *^i«cll» 
nett/ cognommarc.una, GmulappcHare. 

Ö Sntftp / alveu« , gabata , galcola, 

•vas concdvum tduUw »jfrrvtndü Mpium. Vidtfav 

rfi äVitix/vri&abiL gRiIrJ)naj>f/ fmus. Aafc 
napf / iormcila. Dtmai. rß D^s Diiii'flrin /c.iti' 
lu», alvcolu9,rcutula,fcutcUa. -4i;rii. ^npncljf/ 
if« IRÄpfiehf / fcutulatui , in modum fcuteJI.-c. 

kippen / tupfen / 0? Zipfen /iibare, piti»> 

(äre , yi/4/1 f x taiifcutrBi edrre , Jhrbete. (£( nj» • # 
benipfen/ deauftare, dehbare äliqvid. Hmc 

!Rip|i»K) / <fc ^cnipiunt) / fic / rbrbmo. 9cipFnv 
©er/forbilhn», pitifTans. 3Ri'pferinn/t»ie/ fec. 
mina dVlibans ,dcguftans. SWpfiehf / forbi- 
li». Sßnpfen rtiamtß vellicare.tencare cibum.y' 
hypocortjlici rffrrtur owft 3eipefei1 / dr Slipfclm/ 

«w^9?upfeluii(j/^npf<ler> 9Ji r H)f!eriKt)/ bbarc, 
libatio , libans, forbiliant. 

reliqTiae, f .ftn'a 
eiborum, fragmenra panis, cj^qvod fupereft a 
prandio ttl ccenl. Dicitur k nippen/ jro / : f ir ;i 
JnHtfanculA battriri poßlt. Diminut. t!l SRflpletn/ 
& D^UPUfU/ /ruftulum, minurumreliqvHc. 
<£tJ ift unrein fla;: ^uplciu glcifd) tibcravhücbc«/ 

buccclla carnii ac prxrerca nihil mpcrfuit. 

9I«b7 # Sterbe/ ow/p/«r. gjac!?«ii/ 

I cicatrix t*tbex , Ii vor » fignumvulne^Ji , dio,»mc 
i duguror SZavb / 3^tf / (««fr «S« /^u 4 t7«wh? 



13:9 



9}a 



1330 



tni 1 1 v *fi vibrx rtmantni &cottfrcua, poßiniatn 

cotvit , natjercif. <£ine Karl* bcroro- 
ine 11 I cicatricem accipcre , cxcipcrc. <g«in 2eib 
i|j gail) OOÜcr Farben / corpus ejus dccoloracum 
eft cicattieibtta. £ie K«rbt vcvmacfjfcl / cica- 
tnx obduotur, coii. QRan firbt bie 9^arbc netb 
apparet adhuc retut in Je cicatnx. (gine 5Rar> 
be von forn her / cicacrix adverta. Bon btnbcfl 
fjer/ a»er»ö corpore acccpca. glattem ü Leu 
nae»i ex puftulit rcliäi. ©eburtrfnarbe/ nota 
genitira. 2Builbnarbt7 cicacrix ex vulnere. 

OeJrblttn/ * Korbten/ ffltv dimin. deameuia. 

Starben/ &frt<jvtntiia gftcnarbrn cicatricare. ?hl$< 
tiai'bcn froniri <rt, ijvända tkttrix coli, ut vulncrii 
veftigium rix appareat. 2>te Jungfer &flt pd) 
tjait) autaenarbet / puful« hujus puellat ti x con- 
fpici poflunt. 

Efarbitjjt/ & 9l4rbicft t/ «4r. cicarrkofui. (?m när. 
btd>c @cfid)t / •• Ul « cicauieofa. fcwF enniir- 
bicbt/ pufulofut, puftulaiut, nasvofut. 

9fan/tfinarrc/c.cr/p;- Barrett/ ftuituf, 

itif atuarut.tnops rationis Karrinn, bu/fcrmina 
faiua.imprudcm, ftolida.tt. mima.tudia. <£r ift 
Oll Kart prudentii caret, defipit, infanir, inge- 
nio c(\ obtukO,cratiö,<tupidö.<e:incn JUIIl K arren 
in .1 dun / infatuare aliqvcm. vr ici) alt* ein Kar: 
ftellen / ineptirc , inianire , delirarc si'i' ift ein 
Kan auf feilten 9(U$cn / amentiam non fruftra 
fimulat, haut gratis ineptic. (Er ift fein Kar: 
aecturo in pc^ore habet. SBtlflu einen Karren 
haben / fo f&aff bir einen / emendut cui impere*. 
♦finKari Fan mebr fragen / als lebn tfluae ant> 

Werten Finnen / qvauric delirut, qvod non rc- 
fpondet Hörnen». Marren babens am bellen/ 
in nihil fapiendo jucundillima vira. Karren 
ntUR man mit Äolben laufen/ Phryx plagi* emen- 
dacur. 2>ie 2UeU ift aller Karrenm / ftulto- 
rum plena funt omn ia. <£*i|l iibel|tef>ntilKar. 
Ten iuhrbanacii / cum ftalidif nfu durum verbil- 
de jocari. (gj i|] gar einMfer Scan / immode- 
raciilTmi (enius, temcriiaui noxiz, maliriose 
ftultui eft. (SS ift citt guter 9ean / fimplicit , 
aperti. minus, aftun ingemi eft. vi im 5 Kan 
fruit / eftc alicui ludibrio. Den Karren an ei- 
uetn ejcfrejien haben amore aheujus caprum efle. 

3i Ina.« Karrt / moroibphus , ftultui funulatus, 
lapieniftuiri imitator. 
Onmannönan/pantomimui, omnium arbitriofe 
Aibmixtcna, 9>aunaU / Kdiftcatiosi ntmium 



deduut. ibtlbcrnan/ CHltorimaginum, ado- 
rator ftatuarum, & idolorum , SÜU (SÖIjf nn.iri. 
^ilbernan/ ttum rß pidurarum aman», je cnu x- 

Q>ricfnartv & ^eitun^nan/ nugigcruiui , nugu 
veadulu!,curtoius. Ißuebernart/ hellur. libro- 
rum , muricidu*. Sbneb fett nart > rormenti« co- 
cmendii prodigut. iDueflnan/ pugnax, |ur- 
gioCuf . vulgl dutUifi*. Bfmfctnar:/ philautil 
laborant, tibi placcnt, pervicax. (frjiiaf!/ * 
.£)aubtnar>/ ftutrorum primicerius, antellgna- 
nus, prineep». ffttfflnar? / incoDtldcrariliauc 
temeruaeit mancipium. gnrdjtnar./ t'ormido- 
lofut, paviJut. <*>artrnnan / colendit SJ"exor. 
nandit hortitaddtclillimui. @eltnari/ avarut. 
auri fupra modum appetem, argenn immode- 
raiellricnt. ^rtlllbliar: plane raruus, bardui. 
jpi ,- tt.-,r: / morio. 'ja.'titan / »enationibus 
prortus indulgenit mancipacus. 3 u B3f<r' ß"** 
Jfifbe^nart/ amore virginum caprut. ^inbei« 
narv bberot ftulccamam. ÄUibertlrtny oftett- 
raror Ycftiiim ■ habicu magnttlc6 fupcrbicBt. 
Älilgelnarv carptor, reprehenfor iniqvuj. ftc 
Deman/ cantilenarum amator. ?umptnnari/ 
intulfus, plumbeut, admodum exeor«. fSliti 
nan/ ftuitumm fo.ius, i'udjiis.coiifga. 3earw 

Hart / redvplKittve dteilur *A hviiantm tgrtgii dt- 
fifirmtrm, qvafi: ftulcorum ftulhulmc ! ^ftrb« 
uart / amam cqyorum. v J)ral * Diiibtnnari/ 
maeniloqu«. vrailfit '1': / pocacor , ebnoi'ui. 

(gtpalf^nan/iannio. ^djalNnarren/ abydo- 
comx. tBebeinnarvilmulacorftulritix. ©tberj< 
n an / mimui , ludmi, ludio. vppieluart / alea- 
cor, lulor. if ti'et'll.U J / caudex .ftipet, truneut, 

bliteut. SBeibernan/mulierorus. 

9ea"nlrin / 9fiir:er>en/ *a»/dimut. mundulut.fci- 
tului. <£tn |ti 1} Ktüncbcn / elegant homuncio. 
lauiut homuneulut j::tta'fritancbctt / ama- 
torculut. v-i-ij,,, Kkir)d)en / ludio fcitulus. 
IlsiRM K>.r:lettl fophifta, fciolut. 

Karren/ inepcire, inianire. delirarc. dedperc. <?ii 
nen narren / ludere, iubfannare , ludibrio habere 
aliqvcm. Tijir bem i^encr narren / cum igne 
ludere . ineuriote cum igne verfan. Karren ift 
btöwrilen fibr gut / dulce eft dcliperc in locö. 

gjjif grejen Herren lapet ftcW nicbt i»ol narren/ 
haut tueum eft cum Regibut faectiis ludere 
Compef. funt : 5lb A Oiusnarrctl / ad taniorem 

mencem redire. SSenarren / einen benairen/ il- 
ludere alicui . nafo fufpendere . ludirlcarc , r ihn 
habere aliqrcm f u'4<iiruBw. (inten burebitarre«/ 



nasöaduncö fufpenderealiqvem, cxogicarc. In 
dificarcditflisjtbilisconfcd.in aiiqvcm. güit 
liarrcil / falem irridendo aliqvo com'umcre. 
fäit'äc Sebennarren / una cum aliis lud os face- 
Sacjwarren/.pravcimitari. (grnarret allen 

SÄ^bcn nach / habicum ad qvcmcunqvc novum 
ttiodum applicar. 93ci Ihirrc n / ftuperc , ttupe- 
fecre , ob t und i, conturbari. (£r IHTIUITCC Über 
bcx<Ba<S)C/ atronicus harret ad contpeltuinrei. 
(rein @elt »ernarrrn / pecuniam inutilicer col- 
Jocare. (ginen »etnarret uw chin / obftupcface. 
realiqvcm. (Sich an einet Jungfer »ernarren/ 

ojeßiirt im, mifere, perdire amarc virginem. '~Scv 
narren / fueum faccic , ante illudcre. QBieber 
llflrren / fallacu fallaciam crudexe. 3*rnutrcn/ 
jocari »ridiculadicere, argucias habere. 

Sttirret/ Der/derifor, irnfor, feurra, dicaculm.de- 
lutbr , fubfannaror , calophanta. Sarreriun/ 
Dl«/ feemma i Hudens , petuiam. 

ftarrere* / Sarretei) / Sanhett /*U/&*a*3lax> 
ren/ Aul una , dementia, infipicntia. facultas» I 
ineptia. 3?«irrcffl) treiben/ ineptire , ür»re, 

& reuet mich 5er Sattheit / pigee mc ftulriri*. 

pcenitet me ineptiarum. i\\ (outcr Starre» 
fCO / hrat funt , nug» , inepti« , vanttatcsAinr. 
Sarrung / Dtf / irritatio , exagiratio , fcomma ,di 



1332 



re. 



9iafcf>/ nofeben/ genafeftet/ ligun 

c Julia cxqvifita , delicara »orart , it. libare, gu- 
ftare, tentarc cibum. ©ie aßen nafidKn gern/ 
fclcs fubinde vellicantcibo«. Compof.furtt : 2|b; 
* 23inafthen / abligurire, delibarc. £ü|reW£ 
£eute nuipen aüci benafo)»/ cupiror« omnia 
praelambunr. Sfufnafchfti / & 'ältfnafchen / «i- 
guriendo exinanire , delibando confumere. 
•Öcrnafehrn / intemperaniiae fe Jddicerc. exhau- 
rtre pecaniam cupediis, devorare «Sc comedere 
nummot. -^in »ernafchter SRenfefo / catillo. 
(tichicrnafchen/ pr«larnbcndo fatigari. Sa» 

fd>en/ (tiam mrtApb. funutu) pre (jvacttr.fa tCJitatio- 
nc , conrreltacione £5 vcllicatione itnpudicJ. 
Wwc aui nafchen gehen / ambire, tentarc virgi- 
nc s delibarc pudicitiain puellarttn. 
iMlcher / t>tt/ liguritor , catilio , eupe» , copedius, 
Md)erinn/ W«/ famina pnelarabcn«, ligu- 
riens , »cllicani eibo«. Obflil^fd)cr / cupicec 
pomorum. SmUxn&fäcx / liguritor facebari. 
ijangfernäfcfyer/ amator, procus, feftatorvir« 
Srnum. 

3? Scheren / * SoYehigfdf / t>te / K t>a* Safdjen/ 

liguritio , catillatio. Siift&ereO fumitur rtUm 
pro rp/j/cupcdiiijautitiis, dcliciia, &opiparis, 
delicarisqve eduliis. 



2l r j^ J'; rSü^ÜÜ?!?.!, d ^ pci0 ^"° fio ' &Wf*i(&t ' Sicherlich. /& Safchhafr I «4 cuptdi. 

nirius , cupedunus, cupi diofus. Iigunent , w • 
cupide, cupicntcr. gMfd)id)te ^ufe/ catiUo- 
ne$, cupedü. 9?afd)bafre Heuler/ Uem. 

91af/ ^SHafen/ »*/ P /. 97afcn/ nar u ,. 

Cd.»'* t7afe Ä / .3 :n- na/ia Jet traut, W reftondei 

.Sibetttl. ex SchriexAio: 2Ber$afagt/ DafSßafc/ 
13a f er / S'T* / 9ö«nl> ic. f ommen mfif < tom Ri» 
mifd)cn nafus, pater, p ifcii, vemus, «Stc. niuft 
• iugleid) Darrubn/ &a§ Me alten Jeutfchen feine 
SRafcn nreh 2tfter gehabt / noch 5i|*d>e haben 
eäen im-.icu / and) baß fein 2ßini> bep ihnen gc* 
rcebet habe/ tveii ej foitfl einer riigen nicht mihhiv. 
lieh / haj folche <3tainnim*5rter in Diefer uralten 
.Öaubtfpraehc bis uir iXömcr »et r n\ircn »eibor» 
gen geblieben/ k. 3eafe bu^en / »ifdjen / fernen» 



5c3<narrung / & ©urc^narrung/iiem. 5Ritnar 
Tting / exagitatio focia , inepeias commune«. 
3?iid)narrung / imiracio afleiHara , cacozelia. 
fDernarrung / flupor, perturbatio, occupatio 

animi in re atiqva. 
flbxx ifd)/ * SRanfjaft/ U\. &* t hj. ament, demeni, 
delirua, vefanus, froliduf^ infatuatus. phrene- 
ticut. 9(4rrifch fcDn / defipere , mente captum 
efle : AJv. dementer, flulte , infulsc, inepte, 
im provide. SRo" rrtfd^ Werben / in amen tum in- 
cidere , ad ineptiai abire. €r hanbelt ndrrtfc^/ 
caeö «k incontlderaro ünpetu fertur , ducitur 

imprudeatil. ©ie 3ugenl> ift gern niirrifd)/ ju- 

ventus J prudenn i inrirma ett , judicii inopia la- 
borac. 5K<irrifche aufchldgc/ confilia -vefana. 
SR^rrifchc Srage/ morologia, qvaelrio inepta. 
^uufeln^rnfci)/ Aioqvodam more vivem, Aio 
Audio gaudens , phila v tot , imaginariui. 

9^Cr?tlCrl / tnterj. tß<fo vox irriUntU etnts , Jj'fco- 
mint rxdgitMti* aJ rtbirm UiCfo. ^ßermerj tlll)n/ 
hirrire: unir Sperren / irritax« cancra , bhomi 
Bern ad iram inciurc. 



|eH/nafum. x'f/naresextergere, £fj emungere« 
foic Safe an ben kennet roifchen/ emungrrc fc 
eubko. 5!)ie Sßafe ireuft ihm immerfurt / fcmpec 
illi naretfluitant. 2)ic Safe blutet ihm / nare« 
illius tangvinant , £ingvinc rorant , mananc; 
itdlani. ©ie Safe rmnpfen / rugarc nafum. 

ßic Safe hoch aufn>*fcn/ »ingi, arienen / fo 
t>P PP man 



1333. 



3to 



<3fa 



1334 



matt Dur* Die Kaf< |«W / «ed^meniam er- 
xh.aum. Jg>are in Der Siafc / vibrifl* , vtbnffi. 
3i<b Di* fclbcr beo DerSRafc m>fcctciptum,'w/: 
Qvi altaummculit piobti , cum feipfum intuc- 
n oportet. €in<m eme SRafc mae&en / /i w Dte» 
Jjcn- fueum tatet c, os oblincre, ducetein trän- 
te nn uu , aalo tuipc n.'.crc. (Einem C tma* im l er 
Die Se ife reiben/ objutgare. inexepate, redar- 
gucre sdiqvcm. S&Ieib mir »on Der iftafe/ mo ' c 
te ocyüs ,*mo«e te i «onfpeüuroeo. €r roill 
Die ücafeüber aUe Diagbeafen/ inomniaobtu- 
tum figtt. - „ . 

Slaunafe / üvidui. ©radeit» SSrcit. * ß tnmr-f' 
na!e/fimu»»naiesprcflje. graincfcntufe / cii- 
cinode*, nafu» cancrinu». Öropna|e ^'Uar.t 
itüm ©itrf «ttafc / mükus , r^/rri r/1 ganatiafe/ 
natu» oblongus , 8£ vx«ter naTo , Hafen« 
Köntg. J£).l WCÖWwfp / nafu* aqtibnus , adun- 
ui,. jfombtiiufc/ rcilmu* , caainu* nafus. Srd 
ttUm tß nouun cuntumthofum. valeti^ bominem 
pavidum, mettculofum, efF«miiutum , älikt 
l6unt>8fctt7 G*U. Juatfouttrt. <& \\\ f ÜIC red) 1 
tt J^>UHD3naft tnulicr c4, animui cju* eft in pe- 
dibui. Änimmnafc/gryphui.recurvui. $fumpf> 
nafet <ifu», refimui. ftütliafe/ natu» mbeu». 
Stößnafe/ mueofu», ©pißtwfe/ nafus aeuretna- 
tus. jriefnaje/ capitis pituitä perpetuö (Villan*. 
aßucft^Utife / natu» cercu«. ©era 9iec&t eine 
jjljpriK 9^lfeDrel)CH/ judiciacorruropcrc , b- 
tem calurnnüs** imctvö pafrociiwft tuen. Sßeip' 
UAfci fpedtUm Antut tlafcrrwetf/ nafucului. 
fSntRufc/ natu* diduclis nanbus. 

ScOSlcin/ «rSRÄ^tn/ Dfl» /./iw.panrus r cxiguu$, 
cener, noa nirnius. JtinDern&tem/ p>tula>or- 
bicului nafü 

SRafiefo ft3fl4|l^'4./r.^*.iwrfc.nafutui. ©roß 

U&ft<S)t / idrm. 3^ricfnÄ^C?>t / naso madidrn. 

' ?Tici6niÜcr)(/ nafutului, feiolus, dicatulu*. 

aWeu/ cinc.n.'.fe l>«bcn/ «• «/« »»» efl.W 
p*rrfc. (Si'Itafrt / nafutus, nafalit; SJfcowpo/. SiW' 
BOfen / nafbsnaptarft / nares costu- 

garc. öfj*«. centaafeiiv «• r.CTaf< «btwfjen/j"« 
ve ril&mlm/ denaratt 

^R^lclen/ Piopr. WI, mutitc, rouflare. muflitare. 
. aviji .ixet p.r n*fhm hfoi, *Utd> MC Haf* re# 

I- l«n/ jedfrtuvrtf'tuj ftgnJU ali<|»id ad reprehtn- 

,' den Juni ar npete . carjxre , arguete. alte 

2Seib nafett ben <vituctt £d« / ^ d | e 
i«urmurat,t3xat*carpitcMnnia. CowpoJ>/«l.- 

Sluöiuifelcn/ abllmexcimuinjuratione, mur- 



murillando ceflare. (SntaCiKnni^'clni / obmur- 
murarc , oblartare. (*i(t icrnä/elll t muzmu- 
rillandodtcmconfuniere» riogi mmicodo. 
3Jt\feler/ Ott/ carptor , fubmuffus, muiliun«. SRdf» 
krinn / Die / oblauauix , foemma murmu- 
tant. - '.j£L 

3Rrt|'eIuUi; 1 6U/ Ü X>&* DMfeltfU / murmuratio, ob- 

lurgaciOi increpatio , reprehenuo. 
3Rflfell)aft/ * 9Wfelid>t/<^.Ö'^T- jurgiofi« , con- 
troverfus , content 10ms cupiduf , carpens , in- 
aepanit repiehendcni » conuovafiofu» , B"- 
contentiosc. 

Riefen / i n«fe/ft<:rnu«re, ftemuare .ffemu- 



ramentis qtati . dt*lr86 diatur Suifcbctl/ 
lingultire. Campo/. J^erousmcicn / fternutatio- 
ne ejicere. Oft Bicfcn / * |l* jcmicfcn / fternu- 
tare ad dtliqvium. \?G n 

BtttaM i W«/ Oa*9Ricfcrt / Rernuano »ffernu- 
tamentum. 3u9lirfeilin.icl)en / Aernutamciua 
e»ocarc,moTcre. 

SRiefer Ii* / «4 BW"* ad ftcr % 0<f ,T, P n7 , w 5 

fternutani , inftat ftexnucnuf. 3ÜC|CC/OCt/» 
gWcftrin»/ W*"" 

^aü/näBec/ naüeflcr/ ^s™.mi 

madcni. «adidus, hum.du» , udu* , uy.du«. 

flai? vom eumpf / uligjnofus. tRdtj »oin «bafr 
fer/ aq»ofu». SRüh'macbcn/ madehee«, hu- 
n.eftatcmadidaxe. 9lup fetjn/maderc. «A| 
»c-Den madei'cerc , immadete , udum , u-»idum 
reddK (Srilhirculi* nap/ Diirdp* aap/ »tuw 

Bi rt / permadet , eoenmadet. ©l«r* UtlD Dur* 

„4 toerfeu / permadefcoc. ObaBernap 
cus, dtib fd)Iitp|erüjnaB. SRa§ bene P o- 

to fivt mero onetato pomfur , unit Cltt naper 
S^r^er / «tifa na^firtxl/ bibaeului, potaror, 
b.bulut. tJlaSf ednWlter/ temulenta, rnulti- 
b.ba. 3* fl»ill bi* bouc nod) fo na(? OHUOOU 
Datt Dil tnefe» l'oUff ' fgo« h ocbc «ddam madi- 
dum,fi vivim. t-fobe. !Ra§(rJaay r/Jd.cs p!u- 

vialii. Sed3lai(tiämfiä>Ramivum tß : SaSCDcb 
(leD^ap/ nobiliflünurn numidoro, i. t. -mmim, 
Ifcronennajj ' Iacrynwe , ^ i» lacrrmaiunv 
5oWn/*"dificare,madefavcre, h»mcclare>. ©te 
Sßimbc llijct/ fit* nflM/ *ulnwmadct,ludac 
humorem. ©er KeaeituÄSet Die Jfretitet / plu- 
»ia plant» refieit & hu«i«a«. Compof %\nA\> 
Hi *aJenÄfett/mtce»are. irrigare, morare. 
coramadcBiccrc. Dtcttur ttuua^inn^tn. ©a« 
föctreiDtü cinniBCH / fxumeneun» aq*ä maccTarc. 

Wt 



1335 tfta 1336 



€r ift »em Siegen jiemlicb cingcna'Bet rcorbnv 

aqvl pluviali egregic rigatut eft. t&ngenu^fV 
* '^CtlJljf t nonnunqvam etiam pro ebno fumilur. 
Hwc dicimm : (Einen bf naprü / einnitjeil/ reddcrc 
madidum , 1. r. cbrium faccre : Et madcre vino 

eß Pom QBcinc benagt feijn. €nrn4j;en//ivf ent» 
naücn/p'Tf. r/2, ficcare, arefaecre. (EnfHa&et/ 
ficcarut »axidut , cxfuccus, humorevaeuut. 
Scalen Oer/ öfjftajierinn/ t)IC / mai vel faemina ir- 
rigans, maecrans, madrfaciens, humcdUns, 1/. 
hortulanut S^hortulana.irriganret herbat. 

* SM&ung/Oie/ rnaJor.humiditaa, humor, 
liqvor, i*. irrigatio. ftrülingfrioltv pluria ver- 
näht. J^crbltn^ßC / pluvia autumnalit. (Ein 
fruchtbarer ö irr:n muff gute SWimng haben/ 

btbic irriguas fcrtilis horrut aqvat. j&er ÜÖAUHI 
bat feine^Ctitjung/ arbor fueco indiget. 
ffltöi<S)V Släiiity & 3fii §l)aft/ *dj. fubrigout , irri- 
guut, fueeofut, Widern qvod&afl. SRÄjjlicbte 
fftft / aer plu viofut , pof /. oluvitu Jupiter. 9^a§ 

bafte 3 f itm / cempeftat humida. 9eaj?b«fK r 

SOfagen/ irriguum corput mero. 
^CfeCrl / 4 54xon. Hat / SS* i^. rjl H tWflen/ 
Jra n*ßtTMd?en / madefaecre , macerare , et- 
irmj, habet compofita : 9lnnef}en/ 9?cne$en/©nrd)> 
ne^en/^inne^n/(£utnetien/3crne^en/^vrfA ( 2'»^- 

eattone convemunt cum : >2ltllld8etl / QJenijjcn K. 
Q}ene$t@ani/ lmum netum maceratum. ^>c 
lichte Älcibcr/ Teftimenta uvida. Ita SRe$et7 
Oer / U. rß qvoJ nif'i'c : SRrfymg / Ote / id. qvod 
Vt&$unQ/Ti°zt\o. !Rc$i<&t/e>9<ef$bafi/iir»i 
aWttafföC/ S^n»» j^Oft/ humcÄatut, Uqtc- 
t.ulus, irroratut 

97au / üfrrr**™ ©enau/ genauec/ 

gCnClUC|lCC / «4 anguftus , arftut, (triftus, 
atgre fufficicns , it. tenax , parcut , frugatit. ata- 
rut, unde: Jh.inStRau / homo tenax, i.e. ein QC' 
naUfr CDfCufd)/ q*» natura rcftnäioreft. @e> 
naufenn' attentumcfTcadrem. ©enau geflieht/ 
«onqrifite. ©enail befehen / fpeculari , oculit 
intentit intueri, Audio« contemplari. (Genaue 
^d)iibe/ calcci angufti, conftringenret.pedet 
urentes. ©enaue Rechnung/ rarionet vel com- 
putationet accurat», acernmae, fubdu&io fubti- 
lior. ©cnau flberf(hlag<n / etiam atqre etiam 
ratiocinari, fupputare qvid articulit. Adverb* 
Qcnaü tß: angurte, arfte, Aride, ftriöim, it. 
rcftriäe, tenuiter, parce, frugaliter, avare. (gine 

eäaebe genau vertrabren / rem düigentiffime at- 



fervare. ©enau grbutgf unb rool lv; Mti 1 mi- 

nimö liceri de cxpcditefolvcrc. Willem tttoai 
genau legen / ccntarcaliqrem, cenfuram agere, 
follicitare , flagitarc aliqvid vehcmentillime, 

urgerc, infrarc. €ö* wirb genau um ein Übt fetjn/ 

parum abertt ab hori prima. 
3cüUen / & freqventitit SBenaUftl / in anguftiat 
redigere, in fummumdifcrimen aliqvcmtrahe- 
re, calamitate afficere,affii&arc, vexarc , exeru- 
ciare al iq vem. (gr ift febt benauet/ acerbi tatet» 
fortunsc nimium q vantum cxpcritur,valde con- 
fli&atur calami tatibus, omnibut miferiit oppri- 

mitur. 9)?itÄranfheitbenauet feun/ »niq vi vl * 

lerudine conHiftarc. At<L hincttiam tß ügettaU' 
Itng / 0(( / calamitas , miferia , infclicuas , affli- 
c>io , ret adverfse , it. vexacio, exagitatio, mo- 
Icftia. Std ©enani^eit/ *ß inopia, penuria, 
paucius, angu(ria,t/. tenacitat, parcitas ,par- 
fimonia.avaritia. 3^auid)t / & ©Cltauid)t / adj. 
S5 *dv. id. eß gvod XlMl & <Z5f Wttl/ tenax , par- 
cut : renacuer, £5" parce. 

Raupen /örQ5enaupcn/ü. 

&m fircie affiliere, fupprimerc, conftrmgere, 
cootndare. (£z ift febr benaupt/ in flammam 
incidit, multit cafibus cxcrcccur, variis fortunae 
vulnenbus pcrcu(Tui cft. A ü£enaupen/ fooft 
dicitur SÖenaupung / afrliftio.Ö' id. eß , qvod Sei 

natsung. ^enauper / Oer / affliftor , exagita- 

tor , tortor : Et ^eiUlUpicbt / *dv. mifcre , cala- 
micose,infelicitcr. ^enaupter/ Oer/infctix, 
mifer, mu'cüus, raiicrabilit , calami cofus, affii- 
ftut. 

^?0t / Otf/ plur. car. heetpoit* etiam HotfU dicant: 
f^n SR6fClt feon / in anguftiit verfari , calamitate 
affiigi, mala fcntirc , furtinerc. i(i »oniiö- 
ten/ opus eft, necefiitat ita (erc , ratio rcrum hoc 
pofeit. 3<t) babrtnirjt »onnifen/ adncccjlita- 

tem hoc non facis eft , fupervacaneum arbitror, 
minime ncccfic cd. Eß a VUaxJhmc Run. 9?dU' 
burv neceflitai qvaelibet diüa tß, qvtmadmodum 
3?0t non tantitm txponitur : neccili tas, nci efl 1 1 udo, 
verum ttiam qvodliiti 1 nforcunium.qvxlibct mo- 
Icftia, qvislibet caiut, 1/. indigentia, penuria, de- 
feäut paucitas,difficulrat,tcnuitas.3n 'Slot leben/ 
euere, mtteruro, mdigum, inopem ciTc.4/ü/ 3TJet 
leiben / in egeftate viram duecre , paupertate 
morderi, aborarc. £)ic®ere(btigfeit leibet ÜRot/ 
jura cadanc , extinguuntur , juftitia vaciliat , ja- 
cet. 5Ki>t briebt €ifen / neceflitai non eft alligata 
$P PP Ü legi- 



1337 



91a 



1338 



legibus. Sffrt maebt (tag / /i« 3c*ot lehrt lörot 

filtern / ncceilita» cxcitac ingeiuurn, atuu 111- 

duftnam. 2M 6er Slot eine iugenb matten/ 
racioacm temporis habeic , neccdiuti parerc, 
cedere, ^(iit>er9ci>t/indictnbulatioois. 3ur 
TRpt/ pro qralitaiecauf«, in cam neccllitam. 
*Ztn>a*4ur Slot gebrantben / uti re aUqvä. (£r 
hat )itr 9?i>f fein 2iu?f emmen / fuflScicruci rivir, 

aht liomum , l.arcm tovet mcdiocritcr. 21" 
' Sftot Fommen/ ftve gerabten / modere in mala, 
Sahire periculum^calamuatcrnaccipcrc. vi? Iii 
all rnöhalben Jammer unb 3Rot / mal um imp en- 
det omnibus , tempore funt difftciUima , turbu- 
Icntillima, triftitlima» (äroReStOt/ raalotum 
Ibas, Lctnamalorumt ciucnu tottunae dtmi- 
caüo. V -i it vi<r .TiOt / mifcria.dnuurna, mvete- 
rata. 6><fdb)minDc Kol / malum inlpcratum, 
subita calamitas. Aeimlicfre 9lot uut> 'ilnliegtn/ 
vulnera occulta. ©efd mtc 3c0t / concuifus ca- 
la im rat um. £c^tf 3?0t / agou , mortis appao- 
pinqvatio. UnoerblClKC 9(0t / calamitas In- 
diana, caüis imqYUS.injuAa pczpciEo, t£.d)lO<l'C 
!Rüf / cpileofra. 
«irbritnt)( / labor Hcrculeus , tnctedibilis , plcnala- 
borisprovincia. SSauitOt/ necetritas «dificandi. 
2)C§frung$not / reflriendi »des ruinofas. $TOt> 
Iu>t / dcfe&io panis. Clbri'rennPt / chnftia- 
norum calamitas , periecutio , crux , mifcria. 
SDurflnOt / fiti» anhela. (brennet / rtx| vifita de- 
cori. (£igrnnot / difficultas , indigentia propria. 
pri vata , curu flippe! I ex. (Srbnpt / morbus hc- 
veditarius , Vitium a vi tum , malum- natura;, 
^euerrfnot/ incendium. (Zeitnot / defeftus pe- 
cunise, res paupercula? , opes parvae. ©leid) 
TICt/asqva päupertas, idemdefcclus, parfortu- 
KU. ©Ificfönpt / infortantum , fortuna norerca - 
Iii. ^>aii^baltuna^nt>(/jiwjj)aiiinof/ necefli- 

tas domeOica, rc familiär is incommo Ja. j£)fT| 
not / cardtalgta , frncope , palpitario cordis. 
J>ulfnct / auxtlii dtfeftio. Jpitngrrffrtot/ <m- 
xiet , med h , rei frumenraris* 1 nopia. ^ a mm i" v ■ 
Wtt cafamiras mifcranda, tf'mfcrfnPt / nixus. 
3n£frtMrti>fen Hegen/ longo traft« parturirc. 
xleibemot / amiOus indigentia. Jftiegtfnot/ 
belli calamitas. ?f ibcfnct / attenuatiflima» fbr- 
tun» familiäres. Vitbef WH I »ftus. amoris. 
2Rc<T>rtcn^HÜf / proxtmi indigentia. ^eftlCt/ 
contagium , pcfhht is. fHcrbfsnot / denegatio 

t'uftttiae, pulfatio liriuro. (S*eclwnflt/ pericu- 
umaninue. (*icg$not/Mandubiut,vicJoxia 



atk-eps. »Sterben« jiw Xobesnor / ulsimus con- 
tlutut , tcrmious viue extremus ,agon. Unnot/ 
rc.Iundantia.cxfupcrantia, niu.ictai, fuperva- 
cuuin. ^ajK*T.6l0(/diluviubj,pcri<uJum aqva- 
rum. 

•ftdtt il * UCII ur ^ere,impcllere.coj:ere,adige- 
re,(oiiciure t i/.cocrccrc,cohibcrc,con(incrc.3r4) 
vkxIx bar|u ijeti^tet / fn* a-. non..c: / nccciCtate 
con(trmgor,ncccl1itas p jftul at.riagnat hoc. £)ie 

Slrmut ih\t und) 3c 1 ic »u uueben wum ■]<:/ pau. 

pertas impul» audax , ut verfusnecrem. Qat 
:\ubt nötiget inioVjus me cogit. ^d> »erbe mehr 
all viel iKiiütuu t , «.oa-Soi . tyiin uiuy bie jiued)te 
lUC Arbeit nötigen/ labonbus urgcndi funt fa- 
nm Ii. SRötCU * Stetigen rtism rfl »im adhibere, 
atierre rugifii, pucllam violenrcr comprimerc. 
Compof.funt : %b*&tcn ( * Abnötigen / cxtorqve- 
rc. <£jRctu bie jrijeit abniken/ ventatem alU 

cui cxtorqvcrc. 210 & *Üuftt6f Ctl/ five SRdtigetl/ 
iJ~rß,qvodfimpUx, neccilitatcmalicui imponetc. 
«Sinem cnr^mt niifhdtiflen/ provinciam alicui 
iroponcre, munutinjungerc. (Sine Stau einem 
autnctigetl/ ad matrimonium corapcllcre , uxo- 
rem invitodare.. "T v f!iyti'ii / vimafTcrre, adhi* 
bere alicui. r Iii tv.Vjii k nptet n?crben / vi 4k 
metu Albaclus cd. (ginci Ringes benötigt fron/ 
opus habere re aliqvä. ^emJfj.jtcr / indigus. 
(rinndtigtn / fchö vocarc , compcllerc , in- 
ftue.ptemcre. &ntm beii Xrunf cinn^tigen/ 
vino aiiqvejn obruerc , potu aliq» ern deponerc. 
$ortltj(lg<n / inftare, premere folicitando , fari- 
gare importunis prccibust perurgerc. J^in.liii» 
nötigen/ evocarc. .percut ■ * .perjun^t ujen ad- 
vocaxe. 3 1 " 1 isindcre , adoriri , irruerc 
in ah'qyctn. imprcfTioncm facerc. nötiget 
(irb mit (Srtoalf )U mit/ impeturo facit mmc, 
violencer me aggreditur. 
t er sc 92r«tiger / Oer / coador, impultor, flagi. 
tator. 9}jtcriBn/ar9(dttgertnn 9W/ fccmina 
compcllcos, impcllens, urgens. 5E>Ctir>tiaer/ 
prorocaior : i.'.t $f nouatcf - provecatus. 3w 
nötiger/ in%afor, infuliabundus. 
5?6f Mling ' MC/ r^OO« SßÖtigen/ mnnimaram tUam 
92t*rung/ DicV coadio, coaftus, impullus, impul- 
(.■• 1 adaftio. $k nc*tigURg / penuria . inopia. 
oUmjtiftling/ impreflio.infultus, invxfio, violcn- 

tia.< €ö ni eine bloße ^un^tigung / protervia, 
I petulantiaeft. 

Kptiil/ .tj'i. opus, neceflarius, coafius , impulfus. 
• 9Utige UntoitCRV fuauus occcüaiü , impenf« 

legi- 



1339 



Jcgiumae, »ncTitabile». üMige Sermahnunij/ 
admoaicio (alutans.uiiliilima, opportuna.com- 
rooda. 3^b«lbc(öfl(m!ifii}/ oput eft mihi ar- 
ecnto. 5H>or Jii iß adlig / qvid faeit hoc ad 
hanc rem? qvalem ufum praebet caufae ? qvid 
prodeft? Ubcm^tt j / fummc neceflarius , dicitur 
ettam SSorildti} / peropus. Unnötig / vanus, 
inanis, fupervacaneus. Unnötige <?0rge fra* 

Jjcn / curas habere fupervacuas. Hlin6riqc 5t> 
(ftt/ fumrus profufi. SRüIicfc/ & !Wf jg(i(!h/ 4iv. 
necefläriö , coaclc. (£4 i|] mir Üt Ücty / urgeor, 
compellor, conftringor, cogor ncccduatc. 
Seit igf Cit / Ml / «i. rß qvod Hotv neeeßuas. Sc/ 
bJut rarb ttütm txymtur acccleracio , properario. 

erforötr« bie bcdNic 3WifaFcir / moranulla 
incerponenda eft , omni* cunftatio rejicienda, 
cclcritate ucendum eft. 

Rieten / »'Rieben / idrm tß qvod tßttn/ & 

figntt mtfertun erte, penur iä laborare, it. perferre, 
pati . contcntum cfle. (gr mu§ fid) nirtWl/ 
jivr genügen/ fortunx obfeqvcndum cft,acqvö 
l li il fercndi funt cafus. geilk&e Ulid)/ fb. 
Viel id) f an/ conteneut Tum rebus modicii. £ icl) 
mir utr 21rbcif gemet>en/ negotiorum, laborio- 
iumefle. (5tnittt2cütV homincsexperti. Hn 
Cdlicte iroperiti, rudes, ignorantes. UHtjeiliefe 

frute planen allfs lieberlidjan/ cjvi cxpcricocii 
vacant, in rraOandis rebus confiha prateipitaat. 
Unmct/ mutilis, bucnonßeftat, tßtmmidemqyod 
Uniiui;. 

Kneipen / y £nicpen / qvaft <Etenm>p«nY 4 

H4ttp<lt/^9äU/ vcllicarcvibrarc, mordieüs 
tencre, premere, torqvcrc diguis. Indtrß ein 

Jtnrtp/ £5 , 0<j«^nciptii/ir.t)it < giu'HMiM.( velli- 

catio, veliicacus. Oretlflli'ipen »cllicatus 

aunum. hinein einen Kneip geben / roderc & 
vclhcarc ahqvcm. jDfltf Kneipen (lU&ibe/ cor- 
roiaa venuis, colica, 
Jfrtipp/ & &MP6 / Der/ iuwi«. änipple in/ & «ßd dn- 
/rfic jüipplcin / D^ft / ralurum, talatrum. (£i 
nem ein&nipplein - JUippleüi fehlten 1 con- 

eteparc digicis. tfniptf rdam apprllniur pufio. 

<£»n f letner JCniptf/ pufülus pucr. inde jinipp d) c 

*j; parvulus , nunutus, curtu», £•>.- exigue, mo- 
dicc, tcnuit er, <y tu/i taiti nnvulft ftat. lnvtnüur 
tU*m vabum jfnipfen/ vcllerc, vclUcasc 

^ncif / cs'Jftneip/ t>«t/ fcaiprum. ed)»|ta$ 

faeif / fcaiprum (utorium , Hcillum , falx futoria, 
ürulium. Htm rß ein.* $,W\''ßye $\MMM$t/. 




forpex dentara , yvia vtüictmiu Ulifhrcipe Et 

^nmcl|augcl>crechti|IeT/rerinacu!um • «/ffni/ 
radu, a ftnara< Mffd f Z u^7 

r^AKirrin/couaar«, cohiberc, örcoerc{e 
al.qrem. e,1Un duffRCifrlR/ excitare , exfudi 

dam " PerS ' C CXpeditum reddc 'C ?S 

Knebel / v Jtafibel/ nt/ p^r. tt i u , , & ww 

folumproptAtmi verumetiam promanuum ofccui* 
«fu>p* ur. Dicuntur enim JcWbd/ *^m,bi|/ 
articuh dHgirorum. JJntod / Ji iii.be / 

dt ÄWf ipd / *fl den, venabuü . numella | brcS 
baculu», «OMter ctiam myftax. ^ncbil Air j{ nil 

Äncbd /rupex, caudex: ^Ä«Ä$aß / S 
g^frÄ.rufticus.errufticc, infulfus , .neptu«, 

m w mr/4Üfci r/? «Gderc baciHo acq ve fic in fö- 
dinasdercendere. 
ÄlU'beln / coafrringere, qvafinumr'M alliagre »er 
^ tut tliönncuM vwar,. A X ü( bt\n<ß bliebe. 

Irr / D«r / loranui. ^»tbeluna / Di« / alJi<»atio 
alhgatura, aftriöio, &Xntbdid)t/ *Jj~&*dv 
altriftus , aftriclorius , aflriöc , ftriaim 

nutrire, richim 

compararc, fub(idia viras qvaercre, alere fe. (£•$ 

nchvet |Teh mwfyft wunDerlid) / ranos homincs 
modoi fc fuftentandi invenerunt. (gr IICi>r( (icf) 
U>Ol/rationibusfuis providet , confuiit , i ff ip(i 

divitiarum fati«. Simgrcir mbvet grciin?i*d) k jff/ 

concordia nntrir amorem. tfurtfc ncl;rcr l>tn 
9)?nnn / arrem q vx vis alir terra. Ctmpof, rß (Jr, 
n<f)rcn / Ö UL fvodftmpiex)Zti)ttn/ alere , du- 
rrirc , nuiricare aliqvem, eibariadare, prasbe- 
re, fuppeditare alieui. 6idjmil feiner Strbeit 
emt'bren / viclirare ex iaboribus Alis. vl : m ieDer 

flehet t>ahüi/ trie er fid>erneOren mifae/ unus- 

qvisqve vit.c fu.c fublidia qvacric. &Ctt rptU 
un^aüe ernehren/ omnium hominomaltor eft 
Dws. €r entehret fid) mit eehclmftfiffcn/ fla- 
gitiis fefuftentat, vic>um accurac. 

9cebrciV cXerrnchreryWer/nurtiror, aJtor , nurri- 
cms. Dubrci uni / five (grnebrerinn / Oi«/ al- 

trix > nutr ix , nutricula . educarti x. (gül (£rne()> 

rer armer Äinper / altcllus, educator paupe- 

rum. 

Seehrung/ emetnin«/ ty/r^txw^^ahrung/ 

imentum .alrmonia 1 alimonium , nucri- 
mentum, nutrimen, nutricatio, nutruus. 9^h> 

*»PP'«i runj 



134t 



9le 



1342 



Vling ttuun fumtturpro gcnerc vivendi, ftaiu, con 
diciooc, opera üf qvaeftu. 6«nc 91 .ibnina l'll 
d) 'Ii vi&um qvjerere , qvxflum occiper«. Iii 
bei iK.nnim / viöui de amiüui. «SedciiuaN 
Viiü'W nuuimcmum amm.r. gciliTn>ibnm .1/ 
AÜmcnta ignit. ©ein« 9? a hv 11 11 H »erfebrcinbtt/ 
res cjui domeßica perit , jalhiram rei familiaris 

deprctxndit. ©eine SRabruno, beliebet in .'>.-. 

nern/ cgeftatem domeftico lenocinio fufteiuac. 

& vi teljunb aücnttbalbcn aar fcblecbte Sßab, 
runo,/ tenuii mercct, levii qvjeftus , exiguum lu- 
CTumhodic partim repericur. iiMnrn'H.ii". 'inn ' 
provifio hyemalis. (SbdidK SlabruUO, / q«*- 
ituihberalii.honeftui. vr djänMidjc 3Ral »runo. 
(brdidut. 

Kfbrlitb f SMrbaff / * Seabrbflft/ «4 umdam, 

alibili», altili*. (EiBnabvl)Uftfr Oxtf loaiial 
tili«, älabrbaftc <gpclfe/ cibut »alen». Ulabr 
I>af(C Uli tiv hominet induftrii, laborioli. 

VRtft / p/. 9?<(leC / nidui , svium eubiiU, 
rß a VM)tttt / 9 fui in /*// hfutamrnto füllt tvium 
fovrntur, nutiumtur & tducantur, 1£in 9{C |1 HU' 
d)Cll' nidum cxftrucre, congercre, paratr. -Vi: 
ncrnrfi / nidua gallinaceu» . Jaubenncft / locu- 
lamcncumcolumbarium. 0 roid)viu ! t ni •'■"■> 
ciconiarum. <XattCQ< * SReufcnc|i / cubilia 
murium. SoqclncHcC/avicularumniHi. i<Jc 
fpenocfi/ fofl* vefparum. 3n ein UMpcnncfi 

ff6rcn/ crabrones irritare. dpprlUnt rtium 2B« 
fpcnncfi / orbemex ovit butyraris tumefaöum 
3Jc|t rtüm m? t*ph. pro lcöö fumtur. (J r »trliW 
gC t Bad) bem SJccfle / dorirmurit.cubirum irc cu 
pic, leäumqvxrir. J3u SRcjU geben/ eonferre 
fc eubitum. Porri fr prr contumtlitm dicityr 
froifVMcun^ roandone Iqvauda» fordida & rili. 

-Sic et» gweta $Rt5rber. ERaubncft / *ß (poüa 
t ium, fpelunca lauonum. Äurcuncji/ liilmim, 
lupanar. <gin grpfcr 33oqvI »tiU ein flroB Sielt 
babrn / ma"noi magna decenr. j' 1 l f,n rl 

?|tn Slcff bepren/ domcfticum ihclauium ca 
umniari. 

SR cfileilt/ Oa«/ nidulus, loculamentum. Jtlci 
nr i*o,il . 1 11 flaue 3cC|tleirt/ effiamui pro opibut 
rtoßrit moenia. 

97j|lClC!1/ nidulari. nidißcari, nidoi ftrucre, indt 
SR ifteler/ tet 1 nidificani,oidulafls. Dviftdiina 
tote / exftruäio. parario nidorum. mduloium 
xdificatio. £Ri|lcli(bC / & JJi|idcnö / *dj. nidi 
ficui. 



(i5<nt|tC / t>ä* / fiur. cgr. qmqvilix , exverrar, 
cvcrrimenta, purgamenia, .1 VJefl/ utpate tx 711- 
btu niiü c.mpoBuittur. 
^Cftel / ©et / pl. 9?<fUl / ligula adfttiftoria, r/1 
afrhor <D<rit|1 / iiafrfRi Min läli* ligtmtnt*fimili. 
hukntm (puniUm cum ßraminitw. <£m bll^f 9lC< 
f{dcn/ ai vd duodccai ligularum. 
srj(||clcn/ ligula* conftnng<re , adftringer«. D ri- 
tur ttUm §ucnelldtl. UlufHClldn 'uUm tß fol ve- 
re ligulat. alirigmcnra laxare. Sic -Oüfcn auf» 

nciieln / folverc caligas. <ginen faulen COIf nfd>ca 
aittncltcltl/ rß exciure fomnolentum , pignuo» 
alacrem reddere. 

3ftc|kler / oet / 5$*3Re filcrinn / Me / mai Js'facmina 

hgulat adßringem , ligulariui &ligulatia. <g\ü 
Dlllfncfldcr/ Tolvcntligulat, i/.ftimulator , in- 
(tigator. 2lufnctHerinn/ Oie/ftimulatrix. 
SUflfbng / »u / *x» 3ic|ldcn / afttiftio ligula- 
rum. SluflU'tidunt) / folucio , laxaoo ligami- 
oum exciatiot incitaiio. 
iRdUlbaft / & SßdiUrifcb / «4 &*dv . aflriau* , 
alinüct informl ligularum , inftar ligameato- 
rum. 

91cf>/ neben/ genebet/ fu f r e , ne re,farci- 

»t, farcinare. <£in fymbt n(\)tn I confuerc in- 

dufium. ©enr bte €»icbcn/ &un& vtrbv ®cnd)> 

tet f confuta lintea. Cempef. funt : Qtbnebe n/ ad 
exemplum rei Aitili« • acu pingere, Aitile alt- 
qvid imitari filö. 3lnnd)cn/ alTuere. 9Ul<nrbcn/ 
acu pingere. SPcn<bcll / futuria exornare alt. 
qvid. jbr«nnfben / filo neuere , conneftere, 
DrdnncbCH/ innerere fild. €inncbfn idrmtß, 
SSpreUna. infuerc. (£tn Hkft «uf Die Rdfe in 
ÜCvCT dlintbCR / coriö veilcm ad 11er taciendurn 
circumuicre. J>urd)ntbcn / rranifuere. €rnc< 
bei / (arcinando qveilum facere. Qit tan aüc 

ia<j« vier ©rofeben ernchr n / q »ondie nendo lu- 

cracurqvatcrnioncm. 9td>cnbtnnd;rn/ fuendo 
aberrarc. £>bcn.iufneb<B//««©rnb<r« eVtlbcr« 

nd;cn alTucr eal: 1] vidi ii parte iuperion. 93er. 
neben / fxreinando confumerc. 34> bilbc dOc 
meinen 3»i r nnnb öeibc »ernebet/ omnia fila 
mea ferica & linea nendo abfumfi. Umneben/ 
circumuicre. Unberncben / ^ubi'ucrc. 2ßutcr« 
neben/ refarcirc , altcrl tice farcinare. \$\d) 
{critcben/ nendo druicndoinduOriumclTe, de- 
facigari , f rangi. 3ikuu hfn/ 3»M tHmeniie ben/ 
confucre , coniärcinarc , filö coiiftnogcre. jnji» 
fcbeimeben/ penntcrvallanere. 

tJtebet/ 



1343 



Sie 



SRebcr / Oer / farcinator. Stteheiinn / dt 3M erinnv 

Du'/ ' netrix, farcinatrix, Mi cix. 

3cef>un4 Ct«/ c7 0rfß ftchen/ ipfc aßu$ nendi & 
farcinandi. 

2Rcl)crlid^ / 4iyrSF. ii , fwd confui * filö connerti 
poteft. £5 t(t mit uid)t nel)(rli$ / abhomo a 
nendo. 

SJcaht / / p'- öfc 3^5fe / futura. JBreitnab* / fu- 
rura lata. £uppe!nabt / dupheata, Älrinc 
$l.ti)t / fivf einWälUin/ .ubcilis »parva, arßa, 
angufta futura, diettur etidoi cBtje 9{Jbt. j?VeUi< 
nabf/ natura traaisverfa. <g$ufierndQt/iu(nra 
crailior, cvidcas , confpicua. £ pif>iul.)t / acu- 
rninata. (Steppnaht / futura puacta. c tPPN 
na()t/latcns futura. 

9?abel / oie/ piur. Nabeln / acut. Eß a t7vM 
rjeri/ i/i <ar,:?cl u fielen. (Eine SRabel cuua 
fernen/ filum in acum imniitcerc , aeui rrajicerc. 
SRabel unD3>rirn/ filura m acu crajeäum. 2lnfi 
fcfjttat>tl / ulamiftrum , acus conutona. J>.ll' 
mbel / aiüi 3lc|irinilfrl / acus c«nalis, Crinale, 
difccmiculum , dn'cnminale. ?0i JCjKrlliabel/ 
acut magnetica, naucica. Sßebnabel/ acui w 
ßxtie, (£.puf nabel / actis lardaxia, veruculum 
lardarium. ©fetfnabel / acicula. vStüf H abe!/ 
acus Babylonia , Afly na , Scmiramia. (&tXCid)> 
Habel/ acus cxploratoria. (gtrirJnabel / pugi- 
■nculu? ncxrlit. 

D^lWcr/Ocr/acKuIarius. 9?il&ferÜlB/&te/ aci- 



„ r 344 



cularia* 

3i*bc\id)U aJj. aculcarus, in forma acus. 

Witten /Weben / & Annieten/ affigere, fibola- 
re , plumbare. Vtml a t7(t)ett / ut tmm fmtortf, 
futorti & nrtrtcet filo , i/4 fabn ferrdrii metaUö czn- 
müunt& cortglutmtnt. vScriuiefeti /ferrumina- 
re , pratferrare , malleo abutroqvclaterc con- 
rundere , £5 firmarc. 3u fa in in c n mei? •; n > dr nie» 
Ult 1 adplombare , ribularr. (Betlif bet / affixus. 
SRiebe / Die/ ferrumen. 3tiibuna / dr SRicfunoy 
tic plumbarwa,fmuminatio, fibulatio. Di- 
r.tttr tttjm Dl* 3ßlf t / corrumflura , juniKu a. 

97cib/ netten /<)«tetbet/ fcwWcre, invi. 

dio.'umeiTe. mvidia tabefeere , flagrare, ftimu- 
lari , it. jemulari. ©enribet tOTben / »nvidio- 
fum ciTe , invjdiä * odio pTemi , incidere in in- 
vidiam. 93er ütiMf fcer leibet/ q*i invidec, 
mifereft. Comfof.funt: Slbnciben» exerceri, !a 1 
cerari , l*di invidia. Sftiemanb OfiDct Um \ 
©Iftcf CttratJ ab/ formna intidendo non minui- 



tur, jtl mmatur. eid) uhneibf n / fivt |rrnrt. 
PfU/ disrumpi mvidia. %nncibcw * nefbr n/ 
i^ew yW //wp/rx tlifttn/ fubin»iderc , gravi- 
tcr , molcfte, aegre ferre alieujus f ortunam & ho- 
norcs. ÖCflie^f "/ in inridiam almvid vocarc, 
trahere, adduecre. 
3Rcil»er / ©er/ invidns . lividus , maJe»oIus , asrnu- 
Im. ginbcrinn/ DU / fsmina invidens, wmula, 
hvida, malevola. ©Kirf bat Weiber / fcmper 
bonos lolicitos habet honunes , fortunaj comei 
intidia eft. £>ie 9ccit>cr nid)t aebren / invidiam 
fubue, fufciperc. ©i c ^dDer ubem>inten/ in- 

tidos profternere , frangere , comprimere ,age- 
te rtiamphum ex dolore inimicoium. 
3Rcil>/Deir/ öD4ö^cii>en/ invidia, in*idemia , Ii. 
vot , malcvolentia. brfber ©Iftct / je ijrppcr 
3Rcit>/ qvöaltior forruna eft, cö majorem in fc 
commovet invidiam. ^ümaBD ift fi> (jlncflioV 
bap er bem SRciD entfliehen f önne / nulla tarn ruo- 
defta felicitas eft, qvw malisnitatis dentes evi- 
care poflit. ©er SR eib rof)t ibm felbfr leib , hm- 
dus altcrius rebus macrcfcic opimis. ) i< a 
^etbat^igeoleib/ malo invidiam , qvam mife- 
rrcordiam. Dicimm rtiam SReiblittO/ S$jrttjven- 
tiut $eReibung/ T>it/ invidestia. ficin 
Sfriblciu/invidiola. 

Weibifd)/ & ^eibbafr/ a4i.&aJvrrt. lividus, livi- 
dulus , invidus .erinvidiose. ijjeibiiei) ftpn / ti. 
tßqvod CTciOfn/ invidia ardere , incitan.infti- 
gari , mala aiicni vellc. €r i|l niebt mepr HCl' 
bt\6), dilccdit ab co invidia, malignitatcm depo- 
<Uit. Die Rci&ifebc ientc bcßfitigen/ mitigare 

animos invidorum. 

9?eK|/ neigen/ gendget/ inclinare, flcclere, 

vergere , annuerc , nutare. ©er Sag ne»flet ft(b/ 
dies inclinarur, prxcipitar , abic, irich Juni 
$30feil Reigen/ ad vicia deficltere. ©ic ?b.<clt 
HiMi t fid) Jimi (EnbC/ mundnt vergir ad inreÄ- 

tusn. 2>e6 ^enfd)en ^>er, nriqet fi ch ü ei $ rhu!) 

belli/ tPa^ Verbeten nitimur in verirum fem- 
per, cupimusqve negata. Compof.fitnt : 9bue{< 
qcn / dcfleclere , dechnarc, detorqvcri, averfum 
cfIe,difcordare, diffidere, diiTcntire. *{n & 3u 
neigen / inclinationc volunratis in afrqvtd pro- 
pendere , ftvere. (giuem m\ nn> (h>t jilflcneigt 
|epn/ optimealicui cupere. ^lebftberbtemaf« 

jen jU etRKIä nriaen / aliqvam rem magno ftudiö 
ieqvi. 9cei()en etiam ftnmficüt re vereri , reveren* 
tiam adhibcrc advcrrusaliqvcm,vcncrationem 

habe 



*34? 



9te 



"Sit 



1346 



' habere, aflurgere alicui, poplirci nc&erc , ineur- 
»arc genua, diciiurtvo^ £id) gegen einen »rruci 
Q(n/ congenulare. 

©flivi ;r < &*dvtrb. propenfut, incl inatat, pro- 
tu mi, avidut, cupidus.y - cupide,avidc, ftuiiio- 

i »c, propensc. Einern geneigt icmi . ftudi6 in 
aliqvcm cfle, animo boao efte erga altqrcm, 
bcncvolcntü aliqvcm profeqvi , «omplc&i. 
€ id) geneigt er}eigcn f benevolenti* figna dare, 
ftudium dcclararcofrcnderc, volunutem fuam 
alicui probarc : fgita ®( neigt / rfi bene volut, fa- 
Teni. obfervati»,Öf-benc»ole, amanecr. Ab- 
geneigt / 4 Ungeneigt /diflentaneui, dtfcorj , in- 
vifui.ingrarui, odioAit, malevolui , infenfut | 
\$: odiote, infcnte* infefte, ingrate. (Einem Uli 
geneigt/ five abgeneigt fron / odifle , arerCm , de. 
»eftaii aliqvcm , habere aliqvcm invdum. (Etfitf 
ihm iebermann ungeneigt/ omnibut, vtl apud 
omnet in odio cft. j£>ueb/genrigt/ (Seojigencigt/ 
Shjolgeitcigt / perbenevolui , pcrftudio(ut,gra- 
tiouu, o . pciftudiosc, gratiosc,bcnevol<nci*- 
fimc. 

tReigec/&et/ obfervans, reveren«. colen«, cul- 
cor. ißeigerinn / Die / hznrnna honorem exhi- 
bcns.praeftant. 

9?<iflC/P»</ indinatio rerum, refiduum , reli- 
.y um. €r ifi auf Der legten 5Rdgc t decrepitu* 
cft. 6eln out gebt auf bie Steige/ aöum cft de 
fortunt* cjui , rc famUiari «aide commmucui 
eft. Üufber Steige fparetjicbf bbri/ fcra infun- 
do parfimoniaeft. £>K 3<Mt neige / cxrrema 
mundt fenefla. 2age4nrigc/ inclioatio diei. 
3ei(eunrige ■ ultima tempora. QMerneige / ce- 

icvrfix rcliduum. Dim. rU gtdgeleill / natu 'Situ 
lUlcbiil / tat I rcliqviae fundi. 3* mag Di nie 
JfcanneigMuejjt auifaufen / qvotu liqvotebar- 

bam proluifti.cxforbuc taedec. 
(Riigillig/ Die/ indinatio, propenfio, ftudium, 
cupiditaa , prodi vitaa , votum , appetitio , dcfi- 
denum. -Cr-Ptfi- /: rr (Kr O&liei giing / fa vor admi- 
rabilis , gratia fingularis, ftudium ainpli(Cmum. 
Abneigung/ averfärio, odium , maleTolcntia, 
abominaüo. (*Mi'lfj)llcigung / widi rrt rent 1 a . .c- 

q\ poiicnna, vulgl luutrtiutt. (Segenneigung/ 
mutua bcncvolcntia. ^ueneigung / idem ./ 1 i 
ttciejuug/ bona «oluntai. Neigung ruam ,ß 

roerentta • curvatio poplitum. 

Wci.ueht/ * STCciqbflft / *dj. &advtrb. iJ. qwd <&tf 
neigt piopcnAu, indtoatni, proclmi. 



^i(fen/tjeniCfff / nutare, nucre, nidare, M. 
dormitare. Dicitureliam Stippen/ 65* fßXXlii* 
gen / indinare. (Smirlet/ dormitat, nidar» 
nutualiqvid IlgnirTcat. Compof.funt: Jlbnicfcn/ 
abnuere, renuert: 65" 3uenictm / annucre, iu- 
nuere. Einern gegeiintrfen/ mmi inTiccm loqri, 
cotocapiteannuere. A Rippen 1 tirnip» 
JH'I' talatrum, C^tatitrum, yttmaimodum kXlü 

efen: Rkfel/ SRicfdein/ /"«« IRicfeleoen/ eqvu» 

pudllui, avtfi wrfrtuh rritlam, rvod Wiefel dem it 
ttUm *d icortilla trtmlatum rjl t hinc eilt Stent 
mi^nief el / vile rcortnm , mereuicula vulgarif» 
communi». 

SRicfer / ©et / 8f!Ricferfnn/t>t€/ mat e^famina 
nutani , ni&ant> nutu Ar capitis motu aliqvid 
tignificant, it. dormiturient, dormitans. 

!3FZicf iinq/ X><c/ efiw«» SJlteferv nurut.niaatio. SrJ 
9(ii(te. t>iC/ fignifictt dolum, fraudem, fallaciam, 
(Imulationcm , & imfrimu, infidiote rccluna 

odurm. €r fleefef »eOer SJ^fttfe imb Juef e / to- 
nn fallacüs Contimit, ex (raude & mcndaci6 fa- 
tlus cft. 

er r . i x , cer- 

▼icula, oeeipur, oeeipitium. tfl a glitten & 
Xl<\$tn I nutu mim m rix intlbiMtur: forte ttum 

ikitur tt» ®enicfe. (Einem bat föeniefe bre« 

(J)Cn / cervteem frangere alicui , tS'idrb dicunt ve. 
natau*: Qett J5)afcn Iii Jen / leporem jugulare, 
)\'lmi tnim manu diUUÜt vtl ävfrsi dmmülculum 

tßud ymr Murt* prrtutnr. (£r bat es binbcT bem 
9l.ieien Danmrntf birfe / ad mäht am egregie 

dortui, diflimulator, verütt illimus eil. A XUA 
rß Jfyartn&ÖiäH/*di.&*dvrrb. pertinax, perri- 
cax , obtttnatui , praefraftut , 5*> .- perrinacicer» 
contumaciter, mordieüt, prxfraAe. ^in Spitt' 

nücfidjter / /"<■« bartndchger Jfcpf / cerriaWut, 

contumax , dura; cervicishomo , ingenium du- 
rum y mexorabile. JP>ttrtn4cf igfciC / Die/ per- 
tinacia, pet vicacia, obRinatio. 

7?acf t / 9?acf et / 9?acf id)t / » 9?acf enD/ 

tdj. nudut, nudatut. Efl k Hflcf en / ulpotrnar- 
tr cerforit pUruma^ drtrQl. Std iß il(iiet> t / * 3fa ' 
Cf enb/ r.'um pro hominc paupere öTegcno : §^ Tjl 

ein naefiebter J£>unb / lrd pauperior eft , gjr Je 

{vaxunq^ re vili nullius prctii diemtu 9?acticJ)f. 
//.-(Ein Riicfichter Sehn/ mrrerv »tin ymodi- 
ca. 913a( bilbtf ficf) bie naef iebte .Hiotc in! ein/ 

qvid tibi prcfiimir , fru tribuit paupcrcului iite, 

\ qvi nudiot leberide cft. (c pttiu'i- fafenactenb/ 

pofirl 



»347 



pofita »ertc corpore nudus. Scacfenbc SrÜffC/ 
pedus nudatum. Jöic ^Schultern nacfcnb ma< 

4>CR / oftcnderc humeros. Ü<acfcnb bariNM lau 
fcn/pofitö velamine currcrc. ^ SJetcfeilb Ji'inil 
mcntum in vcfrc. SRacfctC 53iMc| / pulli implu- 
mci. Haff icht r/2 9t ufl)Ctt / &freijventius 
9}ecriaJ)cit/ & 3larti»jfcit / MC/ nuditas. 

nie / /It" (55cirie / * (Efenctcjt. St/nt wt« poputa 

ßrxthilti tfincurvi. jlcctdit, qvod ©CtU'Ujt Go- 
ibie.pronunciAtum tß 9frb/ * ÄCFlt'D/^wi demis- 
fum , fupinurn , ö ad cerram proftrarum fignifi- 
cdvit. £ie$?niebc beugen /flettcre genua. £e» 
mutiqr* #nic / gtnu fupplex. <£r bat ftbroaebe 

.Sr/nifi'r ' genua deferunt curforem. Xnie r/1 

4i iiicbett / meurvare genua. ScKberrnieben/ 

procumbere in genua. $tor einen tmbevhiif 
|)cn / accidere ad genua alicujus , genua ponerc 
atteui. Etlicher / OCC /congenulans > genua in» 
Beäcns. 5fai;j)icr)t / . » Aipplex , pro- 
ftratus, demiflus , abjeftu* , : fupplicitcr > lub- 
rnifse , demifsc , humilicer. nii'ljCäffCf/ ä cnu " 
tcnui. 

^ItlCf «1 tjväß Ätrief m / A am'e/ pr«pr. genu- 
bu4 t«7 poplmbus vacillarci dtindt deorfum fle- 
Äere i it. avarum & fordidum cßr. Htm Ct'fl 
JfnifJcr/parcM, tenax. ifnicfcrCü/We/ ava- 
rina , Änirfldjt / *du fordidu». Srd tfnirlcn 
etUm nolAt träniere, dejicere de gradu dignita- 
tii, humiliarcaliqvem. ©efnitfet »erben /ca- 
dere , amittcre honorem, premi , deprimi, fran- 

gi. JbitcW/ oet/genuaexio. (finen Änicftf 



machen / infle&cre genua , 4 printipe fymficattonr 
•crrbi Rmcf itl l titubtre , vacüUit, deferi a gt- 

fftteber # »jverb. nitöererv nieberflerv 

humilis . deprcflus.ÖJ': infra, Aibrüs. S*xm.& 
Brie. Steter / fvod f/l antiqvi Gothico CTcO / *V- 
m Jjud , tup mu. (£in niederer 3<*un / fepes hu- 
milit. Uber eitlen nieberen S um um!! iebermann 
f)in|teRcn / cadenre qvercu qvihbct ligna colli- 
gir. 3" r>Uernicbcrft/infimc,inimö,extremo, 
ultimo loco. jf)ernieber/ Aib, fubter. Weber 
tliidiairftörtiam J:ntn> Jftubrig/ demiflus , £5"dc- 
mir«c , humilis , & fubmifse. fiebrige %anf/ 
fubfcllium 1 fcabellum. iftiebrmflictKRbe 936' 
(jcl . aves terreftres oranores. Hiiebriijei'/ infe- 
rior. I^rnicbriqfte/imus.infimut. 
fieberen / SJeiebri^en / Compof. ^rniebriaen/ hu- 



miliare ,demirrere , digmtatc fpoliare. (f mic 
brigef ir erben dejici de honorc , decidere ex 
aftns. «fficr felbft erlebet / bi-r pH erniebrf. 
getmerben/ qvi <eioAimexalcac, hum liabirur. 
vi 1 11 e 1 : niebern / proftemere tUq vem. 
Sfaebcrer/ * €riliebritjf r / Öet/ Dominator, Do- 
rnum» impcriofus, graviflimus , domacor, co- 
act o r , humili ans , de gradu dcjtcicus. 

^iebrigiintt / Ar €rniebriöunij / t>w/ Iwwiliiii«, 
demiflio, fubmidlo. ^breneriuebri^Hiii) Je- 

jeilio de gradu honoris, fpohacio dignitant. 
(OeaurenmeberUHij / cverAo murorum , exc*- 

dium urbu. (gein <£elbf(cr»iebrigunij / exma- 

nicio Ali ipfius. 

OttefcrfeMr/Mc/ *J- ivoJVlitominQ/propr.äu. 

trm humiliras, profunditas.dcclivica», it. icnui- 
tat, moderacio, exiguiras. 6 i|t be|Jer in bet 
Webrigfcir bleiben / nl* bocfjbcrfaren / pr*fiac 
Aia forcccontcntum eile , ucc alu qvxrc. 

»dv.ntgand. non, minime,neuriqvam, 
nullo modo.nullatenus.haur, neqvaqvam, nihil 
minus. EflcontraRum exantiqv. Sßc ÖS* (in / qvaß 

Mos nec unum. Ejfcrturhodi}q i ^f\C fivr 9iä / 
in communi uju loqvtndi. 51 rj) nh > five nein / abfit, 
DEusprohibear, avertat! ne credas. (?n nein/ 
dtprecandiformula, parce, abMine , nc facias , ne 
com m i im. nttn/ego veronego. &neÜV 
minime gentium , non non. giunvibf nein/ 
credasmthi.qTodnon. Sccinbocb/ hem.qvid 
aii , nc hoc tibi perfvadeas. <£urc ^cbe en \.v 
ja /nein/ nein /cntvciterfermoreft, dl, non, 

non- $Kan fagt nein barjn/ negatur. SBcnn 
man bid> fragt/ fofprid)nein/ u fccilri, nega. 
1£t 1 i nur ?*? in niebr flu^jeriebfef / non Aiflkic 
negarc. ^. Ib fagt er ja / balb fagt er nein < mo- 
do ait, modo ne^at. 9^ein eriam avandotfa rto- 
minafeif. ?0tCin $cetu ift fo gut a\i oein 3* / ea- 
dem facilitate nego , q vi tu affirmai. I>er 33fff 
ber SRcftl Ift ja / mulieres , qvod negant , expe- 
tunt. (Er vi mit einem flaren Stein abgrroiefen 
roorben / poftulata ejus finc ulla cxccptionc re- 
pudiatafunc. 
deinen / &multi frrqvtntiln genuinen / negare, 
denegare, abnegare, recufarc.mrlciai irc , diffi- 
teri. <£imni feinen ^enflanb »erneinen / denega- 
re auxiliiim & vi mir .i He? inrnemet / fpe« 
omnit dec Hat. ^ebii-.nami verneinet i ' 
Tententi» huic ab ommbus rcclamatur. C^ine 

(3acbe »erneinen/ abnuerc taftum. €ine i Sbiitt 
Öi) qq «er» 



H49 



ISlt 



Sie 



1350 



<nct/ 



ter tieinen / precibu» ahcuju» rcfragari. BCd 
UCillCC (Sered)lMf eit juftuia dcncgata. 

»Reiner / «r'i» QScrncincr /bet/ ncgitan» ,mfi- 

ciator. aScrnfintrinn/ DÜ/ fccmina, negan», 
rcclamans .diftäicn». 

JReiuuna,/ &ufit*tius gjerneiiuma, / sie/ negatio, 

BCgantta,dencgatio, recu£itio»inficuüo , ne- 
gativa. QScrncWUn.JCCiD V juramcwum 
diftellionu. 

SJcwe illlieb / &*dv- negativus, negandu» , cui 
contradic» potclt //.negative. Unocrnctnlict)/ 

?ivod acgaxi non poielf. evidentta rei ,cetu»- 
Ima venia». Unvcrnelnlicber <3d)lu§ / argu- 
mentum tiiiiuim , iblidillimum. 
JOerueinlubtcit/bU/ negantia.reclamatio. Uli' 
t;mcinlld)(ci(/ apodixii „ dcinouftrauo necefla- 
via . ptopria confeüio.. 

, antiijvijf. vorab. German. Cr//, ftgnifkans : 
fplcndidum, poütum .corufean» , rundum , pul- 
chrum , ab idolo Solls, five AlartU , qvod iHCt/ 
\£ 9"i*Ct0n appeüamnt , teßt Cluvcr..Gcrm. tat 
tib. t. CAp. 28. Erst autrm ißud ftmulacrum radiu 
turek omatum , # 2ftett nobk hoJkfy eß clegans, 
comtu« , pur us, argutut, clegaater , comre, 
pulchrc, argutc. Undt Gaüorum vtrbum net- 
coyer , purgare , vettert . polire , trtttt tlWcbeit. 
8luf< netfie / qvam cu!t ilimc , elegatuiflSine,po- 
litiflimc. IRtfCtC ^un \fcr / virgo elegani , for- 
molä. SRcftC* ÄTcit>/ habitu» concinnu» , ap- 

{>ofitus > vefti t Jcccns. <g.i jft tin nett SBurfd)» 
ein < adole/ccn» feitu» cd. (r? licht ihm Mit 
llitt (III / omniaci congruunc, geftus ejus ido- 
neu», arcis de ? cnuttaii» plcnu» eil. 
3i C 1 ( i f c i C / tote / munditie», puritas, elegantia, de- 
cor. €i<& Der StCtfiflfcit befleißigen/ claborarc 
in geftu Je motudifeendo, itudetc venuftati de 
dignitati, elcgantiac ftudiu tenexi, anusumad. 
politiem adjungere» 

9(Met>li(i) / adj. & advtrb. eß k XUttJ&iJemptopr. 
notat, nempe nicidum, pulcluum, tenexum : üjur- 
patur tarnen pleiunuL pro opipaio, dclicato , ü- 
■ pido, duiciculo , JLtverb. dulcitcr, opipare, dcii- 
catc. DiicMifhe *8petfw/ cuped»» , lauca edu- 
lia. SRtft>li<f>4 $WS}ö!eill / vciiufta pucl.'a, bel- 
liilima, dulciffima, fvavilCma>virguncuia. 

SRicMichfctt/ We/ id.qvod, t7<tt>gfnt / elegantia, 
venuftu, i.'. dulccdo» duicitndo, Uclicix, lau- 
iit»a, 



0 1 ClJ / r r.9 / piur. tnc I rete , cafli» , plaga. 

Sxnt aubio eß a Xlitt I propter orämrm elegantem 
& cominnum maculdrum. g^f^f ftridcn/ plagara 
texerc. Sftc^ aufflfilfn/ recia vri lacjvco» fttucic, 
ceitdcre , ponerc 'jn* !TJcij treiben / conjicerc 
in plaga». fjntf 3(t^ fallen / in plaga» incidere, 
ineurretc. i'öd)ri id)t / jcrriijcn 3celJ/ rete hie- 
rum. §i|<t)nc^ / hamu», cvcrnculum , nagula. 

^>afenn;ii / cafle» lepurani. £crct)tnnei} / rew 
aucupatoi;um. 'ü>>id)riliifii / rete aviahum. 
^imiO^f v nebula. Jörn} i>e $ SßiBe^ / paxil. 

lu» i cui. 'fi 1 1 am ob fimilitudtnem Aicttur dta- 
phragma, feptum rransvetAim, mufcultu mmirum 
ilit fuvtt) crfiiiiu , vrntiem medium ab mfimo dißin- 

gvem ► t>AB XUty tm Äetbc. (em^etveitne^/ 

peritonaeum. 
31crj!till 0^8/ .i/'wm.rericulum, reuculus, plagula. 

-V i .<: '. i'.i Ii in reticulum avianum. 
O^CtjCU / pro ovo tarnen fei e ateüm S^cneljCTt / (£in» 

ne^cn. ScrneQen/ igfreqventiß'mt Umne^en »r- 
rctirc» circunuetire l concludcrc beltiat laqvcu, 
indagioe cingere. 93i>gcl benebelt / retibu» ex- 
plicati» aveicapctc. Uinucbe t / uretitu», Iaqvei» 
captus. Sntueljen / poetu. eß lacerare , laxarc 
retia, folvcre laqveo». 
3tf Üictt / adj. advrtb. reticulatus, in forma rctil. 
Dicttur etiam 9?eßl) .)ff . 

9^cu / neuer / neucjlcr / «4 v**»- 

nüvellu», novitiu» , recent, f>: nove, noviflimf, 
nuperrime, proxinse. 1£mai mvxi / novum 
q»id. €t»a< nenrt erfahren / aliqvid nori co- 
gnotlerc , vel audire. »i3>T5 neue* berichten/ 
cerriorem aliqvem faceredc rebus novit, 9ecUC 
Seirnn^/ re» non, rclationc». ich neuec 

Deining befleißigen / rerum novarum cupidum, 
Tr/ftudioiuro eile, aueupari rumufculo», rumo- 
re» exupere. & gebet ein IUHC5 vor / aliqvid 
novi decernirac , gcrirur , accidii. Diene §<l' 
eben bat man lieb/ cupiditatem injicu novitaf. 
€r bat niebt liuft iii neuen £)in^en non commo- 

vetur vel dcledauic novitacc. fjjeueö Q3ülf/ 
novut exercitut , tirones, inexercitati milite». 

9leue Anwohner/ coloma. (innen Qit mit neuen 
3ntvohnern belegen / agro» adignare colonii. 
Steuer Xopf/ oikrcccm, rudi». & bat eine 

neue iV.uhi , in novum modum oruatut cft. 
iSl<üt SBclt / America , India occidcntali». 
Diener üOein / vinum norcllum. neue 
id'ta Ilten t/ novum tauus. DIeil(5 jal;v lu.vi 

njutl 



I 



1351 



Sie 



anni aufpicmm. <*pdim finf elnetl / rc» plane 
nova, rccci.citüroa. Sfrlt neuem/ denno, de 
novo, ab initio, rcccnter. Unnrtl/ attritus, f ra 
CJus, veturtm.anrqvus, obfolccus, gj 1 ; annqve, 
©bi'olcrc, vctuüe. UnnfU lüttbe» / vetmlefcere, 
obfolcfcerc s 2llttKU / Wf rcnovatus, Interpol is. 
€in ül(nnif< Jtifiö/ vcftis interpolata. Dic//ar 
qv - ;. JP>j!buen / r efecrus, inftaurarus. SßunDcr; 
nctl/ »ovum monftn fimilc. SBlirtbcmclIC C ti- 
efte/ res inopinaca , £5" nullö cxeroplö. 
JftcUCn / & frrqventiits Ü>C rnf HC" / /Ity CCmfUfTIV 
novare,rcnovarc, reftccrcrcdintegrare, repa- 
rare , inftaurare. €in ÄlefD »erneuern / inecr- 
polare verteilt. <Sd)mrrjen öf ntCUCm / refrica- 
rc dolorem, retractando augere. (irnaicn / * 
€ine uf rn / id. 9 wi Vfr neuevn / integrarc , in. 
novare. KjWNMV incerpolarc 

©erneucr/ * Stanrurer/ t>«t/ novator, interpola- 
tor, refeftor. rneuerinn/ & Q3erneucrinn/ Die/ 

foemina inftaorans, interpolatnx. 

(Erneuerung/ /t™ SBerncuerunq/ oitv interpolatio, 

reitautatio. rcnovjtio, rclcclus. €(&HierjCIUJ 
triU'Uerunq / renovamen dolorum. grflini); 
fdwft&.Tni'Ucrunq / reparamen , five reparatio 
•micitias. gieber 3omv 2iebe»cTueuerung/araan- 

11 um ira , aroorii redm teg ratio <(t. Vtrbum fm- 
flrx ifteuerunq autem notat no vicarem.rcs n o vas, 
infolitas , fe? inaudicas. Dicitur ettam X>it 9ftt'U< 

beit / & föeuigfeif. 3«^rmann i|t Der SRcucrunq 

feint) / novitaseft invifa ommbuj. Dieligion^ 
Heuerling /reformatio fidri. 
EReilliilil / 9tt I novitius , novellus , curioAii , re- 
rum novarum cupidus, novitatu ftudiouiS. lt. 
novus homo ,aliai pfefftrfaef . 

CReulid)/ * 9eeulid)ft / adj.&udv. nuperus, novus, 
nove, noviter.novitlime.proxime, nupere. 
SRfUÜcbcr 2a(\tn I fuperionbus bis dicbui. ©ei 
nc neulitfte vr ebreiben / fuperiorcs tuz literx. 
3* habe ihn in neulicber 3rir nid)t gefeben/ Ion- 

füim eft ex qvo ille non comparuir. oYiSeeUer» 
id) / *dj. &adv. eß cunofus . infolcns, infolitus, 
83* •• no- itcr, infolcntcr, infolice. 
Breill id)ft'lt / Dl*/ propr. novitas, t*'. tempus proxi 
me prxccrl a pfum. Sed ^U(X\\(5)t elf/ id. eß qvod 

ffiruerunq. 

9?eun/neune/ numrr.indKl. novem. Sßemt 
£iiqe lanq/ novendium. <Reiinm.il / novies. 
SReunbiinbert/nongemi. ©tr neunte 3J?pnat 
pom -flierjcn / aiih icOintcrmonar/ November. 



9le 155^2 

3e neune /noveni. gjeim unt> nenn ifl jd^rjcl 17 
notem dr novem faciunrodrodeeim. «öicrmal 

nctine / qvater novem. 3^cnnma! nenn / noviei 

novem. Steint Ptlö HC Unjigct / «pptUantur pro. 
ditoreSjfjcophanrÄ. 

Neuner/ öct/nonariu$. 5ftcunfrr//h*&cmeunfc/ 

nonut,novenfi!is. ©je neunte 3al)l /novena- 
fjtti numeru». 3ccunjig/ nonaginca. 9eeuiHi^ 
mal/ nonagies. SReunjigfier / yiiv oet 3ie»iv 
jiijl« / nonagefimus. ©n neunjigj^briaer 

Süi atin / nonagenarius fenex. Eß tti&m freciu 
mottet*, nomine Dfruner/ i.e. novem nummoi 
Valens, akh : «in ^if^ec / yive U\ä)Ht 

Sleug/nicgen/ jro ytw tarnen msgii in uft eß 

fieneug/ genießen/ 3« flenicöe/ Du 

neupcit / er geueujt/ »ir genießen / ic. 3<& geno§/ 
id) qcno§C / gcnojieu / Frui , vefei , commodum, 
utiliratem , fruetum pereipere , meiere, carpere, 
ferre, eolligere , capert. (£r (jencu|i Der <5rtd)C 
IDOl/ basc res frucluofüTima »Iii cft. 34) tt>C»§ 

tocl/ roie id) Depen geniefe / praeclarcmihicon. 
ftat ejut rei frudus. (Seiner ©uter gcntcjpcit/ 

polte ilion ibus, bonis , facultatibus fuis uci , frui, 
dcleeran. J)cr &XC geni(§en / di«nitacis fru. 
Äum pereipere. <gr QfBCUfi \)t$ ^Olle^ / qvai- 
irum, lucrum facic vectigalium. @ei)en 
unb md: : genießen / in6d)te wol einem anbern 
VerDrie§cn/ qvidjuvatafpccsus, fi non concedi- 

t ur ums. (gr bat feiner nwl genoneu / fmdtum 

non concemnendum reporuvit cx ejus confve* 

tudine. 34) grnie§e Dod) nidjttf Daroon / com- 

modorum pjrticcps non Tum, utilitatc hujusrei 
«areo. greiiPCiJcniepfn/ gaudio pociri. 

3?icjjcr / 8c Oh-k 1 äcv 1 Cor / ufufrucruariui , ucent, 
fruens. ^ \< ; n 11 n / & ©enie§er tun/ Die / ufu- 
fruetuarta, feemina pereipiens fruclus S5" com- 
moda, ^ruebtgeiiietlerinn. 

We§ung/ * ©eniefirag/ 'rrt/ * tus ®.nie§en/ 

ufus ,utiliras,fru£tus, commodum, emolumen« 
rum , compendium. £)ie @enie§ung ift |Vf)l* 
fd)lcd)t/commoda hujus reicadunt« dciuninr, 
nullum i'ui ufum pnebetres A\. 

3"Jie§lidj / & ©cnicflid) / «, ©enie§6ar / «4 

utilis, conducibilis , fruetuofus, commodus , Uf: 
utilicer , commodfr , opportune. HuceLam per* 
tinet ad), partic.p. ©eno§eit/ fruens, fruifeens. 

SBelgcncKfu / perfruclus. Ungcnopen/ impu- 
ßq qq ij nitui. 



1353 



Sie 



9le 



1354 



aitat. <£«j ft>U ihm nidit uagciwticu birnjebeiv 

non Gc 1 iui '.tum abibtc. 
JRitÜlicbffit/ Ml / f™" 1 ' <£ta»u{hmfl/ commodi- 
t .. >, lucrum, opcrx prciium. 

VtOi I VM/ fl- 9?ifcr/ pecuv p<cora, altilia. 
c-d-ir^hcj pccui flrigofum, tu cadam mor- 
ricinum. 

CJcrtOfi / Wf / ©f nO§eit / fociut commodi, 
parciccps utilicaiif , pariiftatus homo, u<Uber> 
ncnojcn/ emincniioris flatus. UngCIIOfKR au- 
Um liicuntui deditmi, y adfciiptiiii. 2lP«l&]C' 
UPß/ ejuidemftemmatuSJnobiliiati». Sltlitf- 
flcnpfi/ collcga. 9IrbfiWgcnO§ / collaboracor. 
2lutvii!)r4fnop/ conjuratus. SBcttjgtno^/ parti- 
cep» t'odinarum. 5Bctt<}cnt>|/ conjux,thon par 
ucep». f&IuCStJCROS / conbngvincitt. S&uUe; 
BC§ / corrivali». 9?Wltwnc§ / confarderatui. 
©icb^CIIPj/ lociin Öfaflecla furum. £icn|t' 
fl(ilt>B / confervus. ©1cn|tgfWtHn / confcrra. 
2>U^(llDp / asqvc nobiln. Dt h>c votib. ßritit 
Sibotttl. Vor Ältere l).ibett alle »fcbelleute ein* 
onset- gctuirjet / welchen fie aber mdn vor 
£ccl ßdiafren/ haben fie fletbnet/ oabey 
abnim-fornen / oajj er ttn Äörflf c utto mehr 
JDiij^tsgenoß getreten. (Sfoc * 7)ijniuf>)C' 
nojjiR ' uxor, nunta, rnipra. <Jvb .cn^5 / cohe- 
ttt. grC«ö<UiflU>§/ particrpi Ixtitiac. gren- 
bei: 'HU"; compo» hbertaiis, cotlibercui. grit' 
bentfgcRüjj / paeegaudem cumaliit , fubamne- 
ftii comprehenfuj. gm tf i'lV'.cnf jj • Principali 
dignitare corufeanr. •jkjclh'llijt 11 oj} 1 confociu*. 
(£i!>l.ii> CR6 \cin i';. ejutdem rchgjoni», in commu- 
aionc fidei exiftcni. Jp,lllj\(&lt'noij / fociu* 
mercarurx. .r>Mtf auT'&Kl»»? •' trtbulii, ejut- 
dem opificii amf-cx. Jfrantytticfyr domcfticm. 
•^ÜlfijfRtfjj/auxiliarii». ^U^'nt1CtT9§ / proicly- 
tut. ^iinipfViliH0§7 ffinpaicftrii»! coüufta- 
tor. .Hilit'NCni'B - cotrhil.pulu», .ij .ij ti'l V'U' 

n." ff. U'!ui.- * :y?irlcbn« ; -cnopcii / pa»ei curia», 
Sieb^gcRcft xmuliM, Mkaliu*. a)? irfoeRpji }u 
■it forenfis parciccps. fDcitiJciirti / con/ort. 

9Süiti4cm>§/ commoncralis. äcaineatfgcnof/ 

«ognorainis. ^ii^cnpfv partieeps falinarum. 

SScifc icoo§' comes KuietWi $iuer> * $urnir< 

ginttfj/ capaac torncamencorum. (3aiifd(HC$/ 
conipotor. (goilflClUljimi/compotnx. ^tilPf- 
grnt>6/ coneivis. C r <t)lllOj}cno&/ correut. (?picf' 
fl.CIIC§/ collutbr. (Jrirj'iU'nPf / compar panx, 
(oew nnloiiua, ©tttilgfn»>§ / commilic«. 



<Stlllxn()caPi concubcmalii. Sifd>ij»0§/ com- 
menfahv iili'jt nPqcnc^ confcöaior virtutum- 

S(rbred}(n60CRO(i-n/compltccsdcltai. Un^c 
u r 1': exuaneu», pcrcgnoui. SB<3 P cmjc ao jj/ eo- 
rundeminngniumpanicipca. 3t>ub<rtirncfii;n/ 
pa£hun occulcun cum dxmone haben tc*. 301 1« 
9<ni>BCR/ coxt anci. SURt^cnDpftt/ coaciibulci , 
commantpulonc«. 
©cm>Bcn|'(l)aft/ütt/ collegium.focietai. Stufe' 
OcnL'Üenfd^rtft / condngvinirat. (£lbC9^(RD(1rR' 

fd)iift/<onjuratio. ©icRfafnepcnidjart/ con- 
r«Ticium. Tt^itüCllOHClil'dj.lft / confociatio. 
Xfu(f^e(innte @eno§cnfcF)afr/ fjl «rufocktm 

ünm.inxfun &wdoru Teutonia aJfunilttudinem 
fiattMti$Frutltfn* üißduU. 

^U^Ctt/in»e(?Cft/ prodefle, conducere, eon- 
ferre > cxpedire , prohecre , commodare, facere, 
Tatere, adjutare, diatmr tham SRufiCR. 6^ nu^et 
mir ni$t / non eft mihi ufui. &<\t m'l^f f ttcl/ 
hoc c rc eft, in rem eft, fruftum fert. Q8a^ nv.'. a 
ber j?il()^H4htrn? CK U ) cum amaracino Cur! 

<E* nuijci iu'ii' tr. in.; / a\i tv< fhnfte ^.u^ iv.u 

QOü^cn/ hoc tibi non magft eft ufui, qvamcal- 
vo pedcn.caco fpecalum, furdo tibicca. C:nyj\ 
funt : Qlbniti?cn / deecrere «cendo , confiecre, 
confumere uru. Slbnil^flt rttAnt rß urilitatem 
capere , l'ruc'tum pcrcipcrc. 3c ir:iil>cit tuttm 
frmptr conßmtüsnrm \$ Attrimtnlum rri r.ottt, ab- 
116 1 deftruere rem , ad peftem conferrc. QJcr» 
Itllßcn id. rß qvo.i l\- www v, 1 intempcranriü( uti. 
ClUuDi' rRU((tt/ aho cempore uci t dcauo fruäum 
' capere. 

SRu^er / *tx /*3(lu$criiin / W«/ uUm ,fl, qvod (Do 
nufler/ & (5cnuj?crtnn / mai feemina fru- 
c^umcolligcnt »cmolumentumfacicnsi ucilita* 
tero reporuus. &bllHf|cT/ Der/ deie»cn» u(u- 
(ruAuariu*. ^ibau^ertun / OlC/ fruOuatia in- 
folcns . immodecabuten*. 

.^nfi / »er / iRiiQung t tit/ & bae 1Ru|m/ U 

(?»i'HU|i::r»g commodum , emolumer.tum , 
fiuclu» , utilitat , compendium , operx pre- 
num. vircilicii SRiiIjvh iiH>rvou Ik' cii / emo- 
kimeiitum capere cx rc aliqvä. jd) bttb< (b 

nen i'J)la&f ch iRuiirn birrsos / hxc ie$ mimme 

eft frugifcra, fiugu expert eft. Ultfoffcn 
ubi'r|U'it}Cltbic9(li|SUB4/ expem« fuperanttru- 
Aui. »crwniii flwiMj üicbi'ii / commoda aueupa- 
ri , ueibratit m.x rat loncm habere, feinen CMC» 

uaOIiiiiia allen fingen fud;en/ omaia dorne. 

ftici$ 



1355 



ftuis futs commodis meint , oflicKJ abun ad rem 

tuam. £inw 3cui?cn befdrbern / aheujus <om- 
moiia tuen , mfervirc uriliraci alicujui. (£r 
dd)tet Den Sßuijen nid)t grop / nihil coro pendii 
fm causa facit. (Emern an feinen 2ßuß hintaru/ 

obrtarc , deefle commodis alicujui , uiutn alicu- 
juk rci imptdir*. (g* ifi niefct »icl nilfic / parüm 

prodeft , proficit , expedic. (Seinen >RuQcnn):e< 
fcerjureeftte brunien/ recuperarc commodum. 
(f in lcDcr liebet icijt auf leinen Singen/ ac redirus 
j am q v isq ve iiios amat , dt tibi , qvid fit utile , Co- 
luttis computat arciculis. SUbnufjUHi} / Dl«/ 
craolumentum. (gemeiner 9CUQ / uriürai, fa- 
lus publica. 21 .u r . :; / fponulae , redirus offi- 
cialci. $Öergmi§ / merallici. ©üljflü^/proTen. 
tus cx (aiitus. • .£>.uh'iiuf; / commodum oecono. 
inicum. greunDf(i;aft(lnu^ / utilitas ex arnici- 
ci is. ^(ftiUl&HUlJ / tin pc , fordidum , inhone« 
dum Iuirum. (BteigcnDcuni» fallenbe9}uß.nnty 

reduus incerti , i. t. qvt entam determmationem an- 
muten non babrnt , qvibw opponuntur lu'ftrtllh 'x 
e>Sen}iBe9(UQUtljen/ rcditusfixiSS'certi. @e» 
tre^rnu^unq/ ßvt geltmnfj/ reduus agrorum. 
$$\\'[ive >löali?nilfjim<l / (ylvarum commoda. 
3ai]&mifWnrt/fruaiis venationum. ÄUII|cnu(J/ 
f i uftus artifictalis, STIaborum , alias Slrbcitnillj. 
<£ii]emiU$ / * «ScnDeriU^ / commodum dome- 
fticum , utilitas fua, vulgo proprium intertjfe , pri- 
vara utilitas. 
3tü$lein/ ^A6 / Jtmin. luccüum , paululum com- 
pcndn, fruclmexiguus.tenuiflimus. (£l* flieget 
aUcni fi.ilbe n fein 3?n'ilcin / ubi vis nundinatur ad 
lucclla f'ua. 

9Mi}e niifihd) / * nuglKir / «4 &a.iv. fruauofus, 

conducibilis , expcdiens, commodus, ad rem 
pertmens, it. utiliter, commode , falutantcr. 
9}M£lid>< SXeife/ ad qvaeftum aecommodatum 
iter , peregnnario frugif era. Seilßjhtte Gefell 
fcfodft/ fodalitai, fruftuofillima , utihilima fo- 
cictaj. Wi| Mn) C vSdjriffen/ fcripta kaiffima, 
uciJidima , doAiillma. StfUjltd) feüfl/ fruauo- 
lum , conducibile efle, inli;:nem utilirarem af- 

terre. (Jincrn greunbe nu$lid) feon / amicum' 
utilitatc afficere. 3* hoffe / Der £^af>t foU mir 
nüf>(id)|con/ commodum ex horconfilio mihi 
poilkcor. Unnnfje / * unm'ii?!id) / ajj. &*dv. 

mutilia, demmenrofus , incommodus , offici- 
CDt.damnofus , Ö'. inutiliter, incommodum, 
pernictote ; duuur rttam Äli'inmi^, lüCblPlinK/ 
rc» lcvi* i miÄimcqve fi ugifcra. ÜtJ f$ Uwiinli 



baut rärb pro jursiofb , £5" loqraciter litieiofo 
Ufu>p*tur. €r ma$t t ft* HUm(r/ rixaeur , jur- 
gat, difputat, expoftular, aJrercatur. ji t 
(ill Unnnljer erl / alcercaror , controvcrfui 

contentionif cupidus eft. .flein tttiD unmiß/ in' 

ge nio poller , cm vim forruna negavic. 
OeHfjNrfeif / & mii#id>U\t i X>\tftim oWttttny 
Ö t7ue>»ng / utilitas. commodum. ©crrieff* 
liciK DfHljbtiffcir/ fruclus ampliflimiu, mirabi- 
bilii, ubcrrimus. ed>led)re 5Ru$b»irfeif/ fruüu« 
exihor, unheas mcdiocns, parva, minima. 

Rubelet! / p/. farftilia , turund* , propr.funt p*. 
ßS, tjvibw anferu farciuntur & faginantur. SU 
SiUbeln riiamfunt genta rduiü ixpant wl farinä\ 
but T 6& latte vtletiamaqvA imcSi, nomine pem- 
raata /coliphium. Inde 9ßtll>elf'uppen / lagana 
Mfn»- ^Dilmpfnu^lU / pemmata vaporata 
SBapernnbeln/ hydropemmara. 3Ktt)eIeuWr*' 
pemmatia. AdjeH. MuWQtl efi ,d, qvod ha- 
bet formam vcl raporempemmatum. 

0?Utfcf)eit / fugere, forbillarc. Eß etiam a Hieft 

fem Äw3iutfther/ ^fr/ örSRuti'^crinn/ ©u/ 

Aigens, forbillans. SRiiftchuna/ Die/ fuclus, for- 
bitio, forbitiuncula. Sejltfdjiehf / «iy. forbilit. 

Diäturetvm 3^n(fd)elen/ WutidxUr/ 9 ( uff<he» 

Jung/ et WutitylicbV qv* idrm Jignifi<ant. 
^?UCFc1CU/ Tugere mammas, laftcre: tmde JJ^in 
ff der / t»er / c^Seucileiinn / x>it / p Ucr , gs'puci/a 
laclans, fru lac>ens, mammas & ubera Aigens. 
3f lief cliin^/ DM/ laftatus. UlnfJ el / Oft / mam- 
ma. SRurtclftn / bat / dimin. mammula , ma- 
milla. 9(i!ctelid)t/*4S3'^t'.laelarius. ©rp§< 
nucfelid)f / mammofus. mammarus. (gd)l«ipp< 
tii:i r d i ■:]) f ubera pendula, flaccida. 

9?cfcr/ öec/ marfupium , crtimena , afcopera. 
Eß a HtC^CIt/ qvia in taiibta crumenk eduli* conM 
folent. • 

adverb. tempor. nunqvam , nullÄ tempore» 

r>odfti*mfoijrme$litma[/ b STlicmal^/ 

qvod idrm tjt, effrrtur. Vtnil »uleni 3^ie / 
y antiqvo SRc/ ut diximtu In voc. t7dn. 3$ |>a> 
beibn niegefehen/ inafpeausmihi eil, non novi 
hominem. SBer in tex ^ugcnb nidjt fnmfct/ 
Iut toixb nie vcid> / qvi in juventure non cuöodir 
res fuas. nunovam ditefece. 3^ hflbe lf>n nrd) 
ntefi) b^fc (jefebm / nunqramunqvam adeo in- 
tiamnuttim tI commotum cum vidi. £Rie 



ticr&ridj tif <l rergei«nv mtmoiuin hujus rei 

nun ii • . am , nunqvam pariar cam rem oblt« 
vione obi uj. ift nod) ni< gefdjeben/ uti ; : roirt 
oud) nie (jcidjebetf nccunqvamfacjumcir, nec 
fic i . aiil cum mula pepercric 9}ic unb tuinnia ■ 
mehr nunqvam ante vclpofthuncdicm. 

Sftiet / olim , fc£ $?it / <fvod Mifnici & Tbu. 
ringt mti unk cum lingvi cunmum efferunt 5ftjd)t/ 
4,ivtrb.mgtiti. Non, minimc,neuriqvam,ne, 
nec, neqve, haut, neqvaqvam. 34 "»U nicht 
tuhn / haut commiteam. 34 a 4tC ( $ nid)f/ 
Aitqve deqvc habeo ■ nihil moror hoc. 8Ro4 
nid)t / nondum. €8 tfl 00$ ttidjt 3f it / non- 
dum temporit maturitai advenit. aebft 
hch nicht cm ■ hoctenon attingit, tul nihil re> 
fert. 34 begehre ci nid)t/ * me non <• q virirur, 
non expeöatur. SRid)t $cfci)cii> tuhn / (allere 
compotorem, propinanti haut retpondere. 34 
u?tX tt nid)t/ boc mihi non probatur. (fi inet 
nicht weit / prudentius errat. SRidjtbcftorofni 
gcT/ mhilominus, nihilofeeiüs. SRid)(r/iMiao- 
minalitrr yomlur , & moJb ßtbß*ntivi , meto 4i- 
;rHiw. ?n?tr nicht. ii / hautqvaqvam, nulll ra- 
tione.nullcipaftö, rninirneomnium. ©Ii (Villi 
mit nickten ^« 3:i>tC* llrrbttt / neqvaqvam eno- 
rkris. (fin ©laubcrlid)t / incrcdulus, infidelit. 

(Srin X anniest / imporens , «ftottu«. (gin ?ad)c 

r.ich t / agclalhis, fcverui , morotus. Limmer 
nid)( / fß neutiqvam , neqvaqvam , ad calendat 
Gnrcai. (Ein i l J illitid) l • tcrgi verfator, in vitus. 
Oiicbts / nil, nihil, nihilum. £)iÜ grOF* !Hichtv 
Um pottiti Akilur mundus , univcrfum mundi 
theattura ,magnum iftud inane. Richly an' tVV 
2ßclt ift mir lieber / non eft ulla r« , qvam de Ii - 
derem magis. £Rid)tfJ wehrt , 'tenuis . > ilis , fu- 
tiln, levidenfif »nulliutmomcnti,Wponderis. 
?1;dil niiBc / infruOuofus , inutilif , incommo- 
* du*. 34 fr^4C lUdjtt tamcrd) / nc hujus «jvi. 
dem facta SR an Übe tfbrr ]\i> c l r c muh / fo gebe 
i(b nid)t4 Drauf / nem laboro , q vid alii de me- 
fentunt. trin Jcannirbtf / fnt 2ön>§ni(fite/ 
ignorans , impertrus , rudis, infulfus , idiota. 
(£ilt 5Xc^nid)ti / magis mutui , qvam pifeis. 
(Einjnbuidjt*/ /Jwjflngrnicbtf / ignavus.in-, 
eri . agreitis , inutile »errat pondtn. 

SJirbrcn / fsitfiiMhui !8triud)(tn / * Cernicbtigcn/ 
parvt , flnui , nihili, vili pendere, nihili facere, 
conicmncre , defpicere • afpernari , defpicari, 
refpuetc , abjiccic (£r in mich: mc t uIUl- i mi 



CT |tcbct/ omnia contemtui habet, pro uihilo 
ducit , qvodcunqve in coiWpeäum ejus vente 
tStneU rn mehre u / dupondu noo facere ali- 

qvem. €r»<rnid)tetil)naud) garjufebr/ qva- 

tuor obous non aeAüuat cum. 
9(iebtonej / t$' melius 93erRiebcitnej / m SSemiebrt« 
rtuii'.i / Die / contemtut, negledua, defpect o, 
äb)eüio ,ü\ peiditio . pcrnicicf , cxitium , 
dei, ftragci, excidium, internus, vulgi smni. 
Mstio, 

Scimcbfer / AiSernicbtiaf l/bcr/contemtor, per- 
ditor, fprecor. 93erni(f)terinn / Oie/ contcm> 
ttix,faminapernicioia , famdiofä. 

vantn , irntui , inanii , inutt- 
lis, nullius pmii. IKtebtiejcT ?0Jenfd>/ homo 
nibilia defpicatui, nullius ordinis, homo trio- 
boli, terrae filmt. SciebtMe ©acben/ nugae, lo. 
gi.rana, inania. SlidjtiiJ föefcbltfcifj / garruli- 
tas. futilius, iaeptix, tricaj. Ocicbriijcr 2>e# 
roei^arunb / ratio infirma , levis , minuta , argu- 
mencano vitiofa , nugatoria. Oiicbtia ^ eVta» 
ment/ «eftamentum irritum , ruprum , üiju- 
ihim. 

^iebtigfeit /X>it / van! tat , inaniut ,le viral , futili- 
tas, infornnium. 5fi(t)tiijfeit Der 3Boric/ men- 
dacium , f raus .dolus. 

fielen/ ^Q^ernielen/ *ß i Wex/'devaftare. 

perdere.denruerc, corrumpere, extermmare, 
demoliri, diniere ! un.ie ^icluni}/* »Bernieluitij/ 
X>it/ dcvaftatio.annihilatio, perditio, perni- 
c ift. SRicIrd)! / * iuTnididjt / •'■<■ ciitiabiiit, 
pcrnicialit , «»erniciabilis, feralis, QT : cxitialiter, 
perniciosc , fcralitcr. 

37ittl / nemen / 3* neme t fcu nimfi / er nimrV 
roir nemen/ ic. 3<b nm i icf> nime / genomme nv 
caperc , accrpcrc, prehendere , prehenfarc , au- 
fette. €inenSJJa«n nemen/ nubere viro. 3un4» 
ftan / t>ic niemanb nemen rcili/virgo illocabiht, 

yvj! amatortm urvemre non potefl. in 'üäcib nc« 
men/uxoremducere,aliqvam inmathmonium 
afl'umcrt 3<fi will mir Sebenficu neiuen/ icm- 
pusad cogiiandum mihi fumam. ^cit Hilf C*>e» 
Walt nemen / qvodcunqve tempus arripere. 
(Eindtrempel nemen / documentum capere, ex- 
cmplarfrbi proponcre , periculum ex aliis fa« 

cere. <?id)felb|t bicöemalt nemen; poteftatem 
libiarTo^arc. 2>cn Krieg jur Jf)anb nemen /ad 
armadefeendere, venire, arma capere. (Einem 
ciuSKaij iuiudiocfc nemen , mctutaJuui tum- 

OsH 



1359 «W SN ??6o 



cjm r.K.cn iam. £\. ivcilefi. ecn Hillen vor Die 
£abt neVtnen / animum pro prasmio accipias. 
(£incm D 18 (Seilte Milien/ expilare aliqvem ,ma- 
nus (urtivas aheujus bonit admoverc. (fr ItätllC 
fld> rvol $11 tobe I Atticus rcl moriens porrigit 

nanuro. er nimts" Dem einen / ntiD gibW bem 
atlicm/alium fpoliac. utaliumditec. gibt 
Uni)Himc*nn'roi^)W/ mihi perindeeft. 
5(Cjncr.' t>cr / aeeeptor, capicni, prenfans , prehen- 
uns , it. für , harpyja , fuppilacor. Sftemerinn/ 
5>ic / acccptnca , feemina. rapien« , captans. 
3eifncnur/ turbator ocü. ©utc ftrennbc ftn£> 
geirnemcr/amici furestemporis. {pferbnemer/ 
Stilb * SJicbrumrr / abaftor , abigeus. <*or> 
ejennemer/ curamm lenimen. <rrbncmrr/'& 
fgrbncjnerinu here». (Mcb4ftenemer/j(h*93er» 
1litid>rittl^ncmcr / legaratius.. 

JHeinting / flceinerco/. / & ooä Genien / ff. Vit 

/ prehenfio , captio , prejitätio ,. aeeeptio, 
it. furreptio. ^JfirJ>ncmcrci)/abigcatm. 3*^' 
netMMH/ temporis obfcrtauo . captatio, ratio 
tempörit. QSccHcbnunun^ / animus «v]»us, 
moderatro, tcmpcratioaj^imi , dictlut c •tum 35or* 
BriDe nnemuno,. <£rbnjni/ adJtio , accmfiuo fce- 
rcditatis. ©fifcrumil/ apprehenfio bonorum. 

f8cvmi$tnh$nam( ßw ©cfcbAftnam / aeeepuo 

legatorum. !&cjil$naiU/apprchcnfio poflcrtionis. 
Sßimcrüd) ' *Jj. 9äJverb. locabilis, nubilis, fub 
fpc matrimonn , intcntionc conjugali. (£nir 
Iieinerltd) lieb bat>CH / aniaiö nubendi ambirc 

"»irgiuem. (£r bat mieb nid)f nemerlicb lieb/ 
amorem conjugalcmfimulat) procus adumbra- 
tus ed. 

$vUnft / t>i</irKrtten/u/ &unfUJommen/i» 

ufudmpiiUi rton tfi,fr.i Compof. sXUrtiUtlft/ Dl«/ 
ratio, incdlcöus, inteJhgcntia , mcntii . animi 
*is , motus , complcxus , ryty, k verbo Q^CMC* 
WCn / intclligcre, colligcrc , pereipere , ani- 
Diadvcrccre , nofeere, periphere. 3<t> Ort W VCti 
Bommen / audivi , intellexi , cognovi. SDfan fan 
ben ^rebiger nicht n?ol verneinen / conaonato* 

ilteproptec fubmifläm vocem cxaudiudr intel- 

ligi neqvit. aßir bibcn vernommen/ intelle- 

ximu>, cognoTimus, vidimus. (&T t>at micf) nicht 
recht vernommen / menrem mcam r.on cftallc- 

oitus. 3 11 CSciflltcfjcn (Sachen mup man ber 
83crminff nid)( folgen / in fpintuahbus non cd 
locus dandui rarioni. €ttva* mit SSemunft 
anfangen / niente adeße, utionc aliqvid diiigc- 



re. 3«nge Stufe feilen bic Vernunft angilben/ 

jtrvenci ammum excolere, cxcrccre, ingemum 

aenere debenc. tDcr SBer nuitft gewonnen geben/ 

parcre, obtemperarc re&e racioni. Um feine 
UJemunft f ommeil/ dchrarc, mentecaptum efle, 

dciiperc , infanirc 2BicDcrum |u feiner Q5er» 
nunrt gerabten / ad tercdirc, Hbi rctHttü,fiitta 

gyrum raxionis reTocari. ©efunbe Vernunft/ 
ratio refta, perfefta, melior. Unaefm^c Q3er» 
HUnf II mein corrupra, infana. @Mter Vernunft 
Ullb gefllltbeu Seiberf/ mens fana in corpore fand, 
üdünbe SJenilinff / mens cccca, incelledus rudit t 
obtufus , brueus , hebes. UiuntKUllft / rariom* 
defedus, amenna, de(ipieucia . rudicas, infeitia. 
•p i n< Unvernunft rß homo agrcftis, infulfus, ni- 
hil tntclligcas, befrta. 

öernfinfti^ / & Berminftiijlich / ai\. «3 *Av. intelli- 
gent , ingeniofus, pcrl'picax, rationabilis , ratio- 

1 nc prxditus , ST ucens > it. rationabilitcr, intcllu 
genter» ingeniöse, fagaciter. SSernbnftiiJ von 
einer (?ad)e reben / ornarc rem orationc comtä, 

ptudenti t & ptÄmeditaia. fOcrnitiifrivjc i)ln» 

fd)\MC / confilia prjeclara-,caut<-, prudcnttllima. 

2)er9)Jeufd> bat eine verunnfrige (Seele / homo 
animä rat 10 na! 1 docacus ett. $en vernünftigen 
teilten n?irb man verunnftig/ ralisqvisqve cra- 
dit, epraJcs tunr, qvibuscum verfatur; conver* 
tarc bonia , de ab his bona plurima difces. (im 
vernÜnftiejc^SSeib/ feemina praedara, prudentii 
tingulari, matronagravitlima. Unvernünftig/ 
imprttdctu , irrationalit , mentis mops , ratto- 
ne deftirarui. Unvernunftiglieb/ «ir.irrationa- 
biliter, fincrationcacfcn/uv 
^erminftelen , ratioanari | argumentari , ratioci- 
nariones contexerc» it. rimari, ratione abuti, 
abundarefuö fenfu.inii' 2?crnnnffelcr/t>a:/ di- 
fputator , rophiira , Tccphcus^ $eriüinfteiung/ 
btC/ argumentum, argumentatio ,ratiuncula» 
conclufiuneula. ^jemnnftlerifcbv ädj. &*dvnb. 
rat ick m. ms , ra tiuneulas luggerenvyconclutiun- 
culas contexens , it. dudarauomt, per conclu- 
(iunculas. 

Qlbnemen / mulU ßgmfü&t + prepr.. rfi: Aufcrre , ab- 
ducere , furriperc, meton^m. vtr6: Decrcfcerc, 

«xtabc/cere , diminui. 7>ai Jg>ur vor einem ab> 

deinen / detegere , apenre Caput in honorem 
al 1 cujus, ©tn 55art abnemen/ barbam demere, 
poncre. J^are abnemen /rcfecarccapillum. 2ln 
«breit abnemen/ de dignitate dejici, moveri, 
exifbmationis nau&agium fäcexc &ic @tirer 

nemen 



1361 



TO 



to 



1362 



IlCIttCn ob I res familiarit diminultur , frangnur, 
dtlabitur. £1 \6 JjicbfV llimf ab/ febris rcnwtit, 
levioraliqvancöaccedit. £cin Sv.lich. ttimtOat 
febr ab / valdc extabefeit macie corpus ejus. 
£u? JlbnetHCn detrimentum, damnum, macic«. 

v£i fommt alltieinad) ih-j 21bnemen / ad perm- 
ciem fcofim illabitur. Slbncmuno,/ & CK il mir 
Die/ depratdatio. teibeöiibtume / fiw Jlbnc« 
in uiM/ atrophia. Qlbncmcr/ Dct/ reeepeator, 
furum lue uii, adjueor, inioiftcr. OitlubabjU 
TUCf / intcreeptor prsedas. 
^Illiiemcn/acciperc, acccparCt aaeptilare.fufci- 
pcre.recipcrc. (Einen an Äinbeä ii.ut annemen/ 
adoprare aiiqvem. ^d) tril! cö allt'iCfC mit btr 
nnnettlCII / nunqvam recutabo tecum committi, 
cecum congredi , expetiar recum c* periclirabi- 
mur viribus noftris invicem. viiiui 93crajdd) 
änneilU'D / rranfigerc cumaliqvo , depaeifei 1 ad 
paaionem venire. ginen ftbvof atCB ,1 uitc wen 
parronum cooptarc, adkifeere , cliencclas ali- 
cujus fc commitccrc (Ein -HlUt .itwctncn / mu- 
ous, officium , provinciam fufeipere. jlrieü,?"' 
tolf anntUUR / müiccs confcribcrc, zögert , le- 
gere , exercitun compararc. (Eine H ti 
aiutcmcn/ religionem confiecri. (£r lliillt brd 
SJaterd 2ßcifc an/patrifläe, veftigiis pacris in- 
ercditur. vr id) ctlU'6 unnemen / alicHjus defen- 
iioncm fufeipere. trüb eine* URO.luclfeelid,en 
ßrcmibetf treulieb annemen/ amicum extrem* 
fubeuntempcriculacomirari. SD? 'in tnujjcäiin* 
luvi.n ipit etf fümtuet/ prasfentem fortunam 
boniconfule, ccmporaqvaliacunqve tolciand.» 
Amt. Slnnemer/Dfr/acccptor. Slmuinerbtr 

©Ufte / nugiftcrntuum.ccrcmoruarum mode« 
rator , Wgö tntroJuBor. ÜlniKIllUni) / DU / ac- 
ceptio. ÄinbfcbaffWBncmiiHa / adopno, arro- 
gario. SMinii tnlio) / * 2lii4,enem / 49*?. ö""*^;- 
•eeeptus , gracus , ju . un .! us , SST- jueunde , fi avi- 

ccr.dwJcitcr. (Es iji mir berjlid) angrmru/ mihi 

pergratum, pcrqve jueuudumeft. (El* HI | 1 v 

onqrncm bei) bem durften/ gratiofus eft pnneipi. 
vir ifl beu iebe rrnann anaenem / omn'tum favo- 
rem habet. Unannemlid)/ & 11 11 an tun cm / m 
grarus . iniueundut , raolcfhjs, odiofus , z-> in- 
gratc . molcfte. SlnilftllliCbfflf/ &nonnunqv*m 
flu.jen<;lllbet(; DU / favor, graria, bencvolcn 
tia . fvavuas, dclc&atio. lln :• Hilf mlicbf at. Die 
molcftia ,a ufrer 1 ras .feverirat, difficulras. 
91u'ii.:u-:n n.qv, ianiKMicii i'uü.pere. &mi 
Übel aunuiucii/ feqviu», maligoc interprecari, 



inJignan aliqnd. Cuicil JUUI Sf'HrOCt aMWe* 
nien/civicaccdonarc» c.vcm adrci<ccre,recipere. 

<£inen jnr^erberijc 1111t1n.11 hofpiran, horpu 
noaccipere aiiqvem. Ciurwemer/ Ort/ fufec- 
ptor. auiiLim & ^uhiemung/ Ow/ fufccptio. 

Ubel-.lir'nemiim/ mJignano. 
ClU;tlCllien / cxcipere, eximere, it. contra Juere, 
obiiecre» opponcre, occurrcrc exatptionibus. 
Slldje ülisnemen/ pifccsexcnrcrire.Ö'exoflarei 
jppnia »UlSliemen/ mcllationcm habere, infti- 
tucre. J)u wirft bie jungcii Qiffcn au^nemen/ 
frufträ, incaflum laborabis , inanem dr Acrilcm 
actioncm capics , lirrus arabis , latcrem la vabis, 
aqvam enbrö haurica. 55o-H'l nuiuenten/ ni> 
dumrpoliare.aveseximcrc Slusnemer/ Der/ 
cxcmior , excipiens , concradiccos. 2lU5nailL/ 
& 3tu£nemun()'' &tC/ exceptio, antilogia, condi- 
tio. OtlKltcmllcJ) i$ aJvrtb. txtcpiutitxci' 
piendus: conditionalitcr,exceptive. 
$enemcn/ adimere, etellcrc, eximere. (Einem b« 
Corae beneitien / ä cura aiiqvem abduecre , folu 
eieudinem mmuere. ^111 d)f bcnciiU'll/ animuro 
alieujus confirmare , timore vaiuum reddere. 

(etinem ben Siwifcl ♦cncinen / dubia expedirc. 

Icrupulum evellcre. dubitationcm tollere, au- 

fort Einern bie Wubc benemen/ oncre dt la* 

bore aiiqvem levarc , demere laborem alicui. 
Scneiltunov CIC/ ademtio. allevatio. alle vamen- 
rum, liberatio, diminutio. l'ül'Cia \:\ 11114/ 

mingario, deümcio irc. 
i5JfO' & -(!>nbecnrmeit / aflumere, adjungere. S?Ct> 
ber .p.w.b nemrn/ manucapere, apprehendere, 
tangere , corripere. «DJ ,10 botibn »JUeJ bfrb(9* 

/Jwbarbei)<&bei'}ti(jenpminen/ panicipcm cum 

fecerunr hujut rci , comirem Hbi t ecerunr. 
nen benm Äopfe neinen / capere , prehendere , m 

ctifrodinm <'., >c , >ui.fl[ i.iimi traJere aiiqvem. 
Dictttitetiamfyctivtt J^rtrMII|Vnemcn/ tuttiff 
B»)Cy uff« . c: Pilfi'n/ "vnhttait, obtonocoilo 
rraherc aiiqvem. Si'nnrtuuiiiv J>arjU' Jf)erbeD» 
& j&eriuuemuna / Du / adjuuc>io, comocuno, 

conjunclio, communicatio , viiloorttJm pjr/m» 
palio, i/t^k'rbennclHi'r/Dcr/commonicator.par- 
cicipacor, Latntiüi par 1 1ar1us.com mnoicans.par- 
tici pans.^conenif II tiuw r/? pacifci äib cercä coit- 
ditiooe, pactum ad)iccTC, cautc fibi confulere, 
cavere, undt T>ftw vortb. 2>onilff(e / f:i r^DHUpt/ 
• autio. conditio, obfcrvatio Ayli £5 folenuiratit 
judiciair. <]tj[i he* 25<vnunft / ftvt Vernunft. 
93ernunft fav^ äftrauft irytur. Au% ^p< 

nullt 



1363 



9M 



5li 



1364 



Wl/ff voluntUemejfeqvcd »CJtdjt Ö'ÄejftdjtW 
gang/ incufätw, inculpatio (vulgo.) 

JDraufnemcn/ -J.ft>'e tflq-vodXuftun\en/ fufcipcre, 

»capere , obligan, obftringi arrhabonc. (£f 

bat ©dt braufoenommen / conduci fc paiTuseft 
tipcndio. ©ie bat einen £ur\uen braufaencTTt» 
fflen / marrimonio fc obftrinxic feutatö. ©cn 
©otltfpfenni; auf einen Jfüiir nernen/ arrham 

fumere pro Yendirone. (£r nimt brüuf/ »atf CT 
tun befommen/ qvatcunqTefibiob?eniunt,au- 
fert ,/J-w arnpic ad proximain corapuracionem. 

Draufnemung / Die/ locatio, arrha, /ubanha- 

cio. 

JDrnbcrnemen / & Uberneme» / plurii , majori pre* 

f 10 vendere , plus (umerc. StJ Ubcrncincn etiam 
eß plus tibi tnbucre.ingurgitarc fefc. Irr b U 

mit SBein übernommen/ »mo obrutus cd. £>u 
Unbertabnen mit ©teuren ubrrnemvn/ populum 
gra v iflim is exadionibus oacrare , gra rare • pre- 
mere , vexarc , ccafum augere (Ein 31mt über» 
nemen/ fufcipcre provinciam. nrno, bijj niebt 
Aber mitb nemen / neqvaqvam refpondebo de rc 

•fta. JDie Jtotlen überfiel) nemen /fumcw darc, 

prwbcrc, fubminiftrarc , fuirmcre. Überbaue» 
nemen / crefecre , augeri, ingrarefeere, ferpere 
longiüs. Qaß >ör»fe nimt übetbanb/ malum in- 
gravefeir , diffcminatur laciüs , radices agit. 

Ubernemung/ Die/ aeeeprio, fufeeptio. 3lmt. 

ftbernemun«) / funäio muncrii , adminiftrario 
ofllcii. Ubcrnam / Cie/dcicgatio, fubrainifrra- 



tio , pmbitio. (?cbu^fibenwm / »rii alieni 

rurcepcio.eipromulio. ©ejuilbubernemer/Dery 

cxpromiffor. 
iDrunbeniemen / minoriipenderc.mi aus fumere, 
^/«ä/SOjinber« & weniger nemen. Uubernemeo 

tuttmrfi conan , nici , conicnJcre,audcrc ,prx- 
fumere. 3cf) mag mid) beöen niebt unbernemen/ 
non accedam ad rem ifram gcrendam. ©id) Ci 

nei ©refen unbernrmen / egregiurn facious 

aggredi , ad furnma contendere^ llni^f ritcnttr/ 
Der/ machinacor , audax , molicnsaliqvid. Un 
frrnrmunq / X>it/ coaamen , molino, contcniio, 
machinatio. 

IDlircbucmeit/ percurrere, perradere , evolverc, 
perluftrarc, it. corrigere * carpere , exagitarc, 

vexare, Teliicare. (fr bot ihn jirmlirj) burdxie< 
Bpmmen / probe difcuiür,cxagitatrit cum. (fine 
SKed)nungbnreJ)uenien/rationcm difpurarecum 
a1iq«o, rem ad calculos revocare , rationcsex- 
amuurc. £urd)Uemcr / D«x/ <arptor,c*ami- 



nator , exagicacor. ©urdjnetnuug / DK / per*' 
luftratio » caviilacio , examinatio» 
Cinnctlien / rccipcrc , ]iercipcrc , capere. ©elf (in* 
nemen / pecuniara lucrari , parare. l>; n ^Al 
einnemen/ Tcdigalia exigere. ©teuer einne* 
inen / ccafum , rr 1 bu ca cogerc. (Eine ©tabt ciif 
nemen/ urbern czpugnarc , occuparc. capere. 

üj.;er einnemen/ caftrorum potui. ©en 

Q3cfi(J einnemen / io ooflcllioncm irrucre . occu- 
parc, vinJuare poUdEoncm. >€in (Erbe (in* 
nemen / heredirarem cernere , adire , obire, te« 
nerc. Strieiieo einnemen / medicamentis uci« 
ctiraeioncm aeeipere. Zinnerner / rcr/p.e fc- 
clus aerario » dicüur a . -, £oftmcj»bcamter« 
Obereinnemer/ praefedus fuperior, fiveCaprc- 
mui aerarii. 3^(1. in linner / publicanu« , porci. 
cor 1 magifter tt:riptur<e. (£mnemcr / etiam cx- 
pu^nator , ticlor , cecupans , u:\irpans r/7. (£ut; 
Dam / DÜ / occupatio , ufurpario» expugnacio« 
ac infrecir perceptuin , c pereepüo. ©tfUreÜU 
•am/ curia cribucaria. 
€nfnemen/ eximere, eripere, eruere, «texere, ex- 
pcdirc, ü berare, ©er Bcjtff eutnemcn/ CX pe- 
«iculo aliq^em eripexe , vel exerahere. jQer 
©tiufe entttemei/pecnatgraciamtacere. £>c\\l 
Un^lucf entnemen/ abftraberc a malo, calami- 
täte aliq»cm levarc. SDer2>ien|lbarfeit ennic» 
men / e fervitutc criperc. €inen ber ©cbulöeii 
entnemen / folvcrc pro aliqvo. ©ebulbenent» 
nemiiiicj DM/ acceptilatioi debiti remiifio. 



Stirnemen/A Söornemen/ propr. antieipare, pr.^- 

rtperc : drmde conftitucre, decernere, propoaere 
tibi , inanimum induecre. ^(d) Dabc mir W\\i 

JlUfetf POroenommcn/ animumadea, qrae bona 
aar, adjeci. Ji inhfd) J>inc s Vornemen/ inania« 
lern, futilia fectari. ©ergebene ©neben t>or# 
nemen / ae>um agerci mulgcrc hircum. ^reitlbC 
Jp^llDel furnemen/ immifecre fc alienis negocuf. 
^ine Keife »r rnemen / itat medicari , ioihraere. 
SScrnemung / Die / c^dw furnemen / inreotio. 

propofitum , infticutum , (tudium , molicio. 
hörnern / - ;'r. exccllens , prasftans , egregius. 
ffiprnemer SKnnn/ egregius. QSornrme grau/ 
feemiaa primaria, 'Icftiffima. 2}in*nciik'3 Ok'i 
fcblcrbt / famiha clariflima , ftirpi generofa. 
QJerncme^ Si?crF / facinus memorabiie, glorio- 
fum. ©CT 3Ürnemflc^)en / primas, Frinccpi 
inter procercs. ^iirn.mlieb / *dv- praeferriro, 
imprimis, prxcipue. gnrnemtr/ * OSclfür« 
lUiner/ ß : >" tituHmtrcatprum t HoocilUHiDUf, or- 
diX Xt »aur 



1365 1RI 9Io 1 366 



nariffimus. ©a i ift «html ba< »ornemfie / Ca- 
put cit in omni procoratione negotii. 
£crncmcn/ exagitart, vexare. J&erncmnna, / MtV 
v»atio. fDücn roir 95rct berncmcn in ber 

$u?uftcn / unde fumcmns pancm in dcfeno ■ 3d) 
»ci)5 e* ton nicbttf berjuncntc n / undc procu- 
rcm , animo pcndco. ©clthcrncniuilj / DU/ 
comparatio, provifio pecunias. 
•jNrat" * J&trqnbnncmCB / dcmere , dejicere , dc- 
t u r bare, de furne re. J? ;r.l ti«ncnU'n / cligcre, fe- 
gregare. £id) viel bcrnuSncmen / mulrum 
Tibi tribuere . Aipcrbum Ö infolentem efie. 
Äcraiifncmnna, / *.Chrausn>im. Me/ cieftio. 
©croaltfame .Qcrausncmuna / expreflio violen- 

ta, fulg» extorjio. j£>crau$ncmiina, / tliam ffl cx- 
emtio, :/ .Öcv.iiii tu ni-rit eximerc. 
Zinnernen / 2Beg<& .£innKgittincn/ aufer«, fur- 

riperc, diriperc, fpolure. JJtiniS bin / tene, ca- 
pe tibi hoc. ©et £ob bat iliii binroegqcnom 
tnen / mors cum ab hac luee iubtraxit, raptus cA 
motte, (Einem feine ©fiter binfociwcmcn/ 
exuete , privare aliqvem bonii. ©u in n gfl C6 
Dot ba$ ©elt binnetnen / aufee pro iAo preuo. 
•pinroegnemung/ 2Beg< & .£innemung/ mc / fpo- 
Imm, rapina, taptio, ademtio. Jf?imucancincr. 
für , prado , raptor. j£in»cgncmnng einetf 
QBcibtfbilte*/ raptus. «Kenfebcnbinroegnemung/ 
plagiunu 

SJftdieiUcn / fecum deducere, rapere , adducerr. 

3J?it (flerealt mitnemrn/ viaWucere. 3d)tpiU 
bai nod) mitncm.cn/ adjungam hoc caetexit. €i< 
tien mit in bie & irdjc nemen / comiuri aliqvem 
inccclcfiam. SRitnemung • MC / du&uj, dedu- 
ft 1 o, comitatoi. SRitnemer/ Oer raptor. 
fftildjttcmcn / poA alia fumere , aufer rc rcliqva. 
Sccbennemen/ una üimerc.fimul caperc, 2öabC 
nemen / obfervarc, animadverrere . nocarc, ad- 
vettere, ©er 3ftt rPahtnemcn/ tempusaueu 
pari, difpenfarc tempora. Sß.ibvne ililliM DK/ 
obl'crvano, arccnt:o, circumfpeftio, animadver- 

fio. ^Babrncmer/Dcr/cuiro», obfcrvani.fpc- 

culator. 

Sememen / divUlere , partiri, dir pefeere, dirimere, 
diAolvcrc dieber |rrnemen/ dearruare. J.t 
nrmiing/ Tri*/ divifto, parürio, diAinftio, fectio, 
difl'cftio. 3f rnciilf id) divifibilii , (eparabi- 
lif.d.Aolubili». fcailij.fciflili». 

3lKntinen. crefeere, augeri , augefeere, pingvrfce- 
re , 1/. proficere , progredt , profett um facerc. 

©ic tilgen nemco alle SJugcnblicf »11/ mendaci» 1 



qvovis momentä ingravedunt, incrementa ca- 
piunt. 9tn£ugcnb iiuncmrn/in virtatt progredi, 
ptocedere. ©ie ÄTflnfbcit nimmt WC / morbu» 
in»aleicit,aggravefcit. ©er <r cbmeri nimmt juev 
dolor augetur. Sncne muug / Vit/ cf X>r-9 3uc 
nemen/ augmentum, incrementum , acccllio.ac- 
cretio, it. prof'cclu» , ptogreflui. 3tiencmmty 
beiCP?Pnben/ lunaaccrefccns. 3 Ufnfn,un *<^ 
jcjroufbcit/ morbi incrementum, augmentum, 

3uenemuna im 6tubiren / ptogreflus m ftiv 

diil. 

3roifd>ennemen/ *©nrin)ifebennemen/ interpone- 
, re, interjicerc. €ic baben ihn iirifcbrn fidj «fr 
nommen/ collocavcruntcum in mediöillorum. 

©arjroifdxnnemuno. / mc intctjcaio, inter- 

pofin<K 

97 0(1) / » ^HlinOd) / *h*rb. Irtapor. ^ «»;. 
aijkitt. Adhuc * ctiamnum , hodieqvc , nec , ite- 
r u in , infupex , pretcrea. St lebet nr d) t i\ ad. 
huc in vi vis , nondum exttemum clauiit diem. 
92e>d} einmal laufen; revocarc ad carecra. Diocb 
einmal lefen/ rtlegcK , denuö legere. D?od> 
eini't oerfueben t reguAare. 9<pd) einmal fomcl/ 
alterumtantum. .Ta'eb cii:m I de novo, ab 
inkio, de integr6. 3}ecb mebr/ plus.plurii, 
multö plus accedit. QiOd.) nid)t / nondum ad- 
huc. fei ni nod) nicht 3eit bieran tuacbenFen/ 
nondam matutum videri poteft de hac re cogi- 
« are. £"S ift nod) ilbriij / Aipereft , rcl iq vum eft, 
reftat. ??od) rOOllcn/ in voluntatc perfrare, ob- 
rlrmareanimum. SBebcr er/nocbid)/ncciUc, 
nec ego. SOebet böfe / nod> 9Ut / indifferent. 

QBebcr maten nod> febrotmmen f6nnen/ adinci- 
caa rcdigL Qüebcl' bif / tu d) jene? / neutrum. 
€i^[|lncd) nid) Ifen Iii / re« nondum confeaaeft, 
macuriras adhuc abeft. ©tc Jett ift nod) nidjt 
fltli/ tempus nondum prxtetiit, cxiiu 92od} 

ferner / fm »eiter/ * glod) fernerweit / ponö, 
adhuc, itcrum, plui ultra. STiid) immer / ct- 
iamnum, conttnue. 92cd> nie/ & nod) niemals/ 
nunqvam , nullö tempore. ?ll }f 1 1 nod).' /ft* 5?ii 
nod) / ailidue, usqvc , indefinenter. perpetuö. 
2lnnod)/ adhuc. ©ennod)/ tarnen, at tarnen, 
nihilominü* , hoc non obftantc. 9iod) ben# 
nod) / & gleid)rocl nrd) / idem , nihilommua. 
92od>einj/ hocunum addam , itcrum, denuö. 
Ahudtfi: üBi< fuü' MS? nbel^itod) niebt emi/ 
nondum convenimui, res nondum cAtrano 
jchi , negouum harret, fftod) n«d)t gai'/ non in 

totum, . 



1367 



9lu 



1368 



totum, qvjedam adhuc rcftanr, defidcrantur. 
Sßad Wirbtf n:ch roerben /qvid tandem fice ? 
q?is fiais rci cm ? (£r ift m d) juua / juvenil ad- 
modum eil , nondum ad maturitatem anatis 
venu, (gr ik (!) Diel iulcmtm / mulra reftanc 
ei difeenda. €r i|tnod) l>6fc / perfeverac in ma- 
Imä, irl, indignatione. 2>a$ Un^lÄff i ( 1 noeb 
•id) t alle / mulcö plura imminent mala. <£x t, t 
noch nid)f aller Xaqc Sibenb werben/ nondiun 
ommum dieruraSol occidic. ©u bi\\ nod) nid)t 
Über Den (Srabcn/ nondum perfuncius cs peri« 
cutis. 

9?oil / noaen / gcnotlet. vw» a/ 0 „ 0 

s J}üil null noll / c5* '/J q varere, fuccutere , fuccus- 
farc. Da4$;iT&nollCI/eqvm fuceuflit. Hinc 
Stoßet/ 9er/ Jicüur eq rus fuccu/Tor , fuceuilaror. 

Sftollung/ ob / y&aa Sollen/ fuceuflus. fflol 
lidjt/'i/. £5'<iv.fuccucicn$, qvatiens, fuccuila- 
i ms. /uiü^ t/f : £in« SRoll in aritkmrticif , [rve 
SiUllc / noj e tuwi appellamus euu 5ifcc / 
tot* excurrens nou , *M/go nulla , f o>üi per _/<■ efr4m 
cf«h« nutltiphcata mbH figmficai , ni/? rt prtponalur 
mimetAn.ii nola : unum , ./ho , /r <;> , cjfr . un<fV r/ütm 
pu.'j itet £ln nollbruoet / i. t. fraJer Laitw % 
wlianorontie. DiOll von Ja II ^ c l; t auf ' parcal- 
culus eft , rarioncs funt x<\ va c.c. 

9?0Cb/ ^970rtCtt/ Dl«/ feprentrio, aretos. 
Unit rß VZottfpirj«/ po/"< <rfluu/. flßorbtoinb/ 
borea*. Sftorb 9corb0|t / aq»ilo, tramontana. 
SRorfceft Sfti>rb / cum«. SMboft ju Korben/ 

mctaqvilo. föürb Ju£|ten/hvpaqvito. 9Rorb. 
0|} / borca poliorcs. SRcrDoti JU £)|lcn / hypo- 
oecia». OftSßorboft/caccias. Oft i« tßoröf U/ 
noefoexcia«. 9<orb Jll3üe|l/ mefocircruf. Dftorb 
tRinbrocl! / circius. Sftorbroelt }U ftöelt / hypo- 
circius. SRorbnxft/coius. 9iorbror|t ,n 2Öeft/ 
hypocorut . CJBi'jt SRorbrOcft / caurm , japyx. 
2öeft tu SRerben/ mefocorus. 
jßorDij'd)/ * SRorbli */ adj. &a.{v. borcalis. *Ror» 
fci)'d)e 2rute / nort>l&nfcer/ feptentriona- 
les gente». £)cr SJinb qd)( norMid)/ ventus 
Aar cx feptentrione. ©er linfe SBeltfirid^ lit 
ü^rblfd) ' mun Ji plaga finiftra cd fcptcntrio. 

91 U / y 9*1 UH / '"«p« nunc, jam, hoc ipfo 
ccmporcimpratfcmiaruni. üRun ober nimmer/ 

hodic aut nunqvam. <g* if( nun nlt llltb VtX 
ge§?n / abrogatum , abolitum , incermormum 
«ft. SDiCine 3^1 W nun babin / »rai mca jam 
piopc ac\a de decuxfr cü. 211ö DU/ cum , poft- 



qvam. &a tut / nenn nu / roo nu / roofern nu/ 

qraodo, fi igiuir. SRotPOlan/ agc,cugc. 92u 
bamt/poftqvamiuqrc. nil/'qvidjam. >H3ie 
Uli / poftqvam igitur. gort IUI / perge igitur, 
jam profcqrcrc rem niam. S^utt aber/ jam re- 
ro , nunc autem. \\l\u\ einmal / jam tandem. 
9eun fortbin / debinc. 92un r'r o'd) bran / agi;e • 
:)\«u roolrtuf/ agc fit ' SRun ! idh birre t-tci) euge, 
q v .c ib. D? 11 nu/ gib b 1 d) iu frtcDcnv agc ijs con- 
tentuv. gju MM$ fori / euge agc , rumpe mo- 
ras. SRun er|t / nunc demum , cum demum. 
9?U / & SRltn / etiam nominalitrr , imprimk autem 
apud Poitas fumitur pro tempore miranti , ^prae- 
fenti. 3° biefem Ji n / in noc pundo , five ma- 

memo t empor is. üin einem 3ßu liegt allrt/ m 
itlu oculi omnia Amt pofica. 

9ttIC/ aJv.exclud. tantüm, fairem, fo! iim, tan- 
tummodö ( duntaxat, ir. jam, inhoemomenrö* 

3<f> (jebe nur oon ibm / in hoc puncto cempom 

abfeesfi ab eo. 9Jur dbufive ttiam feribitur Sfurt' 
4 SRurtett / ab imptritif feribu & NoUriig. Seilt 
allein / modo, nonnift. IRidjtnur/ non folum. 
9510^ nur barutn / ob cam (älrcm caufam. 9^uc 
id)/ fottft feiner/ nemo, pr*ter me. gjur immer» 

bitt/ abtinpacc, vade bonis avibui. Duirbc- 
bin^ei(T>/ hac tarnen Ie»e , verum ifla conditio- 
nc 9?ur einmal / una fairem vice. SBcim id) 
bid) nur einmal fprcd)cn füllte / modo copia te 
compdlandi mihi daretur. Oiiii' fort / apage» 
matura , fefrina. mm nur nu!) t roieber/ cave 
impofterum. SBer ttlir f ommt/ q visq vif acecs- 
fent. Qßenn id) nnr tobt lO^re/ uitnam ex Iu- 
(ruofa haemiferiarum valle cripiar ! (gr ifi nur 
toieber »e<J/ jamjam valedixit mihi. f£i bat nur 
gefchtiiarn / tn hoc inftanti bora audita cft. <£$ 
bat nur H.iin • .v.'Khf-.Mi'n ■ nona falrim hora fo. 
nuic. <gr OflttC tt nur gefagt / vix dixexar. 

91ü§ / W« / p'. SflÜße /nux , cu,us Amin. TM» 
lein/ t>ae/ r/2 nueula. ^impcrnfiß'.cin/ piftacium. 
S&6|'e " v Ji:; nux vitiofa. $ aube 9<u$ nux ven« 
tofa. (g< iß Feiner tauben 9eu§ roebrt / nuce 
ca'».\ vixdignum cft. 9JUnpemu§ / nux vdlca- 
r»a. j£Mfclnujj/nuxavcllana. ©lünc^eUB/vi- 
ridia. Oelunp / nux ranciJa. ül ( 3.ld)C 'J^sif? / ju- 
glan». SRufi am ^Irmbrufi / epizygit , uneus 
eburneu*, ofleus, flbula, hamus. .Ur.'üiiui ;/ 
nux cortice duriori. 8ambrr(if(f)e Dcii:; / U r. 
. £ombarbiffj)c9?uf 'fwa/iittÄf.nux Lombardica, 
eßifr avcllana rubicunda« (grbnU^ / raphanus 

' Sir rr \\ iyl- 



3ta 



1370 



ryitcftri». fRnifatnuf /nuxBijfiftica. 3irbel> I 
nn§/ na« Pinea. £aubt. ot>et Äoptnilfee / len- 
tci,r'n^SRfiBid)t/^j.lentinofa». €innu&id)< | 
te^Aartiucbt einen laugten tfopf/ cx Jenii-i 
bat generantur pediculi. Srigeujjicbt/ adjeU.eß | 
»uceu«. 3n bieUtfitje fl«b<n / fopr. nuce» legete, 1 
meiaph. autem intcrire , perirc , uerdi. vi' ■? tDIXv I 

tir dne b«rte 9iu§ aufjubrijk n KP / opus muh i 

fudom * libom crit , ret plcna periculi 1 ardua, 
gratis ö"dir!kiliiexantlanda tibi eft. 
*ftllCt/ £j?9?Ut/ MC/ cubileaiTerit^/ii/Rrfld* 
«ein / SS" 2k«pfcr. Nfi ftt k Hüten / «/jjf«™» 
fetiJar* ; f o7m< r/r i 3<ujj / Br/|. Sßote/ * 9W f / 
JRDtcn. SoUnt emm taiia tubdi* ex durionbtu 
p'ancis ftu robort'H ajfcrtbw umpinoi. AAmin tu- 
latur, qvoJ Gilten ttiam exponantur capita tra- 
bium , 41./ lapides parictibus injefti , prominen- 
tesqvc, 4i$ trabe* yotuntct.profterßmilituduitm 
nueutru 

♦{fJOte / Ut I pl. ^Ctett / nota mufica, i. t. figna 
\$ charactcrct (onorura , fotundum fvonm poft. 
tum vox 8C f antut formAiui . ücri pfa»WM 4 La- 
st»« nofcere deiivtnt , n»W lamm imprji/ , ^ vi» ob 
fauram nueum k Saxon. tlotetV i. tlftg«/ rfVri- 
pierecViebte SRote/ brerii. (Eine 
»Icrtctictyc £<bn>aoiticu/ lonja, v£inc fjanje 



Crd)l.V^ltO(C / alba rocunJa, fcmibrcti». &o\t 
bcnfdjluijsnote/ alba caudata, minima. 2JlCT> 
lr!ichl..>tvluUC / nigra cauJaca , fcmimiuima. 
<Ed)lD&l)id)te/ five SJlcbfelnole / adunca, fufa. 

JDuppcl' fivr 3tvcDfd?iViiniicftre 9<ofe / adunca 
duplex , (cm: tu 1.1. vjiih -| b,iraui 'bie Siefen qu 
fdji'if bcit fnüV fyftcraa. De .. cb 3c\ reit iiii .cn / ca- 
nerc ad numerum. ad noculai , artem modoruin 
teuere 3 '.-i die 11 fc er SRt ff 1: / voce* muficat , : 
rr, mufa.jol, la , ftve duSu AUßarti : bt, er, di, ga, 
lo, ma, tii. Srd SRote ttum tß forma jat fi ^ura 
£5" character tujtucun^ rri , adtoq. nota qrxdam 
£*/ ftgnum, unde tu cognefatur , tum SRPtirtn/ 
fignarc, oocarc. IndtfyctiMTJ l><r/ analcftes. 
9cct.iriu</ 4/iif ©frtutrtfcljrcibcr/ Orr / fenba 

Sublicui, tabellio, Nü.anus l'ublicuj Cacfarcui. 
IrOtOnotariU^/primicermi Notariorum, aöua» 
riui judieii. 9{0fariat/ bM/ ars notanatüt, 
■vtl munus Sü'oflGcium NotariL 3(Cf arifcb 1 
norariacu», rabcllionum morc, y rtylu. l'tnit 
ttiam abhoc^lctcl/ DU/ nocula, formula, norma, 
prsferiptum. ^lichr^nc fei/ & (SiDtinpf ei / tot. 
mulajuramenti. (ErbbutMqiin^n^t / formu- 
la juramenri fidclitatis , fubJitorum , ftu homa- 
gü. tfirebcntuHfl < äi&j 2(dtcn0c/ norma ri> 
taum eccledairicorura , vuho 1 UuaiU , ftu certrno- 
niatum Sacrarum Uber. 




deeima qvarta litera Teutonica , in 
comparationibua 4t numerö plurali 
, frcq?entcr in d wanfit, uc : ©roji/ 

fliojirr/ JE>o*/bibct/ ISlocb/SIdd)«/ Ccbloi 

f3c$l6|tr/ 30ÜV 3iUc» Dieo : freqtrentar , Sunt 
enim multaqvoqve nomina, qv* fuum p ren- 
ne n t, ut : ^olt/ Sgolcn/ <?pnnt onnen/ 5JJonb/ 
SRonbcn/Obr/ -Obren/ eole/ Selen. SRcVaJj. 
«über , habet 3?etcr/ ft r6ter/ retefrer/ * we|ier. 
£> qroqvc fsepicule in U mutatur , iu ut unum 
altcria» vicem fuftiaeat, fieuti videre eft in 

IBronnen/*^runnen/Ai>eb'* £ulb / ©<bnorH/ 

* febntmt/ fontf / * fun|t JC. Sic i 4t b promifeui 

nfurpantur in^pnnea/ * Kinnen / möglidj/ * 
mn^iieb :e. 

^ / hitttj, exclaitutnJ. ept*nd. utbiben.l, cheu, hcm. 

•0 90tt ! O bone Diu« ! Prob lanftc Jupiter ! 
JO ^Jferb / ptopt . efi inclamatw <qvi , ut fubfißat, 
Uainjhtur Urne» g-wft «d bvwntt , & lUjUt : fiüc 



gradum, acq^icTee, ne progredient ultra' O 
lv.:?' erlebet manutebt/ Otcmpora, ö mores! 
JO IVO nun bntau^ ? cheu > qvorfum mc vertam 
nefeio. Oja/omninö, maxime, ita (aneeft. 
£> nein ' niü.ime, nu Hat cr.us , ncqvaqvam. Q 
Untreu unb galfcbbelt/heuprifcam fidem ! <>id 
eft, (ihxc noncontumelia eft? O ber Icicbtrer» 
1 1 .;en ?cu :e / hcm aftutiai ! malcdieli fint homi- 
nes ifh ncqvam ' O Ut unwfefjdraten @efeW 
len ! Vah homo impudem ' Q nie nnrb f idj 
noeb frieren nacb ber re.irmenScnne ? 6 qTanta 
calamitas poft haec gaudia tc manet ! Vat tibi 
tidemi, qvia mox poft gaudia flebis ! £)tPCb! 
tote tft mir fo Übel/ heu , qvam male mihi eft ! £)/ 

menn id.) nur (Selrjenbcit b.irre <"> tl occaftomiht 

daretur. Nonnunaiam jj) prtpin tur , fffttme in* 
terj. exulUnt. &inidenth eß : Jfrß\)$ » qvafi verö. 
Dicitur etiam Ol)>: ! ehern ! <jvoJ tarnt n plerumt^ 
£bcu! expomtur. Q\)C \ Da frage idj n\Ü)ti Wd)/ 

qrid 



137? £>b J 37 2 



qvid tum , hoc popuius curat fciliccr. Noitmm- 
qvjim ^JJiiJWilb/uijpüb! cva» ! J^>|)bf)C/ CXulutC, 
plauditc ! 

mAv. interrog. &dubit*n.i. An , num^Con- 
)-,: L Jtfcrtt. a vam vis f qvanqvam, licec Ob 
üjfid) //ii* cb|d^cn/utut,etiamfi. Obti/Jrv' 
tbi fo fcn ober nicf)t / utrum ita fit, nee ne. OM 
f^cn ietnanb fufltC / fi maxime qris urgear. Ob* 
WOl ni$t rethj i\t / etil juftitix adverfatur. Ob 
uild) / q»am?js ctiam. Ob Ctf fo eitjenbÜCÖ fC0/ 
an ita fit. 3d) Will febcu/ ob er* (übt/ expenar, 
ao confentiat. Ob rtiam pupof. efl rrgtnt iah- 
<vum , fupra , pro. Ob f?d) / furfum. Ob belli 

jjMnbt / fuperne. Ob bem £alfe üfttvebra/ »«*- 

mincre , capiti infrare. Ob ÖCtll Öiiltetl bflKen/ 
vixtüti ftudere, dcdirum c:1c honeftati. 

C)vtt\/a.{jfÜ.rß ,wp/.<p f. fupcrnui, fuper, fupra. 
Oben oermelbet/ fupra fenptum. Obenberab/ 

fuperne. Obcnbill/dicis causa 1 , obicer. Oben 
runb / UUb l'piBi \ »U / turbinatus. Ob« aVtt unb 
BlT^cnb AO/ temere, audadxer, prxcipirautcr. 

C> . n eben berab / ex fupero. Oben unb unben/ 

fupra & infra , a vertice ad calccm , in ccxlo Ar in 
cerra. Jg)icr Oben / hie fupenus. ©ar tbctl/ 
Üüc fupra. ©iTt oben / iftic in eacelfis, in fafti- 
giurci. ©Icitl) Oben/ ßve TCtyt Oben /in ipfolo- 
tö fuperiore , parte fupremä. (EttOiltf obenhin 
anfehen/pertranfennam afyiccrcaliqvid. Oben 

hin fcbnrfen im pflügen/ folum crudum dt im mo 

tumrcltnqvcre. Oben liegen/ fupcriorcmefl'e. 

Ober / oberer / oberller / *dj. fuperus , fuperior, fu- 

premus , prirnarius , pnmut , antecedens. ©ie 

Oberen / mperiorcs. €r i|t mein Oberer/ im- 

perat mihi , fuperior meus cft. Obere ©CWalt/ 
fuperior poteftas. Obci C tcfellc / locus primus, 

vuigoBTdceatnüa. ©er <£f)rc nud) \ft er ber Obe< 
t€J aber ntdjtfremCvIre u< d)/ fuperior ordinc, 
Inferior forcunä cft. ©ic obere (ptube/ fuperius 

condave domus. ©ic oberfie (Singeroeibe/ pr?e- 

cordia. Ober |ten Der (StaDt/ primatcs.procc- 
res, optimates, primi civitatis, ©a$ obcrftC 
©emad)/ /u* ©tPitWtTf/ fumnu contignatio. 

oberfte im (cctylunbe / frumen. Oberfier 
tSdjretbet/ protonotariui. ©er obcrftc SOfÜI 
ff ein/ Iapis molaris fuperior. Oberfler nbcr em 
Regiment / chiiiaxcha , legionarius, vulgocolo- 
rtüui. Oberflinit /OlC/ ejutuxor. Rx\i$i [ivt 
f(elbober(ter/ imperator , dußor copiarum , dux 
aci auhtaxit, Obel |iev ^Ütmeiffer / mag>ftu 



cqvitum. ©nd :iHT)ic Z<\\ bcs^caeU / fuppa> 
tum. ."Oer oberfte jrphiiinel / ecelum fupremum. 
ciupyrrum. OberjuT ^ricjtcr / myilagogut. 
Oberller SeUteitant/ protnbunuslegionis, lo- 
cum tenens uibuni militum. Ol crjiev ^»>üd)t» 
meifter / legionis altcujut major. Obcrirer \\\ 
chiiiaxcha peditum: |U ^'"erb/ cqvuuin. 
^teü^obertter/ dux,yii;rcapirancus circuli. ©n5 
Oberfie jil unberft f ehren/ inferiota'lummis pari« 
incere , turbarc , roifecre. ©a^ Obcr|lc 2km Im 
SKÜCfijr.lt / 1' v.vna , Atlantius nodus. Obcrftei 
|ur (See / prxfcltus cla(Es , archithalaHus. 

Oberen / fimpUx , non cfi m ufu yffd compof. Erobern/ 

p> opr. fuperiorem effe , fuperare , drinde -vx» il 
ßgnificat, Yincere.expugnare, occupare, cape- 

rc, potiri. ©je Mauren erobern / caper« mu- 

ros, afeendere in mania. ©ne 6-(&iff<floKC eD 
obem/ clafTem opprimere.abduccre, disjicere. 
difli'pare. gm Jiaer erobern/ cailris aliqvcm 

exuere. (gr bat biefc «Keße ein gut (Stucf 0cll 

erobert/ his nundinis tat copiofamargenti vira 
lucratus ct>. grobem etütm nomvittqvAm ptwti- 

uir pre (Erübrigen / de tp» fuu m . Eroberte 

BC / propagationes imperii , bona paru , loca 
acqvifita , Gxüi tpptllant: Im cvnqvefle*. Cri 
oberte (5(abfe / urbes expugnatx , derick.». 
Htnctß (Eroberung/ O«/ expugnatio, occupatio. 
€roberli(ft / adjrü. fupcrabtlis , vincibilis , expu- 
gnabilis. €tn (Eroberer *utem «pugnacox, 
vidor. 

magißratuit S 
principatus > potciras,jarisdiaio, Imperium. Stu 
mitur ttiampio hommcconfuur .TW impenum 'J> 
jurisdiaioncm habent«, 9 -v*Jeifunt Piiucipu, Jy 
n*j}*,p)dfidt4 r & R/tpitbiK* mo.üratorti , auttous, 

fSKrBou. ©eritunbigeObriafeit/ reipublic» 
admioiftrand« per it us . in republ. Yerfatiflimus. 
(deijgigeOoriafeit/ magiA ratus avari , rapaces* 
©elirenge/ ftparre ObngFeit/ imperia fcTcra, 
Ma nh a n a, auenti faicc«. ©ute/ liebe / gelinbe/ 
gnnbigeObrigfett/ princeps»'w/ magiflratus de- 
ment , benignus , molli». giiu(e Oorigfelt / rs> 
muTus, fegnis. ObruUfit \\\m/ rcmpubl. gu. 
bernarc» püaeipatum . impenumi fummam po> 
teftatemobtincre, magiifratum gerere, ad gu. 
bernacula federe. Jg)b%te Obrigf eit/ fummi«« 
Imperium, majeiras, monarchia. J^rljc ^anbe^< 
flirjUid^e Obrigfeit/ tuperioritas« omnimoda ju* 
xisdiaio. S>nrgcrltd}e ObrtgFeit / magiftratut 
oppidanus. £ob« Obrigf ett / aiia iumd»ftio, 

^rrriü ju* 




1373 Ob 1374 



Ju» fupcrioricatis. Sfrietkr Obrigfeit/ juritdi- 
ftto inferior, ftvt baff*. gTrttellC&C ObrfgFeit/ 
merum Imperium , jurisdiftio criminalis , jus 
gladii. Qfeiffelobrigfdt I jurisdictio mixta. 
©itftlidje ObrigFdt / jurisdiöio ccclctiaftica. 
^dtlidjeObrigFcit/ fecularis. ©cricfKsobrig 
fdt/ juriidiftio m $*tic. ettalfobrigFeit / five 
aufgetragene ObngFat / jurisdiöio delcgata. 
Q3cn Obricjfcif« Wegen / ri jurisdiftionis, ex of- 
ficio. G (Inn? und (r $trni gibt ferne ObrigFeit- 
atrono atqve prore&ori nullarn in diente* tti- 
uir jimsdiÄionem jus ad vocatiae. 

«ObrigFe itlid) / aJj. &aJv. Frxtorianus , judicialis. 
£>lui:,Litli(f)t (5cn>alt / poreftas imperaroria. 
vis magiftratus. Obngf 1 irhcbe r 5>t ul)I / man- 
darum principii , jufla imperantium. Obritf 
Ff 1 [lieber StbfCQirD / deercrum iudias , fenrenria 
magiftrarüs. t*ldj obrigfotlitj) halten/ ruch 
perfonam imperanrii, muncra dr officia nugi- 
uraruf r itc 4c laudabdiccj excq vi. 

Ufa/ ÖA«/ fl. Uf« / tipa. Üttui. fnpirr alHtu- 
dtnrm tnr* ab ObtV / vri et tarn }lü\ 1 A Uf dtHum. 
viiih •(■; Ufer / ripa viridis , amaniiat orarum. 
©egeaufer 1 ripa adverta , contraria. 55 1 u 1; u r V r 
ripa tluv uiis. QJiCeru er / littora maris, alüu 
<5«|t4t>«. Uferlctn/ tue / Amin, ripula. 

\\btt / prawif. rrgnu aceuf. Supra , ulrra , tränt. 
Vtml ab Ober / Ha ut ncmnunqvam Uttum pro altcro 
üonatur. Duo emm : ObtT ben 3krg l)iw * Über 
q«,fr»i bin/ rrans montem. .Ober. & über bas 
€i< laufen/ perconglaciatas aqvaslabi. Ober 
de über ben ^aun fpringen / tranfilire fepem. 
Uber« «JReer rare« / mare trajicerc navi. Uber 
ben ftlup fdbroimmen/ rranarc Humen. Uber alle 

lliajjf ■' praerermodum, mirandumin modum. 

fupra fidem. &t\l über meinen öcrtfanb / cx- 
cedir ,' (upcrat caprum meum. Uber IMS 3iel 
febrnten//™ ftber Die @d)nur bauen / ultra fepta 
tranfilire, extra chorcam falrare. rerminos pi x- 
feripto« rranigi cdi. Uber Wach t trinFen/ ttan- 
filire muncra Liberi, plus aeqvö porarc. Vit? 
gehet hiev tillcei nber unt> über / fumma imit bk 
m»i*ccntur , omma peflum eunr. Uber Wen 
|d)f ngebcnfcil/ ulrra hommum memoriam , poft 
hommes nato«. (Jim: 3dt über 0)ifn|'ri)f riiie 
C . »Ten ' tempu» immcmorialc. ©Grüben Sf/row- 
/•■.:■• ©rübf r/ ulrra , infuper. SRo d) Dritt» r et' 
»a« fwrtvm / appofeere. ©fr ©aefte / barüber 
Qtetii laufet . res» de qva aitercant ur. 9? cd; (t> 



•jatJbrübrr geben/ fuperadjicerepretium. gür* 
über/ & (Ocrnbrr/ pracrer. ©te 3eif ift rnriiberv 

tempua pr.urr riap.um eil. fjd) Fan nicht für« 
über/ non fum in cauii, mca non eil culpa , non 
poll'um non. t3c4.Ctlübei7 e regione, ex ad ver- 
to, ex oppofito. ©rgen t>tt 5tircben über/ e re- 
gione templi. J^erilber/ rrans totum, verfut 
nos. hinüber / trans pacrem a nobis remo* 
tarn. Suoriiber / de qvi re, fuper q?od nego- 
tium, & fuper qva causl , «/ j, Utm ftti rß , tfvoJ 

Übe reo/ pro tjvo in ufit fuut Comp^f. (fnttibtm/ & (Er« 
übern / it. gntübrqrn/ d CErübrujen/ propr. rß 
fuperefle, rednndare, exuberarefatis fupcrqve 
habere: jt.t ttiamufurpatur proiuerari, compar- 
cerc . confervarc , xc nonwmqvam pro carerc. 

Mm: 3d> Fan Men nia)t enrübriget feon/ non 
polTum rc ifra carere. i£r h .1 1 ncd) viel eriibn» 
OCf / mulrum fuperruit, reftitic (£r bat FnUin 
Jodler Daren erübriget / ne obulus ci rcliqvus cd 
ex itla fumma. S^cnn ich nur (in wenig £rir cr> 
Übrigen Fdnnte / modo tantillum tr-mpons mihi 
tuppeteret. hm Äricge erübriget man frente ; u 
iagenid>t5/ iflsUngefimDbtuunb^iinben/ lu- 
crum hodierni belli vutnera funr dr morbi. 
3d) betbc t>c<4) iud> dn S ^Bdn ren meiner 
3;cch;.i: erübert/ fuperabundar integrum vidi 
dolwmpoft cpulas meas nuptialcs. 
Übrig/ * Ubrrlei)/ ««/j. refiduus, rcliqvus, fuperOes, 
fupcrfluus. UbritJ fern / nipcreffe , reffarc , ex- 
fuperarc , extare. Übrig bleiben / fuperare. 

Übrig lajen/irnqvcre. £)ie€oll^fen lauen nc> 

Big Übrig / militcs partim rclinqvunr ruftuis. 
Übrige Äfugbeit/ fuperabundansingenium, fa- 
pientia exuberans , fuperflua , Ovaria. i£r bat 
nid) t? mebr II br ig / nihil ci rcliqvi eil. ^iftn ein 

Stanz über tublturtoui übriger ^»rffart/ mim 

tibi aut tlultitia acceflit, aut fuperar fupcrbu i 
3d) batte ni?tb ©dt Überlei) / pecunia fuperabar. 

©ie ncd) tiel am ^ageüberlco tsar/ mulcä die 
fuperanre. %b I>.ii c nidjt viel j •> ic mebr 

Überleg / nectemporavit* longa rr.ee fuperant. 

Uber len ttuim tjfertur Übe rleng. Uberlciige € or» 

8en/ curTeinancs.vanafolicirudo. ©a«if ift in d> 
ai überlenge von allem ftcicfytum / aufetse h« 

funr rcliqviM divttiaruni. 

Übri mng/ (gnfiibrigung/ * tfrübrigung / i>w/ refi- 

duum, fuper amentum, redundantia, cxfupcran- 
tia, fuperrluiras , reliqvias. Dictlur etutm tM 

Uberleoc. Oaö Uberlcoc aufbeben/ colBcckc rc- 

liqvtat« 



1375 



■Ob 



£>b 



liqvias. £»ü5 UbcrleiK nxijroer c» / tcfiduum 
m projucre, rcfpucrc 

Vlb^l/ DAS/ p/. rar. BW^. <Drd/ malum, Vitium, 
improbitas, icc us.fl.uinum, abfeeflio äbono. 
Eß ab Übte/ qvatrmu nimium , fuperraeuum -J 
exceflum notat , Ja ttt Ubd jninDc'll / me 



1376 




corngere , ö" igucm igni addere. Ul»d «>/i4M 
emnem mifcriam, calamitaccm, raorbum , {jf >jn- 
fortunium exprimit. (£in ijl'ivics Ubd / ingens 
dadet, Iliasmaloruro. ÄlcinCffUbel/ lcvuja- 
Aura. 2)ai ßallnbd/ enilcpfia. .' !i . >d. 
Lc*na tnalorum. Jp^il juoel/naiir'ragium rc» ta- 
miliam, malum domcfticum ^cft.UH'! / conta- 
gium peftis. 5« dtcimiu : grailiOfenubcl / lucs 
▼enerca. ÄOpfnbel / cephalalgia. ©d)<in»lbc!/ 
malum apparens. ^attilbd / dolor ucncium, 
..odoncalgia. 

Übel / Übclrr / tlbdficr / *Al malus ,pcnrerfus, per- 
meiofus, viriofus. £ui ubder (Oii-nfif) / homo 
malitiofus,malignus. UbekjiWe/ deutet ßu- 

fndi , vacillanres.aeroli ,ca»i , marcidi. jii nbc 
cm ©efebren fenn/ male audirc. £iiu gbclc 2Ra. 

tur vuiofa natura. Adverb. Ubcl t/Z male, Ha- 
giciose , fcclcfte » 1/. indeconr , inurbane, in- 

epte. £i flehet ubd / dedeect. (Einen itbel an« 

la&en / male acciperc aliqTem. Krbteufl 
mid) flbel/ h«ec res mc male habet. Ubdflltffo 
bcnD/ indeecns. Ubd auf fcwi/ male valere, 
vinosc fe habere. Ubd folo,cnt> / infcqventer. 
Ubd gefarbet / decolor , decoloratus. Ubd gc« 
Tüten/ degenerare , pctlime cedere. Ubd .lf 
TDOnueU/ ubd KTTOnncn / male partum, male 
difperit. Ubdf)lJr«tb/ furdaftcr. UbclflitttjentV 
abfonus. Ubd lauten / difcreparc, diflonare. 
Ubd nachrcDcn / calumniari , obtreftare. Ubd 
ritdjf n / fettere, purere, maleolcrc. Ubd reben/ 
balbucirc , imperlue loqvi. Ubd fd)Cn / ccccu- 
cire. Ubd ftchen / indecorum cfle. 11 bei tu hu.' 
dciinqvcrc , male agcre. Ubd Pcrfchrtt / depra- 
vatö. Ubcl nH'tlM/alicui mala inert irere. Ubd 
iui'rtcDcn fron / *gre ferrc. ilt übel mit ibm 

LlHjllijd)Cn / tetneo conviftu eft , confveeudo 
>( ejus minimeeft jueunda. 

ÜbdcU / pro quo ditimw SQerfibe Util male aliqvid in- 
terprcrari.explicare inepte , perverse coramen- 

«axi. ©nem et»a$febrrerübicn/ pcflimcdeali- 



qvofcntirc» vitio alicui aliqvid dare. dtfimrb 
ihm verüblet / in vitio ponitur hoc ei , reprehen- 
ditux de hie re. Ab hoc eft 3}crüb(limg/ t>ie/ 
reprchenlio, vituperatio, intcrprccacioduriOr, 
axceptioinmalain panem. 

luxu- 
bbi. 
petu- 
enim 

luxtu in nimictate 05* fuperßuilate rtrum conftftit. 
Üppig fe nn / prodigum eiTc , lafei vire. ^(IillUtW 
pig fenn / in luxum effufum eile , bona dilapida- 
re. Uppiijr Leiber / luxuriantet mulierculae. 
UppitJC £cutt7 homines voluptuarii. UppijC 
SHcbcn } di£ta prorerva y yerba petulanciHima» 
oratio türpis, impura. Upp«Ä mit t>eUt ©dte/ 
prodigus xtitt/iieitur e!:.v,,. iippi,]lid). iu^crabna- 
^danter.fupcrflue, infolentcr. 
Uppiilfeif/ Mt/ biokaüa. lux us, luxuria, Prodiga- 
lität , prodigitas , prodigemia. UpPweit trei* 
ben ' petulanter fe gerere , bona fua prorundere, 
per luxum Arvoluptatem fuaconfumerc Up* 
nafcit m »Sorten . procacita» lingv». Uppiii* 
f elt is Sßcrren / profufio, hclluatio. UpPMjf cit 
tu ökbirben / iniblcntia ingcdibus» curpitudo 
in motu. 

£>b$/b~0bfl/ *a*/pi« 

poma , i. t. ommum venerum f ruft iv, i 
etiam Latinorum pomurn , qvodknoj 
feendtt , nomen generale eß. Qyidäm noßrum Obft 
k Latinorum obfonio , tjvod omnt fignat, ayodcum 
pam cemeditur; alii autem a ü/xcC: «U/«', uvod tdem 
valety out ab «Wgp, autumnus, fruclus autumna- 
tr abunt ; -verum ßnecaufa , cum ante bot ofifin- 
gentoi anncs Wiäeramui ufut fit hoc vocab. £>We|i/ 
pro pomts. Piimigenium igitur eße , nec ex Latio 
aut Gratia atceßjrnium t firm\Ur ßatuo* £;w dimin. 
eß : ?Drt» £>cb|tlem / miti» poma.. gaur Obft/ 
pomum putre r putridum. 6)ebrocJ)cn Obft/ 
poma decerpea. (ÄbqcfrtUen Obft/ pomacadu- 
ca^cadiva. Jfernpb(?/ oftlculata. Saaerobft/ ftve 
{>artcbft/ poma condiriva. SReif Obft / nn- 
cura , corta. Unreif Obft / eruda , immatura. 
vrtcin ftve vr turiifbr ONi • calculoik, lapillofa. 
vÜJeteh Obfl / five 6ommerebft / pomum fugax, 
f. ivb»j0 fieb ntebt hinge bölr/ oyod 

afjrrvan neqvit. ©elf Obfl /pomum victum. 
aßintcroblt/ poma ferotina. 3Burm(ilid)i^ Objt/ 
pomum vermiculans , vcrmicuJofum. 3 i ,f H 



Oefr/ 

• , Qvemaimodum 



»377 



06 



1378 



£>b>] I poma prauooa. $ratOb|C / acrodrya. . dein * dulcia funt. 3n ritten fauren 2lpfrt b«f» 
gdfd) <Oi)|l / poma recentia. $)af ^l(if<t dm | ff n / guitarc amara , amaritlimam fonunam de 
£>b(i/palpa. ©atf £bftroir&anbr«d>i.l>poma guftare.tficiiarirjtf, «t-j4w resfunt«l}tr*,qvaß. 
Kgrocanr, putreTcunc : tpfrb bätb WlirmUidjift/ turibai vefenentur. (gm *5aum tra.;t ifent felbc* 
pomum vcrmiculatiooi obnoxium eft : fÄUt ab/ ' feine 2lepfel / aemo ßbi na&uur , Ted alitt. 
cadit, decidit. Obtf brechen / ponu carper c, fljpamfcipfel/ pomum AffVrium. (iluijapfel/ pupil- 
»yellere , decerpert. au(1e|eo / colligwe, | u «kuU. <w, /rw tytnqtiapfct/ malum Augu- 

flanum. $aÜirapfcl/ <»/iJ/ (gejxibcpfel/ malum 
Epirocicum. Sbdtifive Bratapfel .• frixormm. 
U it fetno pfel / pomum odoracum. SSicfcnapfel/ 
triam dieuntur paitilli odoratoni. Ii.)! im$4p|(l/ 
a.:.:. JT.UlliniK- duracina,a//-4 tgrubr*. Sgl«, 
o pft I / mclapium. ^laujpftl/ malum cjrancum. 
3Mu( ■ /ivf OiPtiunel/ fangrineum, purpureum. 
2?old) U l : d> malum pulmoneum. SBrctltnqapfcl/ 
fcuTulatum. 3>uttenapfel/ [tvt ^iljapfel/ <fttbo- 
mafticum, mamaiam. ticbap'cl / glant. (ftfer» 
apfel/duracinum. ^rö Wel / 1> daminus. gtu> 
Itn^dpfr!/ poma rema. ©erfteiiapfel.' hordca- 
num. ©lafopfeL'/ii r Grunlinner/ maium rioe- 
um.Tirt.lc.©OtbJr(<aptel/Gothardianum.©ra* 
natapftl/ malum Pvmcum.granarum. •Oerrel« 
apfel / malum Annabergicum. J^>o(|i1)>fri/ agre- 
fte, unedo. j£>onia>>pfel / fivt (gu&.ipf'rl / mcli- 
mclum, malum mordnnum. ©f. ^Jo&tHlfKa- 
apfel malum fpadomum. ^ubenapfet/ mj,om 
medtcura. Jt>nt <£dapfel/ Claudianam. 
JOittfopfel/ pomum tinnulum. .KPlapfcl / car- 
bonarium. jcvniqtf.ipfel malumKcgium. 2»i 

Jeropfel/ durabtie. fc t in4apfct oblongum. Je* 
er.ird' capcnduium.w/ tureipendium. 3J?J4» 
l>C« /ivr JEJff bfuPfVI / malum muUcum. 9J?el)U 
Äpfel/ mala farinaria. 9c.imndpfel : fitsfptlUn* 
tur mamill»/rn mamm» famiiurum , utpotr, 
qvxvfitfuxt mala Adamia. tykirütiilpfrl i tr..i- 
lum Paradiüanum. ttomeranjendpfei / auran- 
Cium. ^Orllorfetüpfei/ porftorfianum, Miihi- 
cum. .Qtltfenapfcl / eydoneum , coconeum. 
DJapaU' }ive SlHUbapfd / or bicularum , orcho- 

maftkum. SS«d)$apfd / >d. vnd J?dnta,tf apfel/ 

pomum imperii , infignt rtgium. 9Cof<HÖf ffl/ 
malum rubcllianum • rofaccum , rofeidum. 
DCuri|f lapfcl / pannuccum. Dauerapfel / acer- 
bum. (Sc^ebviappel malum calvitium. DCblaf« 
Apfel/ fungut cynotbati. Cr 6m . < opfcl / mabm 
Biveum. (gcrb.^pfel / fnr cf rörapffl / «Im 
0pcf allltej / forbum. (SfUjapfel / malum 
turbinatutn. €te<b apfel/ /fvr <Xaud>apfcl ftra- 
inonia. pomum fpuiofuin, uux mctclla , hip- 
ooroaac». kBCCiäapfcl / pomum lapidoium. 

6C«if. 



legete. Obft fcbutteln / poma de arboribus ex 
<uteie. Ob|l|C9i1len/dccorricarc. @rof£>bfl/| 
pomum decumaoum ,pra»grande. ^(rini?bil/ , 
pomum nanutn. l'än^lictit öbft /poma oblon* 
ca. KunbCbfr/rotunda. 95oüOö!C/ pomofui. 
£)b|Iea/* tf inob|iftJ/fruaui legere, colligere, dc- 
k(i\u rc , •.•.;>giri Obiitv/ five 0b\lmnan/ ven- 
ditorpomorum , pomariui, SJ'rtdt OfbflCTinn/ 
/. t - C!>b|lfrjn/ venditrii fVuftoom , pomarta. 
Verum bot voeäb. £>b (le H «Iii dultSd muUtum rß in 
inn , dJti , ut geturätm, 
man folumpropomk ,Jtdq-vibus-vvfruBib*acoüigrn- 
dU , uturpMtuin fiterit. S$gn*t mim : metere , mes- 1 
fem facere , qu*6\ CempcJ. tfl : (EinOiJlkH/ deraetc- ; 
re fegetc« , pereipere trüget i Ae Uttum «Iii du- 

USU pronumutum rfl <][iiajkn / Cinauglreo/ 1 

Jved Renumo-TtutonM k menft Augufii JtmJiußi 
omniarunt : ftd egreeje falhmtur , qvoniäm i<n« 
r«dix tß vox Coth. .f)6|] / autumnui , unde ftfa I I 
iifbjia /' Jucuronali» , Ö'^^nnonat/ September, 
*■<' ■- J^erbfttnouat/ « avo«dhut bodtifumimtum»- 

ttm Jg>erb|l pro fpi4 mefle , y (finberbfle« / pro 
Ccrercm fuccidere. Qvm , qvod Btlg* bodii^ 
mtftrm apprlltnt CCI> 0>OQ)l I £3" mtttre (Pofli 

9lpfel / tMt/plur. Qepfel l&multU «\ilstoll\t\l 
ßf/j.9lt>elen/ Saxon. SJlepel/ pomum, malum. 
Sine duhd tß ab Obfl / undt tU*m rtmänfil «Ittid 
ißä Jülrüut Oi Pfel / S«xon. 0<9t\ I l^dfi fit ab 
Opel / Opftleln. Qvo.1 enim ßlpfri trvidam den- 
vanl ab Sibyllen / ndkulum rß . ntc i4U rejutationt 
opu$ habtl. ©rrfe 91epfel / mala prasgrandia, 
pulmonia. Jtleilie 9lf pfe'l/ nana. QBelfc tHrpfcl/ 
noma Tieta. Unjfiti.ie v 3tfPfti / immitia.cruda. 

■rpfet fo nid^t fnurbafii^ feon/ (ugicnnaj ©e< 

!C(lf te SrPft'l / pomafurnis rerofta, ditunturtt- 
ta n g<b,;rf itlt 3&t[>Utf<bmQt / talaoi* pomorum 
(• v. Clrv'il i',tni>'0>efcbntacf#/ pomi lapi.ia. 
Cfluven (^vfet>raarte< / »niipida. 9li>fel ebne 
.Kern / malum fpadonium. ©er Sipffl \ilkt 
ntd)t »fit t>MU vriantm/ non proeul «proprio 
fltpiie poma cadunr. Cr (b^ne ÜJepfil jltlb nud) 
trel foucr / non protimu mala qv n pulchra , ca- 



'379 



Ob 



1380 



*StrciMpfd> inahiin miniatum. rubcllum. Jrü 
fnf £if bttpfd.' mandraeora, rrulum amacorium, 
infanum. 2ß,ld)$.!j>fd/ cerinum._ 2Bein,ipfd' 
malum rinnuli taporii. SBdUpfd / oib-.i ,five 
gtobus terraruro. ößmterapld / pomum hyber- 
ijum.ferotinum, fcandianum. 3iir^neniirfcl/ 
malum cimnum. 9tHt&t$M 1 mala per na. 
pctilia , pumila. 3n?iUilig$4pfcl / mala ge 
mella. 

flcvliein 1 21cpfd4)<n / Oa»M*. poma pumila , na - 
(Ufpctifia. 

vierteltest / ad\.&aAv. malinut, inftarmalorum 
f otundui , otbiculatu*. ©n fll' '1 ! icfi :ci 'iVcrD 
cqvug fcutulatui , maculii diftiniru» , Icuco- 
phann. 

Od)&7 i r Od)f< / &«/ *n Cd)fen / 

bot, caurus. ^UtUjet 0<&< ifivt D«S)t\tilV 04«/ 
juveneu« , bucuhif. ©cftftnitff HCT / bo* 
caftratus. etppid)(rr 0<hS/ boi calcitjofui, 
cornabusjferieni. 0d)< -in Weite .£>i>rnfr h n r 
ttcitcKbernter Oc&« / oo» parulm , ö" patalii. 
Octo/brijen jptfrna binringcboqen fron/ camu 

rui 1 converfa introrfu» cornua haben*. £)d)?/ 

tdj -Corner «ur Grben g<bpgcnv Uem», bo», cujui 

cornua lerram foecunt : hn contrarii (m Ji- 
tuntur Licini ,qri coroua furtum verfum reflexa 
liabent , Ddjfrii / beren J^t^rner in bie JfriU eje. 
friimtnet fron. Oßilber Oc&< 1 fem», av im 
fther Och« / PodoWenfn. 5JnrocM / urus. 
©rtmimccW / fror fRtiMbi l bor admiflariut. 
J£)Mlbtoi)i' botvalidillimui, orandi». 5>rfll! 
CeD^botmuguusedcni. ^i'CDrd)* .' Bict)CC|>tf/ 
fn-r 3\i.\v<h$ 1 bot arator, aratröjundut. bovei 
co'.on 1. ?ÖJ il fi C tt)?' ' boi opimut, (äginarui, pa- 
flu*. SKectceW l fii*%Btytwi>4/ ariicauru», 
*Uai ardea ßcllarit iifla , an Rorfoinmcl. Boi 
elidm Mtitur Jr nomine wfulfo . tlupido, ignavo 
agrefti. tfiRfjrpbcr Ocft j / Baeottcö ingeniö 
natu« , ingf niumplumbeum , monitruofum, pi- 
ftillötetußu». gillllerOeft^/bovinator.cergi- 
verfator. 

Oebfenbaft/ 04fü&t/'*i-»ovi!iiw,buco- 

luui.buccrut.tr agrritis,flupidus,rudi«,crat- 
iui , mfulfin , homdui . incultut. ßcftfrnbafte 
©:b<rbcn/ morc* rußici , geftui feri . efFreni. 

/ / *"i'f l ''SF' mt vcx Gort, ftgntfeatu faeul- 
cacc«. res .bona . poiTcmonem , in.it »Da"»lllH/ dt- 
yci , fved jjm otjolcvit . <•/".;, comp»/, t* £>b l y d' 
f (fl / proprtetacem bonorum haben». / 't/u.' fruit 



f " ; OlUeb / 000/ allodium , bona allodialia, 

dj MfftrrntHun bonorum ftudtlttm , {v&d iät tota 
fmlmncfliapctfflätrifdomitno.htcnen ttrm V\i. 
ttmtn J"0r. -Vieth. £ot / hertJium. Porrb eß tb bot 

Obr.-c Äleinob/ t>M/fiur. JfUinoDe/ & 

XltifWbitn / propr- *«» wl p©fle»Uo.par»a, 
kodxtUmm fumttur pro prctiofu , ovaiufunt gem- 
tM, margtrü*, änntili Öl torq-oti turri , at-A j^ 
jotalia , ut vulpb votaniur , mtluu eimclia. € ttD.ll 
Otlt ÄleinPbf n *xrft$en I gemmi» aliqvid diftin- 
gverevc/iDuminaTC. €tll ijl'lllxn ÜletnDb/ geon- 
mat auro inclufa. Jti dnobid|)t / a Jj. gc amen. 
ÄUmobiger / ©CT / gemmariu« , mango gemma- 
mm. SuntayiabObft-Jtmdfrivant^irmütlovaß 
fliB arme* Ob / rti pauperculas , forrunaeaigna. 
parv»agcllut,tfj««d9rTniltro dtbeMtfcribi^U 
tnobro/ccnuiiponetliot facul cata MW V'- 
tum bot longui ab analogii mtitrt vidttur. 
Qtfbt I aar. ab <|>0 / propr. bona vacoa , defaufta. 
cxbaufta, f aftau , deferra , derelicxa. vulgodt- 
terierata, copic indinaue. Hodtiaultmtxfont- 
tur : Vacuus, inani* . calTus, Aibvcncaneuf , con- 
cavut: &mrtaph. »entofui. Ofbcggilllb/ terra 
deCerta, inhabuata , inculta. £>eb<6tabt/utb« 
defolata . depopulata. OcbctfScVttc / lettm »i- 
duua. UM« / habitabiln, frecivenum« , vulgl 
pepulojut. UnibC 6tab( / copioö , dtibm fte- 
qvenraea urbi. 

0«bt/ ot«/ fgußatnu (SincDc/ <n»fi tinfam 

Ü>e0< / hrmm. defertum , folirado . ee«q»a, »a- 
ftteat , terra dercrutfinria, propr. ioeuf, ubi m- 
h I , nifi pauprriat &inopU rtgnat. 
0<btn> 8>>r J ventiSis Ocrt5bf n/SJi «'«d duhüs Q3et* 
gCUiXtl / pnpr. YaAare , devaßare , perTaftare, 
populari , depopulari , vaenarc > exioanirc ■ ftOC 
1 1 Uvt* eil , Dtindt bona difliparc , d 1 lapidar e , m- 
utilet fumiui faecre , prodigum die. 

Srr^bung / * Söerafubung / Ott/ »aftatio, popula- 
no, it. prodigentia, prodigalita», cffulio, tu- 
lurie». 

Server/ * BcrgtUbfr/ Ott/ populaeor.raftator, 
depopulator, it. prodigut. ptoiufus, fumtuofu», 
decocSor, fcopulu» patrimonii. BeTWCrinn/ 
& «Screjf llbf rinn/ OK / vaftatrix , populatrix, 1/. 
foemina perdita , prodiga Ö'profufa. Sic \8<*' 
ttif* / * aSergeubifd) / *dj- vaflani . poputaof, 
profundmi, bonadiiliparu, Patrimonium im- 
minuen»ö'e*haurien». 
©fff 



I38r Of 1582 



OCl / 0»»/ ylur.tU OC(C/ olim ayoivu liqui- 
dum nutriau fignificavtt , bmc adhuc in locif Srplrn- 
tt ionalitm ctrruifia apptüatur Od : Nobit vtri rß 
oleum , feu olivum, qvod iamrn profr. ©flUHlcM 

foufuat. Od famlcn/ ohvarc. öd tolaocn 

oleum conrueiccxprimete. ©as bct(tt)( Od/ 
a/uu iCbnfatn/ herum oleum, ebrisma. J£>(t 
Ii M> Od iur iüuk unbSirmiin^chiiiina bapti- 

zandorum de con6rmandorum. Jji\ i!i \a Od 
iur i)nciKi IDCihc/ chritma ordirundorum. ?X t t 
Dem (KiliftCU Od falben / olco facrö inungerc. 
SciUÜrlid>C$ Od/ olca aativa. £ro|)fill / ftilla- 
ticia. ©ifnüu ic Ode deftillara. 9(u5>;cpre|k 
Ode/ exprefla. Oh'F i , rf)tc Odev infufa de cotta. 
©uff-, n .lviti-i'.'-.; Od /hw 3 .diol olei (ex, crat- 
famentum, fed tmcxuum , traecs, frage» , *lüu 
<Z>dt)<f(rt. 

Sljjffidnil / oleum fucciai. tBnie*6l / ot. anifi. 
ißillimcM/ ol. omphadnum, qvodrxolrvvimma. 
turit txprvmtitr. ©illöl - ol. anechi. (Erwcl 
ovorum. gen<^cl6l ,' fdeniculi. giebertM ol. 
febnfugum. J^Hruil/ ol. cerebrr. ^afniilül/ 
©1. jainvnum. 3eh>\niK?6l ol.hjrpenci. $fd 
UMlIviu 1 ' cham*meli. .V .unpfcriM / camphorx. 

3trtrttemome n6l 1 cardamomi. & timmdd / cv- 

mim. flRtijcraittM / majoranx. Oft iiiid)o! 
maftubtnum. SOfWfnnl/ myrrhx. gdnil/ol. 
üni. ' : 1 iilinum. t.'i'p! / ol. launnum. 
QRjnfcläl/ arovgJiiorurB./fw amygdaltnum. 
?DJuff.ifeuel, ol. nucis mofchaix. 9(iuDcneI 
fcardmum. Sftdff UPl / caryopbyllorum. SRlljj 
•1/ ol. nueum. QO» |l«Unj i\ l antipcirilenrialc. 
Ucmerani.cnrJl/ aurautiorum. ^ui iuicl . pur- 
gani. SXjuttcil/ruta». &egenuMirmcriL lum- 

•ricorum. 9JofcBf»|/ ol. rofaccum. -*\ot Silber- 
gleiirjl ' ol. hihargyri rubrum. i>! ol. fe- 

minit rapieü. *3 cbnitttFcI / ol. eofmet cum. 
vrt.-iic'f-d'l. ol terrx Stngonicnfit. tjforpfen» 
Jl/ol fcorpionum. t^pircl / fpkae. <Stcintjl/ 
1 aphiha. ©tcintM / Airdttk rtiam ditilur t ol. 
Ludi v LudutiXtttem rß calculm ,qvi in hemmum cor - 
fonbtu ^tntrtiur. JalFdt I oL calci dert ill j tum. 

tcmplinutn, rß r I. rx pino, tdüMcunt 
rfr (drum tf.tbtntt»*, terpentinol. 3S<id)oH>er< 
r3l / ol. baccarum junipert. 2Bu(fr£r5l / ol. cerx 
traificat. OBermmtM / ol. abfimhti. 2ßdn 
fh'inil 1 ol. rarrart. Sjöipmilfrjl / oL marcafirz. 
3ie<jdftelnÄI/ ol. philofophorum. ?imnuTt>I 
ol- cinrumomi , Öt". Sunt rmm mdU r.V»4, ut: 



^<n jPiniM / ol. benzoin. $\bt njr i(t>[ oL cafto . 
in. aacnol . ol. ftomachalc. ^ d)laföl / ol. 
Toporifcrum , £3c. 
0<Un / «i'äi (DtUtknttn t inungerc , maecrare 
olcö. lÖdfnim Htm rß oleum olcre, utnuca 

rMcvi*Mt «Pelnöfc. %n&ltn/ de Sediert/ m- 

ungere. ©urtj)6lf«/ dt3fri)lcR/ exungere, per- 
ungere. Sin ißcöltcr/ * 2>urdj«MfCT/ peruaettu. 
ijin.'cclff £lld)cr/ tclse inun&e, Tuperunä«. 
Odiliui / MC / unäio , unclara. ©ic lc$tf Oduna/ 
unezioextrema, chrifma infirmorum. (Einem 

J^rtinfm bic lcisrc Oduiu aebta/ ngrotancem 
fando olco inungerc. Slnplun^/ t>lt/ inuaczio. 

X>urd>6[urt3 / pcruuaio. Ubcrdluns / tuper- 

unäio. 

OcUdjf / *Otlr)af(/M. a^wri. olearif , olea- 
rius ■ olcofut , it. ungvinofui , ungventatui , un- 
äoriut. jDai dliu>cean einem öinae AttMtk 
toit (Plcofitir / olm tat , olei tat , ES^oliditas. 

OeIer/0<t/rarKm qri.it miß ,ßdtämm otturiit, 

prcpr. rß tin (Pclfcfeliger/ (PelmftHcr/ <PcU 
verFdUftC / oleariua. Oeler *ulrm, ip/i olr6 un~ 
git,Ainiur unetor. ÄampfVlcr/ reunftor , !.vh 
ditrbstur , qvi olim äd iuüa.m au^rtatorti urtorbtt. 

JeMcnrJlcr / *lih /Ltxäjtnbaifamittt / pollm- 

c t o r , undf Z Pf trnölllllij / polUnflura. 
OliöC/Üie/ oliva, baccaolcac, tmc (DclbccTT. 
Unreifeölive/drupa, oliva immarura. On i |";e 
/Dliceu / oüvae regia?. Cinijeinaeftee Olioen/ 
oli*a conditinca , vul^i €olfmttt. ÖliDCB \rtC» 
(S)Ca l olivarc. 

Off Oft I & Oftn/r>tt/ T iur. öKOftn/ 

E5 1 OcfCH / fornax, rß ab antirjvo Runue 21(1/ 
qyod iAtm notat. (Einen Ofen feSen / fornaeem 
ftruetc . ponere , erigerc. ©en Ofen eiureif en/ 
deftruerc .diniere , evertere, rollere. £>fei ©ic« 
^e^ nmfec]en/ refufdrarc, uiffaurare fomacem. 
!DenOfeni1U*beBern/ rcnovarc,rcfi. erc. tarci- 
rc. ©en Ofen einreurmen / einfteijen / tocum cx- 
citarc, lignafornaci fubircrncrc.lv/fubflruerc. 
©a< ßeuer roill im Ofen nier)f brenaen/igni» lan- 

gver, iacile delerur, refrigeratur in fomace. £itl 

grofc $<üeT in Ofen inae^en / ignem luculcntum 
pararc , vri acccnderc in furno. © ai ^i';cn int 
Ofen fe>ct)en/ eibum in fornacc pararc, conco- 
qvere. ©cn Ofen mit Heirmen »erfd)micTcn/ foi- 
aacem luto oblmirc. ©er Ofen roueftet / for- 
nax fumum exnalar, rranimttrirpcr fiflurat fu- 
mum oculo* infcitanrcm. tört'Bee / rptitcc 

Ofrl/ 



1383 Of 

Ofen l fornax , »afra , ampla. Enget / angufta. 
Jtleiner/exigua. CifrrnrrOfrn/lerrea. Stfpfer, 
na 0\n :kt...>. Slltet Ofen / »ctuft* , nmofa , 
rainotä. 

S5acf oft« / rumnt. $5an- /f** 3»cwgofen / tumu» 
bannali». SRrennofen / chbanu». ^jjiiRirofen' 
fornax deftillatoria. ©etllfinofen/ furnuipu- 
bhcus ©laSoftll / furnui viirunui. StüW<\> 
tUn fornax ex fideliii conftant. StdUtöfcn/ 
fornax calcaria. tyrpbirofety clibanusaurificis. 
<?d)mri}Pffn / clibanui mctaliorutn , urtrina au- 
rificis. fornax fuforia. £>i< @tflbf Ofen/ Buda 
n-.' (rcp*<ir HunMrUt kßmtabw ca/raiiir, von Den 
SUtlfofen / (Dfctl i/iSa , qvjm Salyiuutnm itrcM- 
rum Impttättr ,*nn« tf+i.sßu fjf detü infium tt- 
drgtt fettßattm , frlttißimm Mulem hedrernut ImM. 
rUor Rcmjnoium , LcopolJus, nuprr infigmnr. 
Utudtnt & qvtdrm umo l6%6. rrcupttavit. JjU'1 
tün I fornax ex tabu'is fi&tlibit» compacta. 
jipfcTipfcn I furnu» figulinu«. QBmDofen/ for- 
Dax Tcntoia , Turnus ancmiui. aieejcloft n<- for- 
nax latcraria» 

Oefelri« / 0» / dimiju fornacula 5Hldjett. ftvt 
jperDdftleiB ' etn 'Dörrofen/ tetrui. 

Oft/ öfter/ jum oftetfen/ aJv. numtr. (je- 

pe, fxpiut , bep'diine , it. multotict > crebrö, tre- 
q verttcr , tubinde , aliqvotiei. ©ebr / /"■' 0,41 
Oft,' fätpiculc. fxpiutcule, freqventiflime, creber- 
t ime, plerunqvc. Dlicbt oft / rarö, rarenter, ra- 
riiTimc, haue crebrö, perrarö, vix unqvam. Oft» 
nultf fjepcnumero,aliq»otie*. Uber Die maßen 
Oft / fiutjulji penemomentis , pluiqtam farpit- 
fime. feie Oft/ qtotiei ? 34 tin nie oft ben jbm 
genefen/ baut femel, plui femel » qväm faspirlimc 
cum innfi. ©o oft/ dt* id) if)tl |<(k/ q»otiea- 
cunqve in confpectum meum venir. <zv tri Oft 
ia Dem ©(hanfpiel/ frcqvcntat theatrun ,feuco- 
rnadiai. <Etntn Oft berufen/ accitarealiqrem. 
Oft iiifammt n fommtn / convemarc. Ort oft« 

ten / ftagitare . afliduc portulare. Off fragen 
rogitare. Oft geben / uare. Oft »itbcrfom« 
mtn / perfaepe rerertere, idcntidcm rcciprocarc. 
€r bat oft ©ii|le/ fit* gebt ju ©Jltc / crebrö con- 
vi»arur. Oft rrram haut ruh extenitur t qvan- 
doqvc, nonnunavim. Oft muR man tllbll / M 
bortt mantjni(i)t/ nonnonqvamdillimulandje 

funt injuria. Oft mufj man einen ^fennia nict)t 
adjttn/ pecuntamin loconegligeremaximum 
iaterdum eil lucrnm. 3^ bab Cir< oft atfagt/ 



1384 

fexcencie« nbi inculcavi. <gt l.<:.t mir oft in 
t\ 11 Obren / creberrime fe inculcat anribut meit. 
Unottboft fönit Oft/ accidit in puncto, avod non 
fperarar in anno. 3cl) nun; ihn jum Aftern fra< 
(R / faepicule interrogandua mihi cd. <£t k> ;: 

d) oft in einem Jagt niebf fprtu)tn/ aliqvotie* 
tocia diebui laret. vf e timni t oft / Mf id) f rut 
©t!t babc / iunt tempora mihi onanii centus ex- 
pertia. 

purp, rtgtns aceuf. absqve,imc, 
nn. pniter. Obn allein/ ni, nitl, pratterq vam. 
Ohne Di j/ *ob"e batf/ alioq»i, tfalioqvin, hoc 
non obfhntc. er ni obne bij) fitiRi.r tponce di- 
iigcn« eft, non egec calcaribiu. jd) hiHti iu 
Obnebi^ ijefabn / eciam nonadmonuui fcciil'em. 
3cb twoBe< obne Das tool/ qvidmeittacdocci? 

huftra monet , hxc mihi per fe nora Amt. <S.t 
ifi Obne biß offenbar / tarn conftar , jam ia 
omnium ore cft. Aliud iß: 0 i , a f btiy / pr«ter> 
qvam,except6. Obne/ b . fi Id) f tiirn |olte/ non, 
qvod mibi dicendum efler. (£r ifi oblie batf gC' 
lebrt/ ccteroqvi doAm ctr. Ohne einige Clr- 
beie / tacili negotio, cura dirFculraiem, nulla ad- 
hibiti dihgenril. Obne Ol.i'horcn / indctinen« 
ter, continue , Gne incermiflionc. Obue Ollen 
ÜjiTiUiJ / confeftim , e veftigio, finc morä, a£Ht- 
rbm. Obn^efdr/rbrruirö.caru, forte fortunä, 
de improvifo. Obne llnbtrfd)f ib / line diftri. 
minc , deleftu , nulli habita ratione. Obne 
3nXi[el / haut dubie , proeul dubio , indubitaröi 

Obne ©art / imbeTbu. Obne Öetraj / candi- 

de.tincere. Ohm Deinen Tun? ingrattit tun. 
Obne bid) aOein/ extra te unum. Ohne ^ePern/ 
implumit. Obne furcht/ libere, feenre. Oh- 
ne ©efc(</ ülcac. Obne ©ereinn / ßv* obne <Ent« 

gelt / gratuitö. Obne -Dar / glaber, depitit. 

Obncteben/ inammatu*. ObntiXnbm iiimcl 
Den/ abUt arrogancia dicro. Obne tBcbet» / ebne 
©pott / exrra jocum. Ohne i c fi amt nt / inte- 
ftatö. Oboe S3orbebad)t/ ex tempore. Obne 
{BorretX/ abrupte. Obne llrfacb/ temete. Oh 
ne 3<>bt / innumerui. Obn rti*m nem in* Itter 
vfutpatur. iil ntebt obn/ ira cft, concedo. non 
refragor , ncgo , repugno. 5ic obn tum multk 
Homtmbtu compmitur , &MbjmtUm, vtl <itfr3um rtt 
drnoUt , ut : ©tltobn / imparatut ä peconia. 
©effilteniobn/ ""«*« confeientia. HmmMiV 
(ine üJc. jbbffeobn/ defertus. .u!: : e : 11 im- 
potent. Aliud rß (Pbnntiicbt/ dt liruium »ni- 

©r ff ü m. 



138s 



OD 



OD 



m*. SDitibfobn / timidus , meticulofu». tftiir- 
Ol)H / inucilis , tfftalu JtxctnU. (Sincs obn / i. e. 
lo* Werben/ expcdirc fe ab aliqvo. (gr ifi feine* 
(3<\tt6 lv Ii ii>ou\n pcrdidic argen tum. IDcnn 
ic|) Deiner foltC Obn fcon / Ii abltrahar ab antiqva 
tui conf*etudinc. 

Obneu / obnigcn / &ufit*tiui eutobnen / * cm ebm 

gen / carerc, dcficcie , deefle, vacarc, non luppc- 
terc. c icb Drt JrunW entobnigen / abftincre 
a poiu. .^f ? ötubircn< cntobniijcn / valcdiccrc 
ftudm. tgi<& eine* ^jcitOfcbiift enrobntgen/ 
cn tfcb logen / emtuferen/ confvetudmem in- 
MireUtClCi interrumpere, famiiiariutem ali- 
cujus carerc, Vinte, cftugere. Vtmm (Jiitobncn/ 
4c (Efltebniacn vocabttl* novs j'unt , £J maximr 

ferttea, ficut c-um (fntpbuiini / * (JntpbnHBng/ 
CK/ dclcctus defeftio, cgeftat, abft inentia, can- 
tio, dcclinatio, vitatio. lt. Obn iü,, «ij. dcficicai, 
dcfcAitut, indigus, egenus , cuißrr't ttav/üt rß 
<Hnid)/abhiac. Öana, rtllid)/ abi , aufer , move 
tc abhinc ! 

Obc/ ^O&rc/^/p/^.O&ren/ 

Slufmcrf fame Obren / aurcs dili&cntcs , attenne, 
paticntitiimas, xqviflitnx. £ci|C Obren/ aurcs 
acutiiHmae | crudirat , purgatx. Ontf ©ailfcn 
anb ^raufen ber Obren / auriumfibilus, tinu- 
tu*. 5Die Obren Flinten mir / aurcs mihi rin- 
niunt. (ginem mt in Die Obren blafeu / fufur- 

rate aliqrid in aurcs alieujus, a:t.u (EtnCtU Cf< 
toai ini Obre fagCU/ in aurem dicerc, infundere, 
ad aurcs communicarc , familiaritcr iuggererc. 
€s (übt mir roeb in Obren / hoc offcndir , violat, 
lcdic aurcs mcas. (Einem bie Obren »oO febreoen/ 

aures alieujus implcrc , rcfcrcirc , obtunderc ali« 
qvcoi, occlamiurc alicut. ß a ? 1 1 1 1 h m \\i eüicm 
Obre hinein/ mm unbern roieber bcrau&jangen/ 

hoc praotervolavit , pr .cicr vrdum eil aurcs ejus. 

£$ (übt ben Obren janft / gcatum * jueundum 

eA aunbus, obleclat aurcs. (Efftaä mit feinen 
ObTCIt hören / auribus aliqrid pempere , combi- 

bere. (gö nl mir U Obren femmen/ pervemt 
ad aurcs mcas. sBan febrept mir bi< Obren 
flfle roll / aurcs circumfonanc voobus , aurcs 
mex non obteuris icrmonibus verberaorur. 

«Die Obren xwwn abnjcnDcn/ aurcs alkuirci 

cJaudcre , remitiere aurcs. 23 1> fühlt bll Die 
Obren bin / qvorfum pcregrüaanrur aurcs 
»uas. (Einem bie Obren leiben / operam au- 
iium aJicui dtearc, porxigcrc, adhiuetc, jjate- 



1386 



face« alicut aurcs. $eu ben Obren jieben/ 

aurem vcllcre, reUicarc, 1. 1. ruoucrc, Tvadcrc. 
in mcmoriam revocare , fuggererc. (fr but 
taub.' Obren / aui es heben 01 es, obtufiorcs ha- 
bet, gravitatc audttus laborac (['iltem bfe Ol)« 
ren at>i<bneiDtn/auici sctccarcaltcui. öieOb' 
ren an tinU cn fdjlaijcn / alieujus aurcs paubulo 
affigere, dr bat feine Obren bar ju / non cd ci 

commodum, displicer ci , audirc, concedcrc. 
gracificari reeufar. Dimm. tft Ocvldtt / DM / au- 
ricula. '^ärcnorlnn / aurieuia urfi , pJtnu. 
2J?au$r$rlcin / pilofella , aurioua m*m, plant*. 

J^«1 (dl CrlCIH / ur ia , 0; um ,gtnut plactnt*. 

$üd)erobrcn/ auricul» folionim. (£m ^inohr/ 

unam aurem habens , pojß dut monora , yvrm- 
aAmoJum dkt* , Auabus aimbiu putMitu. l£fel$« 
Obt / auris atlnina. giffftobren / branchia. 
@rofobr / auricus , aurcs eminentes habens. 
•Oanuobr/ Flaccus, auribus flaccidts praeduus. 
JT.'K'iuhr / auris leporina. ^utchr auricula 
pilei.daj;. <Sut|lulp. Öalt;enobr/y»vf ^ub<> 
* (Soyims'obr / auris furc» affiaa. Jtunftobr/ 

auriscrudiu. tan^ohr / rß rptthttm aftm & !*• 
forii, tturnt kcmoßuptdw » Uiumbtui apptlUiur; 
JfrAni ^an^Obr/ pecus Arcadicum . qviä Arendt* 
proptrr ingtnü tardiUtrm male Mudivrrunt. ttti' 
Ohr / aeueö auditu prxdicus. CWau^br/ jivt 
CDJaU^rlein /eßvItnU. nomine pilofella, 6^au- 
ncula snuris. QRiba$r , br/f , er/ir. f ß> &fig"ifit** 
1 judicium prarum, perverfum , iniqvum. Otyl' 
Ohr / aunbus privarus , fpoliatus , furdartcr. 
Siebte robr/ SS'alteram partem audiens. <5<l)ub« 
o!ir / auricula calcci. vr fhtil;cnohr / ofeicanter 
aufculrans , ut fcuUelipagsjti pr* ßiptrbiA hyvrnUt 
fubinde inlerptuart foitnt, (£ttllk br / cqvusau- 
ribusmucilatis. 
0^ f ©M/ plur. ti« Ottt I »ntä 1 manubrium, 
tß k ®\}tl <rvia aurem rtftrt. ©efjen^r / capulus 
cnfis. SrdOt)tbant / corenif , vtltxtrtmitatv*' 
gmtgltJiitß. jfannenCT/anfacanthari. Ä<tch 

ir/jhem. Änttjrjr/urcei. fJt'annendr/ fartagi- 
ms.ßve lebecis manubnum. 'Jpp'Ör/ olla; anfa. 
^fiii i^itfaten mit einem Oer / Tcutatus circulö 

aureö circummunirus. Ocrlcin/ IHM/ Armin. 
manubriolum , anfula. 
JObritbt/ Ö'Oeriebt/ £^«/f».auricularis , auri- 
tus,aurkularius. i.iiiiiovicbf / auritusinj^frir. 
Ol:iloncb( aunbus capers, (poüatus, dcAitutus. 
tc-i Ocrt(blriu/H rß maaubnaiu», 

OnO/ 



4387 



1388 



Ont)/ *4> Gort. D<m. JVsrwj;;. r/f malui, pta- 
vua, pervrrfu», improbui.retcr, »ii'ofui, £f 
matf .depravaic, corrupit. F:rtttß con!rtnnm 

.-M X <PWMt / annft? / m/r/, tw« 'Jt ■wwfoJiim 
jpnl-.'f'« / malma , maligrucai , ne<l»itia > •;■' ^ 
fco. JL)«b tvmt Bf/;iu.m. 

CmD«/ UnDet / *«//> unter/ frJmt- 

tr jctibutt. Eß tulrm fuff- »'/?"" *" f "/■*'• ""er. 
in 1 1 J, lub, fubecr, fubiu» , 00« . «um . 10. DkVui 
«tut« Unten /inferne Qydrmminfrkrß , (tmftr 
ft*w 'ß* (M ,utftx, Jt.ümnlam .»'£/« 1**'» | 
«Wüawuw tr»TJ fiic-wi* <orrrp/io»i.' i« ekmoxu 

Unter fem Jfjwiiwl / <ul> ««*'»• Unter ttn 
Sojen / fab ptd.bu». Unter bem e*«in / fub 
fytett. Unbrtt<r€rtc/fobKrr»n«n. unter 
Ptt ?Ka!)Ucu/ iub canam. Unter tic iSu^cn 
qchen/ in confpettum venire. Untaten gfin 
tiett loimmiei». Unter «Obern ici 1 .> Uli 
{•er nxld)rn ' « o,™bo». $er«innbrr' dectivi». 
■perunber/ d«©tujm,ad no». .fcimimVr /<Uor- 

fcimi nobit. Wlt nnbff / perm. xiirn , eonfute, 
coniufim. 5ie4*uateri/-/t trunbcn/J'ulMrun 
fern 1 uiii j. m l cnui. £criunteu/ /iw taiclbii 
unten / Uli« infra. .OiiniiK tu / hie tnferiu». 
QJpn unten/ abmfra. Süettuntcn / m lococx- 
tremo. m patte uiumä. Unten uni) oben / mira 
*' lu pra. 

Unterer / SJ" »et Unbert / Unberei/ Unbtrfttr / «4. 

i.itcrnut, Jhwinfciui, inferior, infimu«. imu», 
ö^poftremu». 5k untere etefle/ tocu« inrimut. 

2>ernnber|ie3«S' loium .»olapcdn. intmy 
bere (Sdjrift / liier» extrem«. Die unbet ite 

Jeiie/ luiea ulrima. ©ermiberft / peiiulueoin. 
«Obarcrunterü < anrepenultimu». £\e untere 
G£urbe/ digmua fcqvior. £)« unterftt jM,n 
Im -ji;i!b if- 

5S3ci.be/ ßw ff . »»»*SBBunbe/w«/ p*. <3Bun« 

iHn / ■«* <DnO / nui .« , per prMbrf. in TO. 1*« I 
e)i OWrw«^fc»iie'jM''^rt'^ un '*' 

((Belle lönnbet / "'•« |e'»*f • 1 
I)j.:a^.. Ont piufe / Ult , Unter, -w-i 

«iiinn ö>t»0« .jvoiw malttm nWa» , i.'a XCont 1 * / 
(tu VTunt>< *J<fv*ht*t ri/m ttrpr*, lurnämmi 
mal* . aJi*^ ■iMKmkS'mvmnU.txtrKdtttir : Syt- 
tulm vr> 0 23u«be fß »ulnui , laudatio . tainc- 
tacio.UelioeiTe cum, unele <an«rit proülit »cl 
cruinpic. <tine fri|Cl)f 2ßunbe i vulnm trudui», 

utciu laüum. örc5<21jun6<yiMBü«iD».gia- 



©e|tirliä>e ÜBnnbf / perieulofum, 
(Strliriie^Ullbt/ advcefum,hDncRum Cttc> 
ndtte Sßunbe / »u'nu» parulcntum, lan ofuni. 
Dliene / ßrr »rite SBnnbe/ » ulnu» hum. Juni 

Sßunbe ' altum. j6bl!id)C ^S5linbt 1 Icthale, 
mort rernm. Un<ieleiirn( Wuntr/ »uintn ad- 
gra*erecoi. Unbtilbiire Sünnbe / miurabTle, 

inranabtlciinmcdieabile.cRronKUCn. Unter • 

f?ri«e Süunbe / fuFpuratum. ©er ©rinb tfiy* 
Knfen <i«f ber '18M«b< / erufta vulnerw. 6a< 
fcel) 1 (tv tk SBeire ber fJBnnbt/ ruinen» 01. 
"rmeiHuntf leliljqen .' plapm facere. »ulnui 
inftigere. (Eine tonnte befemmen / vulnere 

affn. Sinr^Bnnbe hdlKR/eaeiim pererc. <J)f(tl 
iiu? ter "ILSunte lieben / ipiculumcvcUert. €w 
ner 5öunbe einen ^ djnitt gebe« 1 <■ r- ttxitfr rtui 
djen / vuliHi« divclkre. 2>te IBuntc fAtlct ju/ 
vulnin (ubed inira eurem. i£inc SBuntC rer • 
hinten ' obli^arc , alligare vulnut. £)erfnrn/ 
apenre. KeiHKjen / purgare ejftjen iptr tief 
eine Döunbe fn > pereunflari »uln^ii fpccilio. 
©ieStflinb« ilibeil/ vulnoi <on(cnint ,«d eita- 
tneem duOum eft. ©fe 2B«nbe bridjt »nt« 
auf / recrwelefcie» <gine SPunbf efheiirm rtfn- 
cm**. 'Crmaf aHtor Sönnbe ftertrt'Ahoneoa. 

»alefcete« ho< rulnere. 2üuub< rriawt nt^/ipW 
ritifmiäturprofrattm^ tailone , dolore , t*fa<°t- 
ctiöne. tfrbJteine srejefflunte in fernem ^ 
rptfjrn betriumen 1 fums eonfciennatcnieiaiur. 
annwimbe/ faueianobrachi 
ruptura. ^niiuh: Mr.;' '2 
TWiMrwr, fvsttfUi fn trio 
wnnben : **» fnt'imt, m 

fttltui frjljirtm rtf-arn vrl 
tmtyU. IBIUMIltlt/ ti 
gvinolemum. Bluminff jaitm tß-mdmn no» 
jtrfyimlt »tum , *r/ fi<i/nr jt* /rrtlrr fulfttta rß, 
!•»(;•« braun nnö Wju/ 1. r. «r6erj Htm« «- 

.•i.T.'rniiJ. f^antiPOnbe / cornburno'cncn, ad- 
oftto membrorum. 3*ranttCTinterh>«ri*eftifr, 
»aOtr falte »rarrOParMifeljligt/ vulniripu- 
fulitum. itbre nn>unbe ' mmfilkm iktlut «ulnui 
glorioflna, atmhs ßml +<wlmrß /ufotrfM tn trllo, 
f/J & lattlo lama: , dimmuno digniucii. Sb' 
IFUIlbe ' »i.'u.rai . mon eonjugie. ^ClBlTOntiV 

l*fio *■ eafii; ^niierironbe/ dtgiti rul ner«ii o . 
Sleifeb' h" Ä.tmfrriwinben / d emiar »ulnera. 

mt rrabene profundirarem ung*i» , *lon»itu- 
dinemirriculidigiri,r)y»ndo adbuefunt rr.cn 
tia, needutn inrumucrunt.' SuftHRUK/ p«'' 1 « 

£ f f i ui »"fo- 



Söeimrniibe o iii 
IBnnben tuiem m tun 

ntum i*ßigU*tti'> $tn> 
t m Ivcti t uit tuttnt fiten 
rernw , 4.1* praßinMtJttrm 
ilnin cruenium , tkn- 



1389 ©g 

Ixfio. (Semutsrounöcn / ßve j£>ertentf< * ©t 
roijjcndrounbeit / vulncra racnus, confcicmix 
cruciatus , cordis aifliäioncs. J£>diibtrountH7 
vulnus grivitTlmum, prof unJnlimum, it. capitis 
vulncratio, fix ttiam Jkitur jfppncunbe. 1 1 '. 
* Oegenroiin&ri» duuntur fanftiilima vulncra 
Cluifti , qvift dien : rulncra beata , falutitcra, 
benedicra. #Tirn$lPlinb<n / vulncra cx bdlo 
reportata. jf iiiUhminbt / rulnus glandis icru 
contracium. Seibetfrounbe / vulnus corporis, 
i'iebcenmnbe/ amoris. Seafcittrtiiiöe/ munLatio 
natu Seebenipunbe / vulous alccrum, (ocium, 
vulnus vuincri junüum. <J)e|irounbe / os bubo- 
nis pcftilcnrialit. 9>fri(n>Utlt>c/ fauciario fpiculi. 

Wiüimfct / vulnus obliqvum. fted)(8nMMC>C/ 
Uu jufiitia • ms /auciuro. <Bd)nuT$emrunt>iv 
vulnus dolonficum. (^cbdtVUllbc / »ulnusaci- 
naccinflicrusn. 6eeleilV0Uni>e anima vulnui. 
<Sfit«n>yfff Sperreuiibe/ dt S5ru|i»unb< idkütur 
vulnus in pcäorcChrifti unccidatum. icrnd) 
frllllbe/ vulnus punclim factum , yvtmadmodum 

•£>iebn>unbe tß vulnus cxfiin fa&um. Qßett>tvun> 
t>C/ laeia tnrcftina, vifcera fodicaca. 
SüBunMcüi/ dt SBunbieben/ x>as 1 .i.mw. vulnufcu- 
lum, fauciacio levis, vulncratio dne profundi- 
rate. 

CBunb / a i/fS. laucius , vulncrarus , Isefus , vulneri- 
bus coneifut. (Er i|i tvunb / fauciatus , vulnc- 
rarus cd. <gid) tounb fragen / ad fangvinem m* 
qve Ccfc feabere . fricarc, fealpere. Qüi 5tmb 
b<1t fid) ttMIllb gerieben / infam atcrim cutcin h» 
Cr. StBcirwimb • l*fa inteftma. (Einen meib« 
fülinb fte d)cn ' rrajicere , coufodere vifccra alicu- 
jui gladiö. SBunbe Jfy tliit / cutis exulecrara, at- 
criu.fcabiofa, (äucia. SBunb nxrbeR/ fauciari, 
vulnerari. Q2Jnnb Jct)lt / faucium , cruentum, 
vulnere afrcAuni efle. SSunöf t ©cipificn/ con- 
teientia faueu. 

SBliniXtl, * pottm SBcrnMinbcn/ vulnerare , confau- 
iure, plagam infcrrc, vulnus impingere ,ictut 
incorporc inftgere, vulneribus aliqvcm conci- 
derc. (ginen über Die niafcn febr rerrounbrn/ 

vulnerationem gravifllmam , fea mortiferam 
darcaiicui. 5ßerrounbe( mrrbrn / vulnus fufti- 
nerc, accipcre. SOiif bem £)e<jen WTOmtbct VtCT 
bell / gladii eufpidem corpore exoperc. (Emen 
auf ben Jg>icb fror »eruwnben / mb xrrto bauend 
plagam graviorrm feeun infligere, csefim acu- 
ter peterc. (Einen auf ben fctid) »erroiinben/ 
compungetc , puuäiai peretc , täaru 1:1 tigere. 



Ott 139a, 

(Er ifi burd) Siebe »mpunbet/occultumpeaote 
vulnus habet, amore inflamnuiuscft. 

VttwvmX>tt/ vulneribus affedtus , confccbi«, 

vulncrcpcriullus. 

"JSonber / &i g . »>bk 2Bunber / f tur. 

2ßUllbCr/ mirum, nuraculum . rrtonirrum, 
prodigitim, oftentum. £/?ai<2>BD/ dJAH XO/ 
tW tdmen Svttit cj Dmh äJbuc bedtle dhrfl.A 
Svecii r mm admirario dtcitui Hilter/ dt Unbillig : 
Unbra sutem admirari , llnbci'li.M / mirabilitcr. 
SBnnbtr *uttmprofr. dt nbm »ulk, vüieftt , cx/<t- 
mitofu dtritur , fuut apud Lätimi vocab. mirari, 
ö" miraculum indt ongintm fumfrruni. Qytre 
Fcftus dit: Miracula, qvx nunc digna admira- 
tione dieimus , anciqvi in rebus rurpibus urc- 
bantur. Al(^ bau MiracuUc convitium im «rrr. 
trkts tß , trß. Flaut, ijvtm dtH. Feji. citat 1 Diebe- 
larm,J(ham<uU , miraculae , <5»<llirburcn, gtt4 - 
fhcje sauren / Oic ruid? £curcfalbcn flinf <n. 
t£s ifi ein 3Bimb<r / mirum eft, admiranonc Si- 
gnum cd. QSjunbrr über Gunter incrcdibilia, 
roaximc mirabilia , ftupenda. Vf 5 nimmt mieh 
f(l)l' STJllltbrr / pcrmirum mihi vidciur. (£i 

roeircnid)tQOunbrr/ erliefe rjor bawn / mirum 
non eflet.fi aufugeret. 3d> wrtriinbre mieftuber 
biefrt 2Junber / miramen mirum mirotnirami- 
ne miror. Iis i|i fein Sßunfer/ vulgare hoc efl, 
hoc nemo curat. ?0i.in bdret (rill ^llllber / ru- 
mor ftupenda fpargir. QJon 2l<nn^er faejen/ 
admiranda commemorare, üifolita, inaudita 

narrarc. febc mein blauet !H3unDcr / aufa 
tlla mira oculos tenunt. (Ein frl)iim "iLtunber •' 
res infolens. immanc rclaru. (Ein |'ri)led)f Söun« 
ber / artiricium inane , immemorabile mirum. 

SKtin bMt d vor ein ÜBunber / hxc mira video- 

tur. «EBmber tliam pro qvalibtt rc exccllcntips» 
mtur. i|t ein Sßunber cinrtf gelben > beros la- 
clvtus.divinut, flosheroum. (Ein SBunbcT ei» 
nti iStbelmtf / fccleftiflimus , ncqviHimus , nebu- 
lonum anrefignanus, monftrum hominis. (Em 
SBunber emer granen / fpeumen dt corona fc- 
xüs faminini. (Ein SDunber iVLT.uis machen/ 

trahere in prodigium aliqvid. 
31lli}emminbcr / prxftigix , fafeinatio oculorum. 
^KiUiDUttber / ftruclura admiranda, opus Hupen- 
dum , avaliafutrunl jtfttm mur.dt mtiatma. (£r|t 
frvt ^)dubtn?uiiter / miraculum miraculorum. 
opus nou unitabilc. töebun«irunDer/ oarivi- 

os 



i3 9 i 



Ort 



tat adanirabilu. prodigiok. ©c|iD)te»uubcr/ 
oflcDiam. Ibl.uibf llf tvutliVv / majori ride no- 
Iba. (yptt<jiruut>cr/ tatraOn rtuixnda. jTjini 
rncljltunbcr / poricou , ofteuta cccliea , aerea 
mir»cali,*ith inftrciuibfr. ^jfrjirun&cr , ftu- 

poc . virtui > ui Petit Ixjxvti'.xr , in nu°uum du- 
eeru moiralu torda ftuparrm. Äunw.inbeT 
opu* aJmiribilc , divinum , pt cc'ari.liirium. 
?BrV< r UMlBb<r / ürea.iuonftrurniTiarimiiii. \\1 ! 

in: nMiibrr i naturx wwuij. £(beir,tcunb er/ 
■ouacuia fiel« i inania. (£d)Ca':t itmuiOrrv pr*- 
fljnru. csccilentiat'ormji , clegaruiarara. 
acnbirUHber' exemplar dt fpttimco v nurum. 
yßellnninbrr mirabiliamundi . miriculumor- 
bu. 3f>fWU^(T/ ftuporJtvi. SHJonbCT/ fUtnJ» 
ryi lampofltisnr airtÜrvH prtpfniiur, fupfllathium 
mtM,ut: ÜSltnbrrgn^'maximui.longicudine 
(tupendut. 'ISnnbtrfdji^nypulUieirimui. 33un> 

tvrfüj' dulcilfirau« . c<. . 

ÜBunbcrn/ * 2>errt«iiitbrr« / mixati.admitati.de- 
micui.obflupccc. tBirb iwrüberMrrcmtbern/ 
ftupeftcre teaiii]«L <£*"nmnbcn inid) nun mehr 
mehr/ noo afficior ultra admiracioae. SutCff 
MUtnMjofitJ.ut: 3u$n>UIU>ern /abft inert .ceflä- 
i« admiratiooc , defioetc mtrari. £>et»irnbern 
Um qvoi VDanOtttn I fa&i noriutc tnoveri. 
Gtrr.u bcrtubeituiir-eni/ gravi admirationcali- 
cuju* tti icncn. * SRebenmunbcTn / uoa 
curoaluf attonitö immu horreit« c. "^nrtüXi- 
tern / jid) jcrwunbcrn / admiranone pcrculfum 

fi.'erc , ruiraciooc pcicclll , «onfundi portcmil 
* j'.-uj. g i 

QUunberer" 9it l admirator, ftupcni, obflupeni, 
borrciccm, imi^inertrumattonmi«. vi'ni 3er 
»unterer ber crefciinheitin i fptftitor * adora- 
tot formarum. 25u8b<li|UI / t>»*7 mutier ad- 
miratione affcfta. t. 

«JBunberli* * 2DrtilbeTC\ir/fl- Wuiihrtfam / * 
2ftinbrTbiift/ «4. &*ivt>b adhurJbili«. admi- 
randut . mirut, mirifieiii , prodi!»>ofm : il mite, 
tntnfic«, ratnbil ler . admirabitucr , if - mon- 
ftrotfr.prodigiote, hornbile afpeftu . formida-! 
b«le. SJjmbfTbflTfS^eben/namtaiDcicdibilra. 
iaiudita. €«tf rDHntrr'ifftir^trtcBivirt / genut 
dum .Ii variom » oialnfotmc. ?tn rruiirel U 
«ber Äcrl ( iwinbrtlidier Jfcpf / iriinbeTtiefar 
J^dTt^rr / &€r tniHtttii^t tMnat bectuw 
mc nflt> rrrtb«t < r.- n man fieh vrober freu* 

Mgm rrn0f'?^|n^l1Hli<^rf/ mirio, rt rcbrofui, 
*CM«ritt,mo.ofut,dirTkiltt,tiiftu. SGuabctUi' 



1392 



(h.T ^f:nn / morofica* , ii. homo monftiofui, 
poiir ntofus , monflrificui. ^'iinbfrlifhf t*>i . 
b«T( / partw prodigiofui. 5i5unbcrlitijc< 1&<> 
JlAt / fiot» monftrofa D,i< Ämb ((} IFBIlbf r. 
lieh / infam tinparient, incolcraat, inqvicius c it. 
&difrtar Jrinfanttftrpetuh vtgimtr. 

2Bimb<rb.ul(rf} / * ÜBitnbnbarriD / «4. ;-* u-m 
1xcJX0unX>ttU<t> / & SUuntcrbar admirano- 
nc dignai, loopmabilii, i/.m«iih(c,uii*«l<ntcr, 
infolur, ptodigiaincr. 

•li.T:ir ci h.i it SOtinbcrltct)F<il. & SuB^rbar* 
Iict)fn(/Ci</ U. r">.: KOnntXz/ muano, admi- 
ratio i ftiipoc» admuabiliias. 

Opfer/ opferen/ geopfert/ (äcriRcarr, 

immolarc, libare, lita«, (äcriricia orTcrrc.facra 
f'atrrf . Pitmlgrnium um tjfr Ikx wtium ,q\tt 
JffilUtwm,fntlt tvnßtt QytM talrm ncßrU Ttuta- 
LaUnk Ortmmatim orittnii rjm Verität in putrt Im- 
M , iJti ütummt in lutium , tibi tdmen mini aliud 
ft vffrri , qxim ipfriti OflTf rt , rtdtuntn , ui ffmlu, 
faß t fmwt exfftgrfalh, altum rxtltmmt illuJ dt- 
c*Htafum\»f%qa, initnium ccoium boum niaQa- 
tionc disnui» ! .Opfern mmhum »■ iß at oftetre, 
OTafi oftierre not fit ntmin gtnnait fvamhktt 
' frabHimiim fnt aattonrm ßynjkrl. Nrc öffmt B¥» 
rirrnfnltm Gruaunftsm iß . fernttnim a %CTrt7 
WOtv anfbrren / fivt auftragen. Samßcattmi 

ßatrt Orrmani, ar.trqvam tKtah. Offerte nafcrrttm, 
idrla.S<bcltrl. rrßr in ßtif ftimMvk , vcc. OpftT/ 

Mi i».i*alf(Jeutfehf lürrf Opperrn bori niehl 
tfti bem tifTTnifeben offerre geitpnrmrBlKrtrn/ 
tk eilt* !t(urf(bc bnbrn ehe «errrci t / ehe Mt 
.^rnier ijjr X>pfrr oblationem «e:unnef bnbrn. 
Opltmi ftiitm.fti qvta it iprJ Etfmt nihil aUdil ; 
fn߫ter rgt, OpptT JiBton rtft ab Op fyll f ,v * 
OWBber / ff «mlraB. Ober / »^4 p«f<tr inrnn 
Hlumtthemm , fvtm jiu n <ißln iiirßthm. et;, divi- 
num norat , 11 vi hdotavia &(terifxia merndrban- 
tut. Cui t rt r Philo in yd* .Mißt , «ii i 
Vulgarn ignit abiegatut fuit ab altati taoAit- 
Cmo ,* pro ce aJter deraiflincalcfri exethere, 
at (Act difctiraen iottr (anAa 9i profana , hu- 
mana * di»ma : Comrmitbat nun facrirleiM 
irrribui nararam igm* ineorruptiotrm , qram 
cd bare , <j> k (ervtt qtotidianif ignibui. Kßri 
iwa, Opper altuJ mhil. jvim f>brrfrn (T ' a * 1 v - 
rrd ignt nnnakantur Mttaußa 1$ fte qyaji ttidt- 
tanhtft&h , rrhßk tmrrintnlta , ÜfttftM / ijv£ 
«•x Uferen rdaw/arHjtna notabat , taf.ytvrmut. 

VSalM, 



f 393 &P Gl 1394 



» Ate. «Ran (JpfCTt / liumur boftiae , confici- 
unrur, procuranrur facta. S^cnfctKU Cpfern/ 
cnienrarc arai, funcftarc tcmj. !a human is hö- 
rt»«, ©neu auf fcfc gleifd)5anf opfern / fw>J & 

unovowb. ampofito diettür 0JKO aufopfern / Dia. 
öar«, jugulare, obtruncarc aliqvcm. casdem 
faecre , e medio collere, internecioni aliqvcm 
dare. Sri jOpfTTü budiifltrumtfa rxponitur : inu - 
nus ofttrre , pecuniam expendere. igr \)At MlÖf 
fen opfern / mulOam folvcte juflus eft. 
CPffrtr / ttt I viöimariut, facrificattt , immola- 
tor, rem diviaam faciens , vi&imas mactans, 

fivt catdens , Flamen , öcerdos, facrificulus. 

Opferinn/ Ofc/anciftira, Vcftalis, feemina fa 
cerdot. 

£>pfff/04«/hoftia,tiaima,factificium, facta, it. 
munut.donum. J&eom -Opfer JcDB / rebus di- 
*inis operam dare, Sacra obire. ©Ott ein Opfer 
tnbn/ hbare , litare. (gm öpfrr j u opfern geben/ 
hoftiam ad lacrificium reduncre , inilaurarc, 
•dducerc. 3um Opfer «leben / ad offertotium 
ite. CiHe Q)J f (if o5d ( £ ; a - , «pers tacrificii 
mifia , vulgh mijß fuc*. Unblutige* Opfer / fa- 
crificium incrueocum , vulgb miß*. &ranb< 
CpfeiV holocauftum. nf & mopfer/ eucha- 
r fl 1.» , faenficium laudu. Segopfer / «atharma. 
^Ilicfeopfer/ afperfio fangvinis. Jpebppfcr / ob- 
Jacionct. 3 :brcv er / Ucrificium folconc . fl.i 
tum, anniverfariuin. SDfenfdKnopfer / »ittima 
humana. SDfr&opfer / luurgia. «Rorbopfrr/ 
intcrnccio,cxdet, maltacio. Oiaucbppfer/fuf- 
fimemum. Reilligling^pfeT/ Iuftrum. (Sd)ulb 

cpfer/piacuium>placaincntum. (Srelenrpfrr/ 

facrificium pro mortuis , boMie J'tcrum mvrtutle. 
<£pcttopfer / lihamcn, hoftiapaeifica , tälutans. 
v: MsniucpVr fitcrificiumgcntilmum. £obten 
ppfer / inferia» , facr ificium tnorrualc , excqvialc. 
2hl lOllopfcr / facrificium propitiatiom» ./ f: < cx- 

pianooi*. 3>cr binnen Opfer aypeiijUtui Hm- 

cha , facrificium farrcum proptn paupefts , qvtbw 
non fupptttkal ünpenfs *A offrrenJ* tnmuüis. 
Q<S)U\<t)tON(t. *uitm rß genitale vocabulum , vi- 
ii!.l,;i;r lioftia. 

0\ smn 1 , Me/ & Daß Opfern/ facrificario, immo- 
lauo, hutio , hbatio , gblaüo, holocauftoina. 

Opfcrum) von Senuucl / OeJ/ ©alj unt> 2Beo< 
Xdlldj/ hpament« tx (uniU, o.co, v.nu, u'.e. 
rhu ic 

Op/tndjt;Opfcrb»lf</«4. facrifical«, (äcri- 

fiwUk, moic* euu utrificautium. 



Ort / ^ dm / p/«r. Ccrfer/ Orte/ 

locus, p/. loci, ä-' loca , «cwx rMn qv*mw extre- 
tnuatem. 9n allen Orten / ubiqve, omoibn 
inloct<,undiqve,pailin>,ubf(]vc Ioconim,usqvc- 
qvaqvc, nusqvara non. *ln feinem Ott / nus- 
''qvaminullibttnuspiam.nusqvam gentium. V$en 

cinemOrtium anDrra/dc loco in locum. <8«n rü 
nem Ort j um anDern iieben/ locum ei loco ma> 

tarc. 9}on//<vr ajlä jenem Ort/ irthinc, indc loci. 
<£ben brJOtti/ mdidem, in eodera loco. QBdi 
ferlct) Orttf/ ex qvocunqTe loco , undeundr. 

OlnDenOtt/ad idloci.iftö. Comt an feinem 
Ott/ nusqramaübi. 3« allen Pier Orten tet 
QSett/inqvatuormundipartibui. jDieOCTfer 
in 6(&t»etierlanl> / pagi HeUcciorum , GaJL 
Cantons , vulgo ttitm Lalin'r cantonet ä mfirg 
StCMt I qvod angulum notat. Der Ort ifl md)t 
Dnrnadj) / locus non eft apras . comraodus , op- 

Sortunu«. & in ri s ja aud) no di ein Ort in t>er 
BeltPPr miebfenn / * mihi dabirur angutiH 
commorandi in hoc mundo, ©einen Ort ein' 
nebnten/ occuparc lex um, ■! vt fedf m Aum. ?>fB 

Ort perlasen / drmigrare loco. Cid? an einem 
Ort nirt»crlajien / aliqvo loco confidere. ©de« 
genbeit Dvttf ingenium loci * habirus. Sltt 
vielen Orten / maltifaria-m, plunfari im. ©id) 

einen be|Wn^^^Jen Ort at^fudSen/ locum domici- 
Ho dehgac. 5Ptr jum erften einen Ort ein« 

nimmt/ Der tri fein/ejus cd is loctu, q»em qtisqvc 

occupat. 3ber Ort ifl wn Watur fef! / naturl 
vallatus. & finb Oerter auf ber (Srben / n 0 tt 

llid)( regnet / danrur regioncs texrx, in qvibua 

nulla decidit pluvia. (Ii finb ned) viel unbc« 
fannte Oerter gegen Wittag / vertut Auirrum, 

fub polo anraräico ingens adhuc terrx rrachit 
inco"nuus c ft. U5er«mf er / fhulitftrr Ort/ lo- 
cus illußrn, regio cclcbriSi utbsclara, nobilts. 
üüfliilfr/ ar&nci' Ori/ locus »enufrus, amanu», 

hcrbiduvT tlrmcr/ fd)lcdjter Ort / locus nudus. 
' in'ops. (£d;Iai!imid)trr Ort / plamtics hmota. 
llnjid)ercr/ gefarlid)ct Ort / lattonum oeeuha- 
tor * reeepeator locus. Unn>eg|V.uK"r Ort inviu«, 
aviui, adieu diffkihs locus. ©tiBppidjter Ort/ 

virguUis obfitus , nemorodis arboribus , frute- 

tohu , iyiFcftrls locus. (Enifumer / itillcr Ort/ 

locus abdiciH, ab omni tuibä vaeuus, ab arbitrit 

übet, teconditus , feceflus. (finfamfr / rauber/ 

nu|tcr £)Vt / atpretum , locus afper . «Icfcrru» , 
confragofus, nun. diu», duriilimui, ab omni 

homi- 



I39S__1?£ 

h'ominum conforctü reraoiui. <*>lfl<$K/ €•«• 
«CT I fCb1rd>tCT Ott / locm moll.or, , planus, 

Ort / mmulofu» locui.- gtrncr / «««er / CBtlcj 

arncr Ott/ locui longinqvui . dujunftui, procut 

rfl loeu« amplui . ipae.ofui. SMbe be« Ort*/ 
SrtT.ta» loci. edcqrtKt Ort / locui idoneui. 
•ftfilt.rerOrt/ fanftui, rcligiofi». tonftcraiu». 
tflahtr Ort/ locui propintpui, proximui. 3£(C- 
Sn Ort/ hiooiliV. dcptchu.. Unebener/ (tieft. 

Itt Ort/ prwruptui, vtrrucofu», falcbrofm, prx- 

cm m«qt alit. rVirji« ijt ein teurer Ort / L>- 
Äari».».tur. Ctrajibura Iii ein leitet Ort/ 

Arseotm» minfice munica eft valln, foffi« * 

£,opugnacui.i. Vit anbtrn Orten i|l au* «ut 
»rot e|t«/ illa patria mihi eft . «bipafcor. non 
ubi natcor. Ort ttUmfemfuti qrartam parcem 
roe.u». ©n Itbt ttltb (in Ort / impenaü» in- 
ceger cum qtadranie. 

aintfprt / locui olficii. «ngtlerf / pol«», eario. 

'SJmitnOrt/ locui pauperum. jn M 
UbttW , tvU ftvfrr uk 7 w W Jn / irt 
bnftWrudera, «ftigia meendit. ©cnMort/ 
infula . locui exili.. «rbcrt/ hertJium.rundut 
hered.tar.ul. SrdjtWt/ palxftra. gjrmnafium, 
«tüj 2Daffen * <E rrreittcnert. greuCcnert / lo- 
cui bcatorum . fcdei beat*. ßrittf BiMt / do- 
OUcfliMI paci». @fblirt*ert / locui ongimi. 
OiiTiCbKMt / lern«, forum, tribunal, dicafte- 

^TSmHicii. j&fii e*m-*P'*»Tt/ 

afrlum. £ct!«ert/ loci» mfcrni , gehenna, 
abvilut, Alnrmelort / babitatio ctrlitum . re- 
Cn'omcerlorum .{ipltprt/ ligni'«-. ^.imniet. 
«rt/ locui triftis. plcnui maimia £5 mtfena. 
JflaJDtt/ Jomui triftitiaec*q»enilarum , Aüur 
Vr.lliaort. «aseriMrt /caftraftativa. füll 
prt / locui smeenui . »iridarium. üttarttrpTtV 
catafta. SKibtnett i latrina , ff* rtam »bftluti 
diniv, tat Ort- Obererl / fcdei principalii.pri- 
mani. Ovalen / infernui, locui damnato- 
rum Vv(irti<(aqt<crt/tocuicomiiioniiii. Snh> 

•\rt 1 frrrflul. Tl.'' 'A rrf'tlrrium. »rammdeei/ 

/h* «Kurieren / dmbitonum. i*4rt<f ort/ lo- 1 

cm horrido.! . manfio ttmbilii. t^nrerujIdJ 

fiw «tbfeuDtrnnrtorf / rtceflui . frctüui. ©pa . ] 

Ii«« / ambulacram , locui dcambuiarioni&iu j 
aprui. epielCrt/ feena, thtairum. frhxrifle- 
num. ettrbert / locui mort.i . ptrt.lcnt.ahi, | 
contagiofii». StBfri#frt/ habttafio mokftiBuaa. 



1396 



locui pcriculotui. UluHt/defcrium, cretnui, 
locui mcultui. UnbYrert/ locui infcnor Jede» 
ima. SHdblort / locui clcüitius, indiffctcni. 
t&tr ::; / locui domiciliu SQuilbrrcrt/ 
regio prodigiota, miraculil plcna. JiOtOXU 
pijedium litigiofum, JUn toew fudßicnU. 3^«* 
Werter, regiouci.xdci, (cdci incan-.at*. Sy- 
nagoga Satans. 3icait4frt, manfio inv»ta,ca- 
ptiritai. 

OtrtletB /tat/Mmi». loculm, angului.fcdeitxi- 

gua , adicula . fpatium anguftum. 
Ottttfri / frtpr. in locum fuum , ftvr Icgitimum 
collocate , An fönen Ort bringen / dnnJt vtrt 
ftr mtUfk. neül : cernete. dccccncrc , dcfiniie, 
dijudicace , dcclararc. esponci«, interpictan. 
SicAumtu. eine 6m|< orter«/ yivr auf «nen <D« 
btlncjen / cauiam cotnponerc , decerner«, judi- 
cium fuum initrponcre t'iifmnttui tsmm uti- 
mur (omftf. €r#rta«/ conctovcifiam cognofee- 
ic (dijudtcaxc. judicium tedderc. pronunciare 
de cami. ©n ClfctertC«" Ü?e*t / rei judicata. 
3<f> mJ4 in biefen&ddJcmeberirter«/ «ctoer. 
tn teru/ in hoc negooo nihil »d cognofeam tcl 
judicabo. adecüäonc hu|ui caufae pioi fut abfti- 
nebo. SBorirttr«/ pi*judica»e. fllodjörttrn/ 
es poftfaöo judicare , pofl rem waniaßam judi- 
cium fuum intciponcic. 
Ocrterer- * €r«tertr/ t*r/ judex . difteptator, 
»ib.ter, praetor. (Ein ftb.irfcr <Sxkttttti judex 
ttrerut , acctrimui. UliretQttr OtrttttT .' cen- 
ior iniqvui. gRiffrfcrtr / coarbitcr. VfAXk 
jrtcret / eompiomiDanui , judex delegatui. 
Ptrlmrl huttmium txxth. SllortCC / ubiqviufta. 
4 jin ttUm Meitvr ällortbeii / Wf/ ubiq»it»I. 
avt tUümtur interminalii adeflemia Du in fpa- 
liii infiniti». AOii <? Ortbeit / »tt / ubittai. 
aticubictai > q«a cm dieitur dTc alicubi . fccc r/t. 
prtfmi tjpt jfatia. 
Oertcrunj/ 4 girrtcrun« / 9i* / dtfiniiio . decre. 
tum, fentencia, decirum, judicatum, dijud'catio. 
93v?r6rtfTHtM /■ W«/ prarjudicium. €*p?pcn 
ertaUIW / refponfa prudenturu. .panrtdrtt^ 
run«/ fcnttnt.a defimtivj ^delirunaffÄrte- 
nmn/ ftneentia inforrniti»a. thij Jnfornww 
nrtel. 3dtf*rf frnn.v ^albPrtrro»; | / * Sßtife. 
prteTItBa'tenrtntiamterlocutori«. 
Ofrttrli(t)/*<Erprtalic& «.Vj.eya rw.i t. «oidth- 
niri* judicari poteft.Wgi Jrfimhihi \ft«iic»bi- 
&,tf.dermiie.a'|udicat6. Untrer terlm 1 -mple- 
xui, intncatui, inexplifabili», inexencak'Ui». 

tt tt 9m 



1397 



1398 



,Orten(n/ erOrtnen / fwdtMmtnbod&fcribi- 

ha OrblWn/ ordinäre , difponere, locare.col- 
locare.diAribucrc,«. indicere, decernere , ju- 
bcre , pracipcre , mandarc , injungere. Efi äb 
ö>rt / mutttb XinX)/TK>nk L4AV16 ordinäre ,4t tu- 
tut vcdf oriaine tnttr, CrtmmAlitoi nvn ccnvnril : 

Eß autan *5rbnen/ an fernen betätigen 0tt 
legen. <Ein Jeftamtnt orbnen / componere, 

ordinäre , nuneuparc teAamcntum. n?jne 
(BchliKfot Otbnftl/aciem Aruere, conAituere, or- 
dinäre, cohorte» difponere, ordinetexerciwi 
difpertiri. ^ciniiMe OrbBf«/ »«et juira fc- 
riem difponere. Unmimbiarn Äiitfrcrn 33eT' 
mhnbtr orbnen / pupiil« tuioret dare. i£m 

(Stiftung urDmn legare, legatum rctinqvcre, 
vuhiftindationtm ftu.rrt ,co*fliturft. (*)C|<B Otb» 
ntR/ leges fancire.. tgin«^!! orönen / vefligal 
imponere , portorium conAituere. 3ebnl>cn 
|U (jebtn Ortncil / decima* imperare. ffiolgC' 
erbnete J^.iUÄballunj / eleganter inAruOa ret 
domeftica , ceconomia bene ordinata. Übel 

Jfprfltff f r J£>0f / aula mtnut concinne difoolita. 
5rptCnrte Arbeit / penfum. ©eorbntteepctfr/ 

demenfum» vulgb ordtnatium ,/irputatum. @f 

»rbneter @nabe n Unberbalt / iteifwr htdik provi- 

Go , Cint ptOVlftolt/ falarium gratuitum. Com- 
foj.j'unt: ^bertsnen/ delegare, legatum mitte- 
te , legationem alicni mantUrc, deferre , dare.. 
Slbgci>rbnrter / ber / dclegaru« , ablegarut. 9ln. 
ort licil/ tdtmcjvodfmpkx, aptare, in.ordinem 
componere , fancire , in mandati* dare. 33cort». 
fjtn / prafcribcrc , aflignare altcui aliqvid , raan- 
data ad aliqycm afferre. £ruuf lOOrauf« ßve 
flllf <imi orbnen decernere, imperare. 21uf 
meint ÖMtifdjrfff i|t noch r.icbr* geortmet / nihil 

rcicriptum cÄ ad litcraa mca* lupplicca. ,.vulgb~ : 
nulia rrfotulio tnuMvit Ad fupflicJtionnn mtam. 
@CgCROrbntn / rcnunciarc , mamiata mutare, 
contraria primii man data imperare , diverfä in« 
jüngere , adverfa jubere. \v.v fivr Söororblien/ 
prxvenire.antkipare ordinanJo, difponendo, 
mandando. SD?II & SRebenorontn / Graul ju- 
bere, altcriut manJatis acccdcrc. 3Jerorbncn/ 
\A .^©r/cncn/äranotOncn Dir Oivjc !i.u 
Dem tfrnn'ru Brienen »erorbnef/ medicuimcdi- 
camenta xgroto pt^feripfit. SBeiterorbntn/ 
/i*r ©rrxirblien / urgere aliqvem mandatit.or- 
•dinem c ontinuare , juflä cxccndcrc . ultcriü» Aa- 
tuetc. SÜjictwrDlKH/ /h* m> & 3cu-i i'IKIi, 



jufla repetcre , itcrare mandau , aliqvid Je aorä 
in or.ii nem redigere, renovarc rnandata. 
Orbutt/cXt/ ordinator , difpoiitor , dilltibutor« 
mandator , lanctor , j üben» , imper ans. Orbnt« 
rinn / DM/ foemma aptans , conftuuem , fltueng, 
componen», ordmans, manJaji lU ^lnOrb> 

atxi dr^inorbni-rinn/ ^crorbnci / & 23cri>i'bnt> 

rinn. Oinori iu r tnuc «S&Kltf / auQor & aclor 

comodue. Qlnorbntr tintr &a\\tta)/ rex , ma- 

giftet, ftratcgui convivu, patercaenat, hefliar- 

dmi. ^Scrorbntr <mi S3crinacbtnüp<s / lega- 

tor. föcfiliDCrDlbncr. nomothcu,lcgiilaior. 
Ol'bnun.) / Die / ordo , methodus , difpofitio , 
difpounifti.collocatto, fetict, *£tu>«i8 tu Orb< 
Uli n l bringe! / aliqvid difponere , in ordincm 
tedigete. Orbnuugen raacben/ leget vti (latuta 
conderc ^ bin ic^o nid)t in guter Orbnunoy 
haut, bene- difpoiiius fum , retraex difturbatw 
func. ^ i f ltuf( IPlber blt Orbnuna/ contra le- 
gem peccat , aJvcxlatur ftatueo. (ctUKltf fem in 
■Orbnuna ftclleil / rucaliqvid difponere. Orb« 
liuncj baUeD' or.lincmconfcrvarc.tcnere »per- 

(cqvi. if 5 iflrinc feint Orbnuna in biefem X)in< 
at i h*c res ordiaem habet. *21u6 ber Örbnuna 
rommtn / recedere ab ordine , collocationcm 
diitolvere. ©ieOrDnana trennen/ tutbaicor- 
dinet » iavertcre leget. »>ic tDrbnung »ertvir« 
ren/ confunderc. turbare ordmem. <£r b»Ut 
feine Orbnuna/ decfl ipfi ratio * via, omnia 
confiue de per länrram tradat. 3J?i{ guter Orb« 
nung / fcrvatöordinc. Slllftr Orbniing/ praeter 
ordincm. ^u bit Orbnuug aclun i.l / Ordinarius. 
SBeqpeme Orbnuna / concinnitas, bene (hufta 
collocatio. ©cilHicbv Orbillingen / ordinaüo- 
naccclcuafticx. 9BeItltd)e Orbnungen/ordi- 
nationet poliüca. 
2lbi<rbnune|/ Oie / le gatio. (Bich einer ülborbnung 
unberiiehen/ legationem obirc. Sttnt^orbnung/ 
leget oflicii, Aatuta pnefeaure. 9tuorbaung/ 
difpoütio.. Vlpoiefererbnung / pharmacopao- 
rum ftarara.. Trinen fivt ?kttlerorbnung / b> 
Arudio clccmofjnaria.. 5Jaiiren ßvt ^)orf« 
mi tiuiu / rufticoium.placita, Aatuta pagaru« 
SrauorbOUng ' leget braxatoriat, zythopeptica. 
Burgen ßvt ©tabterbnung/ Aatuta Civitatis 
Seuerorbnung/ cautionei incendiarik. SiU'ft' 

jpoll Sc 9ßafborbnung / leget (orcAalet. ©e» 
genorbnung/ mandata adverfa. (Slu übender N 
Ii ii ii arriculi fidci. .j>.inc irei I an iuiuuKit Aa- 
tuta opifitum. {»gusPKbnunay difpofitio aco- 

nomi- 



1399 



Cr 



Cr 



1400 



Bomica. Jf)cdncitt<rt'nonn / leg« nuptiale». 
JVfrrPnmn» / difciplma aulira. Äanidcmb 
nun«/ lUtur» «octllaria. jtrllf rt>rl>iuin<i' legt» 
«Hart*. JUnr-Moft'rbnumj I otdinatto epula» 
luft ralei , /hw luftricai modera nt. WVjMI i 1 
nuniv ftatuea «dcfiaftica. jrittPfrcrtnmtuj lc ■ 
11 Mi idUliiw JfMrrrerbmma. / difciplina mo- 
oaftica. Äoilfl|tl>ri,llprbltun<l / ftarura confifto- 
111 ccddiaftici. Äricue^rbminn, / articttlt mi- 
litaftt. Äti*fu Äii*<lPrtmm.i ' leg« cu 
linarct. frtnbrtorlimniil/ordinatiopfo»incta- 
Iii. frbrprbnttnq/ mtihodu* docendi. fftO' 
orfniim / ratio diftendi. fodjcrbmm.y 
tonduöu» eacqvialn. ürnnKnerrnnag/ leg« 

tniferat . irria * inania decreta. «Rttf tPnun 
MW conconlara. ?Rtbf nrtiinimijro/ conditio, 
ne« annei». pactum ad|<ftum. ty!icrbltunq«ll/ 
cautio pettilentiali». $clij«erbmi1W ijr* 
c?fflf<prtHlDn4 / ocdinatio politica. ^>P!tprP 
Ttun4' iura poftarutn. $n<1tcri>rbMirU} ' Cleri 
coiura vrl naroehonim inftructione» & regi- 
men. NcmnttrbltUIUl' rWlui curi«, ordo pro- 
cefiühjuiliTipttrm. 9tfiCr)ttrt>ain*Kn/ conlh 
rutionct W re«flai impetii. «KtttrWbmmil 
rtatuta eq.cftni. <?*la<bf crtujiung / acte«. 
Öffpi8reecf)l.i*(w6nnB9/ cuneu». ekoicrtc 
edilaifttrrtmiiii.v phalan«. ed>Iadnrr^mi.i 
ICK ein bolbtr Wen» «f|laitft I aoe» lunata. 
t*d)lllcrtTlun>l / reformatio fcholarum , lege» 
ftholafticte, academic*. eunWerbnuna/ ratio 
dignitati» , ordo * feriw aaucaipraKxwcntue. 
£citt>erriruii<y difpofirion« pifear i*. Scri'rb' 
IttHM > mandarum , derrerum.juflum. Uncrb' 
Itnng / confufio.perrurbatio ,n«i*tura A 0 "*"" 
(ioordinu. McliCrbminy ordo rcriim. W?ild) 

CTtnnn4/ iegei rigilanr.. ' 3ablcTbnnn9 / fer 1« 
crrdicorum coocurreminm, rarieme prioritati»- 

gcrbrrbmrng / leg« potori*. 3ciirr6nnna/ 
compuratio tenrporum, «hronolojjia. 30»' 
•rbami / leg« lelonarix. Stint 89 «"* J** 1 "" 
•ürruM , ««« per tot *t. Leg« & Statuta tfervn- 
tur, ui . Mtnwfafrncrbnun*/ leget ad»ocatotum. 
fäu<fcfiuwrbnuTlqf milirum pTo»incialiutn. Sor 
<jr Jbnüwri-iuin.i / funtralc». tKuitm'rbnnni}' 
2iribitoruc. 9tld)tCrbmilM / vigiliarum no 
fturnarum. Q»at1irt>rMlMtg / diverforiorum. 
Jab.ifprbnuiin / tabacariorun». Itirmmr 
tinnq / tornramentototn. 
rrfllllttg/ inftru£tione*aq»iliria$ft molai ton- 
cernenta. Qi* 0«™« ntmfrrt , mmh hngum 



WTrt , fituti & medicamenraJJ* prarfcopuraedi- 

c o r u m . ©ettet- fh* »rinKrortmunijcn 1 1 ■**>•* 
funt: jjMubtwrorbm»*/ medicamentum ce- 
phalicum. JjKr iwrorbmilUV cordiale. ajfilt- 
merbnun«/ fpifiaicum. e*nxisi>ctDtlmun.y 

fudorifeiura. . 
Orbtnblitf)/ M.rya^Brrt-appoGciri . ordinario«, 
aptut, digtftu», difporitu», & : •rdine.rea*,»»«, 
ordinati , decentu . ferrat6 ordine. £»rftn?- 
lid)« Ärttlf/ »ocatio legitima. DvotuWid) 
,;u6triltn/ difpenfare. £>tt»<nMi4 rtbtn / eom- 
poCte. diftmöe loqvi. (gf l)t crbrnMlt? / -»aldt 
cemgrue. 91nfcT0tb{nWl(l» / extra ordlnem. 
CSUiC^ferbinMitt) / eontra ordinera. Uber c- v. 
bOtMtd) / (upra ordinem. aoftTCrbtnblicbtt 
SJVDitnttr/ romifter extraordinann*. SlBfCT' 
DCbfBMi<t<t Änt^cftblidXbabrt / officuü« 
b«lUe«traordinann».tiii/gy«pfrn>fitrrr*rii«, ><- 
ftruuim , dn rtforrrurtet (Pffiur. lUorwijO' 

lief) / inordinatu», confufui , mixtui , pr*poite- 
iiii. Öf •■ perturbate , turbulenter , contute . pra- 
poftett , vage. Un«C<uDli*C ^AUib^ltuiil/ 
turbaraoHica» 
Ort)«n Ittt l pter. ©(« Otb«1 / ordo, fodeni, 
confociatio , conibrtiura . collegium. Dttünr 
tb Otbmtn/ ytvfitr «rÜfurüMt«. Ugf &JUluU. 
«j-wiiu UJ« »rdmttfufulcwniur. &l t|tlld)CC ÖX> 

Im ordo rcligioOu. ötncral eines \di>cn Oo 
fcn--. r.ir: r generali». ®ttfll$tT DridU diftri- 
cVus ordo. aUdtlietjCt Orbfn / ordo «eculari». 

OBttfTPtbtn/ordoDocrorali». (Ebeerbcn/fta- 

tut eonj^galrt. (ScffU|'d)aftcrbcn / focietai. 
CKundjorbfn / ordo Tnonachaln. Sßcnncnft» 
btn/ fanöimonialii. M>WCTbfn / reipublica 
hteratia. SXtttrtOrbci / ordo eq»eftri*. Settel» 
Btbcn / ordo fratrum mcndicantium, fub regull 
Frantifd * Dominici. jDerSriidjlbrmqcnPfa 
©efrOfcbcift £>t6tn / earpophororum focietat. 
/>tnimci*Btbfn / confortium calitum, beato- 
rum ordo. CngclorlKB / angeloram hierar- 
chix. 

OrbtniTcn ' <PtCir»i«n / *"»■< **Ot*t* 
nett ordinäre. «in<n Vricflcrorbfnircn/ «m- 
tiare 'acerdotem , vulgi mvrftin , tliis confecra- 
re. £>rbfnirfT/o«t/promotor.otdinan». Or» 
tt mrter/ regulär». Orbcnirun*/ Ott/ PcJ m 
tiofiniiiano .confetrario. Unctb<»ir<t / fecv». 
laru , i rregularif , lakut. 

Orb« / »« / r'- w OlNW / P r »r- M *2&y 

Stttij 



1401 



Oft 



OH 



I402 



g^difocfitio , Ann.it mandatum , jufliim . praece- 
»tum , inftiuöio , GaB. Ordre. nij.* ■ Ober 
?urflcnorbcr/&näionetregiae, wl phncipum. 
MpffeCC/ imperium am*. £r»Ci}5«>rt>ei7 pr*- 
tinpcio militari». {MUlorta / difpofitio <sco- 
»omica. Äaufuiann^erlXr/ racrcatnrum fcn 
•cntia&ordinauo. ©Mcnprb« / renunciatio, 
mandatum a propoGtö digredient, dilpofitio- 
miiantcnoritconverCo. cirbäorbfT 'coaimtr- 
ciaamoris. MKIlSorbcr /genutvitat. 
Oi'brTR / * 55<PrbcrH f conftuuerc , edicere , prae- 
fcribere , fancire . &idttn 9 vod (PrOnen in pißrr. 
figmf. undt ^PrtXrrr / 0«t / jubem , praelcri- 

ben». ^eorDtrter / juflus. ©fprtcrunj oie/ii. 

' evod (DtOtXf mandatum» ordinatio, digeftio, 
defignauo. UnbcOlbcrtV injuiTus , fme mandato. 

aO|t / ÖcT / PlW. c*r. Orient , ortut. /f. Oft itri- 
für ventut ab Oriente fpirant, Eurut, fabfotanut • 
flfrrb jll D|Un / hypaqvilo. SRorb a^rbofi/ 
aq»iio iRprbcfi |U TWi ir^n/ mctaqviio. 9lorb- 
Cfl ' borca» , poliotei. IROrtl' jl J!l Ölten t hypo- 
«ecias. Olt3(i'rt*fl Ol'rjll fktmtU 
mcuK-tcus. Oll iU Silben/ hypeurot. Oji 
©{ltV>|. / viihuinu:. ^nboll IU 0|i /mefeurut. 
Gift]) / ejronotu». «gfobofltU £ÜbtU / hypo- 
phdcaiX. €ttl>\?Uilprt/pl»«nicias. £nb»uDtl/ 
mcfophanix O'AtfU id.tßqvodO\i. 

£)|11.CÖ / * orientali». Oer Söinb bl4(l (Wirf)/ 
Tcntui flat . ftftf fpirar ab ortu folii. Olilidjtf 
3nti<« / pve OftinM^n / India orientalu, in 
Aua. 

ßfto 1 h "lullet t m/ p/. ört«n / /«. 

JÜftl / ofttca . ai <P(l däla, uipoltjva in man 
»nrnlali ma^ni rntmtib rrptiUur. (jj;r jjjcf flcm 

«Uufccrn / /w Ollern/ deleOacur ofti eis, Slujifi 

rid)<l iä><fv^m*«rj/ kpor ofticacus, 



Oflem / Bit/ pfar. »an. <a»(. duu tAB <D|lccf<|V 
Pafcha f teftum Pafcharit. Undr dteatur vocab. 
Ollem / paueifewnt : Vlunmt db Urftatlb -venire 
contenaunt , fvia fit f,fium &e* llr|l(l)cre/ five 
2»ufcttfct)<r»/ Cbrißi refurgenth i mottuK. Clu- 
•vrr. Öfter didutit * VtUivm Germanium Dra, 
€tl>U/ iH&VßvttttamOftav ai* Venui ,b J«»- 
donurum Aftartc, sfjfarioiumvtio Atctgmtfuit, 
attfr tdro mrnjtm Afrilu , i. t. Vcncris , (D ft«rtno 1 
tiat / mrnjtm fafibaiem , appcllautm fuißr. Vrßi- 
gktm Jana van Q\\(M nrc in Latxni , nrt Gratia 
mc tn altü Itngvu ullum dppartt ; qvod igrtur Gtr- 
manua fit eiigmit , nto ffat wm <,m»v:irß t tatfofuu 
omni dut»6 aliM non tji , qvam Oft / frvt £l\\(VU 
Orient. Eß tnim Cht tßm , Iriumpbalar tnß*r t tllt 
Sol Orient, qvi laJueaitJia paftbaita , <P|ictfrcu' 
tot I noln jrcit. SlUt Dürrn / a»n 3iibt|c^e 
Dilti ii / pafcha Judvorum. .v.» <iUr Düt rn 
tjvoA dkunlur feftum Rcfurrciiionit Chnm jux- 
ra rtylum CaJcndarii vetcrem , fnt Juiianum. 
9? CUc Oller R / auttm non folum ChnOianorum im 
gencre , etiam teft um pal'chatit /ccundum no- 
vum, iivr Gregot ianum ftylum dttuntt'*. Dllftn 
b.Tltf It cclcbi i\c Pafcha. ©n'iuc äßtihii.icntcn. 
»Cigf Ollem / njltcorum prognoßtcuti , q%>6 jfatftr- 
fvadent, qvod, p Natalttia Chrtßt trpuut* glantifr 
txptrtia jmt , diu pajlbalti poßmodum frigidi »rt» 

V'jfl rfpnt fu'urt. 

D<\\ ( rlid) / ad), pafclialn. Orflcrlichc 3ci( / rem. 
put pafchale. Habtnt ttiam Borußi Atrium 
C^HiSCh'IT'Tn / qvod finnifieat obviam qvarto 
pol! rtet diet pafchales Oriente die venienret 
virgit caedere , ficuti 'ntvtnttu mßra fant qvartJt 
poß frriat natahtiat dir, £f? JUilPrlcn/ <n mrmonam 
imottnttum punctum ab Herodt occiforum ampH- 
lant. @>fbm4rf auttm Bomffu jtiulam ntlai, 
fcS &Ü)m<uitn/ftrulitaß>(>art t 




efeetma qtinta Germanonim litera, 
non rantuni cum Ii» dt V/ iitpoie U- 
terit cjnsdcm tnftrumenti , ä vulgo 
icribarum imptrttorum confundicur t verum 
ctiom in veicri fcripturA epributdam vocabuli» 
fine ratione Ar castä immixtaeft, e. p. ?lmj'f 

binatnee / ln.(d)»5m»r/ ü^mv 1 pro flint b.Ruinf/ 
bifchthnt / 1 v.r.:! je. Duplicatio e|m ex ofu <fe 
iptovocabuloramfonoaddirccnda. Hocunum 



nonndum , qrod Ct rmano-Tranci , bic Jfroi)- 
tcirichc ; fere per pf exprimanr, qvi Saxonct 
per p aur pp efterunt, ut . f rrpfn/ir pftr ' Mi p» 
ptn/ fkpftnv bfippvn/ büpfen/ $fal Soften/ 

^abjl / t>r«/ p/.Wc ^äbflC/ Tapa, Ponti- 
fexMaximut. / < .ri .1: »bba/ »<Jbbc//r U pa< 

p<J / Infant •um ptimi omtrium qvaft twabuU . »vod 
patrtm dtßgnai. Dt oiigmt nanxnK Papa aiipttat 



1403 



9>a 



9)a 



1404 



feßw in Elimele*. Btitltium^UxM , qvodfuta- 
ntnt , LiUnos a üo/hw Pap* vectm dtcrptjfi, &, 
qvod «lies tulptt . q vi fuipjn tmt , Grrnuno* t Lttto 
bot vc*b. btojiffr , mqvuiu l Hoc eo (ibi non pro- 
b j n , q Tod Cypriano * tliit cjui k < i Epilcopisi 
longc ante irruptioncm Gothorum in impe- 
xium Rominüm , id nomen tributuin fucrit, 
qvod ccum vuigut ©Um omnct Clenco». Papas i 
jumorqvc Epittopu* dcmccpt reverennat cauu 
Scruoitm pccultanter fic »ocarerit, donec Pa- 
11 iarchx Romano hichonoihabicuiilt, uc.ex 
SutuioGrcgom Vll. anno 107 1. folu» 
X%i Papa appellaretur. Qv*rt Papam <i Grdto 
■mmmwm , 0 vod p» t rem fi^mfiett , dritte*. Vtrunt 
idiijimw lüt Vir ßvll'u in fimpttio mrvtrt mtht vi- 
dttui . tyipa / fi v* fybpi 1 " r " B » ut)****b twtis 
dtüum, tfivtx inj*ntium, patrem . ßaA Wam 
ma l # CW4m4/ matrem tnlnUniwm , «; Utt 
tmr.thiu iwgvh &Ginlibiu communit , ti», uldtri- 
•vdttmmttltum vtßx-irt, mbiitiiui ftt, qvkmtri- 
pntt votum üwtuulMUtrum brutotumvtüe tndAga- 
it. Eß lyitn fyäb& mW Aliud, ffdapacer pa- 
trum,fttmq.dtbtttt $>apfi//üv<firf.«wi multi ©jult 
fenbuat , mfi fimm VOtU hat imptJirrl. &tt 9tO' 
miidftyM'i frutyA\>\\ III K?m/ r r *fulkoma- 
nus. fummusPontifrx Romane Ecclefiae.fucm 
ProIeßttnUtjtnlitbnßvm, Pnnußct* rtligiont vtrb 
«i^öi.Vicanum Chriiti, SJcapunrifibileEccIe- 
fi*uni»erfah»fa/irrjni. fötaenpnbft/ Anupapa. 
Ralfcbet ; anr'aeroorfrner ^ab'i / Piru,<op»pa. 
$Ürfi'<tKr9>abft/ Mufti ,ar.:biflamen, lummu» 
Turcarum Pontii«. 3mn 9)ab|i machen.' Pon- 
tificem conftituere, inftituere. C£r HC ^abjl/ 
Ponnfüium munui luftinet , I'on'ificu ytito- 
nam gew. (f r t|t }U DtOtH acttilM / Ulib 1*1 Üben 
Stob|ftJld>t t\tftktn/J<ditird* to t fvi, qvod pri- 
mumf^prtcipuumtrMtin ntgotiif , prf.mtrtl ion 
IrmmU ,fm JrvßikslijvU otapit . äjvrrbtim : Ro- 
ma fuit, ok Papam vidic fflo fcr$abfi ifc 

Da tft PiMM / Papa facit Romam cx lugurio. 

Sßir f^nnen nkht ade Rubrer imöcn / non cui- 
«it kommt comingu adire Corinibum : non 
omni» poflumnt omnti. £>ct" *b|t i \ ild> 

trolcbc ein Schüler aemefe«/ nemo repeute fit 
pocta, matimapanlatimcx minimitfiuur. <Sr 

hltxi (icb mehr cm / a 16 btr V ibft ;n dUm t pln» 

ftbiftiboit, q»ai» Pontifcx maximui , prov. dt 
Juptrbk Cleridt. 
QMtnm I X>0* / rapato» . Ponoficacwi, EcJcTu 
K omar. a , unneiUlu > caiholua. 'jin ^ablt- 



fliill leben / degere in locii Pontificiie rcligioai 

addiüit. £a* >^ .bi'truiii j|i lieber/ als bat Xcu> 

fercum / fandita» Papalit CxCarca? majefrati pt» 
ponderac. 23om !-rni!ii abfäDcn/ defiecre, 
dcfnüetc i rcligione Pontificii , fidem eatholi- 
cam defef cre. 5 u :it f bftf um treten / lufcipcre, 
confiteri , adtnicurc facta papalia, 

VibfHfo)/ * WWIf<*)/*<). £54«'r.papalii,poi\ti- 
fiiiut, ponttficalis. ^ayTüditiBurbe/ pon«. 
ficatu«, digmta» t>jp..hi. '^ofilieftct frtul / fe- 
de» ponnfina. ^ö.;Mtt'tf)CV '^an/ exectatio, dc- 
votio papait«. $tib!tif4>eJ)i'iliaeii/ Divi, mdi. 
gitc>,(änat,caDoniiati. ^U'liilcbe J?rcn(/tiara 
papalisttiptcR. (£r i|i ^VU'flifCb profitetur re- 
ligioncm pontittcam. ^tibfilict) 9lmt/Ponh- 
ficium. 

'^abiiemen/ ui tuutimtn/ tMtnun/ vid. in 
Xcnlieh/ '<£ 2ll>n. Eßtuttm: tehgioncmpapa- 
lern prM le fetrt. 

^apifl /Oft/ p/.^apitlcn / papifta , pipicola : 

pri conUmtum Hcijoltt dt to , qnpcntiftaui tß, «.'(Ä# 
CtnZltttclifdxr/caiholuut, iidrm Catholican** 
Romanam tenrm : vndttHam tic^aplltrret)/ p»- 

patu» , t5 <p.ipi|i ifeb / »dpa. pontificms. (Er i<i 

Ctn tetfipapn / iummo zelo tuet ut tcligioucm 
papatcini \t>api;lifcbc &cbreueb< / tiiiu papa- 
lcs. 

^VapC/ Btlg. nofu fPfflffc/ *€tf oripnt eptmu 
vtxrJf, *patrcm,feniorem, pareniemq>c rte- 
Ui: hodtt tuttm , k NebutbuilStußint levioiilut, 
dlthA rttiyotu, Cbrißan* tenltmloi ibui , odiof* rtd- 
Mi* rß,it*, ut bo*'ß*Tt* pro t« fubßituänt : pfdC* 
retv priC(I«t / puOtgCr/ p*ro(hm , paßar mit' 
fu , pmd:cAt:> jMtrJos . ticlrfttßti , «m:\onttor, 
mmiflrr vtrbi , fiu udtfu, Eß dutltm ipfaff amnk 
Clcrkui, Regolatii.fK/geCutio. Nonnuüi 
tttäm premmatui ^fa/ftaiuT. £r i|i ein <|5ftlffui» 
«er / monathu» , Clericu» .Cot"»» pater, i»ti fta- 
ter cttnobii eft. Dimm. 93|*äfflem / * JJfiffchcn/ 
ÜM I non minut in tmvitn tß, Gctifi<u|u» , Mf 
tr äft diCK ptß^teului. Vtniti 
Öif Clerui. Cleruatu», monachatu« i.täccrdo- 
tium . paftotatu» : Ö «Pfaffifcb/ Jtu ^fdlfifcb/ 

e9 , 4ir.paftot'u«.paft° ,aii, > « ler,cu *» ä 1 /« 0 * 
ula.wniftenalii.tletieotum mote. Vf«^'«' 
flUbt / PiufTmciubt/ bona ecclefialTita , peorai 
aq».l.n*. ©er rtiH haben m« iwmnm t bc; 
hanjc ü* mitCbtllcutenunb Wf" n . 1 VJ n,hl ' 
habet negotii. Clerui» 4 nobilibm bieai mo- 



1405 



9>a 



ireat. SBaaWpfflffe/flamendialii. SKcfpfa/ftv 
(äcerdoi, ücrirkus, miflärtus. ^chdimU'f* 
monachusncqram, fugitivus, cucullatincrro, 
in qvem tontfttit interprrtatto illa jocoft , fvondo 
9?Mffcn appellant : dicunr dt noo faciunt. £/lfr- 
iomavicula , fflfflff //r« gjf4f|lctn apptüata , parui 
criftatui , Ruppmeif« / 4 o-ijfo/d ntmirum, 
fi't cucuüum rtfirt, Eidem rattone ttiom ^3apa- 
flCD /0<t/ pficracus , *vtf Indtca, qvec homuiti i>o- 
cemimttatur &exprimtt , k iJJüp didtur, qvem rt- 
Umdtcvnt^pnU/ fggg 4u/ m in $apaa,en /igni- 
/üm.' ; Ixtus , yvoi fufr.vid. in (Etat. 

^Jfarrtr / D«/ Ecclcfiaftes, coocionator, paftor 
ccclciue, mi nifter a concionibu« facrii. Iii , ^1 
Gmnantf tingyam jtum cardinolrm , genuin**! 
incorruptM» invident, rapitur k Graco-Lattno : Pa- 
tQc\\\xi,qvodrtfutaUoneindign:anjuduamm. Alt- 
qyanlb mittut judieänt ii , qvt Pfarrer/ i ^Jfcrd)/ 
feptum , loco nimirum claufo in agrA, übt ova ßabu- 
Untur , dillum volunt , qvafi *J>fcV(fif r / rtuun 
Latinum, P .ift o r, JfT Gracum, *"P4' , ab officio cum 
ptßortbta ovium m^ßicö , dieätur, Re&iut autem 
ilfi, qvik Bardii , $drbcr / veterum Germanorum 
facerdohbut , formant fyAXXtT I &naflrä' frmuncia- 
tione Pfarrer ; Verum tnimverb tyfatttt / venit 
k ^apa / pater , SJilfC r / «fl mim pa/rr Jfhitualis, 
*lq\ ißtid Pa tcr , prr crafin $ar/ S*xon. Fivmc ic A 
dialtHi <Pf«rr/ /Jw^farver tandrm faBum, con- 
venitq^ fcujf Etyno analogia nominit ata. rei tpftru. 
(Ein iJllfCT jpfaartT / ücerdoi religioA», inreger- 
rimut , pervigil , epifcopus obfer »antiflimus fo- 
rum, qv.c adeuram * cuftodiam grcgii dornt- 
nici pemnent. ©n lofcr Vfrrrer/ frvt fljfaff/ 
paftor !c vi llmus, ex rribu Lcvi , Cuno vcnroftis, 
in 1 11 1 s, improbus , maltgnus , tcmerariu». Qlbi 
flC|'c$tcr Pfarrer/ iaceTdo»cxauguratOT,refacra. 
rat »civilijurircddirnt. Q3crfricbcner Pfarrer/ 
racrrJotiö fpoliacut , in cxiiium ejeAuc. 53er. 
feitet Pfarrer / trantlocarus. -<gr i|t «Dfrtrrcr 
Werten / ad facerdotium evcltai , promorui eft. 
(Einen Jtim «Pfarrer macben/confecrarcajiqvcm, 
inaugurare gj* conftitucre verbi Dinni mini- 
ftrum. $urgpfarrer/raccrdot inarc& ©oni/ 
pfflrrtr/ canontem. SDorfpfarrcr / curio in pa- 
g° «j" **«o , paftor paganu«. {gDrDeutpfitrrcr/ 
palror Nobilu cujusdam. grt^p^^^r^r/ ftu \>ttt 
Ol^CC/ Tacrrdof caßrcnGi. JP>ailP pf MTtt I do- 

, meftictif. j£)pfpfarr« / a concionibu« aulicit. 
iDbiV pfarrcr/ infpefror, foperintenrur« adjun- 
öm. Vdlpfamr/ paftor pcftilenrialif. ©pif, 



I4O6 



talpfJttcr/ Tacerdos fuburbanu». Cd^fpfar» 
XtXI utbicus, utbanui. <£o>i|f pfarrcr/ vicanus, 
paftor rubfticurui. gfiffiPfarrct / prxbenda. 
riuf. Un^rpfarr(r/diaconu«,(accllanuf , aJütg 
Ts.'.vl'.n. ißt'arrrrin/ DU/ äaminica,paftori« 
uxor. 

Pfarre / titf pareccia, parochia, facerdotium , cn- 
rionatui , bcncficium curialc , flammium, fcj* 
ipfum munus, /ru officium ^rrnintftcrium faecr- 
dotale. Sed fyfarrc ettam efi X>0» pfürtt)M9/ 
»de* iacerdotalcs , Flaminu, domus curialif. 
J£>aubtpfarrc//«-M Obcrpfarrr paroccia meuopo- 
litanatfupcriorcurionarui. QScCbfelpfarrt/ pa- 
roccia indifFcrcmaiccrnant. 3aittpftirre/jutco!- 
laturas vel pacronarüi licigiorum.j&cfcbf CTt @>P(t 

ein« Pfarre / fo brfcf>rrrt er flud) eine Qvant/ 

f»ro videns honorem, pro» 1 Jcbit uxorem. 
(i eine 9Ute Pfarre/ pingre facerdorium eft, hoc 
benefkium curialc eft lauciflimum. fjcb, bobe 
eine febled)tc Pfarre/ parochia mca (cnuiftimi 

rediaueft. 

Y\ ' ' i gcpFdrretV ad panxciam aliqram pminr- 
rc, in peculiari diaecclt cfic. °\d) pfarre in Die 
<3cf)Un;f irdie unb mc!)t in itn ourn / aggrc£or 
paraeciataulic», non cathcdrali cccldlas. £lte 
Rauten pfarrrn mehr aDe ms €bcimjnutf £?prf/ 

nonomnes & finguli rurtici fubdiacccd nobilit 
Ali ccclcfiac comprehendunnir. 933o man hin 
pfant/ Da toirb man aueb bin begraben / ubi pa- 
rochia 1 ibi fcpulmracft. Compof.tß ^inpfaircn/ 
ejuidan cum fmptia (igmficationii , undt X>it (SiUi}e< 
pfarite / parecci, curati, fubcadem uiccccii dorn- 
prchesC 

«PfarrifuV * tyanbaft/ *d).& *dv. idemqivdpfafr 

fifä)/ iacerdoralii, paftoralis,paftoriuc 
v )>aCt)t/ Utl&muUis iltiQtistyfaddt/ fir» 

locario, condu- 
fiio, it. cn-plr. : cuiis , erogario fub cenfu tri ca- 
nonc t pr< fr. tarnen fl>d(ht tji pactum, paOio, Icc- 
dui, TanOio, alias ein Sont>. Plurimi cmlendunt 
Tccrm banc latüut orignwrfft, atq^ideb fenbunt & 
frtfervntjpdtt: Sed, tarn tyafy/ qvkmfytft/**- 
tifvifftma •vecabula Germanica funt, conftipatio- 
ncmB'colligaiioncm/i^m/kmtM. (finenytldjt 
treffen Ipropr. patiicnpangerc, compingcre,fcr> 
dut faecre, iecre, percurerc : drinde aUqvtdloaxc, 
conduccrc, redimere (gincil^pnpadjtrreftcii/ 
vcäigal redimere. inen (»iithfpacht einacben/ 
prxdium altqvod conduccrc, vr/elocare. JfrtiUtt 

padjt/ 



i4°7 



1408 



V cf)f/cor. turttodon lis. Wulf i:p.icbl 010I* 
lov»«io-4on.<uwt.a. Stiel . n<p ' : cn conditio 
r.et ö Ic^t» pa> Je i .ud>: -1 ndußio pifei- 

d.tc yr. t*r bat diu n bnmlidxn IVidji mit bnn 
Wien SJelnbe flfiniidjt/ paüttm occulrum cum 
dxmonc conflavit: .i/nU/t^ dr fr, tbartBt- 
ttbtu , avw/rw , xn(t!:l*mr,OH & mIi'u trlil tu vtti- 
tk xaturtm Ii tnfanitnUbui utuatur. ^eb tPifl 
tcn 'l) i(f)f ballen ' ineonditione rtvanebo, con- 

«cocif ftabo. 8816a ben H .cht I: • ni . !;i / face- 
re contra lege» locuionu couduitionn, a pa- 
Aione rcccJctc. Der <Tj.id)t t|t o;ifi;c!)c'>:n/. 
fadus inrirraatum, eonvulfum tfr , couvema 
tum triiiffa. vtuten <flaebt erneuren, fadus. lo- 
cationcm conduitioncm renovarc. (£in cVr- 
lrd)er "J)*cf)t / cotvremio honet!* , »qviflima. 
e=<Wimmcr $.ie>t//"* l'cbrocrer^acbt / |udio 
difficiln.moltfta. nrtina. t*d)cllipad)l, con- 
tractu« locanontt Ginulaiui 
j>ad)ttn / * attfCIW condocere. Compef. *ßtt, 
paßtet / Mtttrmrfi clocarc , tfVoiMx^hnrß, nimir. 
st frrtii (um alttn tjLixt.it altf, frtmttit *i tifum, 

93cTp:d)tft finftn a nbernba* (gerne mii ein 
rriirf^dtiniKiiiß ben, »unntwi itnD iiwtbrau 

C*Kn'«Vf»rwr»redimit.ÖTeondiKit. fcT atltott 

aber padjtrt / fit» pfeebtet baifrlbr / & ^< rtum 

dtttmui '3bp.ld)icn/ & ?ll'Pfad)tCl/ » Domino 
aliqtid tfdinitic. «Hü sm.intdb|iritm>f!i?lMt 
fan m n nicht cerr irhun ' rem , q»l- arl ufus 
nie in neceilanos <>pm babco« alten clocarc nc- 
ejireo. 

JVidKer i'faebter / * Stbpadjrcr / tciy conduffor, 
rcdemioT 9,Jad)!erir.n ifiw ^bpacttrrinn / ttc/ 
conducrux. 1 33crr.".<hrcr ' locator , clocator. 
<Scrpad)tcria«7 OK/ locatti», eloeatrix. Sßirtfc 

bau 4P dj«T' rahein« conduftor, ift. 
U.id)tUiM/ *3lbp-:cbtutia ■ Bit/ conducfio.redem- 
00. "Strpadjtnn i l loeatio, tei ad ufum «etil 
mcrccdc facta conccllio . r/1 min ItttHo tH *d 
ufum itlA tum .ufimlmtt mtictjif ,frwt hcjiu ,0c» 

potbt^dM»/ oMc Smfcf. 

$.ltJ>tcTifd) < fn '^ adj.aifdj/ <J/.89ajx»r/'.more 
conduetmä. <j.V.<bi'»d) «».'m rfl condiKibilia.. 
9cTp dj.UÖ)/ loeabilu.clocabihi. 

'päd/ päd*»»/ gepad et/ ^ -ty*' 

componccc. otdinceollovatcil. pangerti com- 
pingcx. fltparc , eonft pjie , ecanguftarc, in< 
anguftum eo^cr« : Drmit , f%»*Mui{emp48ä& 
(»ifytU fäftwk M »Uum iccum trsiuftrUnfittnl, 



tut pettMbi tonnuUhi* funt difrnfu fg frpmrMtit» 
^Hirn aittnpfoi. ipKtft jigntl la>cinatc > oncrare> 
Jtlcuccrudcn tediDienu componere, adigc- 
re. SBcUc patfcH' lanarKoropingcte. $.ip(r 
p.ulcli conft'parei *rl compnincrc chaicam. 
^opfen p'.dcn / inculcarc lupulum. Cempof, 
fit: «übpuddl/ oiiusdeponci c . dconciarc.cK- 

ooerate. .^ic i :i vi'U dium abpatftn/ onut 
aticui lerate. <J} jrf f brn 23 .1 ii<n ab / exoneratc 

Tcbieulum! jdj will un alle meine (Serge ab< 

paefen/ omni jam mr etuä liberabo. Slnipai 
(fett / tarcinatn imponere. gaser auf bell QJj.K 
gen paefen / onerare coitain doliis. SDe(l3eUi 
ge« Iii ninel / idj Fantf mdjt aHctf uufpaden , <an- 
tum clt impcdimeniorum , ut omnia in cmrum 
collocari oeqveanc Vluspacfen/ crolme »•.». 
luu . aperite, cxplicarc, fafees mctcium tciol- 
vete. &k 3Babren au^pjef en / menet diflblu- 

tione telaxarc , Ii jüngere ydilluSeic nodos ad 
mcrcaeaplicandat. S&fjMden / onerare , gra- 
»are . aggravar« , pracgra«are. £ir €|VI mit 
03icl;l bepüften / faecot lannl rcfertoi alinu irn- 
poncre S&epaciici SKuulifer/ mulut iätcina> 
tvt, jumentum faicinanum. (>'r |>ot (idj trol l)e< 
paeft / fityr. prxgraratui cd onenbui . I'.i mt- 
l4iifcor. Iititur kr tritt pttt, gravis , oncrarus merö 
«».. ©raiil'Pijefen / Um rß qvoJ Sufbdtfen. 
'V Jdf Cu' Q3önbel eben brauf 1 raieiculum hoc 
in fupcriorera partem plauftri con)icc • ac prob« 
alliga > Dreinp.'.tfen /jt>rv&BpjcIen / mToKere. 
implicarc, conlarxinare . in tauet tut läreinai 

componere. £>ütf t»>c|i nüiK man fieipig dsv 
J>a(f en' pecunia omni Audio involucris plicanda 
t n - 2>er Äa)len i|i fe noD / bap man mdjrf mt he 
breinpacf en fan>' arcaadeotmplctaefr. ntnihtl 
loci reliqviun i7t.adaiiq«id infercicndum. £rn> 
berberpachlt. fuperaliqWd tarcirtando colloca- 
re. JDninberbfrpjefin/ inparttmferiortinfcf 
cu «. Qertpactrn > ■arcinami'o pergere . accelo 
rare tMcinas.- JJ)ineinpaclen / imponrrc, invoU 

vc rc . «Spiegel inu^ man in weiche «raeben bin/ 
einparfen I Tpccula mvolvcnda * itgenda funt 
lani .ftupj ,aut mollioribus limcit {Reben fln> 

paefen / adlatmcompistgcrc. Obenpaefen / in 

partem tuperioccmcollocare. Unhi.finp.'rfert/ 
tubiutadizerc. %tltp3d<ttl (aremas occludcrci 
ootiimareinvoiuw.t Sufammenpaefen / con- 
vabre, iarcinat völligere. 
fSaefer/ IXr / compactor , phalangarim. V 'tfc< 
rinn / tltf foemina faüi» tut üiu nai «onftrin- 

gcni. 



140? 9>a f)a 1410 



geni. 9Bollenp<trter / Uuarura fagmata con- 
ftringciu ,five conftipans. 

Wad / tu / S5 1 ta» / $*v- Warf* I * Warf er / üdtur 

etiäm novb vocäbuiotyütftt I fafcii , farcina. 

Dimw. Wäcflria / & Warfetlein/exw/fafciculus. 
farcinula. Igein Wfl"tfleinju|'ainnien ni4$W/ 
farcinulas coli igt rc. ^in<J),id 2üabren / mer- 
dum Tagma. XU ibevparf / fafcicului veitimen- 
torum. #U(&enparf/ apophoreta. .gmrenpad/ 
prepr. impedimenra faeminatum in bcllo : deinde 
omni« colluviet fcorrorum. Warf enm , pttttr 
jom dtBa ,fxpiufcul'e non folum proimpedimentist 
£7 farcinii miliuribui , verum etiam pro qvicunifr 
K tili STcontf mtl fumitur, uti funt : feruta , vt- 
UrAmt ta&qvhqTthd!. Sic dico : t|t Ctlt J?HI11 = 
penparf / »iliorii conditionis, nullim ordinis, 
inflm* Sc extrem« fortii homincs Ainr.verna- 
ctdi» triobularcsfunr. 3<tj f ll " m '* mit f ' l 'N in 
Warf nidjt fcbltPPCn/ fcrutii iftumeaggravare 
integrum mihi non eft. ©er ^ let |i(1)t \)inti<n 
11 .'. ch / lisa* , calonet , & caeul» exercitum fe- 
qvuneur. 

^3acfuna /*itt& tat Warfen / it. poitit. Warferei>/ 

ftwfi non rarb t>AS Okpäl'e / convafatio f 
£5» noi/J votabulb couf.v crnalio, conftipatio, com- 

p.ut o. Slufparfunfl / * ©nparfuug / 91b- 

partum / refolutio fafeium , /ftcifHr rfüun 2lll$< 
parflllU). 2kprtrf um} / onerii impoftrio. farci- 
narum conjeftio in plauftrum. 3 1 »fanillU'n 
patf mit)/ id. qvod fimplex, conrafatio. 

iPatf id>t / &Warfbaft/ örcinariui, fagmarius,^ 

omnr qvod compingi , tonßringi , &pl*uß>U trr.pcni 
atq.tr. befliat tcüi otonjitipoteß. 

rußici efferunt 
/i<npi. Gaüics qxunn trrmtnaitonU , origink verb 
Germanica tß, i Jpadtn/ fartinare , vaja coäigerr, 
qvare Gaüi väiofißim'e jiribunt : Bagage. Sunt 
autem farcina«, impedimenra > E^fafciculi mili- 
cum unäcum calonibu*,lixit,cacalif,uxonbut, 
•ncillii, merctricibui , aegrotis , vulncratii, ju- 
mentis, Ö* vchiculii. Qvopropter miror, Heni- 
jebuitn hoc votabulum ab Hebraorum : Begtd , tefti- 
memum, deduerrt , cumaddUamento: joaßnflic llt 
ein tRici) rljnMfdj> / €panifcö/ SiiflclIilnSifd)/ 
Sran;6i|(h ^ünVßdcur nonGermanicum) (um 
omnu hi poouh uni Grrmdnia bot vocdbulum de- 
betnt t^Stptßtb Hebr. Begcd, veßimentum , cur 
nihil minut omnu »JfccU exercitüi , Der Ccoß / fub 
bot vrßmento inttüiguniur ? Grit läudäbiliiu ft- 



ret , veritMem dignUatrm Hnivä pttrig frqvi, 
fvkm profieiferndo in Irrram Smttr mtgai vendere. 
Cur non ad noßrot ftntu potrtts rrcurrimui , «£/*« 
vocum naluram in tradendu Et^mU JbfBamu ? 

IViCfCH. flCb pOCfcn/ cedee, abirc, profieifei. 
locum dare. Eft tllud ipfum fuptrim vocatulum 
Phrfta/ prdttrqvam qvod (pecialem habest figm^h 
cationem , £5* metonyn. ponatur täufa pro taufst», 
Idedtnim tonvafamu/ rtt noßrot , utqvocunq^ tem- 
pore pai ati fimut ad p> oficij'crndum. ^Jadf m Urnen 
in hac funtficatione durutf dicitur , qv'am (StUjtTl/ 
five Mljcn. Hinc interuS. tyid tidj / apage , fa- 
ceflat hinc ! tß exptütut. tum mdignaticne qva- 
dam , non (ine vihptndto perfend , avet abigitmr, 
Compof.funt : Jlnpjcfdl / adoriri , aggredi , inra- 
dere. impctcie aliqxcm. Vi'UiCH Ulli p{f(^t »T rt * 
parfen / pulfarealiqvem judiciö, litem inten tare 
contra aliqvem , &olim: obtortc collo uahexe 
ad Prxtorcm. ^ic falber baten Mt ^ubrUute 
An>jeparf( / prxdones impetum fecerune in car- 
rucano*. ^inc^UUflfer auparfen/raperc virgi- 
nem. Slnparfer /tCC/ mvafor.aggreAor. <3n< 
paef lin.) / X>ii/ invado , aggrcfllo , impctut , im- 
prcdio. ^ortpaefen/ £inpactr.! .':iruvu i>.-.rf ai 

^)inau^parf eil / uwm Ü> »dem funt tum botftmpUti 
paef «I. Warf titb iitmH fort / move rc ocyüt 
abhinc. Warf t>tcf> binailS / i foras kcledc ! <tX 
f)at (id) bdlt hillirMiii ^uit / cclernme fc prort- 
puit , difceflioncm iccu ex tabc , aiiö n)igra*it< 
5Cr(' five JE>fott>eqparfling/ M€/ abitio, difeeffio« 
mi"ratio. ^eeeiiipacf en / introire. j£>tm'iber> 
PdCfCII / tranUrc. ißiebet Wegparfen / recedere, 
regredi , herum avolare , qvt omntaper tonttm- 
tum dicunlur & impetum babent, 

^CIC / *d)rü. incomparab. par , bini , ambo , drat, 
y prcpi idfud fi>n<jvatione , duplio. Qin fibt ptr~ 
f vadenl , vettru Germdnoi rattonrm numn andt baut 
tenuiß'r , txßmani bot neßrum War *b noviere La- 
tinorum par tnitium fumfijfe : Sed LatUitt Crittci 
nrfeiunt ,qviJpir fit ,& unde fit , qviaGrttvmnon 
eß, Htbraitd autem vottt ad iüot , ntfi medianttbm 
Gr*~cii , non pervemrunt , fjSqvia p iv f rün fU poOi- 
dtnt, ntfi, qvodvelGraxk, vel Hetrufck Mut Cel- 
tk actrpium fetre tenrntur , ml aliud refiat , qv'am ,ut 
bk poßerioribut , id rfi Geimank , bant votem de~ 
beant, unitumommrjtmprogenie, qvt fath atr.pl a 
fcf' n -irr.tr 'fit 4tprel.rn.atur. Statutmtu tgitur, 1*0- 
ßntm ^)ar plut mtllt annk in German ti notumfuiße, 
ojtteqvam Roman* Iwgvd, qvidparfit, mneteßerei, 

med» 



9)a 



93a 



1412 



mü wte/hurm iiynlai fut munttt. Htbutnml 
*utrm Hüten* Ct» parDbtr«/ P" Irtdnrmff 
tuU mit 1 jT'/m Hörnum fix aunum babtrtnt .- A if 

frt&tijuttunt fffiit einen par Jf>ant>cn unb 5üf 

Jm / cum iwfliu KowUrtirum DM unJ nun;/ , m( ? ( - 
4t une conftittrttur 1 mAulsbmt » ©•< 

qiena,en brp ^are ■/ jJ** |u poren/ < «« »w» 

■um /mg»* (frfilf""* tj0m< prrmtrttur. 
El .J/i fßprutm Tntatm par calceorum u*i«f- 

t«m . er (in par ec^^iw«» . ci« 

tuiMtinctdtrrntftAbai (ginp.ir^frrbf am2S.t' 
gen / big», (nn par Sab. Irr / btni taleri. \£? 
babmf etwa rin par grnfr «(fttjeav unu* «t alter 
fort* refcivn 3n dn par Jao.eR / poft duos 
di«. ©lejinbbep Waren a«na,(ti/ bin 1 procefle- 

cunt 2M> b«*< ri" l» ar * n<ft wn 6ir btfcm ' 
mm / bin» i t« aeeepi ütcrM. 2>u tviQ|t qern 
Ctn par TOatilfehet!cn babe« ' aliqtot colapho» 
tibi forte infnnti »oJupe eft. <?< itf rin femrt 
^ar'cgtrpiaclfbiga. <£in€brropar/ copuU 
honcfU. £r-cbid(par7 oortlliconjagea. jWi 
Chtpar. firttfpM'dya»ariuntium. Jiuent 1 
pnr /duo T.nutetonjunfti. 93on nn par TOlV 
nat/ bimcnfi». ©w (in par 3abrrn/ b.mut, 
bimulut q>arlan''(ft / « Uf *"* tm *»*- 
gSirlrin, & Unfern/ / <"»•'»• v>p*w. ädUtr M 

ttmftnkm , dtttrtt l fritm , ft*4 Umtn fr» 
s*v*t<bm fumtlur, extguum mmu. par , gemclli. 
i<l rin Irin ^irlrin / clagan» copula horaua- 
eft. Wrleln tflrfdjtn / bmio eeta- 

forum. 

Viirrn/ 4rP*rrr7 eopulare. paria junger* , bino» 
ponrrt . duo» coli 1 gart , conjugarc , congregarc, 
conneüere duoi. f« frrcit Mutti* Antut mai n- 
■aome jüngere . »vi« tonjvgUam tfi imttr duoi. 
©id> beparenv tm urtlWfMPaTrl / »mtuln ju- 
gal.bu» ianefti. Sie^adrin trcl!cn nrh nitfct 
iiifammrnparro 1 a»ieul» confwftcrt nolunt. 
©leid) unb ölod) paret ft«t> ara bdici /fimili» ß- 
»v • gaudet. 

Varrr/0««. ftSDawrinn» Ml/ maiKfaminifo- 
pulant 1 conjungens , conncäcm 1 aflcKiani, 
combinam. 

S>aTUIM/©<</' c0 P u ' lt ' 0 > * on t un Ö' 0 • «olligatio, 
ccrtnbinatio. €W*^nni9/«onjugium greunt 

fcbai(parini4/<«>ng ,u » n *" c> * m,c, ' 1 »- 1 , 
Starlidj / *ÄÄf«M p«. Unparlicb ' J''? 1 ' >. ,n - 
Kqvalit.inconvenicni.mmuiapiiit. <Di($|(i' 
lyfcpniinparlld}/ biga tqvorum ejuadem IM- 
gm tudinii am celont bob tft. 



•^arf/6tr /^»r.^arttn/pan, portio. pam- 
tula,intmbrun«,il.<omniBnicatio. £/ip*C/ 
yx-jj omid» ir»</!» «i mtHtmum in in« p^-l»* jj . 
dubttlomM^ fru Jx-mfio hmtmtru, Od auB (UKin 
Ctn P4t vHttf pnm4fgltud*Umrtfl. ©(Infi 

SirtbiniP«! nehmen ,' tolUrei <\voi fuum tft. 
DP mein Uart / qvod mc araaet. 3?acb tebe* 
^art/ pro cootingenti, pro rata poreiooc. ©/ 
nem «pn riner Ca<ft( part «jtben / eomniun!- 
carc rem alicut * cum atiqvo . partieipfm. 
cernorem faecre alicujua rei. 34 babe nid]( 
part bta« / culpa «d me Bon pertmet, roeo do- 
li Aö hoc non coniigic , prtpr. rubil parrieipo d«, 
Übte. (Ranbort benanbanSartau*/»«- 
dittucar altera par» : ubi pdrifre fttfen* fum- 
tut. Su &im<Ut 1 ©iberpart / pari ad»er&. 
anugorufta , adrerfariu* , vulgQ , bfbrtJe votti, 

Jfenrrrpart SKit * 3frbrnpart / coaior», <b- 
ciut . pardeepa. e<hi<fapart / ütltur rocieraa 
navaha. Snf (iteicbera t>art; pro »iriü , bki ti 1 1. 
«veqvl parte. 9l«patt / vuieb nnttngtmi , (M 
perciacompctena.dcbiu. ^rbanparC porna 
hertditaru. JTrabff>art / legitima. VJtmi 
P«l / p ck 11 o Aatutaria. (JMddjpart / porno u- 
milii. {Ntlbpart / m«dkaa , «tdu, dimidia 
pari. 

^Ottrn / <KP«rfrt / difidere , partni . par« fiicere, 
conftiruerc . difcindere, ceraete. ©Wd) par« 
1(1/ partkionem aeq»ali(tr , cx araro 'iacetc. 
^n Pid Jeik part«/ in mului parte» diftnbue- 
re. 3<b reolK ben ?obn niebt a(rn mit Ibra par« 
trn / nolim partieep» effe mercedi» ,u t. nraa ha- 
im. Ob S&rn« tm«lci<l> part« / prxdam iaa- 
qTatitcrdiTiderc. leeminam focittatem coaera- 

kere. 3n \to<v brro > p(cr/ fftnf id>( «(partrt/ 

bipartitu» , triparntu» , qradripaftiru« , q»in- 
qvepartinw. Et »Mvtrdi*l. |Kxna,epaTt(t ( breo< 
aeparfftrbiparrito, cripartito. gilMIW 
grparfet 1 multipattitu». Unaeportet/ tota» , m- 
»eger. mditilu», iBdiftmOu», nußi» panibu» 
coaftam. 

9lXtttl9<*/ partieor, di»ilbt.diÄribuiOr. tjar« 
Krina/ 9i*t toemina duperf ien» , partetdiftri- 
bucn»,partirionem faden». TOitparter/ p* r * 
nana». DMtparter ber€rM*if ' pa«'ar»u» 
here*. cchtre» , «tapaTrirw*» CR Ifpiner el> 
liri Sanii<*tni'l5« p«rtt»nu»!*gaiarioi: ^cl 

«iinfoinrarn« (ine< ©ubt< t colonui; an X<1<> 
ICtn partiariu« ettorum. 



1413 3to 

Wartung/ ort/ K'öo» garten /parti tio. dififio, di- 
ftnbucio. difcreuo. (£rb(5üierpjrtuna,/ dm- 
tio hercditati«, bonorum. ©Icicbpartim4,/parti- 
tio xc\ vühnu , ;ufta divifio, xq vi qv» lance fit, 
«q vametuum , cqvatio. 2öieC c 1 pa n 1: n.j / rt- 
parcirio. 

Uartlid)/ partbar / & partbaft / *dj.&*4v. parti» 

riut, ditifibtli», fcparabilit.confo-*, particcps, 
$5*.' partitc, paruculaui.i, divite, dmüm, fcpa- 
ritim. Unpartlldj/ indivifibilis, infcparabiln. 
3>,irt1id)c (Ehre/ parciaiius honor. <j)urtlid)cc 
\>v.i>ibhr parriaaiu» concubitus. f)artbared 
SGicoe / pecoca parciaria i. t. yvorum jatm mtrr 
dominum £J psßcrem divtduntur. 

yautx) 1 oie/ fiur. *parrcr>en / pan , pon«o, 

emolumcDtum, tnilitas» £ ic {partenen vci'd ici 
eben parret. componere, lirem dtrünerc. & 1(1 
eine anff "P xrrc» t»c*r mtcli ucilitatem cx hacre 
plurimamcapcreporcro. Tu - 'garten (aili) vor 
ihr r.iiJHv genusi(tud*ivcndi non eltexrceju», 
commercium hoc infrufhiofum . minüt com* 
modum eft ci. (ginrt hattet) halfen fenten- 
tiam alicujut fovere, 1 parte aiicujui ftare. QJpll 
find gartet) eib'tcben > parreiaiicujatdefcrere. 
3d? bin ieberjeit t»er gurten fetnb -jenn-fen/ fem- 
per improbavi , damnavi caufam iftam, hujut 
caufsuumicut fui. i£>r p einer $ arten hell aufm 
Hüben / perfeverare in caufa, abaliqva caufa 
ftare. friefinb einer Warfen mitrinanber; col- 
Jndanc invicem. gartet) tivtm tfi (actio . con- 
fptratio, machinatio , Ö^coitio epr aedam , u wo». 

feda. <£ine<P4rteo»Kblcn/ feösead- 
h*rcrc , conjungi focierate feneenciae alieujus 
com aliq vo. Sluf \W*<\\ i\; f i . Q( . 1 rcttCR / dia- 
ü J e rc, difcordare. diflcnrire, cootroverfari. & 
" mit feiner <partco balten ■ rcmotiflimum a causa, 

" (:v indifferentem iy neutralem , ut votmt, cfle. 
tDtirtCt) frttertM excurfionem , if. du-cpüonem 
t5 praedationem miliruro mUt. (Eine gartet) 
jU Werbe / rurma eqvirum emiflitia: indt 
fepflAnger/ excurfbTc». »Jnf Da riet) .jieben / ex- 
curftonibus Jocum inte (htm reddere, graftari. 
Sie Warfen ut ejcfc^laqrn/ turma emifluia op- 
prefla , cxpugnara . dtilipata . tneifa cd. Sie 
fernbliebe Marren ift reif unbfcb.iü »erben / cx- 
curforcs perexploratorci drtcdii, proditi ümt. 
vtenii'cb 1 & <J)arict)lid} / *dh &*~ivrrb. paniali», 
confort, pattiteps, fufpeftut, fa^iofut. £tn 

parteoifeber JHidjtej / judex fu/peaui , parti al- 
Niutti faven», cormpnu, (gt i|f partCQif(|. 



?)a 1414 

aftefiibu- indul^cr, amicut cd caufar, in cauüm 

defeendie, dcraiticfe. Ulipeirtenifefo / adj. indif- 
ferent, nrutralH. Unparfet}ifd> fcon/ neutri 
parti addidwn cfle. fjd) bin unp.irfe ex- 
pert Tum iavorit de odn. 

?>arten!iel)feif/ Bit/ parriali tat, cotluiio, partici- 
pario. Uirpurtepf idjffir/ Ort / nruhahtat, finec- 
ritas candor, indifrercntia. 

v ]Jartcf / ^arteflein / •• ^>ar# 

lenf / y^CrUllf / *M/ particula, portiun- 
cuia. fniftulum, denwnfum.commcniu». C ;» 
iü mein 5Jartef ifn* tyitUnt 1 ho< mihi debetur, 

mcumefl, admefpcclat, nira eft portio. 21t- 
mettpiirtefcn/ portionet paupetum, eleemofyna. 
^)Unbepar(cfcn/ daps canaria, praedacea , pol- 
ludum caaarium. Litaiui etiam p4ttt¥cL 
^lUtirCtl/ flCVarttll/ propr.tfi . rartui, miUfh. 
autrm pftrumtfa 1/1 maltm pai trm jumttur , tß f, drat, 
^uoi Iraadca medicari. rallaciai animö agitarc, 
Ycrfare , volutare , imptobitatem fettan . men- 
tem ad maliriara verfare, cujtu nmpofits funt: 
€ltb atipartiren / »micitiam conciliare , parare, 
in atu-u;ut confvetudincm fc infiauare. \£x- 
p .inr.cn fraudibus acdolu aliqvid acqvircre, 
blandunentif , & ptr mdtreüum <rc ntf» jucrari. 
£td) binail^partiren / fubducere i'e , clabi , fugl 
feabriperc. <8ld) binciliparltrcn/ inlinuare fe, 
clanculum introire , obreptarc. iz Iii) in CHI 
aus binriniMrtrreR / öbrepere fc in «td«. 
erpartiren / lurripere, eripere, expilare.trau- 
darc ahqvemrcaiiqva. hinein feilt &<U err 
pai' tuen / faradarc aliqvein pecuniä , atgento 
iiiqvem emungere. uBtfy ßvr -^innx^KUrtt< 
reit / id. qvod Vcrp^mrcn / fubducere. 3ue> 
partireR / clim infinuare. 3»iantinen yJ**lIn- 
bercinünber berparrirr n; rurba» dare, re» pertur- 
bare , mifcerc» dok 1 con/ucre , caligincmocu- 
lis offunderc. 
%Vn tirev I Oft / fraudator , deeeptor , parariut, 
conaliator , proxeneta. ^.u tirci inn . t>u/ fec- 
roinafallax,conciliaericula,£aiucigctula. 2Jer« 

patrirrr/Aippilator. 
$arnrereu/ *5Jartinmg/We/defraudatio,iudi- 
ficario « circumventio , irepoftura , onSiciae, 
technar. $nparnruita / a ii mp.irt u nna / baß- 
nuario, obreptio. ^erparriruilg / furrepno. 
cxpilatio , fuppilario , manticulatio. 'XVirii« 
runt}/ abkt prtfnA fif>ntfic*twn* rfl partitio , divi- 
fio t diftributio, &td. q vod pat tling. 

qjar^ 



I 4 T> 



9>a 



$iUitrif$/ **). & *iv. Frauduiennu.Ö'fraiidu. 
lenter, fallax , ÖTallacitcr , dolofus , i-; dolos c, 
tt. dq)ö , dcceprorie , per impofturam. 

5J.i«iffn/p/. num. tont, jllufio, ludificatio , falla- 
cias , arte», machin« , praeftigia». (gr ntildf)ff 
liurcr Partiten / vetcrator cft , nil praeter turbas 

; fäcir, radtioncs conciliat, Ütem calumniis ex- 
rrahic, pnevaricatur. 

^)iinifUr/ÖW/ propr. parcicio, Video pärtitwa. 
In jpecu Sutern tß dugramnia canrionis. Sicty t- 

tiint machen / ulem rß , qvoJamn <8tfan& a\>- 
fetJCrt / diagram ma canttonisiäccic« 

aptare, commo- 
dum, idoneum, aptum efle, qvadrare, it. foli- 
citum cflc,obfcrvarc. Sßwrauf pfl$fll/curam, 
cogitationcm in rc figere, poncre,ad rem con- 
▼crietc , aJhiberc. <Er püfff Ititfct rifl auf Den 
Später / de patre non laborar , parvi aeftimat, 
>cnd:tpatris juflä. fffiitftyabtfKb aufibniupaf 



1416 



eil ? cur ei morem geram ? non opus cft, ur au< 
feukem illum. ^Jaf Nf hülfe Ottf/ adapea fu- 
nem igniarium conchx. auf ! praefenra 

a r ma rua , rolle fclopct um ! tr. adverrc , artende, 
curamgere ^D.l<Xl eib p. &f mfrnirj}i7 haec»e- 
ftis mini» apra mihi cft. &C\{ pijfj tVOl / Euge 
pulchre! hocaptecohaeret Diciturttiam *J)df* 

firen. ©a< P «§irt / egrcgium , dignum , ele- 
gant cft 1 ommum animot explet, fatisfacit 
ommbus. ^antnuf ihn p^pirtu lagen / nihili 
reputaudusnon cft, inaliqvonumcioputandus, 
fufpicicndus « pluximi faciendi» cft. <JJdj?en 
vrttertA in ludo ebtrtarum rß fortuuam declinarc. 
Vfr p l^Cf/periculo ludendt fc commi t tc rc,alc.i m 
fubire non audet. CDfit ty&$<tt gctMMlt man 
Iticf)t$/ qvi dormic libcntcr, line lucro & cum 
damno qviefcit. Compof. prsirr TtufpA^eri / ra- 
tionemaluujutrei habere,»/? 21bpw|jon/ demc- 
cirt pedibui, diguis, intervalhs , regula , &c 
i/. *Hnpi§Cll / qvadrarc , conrenientem efle. 
?Dcr <£d)iicb paf t mir ntd>C an/ calccusad pedera 

apius, fti't habilis non cft. Et: fjOfitpäßcn/ 
non ludcntibus, /iiv pcnclicantibus ccrcamcn, 
fefeafloctare , qviefeere , abftincre ludö cum ce- 
texi». 8lnU)pafcil/otiofos, foirunaroqve de- 
cIinantesfcqTi. SDuipn^B/antevertere, ante- 
riorem eile acqviefcendo : ftd QScvp.lijcU efl : 
noo auckndo lucrö fruftrari. €t bat fein 0,11t 
iSfid Pil papt l fortunarn dcdinaado fortuna: 



jadlu r.i m fecit. SBfeDcrpfltjcn/ iterum atqve ue- 
rum chartas abjiccrc,aleam denuö dctrctlare. 
^O.jjfr/ fcfr/ in ludo chärtarum rß : Derrcßatox cee- 
taminis. Slufpafcr atdem rß : animadverfor, 
rpeculator, explorator,corycxus. SBcrpaßt?/ 
ludum nihil agendo perdens. 
iKißMtä/ !>(</ aprirudo, convenientia , decor, con- 
cinnitas. 21 Ppaf U mj / menfura, modus, 65* ip/c 
commetiendi aöus. 2lufpa§ung/ folertia, in- 
duftria, cura. 83* rpafjumj q-vod rtiam gktfmg/ 
^t>M* Mafien /^ccluiacio ludi, ale« dctrcOa. 
eipb 

yo#l(3)/ &rarl fytföafv adj. &*dverb. aptus, ido- 
neus, convemens, Stf.- apte,convenicnter, ido- 
nce. €tfifto,ar pa§lid)I)ifriU/ huicrei, fivr ad 
hanc rem idoneum cft. £ie SKote t>C9 ^UiDcrf 
jft beut ii\£aq< mehr pa^licj)/ modus , jive torma 
ifta habuus conetnna hodie non cft. 
<Pa§Iiu)fcft/^<c/ i^ywWprtfung/aptirudo , eon- 
venien tia , congruentia , condcccncia , babi- 
litas. 

aptare, ftgnßcat tropr. infi- 
dias pararc , laqvcos aptare : frd ufmpatur pro 
efeam ponere , allicere , inefeare. //-:.- JM 
fchiir.iV M</ inefeandi acrus, eibum oft'undendi 
labor, it. fagina, efea, illicium. 

y>a$emtn/ &novbridiai f a6 <}>4fcment/ wc/ 
p/ur. Die tyaftcmenttn/ propr. avmbrt 01 natu» 

deecns, & conemnus, traß fein pafkt ' kodfcau. 
Um in j^iw pro fegmenii» cy t.rniis ufutpttm. 
QxuJam ßtibunt »JJoBtlHCnttn / dlrerpH i/i/^> Eh' 
mo : rxißunaut enxm venire a pono, poiui, poft» 
tum ,tjvod talet tteni* appor.i ,feu cireumponifole- 
ant tuniiU &vrßtbut. Sed Cjrrmmi bodieml hoc 
vocab. a Gaük mutuißtntferunt ,feupoti}/irrtvpe- 
rdrunt : hi aulrm non dicunt PoJJemer.t , ßtd Pafle- 

mene ©älfcne/ ftlbcrnr / feibenr/ wtiUnc/ 
leiniiinc <p.ißnnfnffn / aurea , argentira , ferica, 
lanea , linea fegmenra. f W Ii* i\l mit Spdfy* 
inenten raf/Kt , vcftis ejus txnti» deferipra ,ta- 
riata, lirataeft. 

i t,\ nu 111 lt in / VüB / dim. fafciola , txniola. (gm 
^ i§cmfmlctn Pen (rilbtv unh 9oU> / taeniola 
aurö & argento intexta. vr fiten iV^ennntUui ' 
regulär fericae. 
^apemcnriren / wenii» exarare , Tariarc, lineare, 
faiciolit fegmentare, (fr bat feinen ICC :nfel 
mit qulbenen QjalUuncn oerp.i$emrntir(n laßen/ 
pallium luum tasniolis aurcM defcribi^rr/inter- 
U Ii nil i| ftm- 



14*7 



9>a 



1418 



fttng*i cnra»it. flj.lfcmc nftrtC X lfib<t / vcftes 

(egraeneat* .ueniolii liratse. 
JVlfkllKntircr/ limbolariu». ^a&rmtntifr 

rmn / ©i« / limbolaria. ©MbpaBtwnriltr 

iegmentotumaureorom artifcjc 
^apctinnt intna, / ou/ variacio, dcfcriprio »eitium 

ixnui ä 1 fegmentii • ü. ueniarum confeöio, 

tcxtura, ftve ccxtut fafciolanim, w/ taemola- 

rum. (Bfrplftfincntirun^ / idrm^vod ßmplt». 
^jMß / * *P^t/ qvodvttmtßvotäb.Ssxon.pC- 

dem *iam figmficsni. Not hodi't pronuncimmta 

$füb/D*r/p/ ^fal>C/femita. & ty.>fy*tt/*ß. 

i ranßtui , <iv qvibtu mox plurä. A^).1t/pcs, r/J 

riffji met tftrunt tyfütt I P« aoimali» , branca. 
tsngula. Qjuutdo tutrm dt ft.it bumtno dicUur, 
ftmptr in convibo qvmfi eß , f. g. ©U Wlljtt mit M' 

mcn Vfutco aUow< btnf apptn / pcdibm tun bo- 
vinisomni* conteri», braacit lutofii tun con- 
ipurc» omnia. Hint : &nt SBrcitpfutf / Nan- 
*ui. plonu. Jtruminpfutc/ loripe*. Cd)i(f' 
Ufute/Tarm.valgua. JDicfpfutC/ fcautut. Et 
tdjttt. 9Jfut|(j(/ palmipe» , avod ttixm didtur : 
©r06ymttd)t/ magna * lati* pcdibua curpii. 
^Ubbcn / propr. iß calcatc humida- 3™ 
PaDftn/ caen6 mvoUi. Undt tß eine tyMv 
an i mal cernö 4r lutö gaudem , qvmlm (untßat. 
«gcfeilbpabbt/ icftudo , *lias titt/ qvU 

in «Mo fr volutst , ftd ttüm *i homintm trmultntum 
transftrtur. Sic dictlur ffof Höf inpaW>t / 9>i<T< 
fatof / cerevifia , Tino fe ingurgitans , in Untum, 
ut wßdr ptcudii bumi rtpst lutoa.inqvinttur. Vtnü 

ttutm abhme ^arfd)en / & tyatf<Mcn / pro. 

gredi per lutum , per lim um trahii eceno madido 

▼olutari. tyat fefecT/ & «paffefedrr / >er . cano- 

fui 1 lutofiii , per limum gradicns . ecenum ma- 1 
didum proculcans. *JVi()cfe:cfet / 4 <ü ut'rfec liefet ' 

mJj.Utmrß. ^.UfefelUl l ' & s jj.llfcl)CllllUl ■ t>U/ 

1/. TtJ» ^.ufeben. & 9J Ufefetlcn / fuppioiio, fite- [ 

Sinn in hmo, ßu luro madido. J}vcii i\U|d)i*r. 
cxcorofim opicui, lutö luculentior. 
tytb I tyebbtfl / *ß coneukare , terram pedc 
cont uterc , peflundarc , aif, bim wlunt dici tytt 
befl / Der / famulut Academis a pedibus, vuhi 
PtdtUtu ■ i &6ttcl tntm drrtvarr wüt qx A.Unit. 
nuiVilrtrfutMripoßtt. SMni^pfttmtytbüli Oi»/ ( 
fyod tß regula pedalit in organo . - pcDDcil dici 
inlunt, qvU ptdtbm cuUctur. Eoni ^iUFOHc/ 1 



tu/ exeubi« ,circiiore$ , ft- gJ-UrplIc 4<hcn/ fra- 
xarcä VM/ &VtX>drdu(vnt : & ^J.iRtOllcl ' </i>«jf 
Uoncl / *luu Critt!ttig</ uuJana , qvo.i 'juntn 

uf \V.;f?it / ci> U?»U<t / /ii n»fa fropr. peiiW, 
pcrambularc, cranfire. trantmearc, tranagredi. 
Cujus comp of. öurcfepa§cn'*2)iircfepatircii/»ie* 
v*ltt. llkTP '.pctl / pr*cergfcdi , caiupcrarc, 
anteverrere , anttcellcrc. 2>or '.ttpatiircH pr»- 
gredi , antcire , antecederc. 3urHifpa§irril/ 
retrb cederc. €wtn ^oUfirco papiren lagen / ft>- 
pendium dt rcftigali Km irrere. ?Jc|t püHirt 
hiref) Arfurt / prxcurlbr. Tercdariu» pcmanilr 

Erphordiam. ^ie Stfetiff cafirm tmr$ 
Sunt) / na*et fretum trarufreranc. 2a$t iljn 
nur pd^ircH'abcat in pace, nemo illum decincar, 
fm temoretur. 9EBa< papirf gutrfntuc^/civid 
novi reporrant nuncii ? v£ic P lpirt ncefe PPrcine 
^uiujfcr / tpeciem pucllx gen t , vendirai (c pro 
virginc t>it 3fit paaren / feinpa^tren / * per« 
papiren ' rempus irantmirtcre , rraduecre , fal- 

lere. Die^abrt finD feiatpeg paaret / cranfio- 
runt anni , oilapfa eft «cca». 
^)at' / tott/ tranlicus , dauilrum regni . rcgionii 
fanc«. I r«.i .1 pnn-.araMcrpaffi&Püt /p**: 

qyeni.im ptr UÜH mngußiai ptdibui utplurimum titr 

pt. SDcrfyajj vongranFrciAraXtutfcfelaii^iteT 
cxGallii inGermaniam. -Diud) i s cn 9>u$ mit 
2Jolf Ire d}f n/ clauftra perrumpere exercitu. (Ji. 
«Tin btn ?JaÖ p f 1 lf am / iter alicuiu» interdude- 
rc, obrtrucre, pratcludere, obftderc viat. 

hat aHtnDbalbtn freur n 9)aj / ubiqv« locorum 
tranfira liberö gauder. ®cf4rlid)rr bc|(fen)CC< 
licferr $af / periculofua , diCcilu tranfitu». 
^tarfet ftltCT^ap/clauftravallii et propugna- 
culii monin. 4 in J&ailbrpaS/ faucet pri mariar, 
pr lu-ipaies , anguihilim-e. 3c(brnpa|j/ tranfi- 
tu". per ambagca , via fccundaria ► irer Aibiidia- 
rium. )Va§ rUAm duunlur liier« commcatui, 
Ö" fecadratis , fjatnemaea , dipiomau , tefti- 
monia , dtutlur <n curju pubheo, tkltks Tpa%i 
poct. €mcn s J)ap befomihrn/ commeatum ac- 
eipere, Iltens Iccuritarndouari. SK ;n |>at ihm 
onrn fitbrrca lVi'';aramnt. tumt * über com- 
mearut ■ Iii datus cO. Obnt JJaB n)irb immane- 
nt bif ^tatt aclapm / fine czbibitiouc a teertato- 
rum itincrii in urbem intromictirur nemo. 
porrb m vittu dicitur circului. vti intcritiuum 
aliud mtra duot circulot riucoi. xVmc Otiten 

14 



1419 



93a 



SJ.lfc trinfcn//«< treffe» / exhaurirc jultum ali- 
q »od irucrftuium itr.ru duos vd p luxes dreulos 

V.WCO». 

95a| * tylllufr / jtltojt rtbitur profkafr e> ^plid)/ 
qv* rxponuniur faruu > vegttut , vtgens , integer : 
Sunt rnvn a £«0 / bejUr / mtlius y undt Jülich* 
fdt/ valetudo, UnbäfiUdtfcu / mvaUludo , ifAt- 

, morb'dut , ; t x t . . 
In (Etat. vsViW «H/rm rfi ^U(\) / adjeS. 

u-anfibilis, Unpäßlich / non uransibilis. fcic 
2üeo,c fmb im aPmrci- gar «nlx^lirj)/ icincra cem 
porc hyemisdiflicilia craniieu funr. Dictturet 
km 9>aÜ«rlKfr/ *Unpiip»rli(ft/ Über, fuflSciens. 
Jcompafj/ X>tXjeß'a\>A^l trar.fituj, mtatfy pixi- 
dulam naucjcam,*/!^ Oc^irTFompat/ acnulmm, 
inJiccmqvc viatorium : metapbor. autemtß: con- 
filiunj, inftiuuuna , inrentio. hinein Den Statt 
P*3^ ÜCrrÜcfcn / xnentis propofica alicui curbarc, 
aiicujus luxninibus obrtrucre, deftinata labefa 
Äarc , difturbare , inccrcludere. äßinDfpm 
pap/ U. yvod 6(&i/tTempa jj / pids naucica , tym 
partum drei natuxn. 

i\l§ininq/Dl«/ iter.profedtio, abirio »mrgratio. 
3«tpnfiirumj/ difcoffio, transmiiTiocatdüTic*, 
fliuVMja/t/; joa,ftrmon*f,fäcrtitt t fMbuU, qvi- 
bin diu tratifii &trviptn traducHur, 

raeq-variaeßXtxüt decur- 
fjo , qvando eqvu» lcnriorc pedc pugn.r prolu- 
dit : meint etiam m arte pugiüaloria tranfitum. 
€ine tyWbt milden / rranfire , transgredi. 
Aliud eß ^q^Qfcbe/ Ut/ GaUU pasfage , gres- 
fus, paltus , via , cxirus. In mufuis vocatur chro- 
raa. iftjjcmvldjcn.' moduJosfiangcrCjw/ 
concidcrc 

€5pajiren / ge fpajirer / ambuiare , deambda- 

re,|paciari,cxfpatiari , eßapafiittn/perpioßh. 

Mrt / ffchkcf ert / k Uctitl. Sic ahm dicebatur 
0Imf / pro ItnF/ fmiircx, 9W &bidit ywa, m«/- 
iw üt /<* « rttwttur. f «jjt mtf c in nxnio. fpajircn 
flehen / dcambulabimus pauJilpcr. ^11$ fielt 1 
Ipa^ircn/ ammigratiäiu rusabirc. 2)crJDir; 
fp 1 »irc Pürnn/ « prac domine ! ego fcqvar. 2) k ig 
©.rH^( fpajirct 0011 ciiicru^aufcuim anbaw 
(ama per urbem fpargirur. £iC©ort,Djc fpj» 

iiren auf Dem breirrn SBrge n.»d> Der J^eQe iu/ 

itnpii pcrriaai Tpatioianiin infernum icndunt. 
• CsmpJ; /«ni: 2lu? J fP'UireB / «xfpaiiaxi, prode- 
ambulaxc. gorffpayre«/ ambulauoncm coo- 



5)a 



1420 

ficeft , amanitarem ambufandi fcqri. .ftjn« unD 

mx.jtu l;crum|*pfl}irenA circtimirc, errarc circa 

via«. 3urHCtfpu 4 iren/mre>ire, ccillm rcdi.c. 

^K|;u W iif| Pl iji r en/ fumma peterc ambuiacioue 

£cninÖiT!p.i|ireil/ ima petcredeambulando,^ . 

©i^ieripniireil/ ambulando fatiead , ddai- 
fan. 0 

epajirung / A^epaiiren/ambulano, ambu- 
lauuncula. Slu^fp.ijiruiig / dearobulatio . ob- 
ambuJano , inambuhuio, 
Smiüx i tut I -ambulator. ep^irerinn / Wt/ 
'Z ™? -f^ip^HCX / AretW'riw 
qeiilin/ otiorus,6^otjofa,homjn« furudeam- 
bulanccs. 

epaiiricftr / @pajirl>fltf / & epa^rift^/ «4 &*j v . 

awbulatonus , obambulans , ouo^u»., infiouatu 
manibusambulatu. 
\?pa|/ iXt/Urrum ptr proslhrf. ItU 0. dkitur a 
paß / tßet^proprii nihil aliud, ovam ambulatiun- 
cula ad tempm fallcndum fufeepra > ufu,p.uur 
autem pro qvacunqvc ddeclaxionc, recrcationc, 
rc.axatione , Ö* Kmifllonc ammi. (rtiMCll 
CßflP Dabe«/ mfervtre gtnio, amoium cutis 
luiftic , mcntcmafollicicudiiicabduccrc. ^ei> 

iicnep^niif einem babtn/ ludifi<atealiqvem. 
pro ddc£tamcnto & ludibrio habere, confumc- 
rc falcro mirridcndoaliqvo. ©pa j c ttam pro rc 
araatonä , ilIccebrisqTe Ö'ambitu vireinum 
ufurpatur: Sluf Dcn^piif 0f Qf||/ rtrgin« ambi- 
re, cum mulienbui verfarf, jocari A ineprire. 
& M nur ein epafr / jocui d>. ^ e p £ß r/? 

epap/m/ paffer. K ' J 

epafeaft / ^ r«r 0 epa§!$f / adjeS jocofui , lorfi- 
criu »IcpidiN , faectus, urbaoui , &adv. jocosc. 
lepidc.ndicule. 
€P iperfO / We/ ramm eß, txpmturq^ : joci , falei, 
faccti*,diaena, lud.cra, ridicula'. iL oblcda- 
mciuum, oblcöatio , m»ilccdoi 
55flfl / tfnrk/vüw vocabutum Ctlikum , GäZB,- ä#- 
% ufitatifimum. Dictmt tnim : la paAc , 
/«/inj fubatla: magnam* habet affinitatem cum no- 
ßre $app / puls, pulticula. Hmc ^offo ifl' ^/ctin- 
ft/r impomenra , i.t.TilktUv ©ebattencs UltO 

Gfonanfcfie. ji%\\\ r ß: 

fallet / B'^Jaffete/ ore/GerA pafky/popa- 

num , tcHuaccum libum .panii furnaccut , arto- 
crcai« Hir.c Sur et artoercanum apptllant : ^Jfli 

ßeib.icfarc / »o/-^- pa»l*rrnbecfcc. Anoacai 
autem eß propr. £inr glcifc^pajlrtf / ut i atcoctcas 
UM UU Ii) agni- 



1421 



9>e 



agninum, fyißcfr mit fammflrtfdj wisütt/ftu 
fcatiimfkifcbpiificfc. Xaubcnpititcte / armaui 
pullii columbinu Xuüum. Jjr'iincrp^ ucfc -*r 
tocrcai gallinaceum , ftu pullis galiinaccn rc 
fercum. 5l0(lt>pcrfpafict« / arcoereas ex carne 
fetinä. ^i|d)r.)|k« auttmrß pifci* panifictö in- 
clufro. JK titfc iHMi brr Iii ftcK / panu artopti- 
cm. $„1|tcff<bt / 4^y. cibiu paAilit , & vifcidui. 

siiktZütidm 0p«t|<. 

propugnaculum, 
mumraciuum . munmo, ager. D.cium rfl fc*r 
•vocabuiam a ftmilitudutf ariaciratk, avod , fituti 
um audxvimtu , Goibitr $a|tfÜ vocatur. (Sine 
Valien aufbauen/ caftcllumponerc, roolemcx 
ftruere. $f« ©f a&r mit «puftfoen rerroabren/ 
oppidum propugnacxli« ftpire. 9PJan biltbcil 
Sfcürgrrn rtne flJaltfü vor bic 9c«fe aefrfit / pro- 
pugnacdlum oppofitüm , fr;t objeftuin eft urW. 
2»ic VrtfKOfll fQlrifen / aggere* mterfelnderc, 
cafteliadqicere. 
1\H tC I / t)CC/ p/. tar. glafhun , ifaril, htrba, qvam 
*ltk( XÜilÜ votant , diatur ttüun mnit voohul'u 
■pjßiliiu , £5* fVSJum. Ejw ufm rfl in ian^in^m- 
4A, turulttm nirmfy eficit colorrm. Ditilur aitUm 
Wutfd / a P4fl / -«4/« , qtna tüjür mafam türun. 
das Titulatur , anttqvam r.v Tiiuriagid ad ahu rc- 
pioitti trantfrrhtr. 

ur. ctg, pix. Efl exfinu txcoBa 
<j-.\ifi rrfintfj'cnbiturfL multU QJfd) I qvu dtiuaint, 
Htc .tJrö tbfitrdt , i i&drf <• /ftM SB t»4)« : filti&im 
fixioqvi, qvando purgatur: qvia tamrn mntn\\l- 
Ubuai tß , atft votähuh Grata » stier« , Latata, 
fix, reßonJtt, ut miäta alia vocabtUa GnmanU, 
CtilU , Läturit y Gracit commune; ntbü obßat, 
4 tun p/ 9 primigm» -lucrm $ß<$ rrpulrmm , mIa 
cum p ma»r majorum BlUiamw. tflicjjcub/ |f(> 
Irtjjftl 'xVdi / pix liquda, fluida, pifiago. 'JiKif 
fdj.'.bt iVd)/ raduiana. ^U^döBcn / ««- 
''^roda. Jj).irf fct>rc/f 'JJcdj / pix ahda , concrera. 

ptfu. JJtcb t»on tot vj?dj)ijfcn abaefraljt/ zo- 
. pifla Qrrtpctt»/ afphaltui ©fi^cn J/Mgibel. 
Dr^/rrliBafrifta, pixGracca, cQicmU coloplio- 
nia , yic iitf« , fv^fX Co/oJ>*o«if, wrif Jcnit , olmt 
.t i . Vaniynft* hit nhm jfp|pfpnffH 

4fi>tBant. (*<t)f|^f ,' a/ri, t^r pix naotica.bi- 
tumen fa^itium , pifläfphaltus. <S(f)tlf)pC(h' 
pix futotia. (Sin äfftet $r(b/ maffä picis. <pcd) 
!'d) uren / radere picem. tytd) f cd;cn / rxeo- 



1422 



^» • I»» • 

.jvodcancir, 
ta» man uü* 



qterc. 9B«t eingreift/ bex W\v.UU q»i 

picem raogu,<oaraminatur ei. (f^flcbt ihm 

All / tVIC I' a!> , 1: ^daDr n / auferr , ■ 
dtcilui nen joiüm de iuraci, }M| 
/>r<, jr.^rtuwiirhomjnciafdo , ienco.moracore 
£5* cunftaror c. c«t ntgciläinfiar pkk rir mMinbnt b*~ 
rtnl.dtqviHiamtßfhiifu: £tf i)rl?t i(jm DOn ft.lt' 

ttn/ mic'^cd) wo^)jnöcn/>»< :'l£tq<br üim ron 
^crJp>aaI>.• ttit»J)cdj»o« Jpcji n / temextrxhere, 

ducetc, prorogare, protendetc , j.rocr u.icrc fo- 
let. Alias : blt ^3cd> All bell JpcfcO / -ttriJur 
^rconvivaioribuifefoiinia, E^ptandium cao«, 
ca:nam jentaculo conetnuanubm, picpr. (eroä 
meofa Airgit, uluniuide convivio iikedic , cen- 
corAtt piovcrb. Latinum : Hercules hofpirarur. 

iiier fmmcrtt n.'A ^<q>c/ cetevifia fapic pi- 
cat um doliuoi > in fv* rtcenMta rfi. ty«S) 71 
ftr mdtmtum dxritur dthammt plebcjo, idiota, 
r.ift.fj •■■ mercacores spptUjn: *JJfi 

fJ^C / proiro>4 »wnuie , üo, 06 Aj»e raUan-r. , oved 
<Mpat nort dttrgant fxiutAndi ctusi , & oyafipttatct 
pi/ras , fivt dropjie ilhtet geflntl. Effet ff*$ hoc 
/ Komo jnurbanu* , inmirus, agrettn , ma- 
leqrc moTatut. or ut Umrn, r t vih<x Vßctfyt / fi-eJ 
^k(icnrti«m/rrii»u«» , k rmet paganus, qvafttyi< 
flüll/ ir. :t-h« . /irbt in tr.1/1 pjir PaominuhaSiu : 
fujtun fludiefit PaUtdt togxix lUanmui ofponrrnt- 
tur, , i '.nSfv' Mfl 

%Kcf)lrn / * $id)fn / picare, picem xadcT« , &ct- 
coqvere. ^aßcptd)<n/ picare Joiia. v£;n >>f tfri 
pKl'tii. nav.in pitla^phahö probe gluunare. sfmr 
acpi d)ic 5f.mnc / camharu* p1carus.C5jr.por fünt : 
Olnpicöcii/UIuiptc'otii ^urcfjindjciV Cinpit&rn/ 
pkcillinere, perlinireTS? muntre. °lu^Pidjrn7 
rtixm tiomunqvam idrm rfl qroj Sil plO^ CH / rcs^lu- 
rinare.coagmentacionempicitdivefierc, (9*b- 
rädere. 2|ufpi(t>ni / 4t >l<:rj>irbfn/ impicare, 
oppicare. 9i?icbfrauf"pi*m / a 5GPIcwrttr» 
ptcf>rn ' palimpifla drnudpicarr. JHrTuinpif|)cny 
circunvirca oppicare. 5ri\frpiij)fn pripr. qni- 
Jim tß pue obducere, {J obthurare. ^rpidjjt 
Iterauf iwmtrmtxponitur : defidcnöfla^rjre, 
rapi, rrahi, incendi, ardentrftime, g^avidifCme 
«xpeterc. Qt i]\ auf tat tanrn < rpidbt / cupi- 
dicas diteendi animurri ejos occupatii. (Eri't 

auf bif arbeit npi*f / baS ti nitftf tufrriticr 
fcijB frnff adeöirdenr<t ad laborem incitacur, 
uc nihilunqvam ardcnciuuuptvctic. 
SPcd)fr/ y^Pldifr l t>ft pici* excoAor , picam, 
\ Ö* itavd voc*bu!6 phatcr. ^cd}lcrmn / * rf)(< 

rinn/ 



1423 



9>e 



Vinn / X>Xt ' farnina picem radcns , coqvens , a: t 
qvocunqve modo picans. 

|)c^irtt/ Ar $iefKn/ÖAS/ * W€<Pi(fjnng/pitfatu- 
• ra. SSeipieljiing / cor.glntmarto , coagmehtar 
tiofvspiccßt , urcumlmo piceata. 1 

$Jed)ieJ)t / «/V;. picacus , piccu» , picc obTicu», illitus» 
reiitus , Ar ftiperlicus. <perh,ifi)ter £iaud) / fumm 
picacus. <pccftl(^c55tcr/ ptcata cctcVifia. 

Q3Ctn / &l«/pfor.r<»r. dolor, vrucutus, tormcn- 
cum, mal aal, mitcna, cal armras, vgncudo, accr- 
btcas. ©rpjje <J)cül ItiPen / gravi tcr indoicre, 
pun^i . latcran ,-divcxari, SJÜe flkitt «l a «l(brcn/ 
callum dolori obduccre. £aitijrotcri4e $ein> 
tormcntum diuiurnum , permanens, cruciacus 
proo'utrior.in.vetcratus. jßcQtlljKin/ cciKijrus 
internal);. J£>enrerpcin / qv.cftio , ccouacui, 
cormentum rortons , carnificina , touura. ^-pi 
brfVtiJl/ mortis petna , dolor extremus* <~.(t> 
Ifnprin / arrtiftio »mmx. GfcrpilJeittfpan / mor- 
fusi-onfcicnna:. <ßcin etütmpro tnorbo&tpvcunft 
dolore fumüuT , ui : tfppfpefo / dolor capitis. 
«tKrjpciR/' cardialgia. gdbupfin/ odonulgia. 
Öfbc^pOin / amoris ror*. 

Ukillifleil / rruetare » rorq verc , a/Higcre , macerare. 
lt. vexarc, exagirarc , &'qvocunqvcrnodo mo- 
Jcrtarc. €incn mit Korten peinigen / impor. 
cune rLgirandoinliftcre. (Er i|ifcbr gepeinigt/ 
multis incommodis dirCculracibutqvc artcclus 
eft. £pr|iii nidjt einmal auf iupeinigen Y per- 
gin" aurcs rundere ? Jerpnni.ieil / excarmfuare, 
rormenri» lacerare , cruciaturn conficere. (£i» 
nen fw ,ii fct>e peinigen/ proptad necem ali- 
qvcmcxcruciarc,acctbi(Kmeaffliftare. (Erjrr» 
rnni if r mid) Jag unb 9< ief)t/ dies noa«q v C fti- 

«r»«iulat, Üf pungitme. Eft etürtr Compof. 3ill6pet< 
in le.Vceflarc .dcfiftcreäcnrcratibus. (Ein ftp!; 
gepeinigter <D?enfcb;/ fumme- mifer, graviflirue 
affiiäus , omni iuppliciü exeruciatus. (Er ifi t>cr 
etiler gepeinigfte / unus omni um aenunnofisfi- 
mute ff. 

<JJ*inhrr /©et t afflittror, rexatorv exagitator, it. 
rortor , carnifex. %\ imgerinn / Die / foemin* 
vexans , rorqvent , exerucians. <£tnrnbemiVi' 
niger übergeben aliqvemcarnifkirradere. jpd 
lenpeiniger/ tortor infernal«, ©emi^en^peini« 
%tX/ ßimulus.acuieus corricientise. Sßprtpei* 
niger/torror.ycarnifex verborum. 

Skimgiim Die i Eft*» peinigen/ tdemüvoJpein/ 
lupplicium, crucumcn,anxie:as,affliÖJO ,pa> 



1424 



na , cruciamehtum. tytiniqmq \(ibtn / diicrn- 
ciarr, exqvinrifTimis eormcntiscxcrccti. gpltcr« 
pemtiUing/ cqydeus , rota, fidicui» r tortura. 

torcorem forciicr 

ferre. 

VeinlieJ)/ adj.&*dv. criminalu, ^criminalieer, 
cruciab.Iis , cruciabiliter. ^dnUd) fragen/ 
J"< Perpören / qvaftionem agere , per qv*rtio- 
nem cxror^vcre^tormenrii cxplorarc. 9Jein* 

H»c ojrage / tortura , qvatftio. $einhd)c Ugiv 
actio criminalit. 

l>«tf*/pertf(*cii/8cpeitf(tct/fl.gci- 

iarc v.rg« caedere, kutici ferire. £7? ä /o«a 

Vitra; öer/coetabu«. (giuen Ims auf Den Job 
pcilfdKH/ usqvead necemaliqvetn flagns open- 

'ft. ^l«Ä«tt^imügrngep«tfci}ft»erpeii/ pe- 

tulaiiiupuerorum Hagris cocrcendacA. , (Einen 
pciifOKti / i)ap tOm bat Mut aufm dürfen (kfet/ 
ncrxisbubuhs latcraalicujuaditcerpcre.Compa/; 
funt SlbpcHfctKii/ & £nr<&peit|d>en/ implcrc 
aliqvcm flagnt , verberum dolore laniarc ali- 
qvem. 21lljpeitfu>(n/ Aipphdumvirgarum de 
ahqvo furncre , defpobate dorfum aheujus. 
?W.in bat ihn jii $pDc au^epeiffe^et/ adeöcicfus 

eft 4 uc iiucr verbera cxfp*aret. (£uieil ÜU* tXttl 
yaujc f)ecau?peiifd)cii/ flagris & fcutici«aliq*em 
domo cjiccre. ä<rpu'ffc5eH / bubulis exuviit 
aliq^cmcrudelitcr caffigarc. 3lirncfpdtf4cn/ 
Mttudarc ,repcllerealiqtcm fcutici. 
Vcif f*cr/»cr/* QJf itftfmnn/Ok/lorariui, loraria, 
vu Ö> lamma fogclJani.virgit wberam^coa- 
cidens. ^>un^prtefei>rr/ canumexaÄor, ulrimai 
plebisbomo. ^eutepcitfeber/loratioa. Jfltdqbr, 
peirf(i)Cl7ganco. iSierpeitf*er/pantexcere»ifiar. 
frftfttrttop/. «Pcitfe^en/ feunea, flagcllum , lo- 
rum , verber , uu«ea virga;. gcdcriie ^ritfebe/ 
fcuiicamj^w. $)ei,f£f)lün / bOB/dmin. flagcl- 
lum m freie, gufenn^nnsprit^ / aurig« Ha- 
geiium. ^unDepeitfdje/ feutica.. Stammt 

fqic/tlimulus*. 

Äarbatfcte / bUtfvod poHmferibi debetet @ar< 
baffdje/ ^ mim 4^ tmtiqvo @ar / corium, fiS'^Jcit 
W)C / flagdlum, nofa^, taurcam , & nervum bti- 
buium. l.deverb.Ravbcltfäai/ flagris cwdcre, 
loru lacerare. Äar6atfe^er/tKr/lorariui. faf, 
paffdjling ' Mtf/»crber, plaga, tjv*JUgrit:nftrtur 

Pen/ » pin/ wc / P /. Rennen/ sr^in? 

ItCtl / Wicüur fvtlibft ta in acuxnen exicns^ 

De 



Hz$ $c 

Dtboc voiabulofyn/fivt <Pin/ CluvtT. Germ. *n- 
titfwlib. t. f.:tf . ail : Hodieq vc encHät um rcrum 
AimmiMteidicimm^iiinrn/ Aftnguljn numc- 
ro Vilt. ^PfR äutrm , fivt <)JtR fuiffe Jovk apttdpri- 
fco/ Gtrmano/ turnen ärbitroitut , qvia Jupiter 
omrrium Deorum habet etur fummtu , montemq. rtn- 
nrnum, Lt. mmtrm Jovit, indt diHum fujfe j 
qiijimi- tfrnperibm doctt, formal i $}cn tfivtfyvL 
t. e.fummo Jörn, qvartum fepttmanx dltm , qvt pri- 
mtm diBut fit : tycntCia/ St / « Juptnorum 

Germanorum JuhBt yfiaitaq/ nobu £onncr&< 

tag / dies Jom. Nec objeuri innutt , noflrum 

Dfinafcn/ -«» ^fnaflaci /Ji« ^>ftrtaftfrfl / Pente- 

cerfte , o/im $nn f||(f/ mir diüumfuifji. Qvieqvui 
.pl, bujut vexabuk veJhgU in nsflra lingv* hodttft 

Mpptrent. Sic didmui Vinn» auf t>« SOJaucr/ 

MÜJitMh Sinnen/ pinnat Öf mmii murorum, 
f9 Rinnen / fivt Sinnen auf Dm ©<b*tit>en / eul- 
mina,cones, ^pinnacalaiedkficiontns. fi/Jft 
Zw -roo^, votabttlum antiqvum Off n / 

£«Dt*r/ pcnna, e^jimiH. ^nsftn / fco* / plumu- 
la. II. Lintia 1/ t><» / checa calantaria » qvö nommt 
ttiam per contemtum non Um pridem votabMrrtur no- 
iwlli flu.iio(i,<JJciUl4U/ es'peonaljfmui, ba< $CH> 
nalifirfn. 

^Senfel / &$infe(/*<*/ p/. <Binfd/ pcaiciu 

lui. penicul«. ©er ©triefe riticj^irifdtf / du- 
ft« peniculi. SJfit brm $m|d ma!« / rempe- 
rare coloret penicillo , lineas peniculö duce- 
JfURItpiflfd txpliCMtur ipfa piftura artifi 
cm'U. 3)t\if)lrrft>infrl/ peniculum piftoriun-. 
(?d)ttHh)piR|c{/peniculum,qTÖanrhracinuf co- 
Jor indacitur. $nn<b<rf> /!w fficrjjpfnfd/ pe- 
nicMliueecloriiu. •Huftragpinfd iuni oerajiltVR/ 
obduetorias. j&prflpinjcl/ieraceus. gtrnt$pin|d/ 
penicillui pro vesaice illinendo. fyxt' fn* SJcb 
* rxfl&cnpinfc!/ penicuiiu ex capillii glirium. 
Scimpinfel/ pro glucine cemperando. Ctntcrt 
»Mnffl / linearis. Odpinfd/ oleaginus. Ju 
f(f)trpinfrl / adsimbeatorius. ©frtrcib ■ /iw 
<f(t)lid)rpinffl / temperatorius. SBaföpiltfd/ 
pcnicillus lototius. 
t^tni'flril/ mr/onym. r xpemlur coloribus pingere , in- 
ficere, pitrurarc, colorare, &pottic.ftrt tfl , nec 
in vulgMri fermone ufutpMtuT , ita ttuvn ^infclct/ 

txt/ue.tflofykv/pitloT, esipinfdung/ ow/pi- 

ftuu.col oratio. Clbpillfflll.' r/J depingere. I&O 
bülftlcn/ colorare , colores variarc. JFun|lptn> 
(elf Ii / arte politi , egregü , Cngulati aliqvid CO- 
lonbuieflFingcic. Stbflcpiafctt/ depifltm. 



( 5^ J 4 2S 

pfantTtut ^finnlein / fivt^intvbtn/ 

t>40/ ditmn. clarus , clavulin. Efl k p«tt/ iW 
PUt / acut in , eminent. Eminent emm taltt cldtvuU 
01 nalCu CMtuA ^fovtiem maxtmijjvanJo forum ct- 
ptiuta dtdurdtd , Aut Artentb , oritbaki vtl ßsnrti 
oUußafunt. €d)ul4>finnf U / cla»i crepidarum. 
etulpfinncn / davuU fellarum. 2)if j{ iitfd)f Ifl 

mit prrjtlbrrtm <pfiDtilein bffdMagcn/ rheda ar- 

genta tu dar n! u circumdufa, raun iu, exornara» 
terrae« efl. <pnnnc ttiam notat clcphanriam, ele- 
pliantiadn . vel lepram , alias : Xuefacj. UnJe 
pftROicfet/ leprofus.rlephanciacus. 

Tünnen/ £5* rrßi«*9lRpfiBnfn/tV9Jcpfiniifn/ da*itl 
lit (er i.i ic, f^munircaliqvid. tüiiffarfni an« 
pfinnm/ mappat feu cabulas geoeraphicas ela- 
vulis afigerc. ©neu Jf J|Jtn »ol bcpfiHncn/ ar- 
cam davulis probe ferrare. 
StntlC/ tii/ i fimilitud. clavnloram rfl a pfinnc 
D cuntursuttm ginnen / phymau. jBlurpuncn/ 
furunculi. (SailfiuRCtl' grandines. Hv.i^xxi, 
nid)t / *dj. phyroaneus , ph> maiodes. 
<5d>WCin/ porcusgrandinofut. 

^erfOtt/ X>itl pl. ^CCfOnCn/ perfona, ^am 

JCti defununt, qiud fit bomo , q vi caput errik ha* 
beat, it. qvod non tarn homtntm, qvamtjvalttatem 
& conditionem bomtnu figrrsßctt , vant^ ptrfond 
tlrjma k GrammaticU ajfrrurttur. Unit non fint 
cauid dubüMtrrU qtrit , an »ylii/m)krfpn/ «per* 
(ona, an Latinorum perfona . *^kr|0R/ dicalur. 
Qvod emm dt ptrfontndo dttlum puterrt vorab. per» 
Jona , nihil efl, cum ptrfonart poti'ut k per Jena di~ 
tntur. A ürttco mt»rtrm* dttivari mtriti du- 
rntfcultnn videtur. Cum ita^ tykvfOR Gtrmank 
nofitü femper not um futnt , tmo lipph SJ* tonfortbtu, 
ftrvii xS «nciük , wo inipsi lingvA not um nomtm 
auguror. QyU wri dfffUabum , HS, ut vidttur, 
Kompofrtum efl , i.te 'o raJ cem rjut indagart eptra per. 
ttum trit, )kr / St tyrt nomimbui proprits 
Wert/ inciyius, fett dignus, txponüur.ita vBdr/ 
bellum . & defenfio. n<rr/ Htm 2kr / St tyctl 
idtmeiAt,'p>odi\T,unde ^aroiW vir fortu. Cr CD 
auttm 'fl tiox omnibus not*, nimtr. filiui , &anttfvi 
mm minus in fortu , «uihomoio genexe, sjvem- 
nJmodum ttlcnfd) / a ffldnn/ Mannt*. Effet 
iiitur iJJtrfOO / propru , vel 23« ItiMMI T'/SBrbr' 

kaftrr ?0»ann / wi mantltd)cr i?pr. Conßimat 

hat nomina prepna ^.Vl TO / 1. r. grara , areepta , tic 

SBtrfe. u>f rrolfutt / xpmbtlff / auxiliator 

dignu>% SPfrdjilO t UerthilJus , Ä>cljrc}6] tiOV 

atrrhs 



1427 tyt 

arm» valcns. $iTH.U" / Bcrnarius , bello nutri- 
mentum q»*rc«. S&crtlUint> / Wermundus, 
XOi\) riin^ uöi cj / majorenn» , Ali juris , fcipfum 
dcfcndc n$- kt tpfum antitjvum nvmtn <PerO / feu 
fccTO / L e. Wtbrtyift / defen for , milcs , hcros 
t Q Qvonutm igilur Perfona in jure , m n qvtmiibtt bo- 
mmtm ,Jed q/valitattm dviltm hemmif primario de 
fignat ; Uro conjtüur* rlp pohft , ttiam vttfrittu 
CrrmtnU per fonimjuijfe : vuum militiac mune- 
t isqvc publki aptum y capacem : poßmodum 
veri t ttt muiis alia vocabula , gtneialUtr pro qvo- 
libtt in.iivi.luo bahn i capit. Verum ntmxni con- 
jrüur am bitte noßräm obUudmtu. Qvin potitavo- 
luprnobk rrii prob abilio afcw a vh 0 Miiqvs doBo ex- 
*u.H> e. Nim , q vi ä £5tif / capur . fivt filius «ul 
i Qjtirfcfj/ juvenil, derivant, nobis baut ommno 

fAtufjtctunt. (Pjnc onfct)iiU$f Herfen / vix pro- 
^«ems. fpe£rabii»,rplcodidu$> hcroicus. .HU';- 
Heuerten/ homulus, homuiuio. (£d)Icd)tC 
^JcrfiMW homo abjccli» , nullä Ludccoinmcn- 

dacu». ©ic ^'irtc ^)rrfrn / ccicius. SSormiiiif 
SprriOB/ qvod mcattiner, qtantum m mc eft, 
qvodmcconcctnic. qvoad rac \{\\ Riffen co- 
um, incotani , in praefentiä. <£r i'{ m ^Cl'lVn 

t>a/ ille ip(e adeft. £rr flJrrfon Srctino./ ber 
^n(ftcn5i'int/ amicusparns.inimicus caufae. 
tprrfbn ttitm »oto/altorcm in theatro , ficuti mu- 
ntu äbqvod fußinrntem in theatro mundi. (Einem 
title ffyerfon geben/ pcrlonam alicui imponcre, 
atmbuere. (Eine fytfan cinfliren / perfonam 
incroducerc. £*ie Vcrfwi Oblegen / deponere 

perfonam. €r ba t ftinc 4>crfcii »olagirr/ per- 

fonam oprimc rcprarfcncavit , (ImulaTir. (Eine 
Otan&eperfcn / unus ex magnaiibut , tnegi- 
fijn, optimal . CWitfclf perfon / mediator , ar- 
bicer. Olmrgpcrfon/ officialis.peri'ona publica. 
9D?ann$perfon / ma«. ÜBcib^pcrfon / feemina. 
fVirteT^pcrfon / eqves rorqvarus. fyxi9Cltfy<V> 
fon/ homo privatui, privaram vitam degens, 
plcbcjus, igoobilis. (5erid)f;*tHrfpn / afleflor 
jti.hcn. Jlabftfperft n. fcnator.conAdaris.ma- 
gifrratu«. £nmpenperfl>n / homo levis, levicu- 
lut , ir.rimr fortis , nulliutcommarit , ahhi lic 

t>trlichv$ti'ti)n. (Stumme iVi fui muu per- 
sona , Grge. k*#jp ip&ruTTii. 
H)i rföolld) *di &*dv. perlbnalis , prefens , Ö"co- 

/am. (Einen pc rfonlicft anfpred)e n/ ahqvem co- 

ram alloq vi, coram agrre, conterre cum aliqvö. 
(Einen perionlieb »OrMen / aliqvrm coram, in- 
coram adducerc. (Einen pcrfdnlid) feOcn / co- 



De 



1428 



ram mtuexi. 2Jet|Mlic& Jürgen fepn/ adeile co- 
ram. JVrfünlidKSufammcufiinfr/ prarfentia. 
congrc/lui mutuui. $<r|tfnlid)c Q^creinlijun^ 
(ibtilti / uniopcrfonarumCbriili. tyrfQntidKE 
v\ 1 ■ c 1 modö perfonati. 

^)er0nlid)re«/ *Ü/ pcrfonalit«, modutnimirum 0 

qv6 prrfona rß ptrßon*. 

^erfünalkn / pl. num. tont. perTonali« , curriculum 
vitas , it. advocatorum calumntac b' cojmcia 
perfonarum , it. concionarorum denommacio» 
nes perfonarum de Aiggeftu, unde dicunt: ^Jer* 
ff n a llen traft irett/nom ina re Ö" defignare per(b- 
nas fuö nomine , ad individua proexdere. 

p/ur. <ar. qvando rß morbus: qvtod» 
veri ulciu fignifiaU , fukbet m plur. X>U ^k|fefl: 
Motbm exponitur peftis, pcftilcnria, pcftiluas» 
lues pefiilcntiaiis, cemragium , morbus epidc- 
mius. Ulcus voedUur in ffteie bubo. An h Laii- 
nopeftis, 4M peftis kn<tfrofytfivfm*t,b*utf*ciib 
dixerim. Derivttto fane GrMmmalkorum a peflum 
vt I peTedcndo mihi vald'e fufretl* eß. Cum auiem 
iß* contdgio ttiam in Grrmauid fatu fi rqvrni oliim 
fuerit,«ßendendum trit iliu , qvi fJeft Latnt* origi- 
nifrflfprAtenduntffvodnam nommbabuehit, ante' 
avam Romani imponerent. <prfl titam dicilur OtC 
^Ji'ljlK'll} / tjvdm nock extenfionem k RomattUwa- 
naffr non atrve negwerim. £>ic 3>f|i befommenr 
attingi , vei invadi peftc. (Sr liegt an t»cr fk|l/ 
peftilcntii conflißatur. ©aÄ J^UUÖ l|t mit tef 
iV'ü anat'llittet / ardes contagione contaminataB 
func. ^i:|V fi f]id)tet fort/lucs cxitialis fcrplr v 
Ute patet. £)ie yejtilcni reaivet in Der (Staut/ 
peftis graiTatur in oupido , Urbs ea pcftiliracc la- 
borat. 5Jn tcr Veftiien J (lerben / ncftilenria in- 
cerirei confumi, fuffocari. ^clfilcilj ini'trcu 
ben/peftem depellerc, comprimerc» cacingTC- 
rc T 1 l^if I-orcr auf / peflis remutic, remic- 
ticur. ©ie ^efr l^et fidh twter auf e neue mm 
fen / peftis rccrudctcir. (Einem bte iJ3efi an Jfyali 
1Pimfd)en /diras imprecari alkui. 

^cftileniifd)/ peftifeujialifeh/ *d\. e^*WT».pem'l«ntia- 
li«, pcftilcns, peftifer, er pcftilis. (gin pelJilenjia» 
li|d)er COJenfd)' homo ptfte conraAus. (^d)n>ar| 
peftilrn^ifd) Ovidnra; / carbunculus. 9)e)tilen» 
jia(id)e ^raufbdfen / morbi venenati. %-\\u 
(1 niifd)e ^icber/ Tebres acutiflimae. tPcflilcn§tiV 
UM ©ift/ pcftiferum virus v 
iPe|i / DU / ^ vo^j <i citur de <p>& vit corruptrli ac hemi- 
ne dämnojo , ry, lullaoft untßa, ^ie ftf be i|l 



H33 



9>f 



Df 



*434 



Sliif ein tyrano bf ratijge ben /dare q»od 

in acft.manone pignorit. 

pfaiibilt l(« £d)ult>manns( sPi'trge ■■ ager opp 
gncratus fpondet pro debirore. €incn Ctn Un 
tcrpfanb rcrfd>rciu<l! / rem hyporheca oppone- 
rc. €«« fP'"tlid)rt UllfterpfanD/ hypotheca no- 
biüi. tfin ld>hd)tc* tyf.wfc / pisnuf mimii ido- 
nmm , asgr* lufficieni € tlUffjjnw Iqcnt» UnDer 
|7fatft> / hypotheca Odra, ©t |e$te$ I befmitte*/ 
* t»cr|d)rttfbfne# Unrrri>fanD / hypotheca ex 

I treffe, ©ei id)(lid)c5 / judiciaiit. aufergerid)t 
id)c8 / cxtrajudiciali* , /ivr convcntionalii 
Sitdjcrlubeg Utiücrpfano / pignus praetorium. 
SDiippelpianb/ pignus AifEciciitidimum , duplo 
snajutcrcdito. graitfpfailb/ teflera chcninaln 
iunsdilt tonis , gwmde fxti dt vtßt oeeiß Jtmdiiur 
ff;;unbfd)aft<pfant> / pignus amum*. Siebes 
pfanb / pignus amori*. $fanb ber Jreue / fecu 
ntas fidci. galcnpfanO / obligatio .mim*. 
Jßfanbe lex ehelichen iitbt i .umnili pigoora pa> 
rcatum , i. r.hbciL 

tpfani'fani/ adf.&sdv. pignrracitius.luppofiius, 
oppofitus. UnterpfauMidN (Ritter / bona pi- 
gnon obligaui fub hypotheca petita, ihuev 
be rplonNtOKr Slcfcr/agcr oppigneratus. fßfanb- 
bare ©fiter/ bona hypothecatu. 

: *Pfami / v Pfanne / tut/pt. Pfannen/ 

cueuma , cacabut. (ftroatf in einer Pfanne Geben 
in cortina aliqvid clixarc S?cfrpf. lliie / fror 
Bctnsarmer / batillu» cubiculanua. 9>rat 
Pfanne / (artago, cueuma afferia , pingviaria, 
friclori um. QSraupfanne / cortina ccrcTifla- 
sia. ^)opf(npfjone/ cortina pro coqrcndo lu- 
yulo. etftülcUpfaanc/ cortina metal!ica.©iu(. 
0m%tmtf*nOtt batdlusmcnfanus, fuffervc- 
faftor mm. jfnftantenpfanue /capcduncula-cri- 
fcraria. Jorfeiipfanne/fcutra.coqvula. Jtfjft, 
Pfanne/ acctabulum, «oryla. S)iU$pfanne/pul- 
«a»tu». Vtftttn* fiix fcatfpfonne / authepiä. 
enlipfannrn/ falma». Wtommnntf fiw&ttr 
ttänmr / bat. Ilm cubicularius. tyx«itl fit* 
€ie Pf pfanne / ftixonum. 
yfannlito/OdS/ dmtn. fartaguneula , cucuroclla, 
cacabuli.t. geiierpfannlfin / totulus , batillus. 
JErcwännlftn/ ßv* Spcbprannicin / pultarium. 
•&Ui rp|4n«l<in / coryle , acctabulutn. 



gnusw/hypothecamdaioprett6fbkere. 9J?«n ]$tfimeT/r>Mr/ ralanui. aliä, ^\lV f 'inmv. tfe» 
SKiO^ flehet jum Wanbe / pignori eft annului J ner rriaw rß faber »rariut. 
meui. 5lut efatyaub brratija/ben / dare q»od 'nif^nnu , , . nxc^^uJ 
plus eft in «ft.mar.one pignons. «in UnOer- 1?]*™}* 1 t n t */j' u '- 



/ oummuJui 

cufr* cujia , uudt 
tttant duttur xreolus. ^fblappfcntlta / Cicrura 
numifma. ^ierpfennia / gabclla ccrcviliana. 
ic5eid)tP[(nnia / extar, Ktu/catio Clcncorum, 
oununui confeuionaxiui , donarium conhten- 

tium- Drutf'5tup<rpyjw2>ruclcnpftwtia / a*a- 

rus , paruii , cocio , nuniibafiut. g!f ifcbpfcnilid/ 
cxaclio.STacci/ta promaQationc peeudum. Qyo 
t>rnfpfcnilige / nummi mcmorialei, ^miflilc*. 
Dpfcrpfenniil/ nummi miflälcs, vulß,6 ojftrlori*. 
®Ottti>fivt £ina.i 4e ^aftpfennia / arrha , arrha- 
bo, fanAut denariu». (^cbÜBffpfcnuia. /fcutella- 
tut uummului.cilbcrpfflliu^nummulusargea* 
tcus. firenpfenma, nummutvcaigaludefpuma 
argcnti iUajcbpfennij. numutargcnrcuilufTta- 
li«. CiitiÜairbpKmiia aiifjcacti i»lv.rjl Je gm ti- 
li- OfiJ.q Wnugasigere , horai garnendo con- 
(umere. cd)aupf'f nilM/tiumifma vctus.nummui 
argen teut fuA». J&albeipfennttj/ thh Reifer/ 
fexuns. £)reQl)eDeidPKnnta / i'oq wminimus. 

3roenpfennl§e/ dichaicum. jDrcDprriini^r / ter- 

unciut . fcmiobolui. (rtdjlpffnnigf / öbolut. 
Clin iUlprnp;Vnnffl iin/urnumibafiut , i. r. komo 
an >tu. Sin Kutenpfeilltia. tuttm rdui ferulx, 
Jtu plaga virgarum , ovi auuitu cädilur. C^fflen 

OiHfenpfennig au^balre» / manum fetui* fub- 

dere, fupponerc, fubjicere. !3Sft ^f^ ^f'enni^ 
md)t aebfer / fommt jii reinen ©rofeben / majora 

pcrdci.mmorani fei vatenf. £fr ^ffnittg ailt 

eft am hjeniafien/ n»c er aefeblageii iif / patr u dar 

vium, rarö largitur honoret. f?r bat tPfbet 
J>viK v noch ^Veunia nudior eft lebende, ncob- 
ulum qvidem poflidet. ^ .. ujvVliüia / rft 
niaria mulcla fTico inferrnda , vuhi'Bam 
gütm, D»Ba5m(tß)?öii pfeniiifj. %J?Vnnfg "um 
in otnert dt divitu* ÜtidcuiUtilui dialur. "' Hinz: 

ft:tu<Ebrrnpfennif, geetpfenni.i dt ^ebvpfenni^/ 
pecun>a pixddn caufa repufiu , purst ratione 
Lononi.rnculitatii.o qvotidianotumalimca- 
torum. 

Dfanff*cn/ tjepfonffcfeff / ,ß i pfonncv«- 

totfy ffigercSS'liMrc, Dr/düwoqverc, S^torre- 
re. sitifa ultrlunmum m nudsrnfäiUm fumitou. In- 
dt <p|4nf|d)liin / tos / offul« ex ovi* & pane 
coadas t coagulum ex paac aexato . wl bu- 
fjro. 



ecu- 
trt- 



1435 



9>f 



9?fati /*tt/piur. Pfauen / paro, pivus. 
^i'fiUiinn /Wc pa-a. Q3üut<rin /tsJav jjjn.pul- 
lu« pavouis. 5>cr fl«i>.jcfh"ctfff (rdjrocif fcer 
53f HCR / pfrucnfclirran*/ concha, cauda 

J>avoois conchata. <j)»Vvb / ^Jfflu linb Jyrüii JinD 
'ic flrMifftC £iciC ' cqvus.pavo, B uxo: anitna- 
lia fupctbiiTlma. ^fuiiidjt/ ai; vcnioAn ,'tu- 
midus, mflatu», rmp, pavouiu» ^f.iukblfifl» 
f)tt <jel)<n/ ponparu a^itarc , nu^uo faftu in* 
ccdcrc. 

9>fcb/ * <Pfcb</ tie/p/^. <pfebcn/ P epo, 

peponei, cucumtiK gtntu maximvm t altidithUi 

SBabr 11/ & 2>db<n<n. ^nMnnifdx «ßfcbcn/ pepo 

Ir.Jjcus. Ü)?flpnfnp?Cbc»/ mclo-pepo,£r»u;pr 
pommi mali Co/, «i ffratm ttfetttts, diatur rttam 
tVJcl»: tmcn/ 

fPfcffCC / t>Cf / p'- cMr > p»pcr. yfiviiw *pfr[laut 
f ulfclyl Pf Filfcl j Gr*r. sm^. Sei w*c Gnma- 
tticd, tue Laim* , nrr Gnetvc ong»ra , verum ah In- 
Av> rß , oyi afptlUfit : Pcpeli , atq { ertfeit in Aial- 
+>4r*c fiiutimi< Inftilis: javX, SundA, Brngald,&c. 

^nhaiifdjir^icffcr/ ptpex Iudicum. ©nnjer 
VfVfffr/ piper integrum. (&|ic(jcucr Pfeffer/ 

q co n : uiu in, mtum »pulvis piperis» fru piperinus. 
Runter tpriper <J) fVfUT / piper album rotundum, 
fvodamfrhtmpidßar.tißmurr: rß. S>^l|n^cr f{bnKir» 
|cr ^Jüncr ' piper rotundum nigrum, qvodtlbo 
komUUeßnctdjt. Sanier ^)fffirr/p«pcrlongum, 
macrop.pcr. @drtrupfrffCi7amomurn. SflfatltT 
pfcffcT/ ftexta eß t r.<jtn\nt fedum, fcSYcnipcrtivum, 
\^miiai t^^l^wiin. W.^CTpftffcr I ihdt m rß fort, 
tu, nomine Perficaria, hydropipcr,pulicaiia, dtias 

$ lobfwur. £ (nein yUfax in Die 3Wc rnben/ 

fr-fr. piper naribus luflate , ofrundere , arTlarc j 
Jei frovirb, diatur pro : aenter ahqvem objur< 

gare. 3$ n»p[tc y bä iDÄri-ft im ber ^fc/ftT 

tPUdOJCt/ velicmte in ultima Thüle conunorari, 
eptarem tc rclcgaturri ultra Sauromatas &g!a- 
«talem Occanum. Vf?ff(r / Äapp lint) jfalf 
liefen m.'.iKQfU £<JMr/ multoi ealx cetar oc- 
q um . pipc* Äfjve eucullus. 25c viel ^fcffrr 
iff' £»<i pfeffert min Ixir^rrn / piperc abundani 

•Urlbus il lud admifect. ^fcflcT (jvea^ rßgt*tu 
tdufii frprräifjm ,oyodttutm apptliatur (cdS/tnar }Cf 
tpffflfrA^finediavrjW/ jus nigrum, cara 
«um jure nigro, pulmentum piperarum. J?,i 
ftnj • rftr/ lepui in jure nigro» ©ÄniVpfrffcr' 
actolMcuznpuimcmo pipeuto. 



1435 



^fcffrrc «/ ptperc condirc, W/ afpergere Altttpb. 

, ^■ f ^-JJ,/ / "J' IK "fi'fpxtitr pro fymbolo imruani. 

i>tT SBtrt b^rims Die C9?aljfft ocpffffcri / caupo 
comeflatiunem hanecarcaeftimavir, fymboluirt 
in&n* poftulatit , carö preti6 comavirmii. 

ntmiöpi- 

(»creahqvid dcpravarccorrumpcre. ^n fl , 
c \\l m, WrtfVffcrt / cibus ihc nimio p.perc 
corrupnn eft. ^cpfiffm m//r/M rß afpergere 
pipe^admifterf piper abii. @rj>re/ffrrc5Öur* 
flf / farcirpiaa pip'erata. CScpfffTcrtc ÜKabllCU/ 
convivium fumtuofum. 
Wffirfr/ ©«/ pipere condieni, piper admiTcent. 
V.'CftcrilllW t>l«/ foemina, «oata piper afper- 
gens. ^ r 

fWfcnina,/ Wc/ condinrra piperata, </ub Ix;» 
'prcrtcTiü 

Wdfmiiiv * VüfTcvfjrtff/ u. tJff/ferlkh/^;. 

pipereaburtdan«, p.pcr fcpienj, Jens , p.pera- 
ru« . pipere confperfw. & rcu(&t pf C |f<rOaft/ 
arorrKiuriiim olct. 

^feif/ pfeifen/ 3* Pfiff/ u>m< mm/ 

&t } vand<>(h ucpfcifcfi/ pipctl/ ijj;«« ptp » 

piprfjUII/ pipirc, ■ l uiAtq x ipfriffK p. cpi.S.bilare, 
/If uti ^«PC» & ^ipiVH/ dtllum pipiro, E^pipare. 
/« t ir Q)ip;cr/ X>it/ P'pio, nt puüuvltunbanim^vm 
flC CiU»bcr»/ tp i.tx-ndt ijvoq^ pipnnu veiar.tr> . 
CWCm preifVn/ frigid fignum daie alicoi. 5ei 
Vffifcn k**fM*&gß> ; uMcancre, ^fiitdaa 
inflate. Hincphafi, : ©et flfril tattif / bem ffl 
l<id)t fl'PftrfflW püodives ad malum llicccbri» 
malorum JatiÜut invirantur S^corrumpuntur, 
adl»tiuarh promad obleaarionem fe invitari 
fei Mo nütu paeiumur. ®t m minj b f n Eliten 
fdHJ'H/ c)«C fic Pfciff«! / ut calami refonane , fic 
eft dutenda cb^rea. gr. i\i jung / er wirb 
. Kftili (fffH Icm<n/ naiurampartunrufus. Cui 
Ctynm«^ Han.ellui q»ic<jTid reneris non djfcit 
maniiis ,-H»ns nunqvam difeet: //. unr manne, 
qvod vult urrica cnanere. pfrffr fefjr flcin. 
fffftV plcniu eß fi»Jücatudini», ab omni fpe defti- 
lutus, in mccroTc ja<er. Qluf btni trafen ^r>d>e 
PffiMl / cum morte colluclari , de vica laborare. 
prorfu* ctKrvaium iinbutqvc fraftuin efle. 
4>ir at^llb ; ofcifCB / vcnnfibilodomuminflaot! 
frcniHint»,frjride;nr, refonanr, murmurant. Cim- 
poi.funt: tliBpfVrfm/ oecentare t.biä, m,tath. 
ogyann.tc oWatrare. ättanpftfjfr m* fporfli-fe 
AH/Ubiio&cünyitiiscxcipimm. 2lufp|ci{ctt, id. 
i]E FJf iü rß 



U77 W ftf 1438 



tßqvodfvnpUx, inflareflftulam. fljftifauf! prar- 
«Ine tibia ! Slliefpfcifcn / canulcnam fimre, U. 
iubfaunarc , ludibriö habere aliqvcm, propr. cx- 
fibilare, fibilö confc&ari aliqvem.yroi ttism tß 
3i rtd)Pfeifell ' exploderc aliqvcmfibilo. £rpffi' 
fi'ii inflicione cibiarum aliqvid acqrircre, lu- 
crari, diiefcere . ü. fignum darc fibilö. ^,<b Fan 
ibll Hiebt er pfeif eil , non exaudic libilum meum, 
für Jus eft adfigna fibili. Jf)inrin /5w <£mpici. 
ffR/ adrentum fivt introirum alicujuicanru ti- 
biafum honorarc 'D.is $ut URb Ißtin ItiirO 
tm\-il.?ViIs iMili-in.KpfrncU / tcrcviii* & vmiap- 
petcniucanintiburnmcxcitatur. QScrpfcifcn/ 
«antu cibiarum perderc. £r bat alle IM* @ei- 
flia.f PtrpfiftCrt / Patrimonium fuum fiftulatori- 
but Ar bucciaatotibu» djsfipatic » prorudic 
S3t»rpfeifcn/ przdncre tibiä. 2Bie Die JlUe »r>r« 
Pfeifen/ fo pteifenbiejiinae ii.icb, ä bove majori 
«Jrfcrt «rare minor , trov. 3ufamBI<npfci r 'fIt/ 
eon vocare rubi. jJtTPff ifrn/ fitr) IcrpfcifCR/ diem 
confumeretibiarum cantu. 

ÜJfcifVp' ©Ct7 flftulacor, tibtcen, flator. <Pfei iforiim ' 
&IC/ ribicina, auletrix. Slihty feift T / cxlibi lans, 
cxplodcns. Sinpfeiftr/ fibilö, canru ributcx- 
«ip*ni. J&odjjeltpfeiff r / «Stabfpffifrr/ £urin 
PKifCl/auladi.buccinatore», atnearoret. iraef« 
Pfeifer / uuicularim. Janjpfeifer/ choraules. 
SBorpfeifer / prateentor eibii. gjorpfei'erinn/ 
praecenrrix. 3tpru Reifer in einem 2i)ir(sbau> 
fe taugen nid)f / prov. una domus non alit duot 
canet, duot füret non alit onui faltui. ©ntf 
QJfeifer/ gute <S rufet/ Cantotc» amant humoret. 
$obtcnpprifer/ EcfeNft. 

^feiff/DU /p/^r. pfeifen / tibia, fiftula, qmdetum 
diatur : 9)fcifli*ia/D49/ ^"in* calamut. 
pfeift «iimebcn betten / «r/apfc.^lfilcnrinmim- 
ponerc aiiciü * andaciam alicujut reprimerc. 
SKem' «t lieber We pfeife ein / hem! qvam ©b- 
tauouc .' (£r pfeift auf einer itrnilicr) groben <pfci< 
fe / homo effront eft , loqvttur obicene , piocox, 
petulan» lingraeft. Smx. fl)fttf?f / tß^ifV^rd 
etiam tubum cpiftomium femficat. Sfbvt 
flOctll frvptrr [miUtudmtm expomtur cadui vini. 
5Wrr uiim tdJm tffi formt langiufnät. @rr>l»C 
^iait ; it.'a, ^appfenv/tibiadecuniana. fyiW: 
fyhiVa tibia cantacrix. 2>ef Cd' /'^' Sunfciiianti ?■ 
pfeife / firtula panniKiarii. ©ainenpfcift /ea- 
lamui auleticu». QMarpfeift / folium arbont 
digitisita aJapcacum ,ue inflando cantum tibia- 
runwHnulcrur. 8J|pcM»r SMiN&pfciff/ cinn 



teöa, fonum obfiuriorttit it/Utrii. &i(bipfci(t/ 



fibilui fubdolut , W^i <5??i«jV humum , qvanim 
ßhÜkmutuii fign* ßbi dtnt Tel cre vt!c*Un:i vrl 4r- 
borkftJÜ. jJwnl^pfV ifC r.sn fiium : . tlftula 
cantatrix, aiii/ ftne^tSte/ P'dth.-.m llbilut a»;u- 



tui, qvi, manibui conjunflic, vo!a» inflando 
excicaror. £ittibtt> fiyr W<b pfeife/ 
(ur ^ .ino, jiir crepitu vcncru. J^trfCiI« fr* 
©(fttlferpfeife / fiftula paftoruia. ^olpfetftn/ 
cicutx ampiiorei, lax oret. fpcf pfeife / fiftula 
Ulex , ymUtfunt : SKcufcpfeifcn / SUadjtclpfeu 
feit -filrul« avium garritura adimulante«. 9)t Ulli» 
pfeife/ Cbilusorit. Oratlpfcifeil/ tubiorgani 
pnevmacki. ßuer//«'« 3^4)Pfrifr/ «bia nvi- 
litarii. ^vorpfeife / cicuu , (yrinx, calamtn. 
£>vtltf enpfeil'e. facra fiftuia. tflrfpfei/«/ uerkn« 
lut . tibia utriculani. 3cr)üIl)ieopi(ife/ tibia 

gingrina. £abaf pfeift/ tubulut. SB perpfeife/ 
hrdraulo«.' 5J?an «pfeife frl iie^ni / im il 
nian im £??r>r fattffrov. jcftas non femper dura- 
bit.eondice nidoi,!'.'/ .- Cum ferrum cande:, 
cu.kreqvemqve decet. fcDfi mir febon nad) 
uieintr pfeife tanjen lernen/ aecommodabo t« 

aJ ingenium menm. .D-"e ^feijtem 1U5 Oiug 
laiKen iv i'l / rptnii man Oie S^ael faulen foD / ä. 
Aula duke canir , volucrrm dum deeipit au- 
eepf. ^ 

iPftifn 113 /^ftifertp/ti«/ 1><» pfeift« / * *mG>(< 
pfeift / fibilui , caniut tibuium. (Einem fii? 
s P'eifen lebrtn / doecre aliqvcm cantum ribu< 
rum f artem inflandi tibias traderc. ©f pfeift 
Sjxoti. tffertur Q5tpipff / 5? fiHc v<xab. ^Jiper» 
Itpip / plpilatio , pipano. £ai ettllau^tni 
Pieiftn rß libilui fetpentum. Slafenpftifen/ ß- 
bilui nariumcxearumobftrnftioneortui. 

3!'fei|Vri|'eh / Vftifrrlid; / & ^feiferbafr / sdj. tfjJv. 

aulccdorum fcs.' tibicinum morc , tibiis , & tirtu- 
'. Ei canendm. ^PfCifiTifd) ttiAm mNjph. (xpcr.t- 
tur : Buccu!cntm t f tt* aulrt* bueet» inßsrtßltuu 
Slll^Pfeifficb / >ß . explodcndu». Sliifpftiftlcbt 
f3(fjni|jir/ cxi -^ in ^* ttc ^^^yS K 4 
Zipfen / & $fipf<n / **mt k SAx*?,pipm/.ri~ 

tniia bborare , tä gaünuc , Ate* mutejle 

m-tndotfr j'Httrt, fßtfr k futa nArtam. Hmt ttt 

& »JJipnd;( / ff Wfoföt / *•<}• pituicofui , moco- 

^ftifen/ poppYfmö muleere , undt ^Jfeifunn/ Cit/ 

poppyfma, tfndtßontprtßx fumu ßu isbwumin 



1439 9>f P 144° 



ft coütforum ßrrpilut, vel tßpa\pu% & fonu* ,lin- 
gvä, manibus ac fimilibus modis exciratus ad 
fa»orcm oftcndendum. <J>ffilfc!l/ etiamefl Ari- 
dere, * Vfcufwty / t*fe / ftiidor. s<-i<pfarfcn 

exp9n:tur ponder are , prriculum faecre Jen rfcn- 
earc , qvamum qvid ponderet , explorare gravi- 
ratem collcndo , <&<bcn/ wie fettveec ein jbmcj, 
librare, trutinare, qvta toüenJo pcuJcra an- 
btlamm £•> tngemifcimtu. - 

^JMiffcrlinfl Ccc/ tuber, fungus,boIc:us. Vote- 
4 rit venire a pfeifen / ßve ptpen: ßht.q/i* B9" m 
rtuTitiyam fonum eiere , c«w tangitur f vel fraa^Lir. 
^finerlitl^ metaph. fumitur pro tc vili £J abjc&a. 

Uim pbiafu : 3$ »cfltc ntd;f einen ^Mcrlino, 

Dtftin ^ebett / lancmoncmcrcm. 

5>fCtD/ Me/ffr" fj3fCC&C / eqvus, cabalU». 
^$üm WttD/ /ir* tyfYrMcto/ / cqvui us, cqvus 
pullus. ©lillipfirt, ^JfCVÖ/ cqvus fufpiriofus , an- 
hclu». JF)arrtrnbfUb9J|Cri)/ eqvus fuceuflonus, 
Au-cu/Tor. SibiDcrfcnb Sßfcrb / cqvus ßernax. 
3^Ct*5CnW mordax. Owltiinbcil/ftarariiw. grifch 
*5>fcrb / recens. 2l!t <pfcrb / tctuli» , feniö 
confcclus. jCrcnipflil <Pfcrb / fuftraginofui. 
tfl'dllf $fVrb / morbidus. SJfflqcr / ftrigofus. 

SDfatt muD^tyrcrb/dcrcflus. (Jdjcu/pavidus. 
♦Strijiid)tinD <pfcrb/ cefpitarius. $ferb/ ba$ |ieh 
gern nicbcrlcgf / eubitor. Ocpn^f Wcrb / cqvus 
phaleratus. SBilD ijeu un«C jdint <PftrD / eqvui 
feroculus , indomitus. vT colorilut appe'Jantur: 

2ipfelqran $fcrb/ cqvui fcumlatus. 55rnnn 
^>fcrt)/ bajtts, ipadiceus, pumeeus, badius. ^al 
wrD/gilvu». (®cön)ari<p/crb/ atcr. ©ran 

9Jfcrb/ alaueus. A n.ilione,feu Reg-.one dicunlur : 

9ftc appfitanifch T^r Ncap'oliranus. ^panifd) 
<J)rVrb/ Afturco. Jurfifd) Ufert / Turca. ^JPl, 
tlP'd) $fcvb/ Polonicus.a/utrtfn Klepper / /"pf- 
darnm. $eutf$$fcrb / Alemannia» : Ab ahk 
^valttatibtafunl : (£in ^il'fuc^tid tyfcrb/ cqvus 
fplencticus. J&AYfö\td)ti$ I fcabiofus. \ J 
lemb / phreneticus. fi)?cncil()igc# / liinaticis 
oculis. (Stärblillbctf/occulräccccitatclaborans. 
J&PCfdld)(/ccrnuus. Jj!)crj|eblcchfig/ i'ufpirio&is. 
9Stirmi4)f/ *erminofut. jjittcricht/ /ra rclv 
trcmulus. <?rippcn»Jru $arrcnbci(jij/ morfi- 
tfc$ator. ^rippcngdcf|Td;t / cqvus ruftator, alias 
tmRoppcr. £*tOBtd>t »5?fcrb / cqvus mueofus, 
piruitofus. ^p<iti(J^)fcrb/Aiffraeinorus. c3ct 
tiq / contumax , retrogradus. «pf'erbf lüarfCH/ 
curaxecqvos, ^Sif^cn/ detergae, 3fHmcfl/ 



frenarc. ©cm tyfrrb J^alfter anlegen / capiftrA. 

eqvum illigarc. Hafteln / fternere. <pfcrbfat 
btll ^t(i\[ jfeben/ ftabularc eqvum. ©em ^)'et» 
bf bic 6rren ma^cn/ cqvo ftramenta fubftcme- 
rc. fttttUt geben / aveflam mifeere. <pfcib 
fepn/ eqvö ▼chi. ^ttittx )u Ererbe blfli'en/ rubi 
ad convellcnda (igna fignum darc. (fr |i i? t (td) 
Mltt *3>fcvbe n«f bnt (£fe!/ abcqro ad afinum. 

(gttlpcrt bpd) ein $ferb/ batf üier 53cinc bot/ 
qvandoqvc bonus dormtat Homcius. 
Uferte Ijmbfvn SSr^cn fpatuten / negoria pra> 
p'oftcrc, inrtrsc, perverse, diftötc gerecc , pro- 
1 terb. rß, xnrtui borem trthit. föcbingf *J3|Crb 
m:cfU ftirjC (JScilett/ cqvus COnduÄus brevia 

reddit miiüaria. €m »illio ?)fcrb fofl man n\i)t 

l eiten / cqvocurrenn non opus eil calca- 

nbus. €r reifet eirt fab! Wctb / eqTum Scja- 

num habet , yroii^'äe bonk ntafrpartit. 5tlcin 
5>ferb / Meine laf! / pondus cqyo rencra decec 
haut imponete magnum. (Jilt mutig ^Jfcvb 
achtet Peiner J^nnbc bellen/ ineus non metuie 
ftrepitus. (fin «JJfcrb tumlcn/ eqvum circum- 
agerc. <pfrrb ill^Söafjcr reiten/ eqvum ad aqva- 
rium, feu aqvarioncm duecre, aqvatum agerc, 
fiu aqvari cqvos , bie<Dferbe tr^nfCR. $cfd)Ia» 
tjcn/ calceare. 9(ltfpniiri(tl/ jüngere. 2lu£fpani 
nen / disjungere, jug6 folvere. ©fl^ 5)fcrD üOl» 
ti(iret / cqvui in gyrum fc agic , in orbem ic 
- Verlar. 

'Mcrpferb/ eqvut araror. SlmtfpfcTbeV pnefeflu- 
r» , prÄfeöurales eqvi. Setjpfctb / Jeu Spat\t>* 
pferb / eqvui honorariut . J^rtltbpfcro / Jeu £ßc< 
benpferb alüs die iiur narippus, dexrrarius. 55fl tt< 

ernpferb/ cqvus rutticus. ©ien|ipfcrbe / eqvi 

ad angarias deflinati. ©tagcnerpfcrb / eqvui 
dimachx. ^iqcnp|crb/eqvus proprius. ^rb* 
pferb/ heredirariuii ßlfli'elpferb / alias 5Tfitl(Ic* 
pferb/ Pegau». 5c,V^»njtpferb/ ttiam (S"iul. 
Ptcrb diaiur, &efl eqvuf domitus, cdolh» in 
cq varia arte, grcubenpfcrb / cqvus phaJcratus, 
walk eßtnexetjvw Prinäpum, cuieqvts catapbra- 
Üuii»fidet. $raucrpfcrb/ f«nfr«r^eqvusatra- 
tut, Iagubris , ine Adern pempi funeraH. fölftr« 

mann^pferb/ * Äarnpferb//; ve KatttcjAul / eu. 

t ulis, plaufhjrius,carrucarius. 1&taßi feuffBtU 
bepferb/ armentalis. Aailbf pferb / cqvus decu- 
manus, Bucephalus. Jptiliejcit Cbriflpferb/ aIüu 
(Btecfcnpfcrb/ eqvulus ligneus pictuns variacus. 

J£>inDerpferb/ pofferior, ut QSorberpferb/ ante- 
xior. Drittel pferbe/ mcdii, ut in fejugibut, tin*m 



I44i 



W 



5uge von ftcbß pfaöcn / viJerr rfi. $nun> 
pfcrbc/ eq»i herilet. j£>oIiPfcrbc / eq»i lignani, 
ligna rcÄania. 3aa> five ©djicRpferb / eqvm 
»enatonui. Jtnppdprtrb/eqvuajugali«. JJutfd) 
Pfrrt)/ tiTcdarius, rhedanus. it(f)tt' fnt $Rirt> 
pferb / mcriroriiu , conduditiui. fccibpfcrb/ 
ufuaiii , farniliarit. fBltiptlt' (Stbaubpfcrb lfm 
0dllnt>mebM / eqvus raaciicnuu , annofui, 
ftngofuf. «ü?tuinpf<rD/cenaurui. SDJttrpftrb/ 
ppoporamu*. iOlMrh' 
(cntKrpfcrbe / fuffärrancorum bigat. ?Öf il{ tcr 
Pfcrb / eqra. rrc lipfcrb / arundine« mono- 
num. SKantjf Ipfcrb / /« SBalfpfcrb/ 

eqvus ma- 
per ):cum ttum 

auno« vor«/ ÜJfu!pfcrPe//«io»< 

fro tfvittjfr. «Daf aförpfcrb / «Dorfparm ft Är» 

tPUiricpff rbe / eqvi agm.nales. 9>e|ipf<r& / vc- 
«du«. Äcifrpfcrb / Tutor i us. jfteiipfcrb / et' 
** s * KabWpferb / fenatori us , raagitrraru« eqvi. 
mtUrtfctliC/finritiMfeuJMliM, eeiviiuiifi'j.cqvi 
feudal«. Siifnlcnpferb/eqTuaiuoalii. Staub» 
£>ICbrfpfrrb / eqvui furtivus. GafMlpftTb'' 
-Wlanuj. ©cfclaqpfrrb/cakitro. ©drittln« 
Pf<rb / irahariui. e<blej;pf<rb< / auliti eqvi. 
knifft npfcrb/leaicariuf. ©d)iad)t< i<™£)tfa> 
pfcrb/ eqvus Neptuno, vW Marti iinmolandus. 
e4>ifrÄomt«©<fd)irj» * ©aumpferb/ Wcia- 
iiu», clirellaxitis. ©icgrfpfcTD/ eqvuitnum 
phalii , feu po/iiuovalii. ©olbatrnpfcrft/cqvut 
militant, ©onnenpferb«/ Soli* eqvi, qvontm 
aialuer k Pottu Homintnttir • Phlcgon ■ Tyrois, 
Eou» & itthon. Cprinapftrb / defultoriui. 
©prinapferbe rtum iicuntur Dicgtitgtlc/ eq»i 
admiflärii , ü. blcatorci. Xrpmpctcrpfe.tv 
eq vui rubat af ve tu». Jurnirpftfb / e qvu« decur- 
fonus pbaleratut. Unff rtf ^(Enn Gottff Wi.Tb 
Irin / afellui. Oonpcratfpfcrb / eq»ut villicus 
fiönqc npfrrb / curulu. 2Balbpft*rO / eq»u» fe- 
rus.fylvcftrii. 3tl(frpfcrb/ tolutariur. 3ng 
fru 3«chpfrrb / vcOanui, jugalis. 3»rtf prr 
GRobrm de tftnbcrpfcrbtau / rrunnus, mannu 
Ju», cq vu» pumiü». Wcrb ttitm pro tfvitt ipfo 

f*prponu*r. «in Obf rtfr r über toufint Werbe/ 
tbiiiarcha. (Er bat bunbert Werbe imber nd;/ 

magiftcr cqvirum eft , ccatuu cqmibui im- 

perat. 

Wer*/ 

mum caballinum , pcßmoJum vtrh qvoMitct ca 
num , w ߫tf Kcrcut orillum j fcmt ttUm 



VI H4- 2 

SpfiT<b mttow)m.pcmtMr proUpm, i.t. Ion c W~» 
inuio.ubiovtißibuUmtur. 
^)fcrd)Cn ftercorarc agrum fitrto : 5^ 9}f(r<&<H 
rtum älifv6mo4HKtnßiw dicitui procacatc, »en- 
trii ooui depoucre. alvurncxmanire. Cvnptf. 
^cpfiVdjfO / confortre . merdi con<p ergerc. 
Slllf pfcrcbt'il/ finem cacandi facerc, iimuin cjicc- 
rcalfura levare. ßfcrnt pfcidji« »üücn/ ca- 
catuxirc. 

Werbung/ 'Ö'ra»HJfcr<bm / tlercoratio.Ia- 
umen. <pfrrd)cr / ixr / » ^Jf iT d id)t - mJl iß 
cacan«, cacatunem , ü. ftercoratu , fletcora- 

rius, 0« rcorofui . 

5^cr( / t>i</ pi. fitrten / u* Mc^r » t i>igi a <«. 

»i, aliarumq ve ferai um : Po/r/? r k pftr<^/ 
nr/r mmAV dtJucrrr ifattn/ progitdi, pronunätnt 
tmm tjvtJam gilfr. D»t ■<»"»/.• i«mii.' jj)<n JMrfdj 

ttii feiBirgcrt unb©cl^5i puren / cem Tdbgi» 

■ #e Smotdijudicare« 

s Pfci3/ a pfifj / pfcfjcn / s^pfirjen / 

, mot- 

ditu» compliance , prchciidcrcicapcflcre, vclii- 
cando arircctarcflriiigcrc , it. punccrc, jfj'com- 

Sungcre, olun tl An Dinare, ln.lt iß W^iKT / /m 
^fÜ)cr,' 0€t*/ vcllcn« , vcllicant, tuordicui attra- 
beru. W^UBg' * l'<i: ; iiuj / öu/ vcllkatio. 
vcllic.nu», k.untr(ctatio mordax. ^f(l}id>t/ de 
5)ni;.d)f / a.^;. j>cr moiium vcllicaadi 4f 

tnorduü» compnirirndi, Aringcndi , premendi. 
Ciium in bin 33actcn pft^cn/ Oaj braun und 
blail Wirb / gena« aluuju« ad livoretn u«qvcdi> 
girii veJIicare. gfroas PPIU 2cigt abpfr^n/ de- 
vcllcrc aliqvid furtim de nialiä. QFr bat rtn( 

Sbirn binrocaarpfiQrt/ pimm ciäm abilulit. -i 
pir,,nJe Cli>pfiiiin/ bitiiüiiipnijin / barrpni\ißni/ 



tollere, particulamaut'erte, Airtipere, raperc m- 
geniote, fubtiliter abriperc, ui itt SlbpfUjunav 
* .f)inirtMpnBun.> ' gvafi delibatiojö rci adaJiuni 
pettincnii» dommo mvito L^micio:E?'2ibPflr«fi7 
?«<r furocculrut, c!andeflinu»,tf ingenioCui. 
ypljcn ft'äm omnuti rj/. ljtdere, cutern ad Cuigvi* 
nem uiqve featpatc. rädere, jc roderc, vtJrtum 
fiiR^ulaie.trcoinpungere. £if jf inbrr pfjfjcn 
b(lt(£l;ci lt Ctt^ilr tt)fi]/ libcn parcatei luot£r- 
piufcule defraudaat argento, infucnte» nurumit 
emungunc. (Erbat ibnf (?jllfrbr.1cpfi§t/mor. 
dacibui di^itn pene enecutc iHum. Hut /tum 

peilt- 



1443 



3>f 



1444 



fertmtt ; $fcQUlll/ Ötf9 / puftula > f a/*/i vtiltctndo 

planra- 

rc, flirpcs fcminare, fcmina urobibu» dcpoaere, 
per ordinc» difponerc. .De fort vctätula Schottel, 
in frtmittv. cital Junuan in Will t> am. feribentrni : 
Superfcdco qvicqvam hic addere de origmc ver- 
bi pfün^cn/ plantare: Cum hoc verbutn , Gcuii 
de alia innumera, gentium plurim«, auta.Ro- 
„ inaaiaaeeeperint, aut ab atiaaliqva tetußiore 
liagva una cumRomanis dcfumicrint. Yoctm 
„Üa* Latmam: IManra.Tr/ plantare . k noßiave- 
■Uinhrt tingva dt fumt.im rjß inttr alia £3* tnJt lifvtt, 
QX-od nuütu Critkorvm haUtnus verum ejutetymon 
ürvrßvarepclurtit . qvoiBtlgua , Dinka , Sve~ 
cum rtl:qvsq,ßpttntyicn*letn*tioneA hec vocäbulum 
pttptt ii 6 agnoverint. tyfi\n\i\\autem prepr. eß fir- 
mare, ftatummare , ira ßatucre ac ftipare,ut 
iumuer hxreat , atfy bt bac primioeniA figntficatiO' 
nt tnulli modi htjvtndi tcmttnftiutit , ut: (Jül @k> 
tnchtnÜB pflanzen ^ mtmomm nominis rclm- 
«qvere , uecre , conftiruerc , randare , &-T fecund. 
Horn, monumentum asre perennius exigere. 
Sllini pfliMjen/ gloriam acqvircrc fundamen- 
tum rirmum ac folidum agcre 2dexfrruendam 
nominis immortaJitatrm. Ho.iieq^ dtcimtu: 
©tUvtcpfliinjcn/tormcntairacollocarc A dfpo 
xterc,utCYcrti ncqveant, "ft qvafi radicetegifTe 
Jridcamur. Si Oiitrm Etymon ipfum dtfi.it: e* , en 
tonjrBuram mram .' ^J.ilani ant trv'h Germanii di- 
eebätur (cdci fix« , .1 p*j| / five pfrt!. Ita enim ha- 
büäbtnt mtjorts neßri , utpalU dtßxu fabmttiitilM, 
im fvibm babiUrent , ftbi tondrrtnt &yvafi phnta- 
rtnt five ßrm.irtnt. Ab hoc \}d\nriyf fiv't pffl< 
iaUy/ diBum rß ^flanjen firmum locum fibi con- 
itiruere , un/t adhuc bcJi'edicimtu : ^rj) tpfll mid) 
Anten Ort pflanirn / federn rcrum aefortuua- 
s »m mcarum hic habebo. Et qvoniam ißud fit- 
kät propsganJ* Job' Iii &ßrrtun&rttm cantk , idti- 
iftud *|)filän$fn /ßve 9)f) k U1JCII adftminä^ßirpet 
tramlxtum eß : plantando atttem fehltet phnUrum 
fhpMmta intrudimm terrnq x e-yßA d'pt.m'tnun: bot 
rmm tß plantare. ^fllintTfJ imk pangere, fe- 
rrre arborcs, arbuftare. OH'Ulil»v'cr UUl/ 
arbor fatira, hortcn(it,tra!antia. Umcpfl.in;- 
f CT Saitm / >rbor fpontr n»ta. Ccwmf.Junt : 
ijcpfljnjcn /confererc aliqTfr? , per ordinet d s- 

por.crc pianta». (Ein ©aricn mit ^rftmartii 
b r V fl vi ti » f / hottus rofmarinoconnius «rormari- 



dtimt depaclut. .tun & X5raufpflaitjcn / m- 
lerere »pangere. $luf M$ tant> ift tylwx ,\n ac- 
plianjt ' amaracus feminatus eil in lucareola*- 
v>' nun Sßciniiccf an einen ^aum pflanzen/ »bd- 
ihYai tites inftitucre. .^cpfen an einen 3kt j 
binauf pflnnjen/ clitum lupul6 veftire. (Ein> 
pflanzen/ inrercre , ingignerc. (£g i|t a(|0 in 1 1<: 
32a(ur ein^epflanit / innatum eft , in i p i j natura 
infixum eft, natura ita facti vr/conftituti fumutt 
€itJt\epfliui)te (Braufamfeit / infita fentat. 
£Mii'd> • i i r i ^ufertiebuu^ n>irt> Die ^Uijenl) etnoe» 
pflanze / educatione honefta virtifs radices agic 
in mentc humana. CihiHT fl -in 5 f c (Sitten/ mo- 
retingeniti, ingencrati, in animoinfiti. II tu 
Cingepflait;./ aflumtus , advenririus. ^ t r t p ft .Mi < 
ICO / propa«arc, profeminare, fucccdcrc. &en 
Cum ä s Ii nft fortpfjanjen / rcligioncra propa- 
gare , promovere. £iflg UnftttUt pflflnjet (ieft 
Icidjilid) fort/ zizania facilimcferpit, o adolc- 
teit. Sßcbenpfjanien / juxra aliqvid plantare. 

£8atf man neben ^-inäßegpfldniet/nirb (eicht 

jertreten / q»od juxta viam i'eminatur, facik 
conculcari folet. . Scrpflan)en / tramportare» 
rransfcxre planras. SBcrpflanjte Dieben/ vivi- 
radices tralatitic. S3vrpnanjen / praefererr. 
Sßeiter pflanzen. U. qvod Soupflamtn /propa- 
gare. 5ffii^crpflanjcn/ refeminare, denuö plan- 
tare. SufammenprjrtnjeH / conjungere , aflb- 
ciare »arias plantas. QBplrkfhfnbc (Sfdjtcilt 
Jtlfiimmrnpfliinjrn / odoras planus conrerrc« 
conjugarc,congrcgare. \ 
/H nuT ter / feminator, arborator, plantanf. 
f f. :t ; i- r i im / Mc / faemina trirpes fem^nam , :v 
per ordincs difponens. Jtraufpfltinicr / infuor 
brafliesf. gortpIL^nier/ propagator. (ginpflan* 
it'V infitor. 2s\rpflflnjei7 plantas transpor- 
tans i rranslator herbarum. 
Mtntf /Vit/ ptur Marian / planra, fobole«, fe- 
mina, flirpes. ^}rjimilnn/ Z>A6/ Amin, furcu- 
lus. €l)tp|län}ltill/ libcri, proles.pignoracon- 
jogalit amoris. <pil,ui§cn/ öie oft »erfeftt nxr* 
ten / btilctbni llieht nu I / planra fxpe transpoft- 
1 ra> rarö coalcfcic ^latlfc()lpi!an$i'tl / femina 
crambes. $ r hl /: i - Si r .ui t pf 1 .Mt$r / braülca fex 
foliorum. jOdpf)>iniC/ramus,/ixv (toIooIcar,Jrii 
oleagincui.J()i>pfenpfiailie/ttolo lupuli, f\\-, n \ u 
pflanze / planra rutse. ^Jpfem irin» rormarini, 
(3ttlbfO (alviae. (gnhUpflanje / laAuc« tcncjps. 
93f!tlfl|f 11/ äiiM in fpteie fub minutH brafßc* Mtbu- 

fcuiH inttihpuntur.idti B" ^Jflanicnfameo/ rß fe- 
P n UO men 



* 



H4' 



1442 



pfcrbtveqtiherik». J>IjP!"cvfi- cqviUgfuni. 
ligna rcttantcs. 3«a> ftve v5 d)K|?p|rrb / e qvni 
wenaionui. Jtnppcipicrb.eqvu1ju4.1ln. j,ur|d); 
pfcrb / efledaiiu», ihcdariw. iibn |i" 5Kut 
pfcrb / mcticofius 1 conduüiciui. jcibpferb/ 
ufuali». familurii. furapcti (gdjanbps'crb //« 
tBcrMirtinebrt / eqvus nucilenwi . annolut, 
ftrigoCu*. TCiannrfcrD/ccntiurui. gRccrpferi"/ 
JfmQtti A^a&crpferb hippoporarnu». SKarfc 
tcatKrprcrbc/fufTarrancoruinbiga. SKuttcr 
pferb/cqva. SR.irrcnpfirrb/arunain« moxio- 
num. 3Rano,f Iptcrb /Tat SBajfpfttb/ cqvm ma- 
chtnarius. ÜJfülpfrrt / td.ftdyei focumi ttitm 
afino« vtx*nt SDfalpfcitf / /«»rrrf rni« MvlUnn^w 

pro ffw rijr . Sfaf afcfcpfcrb / SJorfpanu * 21 1- 
tpUcricpr"rrbc / f q vi agmiaalct« ^tltpfcrb / *** 
tedui. AcilVprVrf.' vutoriui. ;\iiii'M'i' iC 
Im- DiabtSpfeTb/ fenaiom»,nugi<traiui «q»>. 
IKiffcrpfcT^/ ftrvittMfrujUlU , eqviiia .ifla, eqvt 

feudales. iKintKnpferb/cqvutfuaalu. Kaub 
* t)i(b«pf«rb / eqra» furtivus. ©attclpfirrb' 

■ felUriltt. CcbLiapfit^' calcirro. v£d)litl.» 

' pftro / trahariu». 8$lv£pfcTbc/ aul'*> «a. TU 
Ctnfffnpftrb/leAicarius. <5tWad)t faCHCt* 
pfcrD / eqruiNcfcnnOi *ri Mani immolandus. 

(£d)iff Äi>mr©<f(feiri« * ©auwpfcrb/ b«!««- 

riui, ciirellarius. ©ifflt^pfcrO/ eqvut tnutn 
phaln./fKpo/ituorali*. <*olb.lfcopferb/eqni» 
milicarit. epnncnpfcrb< / Solu e q ri . »Teno» 
qvatiar k Poilit nominttttur : Phlegon . Tyroi*. 
Eom E5" Äthon. Cprinapfrrb / defulcoriu«. 
<?prüiqpftrbf rtUm duuntur DlC^<ng|l«/ CtJ»i 
admiflarii , U. faltarom. 2rcmpc(ctpft:b/ 
cqvut cuba afverus. Jurnirpfvtb fq»» 1!t 
fonus pbalerarm. Unfirr« Jbgrw ©Pitt* WW 
Irin / afeliui. Oorrocrq*pfcrb / eq»ui villiem 
fiB iqcnpfcrb / curuiu. ÖBalbpff rb / «q»ui fe- 
nii.iyNcftri*. ^clfcrpfrrb/ colutariu*. 311.5 
fr* 3ifbPf«b / »eflanui, jogalit. 3»«f fivt 
©Tobten 4 jCinbcrpfcrbWu/ mannui, tnanna 
lui, rqviu ptimilatf. fjftrb rrum pro tfvilt iffi» 
hfrpamtMT. gm ,0bfr|1cr fcber taufene Werbe. 
ditlMfcha. Cr bat bunbert Werbt imtxr ncij. 

magiftci eqvirutn tß , icnium eqritibui iov 
perac. 

muro caballiaain, pfbnJvmvrrl ptJlitti tee 
nun , Stf W ^«V ftacui OTilIum 1 fc«c ita 



tyfttä) mtton^m. pemtut prsffpco, io« tltufm 
in Agio, übt n ■■ ■ fubuUntur, 
'JJfcrdNU Actcorarc agium hmo : 5fi (ßfadjftl 
rtUm j/ifT< ma^ibcittßun Juttm procacatc, »cn— 
01a onus <kpooerc. al«um cimanixe. Cwnp«/« 
2"i'PÜ'>dHU / conionre , mrrda con<pcrgcrr. 
2lUS pfcrd)i'n/ täncm cacandi faictc, rtinnin cjKC- 
rcalfurn lc*aic gknu pfo,d}ill tpullcn/ rt- 
«aiuxicc 

$f<td)un(i/ t>u ' & t>4» Vfcrdjfn ' fl«<oratio.U- 
tamen. <Pfrrd)<t/ 0<r/ » ^JfiTd ld)t ' «4;. cpl 
cacani , cacattincna , ti. rtcrcof aas , ftercota- 
r tut, 55" ftercof ofu». 

Äff / W«/ p/. i^Crf ftl / i«4 Mttathtr Tcftigia «T- 
Ti.alutMmqvc rcraium : i f r k pfttdj/ 

tit/i w«'w .it.'ucrrr ifMtV/ ftcgrtS , pterutntUnt 
tmm tjvijim g.irt. D(f u"* ; •' I>f tl J.">lt l(\> 
M fOJKrgtrl UKb ©<|P5 !P«KB/ «rw »eftigi* 
. fimo»<li)udi<af«. 

>Pfc(5 / » pfi«5 / Pfcßcn / arpfit^cn / gc* 

pfC()t/ & jCpÜi^t / »cKcte, rcliicare, mor- 
duu> compruue« , prchoidcre.capriTcre. »elli- 
cando arueilarc, ilnngccc > il. pungere, 55 com- 
piiDZcrc. ü/i/n ri*n fligirc. Vifftf 
3)(itj:r Oct- vtllcn». vtlliean*, mordicufarua- 
hcn». ^JfirjllO^/ 4 $5§lllty/ ÖU/ vcllitatio. 
vcIIh.hu». tuntrfcl n'.a mordax. ^fcQtd>(/ * 
$Ü0id)C/ aii. y <•»! . per mo.ium »ellicaodi *c 
mordi. u» compi lau- ndi. ftnngendi , prcncndi. 
giuim in Ku iiadcn pfirjvn/ baj «braun unb 
Ulli Wirb / gena» aluujui ad litorcm usqvedi- 
gmt vellicarc Stn>a3 Pom Xrtijc obptVijf n de- 
vcllcrc aliqvid fiiriiro de malta. Cr bat eine 
25itn binivc<i.irppS(( ' pnuni clam abfluhd -V 
premJt tüvPMCO/ bl1R)Crtpfli}»n / barppnpp!)'"' 

Umrn ut flutmutt faituh ttftlta , mmtr. <lam 
l©llete,pa«i<ulamautcne, iuniperc, rapcic >n- 
gcnioK, fubciliier abripere, ut ila QibpfUJunq/ 
* ^intVCAPfiQUniV qvtß «Iclibatio^ ici ad alium 
pcitir.cnü» dommo mviio yini"ao:E?'2IbpfÜJ<r/ 
ftt furCKCilWui. ^!an Jcllir.u», y ingcniolui, 
yflfyCXl r'.'äm »rojii/iä rß : \xjktc, cutc<nad£uig«i- 
nrmofqvc lofjiarc. rädere, Je rodere, vtittum 
fiiggillatri&'coiripiirigere. ^U^inbrrpftft 
b<n CI(frHCff©tlr RVa/Iiben paicoie» faosCc- 
piufculr dcfraudaai argenio, ininc nie» nunimi« 
emungunc. i£r bat ibnf f}}ilfcbtiifpfif}t/nior- 
diobu» di^iii» pene encen-.i iHuxd. Uuitiitm 

fftt- 



1443 



9f 



Pf 



IM* 



■ferhntt : $fc$U'ill/ Ofl» / pultula , qzafi vtlluando 
ßtfafUu- 

'Pflanfc/ pffanfccn/gepfTanjet/ pian«- 

ic, Oirpcs feminare, Tcmina krobtbus dcpooerc, 
per ordinei difponcre* De hvcvotaiulo Schollt!, 
in fiimttiv. ciUl funutm in Wiütram. fciibentrm : 
Superfcdcoqricqram hicaddcrcdc origine ver- 
b> pflaiticn / plantare : Cum hoc vcrbum,ficuti 
de aha immmera, gentium plurinw , aut a Ro- 
m manitacccpennt, aut ab aüaaliqva tetußiore 
Üngva una cum Romanis defumfennt. Jfatm 
JtaA Littnam ;-JManta,aW plantare , a noßr&tt- 
t: flierrlinova a\jumtAmrflctntti *lia& inJt liqxtt, 
qxbd ftulitu Criticort.m haütntu vnum ejuirtymon 
vtvfßvure peturrit . &qv9dBelgu**Danica , Svt- 
CUtrwfVAqJeptenirionälti nationu hoc vocabulum 
ptrpttub agnoxtrint. tyfa\\\i\\*uttm propr. tß fir- 
mare, ftatuminare , ica ftatucre ac rtiparc.ut 
firmiur haercat , atq^ tn hac primigtnid [tgntficatio- 
7ir mulU modi hqvtndi itmanfirunt , ut; '(£(n 6fi 
iMChtnuB pflailjcn/ memoriam nominis rclin- 
qvere , beere , conftirucre > fundare , E9 fecund. 
tiorAt. mooumcntum xic perennius exigere. 
SJlimpflanjCB/ gloriam acqvircrc fundamen- 
tum firmum ac (blidum agcre adexftruendam 
nominis immorcalttaum. Hoditq^ ditimut : 
tStuCte pflanjen/ tormenta i'a collocare A d>fpo 
ncrc.utevcrti ncqveant, & q»afi radieesegiffe 
Jrideantur. Si äuttm Etymon ipfum defidtv* , rn 
tonitBuram nuam ! $ki(atu ant oyU GtrmanU di- 
cebitur (cd ci S xa , a \>a\ / five pffil. Ita enim ha ■ 
. biubtnt majoru noßri , ut paRs defixii tabrrnäcvla y 
in avibtm babitarent , ftbi csndtrtnt & ytr/t pfanta- 
rtnt fivf ßrmarent. Ab hoc päfßrlj/ fivt Pf<3/ 
%am$/ diHum rßfyflarwcn firmum !ocu m libi won 
ftituere , un.it adhvc bodiedieimut : ^d) Will mid) 
nntftlDl'i pfianjen/ fedem rerum aefortuna- 
fum mcatum hu habebo. Et qvoniun ißud ßt- 
tjtt propsgand* Jet' Ii* &ßnrtunartnn canik , tdeb 
i/?öi<Pnlänjfn/ fivt «PflailJCII ad \rn.\na& ßirptt 
translJtum tß : plarilando auttm fcbolet fUntarum 
thptmtu & intrudimto terraq^ titflA d»pr. mannt: boc 
er.imrß plantare. ^fiimcpÜ 'n^i'H/pangere, fe- 
rere arborcs, arbuOare. (^Cpjlanjftr üfttfllin/ 
arbor fativa, hortends^traUtuu. llll(\cjjflanj' 
fcr&flJlHl/ arbor fponte nata. Compof. funt : 
5pcpfltinj<n /conferercaliqtfd , per ordinei dts- 

x poncrc plantas. (Ein (*wucn mit ^eftmarii 
rry^.inif •' hoitus rofmarinuconiiius , roknui- 



drrms depaaut. &ra& & Sraufpfanjcn / in- 
ferne , pangere. Stuf $ü gatib v\ «ÖJa joran ge* 
pflaillt/ amaracus feminatut cd in hac arcolaV 
Vitien SB(in|bcf an einen %aum pfliTnicn/arbu- 
Oi v an vites inrtituere. J£)opffn an einen 55er i 
binauf pflanjen/ <li»um lupulö veftire.^ €in^ 
pflanzen/ infercre , ingignerc. (£ö i(t a(fo in bie 
9ia(lir einaepflanjt/innatum eft,in ipfa natura 
infixum eft, natura ita faeli x<7conftituti fumus* 
vfiiMcpriaiiftc @ranfamFeit / indn fetitat. 
^!iid> .mre ^»fei'iie huiu; nixbblt ^u^enb eiinc 

|>|iat1|t / cdueation« honefta virtifsradices agic 
in mente humanä. föugepfTinjf e Ritten/ mo- 
res ingeniti, ingencrati, in animoinfiti. Uli- 
<ingepflaii)t/ aflumtus .adveaticius. ^or(pf!an* 
Jen / propagare, profeminare, fuccedcrc. &eü 
©Otte«l>ien|t fprtpflanien / religioncm propa- 
gare , promoverc. ^ iie UnFraur pflanjet !*• J> 
(tid)tl«d) fprf7 zizania facilimefcrpit, E^adole- 
Cic S2ebenp()an)en / juxra aliqvid planure. 
£Bj6 man neben bcmSßegpfliiniet/roirD (eicht 
jcriretcn / qvodjuxta viam Teminatur» facilc: 
coneuicari folet. SSerpflanjCH / transportatc» 
transferre plantas, SOcrpflanjtc hieben/ vivi- 
radiecs tralaticiae. ^rpnan^en / praererert. 
53eiter pflanaen / U. qvod$ottpfliUtym /propa- 
gare. SBicberpßanjf n/ refeminare, denuo plan- 
tare. 3ufominenpjlan»eh / conjungere , arTo- 
ciare varias plantas. 9örli i^chf nDc fdffli'ill 
lufammenpflanjen / odoras plantas conferrc, 
conjugare ,congregare. 
^fl.mjer/ fett / reminaror, arborator, plantant. 
f f. :u, rimt / Die / foemina irtrpes femiruns , r :v 
per ordines difoonens. jtraurpf1an|er / inlitor 
braflic». §or(pfl,injer/ propagator. €inpfian< 
jen indtor. »B.rpflflnier/ plantas transpor- 
tans i Translator herbarum. 
tinje/Öte/ ptur. Jfl.injcn/ planta, foboles. fe- 
mina, flirpes. ^fiih^lcin/ ^6/ Amin, lurcu- 
lus. €l)ep|lan}leill/ liberi , prolcs ,pignora con- 
• jugalis amoris. ^anjen / Die oft uerfegt mu 
ten / befleibcn uid>t rool / planta fxpc crantpofl- 
ra i rarö coalercic. ^Iaufc()lpfl«m|en / femina 
erambes. >; r h 1 fia .H ran tp fl 1 i^e / bralfica fex 
foliorum. £)clpfi.iine/ramus,/jrr ftolo olc.x./f« 

olcagineus J^ppfenpnaiue/ftolo lupuh, Acuten» 
pflanze/ planta rutae. ^ofemirin« rofinarint. 
j kalbet) falvi*. (Balatpjlanje / lacluc* tencjra. 

0fkMt|f8/ in Iftcit J'ub minutii braffic* drbu- 

I feulii inttiiiountiir,iAti & ^flanjcnfamcn / tß fe- 

$P PO rnen 



1413 



9>a 



1414 



«tortuna/ ©w/ Ö> *>** garten /parmio, dmfio, di- 
ftubutio, diferctio. €rb (SiifcTpartuiuj/ dWi- 
fiohcrcditacis, bonorum. t*)ltld)Partuna/ parti- 
tio «qnfliina , jufta dmfio, aeqvi qv» lance fit, 
jcqvaraeatum,«qTatio. Oöieberpaniing/ re- 
partitio. 

Uartlid)/ partbar / * partboft / «4 »Wv. parna- 

rius,di»iGbili»,feparab»lis,confor*, particeps, 
panite,pajucul*titi»tdmse, dmüm, fepa- 
ratiro. llnpartlldj / indirifibilis, infcparabihs. 
5>,irt1ld)C €l)rc/ partiarius honor. PtraiQCt 
9Scni'(^af/ partiaiiut coneubuus. fymbarei 
SBieb« / pecota partiaria e. i/vorum jatm inttr 
dominum 

•flatttr) / w ?iur. *}3artcr>fn / pa« , portio, 

emolumenturo, utilita*- Die tyarteoen Ktalti- 
d)(tl. partes componere, litetn dirimere. (re l|' 

rtne 'gnfr «Parte» »»rmieb/ utiliutem ex hac re 
plunmamcapcrepotero. Dienerte» tauiir-or 
ll)n m$W genus iftud^ivendi ooa efl ex re ejus, 
commercium hoc infruehiöfum , mmus com- 
modum eft ei. ginrt <J)arte» halfen/ (< a « n - 
riam alicujui fo»cre, a parte aticujus ftare. 3>0lt 
«ine* fJartC» abflfbfn > partes aticujus deferere. 

^(dj bin ieberjeit Oer $ar f eo feint» genx fen / fem- 

per improbavi, damnavi caufam iftam, hujus 
caufar inimieus fui. $c p einer $artCQ beftäubio, 
bleibe« / perfeTerare in caufa , ab aliqva caufa 
ftare. <5ie finb einer garten miteinanber t col- 
Judunt iavicem. QJavtCD rtum tfi raftio 1 eon- 
fpiratio, machinatio , &coitio q^atdam, « »0«- 
fefta. £ine Warte» rocblen/ fette ad- 
hxrere , conjungi focieratc fententi* alieujas 
ran aliqvo. Slut jrwoen ^artene» reiten / dis- 
fiJcrc, difcordarc.diflentirc, coiurovcr fari. & 

t> mit feiner <l>artep baKrn/ remot iflimum ä causi, 
1 0 »W indifferentem W neutralem , ut raunt, effe. 
$arrei) prstrrra excurfionem , rr. direptionem 

- fgf mratdattonem militum noUt. ©ne 'IV.t'trP 
|U <Pfrrb< / turma cqvirum emiflitia: indt JJiU 
t epflin^er/ excurforei. »31uf «Parte» geben / «- 
«tirftonibus locum infefturn reddere , eraflari. 
• iDie «Parte» i|t flefchlaaen/ turma emiffitia op- 
prefla , eapugnata . dillipata. ineifa cd. Die 

teioMicbe «parte» i|t »erhinbfebaft re»rben / ex- 
cur Tores per expioratorcs drtc&i. proditi fun& 

l>arte»ifc& / * «JJarteDlid) / «4- &*di<nb. paniaüs, 

confors, particeps» fufpcöui, faAiouis. (Ein 
partroifeber Kidjte;/ judex fufbeöus, part« al- 
acrutti favens, cotrnpnis. (fr i|l parteoi!*/ 



affcdibus indulg^cr, amicut efteaufz, in caulam 

defeendit, dernilufc. UliPrtrtepifcb / <ti;. indif- 
fexens, nrutrtlu. llnp •.rtcpifd) jcon / neutri 

pam addichun cde. jd) bin unp.irtemfd)/ cx. 

pers Tum tavoris de odii. 



^art(0!id}feit/ OiC/parrialitas, colludo, partici- 
patio. Uitparteniid)feit/ WC/ neuhaUtae, fince- 

ritas candor, indifterentia. 

faxtet / #<J)arteFkin / «m^ £*Mt> tyw* 

Unf / ÖJ^CrlCnf/ tM/ pameuta, poniun- 
cula, frufrulum^dem<nrum,commcnius. ©ai 
Htmtiatoirttlßve ^rlctif/ hoc mihi debetur, 
meumeft, admcfpeftjt, meaeftpotno. SMr- 
mciipiirtefen/portione*paupetum,ctecmof/na. 
J^unbepartefcn/ dapicanana, prasdacea , pol- 
lufluiocanarium. Duüur ttiam p4CUM* 

^itttheu/ jjevartirr/ propr.tft.- Partui,mrr«p*. 

Autrm frirrumq. tn maUm p*> trm Jumtur , rßq, Htm, 
qvod iraades media ri, fallacus animö agitarc, 
»crfarCi tolutare , improbitatcmfeöan . men- 
tem ad malitiam verfare, tujw empofti* ftmt : 
€ld) aiipartiren / amicitiam conciliare, parare, 
in alu-u^is eonfvetudmem fc infmuare. £r> 
Partiten / fraudibus ac dolis aliqvid acqvirere, 
blanilimenns , K'prr mdtrrüum «c »rf«. jucrarl. 

(?td) bmaii^parnren / fubdueere re , elabi , fuga 
feabnpcfc. Cid) biBCinpartiren/ intinuarc fc. 
clanculum introtre , obreptarc. <r id) «n ein 
JpaU6 bineiniMrtirrn / obrepe« fe in «rdes. 
Strpartiren/ furripere, eripere, expilare.fiau- 
darc ahqvcm re aliqvä. £mrm fem U3clt rer- 
partiren / fraudare aliqvan pecumä , argen tb 
ahqvcm emungerc. jive JfMr.tV(.iparti> 

ren / ü f*x><i VtrpottiKn I fubdueere. ^\xt> 
partiren / dam indnuarc. 5iifaniincii'/ri«I!n> 
bereinanber berpartircnv rurbas dare , res penur- 
bare, mifcere, dolciconfucrc, caligincmocu- 
lisoffnndero 
^arftrer/ ret / fraudator , deeeptor , pararius, 
conaliator , proxeneta. <J)ar tirevinn / tu/ fee- 
mina fallax , concihacricnia , talutigerula. 23er» 
partim/ fuppiiator. 
9^artirereo/ *9Jartfruno:/»le/ defraudatio , ludi- 

ficatio , circumventio , impoftura , ofhicias, 

techn«. Qnparrirung/ & Sinpartiritni)/ infi- 
nuatio , obreptio. $erparttrUHg / furreptio, 
expilario , fuppilaho , manticulatio. ^Virfi« 
runij/ ahht frofrii fignißfttimt tß partitio , di*i- 

fio , dlftribut o , f : . . r .' . PtirtUlt fj. 

<par' 



1415 



9>a 



%\Xtivi{d) I *dj. & *dv. Fraudulcncut, Ö" fraudu. 
lenter, fallax , tallacitcr , dolofus,&dolosc, 
it. d^ö , deceprone , per impofturam. 

$>.mifctl/p/. num. r4Ä: illuflo, ludificariojfalla- 
ciat , arte«, machinx , prarftigiar. <?r MMChrf 
l.Uircr s ])ar (UC !t / vc tcratoreft , ml praeter rurbas 
facir, taetiones concihat, ütem calumniis cx 
trahit , praevaricatur. 

^artitUr /tU/ propr. parcitio, "vulgb pärtitura 
In fiecit autrjn tß diagrammacancianis. Sicty t 
tuiir machen/ dem tß,<jvoJemtti<BtfanQa\>i 
feiert / dijgramauuaauonisfaccre» 

^ag/pagcn/gcpaOct/ aprare, commo- 

dum, idoneum, aptum eile , qvadrarc , 't . foli- 
citum cflc.obferrarc. 5Bcrau| r pa§ffl I curam, 
cogit jiioncm in rc fixere , poncre . ad rem ton 
vercere , adhftxrc. £r pa§ct flirrt rid atif Den 
25 vi t c r / de paire non laborac » parvi aeftimat, 

{»cnditpatris juffa. $3 betd) auf ihn jupaf 
(n? cur ci moremgeram? non opus eft, utau- 
fcultcm illum. Die ! nitre Attf/ adapta fu- 
rem igniarium conch*. ^Vi& oilf ! praalenra 
arma cua , rolle fclopetum ? »f. adverre , artende, 
curam gere. ©^Älcib p.'.&tmfr nichj/ hxcic- 
fti» minus apta mihi cft. £)at? V tPt)l/* Euge 
pulchxc! hocaptccohaerec Dicitur ttiam ^\df* 

firen. ©a< J>a§irt / egregmm , dignum , ele- 
gant eft , omntum animos explec, fausfacir 
ommbus. 3J?an mu{j tön po jjiren Ijjjin / nihili 
repurandusnoo c(t,inalicivonumeioputandus, 
sui'picicndus , plurimi faciendus eil. %y pen 
prttete*. in ludocbsrlarum tß r'ortuuam declinarc. 
Vier p ' jj.f/pcnculo ludcndi fc commuccrc,alcam 
lubire non audet. COiU v 4>apcn ^CtVlUltt III 'II 
ntd)t$/ q v > dormic libcnter, ilne lucro & cum 
damno qviefor. Compof. prtler Ttufpa^lt / ra 
tioncm aluu;us ic. Iiibcrc , y? Clbp^ljen, demc- 
tiri pedibus, digitis, intcrvallis , rcguli , Öc. 
Ii, 2lnpitkl1 / qvadrarc , convcnicncem efle. 
£)er c d)iicl) ivi üt mir niebt an/ eakeus ad pedern 
apeus, fi-ve babilis nonrft. Et: 90iitpajj<n, 
non ludcntibus , ßve pcrtclirantibus cerramen, 
icfeaflociare, qviefeere, abftiucrcludo cum cc 
reris. 9<rtihp,ljicH/otiofQS, fotrunaroqve 4c- 
clinanres fcqvi. 33oi"p 1 jkn / antevertere , ante- 
riorem eile acq*iefcendo : j'td 3?crp.i§ctt efl : 
noo audeado lucrö fruftrari. (fr bat feil gilt { 
vSfiel vapaft / fortunarn dechnaado forum* 



53a 



1416 



jaöuram fecir. 5HJieDfrp(l§cn/ irerum atqvc Ke- 
rum Chartas ab]icerc,aleam denuö dec rechne. 

^{JCT/ ttt/ in ludo (hat tat um eß : Dcrrcßator cer- 
uminis. Olllfpopcr atdrm rß : anjmadverior, 
fpeculator, explorator , corycxus. 23(rpa§Cr/ 
ludum nihil agendo perdens. 

iKlKHtlij/We/aptitudo.convenientlajdecor.con- 
dnnitas. Slbpafuncj / menfura , modus , » ipfe 
commetiendi actus. 3|ufpa§ung/ folcrcia, in- 
duilria , cura. rp.l^un^ qvod etiam $a§U»Q/ 
t)A0 'p.iBCfl Hc.iunu ludi, alcae detreda- 
*io. 

yoftity &rarl tyafoaft/ adj. &*dverb. aptus, ido- 
ncus,convcnicns,c<.- aptc , convcnicnter , ido- 
nce. <ftf ift aar pa^Iid) hjc rjti / huic rci, fiw ad 
hanc rem idoneum eft. 9)?oDc Df ff^lcitJci 
Hi beut {U £ u;c nicht pa§lich/ modus , 1 « forma 
ifta habuus concinna hodic non eft. 
^aplichfcit/'Wc/ id. jWpAflttncj/aptitudo , C on- 
venientia , congruentia , condccciuia , habi- 
litas. 

aptarc, fignficat propr. infi- 
dias parare , laqvcos apcare : fed ujutpatur pro 
efeam ponere , allicere , inefeare. linde 
fchur.a tu - incfundiachis, eibum oflrundendi 
labor, it. fagina. efea, illicium. 

ornarus 

deccus,&conciiinus,«KVS0 fein parkt / hodieau- 
tem in ßtäe pro fegmemis Ifj t.cnü» ufurp*tur. 
Qvidam /«itW jpO§cniC!lfcn/ decrp'ik falfo Eh' 
mo:_exißunant enim "venire a pono , pofui, po.i- 
tum ,<jvhd talt4 ttnü appoiujeu cireuniponi jble- 
ant tunkU &i*ßibut. Sri Germmi hndiernl hoc 
voc*b. a Ga!U< mutuifurnferunt ,feu potütt retupe- 
rärimt : hi äutem non dicunt Pcjpmrr.t , fei Pafle- 

nicnc. ©nll><rtc / (ilbcrnc / ffibcnr/wffffne/ 
Icininnc ^ liom nf ni / aurea , argemea , ferica, 
lanca , linea fegmenta. ritt ^lni> |jt mit ^Jafc* 
tnenfen Wfr$t/ veihs ejus ceniis deferipra ,ta- 
riata , liratacft. 
^.ißi'mcntlfili / tas f dim. fafciola , tseniola. (gm 
<P if cmrotlcin t»cn Silber (SoU> / raeniola 
aur6* argcnröintczra. (£c(t>m ^üfeinrndctn/ 
reguix fericas. 
^ipcmfntircU / t?eniis exarare , rariare, lineare, 
fafciolis fegmeniare. <£r bat fehlen ~S.i nf tl 
mir aü Irenen (3 Uamien Oirpngciurtitircn (a§cn/ 
pallmm fuum taniolis auttü defcriLn,Tf/imcr- 
Ull UU i| ftm- 



1417 



1418 



ftmg»i cora»it. ^crncnrirtc ÄUibtr / veftes 
(egmetHat* .taeniolitliratae. 
Vifrintnitret/ o«t/ Kmboiariu». ^JafttmciUivc 
rifin / Ol« / limbolaria. föolbpa jjcmcntitcr/ 
(cgmcnioruraaureorum artifex. 
^J.l$micntirun4 / Ott/ variati», dcfcriprio veft'um 
t*nii* ig fegmenti« , it. tsemartim confectio, 
textura, fivt textui fafcioiarum, Ml taentola- 

rum. fjtfrp'ücmfnlirung/i^wfwi/iiiip/f*. 

^(1$ / * ^P^t/ qvodvttuirß votab.Saxon.pt' 
dem Ö* viam figmficans. Not bodir pronunciamut 

<pfab 1 0« /pY Vr'ate / fem«« . * V '6' o«c/ 'J 1 - 

c ranßtut . dt qvtbw mox plura. A <p.i t pes , « ft 
etiam 

riwji «ei itfrrwtf *jjtfUtt / P« animalii , brauca, 
«ngula. Qyando auttm dt ptdt bumano dtcitur, 
ftmptr in convibo qvafi tß , t. g. £ll milftt Ulli bei' 

«cn fH'uttu aflciKgc bintappcn / pedibui tu« bo- 
vinisomnia comcrit, brancii lutofii tau con- 
«purcaj omnu. HtiK : «tat S&rdtpfu« / Nan- 

«ui.plonu. jtruminpfut«/ lorip«. Cdjitr 
pfute / varui , »algua. Z)i(f pf«K / fcawui. Et 
aiftü. 3>fUttCt»t / P*lmipet , qvod ttxam dtötur : 
©reepfutid)t/ magnis * lacis pedibui turpit. 
*Ü>a6bcn / prapr. rß calcarc humida. fjm ©T«! 
lUffen / tano involvi. IMr 'Ji Ctn< iVi ' 
am mal cmnö * lutd gaudenJ , qval* (unl Juu. 
edjilbpabbtv teftudo . aha* 0d?iT&?c5t«/ yau 
i« («flwS volutat, frdttiamadhomintm trmultntum 
tianiftrtur. Sic dintur dtlc SBfinpabbf / $if r- 
BatÄe / cereviGa , vinö fe ingurgitans , in tantum, 
ut inßar pttudU bumi rrpat lutooAnqvinttur. V mit 
wtuunabbmc <$atfct>eti / * tyatftfccUn/ pro- 
gredi per lutum, per limum trahi.cccnomadido 
»olutari. gJalf*<T/ * tyltfötk X I 0« . eceno- 
fus , lutofu* , per limum gradicns . ecenum ma- 
didum pwxulcani. flJtK&iAt / * BjUWlW" 
«j'r. uUm f/?. $.1 t rd)uu.) / A ^atfcbcliina, / Ol«/ 
«t. »<» SPiitfd)cn / & SD ttfd)clen / fuppioiio, ftic- 

Jnuiin limo./r«luiomad.do. £>r<d|\U|d)iT. 
ercorofui, opicui» lut6 lutulcncior. 
5>eb / fPebbWI / //J conculcarc.tmampedc 
coneucere, peflundare , ata^ fcwtc voiunt dici tyt* 
(KS / 0«r/ famulut Academiaca pedibu*, Wgi 
Ptdtütu \ 4 ftftttel i7>wi drrtvarr tttüt qvaiantt- 
ftutinlriepuiarifofftt. An«, £fittiVCPm/ 04«/ 
jfei r/i regula pcdalit in organo , d pcODcll iU 
«0/unr, 9 -wd prii&w cultttur. Eonl tyQtXOllt/ 



Ott/ exeubi« , circitore» , ^ l (r cBc <}cf)C n / fr*- 
xareipot/ &\>&drdu(utii: &y.\Vtcnfrqi>afi 
^.Uorjc! i-i' tritt Iiiige. üuJaiia, yvoduumu 

}3a&en/ e^^agiren/ jp<tt/-w4, er pabbciu 

Mi XV>lfl<t / & WaUt/ fit num propr. peaiii«, 
perambularc.tranfire, uantmearc, uatugrcdi. 

Cf'jt« r omp 

valrt. Ubcro ipen / pr*tergrcdi , exluperarc. 
ant< verrcre , anttcellcrc. Soriinpa^ircn- pr*. 
gredi , tutet« , antcccderc. 3urinipiSH'f"i/ 
retrö cedere. Qrmcn 3olifrco p.tpircR Ingrn / fti- 
pendium de vcftigali remitiere. £)<< P "h'irt 
Otird) <f rfutC / pnecurfot, Teredariu»pcrtianl!t 

Erphordiam. ©ic ©djiffe pa§ir<n biird; ben 

Sunt) / naves fretum trantfretant. ttyt ihn 
nur p.i(iivcu jbcat in pace, nemo tllum detineat, 
ftu remoretur. 9ßa< pjjltrt mitc^ ntllt« / qvid 
novi rtportant nuncii ? &it p>ijriri ned; por eine 

^Uligftr/ (beciempueJUe gcrit , venditat fepro 
vugmc ©« 3«* patirf n / binpapir« l / * »er« 
papiren/ tempu» traniminetc, traducere , fal- 
lere. Jpie 3ab« M büllpta Pdf iXtt I tranfic- 
runt anni , Jilapfa eil ztat. 
)klf / Ott/ tranAtus, claußrura regni , rrgionis 
iäucet. Vtnil a prima radttt paf / &lpa\ /p*<- 
qveniam prr taltt angufiiai ptdibui utplurmum \ttr 

fit. 5D<rV«f Mngranfrei4m!Jcutfd)lanb/iter 
exGalliä inGetmaniam. :^illd) brn iPa§ mit 
SOolf brctbcn/claufrrapcrTumperecxercitu. (Jü 
ntm ben Pf r lt9fO / » tct aheuju* intexcJnde. 
re, ob(trucre t prxeludere, obfiderc via>. (£r 
bat n!lcnbbalb<n frrDcn «biqw locorum 

tranflra liberd gauder. ©ff<Sflidjfr bc(d)n>cr» 
lieber I periculofus . diffieiln tranfituj. 

tUl CT ff |lrr Vap/claultra»alhi & propugna. 
culismunita. (Ein JfjJnbtpflV/ fauce« pnmariar, 
pr:ncipalti,angufliilimc. SccbrnpJB tranfi- 
tut per ambagca , via fecundana » iter fubiidia- 
r um. fklf rltam duuntur Itter« commeatut, 
tck-uritatis , (y nthemata , diplomata . & tt fti- 
monia , «tut danlur n curju publice, aliai Jpaty 
port. €m<n ^J.lß txfominrll/ commeatum ac- 
cipcre,lircritlecuritamdouarL SR m bar ihm 
rinrn fteberen ?)afjaMfb<n/ rutu» & über com- 
mcarutillicUtutctt. Obne^aBipirbnicmanb 
j Iii Die €f abf tulapcn / fine cjthtbuioiie atteftate^ 
, rum itincrit in urbemintromittiturnemo. 

porri in DifH» itrii«r cirenlut, i*l intcriiiuum 
I illod nura duoi circulo» vi ti cos. Urne vrnicn 

N 



1419 



ty.lfc trinf«l//f« (rcffcil/ exhaurire jurtum ali- 
<j»odiotcrftitiutn »nua duoivcJ plurcj circuloi 
vureot. 

txponuniur ; fanui > vegttut , vtgens , ttUrQtr: 
Sunt tnvn a / b*(?cr / mriua, im4 &$£|l<il4 
f«it/T/*/rtu.&, Unbifiliettfctt / mvalttudo , ^fii- 

, morb-dtu , nvx vid. 
in vocab. <&ut. Aliud autem eß <pnftlicj) / adjeü. 
traniibilis, & Unp^lid) / non transibilis. folC 

icincra tem- 
pore hyemisdiflxilia craniitu lunr. Dtcituret 

wm ^a§irli*/ *Unpi^frli(t)/ Uber, lufficicns. 

£oni|M§/ *it/<ßapA$, tranfitui, notata, pixi- 
dulam naiiucam^/tif 6<MFonipa j/ amuiwm, 
tndiceniqvc viatonum : meuphor. autem tß: con 
filuirn, inftitmurn , incentio. (Einem ben ftOMl 
patittcrrurfcil/ mcnr.it propofita alicui tut bare, 
alicujus Juminibui obftrucrc, deftinaca labefa 
Äare , difturbare , incercludcre. 9Bint>fpm 
paÜ/ id. uwJ 6(^i/ffomp«J§/pixif naurica.tym- 
panumcircinatum. 
tylfcininq / / irer , profeöio , abitio , mtgratio. 
3citpa§irun(J/ diicutTio, transmiifio tardü vir«, 
qvaietjunt : ludu joci, fermoaet,facelU,fabuls, qvi- 
tut diu tranß tftrmpt« traducitur. 

tyCL^Obtl W€/ inpalaßratqvariaeß lenis decur- 
fio , qvando eqvu» lenriorc pede pugnae prolu- 
dit : -vocant tham m arte pugiüatoria tranfirum. 
€inc 9>a§flbt mnd)cn / rranfire , rransgredu 
Aliud eß ^aßafcte/ We/ C*Uif pasfage, gres- 
fus, paflus , via , exicus. In mufuis vocatur duo- 
ma . <ß /!§ 1 \d)( machen / modulos fiangcrc , vel 
conciderc* 

€>pa$iren/ gerpajirCf/ambulare, deambula 



9>a 



1420 



V r " » » - — ' » - — — m — ^wmmwt 

re, fpatiari, exfpatiari , tß a paßirett / per proflh. 
hL &/ ut fpredjeu/ a brechen fbteittn/a bxett 

ic olitn dkebatur 
01m!? / p»o linf/ finiftcr , 9W Ai.^«' yi/cij, mu/- 

tif m lock refowtur. £«^t uiU ein wcnia fpailrc n 

(ichi'O' dcambulabimut paulifpcc. ^ns fic\t< 
fpa^i reu / animigraciä m imabirc. £)crJDcr; 
IP ijire tiüRn/ > prae, dominc ! ego fcqvar. 3$il$ 

©.riir^t fpaiircr wn einem ^aufc jum altern/ 

flma per urbem fpargiciu. £)ie ©0t<li>|c fp.l> 

iiren auf bem breirrn SBccje n.._d) Der {>c(Ie ,u. 

iaipii perviam fpatioläniia inferaum tenüunt. 
Cwwptf. 2luffpajireH / cxfpatiaxi, prode- 
auioulaxc. gprtfpaijrcn / ambulatipncm coq. 



ficert , amoinitarern arabülandi fcq»i. .ft|n, m'» 
bcr-yfii l:eiüni|pnjiren/ cireumirc, errarc circa 
v»ai. 3»rHCtfpjjrTeit/mröfre, «ffim rcdiic. 
6fcljm^if|p.ij(ren/ fummapetere ambulatioae 
^CiJinöiTIp.ijiren/ ima p€tcrcdeambuJana'o,c5r. 
Cito leripniireil/ ambuiando fatigarl , dclai- 
fari. 0 

epaiiruna/ &t>a«etpasirrn/ambu!atio, ambu- 
latmncula. 2lu?fpiHtrülig / deambulatio , ob- 
ambuiaito , iaambubtio« 

apfliii\r/öcr/.ambi.lator. Cp^irerinn/ Xrit/ 
arnbulatrix.^fep.-.irra^nacr/evepajii^it; 
(jennn/ otiorus.erotioiä.homin« fumdeam- 
bulanccs. 

epai jri*r / 6p« jir»>af( / ft epfliirif*/ ad* &*t v . 

aiTtbulatorius,obambulans,ouo(u»-,infiauatu 
manibusambulans. 

V^pnJ/ X>Ct/ Ütrtm per prostbtf. /«r. 0. dreitur i 

/ W'qiproprie nihil aliud, qvam ambulaciun. 

cula ad tempu» fallcndum fufeepta : ufuip.u:tr 

autem pro qvacunqve deleGatione, recreauone, 

rclaxauonc , KmiÖiouc »a*mi. (reiHdl 

böbea/ infcrvire genio, animum cuii« 

forflre, rnentem äfollicitudine abducerc. (*ei; 

ncn6pn6niir einem baben/ ludificarealiqvem, 
prodcleaamento & iudibrio habere, confume- 
re /alem in irndendo aliqvo. ^pjß ettam pro re 
amaroni , illccebrisqve ambitu viremum 
ufurpatur .- 2lnf Den Qpof gel) en/ Tfrgirrcs arrtbi- 
re, cum mulicribui verfan" , jocari & ineptirc. 
& \ft nur ein epn^ / joeu« cft. ^ 0n^ß t a 
epaB/m/ paffer. F p J 

©Piifbaft / 5* epnf t*d)f / adjt8 joeofu« , ludi- 
crui Jepidu«, facctus, urbanui, &adv.i Q co*h 
^lepide.ridicul^. 

Op i pereo / M« / rarum eß, exponiturtfr : joci , ratet, 
faceti*,diaeria, ludicra, ridicuta. iL oblca*. 
men(um,oblcd>ario,mulcedoi 

Jntiqvum vocabulum Ctlikum , äc CoBs 
ditj x ufitatifimum. Dictmt enitn : la pafte , maßk, 
farina fuballa : nugnam^ babtt affinitattm cum no- 
ßro gjiipp / puls, pulriculä. Hwc 9)o(rpifl/ dicun. 
tvr impomenta , t.r.HVethy (Sebacfems unO 
(SFeitunldie. A <Pa(t f ß 

fallet / & «pafffte/ we/Gort pafUy/popa- 

ruim | tcAuaccum Jibum , panit furnaceui , arro* 
creai. Hinc S veci artocrcaxi um apptllant : ^Jj; 

ilfibacfarc / mbk paiUttnbcefct. Artocreai 
AUttm tß p> opr. ginc glciffjpajlrtf; «/; attocrea$ 

lUi 1111 fij agni- 



1421 



De 



De 



1422 



agmnum, giftete mit fammflcifd) «jefullec / )>" 
£ammjicifd;pj litte. J Jubtltpalicte / arroerea» 
pullif columbiiuJ farflum •£>Ülter|>tl|iclC a: 
cocrcai gallinaccum , {tu pul In gallinaccu rc 
ferrum. SOtlbprrtPtltlctC / arcocreai ex ettne 
f ciiii ä. 5'l4>P>'l^tf tutemrfl pifci» pamficiö in- 

clufus. JKmbe ppn 5er duftete / parm artopti- 
cui. $ä|?ctt<])t / 4j>. cibiu paAilii , y Tifctdus. 
aJiiitdftd;« 0p«lf<. 

^3afl<0 / Mf / £/. ^afltDCtl / propugnacutum, 
rnunimeneum , munirio , ager. D.Üum eß her 
•vocäbuium ä fimüttudiar rtrtoaettif, qvoJ , fttuti 
jam ttudivimtu , Gotbic't $Ja|lrt) vocatur. ©nc 
ÜViircn aufbauen/ caftellumponere, molemcx 

ftruerc. ©fabt mit SJaftcnen renuabren/ 

. oppidum propugnaculis fepirc. SJft .11 bat tili 

Sßura.crn emcuJaflen vor bic 9We ßefcflt / pro- 

pugnacdlum or>pofirum,/r;.'objeftuin eftutbi. 
Sie LVuavrri |d)leifen / aggeres mterteinekre, 
caftclla dqicere. 
l }\"l|iCl / ö«/ p/.c*r. glairum, ifari«, kerbt, qvam 
tlikt XCitb VOCMt , dtettur rliam nonii vocibulii 
pjßiütu, &qx>sJum. Ejtu ußmeß mUrt^rtgrt:- 
di, tarulerim tiamifo rfßctt colorrm. Diiitur tuttm 
Ruftet/ iprtfl/w^Jii fnfijr majfeto turuu- 
dat viluUtur, änttqvxm ex ThurlngiA *J 4/1« rt- 
viontt tramfrrtur. 

^pCd) / 00#/p/«r. rar. ptx. Eft expimi excoSs 
qväifi rrfittAtfcnhitui tfa muh» QJed) iifvid dfduatnt, 

ft<( *dtb tl'fttrdt , ix Warfen / ftu Stuben : U lettmm 

ptxiofvi, qvänJo purqätur; qviä tarnen ntonofyl- 
Ubum iß , atOf votaaulo Grrtco , xiern , y Lalato, 
ptx, »ejpandtt, ut muUa Jim voctbuU GetmtmU, 
CeltU , Lttum y Grtcek commun.*; nthd obß*U 
4|Wn pro priiwgrnio voctm $J(fh, repttieattu , dtfr 

ia^CU ^3C(& / pix iiq»»da, Huida, piflago. 3lb^c 
fd)ibt iVd)/ laduJana. :ju« klugen tytd) / »- 

5o£b. Jj) xrtfdjt'iMf "J><dj/ pixatida, conaera. 
5pj>pdp«t ; r«-« ftoni birt iiefrtt n <j3ed) / palim- 
piili. (J)ed; »on ben cd)ifu'ii ab^efra^f/ zo. 
pifla Crbpcdj / afphaltui ©fi^cn'//«R«bel 
^'prdj^rctimafVicla, pixCrac<a f cfjianU colopho- 
nia , yfc ^itf« , jv^ex Cotyhont, futbi Jen* , oiim 
A ivehttrütr- Ptn.hfjftte \nit tüam jfplpfcnffn 



trrbipptd} 



iotica,bi 



turnen faclrtium , ptiTaiphaltus. £(btl[)pedv 

fiixfutona. €in (?ffl(f ^Jcdj/ nulTa picis. <ptd) 
d) urt n / rädere picem. *J)trfj f cdjrn / rxeo- 



qvc«. üikt ^ed) anqrrift/ ber bcfiibeh ndy q*i 
picem taagte ■ cantaminacuc ei, ^TicT i< Ol 

AO/tvieiPed) t^n^nben/ aufcit, ^vodtaneir, 
dititui ■ :ina. 1, <?wpuc-a<a»maniul»*- 

irf, Jt.itUdm Jrhoniinc tardo , icnro, moraiorc 
y cunftaior e, cui negctiM mßar pkv in ttuttnbta hx- 
rent, d* ft»o ttiam rß phrsfti : (gtf »jet t ibm JH>R jtd t 

ren/ miei^ed} wn Sj&nbtn/ft* 1 &t »i<hr ii»m rpn 
ber^Ntoü/ loi(^kdf90tt^i<n/ ttmewhettt 
ducetc, prorogaxe, protendere, proirudcrv fo- 
l« t . Aiüu : l&C {> U d) Alt ben J(>«>|CO / Ücäur 
(irconvivaionbut fetotnu«, yptandnatn cccc«, 
canam jentaculo concinuanubns, t'' r f • (eroa 
menfa i'urgit, ulumutdcconTiviodticedit, Con- 
cor. i&t piovrrb. La! rum : Hcrculci horpicarur. 

X>.i« «ter fdjmecf 1 11 d) H)cd)f/ cctcvifia upu pi- 

catum düliuui, in , f vo ricsadttarß. %tt\) ipm^ 
ftr ccniraüum dirihrr dt Nomine plcbcjo, idiota, 
tußicö. Sut.iiofirtsam mercatorcs spptlLin: ^Jo» 
d)e / proi) oi^ nomine, idtfa ob h»ne raitortm , MmI 
cjp:</ nondetegant ßüutMdt toutd , y oyjtftpicttos 
fileos , five dropote iüUor grßrnt, Effet ffx^, />oc 
\P<*d) / Homo jnurbanm , inmlius, aerctVil . ma- 
kqTC moratu«. 6V»;l tdmrn, rjVilM: vcd)( / yioi 
^t^tXteUtmßtnbUur , k v-ice paganus, fvafitycii 
f|iUl ' in :i'-»<.' yieft inmui pae PttptHl nnhübtu : 
fit nunßudiafi, PalUdt togaJ* liltntitu: opponerrtt* 
lur. , ., '.öS»' .3}. 

^)cd)ten / * <Did)f '1 / pi«are , picem rädere , y ex- 
coqvcre. ^U|iC pidltll/ picarcdolta. (E'inv5d)ift 
pi(Peil;navim ptiTa^phalco probe glDtinare.^mC 
«epid^te Jf anilC / canckatu» plcVus.CompofjHitl : 
9lnpidjen/2tu<picl)tn/ Surdjpidjcn.' & €mpid)t n/ 
pice itlinere . perlinirc muntre. Ptdjcn/ 
rtiAm luutnunqvAm idrm tß qiod SUt fidjCil / reglu- 
einare,coagmentationrmpicisdive!ierc,y tb- 
radere. 9lilfpid;en t de vfrpirbfn/ imnicare, 
oppicare. &li'ber<l«fpi(JSrti a iPr.rcrrtr. 
pia)en / palimpiilj dcnuöptcäre. JfXTuinptdjcn/ 
(ircumeirca oppicare. Sed ^frpiibVn pro», jt«- 
dim eß pice obducere , y obthurare. f*rpid)t 
IPtrauf ftim < »ulem expomtur .- defidcrioflagrare, 
rapi, trahi, incendi, ar.kntirtime, Jf'jvidillime 

«xpetere. <?ri|t anfba« fernen erpidjit/ cupi- 
ditat difeendi animum ejus occupant. (?rift 
auf bic JSrbtif fo erpid)f/ b^Rtf nidjf cuffriovr 
fi'nn frnff ade6ardenrerad laborem ineuatux, 
uc nihil unovam ardenriu>cupivetic. 
JJ(d)Cr/ y<Pt<&er ' *t P'« 11 exeoftor , picani, 

N viun/ 



*4 2 3 

nnn/tHff facmina piccm radem , coqvcns , a:i 
qvocunqve modo picans. 

tyi<f)l :n/äe fy(f)<n i Oft« / * Mc »JjKfjüttg / picatu- 
2>f rpicljnng / conglnrinarto , cöa^mchtar 
tiofvs pieefit , circumliuo pictata. 1 

fyd)id)t f*iij. picarus , picea» , pice oWttu», illirus, 
rclitus , «r fuperlttus. ^f^idjtcr Ätilld) /fumu> 
picacui. tyecfclCfrtiStCr/ picau cerevifu. 

Q3lin/ DlC/p/xw.cir. dolor , vruentus, tormen- 
tum, inalum, mitcna, calanuras, x»r u udo. ajecr- 
biias. ÖVOjJC ^CÜl IdbcH/ gramer ijidolerc, 
pun&i, laccran.divexari. SJüc tycitl raad)ftn 
callum dolon obducerc. guiuroicrige tyaw 
tonne n tu m diuiurnum , permanens , cruciatus 
ptoduchor , iaveecratus. Sjcllcityciw ecueiarus 
infernales. Jgk'nfcrpcill / qvacftio , cruuacus, 
cornveneum torrom , carniftcina , torrura. £o> 
Irfptin/ mortis ptsna, dolor extrernut, ^ct* 
Icnpcfn / aftti£tioamm;e. (^ivin'nispttil / mor- 
fustonfciennx. <J\cin rtUtmpro morbo& ifi*ocunq i 
dolore Jamitur , ut : jfopfpdn / dolor capitis, 
^cripcitl/ cardialgia. ^4)t>Iipctll / odontalgia. 
tÜrbMPciR / amoris rora. 

2?cmigen / cruciare , torq vere , affiigere , maecrarc. 
It. vexarc, exagtrare , Ö'qvocunqrc modo mo- 
ieftarc. €incn mit SBortc n peinigen / impor- 
tunc fligitando infiftcre. (Er ifl fcfor gepfiniget/ 
multis incommodis dimculratibutqvc afteftus 
<ft. Sp6r\i\\ nidjt ciiintnl auf jnpeirogfir? per- 

gin" aure» rundere ? S^pftniacn / cxcaxnificare, 
rormenri» laccrare , cruciatum coaüccrc. £i 
nen fa|i {I! tCPe peinigen/ propfradnecem ali- 
q vcm exeruciare , acci biffime atfliftare. <£r jft« 
prmi if r ni«cf) Jag unb SUdbt/ dies noclcsqve fti- 

mulat, äfpungitme. Eß rtünr Compof. SJlifpri 
»t.Wl/ceflarc , defiftcre a crucraxibus. (Ein ft^!; 
gepeinigter SBcnfdj/ lumme- mifer, graviflimc 
affli&us , omni fuppliciö exeruciatut. <£r tfi t>iT 
<lU(r gcpciaJgfte / unus ©mnium .crumnolisli- 
rouseft. 

$tioilcr/Der f afflictor, vexaror, exagitaror, it. 
torxor, carnifex. $einigcrinR / Wc/ foemina 
vexans , torq v« ns , cxcrucian$. Cinci! bfm tycl 
niger Übergeben aliqvemcarnificirradcre. «jjeli 
Knpriniger/ tortor infernal«, ©troijjeitfpeini/ 
gcr/ (hmulus.aculeus confeienti». SBortpci' 
Higrr / torror , c^car mfex verborum. 

vänigiiu^/ x>U i & t>a» tpdmg«/ <^jx>oipirtrt/ 
fopplumm , cruciamco , anxietas , affliöio , p«. 



9)c 



1424 



na , cruciamehtum. «pcintgitng IciOcn / disent- 

ciari, cxqvifirifflmis tormcntiscxcrccri. goltcr« 

peirtiming/ cqvdcus, rota, ftdiculn> tortura. 

JOic Reinigung WtifUfon I tortorem fortitcr 
ferre. 

^Pdnlid) / ad } . &ädv. criminali'i, ^criminalitcr, 
cruciabilu , ÖT cruciab.iiter. «Peinlid) fragen/ 
J*u wrnören / qvxfrioncm agerc , pci qvxftio- 

« n ^"* lrt0r<lVCre ' l0rm<nr " «P'oMre. ^Jcin* 
W< Jrage / torroxa , qvatlrio. $ einliefe Älagiv 
actio criminaJiK 

, s ]>citrfl;/peitf*cn/flcpcitfd>et/flaßci- 

i !^ C A y,r 8" c *d«re, (ouidferire Eß o fono 
!})lt|j), &<r/cotrabus. €mcn bis auf l>cn £i>& 
PiitfiI)CH/ asq«<ad ncccmaliqve» flagm operi- 

• ffj . wl«Äinb<v müßen grpeitftfrct »cröfii / pc- 

tulaniupuerorum,flag«ucQCrccnd»cft. , Hillen 

pcitWKii / Da§ ilm i>45 ibliif aufm DCiicfcn fkijf/ 

nervis bubuiis Jat<r*alicujuidHccrpcrc. Cowpo/; 

/«nt : Slbpcuf^cn/ & 2>nrt^pcit|d>fn/ impJcrc 

aliqvem hagufr , vcrbcruin dolore laniarc alt- 
qvem. 2lUdpcitfd[><n / rupphciumvirgarum de 
aliqvo Tumcrc , defpohare dorfum aheujus. 
W.ui hat ihn jii au$gcpriff<&ft/ adcöcjcfus 

eil , ut iiucr vcbcr.i cxfpftlMCj CmcU aitfta 
yaujc fjiTiiu?pei(|a)cii/ flagris fcuncisaliqvcm 
domo ejuerc. Saptitfd^fll / bubuli« exuviu 
aLqtcmcrudenter caffigarc. SlirnfJpfitfttcn/ 
rotrudex c , repellcrc aliqvem fcurica. 

iPcitf^cr/&cr;*QJ«if^frinn/OM^Iomiu»,loraria > 
vir & ianuna fiagcliani ,virgi« verbcraiw^con- 
cidens. ^)un&cpri(fc()cr/ canum exaÄor, ulnm* 
pleb^shomo. ^CUtcp<itfd)cr/lorariui. S|R4«D(i 
Pf«tf(f)CI7 S aneo. «Bjcrpcitfacr/ panrex cerevifi*?. 
Uciffd)C/t>IC/p/. <Pcitfd)en/ feune*. flagellum , lo- 
rum , verber , uu«ca virga?. Stfcrnc ajeitfebr/ 
■fcuiicaiajjwif. ^>ciffd>Icin / tM/Ümtn. flagel. 
lum mfttcifr 5"bnnann?pfirf(t>c/ aurigaefla- 
ßeUurn. JpimDfptirfdjc/ feutica. etafScIpcit 
Idjc/mmulus, 

^arbarfetje/ *u/qvod potiwfcnbi dehnt 

baffd)f / eßemmäbanti^vo ©ar / corium, Ö'^cit 
WC / flagdlum , noUtk taurcam , & ner vum bu- 
bu!un»i Ltd* verb. JCarbatfcJjrn/ flagris c»d«e p 
Jörn laccrare. jtarbaffc&cr/txir/ lorariui. jt,ir< 
patfcJ?ling' WcAcrber, plaga, <jv*JUgrit wftriur. 

i>cn/ s »pin/ w« / P /. pennen/ » piiu 

nen / ^»ri<ur 5^/^« res in acumen exjen»* 

Dr 



*4Z$ $c 

Deboc voctbuhfyn/fivefyi»,/ Cluver. Germ, tn- 
turvilib.i.c.rt.tit; Hodieqve cxccMätumrcrum 
tummicate« dicimus J.' innen / & fuigulari numc- 
to »JMn . ^JJen äuttm , fivr tyin futjp Jovii apud prir 
fcot CtrmMOl nomtn trbitrtiur , qvit Jupiter 
omnium Deorum habet et ur fummut , mentrmA ren- 
rnnum, i. t, montrm Jovii , inde diüum fujfe tnti- 
qtnffimii ttirrporibm dtcettjormtlq^ k $Ol l fi™ J>jn 
t.e.fummo fovt, qrvtrtum fephmtru dient , qvt pn- 
mum JiBut fit : <JJeiJ tGO/ & )) I n >' MiJ / « fuptriorum 
Grrmtnorum Maltfli Ißfiatfrag/ nobü ©onner&< 
ta& I dici Joris. Nrc okfcüre imtat , noßrum 

Vfingffen/ tut fpftnafiaci / fire *J>ftm;ftfefl / Pente. 

eofte , o/im ^|| n rriff / in Je diSum fuijfe. Qvicqvid 
fit, bujut vocabuti veßigit in noßrt hn*vt bodiift 

Mffmt. Sic Mtimui $innet auf Der SDiauer/ 

Alid/iitütfio'SintHXl/ pinnas Öf mmas murorum, 

& fptira«! tfrve Sinnen auf ben (?ebeut>en / cul- 

mina, cono» , ö" pinnacuU aedifkiorura. Efi }. < 
ab hoc qvaq^ •vocthulum tntiqvum Tfl« ^ri| / Milkt 
^«Evr/ penna, ftfim.i.';. ^engfett / C»W / plumu- 
la. it. tymnulrbM / checa calamaha » evi nomine 
ttitm per contemtum non itt pridem ■voctbtntur no- 
«dti Audio(i,<PcttiHiU/ 85p canaliGnu», basten- 

Mttäm 

U>enfel/ s^infef/De*/ p/. Wnfel/ peaiciu 
Im , pentcului . ©er ©tridj etnrt tynfctö / 
ftui peniculi. CDf it bem $infel malen / rempe- 
taie colerct penicilto , linea* peniculö duee- 
rc j?unftpinfrf expliettur ipft piftura aitifi 
ciod. 3}?it|)lrrft>(nfel / penicutum pi&oriuns. 
*?din>iii jpinfd' peniculum, q vö anrhracinn« eo- 
Jor indacitur. £ tind)er« five SBcfgpinfej / pe- 

»uuius tecionus. $urtraipmfel|Urn eerijnlDcn/ 
obduftorius. J8or|tpinfel/iefaeeu». girnüpinfel/ 
penicilluiprovcmice illinendo. .£Kir ff»rSQ(\) 
* Füllje nptiifd / penicului ex capillii glirium. 
Sfiinpinfel/ pro glutine temperando. jinnn 

S'nfel / Ünearii. Odpinfd/ oleaginui. Ju 
lirpinffl / adunbratotiu*. fQatttibi fi™ 
ird)Itd)rpinfr[ / temperatorius. 2Baf(tiM»M 
pcnictllus lotor ms. 
t^inff Int/ meten^m. exfoniUtr coloribus pi ngere . in- 
fücre . j'.fturare, cclorare , &poHic.feri eß , nec 
in vulgtrt fernsone ufuifttuT , ii* etUm Hßinfrfcr/ 

txr/i.f.tn<j^Ur/piftor, yipinfelung / ©w/pi- 
clura,coloratio. 9bpinfdn/c/J depingere 
binfelrn / coloxajre^ coJorct variare. Jtun|lptn> 
fckn / arte polita , egragil , Gngulari aliovid <o- 
iotibut effingac. %t>flcptaftlty depiOu*. 



tyt 1426 

Winne/ we/ er^f»nnlem/yi*r^fmn*en/ 

046 / dimin. cla vut , clavultn. 4 pen / 
Pin / «iure« , eminent. Eminent enim Met clttvuli 
ertidtüt CAusA qvidrm maxtmi^vtndo cor um ct- 
püuta dam Ata , tut irymtb , oriebtüct vti ßtomi 
obdttÜAjunt. <Sd)ul)pfinncn / cla»i crepidarum. 
©tulpfinncn / davuli fellarum. ©if JtUtf*f i|l 
mit rrvnlbcrtcn Winnieiii befd^lagen/ rhedaat- 
gentaei* clatulit circumcluCi. muri ica, exotnata« 
ferrau <ft. ^Jfinne etum notat ekphannam. ele- 
phantiailn» vf/kpram , tlikt: 2lu6fatJ. Und* 
pfttinid^t/ leprofut.ricphan(iacut. 

Vfinntn/ & rettün anpfjanew * 95<pfiiJnm / cla*a«: 
Ii« fcrmtCt CfT munice aliqvid. ttinffarffliaru 
p'Ktncn / mappai feu tabulat geographicas cla- 
vu 15 affigere. Cinen Ä allen »ol oepfmttcn/«- 
cam darulit probeferrate. 

^inne /tU/k fimlitud. da»uIorum eß a pfirwe. 
D cunturauiem ginuen/ pbymara. Sfclutftnncnv 
furuneuli. (gtiupHKCIl.' grandine«. Hi>a gm. 
ntd}t/«>/;>phymatKiu> pnymatodu. gumuljt 
<£ djtoeifty poteut grandinofui. 

^erfon/ tü)pL tyetfontn/ perfona,«^ 

J Cti dtfiniurtt, qmd fit bomo , q«i caput civilc ha- 
beat, ü. fvodnomtkm hommem, q-vam qvalttatem 
& conditumem hominü figntficet , tmi m^, f erfand 
tlx/md k GrtmmAticü ifferuntur. Un -.'r non (int 
ctutiAdubilAvtritqvitt tn wßwm ^krfcn / 4 per« 
lom t ** Lttinorum pcrl'ona , t ^erfon / dictkur. 
Qvod mim de perfontndo dtilum putrnt voetb. per* 
Jona , nihil eß, cum perfontrf potiut k perfont di- 
ettur. A örtco «f «rvmt derivtri mtriie du- 
rwfculum nidetur. Cum 1/4. j, fjei'fon Grrmtnk 
najitüfrmptrmium fuent, tmo hpph SJ" tonjcribtu, 
fervli & tncillk , i de b in ipiA !:ngri rutum nomm 
tuguror. Qyit veri ddjifitkum , &, ut videtur, 
<ompofitum eß , ideb rtdicemrjut mdtgtte opert pre~ 
tium trit. jjfr / & |J<r( fü nomimbui Vjopnie 
XOiXtl indytui, \'tu dignu«, expomlur, tu 5Bebr/ 
bellum, B'defenfio. 0er/ item JcVr / * $ar/ 
idem ertt, qv nd v 1 r , wnd'r QarOtt/ vir forcis. dr CD 
tutem rß vox omrubut nott, nimtr. fil i us , tftntt qve 
non minut vir fortis , tut homo in genere , q\<tm. 
tjmodum UTcnfcr) / « Wann / Mttmut. Ept 
lytur tyT fPB / prtprie , vel ÜB«' ImflBB/ vel SBct r* 

liaftcr ^0%>inn / awf nitiRtlid)CT €cn. C«n^>mj« 
A4r nomintproprtt ^ er f fl /*.'• grata , aeeepta t fie 
OBerte. 9>crrolfiitf / 30?ertr)ilff / auxiliat« 
dignu>i 9ktd>il0 / Bcrchildu« , Bfrfyrgoltig/ 

atrmi 



1427 



armii valcns. ^nTii.U' / Bcrnariut , bcllo nutri 
mcntum qvarrcns. Sfccrinunb / Wcrmundus, 
ÄJPtf 1) nnänüi ß / majorenn« , fui juris , fa p tum 
de fc ndc ns. Et ipjum antiuvum nvmen ^Jcft) lieu 
%>CX0 / i. e. Wcbr'tyifr. / defcnfor , milcs , hcroi 
QvonUm igitur Peifona in jure , n n qvemiibtt bo 
tnmrm ,Je.i avalttatt m civiltm hominis primaria de 
fignat ; idto (onjeRura rjp pctrß , ttiam veteribut 
Grrmsnii pciConimfutjje : vitun mililix inur.c- 
nsqvc publici aptum & capaccm : foßmcdum 
•Veto , ut muita alt* vocabula, genrralUrr pro ovo- 
Ittel in.iivuiuo haben cccpit. Vtrum nemini con- 
jrSuram hanc noßram obtruMmtu. Qj>w petita vo- 



1428 



im 



doü 



0 ex- 



lupr etob'ts enl probabilin ab» a viro «iia 
mu.iue. N*m , qvi a *5ar / caput . fivt filius aut 
i ifcurfd)/ juvenil» dertvant, nob'u baut ootntnö 

fAtüfjciunt. (Fjnc r nfcbitltt^r 9>rrfon / vir pro- 
cerut. fpcv^jbilis.fplcndiduü, lictüicui. StUU 
ne perlen/ boinulus, homuncio. C~d)lcd)te 
fPcrft>n / domo abicÄüf, nulläLudccommcn- 
dacus. ©ich'irtiipiTfrn/tcitius. SBor rarfttr 
Sßernn / qvod mc au inet , qtantumin mc eil, 
qvod me conceinic . qvoad mc. ^Jrt'fpn'' co- 
ram, incoram , in praefemiä. l£*riftill$}erfen 

Da/ die if.ic adelt. £er flJerfon ftrciinb.' ber 
Farben grinb/ amicu«paTm,inimicu$ caufc. 
Herfen rtians notat zCkorem in theatto , ficuti mu- 
mm ahqvod fußtnentem in theatro mundi. <£tIU'tn 
Ciuc ty)<rfpu geben / peribnam alicui imponerc, 
atmbuere. (£ine <lVt K u einfliren / perfonam 
introducerc. Qic $crf"r>n ablegen / deponere 
perfonam. <£r batfrtttc *DiTfpn Kol aqivt I per- 
fonam optime reprac Ten t a v 1 1 * fimulavit. (£ihc 
<r fanbgperfcn / unus cx mngnatibus , megi- 
ftan, opcimas. CO? iffclfpcilen / mediator , ar- 
biter. «Jim re petfon / officialis, persona uublica. 
SWanntfperfon / mat. 2Beib*perfon / taemina. 
fS'iftcrsjJcvKii/ eqves torqvanu. ^nrH'Jkr 
fon/ homo pnvatui , privatam ritam degens, 
plebcjus, ignobilis. (5ci id).'^i T|pn / afleffor 
judicu. JKahfsperi'pn/ fcnator.confufiris.ma- 
giftrarus. £nmpenperfon / bomo levis , levicu- 
lus 1 intim* fortis , nullius commitu , aitat lic 

berliehc $er,im. (Stumme $erfon/ muu per- 

fona , Grjtc. 

iPt ripfllid) *d\. &*dv. perfonalis , prvfens , ^co- 

' im. Sinen pc rfcnlid) anfprcdKtv aliqvcm co- 

ram alloqrt, coram a^rte, conferrc cum aliqvö. 
€uicn perf^nlid) WX\X< Wen t aha »cm coram , in 
coram adducerc. VÜinat Pci'Ii'mIkI; l'cbcit / co- 



ram intucri. gjerfpnlicb JU^<]cn fet>n/ adede co- 
ram. ycrfönlicbf dufmmmfnnft/ prwfcdtia. 
congrc/lus mutuus. 9kr|'rJn!icI)c 2Jcr«inii}uni 
Vif)ri|CI /unioperfonarumCbrifti. 9Jcrfr3n!icI)CC 
tpeife / modo pcrfonali. 

?JfrfrJnlicbrd(/ Öte/ perforulita« , modutnmirum 0 

qv6 per fona eß per Jona. 

9JfrfpBillkn Ipl. num. tont, perfonalia , oirticulum 
vitas p it. advocatorum calumniac cog»iciai 
perfonarum , it. concionatorum denommatio- 
nesperronarum de fuggeftu, undejkunt: 9J<r> 
fonalicn (rafiircn/nom marc £5* defignare pcrCo- 
nas fuö nomine , ad indi vidua procedete, ' 

p/ur. <ar. qvanda eß morbat: qvon.k 
wi ö ulcus fignificat , habet ht plur. X>U ^>C|h n : 
Aioibm exponitur peftn, pcftilcnria, peftilitas, 
lues pcftikntialis , contagium , morbus epide* 
mius. Ulcus vocatur in frecie bubo. An k Lati- 
wopeftii, an peftis *noßrotyt\\vemat.h*utfacilb 
dixerinu Derivatio fane ürammaticonim h peflum 
vel peTcdcndo mihi vaUe fufreB* eß. Cum autem 
ißa contagio etiam in Germauid fatit fi eqvens ohne 
Juent, oßendendum erit iUii , qvt ^Jeft Laims origi- 
nis rfftprutendunttfivdnam nemrn babuerit , ante' 
ax'am Romam tmponerent. g)rft ettamdkttur Xfit 
|MflCH}/ qvam voe'u extenfionem a Rmmanitwa- 
naft non *qve neganerim. £)i< tye\\ brf OIHIHCn/ 
attmgi , vel invadipeftc. (£r liegt an t»cr ^<(l/ 
pcftilentia conflit>atur. ©a^^JaUÖ l|t 111(1 N:t 
iVft atlQt'llccfct / aedes conragionecontaminata» 
funt. ^ic^eft flid)(e( fprt/lue&cxitialisrctp(t v 
Ute patet. <Peliileni regivet in t>t*r <&tat>v 
peftis graffatur in oppido , urbs ea ncftilitate la- 
bo r.u.' Cm tev $eftiienj (lerben / ncftilenhl in. 

tenre, coufumi, fufFocari. ^e|U(en{ tiexttti* 
bett/peftem depellcrc, comprimcrc,catingve- 
re. ! r;a auf / peftis remittu, remic 

titur. ©te ^e(] li§el (idj nie bet auf^ neue raen 
Feit / peftis recrudefcir. (einem Die sPrfl an <£>al< 

TtMint'efjcn /diras imprecari aiieui. 
Veinfenu'ftft/ pefhieuiialifd)/ «A €^ a/t>. ptftilentia- 

lis, peftilens, pcitifer, ö peftilis. (gül pcjjileniia» 
lifeher CKcufeb^ homo peftc conraclus, ^d)n>rtr| 
peftilen^ifeb ( y >i i'durii / carbunculus. <J3cif tlcn» 
jialiebe jtranfheifrn/ morbi venenati. 
lt nufdje Riebet/ febres acuüffima«. <pc|liK-n}i»v 

lifcf) ©ift/ peftiferum viruiy 
')Jt'|t / Öfc / ^vojj /fici/ur de qvi vif corrupfrlA ac ftowf.' 
ne danmojo , rra, lutttiofa & untßt, fyt ^iebe ift 

*X Jfj: eine 



»42? Pf 3>f H 3° 



eine 9>ril be 1 ^fllijenb/ amor juventutis pefris eft\ 
(Er M eine rechte s Jkji / fivt $kfiilrm dc^^>atife^/ 

rei umiliaris , ftu domefriese ruina dt nauira- 
gium eft. Da femmt Die «Peft Hnferer ©fiter/ 
ccccfundi noftri calamitatcm ! vrMt6pe|i/ pe- 
ilis rcipubhcx, i, r. crcilor , \£ holhi falutis 

public«. 

*}}fal / txr / p'iff. *Pf&lt / Bf/«, poel/ 5*««». 

p^l/ 4»/rywp^oU/ pa'us.fiituca. Deindettiam 
,-•.;•: .•)••■'. limcs, tei im nus, determinatio, defini- 
cio. Hirn B/Ig* boAit^ definire rxponunt übe» 

paelen / ASBepaeluno, & r/1 definitio , hmitatio, 

idty temanflt ex vetetiim CffrntMorum domiciiät, 
' evi fudibtu ftu patk tompeplii compaHiffy tabrrna- 
tula fibkßtuxht &fixü palk , fivt impaa» flatu- 

• mint i£> circvmclufrruHt Itmittt babitaeuhrum Ö" 

• *<>r»>umfrtotum. HodiftyfalnobH aliud ntbil figni- 
fuat , ovim palum , Mut i udem. (Srleiipf.ll / pa- 

• lut alneus. (Eiferncr tyfal / fiftuca ferrea. €i» 
chene ^PicHe / fudet qvernae. i^torfcr gebrantcr 
ftyfal / palui robuitus, uAulatui. f^rieDenpfdle/ 
limites jurisdiäionalcs. Jßppfenpfal / pertica 

■ lupuli. &Beinpfal/palu$,iirÄ«<f, Öfpedamen, 
avt maJmoJumj$<U\npt<\\ I fudci in fptttt & ftatu- 

men fepu. f>ie Dieben an einen Wal binden/ 

palmitet ad palum alligare. Wale Cllllchla 
gen / filhicarc. ?>f4le (freien / impedare. €in 
fleiner $fal •• paaiiius. Vfal am (SeftaDe De* 
5J?eerei / /fc» am .öafen / prymnefius. D»- 
ntur rtim Cebiffpfal / Daran man bieScbtfle 

binbet / '-<"'<•'• tonfilla » prjrmnefium. Cr pi 
5i»jc (e iim ben QöaB / aiuu pallifaocn/ 

?<vod'vocab. rttam eß a pfal/ ./t pfalifa&en/ 
iides TaJlii itipites cutpidah vallo praifixi, pa- 
lorum miinimen. $fÜle reafen/ dcpalare, pa- 
Ich e vellere, ctfcomponer e. fr u, in cuneos SJfme- 
tai coaccxvarc. t£in ©ebötj/ barautf man <ßfa< 
lt bauen fan / fylva palarii. C0?if tyalen %t> 
macht/ fiftucam. meinen vier $rälcn/ in- 

na prasfepes meai. $fal r/ism r/J i« /upo/icn, 

)hir prf«x. Rfae .« Die (Solbatrn fteben am T3fal/ 
ad palum militcs al ligau vtl deligan func £)cn 
jfppf auf einen }V'al (rerien / caput palo affigere, 
i'tn einen i- '".i 1 fpteßen / ftipitem per medium ho- 
1 1 l'MjjiiifM adigere. 

tJf^lrn ' qepfiJlTf / fiftucare, palare, palos figere , fu- 
djbui mumte. Jjrpfenkrae pfafen / ftacu- 
minarc lupulum. QScinberae pf<Men' »item pa- 
larc, pcdaic Compef.funt : fKwHOV f«fr. pa- 



los flttijcfc, irin-ir liintres ponere, determinare» 
defignare. 31bgepfrt!fe 2lerrcr/ agn rermiaati. 
Clnp7älcn / alligare , dcligarc, fiftneare. Slnae' 
pfilte 9ßein|r6(f f/vites pahtar, palata vinea, alias 
rinYüetnbccej/ Oecivot ousejepfilet ijl. Jief 
einpfitlen / palum alte in rerram defigerc. (Jtin» 
(jerfa" tf e ©runbfe|tC I utm ttrrif palwbfu paH dt. 
figi fotrnt ad impontnda ddißcia , diciiur palatio : 
AnhittBi apprUant einen Hoft. SßepfÄlen / im. 
pedare, palis muntre. S^eppfiiletl / adjungere 
palos, adminicula addere, pedamenta apponere. 
fcurdjpfalen/ üfw^wiänepfÄlm/ ftammmi- 
bus, fudibus , fivt perticis inftzuere, providere, 
rtrmarc SSerpfalril]/ Much adigerc. Umpfd< 
Ich / fepire, ihparc rudibus, paus cueumdare. 
Unberptften/ palos Aibdcre, fuHaivire , pratful- 
cire (raruminibus. 

<JJfalun<j/ We/ & tyjlifaberi / palatio, «.▼alli, & 
munimenupalorum, fepe« militant, fepesfu- 
dium, fudes vallares. Clnpf.iltma / alligatio ad 
palos. Slbpfälling/ determinatio, defignatio, 
pofitio limitum. 3?rpfi!una / ftu Stu^pr^fung/ 
hihicatio. Unberpfjlunoy fultura. 

W<\\ii)Ü adi. palark, eypalanis. Wdliebf ©eb^ie/ 
fylva palaris. ^rep^epfaite 2Uein(Wefe/ vinc» 

tripalcs , nimimm qvan.Io vittt propttr luxwrion 

piuru palos dtfuitrant. 

330lC / tii/ plur. Q50(en / astet, tabula craffior, 
öCfpulior. Eß a Goth. pocle/ paiw, aJo x hmc 
vtmt t S5oHtt>rrf7 Valium, propu g naculum, pro- 
ccirrium , agger , it. mania > muri, ijollipei f 
im H3«t§er/ pila, arca in aq vis. A ^ro porrbvt" 

bam tß 5>oll»rrfen/ Cerboilmerfen / vailare, cit- 
cumvallarc, aggerem jacere, propugnaculö mu- 
nire. (£id)ene^Olen/ a/Feret roborci. 2>üunc 
Stolen / afleres modki. ^jnnine SBofen / aiTa- 
menta abicgna. 3ebrme $Plen / tabulas cedri- 
nae. (eine £tubc mit eiebmen ibflen Diele«/ ro-' 
boren tabulis folum compmgcrc. Diciiur ttiam 
wrbo : Sßolen / bcMcn / aulbolen / coaflarc , tav 

butarc , co nubulare. ^olun^ / 21u<» & SjebO« 
liin.l Me/ tabulatto, contabulatto. coalTatio. 
(f in bebotrrr 33oben / tabulatum , opus tabulis 

fcAiltbus confhn i. 

Q?cfcb!ert / icb befehle / Du beffclfl / er befielt / »it 
befehlen / »e. 3<J) befol / ft befal / ieb befsM/ befo« 

fen / propr. limires certos ponere , reitiingerc. 
termini»de(ignare,4pael/ fivt Pfal/ Htm, tn- 
muitu t bedtt tarnen tfl : mandatc , jubexe, impe- 

raxe, 



i43i 



rare, cdiccrc, committcre, dclcgarc. (30tt 
btfdCH/ Vale ! 3* crft&Orf befehlen/ feren 
dum cd, qvCKl accidic & Deo committendum. 
SBer bat e$ befeien ? Qyi$ h»c juflit ? 3jW tum 
faft bcfrlctl ? fatisae hoc mandatum clt tibi ? 

B(&n;ili$ Den ftne$fen befebfen/ edicam fetVis. 
hm rinc vS iiüjc bcftMen fron laßen / alieujus rel 
xationem habere. ^rb, hab$ igm befolen / ejus 
fidei commifi. £d ift mir fo befofen / juflus fa- 
cio. (Einem ein Slntf befehle tl / mandare munn» 
aücui. ©id) einen auf* rreulichfre anbcfolcn 
ff im laßen/ commendatifljmumaliqvem habere, 
äßem Diel befolen wirb / pon Dem wirb viel gefor 
tottt/ cui plus commircicur ,ab eo pluscxigitur. 
5>tivet) einen anDcrtl befehlen / mirtcre aliqrcm 
cum mandari«. 

«Befehl i »er / #efebfena. / Dfe / &nonnußs Sefcld)/ 

Per /mandatum, prxceptura, ju(hirn, praeferi- 
prum , it. commifTum , dclegacio , mnnut. (Ein 
l)arter / fdjarfer 33efef)l/ roandarum Tehemcns, 
durum, acerbum. Unbilliger 5)efebl/ decrerum 
improbum, cdiftum inimicum. Unfi \i;n<!f r 

S&efebl/ SBefebl ohne SRaebPrucf / ediftuntfäfri- 
tum , iaanc. fturftlittKV Q5rfcl)! / refenptum 
prineipis. tümtebcfcM/ mandatum ex officio. 
(Srojjer jßerren QJefcbl / fanftioncs. Äinoepbc 
fehl / judum puerile , prteeeptum ridiculum. 
SßatTenbcfchl / ftultura , abfurdum , immode- 
dum. Diabtöbefcbl / Scnatusconfultum. 3lllf 
SBefehl &e«9?al)t5/ autoritäre Senatut. SBefchl 
tuf>n / dare mandata. Befehl überbringen/ 

man data ad aliqvem deferre. Sjjefebl eröffnet! ' 
mandata exponerc. Befehl ännehHCU/ fufei- 



1432 



(Empfehlen/ tjVodnonnuUimatefcribunt i£ntfcl)leit. 
iCltt enim privalwnem innuit. ^myfehlcti *utem 
nihil Aliud-, qvam 31 «befehlen/ qvafi 2Jmbfel)lcn/ 
no/«^.'Commendare,ralutare,Calutcm alicui nun- 
ciare, officium alicui dclegarc. 3$ empfehle rieft 
Cut tf t<c d)llrjC 'proteßioni Divinae te commen- 
Jo. (ür hi fif r tlco ibm feljim empfehlen / 10 cum fe 
illi tradtr.cjuj bene volenti* fe pulchrc commen» 
dac At<u bincrß (Empfehlung / Die/ commenda- 
iio,vulgorecommendAlio. (Empfohlener/ li/.com- 
mendarus, laudatus, fidei alieujus rcliltui. 

t>f&n&/ Vfän&en/ gcpfänDct/ pigne- 

rare, pignus capere, accipere aliqvid pignori. 
(Emen pfänben / pignoribus ablacis aliqvem 
cocrccrc. Comvof. funt : Ölbpföltben / fumerc, 
capere pignus ab aliqto. StotfpfiÄnben/cogere, 
impelicre ademtione pignorit, pignoribus ca- 
ptis cohibere, compellcre , adigerc. 93crpf4iU 
ben / oppignorarc , bypothecaro dare. VI) 
iDOlfe mein geben »erpfönben / pignore ?iws 
certarem cum e6. Cr mir afle feine Sßudjer ooc 
&ier unb QäJctn tcrvf&nbtt/ onmem bibliothc- 
cam (uam pro vino * cerevüia oppigneravie. 
20ieberpf<Wben / alrerä vice res alteriui pignore 
mtricare. 

<Pf(Ulber/ 0«r/ pigneraror, hypothecarhis, creditor 
pigneraritius. Q3erpfimbcr/&Ct/debitorpignc- 
Tatitius. Slu^pfiinber/captorpignorum. fßttt 
pf(Snber/ oppignerani. 

^fÄnbUB^ / W / * 0»W 0db*C# pigneratio. Di- 
dtur ttiam 2Ib< & 3lu5"pfinbung. SJerpf4nbunoy 

t>te/ oppigneratio. 



pere mandata. SBiber SJefeH fubn / adverfus j^Jfanb/ Dä6/ piur. qjf^nbe/pignu«. Unberpfanb/ 
«dirtumfaecre. ^efel)l Übirfd;rcttcn/ a forma 



mandati recedere. 

SJffcblet / t>« / Äcf<blbAbcr/pr?crc3u!, de- 

kgarus , mandatanu». ßtfetylßnwnn autem 

mmidaliridtlroAnt. 
S5cfcbliC^t/ 35efe&lbaft/ *dj. imperiofut, man- 

dans , jubens , prxcipiens : duitur rliam 35efel)lC' 

rifd) I feverus imperio. 
QnbefeMen / < - ; - rß , 7 i od Befehlen. <r i<S) eine* 

(Sanft unb Söolnuulen anbefehlen / fcaücujusfa- 

vor« 4r benevolentiac commendjre , rel conerc- 

derc. 5)jan mn§ ber 3f»t anbefehlen/ tempo- 
ri commirtendum efr. Hinc SlnbefcblUHil / t>t'e/ 
id.qvid T&c\tY)\/&fretrTra commendatio. 3ln 
bifihhmitftreife/ oiodo imperativdi in forma 
mandaci. 



Center. & nnbeiwijlieb <))fanb / hypotheca. Qluf 
9>fanD @dt leibe« / pignore maneipare fidem 
debirori*. (Ein (tafflielje* <Pfanb por ©dr »er» 

fe^en / res pretiofat atrttalicni causä oppignera- 
rc. :0? e 1 11 %y .mb i|i qüt/ AifficientiiTimo pigno- 
re t ums * (ecurus fum. (gjn tyfanb angreifen/ 

malitiose vor im in pignore , manus injicerc pi- 
enori. <ßfanb Verfailfen / pignus diftrahere, 
?luf fein ^fanb (riehen / pignus fuum pcrfcqvi. 
3d) habe ein t)ntr< VfanD tu Jamben / de pigno- 
re idoncomthi profpexi. £)a* tpfatlD 6a( ftd) 
Verfianben / mmma credtti cum ufuris fuperac 

valorem pignori«. (Einem ein ^fonb anfpre* 
chfti pignus vindicare, ac>ionempigneratitiam 
in ftituerc contra aliqvcm. (giu ^Jfanb PerfeQen/ 
mpponcre. (Etil ^ |V.nb lofen / repignerarc , pi- 
-i v t u 11 gm» 



»433 ___3>L_ 3>f 1 434 



gnu.w.hypochecamdaiöpreiiöfolvere. 5J?cin ' 
DiiUrt fttfici }Um Wanit I pignori eft annului 
mcu». $utr.n , l)faiifcberau»a.ebcn / dareqirod 
plus eft in atftimarione pignons. (f 1 11 Unter 
pfattbilt Kmt^ t3cf>u(i>mann^ sEnrsje/ agcr oppi- 

gneratus fpondet pro debirorc. €inen Ctn Un> 
trrpfailb rcrfehre ib<n / rem hypochcca oppone- 
rc. if in WftÜd)« UllDerpf Jllt» / bypotheca no- 
bilis. i£ ifl|{hJfd)tCS-VfiltlÖ/ pignusmimisido- 
xtmm , asgrit fufficicm. Ctilffdjroeirtent» Unter» 
t>fattt> / hypoihcca titein. ©tfefyrt / belitmtea/ 
* pcrfchvkbenesi Unberpfanü / bypotheca ex- 

fircflä. 0><ri(bllid)Cö ;uJK:a!:». 51uf< nu'n.bt 
ifhv? / cxttajudtualit- , /»vr conventioaalit. 
I\!(I;crli(lKä Uttberpfanb / pignus praetorium. 
SDiifpelpfant» / pignut fufliciemiflirnurn , duplo 
najui credito. jjraitfpfaub / teuera cruninali« 
jur udiclionii , ayutdoftn dt vtßt oeeifi fetnditur. 

^r.'unbfchaftfpranb / pignut amicid«. iitbti> 
pfanb . pignus amorit. 9-fant> ber Xxtut l fecu- 
riias fidei. i Ürcelcnpfanb / obligatio anuu.r. 
3>fdnt*C Der (b(Ud)cn $icb< I dicuaiui pignora pa- 
rentum , i.r. libuL 

JPidnMid)/ &nonnu ;<p>amfyiM\bbat/ 'Pfanbbflft' 

^fantifam/ *dl- &*dv. pigneratitius, luppofltut, 
oppofiuis. UtlDcrpfinMicbc (Hilter / bona pt 
gnori obligaut fubhypotheca pofita. UnDer 
bf rpftlilt>ltd}CT lÜdcr/ager oppignci atus. <Dfanb< 
bore (Sutcr/ bona hypothecaua. 

*Pfamt / # •"Pf&mic / pw/;- .'/"Pfannen/ 

cucuau.cacabus. CEtmadw einer $Mnne lieben 
in cortini aliqvid elixarc E&ettpj 1111c ■ /ruf 
Extrts&rmcr / banllus cubiculatmt. Sßrar 
tfiiunv / fartago, cueuma aßaria , pingviaria, 
frictorium. ü^raupfannc / coitina cerevifia- 
m Jf/Ppfrnpfanne/ cortina pro coqrcndo lu- 
p ul6. 6d>tncUpfann(/ cortina metaihea. (Hin t 
/i-vr gmerpfanne / batillusmcnfarius, luftcrvc- 
faftoriuro. tfaftrinienpfanne /capcdunculacri. 
braria. Jortenpfanae/fcutra, coqvula. .£>uft< 
Pfanne acctabitlum, cotrla. SR uipfd Hilf 1 pul. 
castus, ^aitffi ll< fit* &arfpfanne / authepfa. 
»Bnljpfannen/ falina». VSSkxmpiauoti fiw&<it< 
»ärmer / btuillus cubicuianu«. QJi'f ijtl ßvt 

2ieti pünne / frixonum. 
lllltin 't>rtß/ dvrnn. (jrtaguneula , cucumcl'a, 
' cacabulus. geuerpfAnnlein / tocutus , batillus. 
2? rccpt'Annlftn/ ßvt Scdjpr-innlcin / pulcarium. 
4hi , : PI an u l< in , cocylc , ac«abulum. 



<^f^mter/^er/ faUriui.4/«i/e,;ltpfdnn<r. <Pfao» 
ncr ttutm rß faber xranui. 

Pfennig / »er/p/«», ^fennia«/ nuramuim 

Mifnicu», rfl J pfantJi/yTui r cupn cujm , und* 
ttUun dititur xtcolus. ylblaiipffniiia, r frcium 
numiTnix i*Map;cniila ( gabclla ccrcvifiana. 
57Cid)tlMCHlliiJ/ CXtar , «rufcano Clcrkorum, 
Dummus conicflionaiius , donanum confiten- 
tium. Svucf Jtiipcn y; tf 5>nicKiu ünnta / ava- 

rus , parcus , cocio , n ujmbalius. §!rifd>PfCBIlii)/ 
exaflio.S? accifla pro maAationc peeudum. Qyo 
btnf Pfennige / nummi mcmonalcs , £*T miflsic«. 
£)pfcrpfcnnia/ nummi miflalci.vu/^ofirr/c/rU. 
©OltCÖ» ßvt t)M^ * $ l plVmu a / arrha , arrha- 
bo, fmtius denarius. ^d)H|!dpfcnuit} /fcutella- 
tos uummului.^ilücrpfriilil.l/iiummulus argen« 
tcus. ^rrnpjVnnia. nummus vcQigalis de fpuma 
argenti Ü3a]d)p cnnitj nuiiius argentcus luffi a- 

lis- t)i*n2Ba|cbpfcnnit) aufifac« p>^>. rßJtgatm- 
li* &U.q vod nugasagcre , hoias garnendo con- 
pimcre. duil^C ni'.i.;. ■mimiuiu vcrus.numroui 
argentcus fufus. J^altxvpfcnniij / tlitu s^cUtr/ 
fextans. lDreQl)cUcV5p|'ciinig / 1 c s q mummu». 

3»fnpf<nni§f/diclu!cum. ©rti<pfami4C/ter- 
uncius. remiobolus. trfd;jpf'cniuac .' obolus. 
Gin ÄUpfnpfcnniiJ diatw numibalius , 1. r. bemo 
MvditM. (ein riutctipff imia tuUm rCtm femlat, 
ßtu plaga virearum , qvA auiitu täJüur. (Jülf II 

Diufenpfcnnig iiu^balmi r nacum fcrui« fub- 

dere, fupponere, fubjiccre. 9Brt tVn ^)fcnni>i 
niebt adjtct / f mmt |u feinen ©refdjen / majora 

perdes.minorani fctTateris. S^cr *J>fcnni<J mit 
eft am hjeniaflen/ reo er iiefchlaijen ilt / pama'dat 

vi tarn, rarö largitur honores. (gr tretet 
•pilhT nodi ^Wiltlia /nudior eft lebende, nc ob- 
ulura qridem pofSdct. upf'etiüia / tft peca- 
maria mu!Aa fit'co inferrnda , vufai Bxnnum rt- 

gium , xueDkim^ß )5aupfenniej. Pfennig 'tum 

ingtr.ttt dt Jw.tu- jaullätil w dicityr. Htr.c: 

Ciu (Ebrenpfennis Swtpfrrmin// dr 3ef)rpfrnHi^r 

pecun>a piztidu caufa repofita , ptttxt ratiOnc 
honoris , neccilitacis, c"" 4 »ou Ji any runi alimea- 
torum. 

^fantfcfjfn/ fjepfantfcfcct/ rß * pfanne/ 

txlq\ filtere nxatc, ■wr/diicoqvcrc, ytorrc- 
re. s4lq\Utpl:irunum :>i muljmf Aitern fumitur. in« 
VfaiVf idi'.v in / I oft ul* ex ovii & pane 
coa^he , coagulum cx panc uocato . i"' bu- 
tjro, 



H35 



3>f 



Q?fau / ttt / P /«r. Pfauen / r 



_ w 



1436 



t'aiuint oft piri' tyftuii'm ijsiä '<'/" 



lu« pavon 
9V" HCR/i 



upi.pul- 

eftn-cfte <3d)r»eif fcer 
» ..v .. , y. ., M ,tran$y cohcha , cauda* 
pavoms concha:a ^fi'Vt 1 / QjfVu Unt» tfMil finl> 
Cic j!6lif|lc2icvc cqvus pavo r Ö'uxoranima- 
lia fupcrbtffima. $)fulli(i)f / ventoiW,.tu- 
. y ^muiu5 , inflatus , pup, pavoniui ^J.V.ukbt^fl» 
&tr ()ebcn / porrpani agiiarc , iua&UQ täftu in- 
ccdcrc. 

pepo, 

prponc*, cucumrtk grniu maximim* aliidialtQi 

Selben/ * SAbenen. 3nlv.nifd)e Rieben/ pepo 

lndicus. SO? rlPHCIIpfcbc 11/ mclc-prpo, grwuipr- 
pon«m rea/t Cotcru ßmtm lefrttns, dtutur ehunt 
tVltlcuntn/mtlo. 

*PfcffCC / t>« / p/. f* r « p>F cr ' Mpprllam 
ful(c\ five Filfcl , Gr*c. wiVig,*. Std nee örrmt- 
nie*, nie Latin* , nrc Gr*r« on^mk , verum ab In- 
dvi rß , ov tappt Haut .- Pcpeli, ertfiitin Aial- 
maräcfinittnüi Infufc: javJL, Surtdd, BrngalA, &c. 

5nDiauifd)er Pfeffer/ pipci Indicum. ©r.njer 
Pfeffer/ piper integrum. ©f|ip|jc«Ct fljfcffe r/ 
«ontufum, in tum ,j>ulvis piperu, f-u piperinus. 
SXunbcr tPd§<r Pfeffer / piper album rocundum, 
fvoJomflhim ptaßantijfunum tß. 9ilinDcr fcfttbaT* 
: k JCT ^Jfcffct/ piper rotundum nigrum, yvodalbo 
lonitaiefficeMt. &Wt)er ^Jff ffc r / piper Jemgum, 
macrop.pcr. ©arteupfeffer/amomum. Sftniiri" 
Pfeffer/ //aw/tf tß t ttummt fedum, BYcnipenrivum, 
»liit ^auetOUr*. 2B-BfTpflffcr/ itiMmcßpUn. 
fd, ncmir.r Pcrficaria, fiydropiper,pT»licaria, d/»'i# 

Sl3bfr»uit. <£lncm Pfeffer in Die Sftafe reiben/ 

j»r pr. piper naribu* »nflatc , oftur>dcre , j t'arc j 
Jed frort rb. dicitur pro : aenrer a!i<j\em objur-l 

gare, 3$ ßwltc / tn wÄreft nn» Der Pfeffer 

B?UCl)|fI/ vellcm cc in oltimS Thüle conimor,ari,| 
•ptarem cc re'cgaturn ultra Sauromatas & g'a- 
cialem Occanum. 'JJfOffer/ tfapp lint? Xitf 
lföe(fenm:ndt)e»^cD.ilf /multos calxcel.it nc 
cpam . piper tftqve cucuFtui. 2ßl> Diel 93'effrr 
ba pfe rrerr nnn ben &ren / pipere atmndans 
•leribus ttlud admifear. Pfeffer yvoq. rß gtnus 
^ Itduhi ptyrrtlum ,«yod «tum apptliatur (gefynMff |cr 
Pfeffer/ Ü^eineditratjeß / jusnigrum, caro 
«um jure nigro. pulmentum piperatum. J&a> 

Irnpfcffer/ kpu» in jure nigro. @(in|rpfr/ivr / 
axrolu tum pulmcjuo pipeuto. 



^'cftnen/ ptperccondirc-ür/alpergcre. Mtttpb. 

«^' f ^ro? u«^ v J'" r P Jtur . fy mbo 'o tmniani. 
S^er aJirt ftatnnä Die Offaljett gepfeffert / caupo 
comcflationcn» hanccarcatftimavir, fymbolum 
itt&n* poftalatit , carö prctiÄ cccnavimut. 

Ccmp-f. ^erpf'e/fern/ eVUberpfrffrrn/ mm.öpi- 

(>ercaliqvi,l dcpravare,corrumperc. J^c^pei« 
c \\\ 4anj wrpf'enert / cibui iftc mmio p.pcrc 

corrupnn eft. ^epft/ffm autrm rß afpericre 
pipere, adnufeere piper cibis. @eprefferrc>2Öitr» 
fttf farc,midap»pcrata. C5f pfefferte SKafellCit/ 
canriviirm Uimcuofnm. 
^fefierer/ t>er/ pipere condiem, piper admifeem. 
WefWIMI / Olg/ ftrmina, co<iTa piper afpet- 



gens. 



f)fc(fening / Sit/ condiwra piperaea, aliks *A8 
yretieiiu 

Weffcrit&t: * 9f4rr6af(/tf. Vfe/ferlwb/^.gs'^,.. 
pipcrtaburtdan«. piper fap^na, olens.pipcra- 
tuv . p.pcrc confperfus. & rcut&t pfefferbaft/ 

aromatanum olct. 

PfClf/ Pfeifen/ 3* Pfiff/ pfiffe/ gepfiffen/ 
iStjvafido^ Wviakt / 6'<ucon. pipen / ^ji/io pip J 

piprbuii/ pipuc, ,;kI4/ 9 , pfeifen p.cpi. Sibiiarc, 

/Jewfi 9>tpcit & ^iplOWiti^öi^pipirc^pipare. 
/«ir Q)ip;ei/ Oer/ p-pio, j»<p«tfi«/Ki»^«/« m , JU , w 
gc Crtuben/ tp-i.tx.ttdt qvo^ pipionu vcantur. 
fWCm Pfeifen/ fiMö Hgnum dare aiieni. 5ei 
pfeifen hu^tf^p^t^; ubUcancxc, ^fiftirfas 
inflai e. Hmc pi» af* . 2ßer ftem taoit / bem Hl 

leid)t flepfiften/ pxpvltve» ad malum ilUcebri» 
malorum laciliui invitamur ^ corrumpuntur, 
adlattutam pitoniad obleaarioncm fe invitari, 
?el 10 k. uu tu pKinnrur, GRan muH Den Kenten 
fflHJfH/ Wie |le Pfeiffwi / nr calami refonant , fic 
eft ducenda Chorea, tft wt} jun^ / er trirb 

'••W».< Pff iffll lernen/ naturamparturrtufui. C«i 
ff»?/<VM/^jRaWeUur qriqqtid jtenetjf non difcir 

: manms ,«an» nunqvam difcet: //. unt matuic 
qvod vuh urtica mancre. €r pfeift fcfjr f lein, 
taut' plenu» cß toJIicKudini», ab omni fpe defti- 
»utus , in mecrore ja««. Qluf Dem lehren ÜPd>e 
Pfeifen / cum morte ccllvftari , de vita laborarc, 
protru* coervatum tinbusqvc iralhup effc. 
£>te ^illD'üfeife«/ Vcntiftbilodomuroinflanti 
fremunt, ftride-nt. refonant, murmuranu Ctm- 
fof.fimtt <gftpff ifrn / occentare tibiä , :t. mttph. 
ogyannue. oWafMre, SOJrtH pfeift tin£ fpprflicf) 
AH/hb.:o*c<.nvi«»i«excipjinitt. 2iu|P|«fen. id. 



«+17 



1438 



f/?^vo.i/iripicx.inflarefiftulam. «pfeif auf! prx- 
<tae cibii ! Slulpfetfrn / cantilcnam fimre, 1/. 
fubfannarc, ludibnö habere aliqvcm, frofr. ex* 
übilare, fibilö confcAari aliqvcm, yvoJ ttuan tft 
3? abpfeife«/ cxplodere aliqvcm fibilo. grpffi« 
feil / inflationc nbi.it um aliqvid acqrircre, lu- 
crari, duefeere , it. fignum darc fibilä. 3«^ fd" 
nicht er i< reif eil / non exaudie fibilam meum, 
iurdiu eft ad figna fibili. Jg)in ein /?w <£inpfei> 
fr 11 . advenrum /?t* incroitum alkujuscantu ti- 
biafum honorarc. "pas 2>ier linö 9l3rin »Pitt» 
n retinal* btltCilt>JCPß)fca / ccrcviC* * viniap- 
petenua cancnciburumcxcitarur. 93<rpfcitciv 
cantu eibiarum pcxdexe. i£r biU alle ftatf ©et 
Bujecerpfiffcn / Patrimonium fuum firtulacon- 
but * buccinatoiibui disiipavic . profüdit. 
SorpfeifcR/ prxrcinere tibia. 2Bic Die 2Hfc »Pf • 
pfeifen/ fc pitiftn bic (iinae itad) / a bove majori 
drfeft arar« minor , prov. 3ufammenpfeifen/ 

con vocare roWL Zerpfeifen/ fid) lerpfeifen/ diem 

conlumere tibiarura canru. 
fjfeifer/ Dtr7 fiftularor, tibiceo, flacor. iferinn/ 
©iC/hbicina, aulctrix. Sluft ftifeC / cxfibilaru, 
cxplodcns. 9(npfeifer/ fibilö , caatu tibi» ex- 
«ipkn$. J&odbjcKpfrtf« > ©tADfrfcircr / Jnrm- 
JJietfcT/ auladi.buccinatore», ancatorci. (3 oef • 
pfeifet" / uuieuktius. Jfinjpfeifer/ chocaulc*. 
SSorpfeifer / praecentor tibia. Sorpfri f rriiin/ 
prxcenrrix. 3n>en Pfeifer in einem HJirtsbau- 
fit tauten ni(f)f / prov. una domui non alit duos 
canr?, duot füret non alic unus faicui. ©Ute 
©felftr/ au<e (feufet/Cantore» amant humorc*. 
J obtenpfetfer/ firicea. 

^tife/PUfjlur, pfeifen / tibia, fiftula, ftmAetum 
diatur: <J)feif!em /Dil» /Aknin, calamui. £>ie 
pfeift eill{tel;en beijtn/ mrt«ft.rjfilentiumini- 
ponere aücui , audaciam alicujui reprimerc. 
?röcin'erjiebcfWe3>feifi'ein/ hem! qväm ob- 
toucmc ! €r pfeift einf einer jtcmlier)rtteben«pui 
fe / homo cffroni eft , loqncur ebfeene , procax, 
perulajitlingvicft. ^«»VfeifTe/ f/yipf/«*^ 
tttim tubum # epiftomium (i^'jKat. «pipe 
ftOeill proptrr ßmilttuAuum txpomtur cadui vini. 
S«ft mim tsAm tfe form* hnglufaA*. ©rpt>C 
yf\iti/ai.ö/5vifjpfeiTC/fihiadeai«nana. Jg><Ue 
«Pfeife/ tibia canracrix. Wertet* /nA'5ttntemantlj< 
pfeife/ fiftulapannuciarü. ^aurenpfeife / ca- 
lamut auleticu«. SJMflrpfclfe / folium arborit 
digitisicaadapratum .uc mrlandocantum ribia- 
runwcmuieiur. jölptf»/fwSBlPu)pfcife/ ciciH' 



tefta , fonum obßuriertm it. Htm. £)K Wpfetfcy 
fibilui fubdolui ,' vulgi ficrudr turtum , tp<uiU 
fibilu mvlu'u fignzßk < dtui Tel dt Vrt calami vrl *r~ 
berti f'ihS. 4l>airt*pfeife nsn folum Jicitur ftftula 
can tarrix ,4lih (im 5I3tC / j>ä rtism (Tbilui a< u- 
tut, qvi, manibut conjunilis, vo!a» inflando 

excitatur. ^»inttt' fiyt £ü<6pfeife / forJiJk Akt- 
tut dt ano, }Ue CTepitu venmt. .flirten, fa* 
©(feiifeTpfeife / fiftula paftoritia. £oIpfi'ifcR/ 
eicurx ampliorei , lax otcs. fpdf pfeife / fifVula 
Ulcx, qvJtifunt : SRcufepfeifcn / ^leftfelpfeu 
feil -tiftutae avium garrituinalfimulanu«. ?0taul» 
pfeife/ GbiluiorU. £>rae'pfetfen/ tubiorgani 
pncTmartci. £>ux>fru ^ifetdjpfeife / tibia mi- 
lirarii. Zerpfeife / cicuta , (yrinx. calamui. 
Jiiicf enpfeife/ läcia fitlula. Oijrfpfei/e / utricu« 
lus , eibia utricularu. (rcbaliueiHJiVije/ tibia 
gingrina. iabofpfeiff /tubulu». 5ÜJ pa pfeife/ 
bydrauloi. 5Kan tittig «pfeifen fdmeiten / »eil 
man Im 9tcr ji^ef fprov. srfbs non femper duia- 
bit , condtre nidot , vel : Cum f errum candet, 
cudcrcqvcmqvc decer. £>u fcllff mir fd)Pn naeft 
meiner «Pfeife tan»en lernen / aecommodabo cc 
aj ingentum meum. j>.t- {pfetfletn Da^ mu? 
laiiten tvol / trenn man bi< Sk^ael fauaen |VH . n- 
Aula Jukc eanit * volucrem dum deeipit au- 
eep». ± 
«4)feifiing / «Pfeifer« /tit/ttat «pfeifen / * Od» (8t> 

pfeife / ftbilus , camut cibarum. (Einem 
«P'eijien lebren / doecre aliqvcm can tum eibia- 
rum , artem inflandi tibiu (rädere, ©epfeife 

$*xo». tßntur o öepipfe/ £? fM6 -uocob. «JHper» 
(epip / pipüario . pipatio. &otf (rdblJn^en« 

Pfeife« fß libilui ferpenrum. 3?afeW»feifea / fi- 
bilui nariumex carum ob ftradtioneorms. 

«Pfeiferif^)/ «JJfeiferlid)/ * ^fetfabaft/4i/.8^^v- 

aulacdorum 6» tibionum more , tibus . S^rirtu- 
hs car.endui. «Pfeifttlfo!) "um mtUpb. txyofL 
tur : Bucculcnuii,oru (ttdrt* huccu infUrtßitnU 
Slilj'lMCiflKj) / r/7 . (xplodenduk 2lu6Vfetfll(te 
(rcJ/liiWl - : exlibüandacrrata. 

Zipfen / ar^fipftn / « 54af«ti.p<p«i/pi- 

tuua laboiare , ttl gaUttut » **** wttfdj* 

tpinJo<h fabeut, tflq, i /«» b4tww.- Hbft Pct 
«Ptpü/pTiruita. cnryi3,**rbw ,Alüurt*m «pjjp^/ 
& >Pipri<t>t//>i< «pfipfir^t / piiiutoi'ui, muco- 

fiw. 

■^Nferffll/ poppy fmö muleere , un4t ^Pfeifun^/ titi 

poppyi'ma, fvedtflorhpTtffi fomu jtu lobwrumtn 



1439 W 

fe coütforum (Irrpitut, w/r/?patpus Sf fonus , lin- 
gvj , rnambus ac fimilibus modis excitatus ad 
favorcm cftcndcndum. ^Jffufctl/ etiameßi\n- 

a«r«-, dr <Dfeufung i t>te / (Wor. S<^<pfnifcn 

exfonttur pondcrare , periculum faccrc Jeu t£n- 
eare , qvantum qvid pondcrct , cxplorare gravi- 
tarcm tollcndo , -£ebcn/ wie fdjtüccr ein jbmg 
<(l/ librare, trunnare, qvia toüendo pundera an- 
brlamtu 6fJ ' mgemifcmui. 

^fifferlinß'J»«/ tuber, fungus «boletus. fttV- 
• rit venire a 
twnqy.tnt fonunt e iere, cum tangitur , x-el fran^iL-r. 
^fincrlillg nulapb. fumilur pro re vili abje&a. 

Uwe fbrafu : 3$ ror-llte nldjt einen 3)fi/ferlina, 

bt ftlH ijcl'f Ii / tanemonemerem. 

*Pfttf>/ P / " r - ^PfCCbC / eqvus , caballus. 
3URA ^fcrD.' /ir? <J.\f\ri Icilt/ 0(Jß / cqvulus, eqvus 
pullus. ©tiUipfia $)ferb/ eqvus fuf'piriofus , an- 
te!«* Jjpart trabrub 5)ferD/ eqvus fuceuflonus, 
fuccuiTor. '^broerfenb <j)fcrD / eqvus ßernax. 
Sfteiflenb/ mordax. (Sejtiinbeu/ftatarius. grifef) 
opfert) / recens. 2llt tycl'b / vctulus , fenid 
confeftus. tfrenipfia, jjfcrD / fuffragtnoros. 

jtranf ißferb / morbidus. SDJaaer / rtrigofus. 

?D?atf mfibes <JJfcrb/ defeflus. djeu/ pavidus. 
<?trand)clnb <ßfrrb/ cefpitarius. fljferb/ ba$ fid) 
gern nieberlrgf/ eubuor. (gepiilj t Wert) / eqvus 

phaleratus. ~ SSilb / je« unaejäint <pfcrb / eqvus 
feroculus , indomitus. A colorilta appeUaniur: 

Slpfelarau $ferb/ eqvus feutulatus. 95raun 

^Jferb/ bajus, Ipadiccus, punieeus, badius. ,v .il 

5)ferö/gilvus. <B$roar}<|5ferb/ aecr. ©rnn 

SBferb/ glaueus. A n.itivne,feu Regione dicuntur : 

SReapefitanifeh <Pferb/ Neapolicanus. (gpanifd) 
$ferb/ Afturco. $firF«fd) Wert / Turca. ^Jr-l» 
nifd) $fevb.' ro!onicus,<t/Mt/etn JUcpper//»^e- 

dartm. £eulfdj Wert / Alcmannieus : Ab ahis 
fvohlattbutfuni : (£in 9)?ityfud)tit} Wert/ eqvus 
fplencticus. j£>arftblecf>tia / fcabiofus. $fo|, 
lernb / phrenecicus. fiftpneiigigef / lunatlcis 
ocults. (StörblillbeS/occultaccccicatelaboranj. 
•&OCfeltd)t/ccrnuus. ^)Critd)led)rij/ lufpirioOis. 

SBurmiebf / verminofus. %itttviti)t / feu relv 
:j*ireniulus. «flippen^« $arrenbei§i]/ morfi- 
cator. jTn'ppenaOcflTdjt / eqvus ruftator , alias 
tmKopper. ?frßid)t Wert / eqvus mueofus, 
ptnntofus. (3ptJtia"<pfcrt)/fuffraginofus. 6fc 
tig i eomumax , retrogradus. Werte Warfen/ 
cuxtxteqvos. 2Bifcfrcn/ detergae, 3(iini(fl/ 



ffi 14 40 

frenare. ©em ^ferb J£>alffer anlesen / capiftrA» 

eqvum illigare. Safteltt / fternerc. Serbin'- 

ben (SiaU jieften/ (hbularc cqvum. ©em ffltx» 

bc bic 6rreu m*ld)rn/ cqvo ftramenta fublleinc- 
rc. guller geben / avenam mifeerc. 3u fifeib 
fetjn/ cqvd vehi. Center in Ererbe blaien/ eubi 

ad eonvellenda ftgna Hgnum dare. (fr fc$t fid) 
tont tyfcvbe nnf teil ^fc! / ab cqvo ad adnum. 

(giclpcrt bpcb, ein ^ferb/ bat »ier Skinc bot/ 

qvandoqvc bonus dormitat Homeius. 

^ferbe brnbevn 3Sr k ofn fpnnurn / negoria pra> 

pbftere, inverse, perverse, y'diftötc gercre , pro- 
terb. rß, carrus bovem trabir. ©ebingf ty\CTb 
v.\. c(u fur«e teilen/ eqvus conduÄus brevia 
reddir müiiaria. €m rptilig tpferb foll man nidjt 
jiitiel reiten / eqvocurrenn non opus eil calca< 
nbus. (?r reifet eirt fabl Vferb/ eqvum Scja- 

Hum habet , yrov; Ae bonk mafcpartif. 5Cteflt 
5>ferb / Meine Vaff / pondus eqvo cenero decec 
haue imponete magnum. ^ill milfi^ ^Pferb 
üd>tet Feiner J^unbe bellen/ ineus non metuic 
ftrcpiiusr €in SDfcrb fumlcil/ cqvum circum- 

agcre. ^Jferb in* 2öa£cr reiten / cqvum ad aq va- 

rium , feu aqvartonem ducere, aqvatum agere t 

feu aq van cqvos , bie <Pferbe (rÄnren. 55efd)Ia» 
gen/calccare. Slnfpaunen/jungerc. SlusTpan« 
Uen / disjungere, jugd to\ verc. Qni ipfcrb pol» 
fiflret / eqvus in gyrum fc agic , in orbem ic 
- vcrlär. 

'Mcrpfcrb/ eqvus arator. $!mftfpfcrbf/ pnjfeftu- 
r» , pr»fcauralcs eq vi. «BeopfVrb / Jeu ^anb» 
Pfifft) / eqvus honorariut. J^anbpf erb / feu £Rc* 
benpfer5«<Üi dkitur narippus, dexrrarius. SgflUi 

ernpferb/ eqvus ruiticus. ©icnjipferbe / eqvi 

ad anearias deftinati. ©ragoiierpferb / eqvus 
dimachae. <£raenpferb/ eqvus proprius. $rbi 
pferb/hcredirariu«. ftlmtefpfcrÖ/ fihh 5f finße* 
Pferb/ I'egafus. -S^^unftpfcrb/ etiam S"ebub 
Pferb diertur, &efi eqvus dommis , cdoOus in 
eqraria arte, greubenpferb/ eqvus phaleratus» 

8v* eß in exe^väf Vrinapum, cui eqves catapbra- 
■ut mfldet. $rauerpferö / eetntraefl eqvus atra- 
tus, lugubris , in t Adern pempd funer ali. gn&r< 

tnannifpferb/ SC arnpferb/ fvt Rorngaul / cu. 

rulis, plauftrarius,carrucarius. iSratt feuQBtit 
bepferb/ armentalis. Aailbfpferb/ eqvus decu- 
manus, Bucephalus. Aeiligen Orifrpferb/ 4likt 
@feef enp/erb/ eqvulus ligneus pictuns vanatus. 
^>inberpferb / pofferior, ut QSorberpferb/ ame- 
xior. a^itfclpferbe/ medii, ut w fejugibut, einem 



T44i 



9>f 



Pf 



1442 



3uge von f«d>s pf«t»cn / vidert rß. J£>crren< 
pj crbC/ eqvi herilei. Jjpplipfcrbc / cq vi lignarti. 
ligna vectantes. 3aa> /iw ®(b>&pferb / c qvns 
venatoriu*. JTnppelpferb/ eqvus juaali«. $Ut|d)- 
pfcrD / efledarius, rhedarius. iltbn'fne SRict 
pferb / mcritoffiuf , conduüitiu». £c»bpferb/ 
ufuau«, familiaria. Jumper (gchanbpicrb //« 
0d?(n&tnebt£ / eqvus macilcnuu , annofus, 
ftrigofus. «OJannpfcrD/ccntaurui. SReerpfcrb/ 
feu(gt(t &*öa(ierpferb/hippopotarnu«. (Warfe 
(enuerpferbe / furFarrancorum big», sföutter» 
pferb / eqta. *R,irrcnpferb/arundines mono- 
num. SERange Ipfcrb /feu 2öalf pferb/ cq vus ma- 
ch mar ius. CDeutpftfD / id.ftd per jocum ettam 
afinot voctat SDJulpferbe / filait mim molilnribtu 
pro t<pni ejfe. «Dafafdje pferb / SSorfpaim * Olr» 
toöericpferbc / eqvi agmmales. $0|rpfctf) / ve- 
redln. iXciffpfcrb/Tiatoriu«. CKriipfcrb / te- 
le«. Stabt^Pferb/ fenatorius,raagiftrar»i«cqvi. 
Kitferpfcrbe/je rvitutfrudAlü* , cqvitia Atta, eqvi 
feudales. SKiemertpferb / eqvui funalis. :XiUi'o- 
£ieb$pfcrb / eqvu» tum vus. (gartelpferb/ 
.fellariu«. ©(felagpferb / cateitro. <Sd?Ut(Cll* 
' pferb / trahariut. ©djlcfipfcrbe/ aulici eqvu 
CciiffCnpfcrb/leÄicarius. ©d)lad)f fa&fftt* 
pferb / eqrusNeptuno» w/Marct immolandus. 

<8d)ifr Äumt» ©efefoin» * ©aumpferb/ helda- 
riu«, clirellariua. ©iegeepferb/ eqms ertum 
phah» Jeu petius OTali«. (Solb.Ucnpfcib / eqvu« 
militari«. ©onnenpfetbC/ Soli« eqvi » qvorum 
qvatuor a VoitU nomittäntur : Phlegon , Tyrois» 
Eous CS* JEthon. 6prinftpferb / defultoriu«. 
Crpriltqpferbe eüam dicuntur Dtcs&llgtfe/ eq»i 
admiflärii , it. lältaeores. JrcmpCtrrpfC'.'b/ 
eqvu« tubae afverui. JurniipfVrb / eqvu» decur- 
forius pbalerarus. Unfe xifyZx\Xl ©flfttf iH'-'vf 
Irin / afellu«. Oorroeratfpfcrb / eqvu« villicu« 

ttßnqfQpffrb / curuli«. ?ÖJalbpfcrb / eqvu« fe- 
xus.fylveftri«. ^elferpferb/ tolutarius. 3"<3 
feu 3ief)pfirb / vcöariu«, jugatis. 3**f! /»t< 
©iOl)rctt;*J?'inbcrpfcrMciu/ mannus, mannu 
lut, eqvu« pumiliif. $fttb etum P'° 'f 
Opj-pointor. Cin £)ber|ler Iber taufen t Wrbe 
cbiiiarcha. €r 6«f bunbcrt Werbe imber fidj/ 
magiftex cqvituxn eft , ccaium eqviubu« mv 
perat. 

S 1>fCrd)/ einträgt ipfetM'*/ t>et/ propr. f/I fi 
mum caballin«m, poftmodumverb qvodlibet cec 
num 1 frt ^frtf ftttcu* orillura 



SßfiTd) mtton^m. pomtur pro fepto , i.e. /oco c/«w/» 
1 /1 ^ ; 0 . n /; 1 ove< ßabuUmtur. 
pferchen Aercorarc agrum fimo : Sei $ferd)ea 
etism Aliqvö modö bontflun diexturpto cacarc , ven- 
ern onus depooere, atvumexinanire. Compof. 
&fpfiTtj)eil / confonre , merda confpergere. 
2lu6 p|Vrii>v'ii/ finem cacandi facere, finmm cjice- 
re.alvura levare. föerne pfeifen UiüUcn/ ca. 
caturirc. 

^fcidjung/ OÜ ' EfftA« <j3fircr)i*n / flercoratio.la!- 

tamen. <pferd)cr / Der / a ^frrd ief>t ' «i;. eß 
cacao«, cacaturienc , ü. ftercoran« , fletcota- 
r ius, 's ftercorofus. 



^Crt / tit/ pl. WXtM / U4 dicutitvr veftigia cer- 
vi.aliarumqve ferarum : Polefl venirt A Pferd?/ 
nift mälh Heducere k fttretj / progredi , pronurteiant 
emm ovidam i g»irt. Vkunw tamtn : £>eU J^it'fdj 

m\ fetmr gert unb ©clr5? fpuren / «r*j vcftigia 

* Brno« dijudicare. 

Pfc^ / 0 pfiis / pfcfjcn / ^pfirjen / gc* 

pfC^t/^gCpfi^t/ vcl!crc,rcJlicarc,mor- 

dicütcompriiuccc, orchciidcrccapciTcre, velli- 
candoartrcc>.irc t ilringcrc t it. pungere, S^conv 
pungcrc.p/ün et<dm digarc. InJetß jJJttJjcr tjeu 
^jiljvr Dce ' vollen*, v<llican«,niordicu«atwa- 
hcru. ^Jfiliiint)/ & X ■: mit) / Ow/ vcllicaqo. 
vcllicatus, contredar.o mordax. $f(l}id)t/ & 
^Pfil-.dH/ Sfa<*Wper modum vcliicaodi ae 
morduü« compnmendi, ftringcndi , premendi. 

&ium in beu Härten pfißen/ bd§ braun unb 

bttllliVirb/ genas alicujus adlivorem usqvcdi* 

gici« vcJlicare. €tn)as Pom Seioc abpfe^en/ de- 

vcllerc atiqvid furum de nut'sä. bat eine 
Übitn b. inrocaaepfirjet / pinim clam abftulir, üT 
promdt yjlbpriQcn/ biiiiucopfiUcn / barrcnpfißen/ 



Arne rrMm 



Pfi^CIl /.t» 3 p»o J«rlc cldn.irßiaotj'cd 
tarnen tti plurimum p&ttiAli capüur , rumtr. dam 
tollere, particulam auferte, furripere, raperc m- 
geniote, iubtÜiter abriperc, ut ita Slbpfi^UflCj/ 
& .f)inn)e^ptißun.l' 7^.1/: delibarioyü rci ad ahum 



iijrui 


, clandcfli 




•cr/7:l*dei 



nemusqve fcalpare. radexc, ac rodere, utlttitm 

fuggilUre, c"«.ompungcrc. IDu'Äinber pfii^B 

b<n (Elfer« pft©dr»eiJ/liberiparciHcs luosfa- 
piufcule defraudaot argenro, infeieacca nummis 
emungunr. ßrbafibnf ff }lin>bCiiepfilJr/mor. 
daeibut di°itit pene eneeuu illum. Htuttum 

pfth 



Pf 



£444 



ptrtmtt . $fcQleill/ Oae / puilula , qvdfi vtUictndo 
fitfaÜM. 

^Pflaniy pffanf5Ctt/ gcpfTanjct/ 

sc, Airpcs fenunarc, fem i na krobibui dcpooere, 
•et ordincs difponctc. Dt Iwtvottbulo Schottel, 
in primitiv, citat Junuim ui Willoam. fcribentcm : 
SupeiTcdcoqricqvani hicaddcrcdc origtnc vcr- 
bipfl.in.itn/ plant jrc: Cum hoc verbum,ficuti 
de alia innumera, gentium plurimae , autaRo- 
manisacccpennt, auc ab aUaahqva tciufliorc 
lingva una cum Romanis dcfumlcnnt. .Voam 
,iiJ& Ljtttnami. J*lanta, iWplantarc , i. noßiate- 
i : ftiorf hnevs dt fumt.tm effr inter mHj mit liftrt, 
qrbd nuütu Crilicorvm hafttntu vetum rjuiftynon 
invrßvartpcturiit , &<jvtdBfIguä y Danica , Svt- 
actrtJiqvxq,Jtpttni) ioȊle4 nnlionti hoc vocabuhm 
ptrpetub Mgnovtrir.l. tyf(Ml\Ctt autrm propr. efi fir- 
marc, ftatuminare , ira ftatucre ac ftjparc,ut 
Jirmitcr haercat , atq. in hac primioenid figntficatio- 
w muttimodi loqvendi temanßrunt , ut ; '(£(11 (*k> 
tvidltnÜB PPdlljClt/ memoriam nominis rtlin- 
dvere , faecre , conftituere , fundarc , freund. 
Moral, monumentum aere perennius exigerc. 
Sflim pflanjCB / gloriam acqvirere fundamen- 
cum firmum ac folidum agere zdexftruendam 
nominis immortalitatem. Hoditq^ dieimtu: 
«3 tuetc pflanjeit torme nca ira coltocarc & d<fpo 
nere , utcYcm neqreanr, & ovafi radicctegtffc 
Jvidcantur. Si Mutrm Etymon ipfum drft.ie * , en 
tcnjtQumt metm ! ^ .llflllj anl qvk Cermanis du 
cebdturlcdcifix* , i pal / ftve pfhl. Itarnimbx- 
bitabtnt mn'prtt noßri , ut palis <tefixiftsbmrtnvlA, 
ut qvib'M habitsrmt , ßbi ccndrrtnt ^ yvefr flante- 
rtnt fivr firmarrnt. Ab hoc p«lr» :t> ' fit r pfd< 
l»JB5/ diBum f/J^flanjcnfirmum locum fibi con- 
ituuetc , urjr adhuc bodte dieimtu : ^d) fortl miej) 
nnfcfllDr» pflanjcil/ fedem rcrum aefortuna- 
xum mcarum hic habebo. Et qvonum iflud fie- 
fat proptgänd* JoboiU & ßjrlunarvm cami , ideo 
^fxr/jjfllänjfn/ fivt ^flailJCII ad\m;ina&ßirpa 
trarutetum eß : plantando *titim folget plantar um 
ßxptmtu intrudimtu trrraq { t'XtflA d m pi . mimm: hoc 
tr.imtß plantare. £ ; iimu' l \\ n',cil* pangere, fe- 
rere ar boret, arbuftarc. i^Cpjlailjfrr ^nilltt/ 
arborfatira» hortentisjtralatitia. Iii: -,c^ti •»';■ 
fCrSilUflt/ arbor fpontr nata. Cowvof. funt: 
SScpfliinjClt /confercre aliqvfd , per ordinri d s- 

j>oncrc plama$. gin ©arten mit ftpfanarit 
Pfpfltinit/ hoicus rofmannoconfiius , rormari- 



dttras depa^ui. £tan> * X5raufpfla»jcn / m- 
ferere , pangere. Stuf iV; taut Vi a jpr an $f 
pflanzt / amaracus feminatut eft in hac areoia. 
Ritten SSBrinftocf an einen $aum pflau$cn/aibu. 
Aitas Tit« inftituerc. .£opfni an etilen 3?CV J 
hinauf pflanjen/ elitum lupulo veftire. €in* 
pdan^etl/ infererc, ingignerc. (£. i|t alfo in iic 
§ia(ur einqepffanjt / innatum eft , in ipü natura 
inrlxum eft, natura ita facti i><7confticuti fumus« 
^min'pflaiutc ©raniamFeir / inGta fetttai. 
^tireh gute ^uferiiebuua n\xt> bic Suaenb ctr.'c 

pfiaiiit/ cducationc honefta virtm radiecs agic 
in mente humanä. Cimiep 'fl • nj f e s? j t teil ■ mo- 
res ingeniti, ingencraci» in animoindei. UlU 
cin^epflaiiit/ aflumeus .adventirius. ^prfpflan* 

Jen/ propagarc, profeminare, fucccderc. ^en 
©Ptte^t)ien|t fprtpflanjen / religionero propa- 
gare , promoverc. Qai UnPraut pflanzt |:d> 
icie!)tlief) fort / zizania faeihmererpit, ^adolc- 
!'vk. Sßebenpfiaiuen / juxra ahqvid plantare. 

5 man neben rem 2Bea pflanjet/ roirfr leicht' 
jcrireteiw q»od juxta viam leminatur, t.u.ic 
conculcari folec. . SScrpflanjen / transportarc« 
wansferre plantas. SBeipflanjtc hieben/ Tivt- 
radices tralatitiae. S3vrpnanjCII / praererert. 
Üßeicer pflanejen id. qvod Sottpfiamtn /propa- 
gare. SGBi^crpflanjeit/ rcfcminarc, denuo plan- 
tare. 3uf^nunenp|ianjen / conjungere , aflb- 
ciare »artai plantas. 9Bp(riethen()C ^(dffletlt 
lufammenpfianjen / odoras plantas conrerrc« 
conjugare .congregare. X ^ ^. 

"■n nur rer / fenunator , arboraror, plantanf. 
^ fiartjtTiim / oic / faemina Airpet fcmtnani , t1 
per ordincs difponens. Stxaut Ptlanjer / infitor 
br Jli'crr. 
iCr / infii 

tans i translator herbarum. 
$j(tin\t /Vit / plur.tof\<inicn / planra, foboles, Cc- 
mina, (lirpcs. ^3flihi,l';in/ tOB/ dinün. iurcu- 
lus. CI)Cp|lnn)leill/ l»bcri , proles.pignoracon- 

• jugalis amoris. <Pflanjen / Die Ott »evfeBt iver« 
Den / bef leiben uid)t wol/ Planta fxpc crampofl- 
ta , rarö coalefeit ^lauPpI)lpfjan)en / femina 
crambes. jt ph(< fvr Ärautpfl.inje / braflica fex 
foliorum. jOelpfianie/raraus.yJx'r ftoloolcar.jf« 
oleagineuj.J5)cpfenpflanie/i>oJo Iupuli.5ÄcuteU' 
pflanje/ plantarutas. A'Pl'enrviii» rofmanm. 
Vralbeo (alviac. (galatpfjanje / laAuc* tenef». 
VfUrRfttt/ alikt inftteit j'ubminutifi braffic* 4rf>«. 

fcuin intcUiountur, idti & Vflanienfamen/ *ß fc- 

yD PO nnen 



flic*. gortpflr.njer/ propagator. ^inpflan* 
/ infitor. »8:t pflanzet/ planras traospor- 



1445 



VI 



Pf 



1446 



mcn brattua» , \g Ulu pl*nt* voctntmr braftua 
tralaiitia. 

HiillilMII f &t'*/ Planta" 0 » confitio, confitura, 
äSui *a6$fltn\tnt &*it Srpflm.nng/ €in- 
Pflanjnng / mgcocratio. §tfrtpfl:iii»ung / pro- 
pagatio. SSerpflanjuna/ translano planurum. 
Vtr'um IScpflaniC afptÜAtur plantarium. 

ttfamW / & »WtoBiboft / *#• plantar»», gort* 
pflan,baft/ gortpfian,i(&t / translam»», habilc 
ad propagandum. 

n>flcq/ pflegen/ 3* pflegte/ vrtw«-rüw 

3*PP6c/ ytpfluje«/ » t jcpfl^ft/fcj5rc,mür»», 
confvcrüdinis efle , folitum efle, confien, aflole- 
rc , in more habere, & äliAfarficatione : curare, 
fovere , obfertare. pflegt t folet , aflolct. 
£r pfleget eSfllfO JUtUlm/ ita in morc habet, hoc 
ipfi folenne eft, ita fert ejus confVctudo. (Er 

tubt/ wie er aOejcit pfleget / inftitutum fuum fer- 
*ac , confvetudiaem haue retinec. Pflegt 
fo uigcfd)i'bcn / conftetudo hoc dar, mos ita po- 
ftuiat. £r tubt niffct mehr wie er gepffogen bat/ 

ä conftctudinefua difcclKt , de Um tu , diflunilem 

fe fui probet. <£e pfleget mir* jiifagcn / folet 

mihi in fermonibus diecre. <So pflegt* jugeben/ 
cafus hic tcqti folet. <£foc$ pflegen / curam ah- 

cujus gercre. 3cfr fan feiner nniefjo nid)t pfle 

«cn / de co jam folheitus efle neqteo. £r Dflt 

ihm lange 3e(t gepficaet / fuftcmavit#educavit 

illum diutiffimc. SHtr yflcat meiner '( q*'« ' eft 
qvi me obfertat, qvi mihi infettit ? 9ieid)tr ©4* 
ftc pflegt man «lerne / pecunix obed>uru omnia. 
CompoJ.eß Sßcrpflegen / alete, nutrire. nutn- 
carcaliqvcm, cultumA viftum alicui pr«ebere, 
accurare, fuppeditare. £r *erpfleget 10« fo gut 
er fan / fuis anguftus illius tcnuitatcm fuftentat, 
fovet illum opibus Alis. 
5)fleacT / / curator , procurator , alror, nutri- 
nus. «Pflcaerinn / fclf / curatrix , procura- 
tnx , altnx , nutri* , nutncola. Dkilur ttiäm 
Snrpflegfr/ foppeditans, prsebens, accurans 
viSum * amiftum , praebitor rerum neces- 
fariarum ad viftum de vicam. JfjKfligenpflcger/ 
«Hai tMnnvoctt / admfniftrator bonorum ec- 
cleriaftKOtumr Cllmofcupflcgcr/ elecmolyna- 
rius. 

Ufl.-ge/ t>K/ <u** euratoria, curarura , curatio, it. 
fuftentatio, fuppeditatio corum, qvrr ad cultum 
& vittum perunent. Dkitur tUxm <pfli a acrrO/ * 
9 flv'flbaft' JCti* curattta, &procm*tio. $fle4Hnj/ 



Unn tß fvtsd Pflege / tn*m SP.tpflcgung/ iiimen- 

tum, alimonia , nutritiven tum , cibaiia , bartna^ 
emmum p» £ bit u. S*.{ tyfcw i fcl< / qvoq^ tßre- 
gionis couftiturio, diflricTru? , prxfcAura, «iukr 
t>OCjr»ey/dynaftia. 
^Jfle^lub'' \3 *dv.(o\\v\\ % Ö'ßilirö.modcTatus, 
(f moderatc,mediocris.medtocrt:cr, tt. curatus, 
B'curate. <pfleohcb worinit äuigehen/modum fcr- 
▼arc, adhibere, habere, mcdiocruatem renerc, 
cemperanter agerc. ^flv'dlid) J^i'U bauen/ mo- 
djec ligna caedere. (£r \)&U pfleglich JfrauiS/ mo- 
derationem adhibetin ccconoimcn. 
^fliC^t / tiC/ Qvaft pfkgictit / piopr. cura , prae- 
feftura, deinif qw.-.liitt oflRcium, munus &mi- 
niitcrium, it. debitum. obligatio , juramentam, 
fides. €^ Ül &etoetyflk!)t/ tuum eft, ce decet, 
tut eft muneris , tuarum partium eft , pertinet ad 
tuum officium. v£ 5 J t]t iViDcr (eine ^ liidjt / Be- 
tas, iniqtum, flagicium eft. prxtcr honcltum fe* 
ceris. <Er tubt (vi feine <j)flid)t mit (id> bringt/ 
fungitur officio fuö <reinrr °3|ii($t jumiDer 
leben / ab officio defleclere , dclcikcrc , rc«.edcre, 
egredi offieiö. fl^e Attf f<&»CJ« W<S)t<n/ 
fungor muneregraviilimo, labonoliilimo . cu- 
rationem fufccpi pcriculofiflimam. Cr nimmt 
feine ^flidjt niit in a4>t/ deeft officio iuo, negh- 
genter c*v indecore geht munus Tibi creditum. 
Seine ^flidjt Oblegen / facramentö feobligarc, 
fidem adftnngere. (gr flebt in ^ßioVen ben teiu 
jbenn/ juramentö fe oblhinxic prineipi. (£inem 

mit £it> imD Vflidjt terwant fcvn/ de* inöum erte 

fact amer.t 6. ^i.'U'H i?CV $fli$t n I U'cn folvcte 
aliqtcm jurejurando , libcrarcaliqvcm munerc, 
tfeuratione. yfiidjt etutm noUt traOum agri, 
certosqve agrorum limites. 
SlmtSpflidjt / juramenruro officiale , a/^ yfum mu- 
nus. officium. ?urgerpflld>t / obligatioci. 
rili», joramentumeitium. ^riiDerpflicbt / de* 
bitum fraternum. €brittenpfli(i)t7 muam Chr»- 
(liano dignum. 

5)ieucrpfli(bt/i^9W2lmi6< 
pfadjt 2)ienflpflid;t/ <ervitus, operaj. ©ing» 

pflid)t/ fortitio fori. €bepflicbt / debitum con- 
jugale. (gibrtpfliu^t / jusjurandum. lürbbnU 
tig»ugepfli(bt/ homazium^ (Xltcrnpflidjt / of- 
ficium parcniBm. €rbp|ÜÖU / nexus ad h*re- 
des tranfitorius. greiini e:pflio)t/ lex amiciciac 

gDv(ienpflid)t / officium pmuipis. ©egcn-ZIur 

?H?iu^tclpfjid)t / obiigano mutua. (SendUS« 

pflid)t / cautto judicio fifti. feefinre» ^Oidab. * 
inetftfepflitftt / famulatio. ($cn;ifjcii6pflid>t/ 

ob- 



1447 



Pf 



Pf 



1448 



obligatio confcicntiae. S}v.nb?flid)tJ ftipulacio 
manu facta. JP)atI^J>f?tcI>r / domcfticicamjiura- 
mcntum. J£>errciipiUd)t / dorainorum raunus. 

2hii)cn&pt^id>c / juvcntut« oflkia. 3ungfcr> 

Pfiid)f / rtrgmitacis dccus, ^honor. j(ini)er> 
Pflid)C / obfervancia filialu. $ft\<tf' f' ve S Ol 
Datcnpff id)t I fecramcntum miluarc. £ant>e£' 
pfiiQtj homagium. gel >n?p(iidjt )uramencum 
& obligatio vafalli. gei)Vpflid)t munuidocen- 
uum. gicbe$pjiiu)t/ vinculumamoris. Oßaffy 
4t Sftcbtnpflidjt / obligatio fcqvior , inferior. 
9CdtSpfiid)t / obligatio cx juramento confilia- 
xii. ?icd)tspffid)t/cx jure debitum. 9iegenfcn< 
pfiid)t 1 imperantium munus. £iid)tei'Fflid)t7 
officium judici». fXittcvprUcbt / juramentum 
ordinis eqveirus. (Sd)iillfcp|iid)t/ obl'gacio cur- 

pis. ^cfrcriprlicvf/jocofa. (Sc^irnipfiic^ty jiara- 

mentum protcäon a diente preirirum. Ctjl'Cl- 
bcpfüdjt / commercium cpiilolarc. t*d)lllD» 
Pflicht/ obligatio cx dcbito. t ni-flid)!/ pc- 
riculum an im». (Sfctfepflidjt/ juramentum rei- 
publicx praefticum. vriinöcnpflidjt/ obligatio 
expeccaro. Sujenfrpfiitfjt/ vutucis debitum. 
£riUieipfÜd)f< nccetlitasjuxus. Unpriichr in- 
dcbitum. Unt>crrüi)llc!tpflicbt / juramentum 
fubditi. ^BiH'i'ti pfhd)t / pupillorum obedien- 
tia. ÜBiinl>crpflid)t/ juniorum opiflcum pro« 
fechoms neccQitas. QBcibetfpfiid)t / debitum 
uxorit. ilM.iiMU'flii'lH / viduarum officium. 
3cirpflid)t/ obligatio temporalii. 3cn;pr1tdU' 
fidelitai centenua. 3 un 9 tn Pfl lt &f / moderatio 
lingrae. 

9JfJid)f f n / fmplex , m ufu mn efi , frd compof. 93er» 
pfltd)tcn / dev incire , obligare > obftringcrc , ad - 
ftringere, alligarc, cogere, urgercaliqvcm ad 
faciendum. tncil t?CTpfli(ft fcn/r/iÄwi7. r/f, 
in pftidn ruijmcn/ juramento fideliratit ali- 
qtem adfrringcrc , obligare. ^id) Perpflid)» 
Kn / obügare , cbftringere , devincire fc , rtdem 
fuam tlicui addicere. jd> bin hiermit oerpflid)« 
ttt I obiV i<ft u» Tum ad h*c facienda. Diird) (m> 
Planet lU' UM Uh t Pcrpflid)tC t fegn/benefieiii de- 
tinclum eile. 

35frpflld)!un(J / t>IC/ obligatio , ftipulario, pro- 
miillo, fconfio« reeeprum, polliciiatio. ©C» 
Q(ntcrpjlid)(un<)/repromi(Tio, obligatio mutua. 
^>aubtccrp(1id?(unrj/ debitum principale , obli- 
gatio primaria, tftmfswrpfiidjrting l fidet oflS- 
calii. C3d)cintf rprüdjIUHij/cootraclus funula- 
tui.fpondo tucata. 



33rlidjtt4 / pflid>( bar / perpflioVcf / adj. ;3 adv. äd- 
tut rtiam Q3rrpfiid)tliu)/ obligatus. alligatui, 
aftri&us, obitnäus . dcvinftus. Unpjhdjt \.\r 
Unprlid>f6ar/ indebitus , miaut o btfnöus , nul:ö 
modo dcvindui , hber , fpontaneus , uluo- 



neui. 



Pflotf/pflocfen/gcpflocfct/^pflücf/ 

pflücten/gcpflficfct/ vcllcre, vcllicarc, 

carperc , decerpere , deplumare, depilare. «f>0- 

wen pfioefen/ vellcre lupuium. jfirfu^cii ppo» 

rien / decerpere cerafa. ödnfc pflörfen / deplu- 
mare anfercs , avellere lanucinem anicribus. 
Z>cu XMc barf mnn n idu pflncfcn / cafei non de- 
plumaotur. £fc QCBpüC pffticfrtl / qvod tarnen me- 
Uwduitur : t>uVOo\ltabnebmm/ fivr 

f<ifd)€XCtl/ ante iaventam tonfuram autem lanam 
'vtUttefoiUifuntpaßoru. Compof. funt : 2IbpflO» 
(hii' decerpere, abrumperc , avellere ,rcvclle- 
x«. Q5tpflorff» / velhcare , cruere , conrellcre. 

Cinpflerrcii / v'elücando indere. ©emmdn in 

frifd)c ?7l ild) tinpflotfcn/ panem (Imilagincum 
in laÄerecenti maecrare. S3«rpfIocf CH / & 3ct* 
pflOftin / pcrvellerc , excidere. 3(rpflüdtC 
äßoill/j/ta; 2Uufu?ollc/lanavul(a. 
<Plip(f c r / & gjftäcfc r / r>«r / Wixfmnn/ * ^Sfiiitf ci 

rinn/ dte/mas de feemina Teilens« vcllicans« de« 
cerpent , dcpilan»,dcplumaoi. J^opfcnpfiOCfC' 
rinn/ fccminalupulumdcitnngens, dcccrpeni» 

coilrgens. 

(ßflccf mia/ Ut/tt. 5JflurJniK)/ *as <JJflc*cfcn/ * ^h* 
den / vellicatio, vu I iura, abruptio, avulito, cvuU 
fio, rcvullio. excido. ObUpflcrfun^ / carptur«, 
vuhb dectiptio , pomorum. j£)CpfenpfiO(f ÜB?/ 
avullio lupuli. ©fafepfluefuno,/ anferum vul- 
fura. 

tjjflocf id)t/aJj. y aJv. id , qvod Tellicari poteft, per 
modum avuiiionii , veilicationis , cxufiomf , 

vul^o flocciJtti. 

glOCf <11 / M«/ plur. flocci , (»jat dimin. ftlitfletn/ 
VHS I flocculus. SeDcr |1ücK-n / lanugo , plnma. 
^djuecflccfcn / nivei capilli , flocci , plumx. 
OGUollenrlPCfen/ lanarum particul« dtvifae , • tcU 
leribus cvolantci. glütfen ttiam dicuntur ro- 
mentum. Inde cm ülccfenbette / culeitra ro- 
mentitia, lanca. 

'PflUfl/ 0«/ phn. Me pflüge/ ararrum.S* 
metapb. vocatio, irarus. ^ conditio vitae, munut, 
officium i <p>td tham dicüur: •Hrtitö, äc S&(rUtV> 
5>P 00 <j Pflüir 



1449 



3>f 



1450 



pflüg. 9iiibrung«pflug / g««u« wendu q*»- 
ftui. J£>inDcr Dem ^>flus< oeraebe« / ?ropr.u*> 
ttum fcq vi, Jr./ r/1: ru$,/i»'f agtoteokre, fubige- 
IC arva, glcbat vertcre, ruftuari. ©i(j) mit bei» | 
fßjiuge Cincbrr «/ arandö Yitatn uiftentare. 9Ra» 
raup nid)t mehr »e lieferen / a\t ber ^3fi«4 h» «[' 
nrbren/ redituum * expenfarum rann habend», 
eft , iuimus dimcttcndi funt ad provcotus an« 
■uos. SRiemanD will gern an Den Vflug /<!«"- 1 
öat aracra taurus. ©eil flflufl «KttDcW aratrum , 
circumducerc. £)Crt typu* bebeiU extrahere 
aratrum. (£ r bat hundert Wigc im Selbe/ cen- 
tum aratris terram vertm €in • aocenu^fer 
Vfl.ig/ ararrum emerirum. ©en «Pflug trtllOclll/ 
«Tf UPrleqci! / ▼omerem aeuerc. UmtPCnbung 
it ? ^flugeS/ verfura; 
fjfluqeu / arare , rerram ararro profundere , tertam 
vemere . profundere , fegecc» aratri« fubigcre. 
©CpfitHet/ aratut. exaratus.- £r MiU lieber PflU 
atm \\ti llllMrcn / arare mavult, qvära litera« ex- 
«o!erc. Compoffunt : »Jlufpflüqc»/ Meum altms 
imprimere,^fii«rf/»«»j©nr<bpfi«u3en. ^rpnir 
gm/ lucran, pereipereararione, exarare;- 53»el 
(^ctreibirt ctpfli'tgcH / multuin frumenti exaiare. 
€r bat jeben (gtb'effri (Selreibig von einem Slctcr 

etpflimet / decem medimna aravit ex jugere. 
*Öi k an fau egni^tfliifVinenJnacrpflftgcn/ uno 

die arari non poteft. «Obeilbinpflugen / lolum 
crudum * immocum reltnqvere , feamna omic- 
tere. Ubcipflngen / obarare : J°ricx>la weint 
ftrau(t?cn/ oen »ofen bredKt» ZWt MIM 
reiben. Umpflüge»/ roieber umpflüge» / aracra- 
it. 5D<tf geßete umpflügen / fegetes cnara» ara- 
uöeverterc. Unbcrpflügcu/ fubararc Kliman.- 

fcernmal pflügen/ itcurc; 3um brittenmal pfui* 

gen/ tertiäre.- 
gifaff / t>cr/ arator; (Ein qcftlefclter $flugcr/ 

arator pcronatui. SJflugermn/ t><€/ feenuna 
aran«, terram coleni. , 

SJflugung/ t>te/tf tae Ufingen/ atatio: tflcmc 
geringe <Pflugung/ araciuncula: Un&erplmqung' 
iubaratio. UmpflugtirW / everfio fegetum ara- 

tione. ©U onberc W togung/ itciauo. ©ritte 

yflmmng/tertiatio.' 

«FJf!ügtd)t / * VflngW # * iv * araV>,,,, » ad 
atationem aptui , in form! arawi, aratorum 

more. <wr • 

^feiern / «Pfrieme/ Me/p/«r.«pfric* 



ernw, anvßo, brevi& ätri ferro: nuncvalrt in- 

ßrumentum fartortum , vet futoritun , qvd corium & 

panntu pftforMtur. (^f^nciber^pfnem / t3d)u» 

JterSpfrieiU / fabula , atq. 1« genar omnem ß^lum 
pungtnttm & Acutum wul. Orpifjtqe Pfriem/ 
framea cufpidara.- Stumpfe Pfriem / ftamea 
mmilata, mutiia. (gifeme/ br3!}crne ^fiurn/ 

ft vlu$ ferrcus, ligneui acumtnatu*. Dirnm. ejui 
f/r^Pfvicmlein/ pJBiunculus, veruculum. 
Pfriem ftttert* plant* tß , newi^genifta, five 
fpar tum. alüt : pfll<ni«nr'r<Mt. 

^fricmlein/ J>ae/ pugiuncuius* veruculum. 

Pfriemen / verb : . pott. nottms : Pungert , ftimulare, 
födicarc, ftylo fodere» cujtu compof. Mipfrieinen/ 
defi«ere aliqtcm frameä. Qjjiiicn an t»icöBaitO 
Pfriemen/ defigere- paricci. ©urd)pfr»emen/ 
transfigere, iransfodere tramei. ginpfriemin/ 
»erforare ftyloacuto. 3eipfricmen/ conficcrc 
frameä aliqvid , vulnerarc S?configcre fubuii. 
nfHomulg / &»e / Pfriemen / ttidempa mc* ? 
Funftio, compunÄio, iäus frameae. 5>UV(t)' 
pfliemung/ vulneracio, trariifixä frameä inflifta. 
3erpfriemung / l*fio punftiunculis-tramcaium 

hat*} 

^friemiebf/tfi/. &*dv. aculeatu«, cufpidarus,» 

cufpidatim: 

^5rCtTlC / ^IC/ orftrum , cabaiius. Nonnvüi ptepter 
Mcultum, qv6 *npatur , a pfticmediäumvolunl, 

vi.l tamenin *$tun\n\en/ßipra. 

pfropf/ pfropfen / gepfropfet / ***** 

re, inoculare, furculbt pangere. SScnme PfrO« 
pfen/ ferere arbore» : mit <Pfropfcr / Set/ mficor, 
dicitur tliam ^Jfrppfer irfum germen ^pa« f aml 
frondeni , & furculu«, qvi inferitur. Pfropfung/ 
t>U /infitio, inoculatio.cmplaftratio, infitus. 

/Tri, inoculariac pangi pottß. Ccmpo£.ifrbifunt: 

9lbpfrepfcn / 33cpr'r epfen / einpfropfen / wrptro. 
pftf»/ roieberpfrepfen/qvorum ommum expli- 
cationem vid. w teiljcr» conveniuni emminomm- 
bui. 



pfropfen/ metapb. ttiam dicitur dtßaomahont altilium, 
qvando tu buecta inferaanlur , aJii dialtüo dicitur 
9Jfr6ren/faTcirc. tarre impletc, farftilibui fa- 
cinarc , fuffardnarc turundi». qvemaJmoJum an- 
Jtret taJibtuojfiifarinaceifftrciuntur. ^>frorerintl/ 
Dfe/focmina offii farrace« altilia impingvans. 
<Pfv6r»ng/t»i«/faguiaüO, qvaciaLbu« uuundn 

hvc buecci» fid 



145 1 



<pt unt> /x>u i p'^. »pfun&e / saxo». pum/ 

libra, as , pondus libraic Sunt ,qvi k Latinorum 
pondo drrivatum ■volunt', ut omma*l;A vocafruli, 
g-vät- conjonantiam qvAndam baten! cum aJid qvd~ 
atmm tingvA, five LatinA ,ßve Crtc*', five Htorai- 
ca , firtt GalltcM futrit ', qvod , qyam invidum & «• 
fidum , nun die Am weptum fit , itolo rtptttre. ■ Baue* 
Mut nuÜA ett Ut vocabutAtandem tanqvam tmgvA no- 
firät propriA nobü fupererunt , ntfi dirrrttartoi hvjui- 
tnodi arctamu S" prnitut excludamtu ttÜH noßrii. 
JPondo RomAnif tß , k pondus , pondut d pendo,.ut 
Beljti , inqvttPcjfuu, (BiWlfrt A XOkQttU Std 
©<\Oid)t «0» tß ^)funt>/ c5" pondo nomtn generale 
r/r , nvn libram t Ar. tum, Jed qvodcunq x pondm no- 

tAnt y dtco tmm : (riu qfilDcncr &c$<r eine« Wim 
&C< fef)iKCT /' poeul um auxeum pondo libra. Et, 
cjvot Pondo deefle cenfet i reüim exponilur: 

XCitvul rm-iruit Du am Gfatfidn jutjaben/ 
Witüiel rmineft Du pfunD ui tjaben t 
hert ah.ifve, & qvando fmpliciter ponitur, librAm 
i-ttlfAt, ut : pendere pondo oftngmu, <[&>\u\ 
Ött'unD »iiacn. 3nw / brco iM'unO/ duo, ma 

pondo. SicrtcUpfURO/ pondo qvadrani; {gin 

*ßfunt> am (?cn>id)t / pondo libra. tftije n^ä) (in 
^>T*i;nD ;utn<!knMCf)tC/adde pondo libram. tfin 
Dnlb^funl»/ libra femis, fehbra. 2Jnt>«th.ill» 
pftini)/ fcsq»ihbra. 3wn$PfWlD/bilibraJ J^UH' 
Dftt ^JJfun6'/ pondus ccntcnarium, five centena* 
Tiw. 9lpptcftrpflinb/ libra Romana. Gin'Jlfunfc 
^irltrt bic Erfordts valet viginli greffis Mijmris 
five qvatuor capitonibut minus (edecitif nuntmii, 

VUt Repffl&crc weniger fcel^cb n Pfennige. 

(£in<DninD^tfrlinQe/ Itcrlingorurn libra, pon- 
do tß Anaiii ptculiart , non qvidtm qvod fit memta 
qvadamptrcujfa , aftimAtA tamm Ab vtginti captto- 
ftti , nPAMtg&Opfftacf/ five qvatuor imptrialu, 
alecem groffot ÖTfEro nurnmos. <£in 9)fnilt> ^HWUrj/ 
libra aromat i< . Sin <J)plltt> 3< Dt TU Hl fo l'chlVUT 
ül^fin ^Minb^lcn/scqvipendiumcft hbtajplu- 
marum & plnmbi. (gorlcl 3R(inD/fptficl^fiM^/ 
dititur dt porUombm vmlibtu & Atp>Ahbw. S3 ICT 

Mauren hüben iiini^'m^ unD tinen guten Cln • 
f(f)la<(/ qvatuorruilici pendunt qvinqic libras 
cum fuperpondio notabtli. 

3Jfl!ttö<n / libram pendere , valcrc. pfu^^cr 
nidbf / pondus ad libram non accedir. 9Bcnn 

es nicht c Ih jr if pfunbrn roiK / inu§ man mit ?ctcu 

iufricDf n fcon/ prov. Qvod pirvo contrntitjft dt- 
ktAtniu ; 4i verbum : Si proventut nofterper li- 



bras non appendatur, Temunciis acqricfcamus. 
Covpoß 21bpinut 1 «n/librare, per libra« £jf pondo 
»ftimarc. in libras difpefeerc. 2JuSpfiinfren/i. r. 
Pfunrceweife^bir^en/ vendere , diftribucce 
mafle». CcrpfimDcil/ m libras reducere. 

<Dfi*mM»j/ aJu ldnalis. <pfuubig ©ClVtC^C/ afllpon- 
. dium ^iiipf'iilt^tj/ librarius. SWCnpffinlliay 
btlibns. J>reo; , fiiR&i9 / trilibris. 50icrpftin< 
t>ig/ q^a.lriJibns. §üufpiÜlll>i3/qvinqveUbta. 
Iis, c£c. 

(^punD/oer/op erculum, obthuramentum, fo- 

• ramen, onficium, labi um dolii , it. epidomium. 
i Vtnit a Saxoji. pimt / Ajjfdö ptrproßbtf. &/ ut 

inmultii tttntt , dtcitunj^ed, yvad obthinamtntum 
Ol i doli; wjei tum formAm pondo fett ponderii plumbei 
' pltrumfr habtat. § mit ^cm (?puni»C Jllf« 

tn<l(f>Clf/ onficium dolu operculo obftruerc , vrl 
contegere , atq-hnt vtmt vtrb. <Spun^n/ qvoA 
prepr. tß obthurarc, occludcrc opcnulö i poßmo- 
dum vtrb etiam txttndilur ad i/vodcunfa oitbura- 
, mentitm ftve optrimtntum , omnemq^ (ompalliontm 
, &conJjlidationtm , notAtq. t : compagmarc, com- 

• pjngcrc , coalTare, uva ttiAm in compofitif diettn- 

tur: iBcripfiahrn / 3,ucfi>iinDrn / & Jufamnu'n» 
fpunDcn. ein }U(iic|püiii)(( 5a§ / dolium oper. 
eubtum. ^»lammcnjt-fpunDctc Ureter / com- 

paAi.coalTati alleres. Sluf'lpinuVii/ .•/: rclincre 
dolia.epiltomia ap.crirc. (^pnntung/ Die/ ob- 
thuramentum, operimentum, opercorium, 
compago.o compag«. Slufipun^ng Der R4f* 
fer/ apertura doliorum^epiftomiorum. ^>i'r> 
jWinfuihy & 3^cfpun^un^/ Die/ id. qvod 0pmn 
Dung. 3u|ammcnrpünt)un9 t^^^afcl^merMy 

coaflatio» compadio tabularum. SicdUimut: 
ßinen 9^Dbcn fpiinDcn/ coafläre, compingere, 
concabularc , axibus (fernere folum. ^püu. 
&id)t/ *d). <ß compaailis. (Spfinti^C $aff t'liy 
rrabes compaAiles. 

v 13fuf*/ pfufefcen/ gepfufcljet/artifi- 

cium cläm cxerccrc, extra iodalicatcm opi- 
ficum opifäcio operamdare, nfurparc lucra ar- 
tiftcii Tpecimine artis curionibus nondum cx- 
{ hibitö. ^Ülfcben ttiAm ingenert ftgnificat turba- 
reordines, ingercre, & immifcere fc artiadfe- 
non pertinenti.' 
•^Mi''cb'T Dci'/ opifexclancuIariut,artirTciumhauc 
profcfTus.artifex in ordinem non reeeptus, cu- 
rionibus ojvticum nondum probatus , cums, 
fodalitiis . & corporibus opificum exclufus, 

9 uö Iii inux^- 



! 4?4 



inrerpolator, fcrutarius , vulgb turbttor & ufur- 
ftior Mrtificiorum. <JJf ufdjcr ettim tß rci alicn« 
fe immifcens, ir. vcteramcntarius fctffri volar ms. 
<J3fufchcnim / Dt«/ fccmina opi ficia extra crdü 
ncm cxerccnj , artificia curbans, mterpolatiix. 
SlrjncppfufcÖf r / empiricus. 
$:nfcj)crcn/ tyfufchuua,/ tf&ae $fufc&cit/ inter- 

polatio, turbacio ordinuni, ufurpario arnficii 
artis fpccimioc non exhibitö , opertaneus labor, 
exercirium artis clancularium. 2lr;rpfu|'d)a'Ctv 
empirica. <£chriftpfufdjcrffl / fcribillandi pru- 
r»go. ©fatfpfufchcrCD/ ardelionatus , poly- 
pragmofyne. 

JJfufchirjjf/ & ^fuföcThflft/Afi. &sJverb. abufivus, 
cy abufi vc, turbulentus, tnrbulcnte, irrcpcns. ob- 
rcptans, EJ'pcr modum obrcptionis, 4c clan- 
dcftinö. 

QM). Incipientia a $1) in exoricis lingvit pin- 
gviori nobis jure ac Itaiis per gfcribuntur i nu'- 
lum enim vocabulum ortu Tcuconicum p() 
agnofcir. Hinc rede fcribo i $antaft / fiafztU 
gönic/ $6bni i gilanber / gilofpfuf K. Non 
obstat, qvod Harsdorf«:. Difqvilic. Philolog.io. 
f. 7. fcribac : Vocci peregrinae pcregrinitarem 
fuam in fcriptionc rcttncnc, id qvod in Omni- 
bus Iingvis Cardinaltbus ufu venire novimus. 
Imprimisautem nomina propria liecras vcl cle- 
menta Aia primiriva in noftra lingvi non mu- 
tant. Qvem fecutus Schotte), pag. 1 1 1 . de Or- 
thograph. air : jjl auc!) ttl QCmcitt i II C V ! II II C V II / 

Daj fric Schreibung uerfremben Sprfcr/ nach. 
€njen|'rf)aft berfclbcn Sprac&c/ »oraui ftc qc- 
Rommen / mnjje behalten werben; |uma( Die je« 
nige ©rJrf er / fp au* anbern Sprachen uortpen« 
treuDia. entlehnet werben / ihrer ciqcnfchafrlidKn 
SlnFnnff aerndji/ anefc mupen in ihren ©tarnm» 
letrcrn vjela jjen unb acfchncbcn werben/ a\i : Vbi- 

} lüfopbi unb nicht gilpfcft / ßiecro unb nubt Ji 
ierp. Contradicit enim non folüm ipfa anti- 
qvjtas, qvandoferipeum legimus HaHjti / j?anj< 
ler 3 cntncr/ H<PteT ; verum etiamaliat lingvae, 
qvaj volunt rtTe cardinalcs , idemfcccrunc, ira 

i-Latini, qvando Gracca vocabula donärunt ter- 
mmaronc l.atinä * dixerunt : Catamidiare, car- 
pocumc/ Ucee fuetit ä t&t<p*, Ac Sic Offen* 
qvando nomen Latinum aüumferant ■ fenptio- 

lnem Larinam fusqve deqvc habences pro more 
I i,: vocabulum iftud ("criplcrunt , ut: K»g*;g«« 
a Lacmo carrucarius , v^i, acarrago, 



^««ww{ 1 buccinator , ftc. halt , 4r ipfi ho- 
dierni Romani , hanc legem ab Harsdörfcro & 
Schottelio latam , qvamvis acqvilhmum elTct 
Romuli nepotibus» non agnofeunt t feribune 
enim Fantafia, Filofotia , Are. nec ph unqvam 
admittunr , utpote pronunciationi fuas contra« 
rturn. Si qvig vitio non vertit Jul. CJatfari, Corn. 
Tacito , aliisqve Romanis feriptoribus , qvod 
nomina Gcrmanorum propria Latinorum mo- 
re pinxerint dr pronunciaverint , qvis tarn rigi- 
dui nodras lin£vae cembreut, uc , qvodalu« 
lingvis concehum cd, no(Vra denegaree» ni(t 
praeoptemus maneipia aliarum lingvarum clT'c. 
Qyarc in hoc Lexico noftro fruftra qvaeret» 
utpote qvod femper in ^ nobis commutatur ac 
in iftäliterarum fcrieoccurrec. 

s iM§/ pi0cn/ ssr pifd)cn/ gepißet/ #flC; 

pifCt)Ct/ mejere, mingere, urinam reddere, 
a fono dicitur, qvem*imodum cliam 35infelcn S5* A ^ 
diaitßö Q3rinjClen / ytoiin JßrURH -vide, &idem 

figmjudU. 2ln Die 3Bani) pifc&cn/ y btnfclcn/ con- 
tra parier cm mingere. ^n eine (Scherbe pifcl)«/ 
ffu pi^en/ emittcre lonum , taecre urinam in 
mar 11 am > five urinalc , ( pife^topf ) Ccmpof. 
funt : QJuS'pifcJbcn/ levare veficam. 55epi|"chen/ 
afpergerelotioaliqvid. ©rein jive <£inpi)a)cn/ 
facerc iotium in teaphium aliqvod. Jpinauä* 
pifd)en / extra mingere. 3br jungen / warum 
Pij'chet ihr ntcf)t Imiuui?" ■ pucri qvtn mejitii ex- 



tra 



^ifeberen/ & binjclen/ mifturire, profluvi* 

urinas laborarc, /< 1 bin C II in frfiir &qvidem mt- 
tapbor.qvo/fa penitur procunclari, haercre, lenre 
agcre, moras neercre , y femper agendo nihil 
agere : undr etiamdn 53irtjeler .iiati/r cunclator, 
morator, lentuliu, procrartinarur.^T ^in jclicbt/ 
a.: rardut , langvidu« , fegnis , lenrus , trahens» 
cefläns, adverb. tarde , lente , cundantcr, tc- 
mifs^. 

filier & <JMfd)Cr / Öce /mejens , mingens , reficam 
levans , & exonerans. S&ettptfcher / A %XtU 
pifd>t*VttlB / mat l f > fetmma urinaeprofluvio la- 
borans, lelhtm iotiö madefaciens, madidani 
itratä urrnä. 

I dr / &CT / it. MC <Pif$C / lotium , urina, 
humor ,J'en effluvium vefteas. $i dljt"lipi|ch ■ urina 
fetium. 5falte \Difctje/ dranguna, ardor urinar. 
Xropfpifcbe/ dyfur-ia. vr d;ivu n\]Fcif fer $i|d}cv 
tfchuxia. iXobc fifäu diabetes , qv*ndo id tx- 

ernri" 



Ktioungvinii. 



1456 



er» ^tisi.^qvo^ i.buur. QMlltpiföc/ urina cruenta, 
mi&oungvinü. Die Sßrdjtljaltuno, Der ^ndjc/ 
tadonciriYotia urina:, midio involuntaria. 
UtfMav fivt $i;djiut|)/ Sw/fcr&os <pijjen / /«-»«r 

■MM / miftus . miftio, $ tpfe aBus mingendi. 

<£r f an Dag 9>ifd>en Riebt rci balten / lotium ro 
primere ncqvic. Qa( ?)ifebcnrer&altcn/ uri- 
»am iahibere, rerardarc , reüncre. ^.M;'d;cil 
Hl rieben/ cicre , movere , pcllere uriaam. 

j.'p. muigcnv, mcjem, vciicaralcvans, 
in aunens. ^l|'ii;id)tlT £wllÖ / canil mittu- 
riens. 

9>i|l/ptflen/gcpt|Iet/ cwu*, nbüaodo 

vocare. Stmilittr rß afono. fyifl/ ßve hem 
audi, veni, accede./iw confiltc, expeftj , atq. htc 
|H£/ Ö«r/fxpomtorfibilu3, /rWfonui illc, qvi 
edicur dentibus orc comprcf>6. 8J||fer/ Ot'f/ 
ö'yilifrinn / OlC/ mal £5" faminafibilando »o- 
cans. tyi\\cr[d)t I a.ij. itidem fibllani , fibilä alt- 
qvem confeftans, (Ibilando, Sffibild. 

9>itperen/ ör^/j jiauüö 5?ifpcren/ Q}ifperen/ 
QMpcrcn / er Wpcren/ *. ^ftfftocn/ 

fimt, dtqi ab hoc pifttn / fru potiiu k fonödrfren- 
dunt , fibilare, fufurrare, mutirc, mutlicarc, mui- 

fare. €Wif einem beim Ii pifperen / fivt pfUfiw 
r«/ muflirar* cum aliqrö. S£\t pflifperen / fi-t* 
pifperen mitcinanDer/clanculüm.recrccöcollo- 
qvuneur, abduc, furcive, rcmotis .ubitriicon 
fabulantur, privatim inier fediiTcrunt, occai- 
tiffime fermoonantur. (SinanDer ill$ Dbtt PI» 
fprren/adaurcsinfulurrarc, communicarc, f'a- 
■rultaricer fuggerere , in aurem cläm infundere. 

Dtcitur rttäm ginpifperen. SOiif pifperen/ tß uni, 

J$"cum aliis feercrö colloqvi : 2liiepi f pa'iT a::Um 
finem fufurrationum faecre, iL fufurrando alt- 
qvid cloqvi. 

5W>erer/gifpcrer/9)fifperer/ VflifiTcr/ er$flifp« 

rer / Der/ fufurro, fibiians» mufläni,mufi1tan« 
iJifperinil/ ftll'perinn/ K.fc«/ famina lern rer, 



olc/ Ofli tyffpcrrnv 



re/ Tcrwo fecretus. $ ein (Bcpjfpcre in l er 

(SMbf Pen i, ni / fama lufurrat , runiurei exau- 
diunrur, fermone* tncerti lactanrur dcc&. %<j) 

babe nneb w>r Dem öipijprxe ullr,t!i gefürebrer/ 
rumofculos perpeeuo cxcimui , ventu» (iim. 

äs ijt Dt[j vor ein ä>i|peren V qvid fufurttcis m- 

Ticcm ? 

9MiVtric&r/ pifpertiet) pifperhafr/ ^itperiebt ' k. «4 

per moJum (uluiri, libdü . muflandö. 
muairando. ^>ij"p.TidjIc 3tct)f 11/ form 
dcAtnit occulci, hirtivi. 

cormeneum manuanum » Tcloput minor , Jf* 
brcvior , bombardala eqvitum, bombarda fei- 
laria. f^enit emrm:b h nojh o piftctl / fibiltre t ti* 
mim bambardula hat f tigzrem moüwrrm , cum ex- 
ploJitur , pre i eityv'u m.ijvribut fclopii : terminal* 
Ol rß Otrmttt I70I / cAinii , cavtttt , <jvjfi dicat ft- 
ntu mclltorex canahcvlö frrrtd. Stc enimfehpet 
ntüjort* veetmui ffcort l (jvaß canaliculoa , fi-t 
arund incs fcrreai 06 fmdttudimm. Suptrftdrrt 
itäq. laborefuo poiiuffrt tjviaattu qvi, fibtptrfi>ädent t 
hoc Tocah. Gnmtmct originü non tjp , nomrn ei im- 

pofuit: J^anDpu/fer/ i'um van&puffec fitbomb*r. 

dulM portaUl'h in fteco , non autem ßtop:u ißt ßUt- 
riut; mthiti Belg*, qviapprü&nt: (gm ©incrptT/ 
i. e. canalii molliorem bombum edens, •• ' ita de- 
beret p*tius ßribi: (SilUjl>roer ! 0tufjbcn mim 
Brlgi* eß cantare. <£f n par olr Ii bombardu. 
1 c eqvitis binae , par fcloporum manualium. 
^iMenlaDen/ onerare fclopoi pugillarci, far- 
cire Tclopos pugillacorios pulvere fulphuraid. 
9)iftPlen fpflnmn nnD (p?rrj)ie§en / fclopo« bre- 

vioret inccndcrc dt difploderc, fru exoncrarc. 
Gin € chllf? aus Der 3)ifto(e/ fclopi minorii jaQu«, 
iW cmiiTio. ©um nuf 5)iflclen berau jforDern/ 

provocarealiqvcm ad certamen kloyoxum mi- 
norum. 

$i|lo!e/ *U/etumrß monetaaure*. Um diBakt fp* 
fieptri, qvod pro amndine rtfutdrunt imptritiottt% 
Grf.Piftolct, /M/.piAola. dun (Bpanffcöe^i« 
ftplc / piff ola Hifpanica , vtlori» triam imperialem 
tum tribui avt irantibm * fn>t qxatttor thtltrortnn 
minus qvadräJtte, gran|Öi|'fJ)e 53i(lüU'/ piÄcrU 
Callica, tret thaleroi T.xUnt. 



aioliitcr, pla«. ide loqvens. 

^Mgerung / gliperiing t k. tit/ 

öHPrrcn/ IC. fibilui , murmur , fufurratio , fufur 
ru$, fcrmoclandcftmui.furtivus.mollf». !eni*, . 

Placido. «pjf PlTcn irt nfleicie wrt4«tia/ x pll$l plagen / <jepia<|Ct/ afRigere, inre- 

fururrarioncs fuTpicione non carene. ^j v r ctan , vexarc , crueure. ürsrnmatni noßri Ctn- 
c4tCT (kbi'n *J)i!PC: 'M\$ t prodirote« gauifenr fer- manot ttidem privatum eunt hoc vocabuld, 4 Lximo- 
mocc cla&Ucftmö. Di. tue et. am fA6 C^ipijpt rbinplag^ dtei cUmarJet , tum tarnen fUggfrvpttk 



HS7 



Vi 



1458 



. c' primarii , non i3am out percußlonem ,feJ ftatium 
ifive tt actum terra r it.retia; plagula autem papfri 
philyras fißnißctt r & , licet plaga » qvands dniva- 
tur a *A«Ti«,percutio, ( de qva origme tarnen ego 
vald'e duittOy) ahqv6mo.il cum noßro tyMageilcon* 
veniat , poteji tarnen eidem facilitaleaGermanorum 
/ qvam a Dorico wXmyd , pro Graco v/«y* t 

.dedt&um ejfr. (giticn übel* Die in muh bart pla 

0(11 / atrourcr torqvcrc , accibillimc affliclarc 

ai : -i v cm. N sd> bin auf allcvba ni? iHrt unb Slßeife 
tn»l ihm aepTagt IPorbrn/ omai accrbitatii gcne- 
rc üb codi vcxatu« Tum. Q?f ift nid)t au»?iU|agen/ 
wie er mid) £ag unb 3laä)t geplaget bat / incrc- 

dibilc diclu eil, qvantis me excrcucnr cafibus 
dies noäcsqvtu Compof.funt : Qibpl.ncil / confi- 
cerc aliqvcm crucut.bus , laccrai c alirjvcmva- 
tiü tormemiiw SUuiplagen / rclcvarc caijm , dc- 
trahere calamttatcm, celTarc, abftincrca vexa- 
tiooibus. gort 8c SiSeiterplagcn / pergexe ur- 
gendo, contumteiter, diutiilime cruciare.' 
§Cl'p!a<)en/cnccare aliqvcm mahs. ich jer» 
plagen mit bet Arbeit/ frangerc felaborc, ica 
.claborare, uc vires corporis acqvcanimhmroi- 
nuaatur» exhaurianrur , infirmemur. vii' \tV 

plagt (td) tool genug mit bem (StHDircn / ex m- 

mtä irudiorum confvetudinc langvct« immori- 
turhbris, exlaborcftudjorumiegrotat. .(Er iß 
torl cm geplagter 9Kcnfd)/ infelix,mifcr, cala- 
n.,roius cft. v£r n>irb ihm« feinen Leibern fobr 

geplaget/ infidorum contumeliis vexatur vchc- 
mentilumc. ©Ott plage bid)/ Dii te perdant ! 

Waget / Dir/ .h : . .aor» vexator. ©raiifanicv JM a 

iKr / exagirator tru<klis, acerrimus. * 
Jp^iibipla^er/ tbnxäf caput mifcriaium. f)Ma» 
gerinn/ X>lt/ fccminaxxagitans, vcxjhs, dive- 

xans. Sin ©djulbenptagec / exaßor. (Seit- 
plager/ ex tortorpcaini»... 
IVa .k / Wagung / trtc / Ss* fingen / calamitat, 

miiciij . molcftia , afriiftio , crueutus. (£$gef>t 
einmal Die $lage an / malum impendet. adven it, 
adetl , naicirar , imminet icerum miferia. Tic 

Wage frißt weiter/ oergr^ertftd^/alamitas fer- 

pic loogius, progreditur , propagarur , nigrave- 
<e»c "sd) bin jur Wage geboren / hxc mihi na- 
feenti diÄa lex eft , utamarilTimamfortunam in 
omni vita deguftem. ©it* ?)!age nimmt Gb/ «na- 

la leviora fiunt. SOfcine ^lagf i|l alle «Öl argen 

b(l / Tum flagclbrus tou die > drcaftigatio mei 
inmatuiinia. (^et)n)ecrc^)laae/miCeria Tumnwi, 
infignis, extrona. . vÖcri»Cöf<ltC ^Jla^e / res dc- 



rperatae, extrema fortunae dimicatio. UuenD« 

hd)e ^lage/ malum inflnitum. 
Ollterplage/ onera setatis. gjni faß™ i>ie»üpl ' a c/ 
negot 1a mutvrrit gravillima. $>aurt'nplüge tu— 
(hcontm xrttmnse. €i)ri|f enp'agC / jerux Chri- 
•Aianorurru ©iirfrpla«jf / litis pfpera <£t)<* 
plage / onus matnnionw. ifrbpkgC / malum 
hereditarium. gelb'./itr giudjtp « >M I Mtat 
tntftlVAd?f / calamitas in freie , a calamwum 
frage ftc Jida. ^roitplage / onera perfonaha 
rubdicorum , alias etiam Dieilltpla^e. <^<Upla* 
ac/exaetm pecuniarnm. &C|v'l}plage/ jugum 
legis. @m:Üt;pla«>e / angor , uiccior ammi. 
•^etoipenfplage / jp-jrfu», ftiauli confidcnri c. 
^(lllbt'piage / famuliiü infulcntta , perulantia« 
procervitas , malitia fervorum ancillarurn. 
©laubcth'plage/ onprcllio f.iti , rcligionis ca- 
pciTius. ($id) f plage / cxqvifitiOimi dolore« 
.podagrici , anhntis. .£»ailbipl. IC / de ^rjpla- 
ge/ muena milcnarum , Calaimtatum coneur* 
fus, poirremum malorum. Ai'.at j£)anbfpl\'U],C 
.etiam efl cephalalgia. J^au^pIa^C / naufra- 
gium domciticum , .privata calamitas. J.\ n» 
FerplagC / cniciatus , qrafi türrura , p»opr, 
.carnificina. .Jf>crienS /»vr (Seclenplage/ airliclio 
anim« , cordis tnlhtia , tt. palpitatio cordit. 
J^linger^plage/malcrvadafamcs, media, ^.im« 
merplage/ luflkm, i ortuna calamitofa. 5f inbevs 
plage/ proles numerofa , it. malum lere & feren- 
dum. jtraufl)i'itplage/ morbus fonticus. chro- 
nicus, ^riegfiplage/ belli calamiras. üebrpla« 
ge / labor , tudor * pulvis Icholafticus. JfanD' 
plagC/ morous epidemius, malum univcrfale. 
^eibe^plage/ corporis gravius, infirmitas. gern* 
plage/ injucunditas.txdium (tudiotum, labor 
difeendi. icbc^plage / aeftus , furor^cruciarus 
amnns. ^?il|PlagC / morbus hjpochondria» 
cus. ^ccbtnplage / addiramentum mifcriae. 
^ejlplage/ malum pcmlentiac. <Ui ic|lcrplagC/ 
qvcrclae , gravamina palrorum ecelctia:. Oue>lü 
ffient^plage/ tulncra reipubhex. ;\cifcplagi7 
irineris »ncommoda. <2d)cinp(agC / malum 
1 mal? mar. um. {^djulbcnplage/ cura, SJT folli- 
citudo ob att alienum. ^c!b|lplage/ malum 
.voluntario judicio contraAum. v£tcinplage/ 
«alctili morbus. (Stflierplagc/ onera vec>iga- 
Iia, cxacliones srtbuti. (Strafplage / malum 
ocen*. <8imDenplage / pecca.torum rnolcs. 
3Bad)ptage/ onus vigiiurüm. Sßcltplagf / ma- 
lum omnibus commune, univtr/alis calamitas. 



»459 



91 



SiiCtbcrpUiK' calamitas mulicbrii , it. AifFocatio 
uteri. QÖnnt>erpIa$C / ftupenda calamitas. 
SvlbOPla^C/ odontalgia , ftu dolor d entium. 
atitpl'W temporalis calamitas, ^cndicrplagc/ 
xnalorutn Ilias. 

fHagb alt / platjcvifd) / dr pfaijid)t / cala- 
muofus, cxagitans,arHidans,pcrfeqTens, cru- 
cians, torq»cns,premcnt, ; f calamitosc, mi- 
tere, mifcrabilitcr, infeliciter. 

^Macfetl / freqventati-vum tfl a plagen / &f dr/n 
y«rr fignißcatt nimir. afHictarc , exagirarc , infcöa- 
r i, di vexarc , infeftare, afrligcre. Imprinw aultm 
Je txtortcribtu pecunia mihtum , tempore belli , dici 
folet : bi enim divexant rußicot , pUct cn Die J5aitf 
*€tt / vatiaq^ab titextorqvtnt. D finde etiam no- 
t*( incitare, adduecre, compellcre, laceflere , ur- 

{erc, ftimulare. £ic jftn&cr placfcn Diestern 
m£(5elt/ liberi exigunt pecuniam a parenti- 
but . <£iiKR um (in QtnU placfetl/ efflagitarc , fol- 
licttarc provinciam, munus, officium. <£i' placff 
niid) tljltd}/ Wenn rr mich flcf}Ct/ preeibus in/rat, 

?vampnmum in confpefhim ejus vcnio. ^ic 
ebrraeifter imi§en fiel) in t>en Scftulen tvol ut» 

platten /praeeeptores mulrai molcftias in febo- 
Iis devorare oportet. <£|(& tOOriim Plarfcn/ 
man tfl laboribus defatigari , multö labore dr fu- 
dorealiqvidqvxrcrc, Kimme dr magnopere in 
re qvadam claborarc, faxum verfarc, volverc. 
Cr id) vergebens unt> umfonfi placfen / inani labo- 
re fc torqverc , inca^üm fudare. Compof. eß Je f« 

pliicfrn fid) ^-mj mitt>e ierplaefcn / laboribus de- 
fatigari , (rangi > conficcrc , debilirare , macera- 
rc fe oeettpationibus. H aberntet ettam compsfit. 
Crplacfen/ five berautfplarf env fruÄum labornm 

dr vigiliarum fuarum ferre, confeqvi, compa- 
rare , colligere aliqvid exactionibus , inftigatio- 
nibusdr obfecrationibus fuis. ^(f <Sd)lHDt)»jn 
einem beraitfplaefcr?/ extorqvere ab aliqvodc- 
bita. 

|Ma(ter/t>cr/cx.iAor , extortor, vexaror, i/.fla- 
gitacor, flimularor, monitor, follicitaror. ^Ma- 
cf ei mn / t>t< / ftimularrix, foeminaextorqrens, 
efflagitans, pclliccns, allcctans, lace/Tens , ur- 
gent. ÖaiircnplafFcr/ rufticorumexaclor. £1' 
tcTItpIfldjtt / vexator parentum. ©elfplatfer/ 
exeortor nummorum. ©end)f^plafJcr / im- 
portunus follicitator in judiciis , rabula fo- 
renfis. 

IHacf ereo / ^Jlacfuntj/ Me / & SM JHacfcn t ja- 
aa.o. exagiratio, vexatio, ftimulatio , it. po- 



I46O 



irulatio,inftigacio, impulCus, efflagitatio , ro- 
garut impudens. $5aiircnpl jffrrep/ cxaöio, & 
vcxatioruiticorum. 
<ßlad'ticb. / $latfbaff/ft $(acfcriT<& /«4 &adv. ex- 

agitans, vexans ,extorqvcns , impudens , mo- 
leftus, importunus, impudcntcr,moleflc. 

»Platt/ ÖCt / pter, OtC Q3lat1C/ area , plaaities. 

Ö'/oci« fviiibet m qvt mini emtnet. Ofom lingv* 
ßut, Pjeudo-GermAtti , 60c noßtumSßUn üidem k 
Lstmorum ädieÜ. planus rap:unt:fed cur non jw- 
titts planus AnoßiotyUndrJucunt? iJ, qvodexm- 
moduu fieret , tp/am planus 4 G*<co pi 
cabulam latam, aeqvor, planisicm, Ö'crulram 
notat , trcejftre. $|a jj ^xr m adeo vox eß Germa- 
mca , m< r/iflw Thuringi mei , (um aliqvid pro certt 
aßirmattt, Jicant ; <j)!an/ omnmö.certc. (g^ijl 
plan IPabr/ certidimumefr. Qvaßdiceteni: re- 
dtum, «qvum.apcrtum, patcns,/icu/i «reapUns 
& cq-vabil'ti eß. QyU Romanorum autem hoc v- 
cabulum edoeuit , non dico hnminti doffos Erpkordite, 
fed qvasvif Anciüai &pueüas rußica/ h*c loca inc$- 
lenttf. Videmut xgitur hoc vocab. flMan vetußiiu 
eß-,qvamuth RomsnU ultra Alpe* a ruricol'n noßrii 
petitum fit. tylnn qvando ptanirtem Ö* arcam 
notat,etiamdicitur: int ^Jufnc/ area plana, tu- 
jtu Mmm. ein <JJ!dn(ein/ arcola. (ctinc f^dne grof» 
ff^X^ne/ planitietlatidima, longepatens. afpe- 
öu polcra. Ita (in ejrflgcr <}>fan / area ampla, la- 
ra t fpatiofo. ^tn enaer Vlan/ area anguira, 
brcrif. v5,u bn'!(id)er $(an/ area prafclara. 
grüner ^)(an/ area , /irr planiocs viridis, Iur- 
bofa. <5ani>id)rer'JJIan/arenofa. 3Sleid;plan/ 
area polittirx hnteörum apta. £anjpl»in / pU, 
nitics chorcis ducendisaecommoda, Yid. pl^ty 
cumqvo platt impe tue concorjat. 
tylan/ dr 5>la«id)t/ adj. atq vus, planus, fine eminen- 
tiä.colhbus dr clhni carens, ad-vetb. atq»c, plane, 
dircac.adaiqvc. €iu planer i^W/ locus .01 VI 
lit. planer 0la(J / area porrecla , adaeqvaxa, 
plana. Sed rat um &puitic.jrri eß. 
flauen / adaeqvare , cxasqvare , allaeTi'are. (Jig 

55rcr planen / dobbrarc aflerem. <£m3innn<r< 

planen/ rr.iScm afeiarc. A qvnpqx > b eß 
nunij/ fmt <p^iiung / tU/ poet. acqvamcmum, 
aeqvatio. 

^.ManirCil/ propr. id. eßqvodpUnett 1 Uvigare, 
allaivigarc : Bibltoptgi autem hoc verbum ßbi p; »- 
priumjecerunt,$iividem}planittniu'ii rß: Char- 
tas aq vi glutinös! , vel libros rüdes Iqtä alumi- 

Bis 



146 1 9>l 

njsg!uunofimaLCrarc,Ö'ifi?;cfpxl.xvigarc, qva- 

pAcaLplsMre. £)a< S5.U(!) ift ni<fot planirct / bic 

Über rudis eft , nec ejus folia aqva glucinofa ma- 
cerara funt. iMr lur t c Äupfcr|tucfe / caelaturae, 
xr/icones, S^tabulae xratac glutine aluminosö 
firmatae. . UnplailirtC J^upfcrflucfc / imaginei 
chalcographicae rudea. . 
IManirtt / Oer / glucinator chartarum , & <ßlani> 
niviMM/ .Die/ ./rx* OOS ^Manircil/ glutinamcncum 
plaguiarum fat philyraium papyraccarum. - 

anca. De hU 

Frfiiu 4(1: Plane» dicebantur rabulae plan« ob 
qvam caufam St Planci appcllancur, qvi fupra 
inodum pedttTus plani funt. Vlanca nob'H eß a 
\>lnn/ aqvui, tala rnim dtbertt tjpphnc* , five ta- 
tiu'x. diu hm nobii Cl'ttl ^MitlltC communiter Jku 
torparics ex tabulisconfeclu« , &ita dißatkma- 
cerie, qvbdhsc fiitxlapide , xv / lüto , plancaauttm 
ex ajpnbtu &Hgno, alias citltf biete rite t&dnD. 

x<ox mf- 

tallicorum, qvi tta apvtllant laminai ,f:ve maflam 
mccaÜorum. £inc(5plfrpLintf(J)e / palacra, alias 
(£plDfud)en. <?ilberp[antfcbc/ lamina,_/«< la« 
melia argenrea. Venit aulern , propttr aqyalita- 
tan & Itvitatem , it pJdtl / area. 

^ I Utl JCll / ptur fertaflii etiam propttr latitudinem dt- 
(untur a pldtt 2 im autrm appeUantur nonnuüif in 
lock apfxabones, alias QMut» tltsD 3Ka»Jcntt)Ur|tc. 

^lail/ «/i4i ^labert / normuUi etiam ßribunt 
Q3ldbn / diciturq^ vclum crafTum , pannus , 5*'' 
qvodlibtt linreum extentum. /nie cf)iff |''f 
<f CiWlpLlhn / carbafus. & I tllUClTUl i)in / mer- 
catorum involucra.i 

planet / Oer/p/wr. ^IanCfCtl/ ftclla errant, 
vaga , erroncs. . Horum errantiumffderum ßptem 
funt : Sacurnus, Jupicer, Man, Sol, Venu» , Mer- 
c Linus , 1 u na. Lurt omnti a Lätinorum jive ü> <c - 
torum polius plane ta, dtrivtnt : magnam tarnen afß. 
mtatem habet cumtynw area, funt enm fydera pa- 
lanria, arcamqvc caeli oberranc. . <J)lr.nctctl lc 
ftü/ i.'.ta pracdiccrc. 

QMafc/ planen/ geplaget / «epm, frago- 

rem cicre, effiecre, eliecre. £fl* CSWplfl^Cf/ 
glaciei crepar. Definier tfW flamm* cre- 
pant. ^lilIJCU ttiam ßgmficat tormenta difplo- 
derc, it. garrire, fabulari. Ex qvibus comvofita 
•vari* fignificattonis oriuntur. 2ll!pKlfU'tl tß og- 
gaonircjoblacrate, contradicerc impudentcry 



& ruft.ee. SB t ^ öarffiu mit^ fo »inplaflcn? 

Qvidmcincrcpas: curafpcrius B" Tuperbiu« ine 
compellas>2luf CincO unpUßCIl/impctum in alt. 
qvem facerc, Aibitö aliqvcm impeterc. ölitf; 
planen / Termonibus aliqvid di vulgare, cffutirc 
tom , garrulc dicerc. T) fr $ (r | ^\ A ^ (t ^ 

ailt/ carro, blaccro, plcnus rimarum cft. (jm» 
ylxr (jinciliplflljcn / irrumpcre , trrucre , op- 
primere aliqvcm ex improvifo. ^)in,iu$pia» 
ßcn/ prorip.exe fe foras,, cruptionem tacere. 
©er plafjcf ttiMU* / liortis erTund« fe 

in agro». ^ill»raplflBcn / iftu glandium fe. 
rire. €r bat alle Dfc 556fttl bimvciiöcplilf et/ 
exonuatione bombardae aves (ugaviL SjiT» 
Plauen iAÄi ^vro^2(U0pLlBClt/ fecretaenun- 
ciarc , in vulgus efferre : fed faf $JltftT Krgfb» 
ll(l)üi:rpla(iCH/ r/Zpulveremnitraium difplofio- 
nibuifruftraconfunKrc. 3fVPla$CU/ronipere, 
dirumpere, conffingere, divcllcre, ftu p.t.: j 
dirumpi , confringi , divelli , r imas agcre. üjjor 
Scvil iciTKllrCit ' p.c ira diflilire, Homachö di- 
rumpi. ©a^föiag ijt »üb tcr^^Uf jcrpla^t/ 

▼ilf um gclu ruptum eft : duitur etum 2!ufpla» 

ijcn. Sic SrDc ifi »cn pcv.^f .aufgcpla^ct/ 

terra War« ftu.: 
?51ii^er /Dfr/garrulns, löqvax.lingvax. ^Jla^i 
rinn/ & ^li^crinn / MC/ largiloqra , loqvacufa, 
nugigerula. Slnpla^er/ importunui , impetuo- 
fus , infultant , vulgo invafir. Qlu^plaljcr / pro- 
ditor.traditor. einplfl^r/fupcrvenien», op- 
DrefTor ,.homo impudens. <Pu(fi'rpla(er / five 
S&u$ftnplafe<r/ bombärdis crepans. 

qjla^uiig tx>it/& t>*0 5JI(i$cn / u. Sin <UIa§/ $Ia» 

^fV/ df^Jla^flt /clangor, fragor, ctepuus. Sin« 
plnQun«) / inveAio » increpatio. (Eitipla^unoy 
impieilio ,impctus. 55üCbK:npla$Mng / boatus, 

nugicui tormentorum. 2>üncinanöcrpla$ung/ 
ruptio, hiatus, killura, fiilura, dicüur etiam • 

1 gerplaguna. . 

^Iflfjid^/ ad}. &adv. fragofui, ^ fragose, erepi- 
l tan», £5'cumercpitu,garruluj,Ö'garrule. pa< 
fti<t)( -£wU / lignum<repan$. 

S ^MCM / Der/ inTpcracum, Aibitum qvid ,yfx»^ ab- 
ruptum. 5(nf KU^JlPB / abrupte, ex improvifo, 
ex mopinato (m infperatö, fubitö, repente, prx- 

ter fpem. niuf mit it)m <il!f* aur ^m SWoft 

ge()fl1/omnia praeeipitanter agit. Att^binerft 
adj.&adv. ?)l^lid) / fubitus, inopinus, infpe- 
racu«, Üj" ; repennne. iR plp^lj(f)cr 6d>M« 



146? 

tf Clt / terror pantcus . tylpr$lid)er X 0&/ nion ci 
tata , inopina , fubiranra. 
*JM<MfdKN / Arenerc , in aqva palpare , a fono 
9M»tffd) / 5Jl4t|'d) / tax , tax : qv*iU fontu fcutie*- 
rum &fijflium rß , die itur &altd dialrtio fyatfötll/ 
qvod elum Beculianttr manibus plaudere, In Die 

Jfrfoibc patid&cn nottt: und* Jiomw (gln<patfd)/ 
manus datio. Etilem einen ^Vufd) geben/ manu 
fttpulata aiiqvid promicecre, porrigere manum 
in fignum favom & amoris. Srd vocabulum rß 
e.xtnviö, cu]tudimin. rß : ^ffdjUin/ dt fyfrfd)' 

aco/ fco«/ ' 



3)o 



1464 



->,I-,AI 



Vr.i- 



btrtUbui d'ttfur : V£lf1 4)rtflCI).lCit Y PCB. K id,Jupra 

t>tU / calcare humida , qvod vidjupr. in Pflt. 
^JliUiu^CIl rtiMnrfrrtur<pUM\d)Cr(tl > perttrepere, 
& duititr dt fono S^murmu rc aq V'ae c x a' ro caden- 
ti». Hmr <piutfd)IMa. / dt <pi»1(fd)vTtm^/ ort/ frre- 
picui&murmirraqv;c. «jM.Illtycr M <l)l trfcf)C 
tcr/ Set/ perftr pens, murmur cJr frrepitüm 
cju*modi eient , & excicans. $laffd)frid)(/ ä v. 
udus , uvidut , it. ftrepicans , per rtrepens , mui- 
murans, yftum Orepitu , *r murmurc aqvarum. 
5>lfltf(J)a , i(btf 5ß'Ufn/undjBfonorae. 

$)od)/ poeben/ gepoefoet/ «/«pfa«. ***** 

■ fhrlfßctttonrm, &<fvtäem ptopr. notat pulf'arc, pul- 
tate, fonum cflficcre, (onarecrepare : deinerps au- 
tem meuph. dtatur intonare, deconare, Balkare, 
indienari.dcbacchari .ferocire. Hmc : (£r()Cd)t 
frcfftld)/ valde gloriofus eft , tertrres afterre, 
dum loqviturminachis, (luder. (Er pcd)f (Ulf 
feinen aro$rn fteidwinv enttarn crigif , q via opi- 

bui firmum fe effc putat, eftert animum inlo- 
lentia, dum forruna cjui amphficatur. 
pod)eft Du VMd / qvid Aiperbit dt magnos tibi fpi- 
riffttfemit! 3d) f«m auf nicb(^pcd)<n/Rulla rc 
fretus Tum. Ifticmanb peebe brauf/ roenn es i()m 
U'ol.ulu't ■ r;r-,»;acaud) mdu / menn tf)nt übel 
cjehf / nemo conridat mmium fecundis: nemo 
defperet meliora, lapfus. Qiuf (j>Ott pud)Ctl' 
t^U DfU ©fld) / qti ^P«f «n Deum , feu in Uxo. 
non confunditur. ;pu tvivff atld) itid)t t)icgan}e 
5Bdt pod)(U / proin non infultabit botnini- 
busqvc D.ijqve. <pp(f)f nur nidjt illfcbv / ne te 
faciai nimium TetOcem. Cwuof. funi : ^liipo 
djen / pultare. 2ln Nf Jur pp(0f n / pulrare fo- 
res, fenre oltium. iStipod^cn rfi^im ^ precibus 
aiiqvid petere. Sicdicimtv: 35ep ©Oft anpP' 
r^cn / Dium aiiqvid precari.* jdj tpiU bet) ij)m 



nnpod}Cn/ tentabo illnm fupplicarionc, fupplex 
afFabor cum. Sßcpüdjcn/ terrore aliqvcm dc- 
bilitare, orationc tcrnbili aheetjus mencem ex* 
cur bare, grppdjcn / audacta & minis alieprid 
obtinerc, propr.autem (f rpcd)fn/e)? excirare, ex-, 
pergefacere aliqvem pulfatione. ^d) W'' 
nrn 50?cn|"d)cn erp0d)rn/ etiamficakibus inful- 
rem fores , nemo ramen exaudir mc. ^rrilllsJ» 

ppd)fn/»//.7W€rpcd)cn. URan muffte £<u.e 

brraiispod^rn/ erocandi funr hominei damori- 

bus d. tumuitu. ©df pon einem IjerauetpodKn/ 

t»rorqrere pecuniam ab aJiqvo. UbcrprxfyfU/ 
jadantiif aliqvem in metum adducere. terrorem 
alicui ineutcre comminarionibus. Qüorauf PO» 
(heil aliqvi re frecum cfle. confidererci alicui. 
(Sid) ;rrpod)cn / pulfando deratigari , gloriacio« 
ne fcrme dirumpi. ^pd}rn etiam vox mttaüico- 
rmm iß , .x:.j. »ottt tun der c venas. 

?Jptf)fr/TXr /pulfaror, jadlator, gloriaror .inful- 
t tans, glonöfus,»/. diferecor mctallorum. <ppf 
1 (f) rinn/' / famina ferocula , glortabunda. 
?3pd)iing/ 5Jod)crep/ Ut/ 85" 0<J8 <l)pd)fn /prspr. 

pulfatio , </rt»ir jaftantia, jaßano , gloriatio,in« 

lulratio, ferocitat , comminatio. 
^Pd)id)t/ adj.&adv jaftabunduj, gloriabunduf, 

feroculus , audaculut.öJl- jaftanter , g4orio«i, fe- 

rocirer. 

'"POlt/ X>txfphir. ^pOltC / loqvax, garro . bia- 

t er o , clamator. Simplex boc rarumrß , compof. 
äutrm JninF.llpolt/ notiffimum, cbriui , ebno- 
: iis , bacchans , debacchans. 
^OttCril/ pulcare, deconarc , ftrepirum edere, 
clamace , tumultuau. Unit ver.umt poltet^ 
Qilfttt/ Irmure* , yvafi Rtmures k Krim , Romuil 
fr*tre t cujtti oeeifianima cum infrßabät. <pi>lfrrri 
tvdtm modo </tö podj?Cfl/ tß: verbis animofion- 
butappcllarc» Jeu increpare aliqrem. Inde et- 
iam compof. Sinpoltcrn/ Übpolccrn/ €rpoItern/ 

J^iTail^polrern/ 1. r.vcrbisminacibus, acerbis. 
impcnofis , vibrantibus , cruculentis aliqvem 
adoriri , impetcre , alloqvi , dt urgendo obtinerc 

aiiqvid. 

^olceriincj / t>ic I ©<w VoUern / ö* *in ©c poUer/ 

ftrepirus , f ragor , crepitut , tumuleus. YeculiA- 
r;. modus eß hrjvendt, jpoltCT t>ie fyülttt I inordi- 
nate, mixt im , commifrim» confuie, confufim» 
turbide, turbate, rumulruoie. <£# gebet all?» 

^)olfcrWc Holter über etnei über per omniafur- 

fum dcorAim feruntur , confunduntur. £).l^ 
3i \\ U 



1465 



9>o 



1466 



ftoltem Der ©efpcn|te / larvarum vagacioncs , & 
tumultuationcs. tid)Uft t)U vor ein <&c 

poltere an ? qvaies fluflus moves, qvid lutnul- 
tuans, qvalcs curbas cics, moves, das, exci- 
tai> 

fJoUcrer/tXr/ turbaror.turbarummotor, tumul- 

cus conti tator, it. increpitans , indigoabuuius, 

ftoma<.hofus, deconans. 
f^lUTifd) adi. &*dverb.id. ijvj . pocbuln / impe- 

tuoüis, Ö> impetuosc , li. cumclarnoic, impccu, 

ihepitu 05* vocifcrauonc. 
Q3lii tCtl / iJ.jrapr. efi, qvod poltern / & polten 

pullare 1.0 pultare : 1/1 ßx-or aufm rxpoyUur tus- 

l rc, 4C imprnK t Ulli ftccä q vafia r». . Äpptli**t*t- 
iam 'JJnl'ini/ qvodi*} fiffventita rß, qvkm v J)llltCH. 
/wi* (III alter tylnlftCC / fenecio , ienex fercacor . 
B < pil!'ntna/ Oie/ tufledo, tuün freqvens . gf> ari- 
da, 1/. ^i'lllliijz 'i h- Ucqvcnccr tuilicn«. ©aurrr 
. 523citt lil.nl;: pÜl|Ü \ 1 vinum auftcruro irmatdr 
exafperat tuilirh. ^liliiüjfcif/pie/ ^OAö %\\ 
(teil / idem qvod puIlTiin^ / £5 cupiditas ius- 
ficndi. 

53ultf / Oer / * polten / *on folim rß contufio Co- 
numeiens, yv^.«<j!iriH JUocieUpIlltf/ campana- 
. rum pulfatio ; ftd.etiam m j^eae puiius anena- 

mm , Oer puJ6»?oern. (Sd)«ja4)i't >])utf / P uI - 

fusdebilfs. V^tarfer^llls/ vehemens, incita- 

nu. {Einem nu<& Den 9>ul* fftlcn / cxpiorarc , # 

tencare venam, -w/artcriam. ©er $lll? ]ci)Uw 
i\)\Xl frcfllid) befjenDe / venaeius vehementer agi- 
latar. ©CT tylltt ijel)t lotlijfam t pulfusarrcria- 
rum eft langjVidu*. ^JnljJ/ Oie/ boletus, Aue 
neri pertintt: fjjtllfldjf/ f/? pulfarilis. 

^lllt / Oer/ p/.^U!tC/ j/iA/pifltbrer 'pUncus, 
pulpitum. tgc&reibplltt / cifta , vrl tabclla feri- 
ptoria. SBudjnDUlf/ plutcuslibrorum Dici- 
tur avotfr JJe-ft/ ut • ftldpfelpolf/ * pult fit. 9cthr< 
pplf/ApuU/ puNilIus fartrieuffl, yrcticularia- 
tum. tyllldcr ßv/fy}\H<v: Oer/ pulvinus, vid. 
in Voll. 

fßöntp / car ' ™ f *''"' uw GracU &Lati- 

n'n nobUcum commune , videtur^ tjfr k tumultu & 



jDAft&onirriett/ five 
l&Ammcwl-' kommen 

implum.vaftum, 



flrtpttl fn8r»>. 

}$ombtkntrvidvH 

fp«ciofurn . au«ultum , adojirabüc» wfpraea: 
*m ifUt dedMtiiOncm, rolcnucm p«r pubjies 
>,« honoris c.nusä>i«»o ™>eaiu/a : pompa. feinen 
OiiStU^üiP UlMfocH/ dctrahcreübipompam. 



Milien ^t>mi) mit priojtiqen äBortrn füren / ad- 
hibcrc qTandam in dicendo fpectem atq x pom- 
pam. JDie £oc&ieifiil mit gro&rm ^mp'rteb.il» 

teil tßOrDen / nupeiae cum ma^mfico apparacir 
cclcbrat« funt. A flJemp n< hh- dictmlm ^JomP' 
f)0fen/ caligae follicantes , ampl* , largiflim» i 
<pmi!pf,ief / homo ridiculc -lonofu«, 
oftenrator improbus, qrirtiam CO? I^pompf/ *o- 
CAtur. Qvii) y ^)cinpe etiamperccntumrliam .Vin- 
ter famsna ntagniper fe go em , r# extreme qv*ß dt- 
giiii ambulant, fuperba, arrogam ^mfolcni ftiu- 
Tier. Imb ^3lMlipe obfasne dicitur de Ipcis fccmi- 
narum. pujiu dxmin. rß D.flft ^6lUplcin / pruno 
puclla audacula ÖJ'infolcfccus, poß tiiam mulic- 
bria pucllarum. 
iPlMlipen/ oftentarc fe, magnifice incedere , pom- 
pas duecre, rraducere pompam , infolenrcr fe 
. ciFcrrc. (3ef;ct nur /wie er tu(>er poiupef/in- 

cuemini homincm.qväm pömpaliccr, qvafi tri- 
umphum ducat , ingjcJiatur. ^Otltprit rli*m 
*liä dtaleHo , 5)iimpcil creur *c ih compeftto 
(?d)!ampampeu/ ^'c/helluari, pcrgr*cari , Epi- 
curcum agere , (purcinime luxttrian notst , ctrni- 
luv. Undt tuam V£ilt (BtÖlkUHpilinptr / impurui 
helluo, pecus impuriiKmä & intcmperatiftirna, 
<gd>l»impaiiiperei) / Oie / inremperanoa', !u- 
xuries teeda , hcJiuatio curpulima, luntq* h*c cetif 

pufua rx &ü)\emmt»/ ßve &d)iammtö pam* 
pen. 

Kümper /Oer/ oftenrator, gloriofus, trmmpha- 
Its , triumphator , ovans. ^JiMliperinil/ OlC/ fcc- 
in mc fuperba , data , ccrricisercttae 

^iMiipild) / & Q3iMlipr|lfd)/ *dj. tftd-v. ovalis , pom- 
palis , cciumphalis , folcnnii , mag luficus , pom- 
pabilis,pompatu»,Ö;magnificr,fplendide.pom- 
palitcr, pompatice. Dicitur qvofy ^ompcrifd)/ 
inrlatus , fa^tuofus , alto faß u turgidus , cum 
faftu , cum flatu , mrlatione , mfolcnter , fu- 
p/erbe. j x ^m» \]r\, (bofc^p:., ' liri Jl Tttt 

»]>orc / porren / ^ puewn / gepomt/ 

SfgCplirt/ !jrm f f >< *ot*i,qvodywS)mi poli 

fern/* pompen: infttckauUm fremerc, move- 
re , irrj'rare .caufam praebere , anfam darc. (gr 
puret 111^ febnnret Deu »jonjen £ag/ dies totot 
grunnicndo confumit, litcsommbusmovcc, ri- 
xatur , Ö5*carpit omnia^ „ 
.^JülTer/ Oer/ rixofus , jurgiofus, raxator, carptor, 
ü.morofus, fremebundus, feverus, triflis, ri- 

gidus. «Kit Horrem \\t uic&t ipoi ümiugcben/ 

cum 



1467 Vi 9>f 1468 



cum hominibu» ditTicilibus de morofu nullacon- 

ä , Ter d u o cft. <f s.- ui ein oltcr Dorrer / opidö Ua- 

tus fenex , fenecio tecricus. 

Dorren / x>a* / * tas Sperre / rarl <por rung / Me/ 

mvcclio , increpatio , objurgacio , tremirat, r c - 
iriotai . inliumanitai , infolcnria. ÖBfltf fi>0 (ß 
t>emi roerfrn mit lern föcpurre Y cui bono , ufm, 
fruclui tandem eft torvitas ejutmodi ? 
ftorr(fd)/ Vonbflft/ fttyunfyafr/ <u{f . Hl *&v. jur- 

giofui , concro»enus,dificntanCM»,dücordan», 
tetcr , torvut , vul tuofu« , fcy ■• content iosc, torvc, 
»cue. (£in ^Junbafte* (fle licht / freie» nubilofa, 
tonra , criftii. ^)crri|"d)C ©cbchrDc«/ geftu» in- 
culti , mconditi , iniolcmei. 
*JJor / q vod alcum , fuperbum , fublimcm , fupre- 
mum notMt , im ufu ct-vidtm ampHtu non eß , fed ad- 
•verh. <£mpor / furtum , dcfurlum , fuperne , fub- 
limc. Cmporftrcbfn/infublimcniti. Sie Ol) 

rem empor retten/ aure» arrigere. JDcnÄopf 
<wpor beben/ caput c wollcrc. (fr f omrnf Wieoer 

empor/ in alcum regreditur .recuperatdignira- 
cera , honor * au&oritas ejuj revivifeit Eß$ 
Mb hec $or/ Sie ^3orfird>c / qvd male feribwt 

SBorf irÖ>f/ anabonc f . 

SlnfPOrren / fivt 2lilfpnrren / invehi in aliqvem, 
rerbi» auftcnoribus tnfurgere , afperiut aliqvem 
appellaxc. SHufplirrrr/ Der / expoftulani, in- 
crepitani. 5luf'pHrrnng/fct«/expoftiilatio f in- 
crepacio. 9Iufporrife^/ adj.&adv.id.qvodpot4 
rifdj/objurgatonus. aculcatus, denratus, ma- 
ledicus ,65": maledicc , pugnaciter, prxfrafte. 

CttiP^f^n / *b fiCinpor/ prepr. eß fublimcm cfle, 
exaJtarc fe, fublati animi, infolentiä inflatum 
efle , ertftai crigere- SeJ freqventius fnmiturpro 
feditionem concitare, conflare, commottre, 
ret novas moliri , turbas facerc. JDas 33oIf l)at 
fitj) empöret/ vulgui infanit.ad feditionem con- 
citatuseft, injeäuieft mitan tumultu«. (Em» 
pOrer/ ret / conciraror rurbarum , feditiofui, 
i artiofus. CrjempoVer / fcditionifdyx »figni- 
lex, auftor. (finprininq/ t>tc/ feditio, tumultiu, 
turbae, perturbatio , y conlufio rcruin. Qcni 

pornng bei gemeinen Söefentf/ motui reipublicat, 

rebellfo lubdirorum. ifnipörifd)/ Adj.&aAv. 
Ol (£inpr5r!id) ' feditiofu«, turbulcnrut.rumul- 
tuoius. malepacatus , fcdiciosc,cumultuose, 
turbulenter. 

' pUCJlft / jiüarc fc, incapm de km, 



cernuare, &ccrnuere, ,t. cadere i» Pfwrr, «f.- 
£>ie Jreppe bernb purjeln / dccidcrc de graiii- 
bui, tut fcaii$ cd.um. ©om <Df"rrt>e parjcln/ ex 

eqTO labi , deflucrc in cerram , envä excun. 
3»rficfpiir|eln / «tri ruere. Uberporieln aulem 
ff: reiupnure, caput demitt endo faltarc , JJ'de- 
|iccre fc. ©ie ©enFIer «berpurjeln fiefr an Dem 

<rei(f / petaunftar corpore in fpiram eontrae>& 
in caput provotvuntur. 
^prjeler/ * ^nridtr/ rcr/ cernuus, et rnuaror , !u- 
diu< , qvi tU jr jäflAt, ut furfttm dtnuo excitetttr 

5)or|lerinn/& tyirjlerinn/ Ot«/ludia, in t *. 

put mnvolvi manibiu ptdibtu^ contratiit Jidiat. 

Uberpiirjlrr/ * Ubcrpurilerinit/ uUmfimt. 
Vurjdnng / & Uberpurjclantj / Mi / & t>as ubert 

Pudeln / cybiaema, cernuandi aclui , Ö'cernua- 
torum i.Kt jt in. 

^orjeliebf/ * ^urjelicbf/i/. ^urjelbafr/ iuA. ö*aA. 

ccrnuui, reAipinus , invertent, cfejidtni.Ö'coo- 
▼olrens fe , it. deciduu» , prateeps. WbfrpuriCv 
lfd)t/ cybiftemara facient. 

üe ^iwitf *^rflC()CtCn/ f*^. impudicc ef- 
flagitarc, poftuiarc audaAcr, moiefte conrea. 
dere, ftipphccm obfecrate, implorare, obreftan . 
pcflmo.ium foruti mendicarc , preeibus viclum ex- 
pofeere , mendicato viverc. €r piMdKl't »or 
ben öftren / ftipem omatim colligU. Catr.pcf, 
2ibpr(iebercn/ precando impetrarc, orando con- 
feqvi, mendicandoobrmere, efficerc. Diciur 
eti*m €rpracberen/ opraium ferrc emagitatio- 
nibus aflidun. €r i>M fein 2imf erpmeberf/ 
emendicando ordine, muncre, ofrtaöpotüut 
cft, provincia ei obvenit mendiciratc. 
^?rnd)er / Der / mend icus , c^mendiculus , ftäß 
pr^ehnrloin/ mendicatövivcns, pafecnsfe ad 
oftia qrcrula voce. ^3ract)f rinn fcie/mcndica. 

^vipntefter / mendicabuium. €r i|i ein armer 

V !' 'dn i' eibo mendicato pafeicur. 

<J3r<td^rTCD / w* / fif* ©<» <prat^trn / mmdicatio, 

mendicitas, mendicabuium , yvod et tarn dtciiu* 
^rjpradjeret)/ mendicirai fumma. 
55ra£beitff>/ * tyxa6)<x\)ci$t) tfjgg* l-vrrb. mopu 

pauDer, cgenus, menJicans, in niend:c»iatr 
conmtutus, i/.mcndic'ando,mcndici;er, m ,c 
rabiittcr, mt(crc, pauperrime : Ef? poftulan*» da. 
pofeem , flagitans , fupplex , adrtrb. fupplicircr, 
ticui. iit, voce fitpplici. 

3t U iii 9roK/ 



» 



1469 



^faft/practcn/^^ratcn/gcpratct/ 

ÖlflCpCÄCtCt/ «ni^Tww vcc*b. G 
fyho.lieqi in Btlgioußutijßmum, licet kpr 



W , 14 70 



ermamcum 
dprxAfign 



' ficatiane: loqvi, cloqvi , fcrmocinari.diuctcre, 
vcrba faccrc, orationcm habere, exorbil*- 
•vtiit , y nugari, garrire , f abularc , iv blateiare 
notet , ^uoi tMitnnovumncneß, cum riwtm djecre 
non rat 6 jocari , garrire, fffmale diene fignet , ut 
diftiolus, müntu&fcurra , diflcrium aut<m,jocut 
&pcett* exponatmr. In Je efl Br/wc. tyra ff r / nu- 
gator , garrulus, argutator , p»opr. j'edprimdjui 
Jignificalione oracor. ^ratingf/ propr.. oratio, 
fermocinatio, &abufive argutatio, gauulitas. 
^rcDiflCIl I eßa proteit / neutujvam veti. i, prrf- 
iicarr , ut Ungvarum cum Latin* tum patri*ionari 
' pradicant : Prsedicare enim non figntßcat flfrfüi' 
gctl / fed , prai alus , in con'pcöu aliorum di- 
cere, flü0fd?«y«I. lndephraju: ha praedicanr, 
fp fa§( man. rraeco praedicat , bf r Ötufer / /n* 
$CtMt ffJbl'Cüt au*, vfro {hnißcatlcne rß : 

celcbrare, cum laude diecre, ptetfen/ «1 defor- 
me eft, de fe ipfo prxdicare, tt \\i\u\t\'C\\u\) 
wenn man fieb fclbtt lobt. iVo/W $rcb|gtii 

j«/«n exponitur concio.nari ..coricionem habere, 
vcrba adpopulum-facerc, alloqvi circumftantes 
CK fuperior» loco , nunqvam auttm praedicarc. 
hincapud Plaut. Bacchid. ftulte, in co ipfo.aftas 
lapidc, ubi prxco praedicat, bu K m liehe ft t u 
■i nur Dem 6tcinc / m Der iöicrrufer bintritt unb 
. > rufet Sier au*. €in Pfarrer feil fö£Mctj üßer t 
unb feine affeften prebigen/ Ecclcfiaihn decer 
verbum D « 1 docere , non autem abuti (uggeftö 
pro libidinc fua. gran)6if<C^ predigen / concio- 
nan GaUice , Gallice yerba facercad auditores c 
fuggciru. Siel mit» lange pictJt.cn / erm&bft 
Den Ve ib / multum de diu c„ cathedra doecre vires 
corporis dcbilitat. (Er prcbjgef -l .1 1* lulanrje 
longo i'ermone auditores fuos moratur concio- 

nator iftc. #ur$ unb gut predigen ift «ulobvn 
breviter & accuratc diecre prxdicaudum eft. 

vrv bat ton Denen in Der $ibli|cben(*Kfcbicbf be 
rüinten Seilten geprebiget / condonemhabuu 

de virishiftoriisbiblicispraedicatis. (Vidttufum 
•verhipradicare!) Compsf.funt : gUtyrcMqcn/ 
finem concionis faeexe. Sed .perauepreDigcn/ 
r/J audaäer loqvi »dicere confidenter, intrepidi", 
fibere, fortiter. £)ie Pfarrer foDen Die SÖabrbeit 
berau< prebigen/unb nit beucbeln / miniftrotum 
verbt divini munus poftulat Tcritatcm pratfenci 



amnio , c^'absqvc involucrisfimulationum pro- 
ticer 1 concionando. (£iiiprebl(ien/rermoncs fuot 
nativo lepore condirc.(£<iU'in in^Jpcr) prebi ]t\\f 
flimulum in animis auduorum rclinqverc,ac« 
c ommodatc, enueicate . * aeuec fermocinando. 
(^rpeebigen / concionibus obrincre , imperrare, 
confeqvi , per tvadere. (Jr IPiib buref) feine SBpU 

rebenbeit viel ©feien erprebigen^mutrasammu 
adxtcrnam bcatitudinem'lucrabirur cloqvcn- 
tii IA ^OrrprebitKI« < termonem producere, 
perpetuarc, copiolum n docendo eile, güri 
ßve ©prprebnjen / pr*diccre, concionem co* 
ram aliqvo habere, inonerc, adhorrari concio* 
nando. S3erprebi^cn / concionibus licentiüs 
habitittdamnum incurtere. (Et bat balb Veib 
unb leben tferprebi^Ct/ arroganti concionefuä, 
.vr/libcccate fermonis in pcnculum rirsefere in- 
ct !ic ,111 fummürn difcnracnaddudus eil. 33ol< 
preblgCU expeduum die na concionando. (£1' 
prebi iet ruol / piacmcditaie , accumtedicic , dul- 
ciloqvus eft. ^ei'[.n'cMvU'ii / .concionibus lon- 
giufculis Tc macerare. €r bat (icb fetU ^agc <JDUC| 
jerprebigCt / muh um fe qvoad vixir exereuit in 
. facicndo verbi divini praeconio. $)rebigen 
abufivein communi loqvt idjnnittir pro taxare , car- 

f.crc , reptehendere , obiuryare. \£v l)M ttltr Clft 
unb luetief lucivoit geprebiget/ plunmis 
verbiaexpofiHlavicmc4.um hocne&;otium. ^(d) 
bekehre beine« ^rebiaenc nicht / rcprchcnilonc 
tua non r.ior. ^-f> ift mebt «l»t / rPemt bie 5Bci» 
ber ihren Männern verprebiaen / mdtcorum, 

nonconfenraneum eft, jaunmasin erratu viro- 
rum gravircr Sc copiosc in vebi. 
\ßrtbl4er / tCC / cccldiaftes , concionator. minitrer 
\ c r b 1 , orator ec cleiia Aicus , non äutem pnedica* 
toi , qvi txponüur ; (gm ülUS'VUfct/ ?Pber/ & 0lU. 
Hier • ' pratdicator ccrcvifiae , ^in ^ierrufer. 
Frxdicator medicamentorum , ein ttrtorger. 
Trardicaror mortis, etil ^lllFunbiger bes £otes7 

3eurgrafc/ üanbriepier. Ah hoc vock *hu}u)j- 



Ctldotfl 



: tciifjia ptr conti 



rur^rebrfanten/cüm^rcbiger Pfarrer/ & ^3rie* 

fter dici dthn-nt. J^pfpcebigtr / a concionibus 
aulicis. ^tabfprtbiiUT/ facerdosurbicus. §i*ib» 
prebiget /racerdoscaftrenlis, vtlpUttit/ { uH 
f Im a fall tompößta , ut iDczfyfyttct i "XLiatsi 
pfnrrec / Äpttafpfarrer xc <\vs Utm funt tc 
JDotfVte^ifler.- 2lm.9prcs.cjer / Öpiulcrc; 
Mcjcr k. 

^rebigt / Ut 1 r*rh tyrebiguncj / Ut / tyrebü 

gen/ 



i_47J V* 

gen / concio , bomHia , orario ad populura , : ; - 
tofr a3iu comunandi. v£lHf »1 <iflC 3)li't>iijf »CV> 
fiatttn, dare, commiuere conciuucm alicui. 

irc nd cor.cionciii , in 
concioocm venire, ^n Der flr'cDigt (c»)H / con- 
cioni imerefle. fJi'et'igf hptcil / concionato- 
rem au Juc. £ic s .|)rit>igt UfrfeumCH / neehge- 
ic i prarcermirtcre cnncicnem. ginc jajürfc 
^Plrtigt . concio vehemens , acris , fc*cra. j&J 
pfcxc i guff JkfUgt/ makuia Ö'robüfta oratvo, 
elcgaa» , prxclara v doita coocio. (£icilt< 9JrC 
fcigl-/ jejuna , vulgär«., exiJu. 2imf6prcWi]t/ 
homilu ccxcualis, concio ordioana , explana- 

cro Evangelu. j£nilgc cMvX)' ftve ^efpcrprcbigr/ 

concio i» vigilu*. in fcriispraccidancis. Ollijugtf 
fivt iCaU'IlTi'fiiJf, concio valcuiftona. QlnjUgtf-' 
prc&igf / inauguralis,i*/oo äcctßhri*. Qjergprc 
U U/ montana ^ittpreDlOt/charicativa. Xi>u 
. pnöiijt/ pcsnucnriali». £>0rfpr(t>i^( / vicana. 

gc^prcNgr y^-* ri^prrtigr/ijftrcnfis. g<it 

predigt / coocio fefti va. ^rüljpretugt / matüti- 
m , ancewcndiana. @fl|fcprc6iijt / uincraiia. 
QkBurKtjg»pccti4(/ naraliciz. <öc\cfyx<bint/ 
/iv«v*lriifprct)i9l/ icgalis.paracncnca. S?AM 
prt&fgt / ccconomica •» domcftica. J^L«d>ji i; 
preöigl nuptial«; Jjpuivnprcbigt/ procomrer- 
tendic merctricibuj. ^U&fHPKbigf 7 Judacis. 
j?'urcd)i)'mU6prf N.jt / caiechifrm exegefis. .Sin« 
fctrprchgt/ icbolaftica , duttur rUum<BÖ)U\^C 

feigi. &inbtaufpret>igl / luftnca. Äirmeprc' 

fcigt/ enceraialu. ^ranffnpw&iflt / pro Ägro- 
• jlroiiprctogt / cruciata in honorem S. cru- 
eif habica. fceidSprcuitfiV tunebm. SWogbcprc 
i u;r. i Dßäinprc&igJ ■ nonaria,ancilIarn;fe- 
rocinaj imerealaris. SJjifttlö^prcMgt/ pome» 
ridiana. SRciljaortfpreDigt / pro novi anni au- 

fpicio. OllcrpwMgt/ pafcha'n. ^JrfiprcMgfv 

pcmlcnnalu. <P|üig|ipr<Mgt/ concio in fefto 
penrecortes. ^rpbptcDiö.VexpIoraroria,*«/^ 
protaiona. ^fid)Clpret>lgt I fatyrica . affeclara, 

affeaibui plena. (ginc au$ Dem (frmcl ge fü}Üf> 
(cl(C ^rcöigf/ concio fubiia, vulgb txtemparanea. 
Sunt SSaliMCompofita , qv* fingula rtctnftrt lonvum 
aJtwwdum foret , utpott : <od)iftpret)igf / concio- 
oautica. <3d)ICBPrcbigt / aulica. ^rPitalprc» 
Dfgt/fuburbana. ^tattprc^i^C/ urbana. £rpft« 
pre t>igf / eonfolaroria. ©C(frfclpr<&igf / alrcr- 
nanf. 2Öeifxrprei>igfcn duuntur rixe^jutgia 
mulierum. 3Beif;enatf)fpreMgf/ concio nata- 
htiorum Chtifti. xl>Cff Cfpff DlgC/ ad cempefta- 



. #r 1472 

tci anni aecommodata. SöoüVnprcWai/ heb. 
domodaln. QöliHbcTprcttiU/ ftupenda. 3rit« 
prcDigt/ concio pro oceatione , SrOarurerum, 
, *< cemporum, ige. Sic ^februnijfprciJigic» 
Juni concioncs pro ncoconverfi» , ut botä m 
GmILA. 

^tieftet! ©er / pi. ^rteffer/ ^yipwetfhr/ 

lithurgus, facerdoi. Vtml mim *<jvr ä p MC teil/ 
PrcMacr / »unimf tyiä, «f «o^ri Ü/»m»«i/;fi 
, pT*t'ndunt y afrttbt 1 ttr % i]vod plant G**cnmtß, y 
fenfm^ vei fentorem , (jvaIu ftxcenti rußtet funt, 
fonificat. Aihsr autem . hos QrtcaJürrmKnos 
95n*|ter man poltiu deduxifft k vocabulo Trefter, 
H "vfldt frirani & vrntum comtRa prtfrnt* tom- 
buriirtem+s fMertnUmnottt : potuijpnt enim mu- 
fät i, tjvcJ , ficuli UlU vtnttu urtns & impftuojut tJU 
tt*<tMm dolores rcclffiaßici orätiane fut hbminunt 
cofäa ittfltmintttt ignt Spiritus Santh , fattiancq. 
Optra coitcuicmt &prffundtnt; Stdq vit nun vidrt, 
kos fjfe logoj ac nugat ? $ricfffr th h ptMttn/ 

2 msS^' X>tUfl<C 1 nuhü " » * S**Ü>*n I nubrrr, 
b tü]tty/ vt>iuptuofut w k tLugtti/ artente intutn. 
€rjpliC|t(tr / procomrfta , archipresbvtf r. /)p, 

*ric|ierv ftve £>6crpricffcr / facerdoi fdm- 
rnur , ponnfex maximus. «D?cfh>rufUT / lacri. 
hcui, rmnarius: gjriclifrinnv 9ie/ faeerdotnla, 
flarmnica. £)0lfpTi<\M/ curio; facerdoi in pa- 
50. (2d)aftphr|lcr/ vicariuifaceHorit. ^rif* 
icciclcniy 040 / dimin. facti ficulus. ^Jrfrficf fUlll/ 
PM/ facerdorium;- tyritfttTUty *dj &**t*rb. 
face r.J oral is, more iaeerdofum. I 

»Ptaü/ praüen/ geprallet/ e* prellen/ 

gCprCÜCt/ übrare, qratere, vibrarc , vrbrii- 
Urc, jaöiure , fuceuflare. ghdjff prcUflt/ib- 
veöare vulpw, in acre librare. grpfebe prrllcn/ 
miiTirarerauataucrttfliVinaeran. (£tncn£)iib/ 
0©«: armen ©fintier preßt n / oü« tpippen / cru- 
cia/ii rrochlea acrollerrdr qvarerc ddmqven- 
rem , crochlcicfuppliciä furem torq vere. Ccm- 
puf.funt: Sin fivt Qlufbl'fllcn / aiTulrarc , exful- 
rarc, prtofilire. J)er 35aUon ift auf bai S5cntil 
ntifgepreifft / foliii pugüla rotius /.• •.• pilaris in- 
film in epiftomium. Vtnfiffenpr'cüirc/ crepare, 

diOilire, difeuti. gprfpralle« t fi wprellen / pro- 

iHircprocruderevibrinando. (&tqm'five'ig\itt 
gCtUnpreMen / cootra fubinde moveri , agirari, 
comuti. Qyict>erprcllen/ *3urncf prellen / rc- 
percurere. librando converti. 9ft$ prclf f t 
iiirücf/ Taxa fdum rcfpuuut. • 



9>r 



1473 

Friller/ Vit librarii, vibrans, conq vaüant. $prel 

ina concutiens, 

fuccuiTans,ruccuticns,oicillanf,jaftirans. fßrcl 
Ut etiam dicitur tormenrum ad labefaßandum 
nn: r u «1, it. aries bcllicut, etn tttmietbred? it . 
fljrclllinq / Die/ qvaflatio, conqvaflatio.ofcillaeio, 
fuccuitui , Aiccuflätio. ^urücfprrUung / reper- 
cuflio. (Enriroeoprellung/ fivt Jerprellung / du- 

cuflio. Slnprcllung/ colhfio, coneuffio. 
tyxeW\<f,V *dj.& advnb. vibrans, vibnfläns, (uccus- 
, (.ins. Ülliprallldjt/ allultans. c^JiluItsm. 311 
rÜcfpralJld)( / rcpcrcutiens, ö*pcr modum rc 
per cuilionis, (tu repereufsüs. jJerprt'Uidjr / five 
C£ 1 1 r i rc* c n p r c II 1 cb f / crepans, difliliens , crepando, 
difeuciendo: dicitur ovo ifa prelU)0ft. 

<prang/ prangen / gepranget/ mt«/ü 
diaitUö Realen/ gepralet/ t*. 

nun qvadam inrjp vtdrtur, ita ut qvamvi* utrum.fr 
tritt : oftentare, fuperbire, in folcn com ac fuper- 
bum cflcj prangen tamrn m ftrcir ad habitum fru 
veflitum rrfrratur, ut fit in vedium fplcndor c ac 
apparatu fuperbire, pompam agirarc , magno 
fallu incederei <J)rakn autrm ad arrogantiam Öf 
J jaQantiam vtrborum potiffimum qvadtet , ut fit: 

Sloriando fc cxtollcre, magnifice, B^immode- 
e loqvi, immoderarione verborum feiccfFcr- 
fft: licet h^c nur. perpttuo obferventur. t£r PIY.II 
0(1 babet / oli nn ji 1 mrjbiant / oftentatione 
_ ihcarrica fuperbie, nuiuumllbi placct veftium 

pompi. (£x praler über bic mouen mir feinem 

©elf C 1 mtolerantiflime gloriatur de Ans divitiii 

öfmp^fita utrobttfcfunt: §lbpran^cn/ /iw 9lbpra< 

ktl / noecre aheui arrogantiä i-> fuperbia fuä. 
JD" magft pvad 11 nit bu tviflit fo tra ft tut mir 
0ic1)tsf nbpmlen / qvantum etiam tibi arroges, 
mint tarnen Aiperbiä tua de dignttate mei de- 
trahe« mihi. Qlufpraten / fesqvipcdalibut *cr- 
buuti. 9tu*pranaeH/ & Ollltfprwn / arrogan- 
ciamminuere, fpiritusdeponcre, 8^ remitiere. 

€rprangen / * <£vfxa\tti/ faftu dt (upercilioiuo 

aliqvid obtinere , (uperbias fr u&um ferre, verbis 
magnificis emolumentum capere, ^ur <& 5JiU" 
pr.-.iuu'll / fru prnlcit/ Judicium fiium Omnibus 
•nteponere , alios prae fc faftidirc , conremnere, 
cetcris omnibui ambitiöse fe praeferre. f}c\- 

. f&r»/r« !Dab<rprangen / * pralen/ id. qvod fim- 

flexptangenf fru pralen/ faftui ftudere, magna 
profiicri. SBerprangen & SBtTpralc n / confu- 
mc<c bona (ua intcmpcranciä animi , ac oftenta- 



5)t 



T 474 



tione nimiä confiecre, con/unicre. *3 ich JCf* 
prait^cn/ °< {Crpralen / furere infolcntiä , uften. 
ratione dirumpi , nimiüm fibi placcte , plus 
q v am deeet, Tibi ail'uracre. 
pr .m '.c r ■ & ^ialf iv tftx/ oftentator, jaftator, gto~ 
riofus, rentofus, pneco Tut. ^ratlijcritin / dt 
9>raleriDR/^i< feemina fuperbicns, phanradica« 
rurgeni » nuuniclccns , faftuofa. (Stltprälcr/ 
oftentator divitiarum. ÄfciÖrrpralcr / faftuo« 
l'us in vefti tu. i iiiict^priilci ' Tuatum virturua 
Cantor. 38(rfpral(r / pharifaeus , hypoerita. 
Sßortpralfr/ inepte glonofui vcrbii inanibut. 
Std <prk'itt<t ff / abufiv'e etiam dicitur eippus, five 
palus probrofui, maenianum infame. (Einen 
|lim 'Vf;-.ii.uT txrtirteilcn / capiealit eippi ali- 
qvem condemnare. <£r \\tbtt am ^raBgcr t ad 
numcllam , ad infamem eippum collo vjuAu» 
ci\. <ßr<W<)CT «/vo^, dicitur lapii praeconit . 

Krängung /*pra hing/ Vralereo/ Die/ ^ das (So* 
prange/ prangen/ & Oralen / pompa , magnifi- 
centia • often ratio , jaäantia , Iplcndor exrernui, 
arrogancia,fa(lui v fupercilium , infolenua.cla- 
t io, cumor» fpintut , bull.11» nug». Qai 9)V.*.f 
lenabiegen/ ponere Aipercilium.exuererarhis. 

(8d)6ne 2eufc \\nt> ppü ^Jrcingcn* / faftus ineft 
pulchiis. ^leibergepr^nge / pompa veftium. 
jf)pd))Citgepr^nge/ pompa nupnaiu. £cid>cru 
geprÄge/ funebns pompa. Äire^engepr^ngev 

ceremonira faerse. J^al^geprr!lige / menilia. 
^eibergepränge/faftui mulkbrit. QBcrtpra' 
hing / jaclantia vetborum. ©ic <Pralerer) mit 
Suici treten / conculcarc faftum. ©es ißra» 
iciu filt n?eitigverge§en/ arrogantiamminuerci 
3i un r btnn bat pralen noc!) fein c^nDe / nec dam 
comprimit, demictic animot ? 

^mngerifeD/Ärprnngbnff / pralerifd)/ * pralbaff/ 

adj. &advtrb. iniolen«, inflarut, rumidus , jacTa- 
bupdus , rurgeni, animi fublari , it. fuperbe, m- 
folcnter, arroganter, jaclanter, jacluosc. ^ra< 
lerifd)c £eute/ h omincs ventofi. *JJraIhitftC 
SBorte / arroganriae plenus fermo. ^l*atn\l} k i f# 
IC Dvf DrtTt / inflatum tumidum orationis gc- 
nus. <pra!erifdj 1 leben /fid)prulbnftbaltfO/ vü 
▼ere magnirtee* iplendiile, infolenrer. 
^radbf / Öft / 1>U/ pl. car. idem rfl, qvodVrM 
lerqr / Sc piMngung / faftm , pompa , oftenta- 
tio t it. magnificentia , folennitai , fblendor , de« 
cor. £/? h prangen / [uferbb t. inen großen 
iVad)( füren / dclicatc , magnificc viverc. 

$raejjt Der SXebe / magniloqTcntia. ifcertcU 

pradH/ 



5)r 



X476 



pta$t /fplendida miferia ,/rtYpauperras. (£in< 
iUgtyratyt / incroinu folcnms. gitrlftn» #0 
ni«$prad)t / ornatus renalis. Jf?ocj)jaipiY.u , ;t/ 
lolcnnitas nuptialis. < 5?Icit | crprud)t / luxus ve- 

jftium. £riea$prad)f/apparatusbelUcus. JTuntf» 

pradjt / dccus mufarum. SD^(tytpiYiä)f. pompa 
ad oftentandam potcntiatn. v5 d)tfnl)dtpt : d>r/ 
Tenuftai , digmtai vultus. vri'.'>U". : ptM^)f. fpom« 
pa triumphalij , oratio. §Ut}Cnbpr4djt/ fplen- 
dor vinutjf. 5ißjJrtcrpiMC^t / clcgantia ac di- 
gnitas vcrborum. 

SJrudjKn / potix . <ß , ficuü &fyu<btcx t tet/ *tip* 

Utm valtnt , qwd pr»mg<a / £5* P*<WflCt//«< 

prdcn/ö'pMiet. 

9>rc\d>ct.\ / & $rd<btii]li<& / *Jj.&adv. magnifisus, 
taftolus , taftuofus , pompoius, folcnnis, fplcn- 
didus .ornatus, confpicuus.fpcäautlimus , &5 



rifrf)/ &adv.tß luxutiofuj, inrcmprrans, 
gulofus , cbriofus , vinolcntus, luxuriöse, 
predige, gulote. 

<preg/prcgcn/gepreg<t/ fignare tes, ijr- 

pura tmpnmcrc. SRhiijc prcgtll / numroura 
fignarc, ferire, eudere moneum. Cimpof. Sliitf; 
prcgCH/ optimc exprimere typum , utdißingvi 
& legi poflir. SinprfiJCn/ imprimere. £4$ 

•otftrUfc &«&t ift in Dctf *D?cnfd)cn j£>erj 90 

prc^CC/ jus naturale cordibus humanis inferi- 
ptum , in ipta natura infixuro, ingencratum, i n- 
genitum eft. fkcaflT/ 0«:/ cufor monecalis. 

yreguity/We/ öTa« Bregen/ pereuflio, tyoui, 
fignatura, cbaraäcr moncrx , alih tas ÜRnni» 
ßrpKgr. <pr*gid)f / *dv. id awd figntui, 
imprimi &cudt pottß. (Scprcgt 6ilt*r / argen- 
tum ilzuutum. 



ampUrice, magmruc, clatc, laute, fplendide, (YV-^.r, l% .... , - ^ 

pompatice, foicnnitcr , cooTpicue. $r»d)ti<je P." 1 ! / PCCljCn/ id) prtrt/ 1* pnefc/ flrpric« 



Ünfojkn / dapfilc» tumtut. »J)rt^:i^c <3cfd)cnfc7 
muncra prxdara , amplifliraa , magnifkcncis- 
fima.regalia. ^rrtd){ujcii£cbin vua glonofJ, 
illuftris.clegantuluna. ^räd)tidcJ&orl)illtuna./ 
aula fplcndida, augufta, t'umtuofa, pompalis. 
9)rildjfi<JCÄl«iXr/ vefte* Attalicae, Pbrygicae, 
preciof«. <£in pi ^d)fuu'V iOc ti n homo am- 
pUllimus, vir graviilimus. lÜräibfiijC vißorf«/ 
verba comta , elcganrillima, leäulima, fermo- 
nis ma|cfta«. Ab hoc %\u\d):i] tß V J>1 ad;rtjf itf / 
t*ie / ip'od tdem v*l<tt ac prv.dH. 
Q3rUHf / ©Ct /gravitas, ornatus .fplendor, con- 
venienria vultus, decentia habitus, habiliras : 
totum Btigicum rß , <jvod fentunt »Pro Iii' / mtde mi- 
ror , tjvcd ipndam hoc voclkulum t jAmdudttm in Su- 
perioriGermaniA q-väß tbrotatum , neßrü dt nvvi 

obtiudtrt Mufui fit , tta , ut rttam ^l^ Kotttplcmen^ 

tt/ßvr £brcnm>rt(/ vrrba /wwork, suiicä & 
vbaiftä/a, <|)i - unfrft>cn ; & yve enulw jrättä rt- 
%m adhittntur , ^riinfflUff C / « f. SierrttCtt / orna- 
wttnta äppeÜJvfrtt. Stc muilafurtt de.-hjctnda , 9 tut 
fi uflra doemtur, ac dtjeuntur. 

^taB /praßcn/gcpca§et / comefc«, 

heluari ,luxurijri,gulx tf^genio indu!gcrc» lu- 
xuria difilucre : un.it ^)rd§cr/ 9 <tt/ heiuo, epulo, 



ftn / 9t ^rpreifet / laudare , pr*dtcare, eclebrare, 
magnincare , verbis cxtollcrc , ornare , decora- 
re. (&tmt fdjr bod) pretfen/ laudibus ali^vid ad 
coelum eztollcre,iUuArarc,amphricare, magni- 
ficare. ^U'Ciffll ttmm dititur pretium rci intüca- 
rc, paeifet. seltimarc. äBie h 0 d) pi i 1 fV f t Dil baf Y 
qvanti xfrimas hancrem? fyxt\\tnnonnunqvam 
ttittm tronreifumitur pro vicuperarc, parvi aefti- 
mare, nihili ducerc. ^d) ivill hr Dem ifobdKit 
prcifi'U; lau des tuas i\cantiboj[ihctt,nolat tmm: 
victa tu a dete^am , revelabo , palana faciam. 
(Bepricfcnc ^RöUllcr / viri cclcbernmi. O'npvii • 
fene Xa()lcn / fafta 1 j u data , praedara , celrbrata. 
Ult^pritfcll / illaudatut, contemtus, ipretus, in» 
eclebris. Unqcpricfcnt' $iid)cr / übri abjeeli, 

contemti, nullius preeii. Compof. funt: gern« 
fr 2Bettprciftn / praeconium altcujus poftcris 

f>rodere , laudem ab oblivionc hominum .1.' /- 
ilentio vindicare , amphrlcarc, diflundere, c vc- 
here, ditatarc. SKisprdfcn/ dcfpcciui, nauci 
habere , laudem deprimere. <£r imrfprcifft feine 
Arbeit }ltr Unacbur/ iniqvusejusinduftri* jefti- 

mator eft. ^iefe £abt nti^prcifct beinc (Ebrc/ 

hoc factum obfeurac dignitatem tuam. O.^ii'- 
preifen/ concelcbrarc, aftedam cfTe laudura au- 
CUJUS. ^UTl iÜill laudai.J.) autricirc, omnct 
lurco, aforus, catil o. ^JraßtTCO/ t>W/ AOcr I celebrando prÄvertcre. ^Ddjprcifca altträfigm- 
9?rajj/d. Oas<praKcn/ luxus, luxuries, hdua-J fiiMtionttß magno dt pluri» xftiinare. 
tio , intereperancia. Stdfyx&§ ftiam comefta- '<ßrcijfT7 laudator, buccinator laudisalicujui. 
rionem ^cosnpotationem notar. <^in fd)lt'd)> 1 greifet <^ aefttmator mercium fuarum. 
ffl »Prjf/ conviv«um vile, canioum. ^raje I ^rciltrinn/Die/iocminaapp'auJcnj.^ca'jrar.j, 

21 an aa fpiea- 



H77 



9)r 



iplcndorun afFcrcns, famam faciens, concitians, 
parans. 

tyXiiti fc« / pl- car. laut, pr>cdicario, tlogium, col 
laudatio, cdcbracio , U. valor , dignicas, aeßima 
tio, cxcdlcncia, przmium, honorarium. Sir 
bciipKtf/prasmiuinlaboris.. (gljttliprttf/ glo 
xia. CT !:»rciipril5 ftum/ß p lanta, nomine Vcron 
ca,&tcucrium. gj^cn .five (Selbftprftö/ laus 
propra. gtirtfespia* / aeftimario hoftts 
gnittftprci*/ valor annois«. ^in'lif nprcif/ glo 

ria principum. GlüUbcngprciä/ fidci dignicas 
$Dtf e$prris\ glona Dei. £ m e npieiß, merccs 
proftibulorum. "jihicnöpreiij / juvcntutis ho 
nor. Jfuitflpretf/ comjncndario opcrii. hir 
preis*/ mtncrval.. gobtfprril/ pancgyris , clo- 
gium. 2ompcnprcW/prewum»ile. SD?cnfc^cn 

preis/ laut humana, prcxium mancipii. CO? IUI J 
pjrcÜ/ valor monetae. 3ß(l(&1DeUpretö/ immor- 
taiii poftcritacis memoria. 2ß :IWil$prci$ / fa- 
m.i, eclebaatio nommi». ?vcd)(r'pr ne / digni 
tasjuftitisr. (gd)afcrnpreW/ arftinutio darani. 

d) ani" preis" / ^axatio minima, iniqva. aelrima- 
tio.. ^(f)(inprn</pretiumfimulacum.. <S(hjiI 
preiS/ didaftrum. Gicqrs'prcit? / adorca, laus 
viftoxiae. . ?ab(f OpreW/ nonorarium pro faclis 
egregiis. 2ut]tn&prci< / praemium virtutis. 
SumirprtM / brabeum. UbcrprcW/ auftio pre- 
tii. ^abrenprctsV valor mercium. -fiklr preis*/ 

laus um vcrfalis, . ItkiblTprcis / glona & c x cm- 
plar rnacronarum. ÜJSurbcprri^ / dignicas. 
vH3unbcrPVCil/ miraculum feculi. <l>rt*iflf etiam 
ufurpttur pro reemmihui vulgati , proßitutJ&com- 
muni t qvafi vilißimö fretio cuivis venJthiiis. Hmc 
*Prct8 tnad)Cn . occupanci concederc , vulgo con- 
fifearr. (£ine Jfnirc preis geben / muliercm m 
pudicam omaium ludibriis exponere, i/u/od 
tmnibtu commitUrt , in Romimß öt»bcn. 

Spreifung / ttU ^reiten / cdcbracio , lauda- 

tio, commenda no. praedicatio , cxcdlcntia Jau- 
dum , plaufus, applaufus.. 

fjreificht t flJreislicb / W nonnuntpam 5>rei*baf(/ 
äJj. & a.iv. darus, celebris, indyrus, eclebran* 
diu , praedarus, iliuftris. memorabilis« glorio- 
fu* i praeccllenriflimu« , laudabiliv, prrdkabilis, 
plaulibilis , £5'.- laudate , laud ibidter , honorifi- 
<c, cclcbcrrimc. vfs ifi r tu tprettflicver 50?tJnn/ 

Yiromni laude fupenor , nulio laudum aencre 
nonatficiendus. Di;} i|t eine pret: Iid>. :cueb\" 



J 478 



haec res pnblicis praeconiis eclebranda cd. ißre i& 
taf(fj).infle Wmcmc»/ ad Kspraedaxas fcfcap- 



plicare, vitae Aus curfum ad fummam glorum 
dirigcrc. 

>pre§ / pregen / gepreget / .. aikui 

ici cum pondere inniri , premere , prefläre , co- 
aröare , ilringcre, ftiparc: poß adaHat dißkiüU- 
tti& angußxas proten.iitur , vAieta.: urgere, in- 
ftarc , adigere , angariarc , compcllcre, in junge, 
rc , cogcre , contenderc »fubigere , nccellicatcm 
i mponcre , »i m alicui afTcrre. In freie tut cm de 
comptimrndk ftuüibtu & imprrmendif ty t 'u in arte 
exeuforia dicilur.. Jßudjer preß« / Übros prclö 
premcrc, qvodolim diÜum r/7$rcntcn/&4>rill* 

tciu Et Hentern) td.ßnt yWÜruefern)/ art 

typographica. Cd / aöcin prefen / uvam , ol i- 
vam premere. gmen ff t)V pref f ny coercere , a f- 
fligere , coarftarc aliqvcm. (Jinen Üm @<U 
preßen / coaftione argentaria discruciare, tor- 
qtere aliqrem. €r prejet ifDcrmun qtnaUiq/ 
omnibus impedimento, obfbculo ett, officit, 
obfiftit. ©eprejjef »crÖen/ cogi , neceflicare con* 
. /rringi, in angvftum- venire,. necciTc habere. 
Comprf.junt : Slbpre pen/ SlUSprcpf n / exprimere, 
premendo vel preflura eliecre y ß\*iä JolJt trunu, 
five prelöfiät. «U^eprff U Mt / olea expreflä. 

3luirieprctf( (Seit / pecunia coaOav Ordnen au6> 
pre^f n / lacrjmas elfcere. Otllfprepcn« premen- 
do dirumperc, prelö conovaflarc. Un^etrctctic 
2ßeint>ccve prejien jt$ niettr Idc^Ciiuf / uv», niG 
calcatx , prelö haut facilc dirumpuntur. 
Dreyen / angcre .anguOarc-, angariarc. ^(J)bin 
lehr brprr^et / *l>is • ich jleefe firrjr :rt>unci / in 
anguftiikhaerco.ad incitasredaclus Tum. 5>ar<i^# 
pi iKfli cxcarniricarc , concalcare . (ubaguare 
aliqvcm. €inpre§en/ ft pare, conftiparc, co- 
ar ctare , coaogu(rare , coaftarc. (£rpr;BfB / vi 
qvadam opraca confrqvi, potiri realiqvi rigi- 
dis exaclionibus. jg)iilfV ton einem erpripuu 
auxiliumalicujuscxrorqycrc. (£(lt)Jt> Pirrd) eic( 
aniaufen erprefen/ imporcunis cfflagitationibuc 
impcirarc. ScfrÖCTprepen / dcpnmerc.aiflige- 
re, labcfaöarc, exagirare, ptflundare. 5l£it* 
Derpre^m / prelö denuö rubmirterc. ^rTprcptR/ 
prefluris <onficerc. %<:vvc$tt tPi'rbeilf crepare, 

difTGllre compreflione. JufiimmcnprcBen/ coro- 
primere ..cogcre ,-coarftarc. 3«?ifcS>Cli» fivt 
barjroifcöcnprcffn^ intcrpnmere. 
SPrcper / OCK / coadlor , exaclor , afHiclör , vexaror, 
exagitator. ^Jf rprrinu / t)U / fccmina uxecns, 
premenj t ncwcilkuduicm impoacns. Q>eff« 



'479 



9>r 



1480 



Preijer / coairor pccunix (Scfonloenpre §cr/ ex- 

actor Hcbici. $t!d)CrprcijtT / imprcflor libro- 
rum. £un$prc£(r/ provmcia5hirudo,exagtta- 
tor fubdicorum. (Srprcjjcr cxtorcor. 
9Jrc§C / Dl«/ prclum , anguftu , mifcria , aerumna. 
©rucferprejje / prclum typographicum. D .u- 
SBucb, i|i unDer Der iprejje / feriptum fub prelo fu- 
dac. .Die $re$cn geben ftarF fort 111 Der Druff t 
reo / non qviefeunt , haut vacua , otiofa Yunt 
prcla in oflicina rypographica. 5?rrujprr|;e/an- 
guftia , cruciatui, perpeulo malorura jtupfer 
pre§e / prclum chalcographicum. Oclprefe/ 
öl canum. SBcinprcfc/ rorcular. Vre$C 'tton 
dicitur charcula qvadrara cerae impouia, cui ii- 
gillum in curiis imprimitur , alias <ßrej}tein. 
ißrtge fd)ic§i - n / maenia rormentis qratcre ,huc 
ftrtmert non vidtlur. Venil emm a 2$Kt&)ent 
dtfjringere, qvare etiam mtl'\uifiriber(tur^xt\^l 
da. GaUi dicunt la breche ., i. e. labcfattacio 
muri. 

VrejjUMjy 8f Ofl« ^re§etl/ preffus, preflura , co- 
a&io, rii, cxaftio, neccuna» fumma , ada&io. 
(Bolb itenprc (jungen / conenbuciones , execueio- 
nes.cxatrioncs militarci. ©feuerprcjjunjj/ in- 
dißionci collc&arum , coa&urae tnburorum. 

2tH5«3lb>4 (Erprejjung/ exagitacio, expreffio, 
Tw/oi rxtorfi». 3ufannnenprc&un<i / compae>io, 

coacxio. 

<pre$id)t/ & 93r(fhäfr / y 4*Vurgeni , cogerrt, 
onerofus , molcftus . y.- urgendo , inftando, 
oncrosc, molcftc. 5)ref b^ff« ftrflC&fe / fruöu» 

prcHanlcs Unpreijbafre- impreflatile*. «JJrcp 
pafte kScfcfttiff C urgentia negotia. 

*)>rcjel / x>u / fpira , piur. ^rejcln / 1»/«»/ ejp 

a prf^en/ torqyere, qyia ineurvatur ; alü 4 Är*3< 
teil drrivant , !5 lici feribunt SMjcl' V 1 " 1 /' ÄraW 
fd / fwJ lixantur. J5utierpre|el / ip»r* bucyrö 
mixca, vel Jcpfica. 

<Pricf / pricf cn/ »^ncfelen. rox bw**. 

y Saxon. notant (timularc , pungere, fodicarc, 
itimuüs fodere. Od)fai prirfeln/ ftimulare bo- 

>e$. Diciter fMgvr gortprief ein : (Einen fort» 
prtffeln / ftimulos alicui admovere , inftimulare 
aliqvem ad aüqnd agendum , einen anpricfelen. 
3erpricfeln / coadaut ftimutö. €$|erpricfelt 
mid) rfrüää / fcrupulu» qvidam me ftimulac. 
5) rief ein ettam notat : raxare , reprehendere , car- 
pere. Inie ein fllter Uridler/ fenex carptor. 

3Jrtcf elnn^/ ou / &&a* Dricf ein / (hmulaci o, pun- 



ftio, iaus , 4 <jvo ein tyriefrfer/ ftimulator du 

citur. 

*})ritfd)Cri / non multum abcß find & ftgnifieatione 
ab hoc Pricf ein / notat autem profrie : fcrula 
lignea ferire, nates dcpalmarc. ^inen fidtlic^ 
burctpritfd)en /"Palma naretalicujus probe con- 
tunderc. ^riffepen riütm /^m^virfugcre. QiUT' 
'0011' fivr binnxaprit/d>en / Uibducere fefe , fugam 

dare. -€r i|l fepon forf«/r« hinautfgepritfdjt/cx- 
«ceflit. erafit , crupit , cerga , vrl in fugam fe dc- 
•dit. Et inde etiam dicitur: ©iJOOn; [OXV hilllüd^ 
priti'eöung/ WC/ fuga.diffugiura, eftugium. .£< 
«Prif |d)/ exauetoratus, dimiflus. 
■iPi it|d)rr Det/ depalmator ferulaceus, rympanirta 
-pjrgiacu», fannio , qvi etiam /u ; pritfdbntcM 
(Icr. 2lrfcb-.<riffd;cr / ^oi prüfet)«/ qvi 

piicr is c.ili gas iolvic, illosqvc cafrigar virguln, 
ata. ßc difciplina & artiumoforuptr contemtumap- 
Detlant pxdagogos, praeeeptores fcholarum. 
^pfitfehe ©U/ palma. fcrula, aeftus ligneut. (fi- 
nein Die ipritfebe fd)l Jiicn / palma alieujus clunei 
•CMdcrc. Std ^Jritfdje avofy <fl dimiflio ex of- 

ficio. //me : (Jinem Die <J3ritfq?r ^eben / munu» 

alicut abrogare, collcrc, eripere, ordme aliqvem 

morere. €r Ht Die ^rirfie bcFommen/ de di- 

gnicatu gradu dejcQus eft, excidic favore Do- 
mini. tyx\tfä)Cp'*terra id. rß qvodaliks vocant 

E>a«etey/ jive ©mung vor Oos <5efch&t)/ 

Collis out agger tormentanus, nel fuggeftus , cui 
tormenta imponuntur : ob fmilxtudmtm , aram 
fcj/'fr cum fvonda rx rudibut ajpribut leviter com- 
pa8a, qvam appeÜMnt eine tyTii\(j)t/Uleiq\ olim Jet i 
tränt IrHi d'ucubitorü, Di« jCßptltfcfteit. Tanitm 
^l'i(fd)e etiam contemtim diätur t puella peculans. 

eine Icfe gJritfcbe / procax eft juveneula. 
Hujtudimin. eß : <Pritfcl)Iein//w?Jrirfch^en/T)<as/ 
Tupa, puera *aga , lerii. Vrrltm <pritf(t)C in häc 
voßeriori ftgnißcatione fstte eß a Belg . <Prfif </ fuper- 
bus, infolem. 
^ritfebung/ MC/ &tOB <J3rff fd)en / caefio, qvac fcru- 
la lignea fit, aftusnarcs depalmandi. 

^rObfl / Oer / plur. ^PtÖbflC / ceconomut. 

£5* injenere omni* , qvi vel ecclefu vel alm rebut 
prarß, £9* ideb poffet qvU hujtu vocabuli originem du- 

cere, vel k groben / /iwprfifen / probar«, vel k 
55r»lf/ excellens, prudens. Qyi emm qvandam 
prior itatif cur am fuperalios gerne debet , eum pro- 
baU fidei ggT dignitatU eft drcrt. Not hac vke ad- 
mittmiUfS^Xüb^dicik Latinorura PrxpofitUfc qvo- 

31 aa aa ij mam 



1481 



Di 



1482 



niAtn oflicü praepofiti , eines SJ>l"0b|lcs / cum religio- 
ne Chnßiana dtmum in Germania notum tfß capit. 
5)oni- five Jumprobft/ prxpofitui./uTantiite» 
cathedralis ccclciisc , five Capituli. ielmprobff ; 
»ei fcudahs prjepoGt us. (£ ; 1 'r. ; probfi / praepo- 
C t us c : den x collegiatx. ©iiitT ^rebtf/ abdo- 
men , horao obefus , aqvalicnlui: foltvt enim ad- 
mriußraiorei provrntuum eicltftaßtcoium ßbi non 
deeffr^fed pingvia ejfe. Inde : (jr prüftet fi(& t Wi( 
tili tyMwbli/ inftar faginati praepofiti fuperbit. 
Vimin. r/* SJ3l"6t>ftlci!l / Od0/ prxpofitus ecclcfix 
paxochialii » minorii ecclefias curator. $)r ib» 
ftinn/ Me / prxpofita Abbatiae , vel capitult mo- 
■iialium i$ canonifurum. ^rpbjlei)/ Ott/ 
ton rß prrcpofuura, offIdumqve,digniras,£5ad- 
tniniftratio praepofiti />■« ceconomi. -J>: öi>filid> 
« ij. £5* j.:7'. adminiftratoriua, curarorius, ad mo- 
«lumpraepofitura:. ^rMtfliC&e&ßÜrbC/ digni- 
tasprioritatis. 

3>r0f0Ä / Ott/ ptor. <)3n>f0fe/ prepr. mW 
/f.* ijvam praepofitui : hodie aidem fere pro rerum 
capitalium executore fuviitur , expontturq^ Latrun« 
culator» Ö'Qyaefitor , jußitia praftHti inferioribut 
delingventcs coercendos trade us » atfy ümerum fecu' 
ritatt proßaciens , Call. Prc voft , nobii aho nomine 

C5cu?»;Itigcr. .Obcrfter 8elbpnVfü$ / alias (Sc* 
ncralg«nv»iltigcr / rcrum capitalium prxfeftui 
fuperior , judex &prae(c». 21iFflet) /if 2irt0l» 
Urcnproftö / q »aeftor rci armamentarix. SXri; 
tttprofoS/ qvxftor cqvirura. ^fOjmenWprC« 
fcs / legionia latrunculätor. Ji iimpanetV ^ rf 
SCi>nipaqnieprr)fö$/ ccmuri» qvxiiior. (fincn 
JUUl $rofp£ bringet! / vin&um qvxficori cra- 
dere. 

fl)f0fcp / Ott / in muliU civitatibtu imperialem la- 
tunxae cloacaci/j vocantur, & alitdialeü6}pxU 
fet/ <jT<arf deducuntaLatinor. Privarus, ona/i lo- 
<usocculrus, fecrctui, undeetiam 6kri\'t nomi- 
natur.jed nihil obßai, avin <JJrofcO i $>rofO$ 
ducamut , (um te/et feHx familiäres mu/w r/i«m 
ftätficUf OCH appeüentur. 

^)C(lf/ PCäfCIl/ gCpUfifCt/ probate , exami- 

narc, tentarc, perteuium faecre. experiri , arten- 
. tarc. Ü. faperc , guttäte. <£«M<Sp«fc J>rfifcn/ 
eibum deguftasc. vricb Iclblti (>k'.v i\ :; 1. :i 
f.;u>naminarc £y cxplorare confeientiam iujm. 

.! 1 1 alle:-.' unt) behaltet gute / omnia pto- 
bate t qvod bonum eft, tenete. ^(dE)f)abcnie 
ein U"j)!«ik ßcpriifct/ hadenus foitun» alcam 



haut fubivi , fortunae injurlas nunqvam exper- 
cus Tum. Jrjll/ aber prüf / fidc , fed cui ? Tide. 

3cb halt ibn genujfamgrprüfct/ ejus fidesfati* 
nuni confrat, non Tarn ignatus tjustntegtica.- 
tit. Compof/funt : Slll^prflfVll/ ferutari, eliget«^ 
dcligete , /cligct c , l^ete , decernerc , dcfiana- 
re. cf c f)flf cinrn ft5|tllcbcn Sßrin an^gcprurct/ 

viRum gcneroHinmum prxguftando clegic. 
S$eprÜfcn / id. qi*d fimpl prftfitt/ artenrare, 
ualpare , praetentate apprubarc, Crprflfctl/ 
fenfucapere« operirt, experientiä cognofeerc. 
ufu difecre , ailcqvi , intclligctc , cognofeere, 
1 n veft igare. 2>UTC&pr&fcn / excutere , perfer u- 
tati. SKifprnfcn / una perictilum facerc , com- 
ptobare. SJcrbrr fivr jui^ orpi uff n / pr^gufta- 
rc, ante experiri, prsetentaic . examen prx- 
mitterc. tÖn'biTpr ufi II dcnuiS probarc, alte- 
ra vice tentare, 2ßcr q< prftft tft / Darf nid>< »ic* 
^r geprüfet nxrben /examinatus non debet ex- 
aminari. 

Prüfer /Ott/ examinator , explorator, tentator, 
odorator , inveftigator. ^Jrflfcrinn / Oie / foc- 
m ru perferutans , perqvircnt , dc!igcns ,dcgu- 
ftant • periculum facicni , audax, audacula. 
CK.ÖniPvhfct/ «hat tPiiröOem/ mor.ctalis ex- 
plorator , cenfot , monetales ttiumviri. SBOTti 
prüfet / criticuj , philologus. 
ipl'Ufiej)t/ Ajf/- ÖTitiv. probabilis, probabilirer , ten- 
tando. Sed 5)rtI|IC&f fere egertur per particip. 
flJl'ttfcni 1 / cxaminani, periculum uciens • ap- 
probans, tenta'Aj. 
VrUMing/Mc/& OAS^rftfcn. Etq-vodufuatiffimum 
' 'tß , Olf ^TObr. Atq. bic av.fandt non funt , qvißat- 
tuunt, probe dicikLatinor. Proba , cupa derivox- 
Ho longiußufe petita efje xAdrtur , qvando Feßia ait ; 
Probi »Yclutprohibi , qvj Ic a delinqvendo pro- 
hibent: a probut enim üs eft probarc dt proba. 
qvod tarnen nee ipfum Latinum eft. Nstantsu- 
rrwno/?rum^5rflfuni3 &^Jrobe: Experimentum, 
probatio , exploratro , rentamen , tentarueu- 
tum,cxamcn, Tpccimen , argumentum , ratio. 
31llf bk ^Jrcbc ftcllcn / ad examen anis redigere, 
exigere , revocare. Q3robe tu h n ' fpeeimen ar- 
tit dare.edere. $rpbe b iltni / aushalfen/ auä« 
liehen / in ber ^Probe befteden / cxploratoribus 
fatiifaccre , in examine confl/!crc , conflare. 
Vrobc nehmen / capere fpeeimen alieujus rei ,fm 
ex aliqvarc Prüfung Oer ©efcbtfflrtbfeit/ Jfefj* 
re/£ebcn^unb Sßanbels/ explorario, excuffio 
doärinz Sc morum. (SetripeneprnfuniJ / exa- 
men 



*4$3 



3>u 



mcn confcientiat. <£eül Oclb|tl>rüfun« / defccn- 
fut in fcipfum , Ali ipGus inqviütio. grcilllbeo*' 
r i'ü'iina / fignum , pignut , argumentum amici- 
tias. 6l4u6ctitfprufliuij//r<< ^robiv teftario, ce- 
Aimonium , comprobatio fidci. Slmf^probc/ 
fpecimcn officii. Arbeit ßve R mit] pi ■•: be artii. 
SlricncDprobc / experimentum medicamenro- 
mm. Sbnc^fTpretf/ccnfuralibrorum. (£t)ri: 
fienprobe / tentamen Chriftianorum. ©nid- 
fxobt I iraprefli typi fpecimcn. ©ctulöprpbc/ 
patienti» comprobatio. @t>lö' Silber- vjDt'i 
gf ftcinpt cbf / experimentum auri, argen ci , gern- 
marum. JP>dCcn ^XitK t'probe/ fpecimen virtu- 
tu Ärcutprobrn/cTttcif tencamina. £ieb$prc 
t»cn / figna , teftiHcarioncs amorit. JfpeTJprebc/ 
cordis (crutatio. Vrd)Ulpn>bf /examen Scheda 
fticum. (cTPf iji'PVObt i deguftatio eibi , pi v j u 
iratio. (rfärrprobf/ cxploratio viriura. 3«itt 
M ciii'djhctf probe / tenratio pudicitiae. 

^3robircn / groben /ü.fWprÄf<n/ penitis- 

limc mtrofpicere , diligentiüt infpiccre , excute- 
re , ad Lydium lapidcm examinare. mu^ 

ti probirr n / experiendum eft. €m prebirter 

5lr|,r/ medicutexaminatus, probarm. 

$)rebirrr / & grober / oer/ »i. prüfet / inqvi- 
litor , cenfor , inveftigator. ^rot u ci um Cuv 
fccmina periclicant. 

gjrpbirnna/ Mt/ idtmavodptobt/ & Prüfung: 
3k tymbtifa* $rob irbaft/ iß% <rvo4 prof* 
lieb. ©Ic @ad)< ift nccf>t probirfieb/ non eft 
probabilit , nec fidc digna ret ifta. 

9>falm/ t piur. <pfalmen / praim«, h y - 

maus fpinrualis. Hebraic* origlrtit hanc ejfe To- 
rem u/tro conßtemur , j/w tarnen CivitJüii jamjiu na- 
Bsm , nemo yän* mr n/if inßclst ivtrit , praj'tHim, 
cum in furculot £5 fruHut abierit. Dicimut tnim 
fjfaflircn/ * tßfalmiren / canerc hymnot , pfalle- 
re, pfalmos cantare. ^|'.ilni(mUtj / öie/ ipfe 
" cantui pralmorum. <pfalmirer / & ^lalmifi/ 
Ter / cantor, pfalmirta, pfaitet. ^fiilmircrfnil/ 
tue/ pfaltria. fjfalter / tKt/ * pfalterbudv 
tfM I pfalterium , Die Flein* J2>ibcl > tM0 
2Jlten Ceitmnentß gUtccrnfm / communm tht- 
faurum , tpitomtn feriptur* & totitu Theologie com. 
prnJium vocant. ^fairer ©a»il>$ / pfalmi Davi- 
dici. Unicr Sieben grauen 'JJhlrrr / pfalterium 
Man*. SBt|)(pf*llni / pfalmusprecatorius. )£uf> 
yfalnt' pocnicentialit. ©iinfpfillttl/ gratiarum 
aäoiims , 4t cut lui ifticu». &lttgpfti!in / qrctu- 



1484 



lu»,ejulatoriui. fcbrpfalm /doÄrinalii. ?ebfc 
Pftilm / hymnus laudii , pfalmus laiidatoriui. 
SrctfPfahU / confolatoriui. Dimin. rß {ptflni: 
Kill / VM/ cannuncula fpiritualii , parvuf p(aV 
mus. 

^uc/ purer/ pureffer/^ r. mundut , rej. 

fu» , lautut , nitidus . finecrus. Necejfr non bate- 
tr.m , -vocaluium hoc a Latmor. Purus emmMuie, 
cum sMajorti noßn iü:td cum ^fernste ex Oriente 
fievm in Germvilam «dduxennt , mit HtbrM 
13 & purus , «xpurgafit , itcrmi ; t 
Grtcomm tnim (»wm , purgo, fordet eluo, trt- 
htrt, T/ioltntum effe vidrtur. ^Jur ^ilbrt* / purum 

purumargeanim. j|l t>je pure lautere 3Ba\)U 
beif / ipfiilima veritas eft, veriffimä fronte dici- 
tuc. 'i>jir i-5 ^ei1)i§en/ cafta atqvc integra ment» 
5>ure ftff Uöc / gaudium folidum. Adverb. 
f i^lir. * ^iiflid)/ pure, integre, illibatc, incoj» 
rupte, inviolate. ^)ur betflll^fagen / auda^er, 
conrldenter cloqvi. (fi röirb pur llid) (HfäflfV 
nihil omninö promovebitur , (ine omni effcltu 
res eft. ÜJufiM-j aUerpuretle / integerrime, Ii- 
q \ ul 1 uinic. ^ur (all tcr llid) ti I nulli ex parte, 
nullo pad>6, minime gentium. 

^UrflireH / ßCpUrßirCf / purgare, tergere, p«. 
rificare , mundare , niridum facere. Dtberet 
feribi hoevtrbum <JMit imt / additum Muttm tß ptr 
nenthefm litera g/ « mtdicorum fihit in'rodu- 
ttum , noiatifapropr. alvum purgarc: iWr !Pur§U 
reHÖC Sirjenemn/ medicamenta juxgantia. gjnr« 
ginmg/Oie/ purgaüo, viüoforum humorum 
expurgatio, vulgb evacuatn , yvodetiam apprl- 

lant Vuroaiipit / & Sine Vuttjajiim einnebmen/ 

laxare, movere , cicre alvum , medicamento ca- 
thartico uti. $ur(U'rlid) / adj. fgadverb. cmol- 
liem, purgant, ventriftoui, alvum dejicient. 
Vlirgifipren'u^meluerc, detergere, februare, 
defpumarc, commundarc, defricare ; Latmdim* 
tattone d tüur , 9c punficarc eß. Inde Duraip ji< 
Hing / tu / expurgatio, cxpraäo, purificacio; 
& ^lUMifi • it lieh adv. puritcx,puxificando« 

^UrpUr / t>ct / & ^Urp« / purpura, color ni. 
grantit rotte fplcndorc fublucem : Licet a Gr«» 
corum Tttffp& omnti di9um velint, nihil tarnen ob- 
ßat , or-m cum Ifidoro a purirarc lue«» trabamu/ y 

ivafi (tue reine lj nm> belle ^orbc. SeJ 
Jutplir etiam fumitur pro fplcndorc honoruma« 
ignitaxum, it. pro pannopurpuiä imbito. Ah 

SUq aa iij fti« 



1485 



i486 



obtui amcntum, opetculum dolii , etil Scl&pUneV 



u.*Juä &a.ivtrb.fyuvvuxid)t/ & yurpurbaft/ 

purpurcus , purpuratu« , conehyliö tin&us. 
<£id) purpuriebt mucken y purpuriilarc fc, U r. 
fchminfcn. 

*p£l tt/ t>er/ p/ur. pClttC/ puteus, vrtm vocab. 
Sdton. Unit -vo bumfyh UO\ aqvam haur'.rc.cx 
puteo trahere , cujtu compofitum 21u6pUtteR /€X- 
haurirc. Brhx p&ttCrt rffrrunt ptllfctxrt Ex 

■ hoc nobU rtmanfit ^Nfllfet 1 DlC / lacuna , . ifoniw. 
©fiißJein/&*# / lacufeulu« : &$rttß/n//n>f $t"e; 
jen/ madefacere, cx uno in aliud vas fubinde 
effundere , & mrtaph. bibcrc, potare. .Compof. 
9Jil6pf»IJcn/ * ^fefen/ ebiberc, ficcare calicet 
SSt'rpfllfif 11/ & tßfefetl/ effundere humorci . igte» 
lu m\- Vtflgen/ *(hiaria. ^fu^CT/ CetV.confpcr- 

Sen« i madidans , & mttapb. yowot , bibacului/ 
^'iiljfi'inn/ Du/ feemiru madefacicnt^mrMph. 
bibacula. ©erpfuljimg / ftitfptüljunq/ •IWiiHiu 1/ 
tue / effufio, proftmo , mador. $)fub;id)l 
& flir lacunofus , madidus , humidus , bibulus, 
lacuna tu«, yffl^crci) / bitt'drm efl q-vod pf& 
rjung/ # nwMpfc.potatio, temulentia , intern 
perantia. 



GaA. Bondon ,propr. rjfet cpiftomiuin w/ embo- 
lu in va Iii , xtj. , qvomdm mfigäur , ferne verbum 

wttu 9>unt)en / ?W r«/hci »o/?ri ^pUHflCn rfir- 
runf, notatcfo pungerc , foderc , compungerc. 
Inde qvo(L appelU/it pugionem riltcn junger« 

Qy*) t nobti mtntb aJßnbmuu vccabulum : 

^tmft/^Ct/ ßur.tyünttt ! punÄui, 65" pun- 
ctum , a.ü» an {Elppcl / feu £uP [d. Kmii bmc 
verbum <pnn f ürcn/ punüum addere , puncto no- 
tare^iignarc. $nnftiftr / Dcr/punäum aJ- 
fenbens, vulgb punlUtor. ^linf tirun^ / tif /di- 
flinrtio perpunfta, vulgb punBatto. tyuuftovotfa 
•prt> periodo ,, wi pacricula orationis fumtlur, 
JpilUbtpunrt / pars , live q vacltio pnncipalis. 
3öd$ tiefen 8)uilft betrifft / qroadhanc parrem, 
qvodhanc.caufam concccnii. 2?on fünften (II 
$UllFten / per Omnct partes , vulgb puncJatan , ^ 
punSuatim. €l)rcnpllIlF(/ ratio honorn. 
.rcipenrfpimFt / ret confeienri» 9)? «t f clpunFt t»cr 
(£rDc/.ccntrum xcrrai. 32fbcnpuuFt/ q«aeftio 
. incidens , fuper v eniem , concutrcni , qvod ttum 
dicunt Incidentpunft, 



01» 




fcita deeima hodi> Gertnanorum li- 
tcra, »etenbuj Tcutifcn prorfut igno- 
ra , cum monachis autem e Lacioad- 
trefta , pro qva olim 5? ufurparunt: 
un.lc lunt , q vi / yt>fD I crqi>icfcn K. opti- 
rne fenbunt : Stnul SttOtW/ crFwid CO : licet ufui, 
qvi in lingvit plurimum valct , antiqvot lapidet 
movere vetet. Pauca renenuntur vocabula 
vere Germanica ä Q/ qvod tarnen perpetub tl 
feu t> annexum habet, incipientia. Dcbac Ii- 
terä Schottel, de .Orihograph. ait : Retinenda 
jameft literaQ in Germanica fenptione ,nec in 
ejus locum ubiqve admiteenda eft litcra f. 

Qt&l / q&Men /gequakt / cniciate.eor- 

qverc, affligere, cxagitaie, vexarc , cnecare. 
vr icl) mit ©cfcanFen <jo5lcn/ in cogitando diftra- 
hi. perturbari.corrfundi. ^d) lütrDc POn fd)lPCe 
ren ©etanFcn 9eq»5let/ verfantur in animo meo 
oiulo cV uraves cogitatione«. SBUfl t)U t)id) 
. laxhm qvdlrn ? Iftu te moleiriii ange» > Qu 
qralcil heb um Öa^ ^cinidC / "» ec re» ctuciac , de 



,re ma amiaarls. 5}on j?r il nFfif if gfqfto'let n(X: 
ben/afBiftari mofhö. £)\^\ tMchntchr fp/ mein 
Siittb r.e crueu cc , obfecro , animemi ! $a<) 
tmb SR.id^f ge^Älct mevben / torqveri dies * no- 
jEtcs. Sinenjll toöt* qrnlen/ adncccmaliqvem 
torqvere. Compof. funt : 2lhqPÄUn / t>UTCt) 
ierqvälen/ cruciatibus %fanxictatc conhci , fran* 
gi v confumi , in calaimtate tabefcere. crcitl 
llnirtöcf bat ibn ganj abgeqtilet / procella hasc 
plane «um avertit. (fr {erqedUt ftd> über tem 

flllOiren/ langvet ex immoderato (tudiorum ufu. 
SlU^Qt>älen / xogitationem a miferiis avertcre, 
.ex xtumnik fefe expedtre, segriiudmcm depo« 
nere»ab)icere,extuxbare cx animo. Qttcr (tu*i 

bet/ berb^t au^eq^let / mortui ex mifcriu 

Tic« crip tuntur. er icl) forfqvälen / permanere 
in tnftitia , tradere ie lacrymis de doloribus , re- 
Tocareread maititiam. ({Rit * 3frb:nqpdlcn/ 
participem cuirc 9c folicirudm.s die. ^Eßu^cTi 

JDÄIen/ rctorqverc, in torqvendo par pari re- 
crre.pariareferre. J)ic Äranf bdt qPmCt mi(b 
roiCOCr/moibus rcccudcfcit, 



1487 



£1» 



Owl/ & ßöulunay Die/ 1/. Daaßr^ len / * Dae @e« 

(IValf /afrhßio »toriura, languor, acrumaa.an- 
xictas, fJlicirudo, cura, cruciacus. jff 
Unreine redete ÖDalV hoc me cruciat.angit,. 

iiru. €^ i|l eine uitciborteßpal/ dolor incre- 
dibiiis, immanis. 3* babc nur meine Qto\ mit 

tottJtui foliujcauiaarHigor, confuraor, mace- 1 
ror. iQpaliciDcn/crucuiumperferre. J>einC 
ranFbeit bringe mir aröjje gwl / morbus tu US 
gravi me aflicir folicitudinc. 2lntf äqvat / cura^ 
orStii. £&0IKb / qt>ui/ rormina verum. ©UTfbj 
qiMl / arftu» fins, föeridj)l*l»;ll / fhepirus fori r ' 
jodiciorum fevenras. t^eroiljcttfqOrtl / ftimulus 
confcicntiw. ^aubtqvnl/ Caput nvienarum. 



1488 



fefla independennum orra: »0» tarn n vtnitdA 
hoc noftroQMftn/ clamare j Jftd Angki tbtgvi 
rtotät: tremulum, cremebundum, pavidum. rx- 
horrcfccntcm, tr.fote qvi cumtimorr&trrmortfal. 

vi tjfe votunt. ßrhihiiia, ' £i>ef fun*/ QuUvau 
Die/ & D£0 £Jt>uf fen / clamatio inftar anatis, co- 
axatio , vaguui. ßoafertg / rtiam <ß iUa ßBa 
Qvutiflamm m Angiik, Qoafelnj autrm, mit- 
lato t Mlfutßcprßt, ,ß blateratio. nug», ineptne, 
dcliramema , phancasmata , it. Icvicaa, »erba va- 
na t iutilia, inan.a. ^t>afi(()t/ qDaffaf/ & q»4; 
teiifq)/ *4 &*Jvtrb. vagieiw, # vagicndo , co- 
axam, EJ'coaxando, it. furilis, vanüoqvus.dc 
morc Qyictiftarum, fanaticc. 



«- ■ ~ - — — 1 — — umit, ^»nuiurura, unatice. 

^efle»qüaL'CTuc.at U »,n»erna],5, «entoffral/ XiPafeleB, fubindc garrire, blaeerare. Hinc &r>a, 

V ' £ tm *V ni \ ^V m ? A ' an § uft ' a M « ' *«/ fp«mo!ogu S , blatero , bombyl.u 
•ord,,. ^Un^»al/ media cfuric,. fcbeil* , QnMm* / fp«molfg,a. XjMrcu*T/b7a: 
qfill ' mifcna viras. frrnqürtl/ iTudioruan labor. I tierr». loavax, dicax. 

tieoerfW.J/ aeftus amoris. ^cblllOPal/ labor i^tii*F»n / — ./-a 1. j*% n , . , 

fcholaft.«... eWn^/com^KiJK 

wo'*'ft rntinnire, fuMilire cum fonitu , ut faciunt 

Uhüati, it. acute exclamare. Unde £»iefer/ Der/ 

fritinmeni, acute cxclaman«, vagiens. £>w, 

füll}/ Die/ vagicu« r gmnnitor, clamor altus, 

aaurus Qviditit l *\ &*dv. qriritani, cla- 

mofui »cooerepanr, inftrepcnt, detonans , per» 

fonans, gfclangendo, in/rrependo. 

&Vil1fn / t\mdtm urigpns eß , propritifr notat qviri- 

tari, anhelaro fufpirare , gemere, SJ'diutumö 

mnrbö iaborare.S^dcfatigari. i^i>iaer / & qt>\, 

nci ichf / qvmcans, anhclaoi, diucurno moibö 

dcfätigatu$. ßvlnunq / Vit/ qnntatio, gemi- 

,Y tut, anhclatio« defarigatioex morbo. 
xmrlte. Ofi^öirllü)/ Bellte, rfl nMlxia J$ male, ä u • . , rN* r "y uv ' 

perveifui. ^perverse: «bäntifpo'voeäb.QOMV <2^^*f WfC JJUdUtK / vapor, vapo- 

ratio .humor craflior cxhalam , terra anbei 1 tu», 



euqpal/ maror animi. 6(f)U^ciJ(|üij|/ 
afWato ob«i alienum. ^pDc^qwl /. doicrei 
mortis. 2riBf<H?al/ neccfl>ta»potandi. £an.- 
qtJill/ dolor (lennum-, odonralgia.- 
iQpifer' Der/ cxagiator, vexator, tortor, afflidor. 
iQl>iiierinn/ Die/ fönninautf]igcnsvurgeof ,-cru. 
cians, moleftan». tSelfq^Äter /exaftor peeuuise 
©emi5cniq»4ler / tortor confciemi«. gellen» 
qtnicr / tortor iofcrnalis. Sibqvaler / extori 
tor.. 

ß^lid)f/ 4 qunlbaff/ &a.H>. molcftus , öTino* 
Jcfte, crueubihs, B'cruoabilucr , morfhit, 



perverrui.öTpervcrse: abanttqvo . 
jru qt>at / quid idem ftgnificMt : & ä ovo Qvnl jbt 
otiomem habet: (?in qo^tiT S0i\'Hf<f) / horao ne- 
q*am ßl»a(er ^flin/ammujpcrdltu«. ßr-ar 
DPH iem inO retten / calumn«ari , cormeiari, cri- 
mtnari , traduccic » coniumclns infedah alt* 
qvem. 

Quaf/ Olafen/ ficqtiofet/ ^ qt?efcn/ 

u. ^l\U'Cll/ fonum edere mftar anatu , aui: 
morc ranarum coaxarc. //. vagire, utinfantet 
foltut. €r q»efct/ rote ein grofo)/ mfrar ranar 
clamar, feu . oeiferatur. Atc\ x hmc dicttur 
falbiT/ cireuor, circurnföraneu». ungrentariu«, 
find in Jqto damat. . Qoat\CX I * OtffffCT / Der 
coaxaos , vagiens. f&mä)titytUx / rabula. 
jQvatef tttam tßkütx Qvictiftarum m Aiigiu , cx 



ü. nebuJa, fumui. (gchlDefelqOQlm/ vapor ful- 
pbureus. ^tftiqer ffrrbenqüalm/ venenomi ter- 
rae vapor. & f?*ii}eteio£»g(m aui bm 3»eer/ 

humor denfus cx matr cxfurgit , erumpit, afeen- 
dit, exoritur. 
^.ilmen/ exhalarr; vaporare, fpirarc, vaporem 
excitare. Comfof. siu$> auf- * oerqonlmen / ex- 

halare. cx p r.irc, cvjporarc. ^q»almefail^ 

ttm Zotft oila>vaporcm cxhalat. 3erqDahncn/ 

in fumum abire- 
£Jp 1 i m:i n«v Die/ * Q»a Ifler/Der/ id. q W (Dvnlm/ 

fed& Q$a\fitx in \btcit appellatur ; bruchu« qvi- 
dam venenofui iv fortidut. Qtfnlfrer rttampro 
fordibus renaeibut fumitur, alias (Btiiie. 
X}ualniid}(/ & q94(m(>af(/ adj.&adv. vapjdui , Ö" 

▼api- 



1489 



vapide, fumeus, fumidus. ,Q&almi(f)f $Olj / U- 
gnum furaigans. &9almtd)f(r (^nittpf / palus 
vapontera. ■Q»almba|tcr S<&l)rftein / cami- 
nu$ fumifcr, fumificus. 

Qaatf / t>« / P /«r. £jt?atf e / Quarg/ 

p/ur. Qt)&tgt / proprif f/f qvodvis molle, to- 
Jfcr /«ii vr / wafli , inde etim pro ftercorc , ceeno 
^iotii%tit.vrofv*!tbtt)t fucili &inaui »putida 
8> putrida fumitur : binc pbrafet : 2Ba* foll mir 
ttt Q&arf ? cui ufuicric haec filis * contemca 
t es ! Qvid mihi cum qyisqviliis iftis ? balte 
f^Vor einen Qpaxf I pro re nullius pretii aeftimo. 
3c& molre nid>c einen £»arf barwr aeben / obo- 
lö non emerem. Sed in freie Q$mf umUur P r0 
cafeo molli , mufteo, ferofo , * putri : ßectalü- 
fime tutemQoaVl/ vtl Qftarafajc dicüur caicus 
in formam merac manu prcllus. 

fiv?af/^afen/9cqüaf(t/potar C ,hciuari, 

Sergrascari . popinari , luxuriari« ifcag unb 
laü)t qt)afen/ diesqrc noäcsqTC genio indul- 

gerc. <£inc ganje SBoc&e burd) q»afen/ integram 

feptimanam perpotando confumere. Sic com- 

fof. Serqwfen / & 3erqoafe n / luxuria perdere, 

difflucre , Hixacum vi tarn vivere ,prov. 
jQuafer / hcluo , lurco , popino , cpulo , ca- 
tillo, cupediarius. ßrafcrinn. 0«/ bibacula, 
foomina imemperans, gulofa. SN ifqöflfct com 
poror, combibo, fympou. CO? ttqxM|Vrttltt, com- 
potrix , fympotria. CriqMfer/crapulofus. 

.Qua* / fcer/n. fcrt X)»afcrep/ öwfung/ * t><» 

ßtafen/ luxus, luxuria , inrrmperies, popina- 
tio, helluatio. £r lebt iins im >UMd Hnb gr jf , 
qvotidine indulgcc genio, in luxuria * delictis 
*i»ic €t ift bn> allen QüafereDen / ommbus 
eomcflationibus de compotatiunculis fc im- 
miücr. 

;Qpa(id)t / tdj.fSfsAv. luxuriofus, intemperant, vi- 
nofus, gulofus » popinalfs,Sy.- popinaliter,ge* 
nialiter, intemperant er, gulose, luxuriöse. 

?ic plur. QUCjlCH/ villus, caftula , faficil, 
glandes pendula. ©ülbene / (ilberne / fcibencV 
iputlrrte Q»afleo / five freuen /villi •weis , ar- 
. genteisrihs ecxci, glandes fericas. prompt tu 
qfaften/ bucciaarum fraäilliuna cum glandi- 
bus pcndulisdc ruba. $jbeq»iif(en/ caftulae. 
Ubcr}'et)li)gq9atlen/glAn<ic« collanum , »UkifcV 



QMjlcn / ttfurpatur pro dcambulare , difeurrcre. 
CompofitA ufitMiora [unt : 3tu£> /iw f)inftU{ Q*C* 
fletl / exire faepiüs , & (ine caufa , irarc , cxirc lo- 
ras. Spin unb wieber/ vtl 2luf unb nicberqvejien/ 

circuracurHurc , huc illuc uanscurrere , für Tum 
dcorfum curfittre.vagaiicurfu,fid) jerqüefien* 
Std oevqt>e|?en nottt: confundcre.inrricare, no- 
dos indinolubilcs nettere. <£in<S ©unft W rqt?t> 
ttCtl / gratia alieujus exciderc. \)üt fein ©iucf 
»erqvcücl fortunam Aiam turbavit , bclligcra- 
Tic cumforcuna fua , perdidii fortunam fuam. 
Alfter / C'w't/ vagabundus.curfor, curlans, erro, 
coneurfator , excurfor , »lifo |)in> unb tviebcT* 
q»e|tcr. ftcrinn / X>t* / feemina discurrens, 
excurrens, vagabunda. 93crq»<ftcr / tutba- 
tcr, conrritor, impediens« implicaus, intricans. 

S5erqpe|ter M @<ue$/ prodigus acris. Seroto 
(ier feiner @Ütet7 patxtmonii fui defertor, remra 
(uarum negligcns. 
^\?e|lun4/t>ie/curfitatio f circumeurfitatio, discur- 
fio»discurfus. fOerqoelluno/dilapidatio.diminu- 
tio , defertjo , neglcftio , binc : ©erqüfflerlid)/ 
adj. &*drv. ncgligens , & negligenter, prodigus» 
g5prodige, ineuriofus, ineunose. 

Qüctfd)/ erQüitf*/ qwtfcbcn/ fle^ 

flttCt fd) t / qvafläre , conqvaflare , coneutere, 
contunderc , comminuerc, obtercre , ö^vulnc- 
rare. J&unberi (Solbaten finb ^eq»ctfd>t . cen- 

tum milttcs fauciati funr. (gi«C '-l Iflfc C\lt\\VC9 
qVClfcbcn/ vcHcam disrumpere, conltingcre, 

qva/fare, jn»if(bcn einer X&r qseffe^en/ 
incra cardines coardari • coangufiari. Compof. 
fimt : 9tnfq»ctfeben / Serqoetfc^cn / difplodcre, 
dirumpere , trapetjs trangerc. (ftliqrcifcjKU/ 
coanguftare. 3erqr>ctfd>re fficinbecre / utas 
calcauc. 9lufgeqwt|fi(e Sßu^e / fraß* , difcloias 
nuces. »Sinqcqi?C{|rf)te jfrigett/confripat» heus. 
Qoetfe^er/Ofc/ *X2vctfd)ci'iHn/ ftt/ mas&fc» 
mina qvadäns , contundens * comminueos , ob- 
terens, vulneraas. %cxwtt\<b(X / d;rplodens t 
dirumpens. Ginq»etfcl)er / coanguftans , co- 
arttans. 

Q»CtfcJ)Uni / D«/ EJ'D»» ßwrfcben/ conqvaflario, 
comminutio, fraclura, vulneracio , laelio. i£m> 

qoetfcbunq/ coarttatio, coaclio. ^erqvctfrJbund/ 

displodo. 

Ovctfebicbt/ * ßveffebenb / *dj. &Jdvnb. cos tun- 

den» . lasdens , vulnificus. Pmmne huc vidrtur 

■Qwtfc&re/ V\9( pruna , aiuu 5n?ctfd?fe. €in» 

|Css1IK|i 



1492 



gctna^tc |pani|'$C&&Ctf$Cll/ pruna, daroafeena 
condica. 

Düat [eben / &ai u diaieüb quef f ertn / # qütf * 
feben / qt>itfcf>eUn / 97«^ <\vitfit)tn& qvnt 

fdfiltt tarnen propr. notat fonum inftar vibratat 
•virg« edere , licet a fonofaBum rjfe pojfit , tarnen ab 
hoc qvtf fd?ftl optme deduci poteß , Unqvam molle 
MlttjvU , qvodfacile conter iatft diminui poßlt , in (fr- 
eie Urnen notat ftrepere , ut lavanret perfrrepunc : 
ttel fonum obfeurum edere , qvalem mafla m de- 
pfendo ,vel Iutum tenax.qvando calcatur ,edc- 
rc folct. AtA ab hoc efl ,Qt> Ui~d)e lid) t / opimum, 
habiciui. (£inqöat)cbelicbiergeib/ corpus fuc- 
ci plcnurn. jQ0iUf(1)lid)te J^iSliOe / manus mol- 
KttfcuU*. 

Qfcctf / ar qfcicf / qfcecf er / qfcctf cfler/ 

vividut , Ycgcc us, alacer , agilis . hilarus , las - 

tu5, viridis , robuftus. <£$ iftefn qtxcfcr jun- 
ge/ Sitt qpicfctf .Jfinb / vividus , fänus , alacer 
pucr eft. £>as 2kumlcin i(l fein qoref / arbufeula 

fixe cd hilaris , Ixra, viridis. Ab hoc venit ;Ql?cct 
fllkr / argentum mobile , vivum. Eß etiam ap. 
Wiüeram. jQwcfen tDäliarV / aqva viva. jQüftf 
etiam nonnunfvam infolcnccm, pctulantcin, lalci- 
vum , protervum figmßcat. ©er 5Uabe Witt> 
gar $ll qwcf/ hiepuer nimis infolefcir, pctulan- 
tem & 1 n folen t cm k praebec. £)üe(f e / Die / Au- 
fm , p/i/r. £Jr?CCf cn / eß (becie* graminU , <pnd%ti- 
men can.nuni, /<£' arvenfe vocant , ir« dictum, 
qvia lateferplt inßar vtani£, nec facü'e exßtrpari 

foteß, t ieo iicimw : greift um fid) mieOofi 

Cfen/Tcrpir, de propagacur inftar zizaniae, vel 
gramims canarii, fpontc provenit, augeeur de 
crefeit .ficutilolium. 
C> tiefen / <jwJ verbum fimplex tarnen jam inuftta- 
tum eß , ati pro eo jubß:Utitur • (£rqfcicf CIV re- 
ercare, refuere, rclcvare,rcfrigerare,rcfocil- 
lare, yvo.i rtidmduitur%$itbcxcTWiäcn. (£iflcn 

ten fdnen Unmur erqpicten/ demere, abfterge- 
rc aticui moicfiias. (8on ben borgen erqwcf eu/ 

sc"riiudincm alicui levarc , excitarc animum 
•bjeOum. £M crqmcfet l'cib Utlb vr er !e / hoc 
redinregrac , inftaurat . confirm.it animi corpo- 
risqve vires, £ie <3 rubelt ten mittleren fiel) mit 
tex Ä U'if / ftudioli afpcriratcm ftudiorum mu i - 
eant , Är molliunr Muiarura cantibns. CD?an 
mii^ un&ernKilen lid) in tiefer betrfibtcn3«t et* 
qrief en / condienda cfttnftitia icmporum hila- 
ncacc qvadara. ai>js(SÖttiPilIerqDuten/ f. an 



iiu-m niD erinrten/ cui Dbus incremenram dac» 
hocabomni detnmento liberum cric, vel: Dko 
dantc , ml valct invidia. <f rqPieff / recrearus. 
redivivus »renovacus, refrigerants. Unerqtirtf / 
inq vierus , rurbacus , defarigatus, langvfdus , dc- 
fedus , alrcrnä carens reqvie. 
€rq»irf er/ X>tX / rcfrigerator, refeaor. ^rq»irFci 
rinn / Dt«/ famina allcvians, allevans, recreans. 
«fielen». £it gautc tfl Die <S<bmer»cn<fn|t>b 

cfcrtlin / chelys mediana * allevamcncum dolo- 

ris cft. ©tr QQlaf i|i Ucr 9lrbei«erq»icff r / fo- 

mnus abftergic dcfatigationcm membrorum. 
abigic lailicudincm. 

(Jrquirfung / Die/ ef vetenvocabuh D4ff (ErqtHcffel/ 

rcfocillario , reercatio, allcvacio , reparatio , rc- 

fcclio , redintegratio. ©emnt^erqpicfunq / rc- 
miilio animi. UuVpcimimciiiim ' laxaero ono- 
leftiarum. J^rrirvqpiftuna / infiauratio animi. 
€rqt>i(funq nach Der .H r.infbeit / reparatio vi- 
rium. £)i)ne bisweilige Qrrqtirtung fan nicbt4 
lange tmiren/ qvod carce alccmä reqvie, dura- 
bilc non cd. 

QmÜid) I *Jj. &a,iv. robuftus , grandiculas * vi- 
vidus . Aicci plenus, habirior , hrmus , vegecaf« 
validus , integer. €rqpicf U(ft / fiv e (grqpiclenbf 
autem eß revivifecns, refpiraas. Unerqrieflldj/ 
qvodallcvari , rcfici , reercart neqvic, trrcmcdi- 
abilist irreparabiüs. . 

Qt?eü/ö'iU 1 iü/qt?cnett* mwut'** 

qviUcfi/ er qmOet / tvir qoedenv K. 34) »U'-tll / 1 ci> 
qi^Be/ iK<)PPUeil/ featere, feacurue , e terra cbul- 
lue, falire. £Vcc^cn etiam nomtuna^vamiAemno- 
Ut faoJfd)tvdlen/ cumere , turgere , intumere, 
intumefecre. £».vj f&tot i\l im teilte febr ae- 
qroden/panisin vinomaceratusintumuit. jjiT 
^rnnn q»illt mit bifterm2ßa§er/ fons tftefea. 
rurir aq vi amara. X)ie (£ri»e qpiilet mit vielen 
^runneit/ folum multis featuric fonnbus. Com- 
pof, funt: 21n« & beranqwelUn. 5luf <\ui- & er« 
qrcÜett/ prorumperc, promanare. $011 Iill5cn 
$nm 95erqe herausquellen / ex inferiore parte 
monris cbullrrc. (21us Dein ^erjen qvelleu arge 
(^C&anfen/ e corde emananr cogitationes pra- 
nk vr 5 qvellen ihm bie Xränen >uj , ten üiugen/ 

lacr ym.* ci profiliunt. £)<r \ab QpMt ihr auf/ 
ejus ventcr intumefeit. öiirebqpcllen / pro. 
lucre t perlucre , diluere » it. raacrcfccre. ^£in« 
qöeüenv flve öreinqreBen / maecrare. Die Sa, 
nun gehen ehr auf / nxuo |le einge^eliet n>erben/ 
$bb bb fcmi. 



1493 



femuia Caciliüs progerminanc , atqvc e terra 
crumpunt aqvi maecrauu gprtqpi'uetl / featu- 
. me,cmanareperpetim. JDerfcninn qwflttm» 
UlCi' fort / fons non infiflit» nunqvam incermit- 
UtHuxum. £inbur(hqPeUen / permanare, per- 
rcpccc, perrumpere featuriendo. Sftichqtrtllcn/ 
perscre , feqvi , continuare featuriendo. 3* 

nubr mau f&dpff / ie meto qi>iUC 0Ba§cr nach/ 

qvo plus Amt hauftac , plus cbulliuni ac (äliunt 
aqv». Ubtfqwncil/reftagiurc.difflueic S3cr« 
quellen/ intermittere, dauderc fluxum, Potta 

ttiam duunt £niq»ellcn. ©er $runn tft »crq»pi- 
lOU fi ve entquollen / fontii ven» Amt intereif«, 
vtl arcrC*. Sed 2}erq»CÜen ttiam *ß macera- 
tionc conftipari. 3crlcc|>flc ©cf<$§c mußen im 
2Baf er ttcrqwUcl »erben / vafa hiantia ftvt hi- 
fcentia ariditate , maccrationccontrahcnda , & 
objhuranda Amt. £)ie Züt i\\ »erqDOlIcn/ extu- 
rouit janua frigorc. 2Bicberq»cttcn/tcgurgiurc. 

ßtfCÜer /D«/ AfiinqwDcr/ macerans.proluen». 
jQKflcriun/&£weucriun/ 0«/ lotrix.. fix- 
mina lintca maecrans. 

ßrcUuna/ t>Ü/ featurigo, ebullitio fontii, fre- 
eventius Jicitur : £seÜ* / * WC ÖVelle / fea- 

' ubra, »cna , aqva tiva. 55riinnq\)CU / fons in 
ßteie. ftlgCtti /Ii* 2r4ncnOPCD / fons lacryma- 

rum. grcubcRqrcu' / fom l*tiri». ^rieben*» 
«»CÜ / origo pacii. ©cfunbbeit$q»Cu' / fanitatu- 
featurigo. ©uabcnqDCÜ / grati» prineipiurn» 
' fons, radix. QoIbqwII venaaueifera. £a\lbt> 
«Wu / caput fontii. ^CllqKÜ / fons falutis. 
Jf un|tq»Cu7 radix, feminarium ajctii. 2a|UrqörQ7 
fax, Ö" fom« ti tiorum. JcbCIlÖqüf ÜV featurigo 
yiex. ©aljqwU/ falfugo, falfilago. ©auet' 
hruniiq&CÜ / aqva acida , acidula. (gübcrqveu/ 
Com argentcui. (Spriltgq»ell / foni falicns, 
©unuctiqtxfl / radix malorunv. £iiqenbq»cU/ 
leminanum virtutum. UngluCriqwÜ / mater 
initium , radix , featurigo peccati. 2Ba§er 
qtttll/ fons aeprarum. 31$cinq»Cu" / fons vini. 
Jrube £»cUc / fom mrgidui. (Sehöpfq&ellr/ 

putcus.aqraputcalis. griffe öwUe/fonilim- 

pidui , egelidu«. ©tÄrtqc / fiifr uncrfcf>dpf!i<^e 
jQDCfle / fons uberrimus , perennis. Xkint 
ßwUe / ttUm QttUocn / fonüculus. Söttti 
mc Ö»«Ie / therm» , aqvar calidse. 
«Qtx lliebt / üocDbar / * ÜDCllbaft / *4& ä v'- } ca * 
turiens , erfianans , promanani , profiliens , fea- 
turiginofus , fontanus , fontalts , fcatcudo, 
fcatunendo, regurgitando» 



1494 



O^Htt / folutui, !i berat us, vaenus, liber , it. 

impumi • impunitus , exemtus, abfolotui. 3ch 

bin nunmehr Der ©cbulben quitt/ xrealicau jam 

libcraius lum,a;s alienum diilol v i.hbcravi ftdem 
xncam » in allem fatisfeci. Oer f an bet tfranf« 
beit nieit qtÜt »erben / implicatus tenetur mor- 
bo, morbus potiui ingra^efeit qvam d<crcfcit, 
dccrcmcntum morbi aonapparet, morbus non- 
dum temittie L j(t) bin qoirt wn aüem Set« 
Dacht / nulla cadit in mc fufpicio , ab omni fufpi* 
cionc I iber i um. v}lui\ Fan Des eafttt nicht qvitt 
roerDcn / ab hoc comcfTatorc nemo facilc libcra- 
tur. ^d) icbl e Did) nunmebr qoitt / freo / lebig 
linO lo?; abfolvo tc jam omni crimine , liberum 
dt immunem tc pronuncio. Clintf qvitt / exau- 
äoratus , rude donatus , ab officio remiflus , ab- 
dicatus , remotus , abrogatus munere. tÄrbcit» 
quitt fniarui , vaeuus ab opere. gra uenq n t V 
vuiuus , ab-uxore fcparatui. Qkltqpitt/ pecumi 
carens, a nummis imparatus, emunc^ui argento» 
©ibanfenq»i(t/ Über acoeitationibus. wffer* 
qtitt/ libetatusaritiii. Jpcrrenqvift/homo fui 
arbitrü. 8cbent?qöitt / vui exutus. £ora.cn> 
qn t f curä vacam. 
Cit>ittirCtl / apocham dare , aeeepto ferre. (gU 
nen übet eineoehulb quitfiren/folucam pecuniana 

profitcri,cauttoncm folutionis dare, debitnm 
in folutum aeeipere. ^fd) qritfire bieh wegen 
Öicfer Caebc / häc causä de abfolvo. Qüittiren 

ttiamnotat deferere, rclinqvere, deftitucre ali- 

qtem. €r bot feinen £crrcn qt>itf iret / deferuie 
herum , defeeit a dommö mo. 3d) q»ittire bicj) 
nid)t/ tu fehenfeft mir Denn mt i non abfeedo a 

te, nifi munere ahqv 6 donatus. jQüittire bPCf) 
nur De» SJIcilfthen/.dimitte tandem hominem 

iftum. 

ßüiftirer/ ©Ct/apocham dans, fecurirarem folu- 
tionis praeftam. £>tMttirerinn/t)lC/facmina acce- 
ptb ftrem pecun iam. £2Vittircr etiam diciiur de- 
fertor , transfuga , dcficieni , deftitucn». 
jQöittiruna/ & Övittung / / apocha, acceptüa- 
tio, atteftarum folutionis , it. defertio , defcöio, 

abitus. jQölftirung Wefe*3eitlicben/ disceflui 
ex hac mortalitatc.tranfhus ad immortalitatem. 
,Qt)ittf runo, eine« guten greunbtf / »alediöio, rc- 
Iiaio amici. ©egcnqvittnnft/ antapocha. 
(Qrittirlicb / «•»/• & relinq»eni, deferen», de- 
Aitucm» tt, acccptilando » apocham cradendo, 
ia folutum accipicndo» 



1495 9fa 



Sfla 1496 




decima feptima Gcrmanorum lirera. 
canina di&a , pronunciacti diflicili- 
ma : qvarc noa folum qvandoqve 
mutacioncm in alias liccras , puca: g '92 vi 
patirur 1 Tcrum etiam haut raro penicüs omir- 
citur . uc vidcre eft in ^O&Cttt / pro gorlYM / \t > 

oioy pro leerbUj/ lebern/ pro IcrDcrR/paOcrR/ pro 
UartrtDcn : niu!ti enim funt , qvi literam R pro- 
nun cia re non po(Tunt,atq ve blaefi dicuncur, qra- 
jcrunt: Dcmofthcnc» , Ariftoccles, Alcibia- 
des, & alii pluret , qvo» intcr Voßius in Erymol. 
häc voce i Caefarcm Scaligcrum qvoqve nomi- 
nal : atqvc de hoc virio carmen Ithyphallicum 
ciue: 

Cum lotjvor, an* mibifeteatur lüfra : namya 
P* dsco femprr , blafafa lingv* mta rß. 

9Ub/ e? 3t abc / Bf/?. 9{ a t>e / & 

äaisi iRapp/ & Etappe / Dar/ .•<»•. W« 

Oiaben/^ jtappen/<orvus. abtrabe' 

nyfticorax ,fed r/um 3fa<j)trabcn appellanlur vo- 
ofciatores ifti no&urui» qvi factum, ur cccca 
placea reboet noclurno tumultu, dum luunc Ta- 
xa , q vod peccarunr guitura : Polt* dtgeneru bat 
arnmat apptlUnt nodlicorros \£ lucifugai *olu- 
«cs. SUa^rabc/corvujfylvaiicu». RclUibV 
corvus major. SB.ijjerrilbc / pKalacrocorax, 
corvut aqvacicm , alias eine &d)WCtt\met> 

Anns. Ö»>§ bi<& 3taben frejicn / ad corvos. 
2><nfo JHabcn }u £eil werben/ corvo« in crucc 

tri furcä pafeere. <£r fliclcf wie ein %\bt/ iaAr 
cor n 1 i'uraiur , furacior corvo cd , Arne rlkm für 

txpcttüur ein ©icbö'rabc / ©algenrabe. öcbf 
fort ibr ©cltrabcn / bicr i|i nir&tf jn (lebten/ ite 
aliö füret , nulla hic occafio funi eil. §iab( rt- 
iMpifiti tß, qva'teffunl&axailtfäen / coracini i 
J)i'w caleße, alias aqvila didum. E/JJappe 
fropitr coloem corvi appr'Jatur eqvui , arer, ßve 
nigcr,< ujus iimin. SRoppIeirf? t>d0/ cqvulus fub- 
niger, f ufeus. H-)poconßut etiam ?vflppMn/ yTu/- 
ftaPDCbcil / apptlutur virgo berici coloris , a-w/J 
virguncu .1 .. . r.cmr^?w^r3bMtiitC0älaäO' 
lein. Dtoppe n -Vrraf, funt 
burgi primum pereufli fignocervi, ttvowmdt- 
cmbazrnum, einen ÄötJWI/ Wf»< 

Kablet/ 



mfidclon, infi dum \ rapacem : fcrlbitureiiam Jftt» 
ben/* «Jtabin/ Nw eine Knbrnniutter / marcr 
Taeva inhumana, affeclu marernö deftituta. ?Ia» 
benttfb / trifureifer. S^abmfinn / mens crude. 
Iis, inhumana , beluina. Oftpen«* / morticina 
caro, morticinum. 

hoffen/ aB^. *ut*/ non a Latinorum raperc» 

nißvelH$iübefctiui k Raffen/ q vod rapiat&eri- 
piat , trabere. JXflffcn ctrte fignat : rapere , cor- 
ripere, barpagare, auferre, afporrare , &nonnun- 
qvam furart, expilarc, fureim abftrabere. Dici- 
turrtiamfftafrUn I capeare. 3fft unb Je& raft 
ftf flflf^ / rempui atqve mors omnia confumunt 
8* rapiunt. Gmfof. funt : ?|b- J&rnWf»J< gt>rt* 
fyn> * 23fiim|fen / diripere , difporiare, depri- 
care , depopulari. ©jf $arfflTCn rnff;n Vßitf) 
unb ÜJJcnfc^cn hinweg / Tarrari colonos cum pe- 
corc abdueunt. ©«rdffen/ & €rr flffftl/ «x cap tu 
vi .-crc , rapims rem comp arare. <£inrflffen 't*** 
<^colligeie, corrip"ere,conva(äre. (O^itCtl/feu/ 
urü capere , praedai focium , rapinarum adju- 
rorem efle. Q^orraffen/ praeripere , praeeipere. 
praecerpere. vH^icbeT^fliru^fen/ itemm auferre. 
fpoliisaliqvcm privaxe.dccrahcre, adimcrcali- 
cuipraedam. 

tRafot/Vit/ dircftor.depopuJator, rapror, fpo- 
liator , praedator, qvaflator. 9{a/ferinn / Di« 
fpoliatrix , praedatrix , populatrix. $(btn$xi\* 
fer (ßpoHticrpUbetonmortis, praedator vitae. %iiU 
raftcr / für temporhu grcubdiraffer/ cxtinäor 
Izticias. 

iü affungy Dk/ ft SJa/fcn / rap tio , rapina » fpo • 
Iium , fpoliatio , praeda. ^cnf(benräffuug/ 
plagium. 3unöfn'iaffung/raprui. 5>icoruT' 
fung / abigeatui. SXaming brt ijcrur ine n ©n / 

peculatus. Dtcitur ttiam nonnunqvam SRrtffa'i' *V 
rapacitas,graflatio. 
^Cnnifl/ 8c$lAfiid)t/*Jh& 4iv.rapax,furax, ra- 
ptans, diripieni} Z S: furtim, furacicer. 

Ovdff/ & fX^ff/ Oä»/ p'. fXcffe / corbii meflb- 
ria,/h'f dorfuaria. ©Ofcnrcff/ «mmnaB. jfrif» 
Pfnrcff / &aM dialSö 9vaufe/falifca, barathra- 
Ejftrtur ttiam a nonnulih Die &affe. SXeffe/ Ät|>* 
pe/ & SXijffl/ inftrumenrum ferreumad Iinum 
parandum , a qvd ttiam vrnit verb. SKijfcIn / u/ 

glach« riffdn/ turcr) Die Reff« 5t«^fe*n/ ftr n- 
S^bb bb ij gere 



1497 



9ta 



1498 



gere fernen Hni digiti« ferreis. ©fT)faff 1 va ß 
artHget/ CjitrigetRaff/ camcloparda- 
hs 1 animal , 4> 9™ 5c«iig. 4il , qvod hcrba» ac 
frondcs ranti cclericate legere foleat, utoculos 
pene fallar. Alü ixpvmnt cMxhp*rd4lim,QW 

irm corripere , fubitö tollere, captarc , excipere, 
prehendere, colligcre. Compo/.äuff appen/ (gilt 

tappen / & Snfamme nrapptn tdtm mtat. 9?crap» 
j>cn äk/pw tß » captando lucrari. £t bat H<y BW 
bcfrtppet/ qvaeftuminfignemfecieper fas& nc- 
fas divitiascoaccnravtc , omnibui modis coa&a* 
vit pecuniam. eine 2ßant) berappen rxpomiur 
paricrem incrufbre , fit tnim luham cornpitndo. 
Sucrappen /auda&cr captarc, prehendere, tol- 
lere »SJ'colligere. StoPPeju! cange. Drehende, 
tolle finc mc tu $ confidenter. ftßo ba$ Ölucl 

circa* »uereic&et / Da »nun man iuetappen/ ca. 

pranda funt fubitö , fi qv» foriuna porrigir. 
SXappcIcn / idtm efl qvod Rappe«. 
JtappCC / * «Rappelet / &«/ colleftor, coaÄor, 
cornprehendens, Collen». Oia pper itm Dl«/ col- 
leftrix , lanuua capuos , corripiem , txci- 
pient. 

Siappung/ Me/ #*a« Kappen / collcctio, cor- 

reptio, fnblatio , comprehenfio : dicitur& Kap» 

pcliina/ «»irSufammenrappeluna/ aftui conva- 

fandi, vulgb convafalio, rtUtus coaJhua. 

Slappidjl/ & dUWH&t I «4 tf*^"*- contafans, 
coacertrans , corraden« , comprehcnfibilit , Ö 
comprehense. Afofal rri4m prculiari fignificatio- 
t.t : fanaticum , phrcncticnm , dclirum, dki- 
tur alth KappeWpjlj'd) / homo cerebrofu«, cer- 

vieofus, ceruus. fctn rappelfrfpfifch $fevb/ 4/14/ 
2&olktidt?t / cqvus cerebrofui , tcrtigine la- 
borans. 

SRappilfC / tlC/ i Rappen/ prttda, fpolium , ra- 

pina, rapdo. €t»a* in bie Stoppufe geben/ propr. 
rem direptioni fubjicere , negligcre , conremne 
r«, pro derelifto habere , oroftituerc , qv ibusvis 
periculis exponere. PoßetUmexponiturm\<j\\ii 
fpargere , difpergere pecuniam in loci* pnblicis, 
mt in coronationibtu Ctfarum & Rtgum fitri ton- 
fvtvit. 

SRafptn / & SXofpelCIl / propr. idtm qvod Rap* 
pen/ * RnppeUtl/ Jfedali *utrm fi°n$eathmr no- 
tat , lima lignariä rcdolarc : tnim raments 



pflrvi tflimamta & fert ntgligimtu , gebttt fit in 

tic Rappufe. Compof. rß : 3ufanjmenrafpeleti/ 
corradere , conrafare. ^nfAinmcngerafpelCC 
33en>ei6gtunt>C / argumenta qvövis modo col- 
lc£\a, coaccryata.rationc» conqvifiix. 3°^^' 

mcn^ctafpelte (EntfcbuIC'iaungcn / caufationet. 
SufarnmenaerafpeU (Seit/ coafta pccuuia , con- 
flatum argentum. 33er.tfpcln iutrm infecuvdi 
figmficAlhne eß Uml majore polire. Ex h'v ve- 

niunt : SHafpclct / * SufAnuiicnt afpclct / &«/ 

cor ra \ c n s , conqvidtor , coador. iBetafpelef/ 
OCC/ polien», complanans, dedolans lima ligna* 

»..». Diafpeluna / & 3uf ammcntafpduuft / ote/ 

coacer vatto, coattio, SS'^CfafpCÜJng/ t>W/ po- 
litio, C[tx lima majore (it. 

Dvappir/OOS / cnlli , vetußißimum trti gentm im 
Svevi* h Raffen / /iw Kappen / fvr4 m*nu cor. 
ripi/iir 4t^, vibratur. Hodie ufurpMur pro rud« 
gUdiatoria ferrca /r« paUftnd , C(n $ceJ?U 

0"VllCi)CH / palatum, orisridus ,vel receflut. 
Ii. rrumen, iarvnx. Offeuer Dvnchf/ palatu« 
apertut. Poflit qvidem tli*m dedttet 4 Raffen/ 
qvod drglutiat , & abfärbe*!, ac iU rapiat ,j'ed poula 
pio primogtnio agnojeimw. COtif üllfgcfpcnttni 
fHaeben/ didudö rielu. ^uui r.riDcrn Hwm 
flllkn / bonis fuii alterius fau.ct implcrc. 

fd)icbe \>\xi io deinen SKachen jiiriicf/ in collum 
9x fauces tuat rctorq«eo. £)ir ^)tl!«rnrad)in/ 
abyflui inferni. £üfe$rad)en/ aul»tortex /mi 
vorago. £r5n)entafeen/riAusleonii. Sieker* 
racben / os impudens li»or»i. Jcufclsra» 
(jjw 1 larva diaboli. 'Xetc^ W 6)W ncius mor- 
fis. 

3vCCfr<n/ ÜCr/ p/. t>W fKCCbCn / raftrum , 4 RodJ/ 

qyia inßarpalati drntibuf , qvafipalt* , murutum eß t 
fii>t a Raff f 0» » »pimMf rwim jhamina & aha raßr it. 

.£r3!$frner JXteben / raftelium ligneum. (gifm 
ner ^ieefeen / irpex. ^>curccfteH / raftrum feena- 
rium. Dwnn. tß w £Kcfi)elei'n / 00« / raftcllurru 

3inf e am ftec&cn / dem raftri. (Stiel ta$ &o 

d)<nt I raftu manubnum , frvt contui. vt : f 1: \6 

mit bem Siefen tu fid> lieben / raftrö aliqvid at- 
traherc. 

9f ed)eu / * ?icd)enen / raftrö rimari , corradere. 
lUfammenrcefcen / defefta gramina cvnvel- 
1 c r c , f an um contrahere , corradere. At q ] indt 



1499 



9ia 



1500 



eß mm. verbal. 000 fHecbenen / conrralrio gra- 
aranum > vel glcbarura i5 q^iscpnliarum rafhö 
faOa. 

/ rhonchis- 

fare. ??f?d)e!en tarnen p\erum<L dt morientibut ; 
S^dddn autem de dormitntikut dicitur , oyamvii 
Sieden manii fit in «/«. £/J a Kncbc rt / «/«/ 
rh'mcbut ex vitio pulmonum peQorüfa mattria 
vifiofa y peccante clf:ti pioveniat , guttut t tarnen 
& joueibut pro tuba roueifona utituraul verius ab- 

«tum. 2>cr tfriinfc beginnet fa)on ju rdd)e!n' 

acgrotui techalircr ftertcre oeeipit. j|f ijat" 

verbrief? ücb / menn ein Stfenfch, im Schlafe t6» 

Ö)dt ' auditumoleitumeft, qvando dormitans 
rhonettos cdir. /tfftrJdjdn eßtitt SXtfdjdeT/rhon- 
chifljtoT,y 0i< ?vi>4)dlinq/rhonchui. Hur ff/4« 

Jrrtfnrt JXpd) / Oer / clcphai , a riäu dßtu, :■. ? \ t 
J<K^«/raja,ff/cW. 

f)\UCb<l<n / idnrn fvidem eß qvod Jtodjflen/ fed 

propr. de porck whäigdmr , grunuire , grun- 
duc, fc^fubaxe. tfwcSXurMung./ Ol«/ gr Un- 
naus. 

Ofafc / 000/ p/. Ol« DtöbCt/ rota. f&i 4 I*. 
hn. retd derivant, üdem probent, neceffe eß, antiqyot 
Germanos neq^ currw, neq x rotas babutße , dorne Ro- 
ttum p:ß miäe annos Gei manos hoe nomen edocuer int 
una cumre ipsd. Ineptajane Grammaticorum de- 
duHioeß, qvando rotam ftc dm volunt , qvod ruat, 
tut i Graco ftrcpirum edrrc , \*j cum im- 

peru fern. TburuiPt cum multk ahn t it» pro- 
nuntiant JHoO / atfy ninc rß Laitnorum rora , fieuii 
najut a Vlaftf aurU ab <Drf . (ginen \m< t |p £|{aD 
lim treiben / rotare aliqvcm. £)ic $fiUie m<ld)tt 
<m &ai> / pato rotat caudam. (ginnt beu ©al« 
(jen unb .\ ab efroatf oerbieten / fub pana (ufpen- 

du & cruritr.ign aliqvid vetarc. •DtrÄUpfgC* 

her mir herum i wie ein SXab i caput meum i tm> 

i;inc Jaborat. 6eb,iflietrm ^iab/cautbus. £üd)» 
rnrdb / rota fdopetarla. I>rd)i rc rora torti- 
is fnt Tcrfarilu circirorum , orbtt luforius , cum 
vcrfarili ouronorun gnomone. Slenbll'db/ 
gy ratio ca'.ami tat um. ^euerrdt) / rora ignivo 



enmD/ cauda pavoni»conchata. £pulrflt>/ ro- 
ta giomeratona, harpedonc. Urtterfentoet/ 
rot» Terfatilcs horologii. QB^genraD/ rora te- 
hiculi. 5'Ur t raD / rrropanuni Tcrfatik. 
^iÄMein /OO0/ dinän. rorula t orbicu!ui, gjratlb. 
Cm 9tf Mein im Stinte machen/ m gy mm falt«». 
do fc agere. Alias <$,aw % x\ Dlein eß orbi» laJcato- 
riu» , qvi etutm -wcatur «in ^ci1)en. (5 per:r4bet» 
leill/ rotulaium fufl?amcn. (gpinntäblcitl / co- 
ius roiaca. 

KitattU »n rotam agere, crura rotä f rangt rc. cli- 
dere ,clifiunc crutum iotertmere, membra vd 

axtui roea confringerc. ©er ©traf enrcuber \fi 

qcrd&ert UJOrten /obfcffbr viaxum fivt lauo tup- 
plicid crurifragii mulftaru«, plcftuscft. JQon 
UttDen mif rd&ern / crura & brachia rota pnmi- 

cu« fufFringere. ®pn oben m'nab rd^rrn/ cet- 

vicem ftatim roti confringerc. 
^K^berun^/ ofe/ 8f 000 JK^bem/ crurifragium« 
crurum difio. Sedta» füAt)(X/ eßmoUlc ,ajiku 

ttiam JUOfe^fft / Oflmu nwn c>»?0 XlCöfer 

9v0fl<t1 / Kelter per crajin a^oOei«! / /Ii»r &lt># 
Uli/ propr. rorarc* voivere » pc/?r j IxTigarc , pia- 
narc , pol n c. Rollen etiam eß frugci Yannarc. 

&aä betreibe rollen/ purgare, cribnre frumen- 
rum. Tandem SKoOen f/Itagari. &atf£anDau6« 
roüen / circumambularc pro vinciam , per agro« 
vagari , peragrare , percurrere , pervaderc , per- 
errare regiones. ©0 roffrfl bu einmal l)et/ un- 
dc vagaris ? 2öei§ 3 f Ufl rollen / linrea pora poli- 
curl planare. ©n ^Japir lufammenrcDen con- 

volterechartam. Sic compuf. SMufloflen / expli- 
care iotolucra, res complicata! expedirc. $0TU 

rollen/ rheda »dii. jf3in rnib her rpflerr/ eimim- 
curfitare , tagari curfu , ahh 2>nre^releV. €t 
rr (lif burd) bie gaiue &tabt Imdo / totum oppi- 
dum perreprac. CRitroDen/ unl laevfgare , c ur- 
rere, profieifci, comitem viaeefle. SfUdjroHen/ 
curru w/ curfu infeqvi. llberroHett; levircr pla- 
nare. SSfrrclIen / praevenirt curru wi curfu. 
SSieberroHen/ denub poüre. 



d)[llCTk'5Vi^ / rora forrun*. jTammroO/ 9\0DC / Ol*/ ilidtm varia mtat : Propru) ejfe dtbt- 



nrmpanum denratura 3)?nrterrab/ rora in- 1 
ielix , capitalis. dtfül ß vc (^a§errnb / rora mo- 
laric* qvam aqva vertat , hydraula , machma 
aqvxduäoria , rympanum hautronum. 'i. , rli!* , l . 
rat>/ aratri roeuia. ^pinaraO/fhombus. ^KU; 



rtt rotunditas, orbit, gyratio.r^crochka: fed 
feti fumUur pro fulJonica , roreuio , i£ poli tnra, 
inqra panm, Jintca dt tcJ* Lxvigancur <Sr pia- 
Djnrar, .u^Un ^iuu eine ItUmacl. <XcUc tttam 
rß :ucu!a , machma mmuumtiaSwia . ttitti n, no 



IJOI 



c nf.xr.s duobut veüibxu trajrBo , drei ijv.tm duBa- 
ttm fxnti convclvitur, alias CtrtC Joüfpd / ftve 
XC ItiOC» JKüüC porrieß vat rußicum five cribrum 
iblongum ferratum , qvbfrugu purgantur, at^ft-l 
mina cernuntur : <g\nt JfrntTOjRe / capi{rerium, # 
incerniculum. TanJtm 9ColI< tß matricula , in- 
dex , laterculum , defignatio juxta ordinetn. 

©uraerroUt*/ matricula cirium. sD}u|lerroUe/ 

ft JJtc(jimentl'lDc / catalogus nominum miliruru. 

SReidtfrellc / matricula imperü. JCittcrrolkv 

index, feu defignatio nobilmm, feu cqrcftri» 
dignitatil virorum. JciigfliroUc/ vulgb dicilur 
rctulru ttßittm, tß autem perferiptio cxaminatio- 
nii * refponfionis produftorum teftium, alias 

DvoDel / Dv^bel / & Üvotel / avaß fit a rot* 

lare y avod Urnen aqv) ut rotulut Latinum non tß, 
fed noßrum : licet indt veniant Barbara vocab. In- 

rotulare, (nrotuliren/ inrotulatu«, tnrofuliret/ 

int otulatio , 3nr0f ulininq t Eß autem intVtlt' 
Ürcn / afta judicialia convolvcrc , gjf complicate, 
ut adcollegium prudentura transmittantur. 
Jiollling /üii/propr. rotundado.gyratioi poß'rtt- 
-volutio , inToi ucrum , implicati« , it. Ixvigatio. 
ac vagatio , vei cutfura furfum deorfum. ©e> 
trciDcrollung / purgatio frumenti per incernicu- 
lum. 

$0(li$t / A 9?PuT)af^ *4 &*iv. rotundus ,^ro- 
runde. &0MC&t matten/ rotundare. /'.SKoUic^C 
tß involutui , vagabundus , 55* ragt 

DfaD / 9la&e / er 9taMc / «4 r* 

Am r/I ,/ei «6 «nf ijiw / & K^OC0 / imir »o- 
4k ftafcj) -um«, "M/rff, : celer, agilis, tcIok. 
Adverbial, eclerirer, cito, relocitcc. Atc^ab 
hoc JUfcC/ fivt K«DC« rf 8r dtfeendit : 

©craDc/ßetaber/getabefta/ «4 expe<ü- 

cus , ereftus » paratus , promtus , proecrus , gra- 
cilis. (Ein gcraD« CÜienfd)/ homo Cum», inte- 
ger , reöiu. ©eraDer Stamm / truneu» eno- 
dis. ©crat)Cr®tlttgcl/<capus, thyrfus. ©e> 
tabc JiniC / ünea reäa. Wer abe etiamfigmpcat t 
par.jcqvus. ©erabe3af)!/ numerus par. 95d) 

flrcjlf H Herten mufc man ffinfc gerabe feon la&env 
»pud Magnatei qvadrata func seqvanda rorun- 
dis i i. r. adgratiam &voluntatemprincifttm omnk 
fnmo inßituendtm tß, tmport& foro utendttm fet- 
fervitndum tß in dynaßarum converfationt. 
Hnafrabf / ad), impar. Unöcmbf numerui 
impar. Qkrabc clxr Unqcrnbc fpi^n / ludere 
par impar. (JkraD« frgttreä adverb. avandot^ 



ufurpatur pro icqvaliccr , du ccle, directo, reöa, 
ironue at »tgaltv't : QjßttiF f l»;erfll)C/ortliagoniu«. 
(£1 i(l a .. i s c alfo/rem acu tciigifri,ita cfr/cilicec. 
©traDc/alö cb t)u tt m<i)t n*i]ie\i/ qvafi ver» 
ne&ires. ^c^ip.injciMi'f nicht tu^ufe/eoipr» 
tempore aberam. (SmibCiU 5fr ^CÜ/ per cos 
ipfos dies. @cr jDc foviel / toüdem. @crai>c 
q\ciiS)f adacqve.pcrinde. ©crnl>< ü[\C/ pcraeqvk. 

©crabc aut Den «Schlag / hujusmodi , cadem 
pi onus ratione. ©crafc an bcnuVIhiü Oxt</ 
ibidem, codem loci. @crai)f infU'Un / aeq»i- 
pondium cfle. ©erabe jil geben/ refia pergere. 

(grfan bcnjfopf ntd>c ijctabe baUcn / caput re- 
gere non poccit. 
©crabijfcii'/ Oit/procerita-s corporis, ftatura ad 
diguitatem appofua» it. agilitas, alacriui . vclo- 
citas, ponb aeqvir.is, xqvjlitas, parilitas, integri- 
tac , (aniras. Uin\i'f.' CmFciI / VlC I inxq valiia«. 

Unoerabigfeit ift bvR©6ttan (üb/ numerö Deu« 

imparegauder. *\ ' 

9va6e / &alii diahüd SKei^O / a x,. &adverb. in- 
ft ruft us , paratus , expcditus , it. abiol utus , per- 
feclu« , transactus , claboratus. jd) blU reibt/ 
(um in procincru , adornavi , qvoJ paiatö opus 
eil. Arbeit iii reibe labor ad umbilicum per» 
duetus eil. Die 'ilrbrir i|i tu*cb uid)t reibe / ma- 
turiras adhuc abeft ab opere. 3cb werbe balö 
reibe biirmit feoil / res ent brevi confeda. Ab 
hoc 2Utf>C tß ; 
3\Cit / f W tarnen in ufu non rß , ft J p»* ei pomtur; 
Sfrtttit/ adjtä. promtus, paratus, gratificana, 
oflficiofus, ftudiofusi &advtrb. parate, upparat«, 
preftb, inoromtu , ofiiciore. V£t»i^ bereit 
Ofn/ in numerato, ad manum, in promtu habere 

aliqtid. 3cl) bin bir \w bienen bereit / femper pa- 
ratiflimumme habe« ad omniahumaniiatisof- 
ficia, offerotibi qT*cunq»c mcaftudia, null« 
tibi in me neqve ftudium ncqvc benevolcntia 
deeru. €in bereitet 6*«fl / n» tif >nftrui>a. 
€m bereitet iifet).' menfa ftrata. 5lUbereit/ five 

©ertlt / aved bodi ccntraBe ©rtlt / c5* $Xi\t 
apltbtpronunciatur , promre, jam ,jam tum ,fa- 

dum. <E^ i|t aüberett five freitfpat/ jamadfe- 
fperafeir. <rr fit albcreif lanqe tCb/ jam pridem 
momiHsert. 5)?ifbereit/ «qve pararu«. Seebctti 
bereit Öuxt'a promtus. @tet fbereit/pararilfimus, 
promtiitimus , qtövi« loco 4c tempore frudiofir» 
fimus. Uberbereif ' plusqvam paratus,qvönemo 
paxaüor. Uubcreit / imparatui , miniu aptus. 

3* 



I5°3 



3<& bin biCr»tl »pn* imbcrcit/ parum inrtructus 
uim ad res iftas capclicndas. 
ß>C«if<B/ parare , adornare , providere, nioliri, 
»iti. Zkll Zi)ä) beritten / fernere , ctfftrucrc 
mentam. ©ichiur $U|je bereiten / prxparatio- 
tum adhibere ad pocmrcnciam. <§icb JUItt £oDe 
frereittn/cemputäd pr xparauonem mortis con- 
fcrre , mortem mcdicari. ©id) jmr OCetfcbcrci* 
ten / itcr medicati , profcAioncm adornare , iti- 
■cn fe accingere. £>aij <E|ien bereiten / parare 
eibum. £ebcr bereiten/ conumperficerc. Com- 
pof.funt : Z)raüfifive rw>rr, ii f bereiten/ providerc 
de omnibm rebus, ^d) will mid) Darauf berei' 
ten- baß an mir fein gei>l feon |oüV providebo, ne 
ad id, qvod mearum parrium eft , imparacus 
veniam. 5KlttXieitc;i unäfeaccingtre. 91c 
benbereiten / juxte paratum efle. SSorberetten/ 

rr tpararc , pratmeditan , pro» idere necefläria. 

UBicDcrbereitenv denud fe paiarc. puebereiten/ 

appararc , adornare. 2lr,«ier;CR iUebcrCltCH/ 
c mponcre medicamenca. 
Bereiter/ Oer/ pacarius, praeparans. 23orbrveif er/ 

?rovifor, providena. 3nc6eifÜer/ adornani. 
ebcrberclter/ coriarius.ccrdo. 2Jrjenei)berei« 
tat pharmacopauj. aBoDenbereiter/UnificiH. 
3>ereiterinn/ Du/ faemina adornaus, praeparans, 
fefe accingens, ^ 
©erciturtfl/ow/apparatus, inftru&o. SScrbrrei- 
tun.j/ praeparacio, provifio» 3uebercituniJ/ ad- 
ornatio. »Briencnbereiflinay medicamenrorum 
compofitio. geberbereituno, / pexfc&io com. 
SSereitung diciturrtUm $rreitf<$aft/ ow/ pro- 
cinAus , promtitudo, apparacio. ^n bereit 

Itftaft iteben / m proemetu efle. <£$ i|t noefj eine 
$led)te 53ereitftr)aft jur ^ebjeit/ «nuifllmus 
adhuc apparatus nuptialu confpicicur. jfutljt 
tüill SBcreiffdjart baben./ auificia, inftrumenus 
opus haben 

Gerdt /tOS/ plur. car. eß a Äefo« / five 2U&C/ 
£5* propr. notai id. qvod in pcomtu tfti;«m verv 
txpomtur: utenfilia, fuppcllcx.materia, inftru- 



1504 



menta rerum gerendarum. 2ßeijj föcrite/ ÜO- 
tea pura, Iota, munda. ©djnjarj ©erfite / lin- 
tea impura, tmmunda, fordida. J£>anbtt)erf$ 
genta/ in/rrumenta opirkum. Jfunftaerdfe/ 
copia verborum cV rcrum, inftrumenra artium. 
•üßiinbtTflerite/ »A. fuppellexad iccrncceiTa- 
na. 3immer<yii'f 35auaer<itC/nutcruaj aedi- 
ficandum apta, req vifita ftru&urae. Pertmet hin 
üftabC/ qvod rnbü Aliud eß , qvam ©erfae J VtUri 



Mtdem more ün diätur k JUOe. JCti bar bare ex- 
ponurü: Gerada & rß pars muluvrk , q-v* fibi dt- 
betur ex bonk proxan*. Agiut*. Sftftelqerabc/ 
ucen/ilia proxunat agnara: compcccncia. Vtnil 

er gm k ©critc/ Ärerfcfrmar / o« / Qvafi ®e« 
ratömar. SOTar eß domm, infula, «f $ y?c 

ai wrii«n expomtur rilla inftrufta, hodteauiem 
ußnpstur pro caupona , & raberna mairotia. 
UycriUeUam .iicitur ®er4t|"ebaft/0t</apparatui, 
inftrumenta, fupcllcx. 
OuU / Oer/ parliinoma.parciras, frugal itas. 
vf eine iii .\at Im Iren parcere impentii, fumtus 
ad frugaJitaiem revocarc, parfunoniam in rebus 
fui» adhibere, ratiombus fuis providerc, p^ro- 
jbicere , confulere. €r b4lt bat ©eine nid^t ; 1 
Oirtt/«cm familiärem male tuetur , parrimoniO 
fuo largiiuucicur, frangic, difiipar , laceratVein 
familiärem. j£)ai»rat/ ©er/ fupcllex domui 
apta&parara. 2Jmrat/ D«lC/copia , provitio. 
Unrat / Oer/ damnum, dccrimcntum, nocu« 
men tum , luxos. Unrat elitm eß pjidor , rerri- 

meneum. Unrat in Der S&ifc/ a/üupuptUmmn/ 
myxa» 

'{Xaffam/ & 2CMid) / «4 totd-o. parciu , frugal ii, 

rctrnaui , tenax , actenrut ad rem. ©er reich 
»erDen »iU / niu& ratfam mit Dem Peinigen um. 

geben / tjvicunqvcdiviriaiqTaerir.funitiii aoeu. 
rata frugaiitatis regula metiatur. 3ttHUd)t 



€pei|en mufj man niiliei) c^en/ lauti tibi parce 
captcndi Arne. Adverbial, ftaffam/ xhtMtyrß r 
parce , frugalirer, reftricH, renuirer. Untat; 
fain/ Unrafiamlid)/ *Unr4tlid)/ luxunofur, 
prodigui, prodige, luxuriöse. 

3laffamFeit / * SKätliQUit/ Vit/ idem eß jved «R«f/ 

secrebrius utr*^ ufurpanfar, parfimonia , fruga- 
litas, temperantia, continentia inviftuftami- 
öu; DC5tItcf>fcix FiMumt in lanafam / »eun 

tüß ©ul)t alfe ifl / fera in fundo eft pardmonia. 

Unratfamfeit/ & Uimftlicr)feit/ prodigenna, 
prodigalicas, crfullo, luxurie». 

Dv^fct)/ adj.&aJv. agilis, expeditus, celer, ve- 
Jox. alaccr, fubitus, citus , rapidus , volucer , . 
ecleriter , velocircr. f eft inan tcr, cito, oeyas , dc- 
repentc. Sin rafdber tfopf/ ingenium igneura, 
Di ifd) er Sinn / preeipiranria mentis. 5\i|cb 
feon/ accclexare, approperare, fcllinarc. JXrtfd) 
dicitur etiam SKafchJg/ Jeu £>(afCs>l'd>f / qvin & ab 
JXifd) / fubito, illice, confeftim , c vcfti- 
gt&, a Ct u 1 um , dici pjurmi ierifenU 34) U>iU ri fd) 

hm 



i5°5 



1506 



f ivnnKll ' incirate volabo, nihil erit morM in mc. 
Volunt etiam ejfea&ifä) I verbum *Xafd)en / fefti- 
narc, avod jam otufütUum qvidem eß : Compof, vero 
Ubcrvafd^CU / celcntacc aliqvem tcl inopinan- 
tcm opprimcre • imparatum corripere, obruere, 
jnucrc, ufiUUitfimum eß , qvodtamen aht a fyxh 

fchcn / <p>aß fit Uberbafc&cn / deducunt. JXafd) t 
Dtft / prtterea eß genta tclae cenuiorii ex lana ccx- 
tae, e 5 forte dictum , qvod cito &absfy maf>nd dijßctd- 
Uie contexatur. Vidt etiam fort* xw. bafC^Clt. 
Ov^n / procerus, agilis, macer, gracilis, alias 
jUng/ &Wwant / per crafin dicitur a Kdt>«n/ 
uff analogia refragatur. (gilt raiur ?0vf«fd) i ho- 
mo proccrac itaturae, alias duunt Älfgefdjo^n/ 
in longitudinem ereflms. &ane Jungfrau / gra- 
tis & fubtilis tirgo. Eßabhmc 8(aucil//fc* #Art 
machen/ ccnuare, 8* Cbmpo/. 6i<& «WWW 
gracilcfcete, procerum , * gracilem fien, üem : 
nom.verbal. W« ftanbelt/ gracjlitt*. graciütudo. 
Sianicht / &adverb. id. tß qvod &Aü/ graci- 
lentus , fubcilis , & fubtilucr. 

0iSc6/ Cäct)en/ Sebro^fcto'chetc/ ichrd- 
<he & väf&ete 1 gerochen 1 fr geriebet / »indicare, 
uleifei , »ind»aana fumere , recribuere , reraliare, 
compenfarc. (ginen Xoffchlag rächen/ hom,. 
eidium in aliqvo vindicare. ©>C)cn Unbill Wtl> 
be id) ungesehen iud)t lajjcn/ noninuium, «vi 
impunitam dimittam injunam nanc. ©td) M 
feinen fteinben riehen / mimicos ulcifci. (£r gc- 
benPt fi(h an ihm Juroren/ eogitac de eouici- 
feendo. feil mm mir gerochen »erben/ habc- 
bitmc vindicem & ulteriorem injuriarum fua 
1 um. <£* foll an i»ir ungevoeben niebt bleiben; 
impuneubi non cric, memorem injuria? mc fen- 
cies, W expenerii. (Er rdc&et (id) nid)t gern/ 
injuriarum rationem non habet, uUioncmnon 
fpeftat. Sachen /compoßta non habet % pr£tert&> 
neu «c SßitDevrJcbcn / injuriam reponere, par 
pari referre, talioncm reddere: ac p4i/if»p.Un» 
getodjen/ inulrui , impunuus , ai^ advtrbialittr 
impunc , & vulgo inuliL 
SiÄdKr /5€t/vindex,ultor,punitor. ?{rtd)m'nn/ 
DU/ fecroina vindex, ulirix. Obnafcitlid)cr 
DtrtAci / executor , julriti* vindex. ©cred)tcr 
^achv-r/juHus »index. Unbiniatt/ iniqviu ul- 
tor, cupidus uleifeendi. ^OJorMacfecr / a«ufa- 
cor nccii. (tbcbru*r«cbcr/xeloi r pus. puo.ror 

»duicerü. 28icbcrrdd)cr / fi™ ©c«cnr4<ocr/ 
coropenfan>,«taUans,rctnbucaiiojmum. 



ft, d)c / & rarh Dtfchunj / oie / 1<. t>a* / SKäcbcn/ 
ulciot vtndic\a, hbido, ixt cupidicat vindicandi. 
ÖiachC ergeben laden / male hcium perfeqvi , ul- 

cionem faecre. Sin brn Q?öfeit gebürenbc Siadyc 

hben/ malcmeriii« reterre q vod dcbccuc. 0Cad)C 
rt uim pro tvfa pcena , tfpacn.c execucionejünttiwr. 

3d) ifellc ©Oft bie iKnchc beim / reenbucionem 
peenx Deo commicto. t radjf ' ßve 3R0TD* 
racbC / pcrfccucio faogvims innocencis. (£ifcr» 
r aebc/ ultiofcf eritTima. (gigenracbc/ ßve <Bc\b\b 
r.idn* / vi ndicla privat a. 6cgenracbe/ ju« talio- 
nis »compenOauo injuriarum. '5i'iM'i'ad)C m- 
cendium vindicant. v£d)rcikrad)C/ vindicia» 
(cxipti alieujus. aßunberraebe / Tindicatio nu- 
rifica . ftupenda. 
D\5d)Crif(b / <1 '*'* cupidu» vindiftat , iL ml- 

eifeendo« vindicando. 
5iag/ COgCn/ gCtagCt/ eminc«, exfciere, 
attoili , Ü.rigere, indurari, Bef^re effertur^at 
|<n / qvod & Saxonet tn ore babtnt , &propr. ßgm- 
ficat längere, aetingcrc, offene, porngere , noW» 
?{ci(bcn / de ainbm omrribtu ordine. Simplex Jta» 
(Jen in ttfu admodum non eß , fed compof. Vlüi'ßve 

berauSragen/ «*. fynot> * Überragen/ emmere, 

prominere, anteire, excellerc. (&T raget »ier 

Sinaer breit über Den onbern her / q^atuor d.gi- 
eos äleerum eminet. (£r raget vor allen roelr 10 



[U)>iiu>uiii iiiiiiiMi • »»»•)»• ' — - — ----- — 

bie />6be / populum fupereminet omnem. <gt 

raget mit (5c|d)i(flid)Fctt über alle/ unu$ eminee 
21n 6d)6nbetf bercerragm^ 
pulchritudine pnrcellere. ©IC $ugcuD raqcf 
flberafle*/ virtusomnibus rebus anteit. ^>ier» 
innen raget er tlbcr Iii)/ antecellie tibi häc re. 

Ai<h hmc eß ein £en>orrager/ longitudmc, & 

ali» rebus praecellens , major ftatura , virture, 
arte, experientia. «Kagcjithn / f vod aliA disleBi 

etiam itiiunt . ficftabn/ bronchus , qvi drntti ex- 

ßrtos gemimtios habet. $agtinij/ ^erDorragiini/ 

UberraC»ing/ Wie / eminentia, excellcnua , vulgi 
prttfhentia, Ö prtvaltnllß. 
A?afcn/ BWgic.S«xon. tfSwrie.aftingere, por- 
rigere, eminere, rigere , i yro eß ^nFer / * 
Svacfer/ Swd. JKafarc / doacarius , Oer Die lln* 
fauberf eit tci<bct oDct I^neja / notü Stncher/ 
foncar.us , a Kacten / elcicat purgare. «Xofet 
r/iaw dicitur earntfex, 2t Sved. 9Cafcn/ rodere, 
ßve etiam h nofto VCtfcö/ diftenderc membra. 

Ovaf et / tfSKaFetey ©te/ «gu«» mi^üs, « ragen/ 

aitoOLfeu DtafCuV emincre. qvodtolUtur in Alto*. 



Dia 



1508 



atfain aire tmineat , lieft etiam venire poßil a Goth. 
SKufa / radiäre . tfralen / qvafi ditiUur 0tral; 
feucr. Sfi 3Jaf f( in Mo üri/ur re ticulum 
pilare, qvodebexcipiatur &porrigatur pila. 
D\Cf/ X>tt / drttitjvißlrnum vocab. Goth. Gigantcm 
not Ans, tjvia eminet ßatura fuper omnei, aliA /.u lfi.il 
Sutern diHtu tß JCctJ / & Stcfc / nobis «Riefe / gigas, 
cyclops, qvAlis in (aoh Goliath apud Pottes: 
Mo ton , Otut , EphiaUei , Anl*.w , Enctladut , Po- 
ixfpbrmiu , Ti/'jt«, Typbaw, Öfc. Refill iXie» 
fit / OK/ terrae film, faeminaGiganrea ftaturä, 
unrnant molc mulier. £tef td)t Jru .\'ic 1*1 d; (.' 
Gigantcus, «to/ SXicfcnbaft/ & SRicfenbar. -<< 

Rcf nootf fuofl, eß, >Xcfd/ p'epr. longurio, 
vaftac magnirudinis , £5* longitudinii homo j 
nef « f«mrn üi vitio ponitur , ut jff f f\ fit : rruneus, 
rupex , iapii. ({in $auertSrefel. homo agreftis, 
rufticus, mcultus. iSc^afrcfcl / canil TÜlofui, 
pecuarius . molotfus. 

SJvCCf en / * lUCctt / extendere , porrigere , item : 
pandiculari , (cid) rccfi'R. (StnCD auf fett goltCf 
rerfen / diftcndcrc hominem Jivoilum , y dis- 
paadere , torqvere aliqvcm in eqvulco. Compof. 
Juni : ©ich auäreefen/ expandere, exertarc fc. 
©ie 3»W bcraiwrecfcil / exferere lingvam. 
©cn 31rm fcrrau^recFcii / brachium extendere, 
projicerc. •OiilrinrccFcn / vetbeß contraherc. 
Jbcrrccf cn / fne J^>trtrccfcil / porrigere , prxberc. 
©atf 9Jt anl berr ccf cn / praebere os , ofeulari , fv j- 
*ia pangere. SJciTCtt CM .valur propr. He interitm 
befluuum & oeeudum. ©fc $UDC i|C ÜCrrCffct/ 
*acca concidit morrua. pcriit , intenit. 
bll oerredm möijft/ modo funditü* pcrircs, Dii 
cc pcrdant ! 3eiTecfcn/ diftrahere , cruciaru la- 
cerarc , diftendere, ^dupanderc. 

Jtecfcr/ 0«c/ tortor. SRccfrrinn/ T>it/ famina 

corqvcns, Üf protendens. 9Iu<rccFcr/ 61 %<T> 
rctfcT/cxtcndens, ciporrigcns , diipandcns, & 
divorfum diftcndcns. 

Sltdung/ Die/ 85* Ö»» Dfrcfcn/ diftenfio, diften- 
cus , cruciano , cruciamentum. SlUS'rccFuno,/ 
pandiculacio. J^CtTCCfun^/ prabitio , oblatio, 
porrc£tio. 53eiTi*cf und, / ruina , exitium , nex, 
incentus. %tTV(d\\nü/ ipfe a Aus di »oilum dis- 
ccadendi , cruciatibusqvc lacerandi. 

2Jccf crlld). J & Adverb, cruciabilis. cruciabili- 
tcr, exteudendo, exercando, exporrigendo. 

QvenPen/ i intetpofito n pfr tpmtbef. 

t a*»p»/. QJcrrcuf CQi luxaxe, cluxarc , mcoibra lo- 



cö movere, £^ folvere. ©cn Slrm mit SSerfva 
VCrrcnfcn/ jaöu brachium cluxare. Qa4 %citl 

im 3.1 Itai oerrenfen/ yfvr oiiefaUen / femur cafu 
com(»agibus emovere. (gin ©lieb »errenfen/ 

extorqTcrc articulum. ^CcnfCB etiam exponitur 
fleacre, defleaere. JpcnSÜJagcn renfen/ cur- 
rum rcflcclcrc , dedinare bigas vel rhedam« 
^CenFcn ponb eß: fbophas neuere, diTerckula 
qtaerere. Inde ct n OJanf / fallacia , fraus, 

jtroj>ha , diverticuium. €incm ben DCanf ab* 

liiiilill/ obviam irc fraudibus alieujus. genfer/ 
& 25eiTcnrcr/ Otr/ luxans. €in »errenf tcr ^u^ 
pes diftonus, luxarus, /n* luxus. SBcrrcnfuug/ 
Sie/ exarticulatio. Q3crrciifcrlid) / adj.loco- 
mobilis, luxatu facilis. SRcnf / D(C / ettam dici- 
tue pifeii qvidam, nomine: albula. 

0\0cf cn / ßve epinnroef w *>tt/ colus, itidem ve- 

nit A Kceftftt / propter extenftonem Attfa dtßenfionem 
dtßrAÜ* &contort* lan*. 

9\CtCi)Cn/ i Kcefen /ofFerre, porrigere, tendere, 
praebere, i/.pertingcre, gS'miniftrare. (fitnin 
Die Äöft rcicben / cibumfubminÜrrare, viilum 
prxbere. ©i( ^nbc reichen / propr. manu» 
dare, metAph. autem eß jacentem crigere , oppres- 
fum lefare, inauxiiium dcrccndcre, Aippetiat 
porrigere. ©er f an ihm bat 3ßa§cr nicht rci» 
d)i*n/ prov. Indignus , q vi illi matcllam porrigat, 
i.e. nonrß uüd ex parte conftrendta cum ei, t£u 

nent ba$ .pciliiie 21bcnl>mal reichen / Sacro viati- 
c6 providere aliq »cm. Cr reichet benen Firmen 
ejerne bic 9iUmpfcn/ libcralts ett erga pauperet. 
Compof. fimt: ^brcic^en/^w©arrcichcn/ prae- 
bere, dare, prasftare, communicare. ©i( (Stell« 
ren abreicbeil / pendere cribueum , colledas Col- 
Terc. <gr hat ibm aücrbanb barejercichet / plu- 
rimum bonorum ei (uggeiTit copioüflime & lü 
benciilime. (£tnaii cm ©efehenf barrcid^cn/ 
munufculum aiicui arFerrc. einreichen / con- 
cerncre, fpc&arc, intcrefle, pertinere, compete- 
re. ©ic che vnchu e tch an / (ua refert, tibi 
meumbir. ©icfc^ reichet muh im gcrineji'ten 
nicht an / hoc ad meat res nihil momenh habet, 
ad mc nihil pert 1 ncr, fivt fpeftae © ie|'es5 v eich et 
an beinc (ihre / dignitai tua in hic re videtur 
fita , poüta , collocata. QBatf bein 31m t atuti* 
d)Ct / qvod officium tuum concernic, (ciat, Ifc. 

Qliiatreicben/ ^)inreid)cn / * 3ucrc»cbcn/ fufüecre, 
fuppetcre» (f. pertingere, porrigere. (£*r Fan 
Hiebt bin reich eir ad illajn parcem pertingere nc- 
tiC C C C qvit. 



1509 



9ta 



«Ha 



1510 



qvit. «Kei<|> ihn t>cn SBccbet W ?<""&' 'pfi 
?Wein ©elt rcid>€( »u Sx^lung Der 
Vrd)tlt&cn nid)( ill/ non fuppeutniihi pecunia 
ad xt alienum fol vendum. (£r reifet in feiner 
jfMIwbaltungtwl all*/ nullius rei cgctadiutan- 
dam rem familiärem. &coreid)en / & jfpcrlur) 
Teilen/ impartiri , impertire, contribuerc , fup- 
pedrtarc > fubminiftrare , fuggerere. jDlird) 
TCid)(H/ tradere per partem aliqvam. ©it ^rie- 
fe C-urd^Senftcr Dlirc&reidjen / Hieras per fene- 
flram porrigere. (Einreichen / infinuare , parii- 
eiparc, impaniri. (£int* bCDlH Staljt ein» 
rctd)cn/ aftionem coram Senani inftitucre. (Er» 
rcid)Clt/ attingere, comingerc, it. prrvenirc, 

adcqvi. €tn>a$ mit ©cbanfen errei' 

djen/cogiratione affcqvi , comprehendere , te- 

pere. £>en £imme! mit Dem Singer erreichen/ 

digitö caclum attingere , i. e. foitunatum&feli' 
eißmum ejft. gortrcicbcn/fuppediiationem con- 
c inuare , largiuone pergere. <f ine fortrei« 
- 4>et/ tarcinaro alten imponcre, onus transfer- 
rc in altura. £crreid)eil / tradere , pmbere, 
pratfentare. $Ritrei<t)tn / partem de rc aliqv* 
darc, parcieiparc bona fua cum aliqvo , una trä- 
llere. Ubcrreicben / *ß » w™ 1 & 
reichen/ frpatatim tarnen qvtfy mtatt anterre , 

• antecellcrc,pr*ccllete, emincre, ii.abundare, 
amucre , exuberarc. 6 eine (Einnahme über* 
reid>t Die 9lu$gaben weit / reduus ejus abondc 
exfuperantexpcnfa«. tBcr< * güirc«<j>cn/ai>ti- 

l cieiparc dando, praiire rradendo. *Xeid)C mir 
bat s 2>nd) berooc / porrige librum (Begreifen/ 
auterre, abfumere. ütÖicDerrcicbeil/ reddere, 
retribuere , compenfarc , par pari icferre. 

JRcid^er/ t>et/ dator, pnebitor, liberal :s, munificus, 

beneficus. Überreifer/ ßvr Dar» * (Einreteber/ 

Offerent . porrigens,pr?cü:nran«. Sieiferinn/ 
fclf/ feemina prsebens , iubminiurans, fuppedi- 
1.:' ■ prxftani. 
5leid)Ung / / prasftatio , praebitio , datio , pr*- 
fentatio, oblario, porreflio. ©arrcicftmui/ fup- 
peduatio. 2BieDcrbarrrid)iina / retributics re- 
flitutio, eompenfatio. Crreichmirt, ' acqvifitto, 

captus, cognitio. Scrft.inb$trreicf>ung / intel- 
ligentia rerum. Überreizung/ traditio, it. emi- 
nentia, pT»ftanria, infinuatio. 
»e id)Hd>/ J&inrcieblid)/ & 3uereie&lie& / 
Suflkient, #fumaenter,copiofus, c5 copiose, 
fuppetem, & moderate,tatit,aftätim, qvantuxn 



3\C|1 / t>ct / pl. Mi Dt C|]C / refiduum, leltqvum, 
reliqvi*,Tfn/r4 JvJßen/ /iwjsccfcr»/ totovit 
t$t/ qvod redundat,Jupfirß, & exfuperat. Stiuti 

fcrajj rfi 4 Saxou. »rc&rt/ Äaff i t*Ußp* 

1TIm|1 * IltCKn. Non i&u r confugirndum bic tß 
ad Latinum reftarc, citmipfum Latmum ße&ß*rt 
•vrrirepotefl a wßto 0t.ll/n Stobtl / pro <p»- 
bm nunc 0rd)Ctt utimur , qvam a ürdco fts» , -vti 
Vruu. Rcfto autem &noßrum SXucf freien / unU 
DiÜef jlanD/ Dielt/ qvin qvodrtflarr profuprrrfft ra- 
riflimr o/im aeeeptum futtit , Iktt hoMe t6 n&ilufita- 

titu. 3d> babe ned) einen i leinen Tieft yiferbcm/ 
nomen tenue aihuc mihi folvendum reftat. £i 

bleibet im 3ic|l bei) Der 3icd)nuHg; ratio rciiqT*- 

tur, rcliqjratrahit. (Spciferett/ rcliqviac c»bo* 
rum. fed)ülDenre(l / reliqvum acris alieni. 
Cr teuevreft / tribütorum rcltqva. lln^Ctri§e 
Jxelten / rcliqva incerta , irapedita. ?£e|l fo-fi 



pro confummationc 8c internecione 



7» 



fumitur. (jincm DenSKefl geben/ de mcd;6 ai»- 

qvem tollere , mortem aluui confeire -, wtotw 
potathnihtu arttm einem ten Sfcll qebrn/Ä»*^^» 

^Mi6aliq>cm6biucre, & potutieponere. Hmc 
rtism .iiemm : €r Kit feinen ?£<;t crt|lroM/ 
probe appotus . icpukus ebnetate ett. (finem 

oen 9te|t tplkf^;- ge^ii / etiam •» ahn c.t< ßs'expo- 
intur : ad incitas aliqvcm redigere > labancem 
pcnitiis praetipitaie , detrrüere, peflundare 
jamadexitium pTopcranTcm. ExjamdiHkfa- 

cil'eliipKt, qvodntc 

frdGtrmantx noß>* fatale* Juos dtlt*t , Hat arre- 
irum vücabuh mm tu Latinö exponatitr. Talia rnim 
vveabula , ut : Htngtmtta t gti ada , morganatica, 
frudum ,ltuttratio , &tfwmodi fexcenta , q-vead ttf- 
mon * non mLatio,J'rd hco originit fua , i. e. Genna' 
via , hrveßigandajttnt. Componitur autem $rreft/ 
ab antiqyo 2U / i. e. labor, imptdimtnlum , &hac 
noßro bermanico Re(l / rfirtty ad vrrhtnt : im- 
pedimemum.TT/ aerumna propter rcfidua i. e. 
debiu » txplicaturtfr impedimentum , ßve intcr- 
1! .dum , ne res aut perfona loco rel ftatu fuo 
moveatur. $ed Strreli etiam , pracipve apud Gal- 
lot, 1' areft Jrnfentia citri* fuprenta,five pjaatum, 
&dtcrttum Principisexplicatur. 
fteften/ A Sielliren / propr. redundare, fuperefte, 
cxccdcre. & refttret nod) ©ett/ pecunia adhuc 
fupaat. Juridice autem Sftejt abfentiam rei , defe- 
aum,paucitatcm Sc penuriam notat, qvando dico: 
<&rrefiirtmfr noebiebn Gabler/ decem imperia- 
le! adhuc reftant mihi folrcadi, creditum meura 

ad 



I 5 II 



9to 



1512 



addeccm ralcroc usqve folutum mihi eft. (£$ 

reimen noch viel »3 achcn »n fcem Sunbbuchc/ 
tnulra a ihuc defunr , ff« deflderantut in inven- 

tano. 3* r. irire meinem ^d5?ult>f>errcn ntc^t^ 
mehr / creditori meo ad ultimum usqvc qva- 
drantem facisfcct , omne aes atienum dilTolvi. 
PtfltCll / *>'A figmfio Milurit tß : a labore vcl ab Hi- 
rt er c qviefeere * JJ*i fcoc a/*»f? a l\fi)1 Ctt yT*oi vi • 
</r. 9lrrc|tirf n / arreftarc, i. e.vMdimonio 
abligare , Ö$" obflringtie* detinere rtm . w/ perfanam 
au tont alt public A, pro jecurtfate qva Jim t impedire 
' rtm ihI pe rfinim. ©»«I t»frflrrC|tiren / perfo- 
nam impedirr , inrerdicerr, prehendere , capere, 

?<vod •vuigb dicunt : ptrfortMliter arrrßMrt , $£trtt*rt 
«blieben perftnlicfccn Brreff »mieten, ©ü 
tcr DCrnrrcinrcn / aitfri» */?.- realiter arrefrarc, 
i.r. res & bona impcdtrc.ne loco moveantur. 
(KtfiARt/toCr / ^nonmkiqvMm rrram S^cflhrer / tndgb 
reßans , rtüms ichcj va debens, ad reüdua folvcn- 
da obftndlus , juridici reliq vator , r. t. qvi , qvod 
sheui debtt ex äffe , non perßtlvitex inttoro , fedali- 
cupu pMrtii debttor adhuc rtmantt. haben 
fcfcr Viel \?mteiTC|UtUfll / ingens eft numerus 
corum , q vi cribuca non exfolverunc. <£r Hill«; 
trr flfle fVellantfi» »lebe« / rffpondere tenetur 
pro rardiiisaut minüi folvcnubus. tlrreftiint 
vutebMrrtfljHi , i. 1. manum injiciens,pcrfonam, 
vf/bona aheujus, qvo minus loco moveantur, 
intpedtcns, interdicens, it. cur Tum, iw/greiTum 
altertus mhtbens , coarftans, coanguftans. 2lr 
rcjldt ow/nt i/ri/ur arreftatus , qvi, wl tpfe, vtl 
ejiu bona arreßantttr, vodimomi olßringuntur , iwi- 
pediuntur, & autborttatt judiciaJi vtl public A dtü- 
... wnbtr. 

Stellirnn^ / Sie/id. 9 WRefi/ & (bt •eiali nomine ja- 
ridico rcliqvatio, Lt. reliqvorum debitio: reit' 
yrijri enim if dicilur , Mpud qvem fupefjunl pecuniM, 
initif fubduRkq\ Mccrptt $g txprnji rationibut. Sil » 
rffriwng / idem qvofy tß qrvod 2tf eft / vulgb arre- 
ßath, vadimonium. hberaeuftodia, raanüsin- 
jeftio. 

Oi afjm/ rafimcti/ ^mhmctl ßnbuur et. 

tarn ftne t) tClttlCll / collimarc, collincarc , pe. 
cere * it. compaginare , coagmentare , coaduna- 
re , concinnare , conjungere. Hoc "vtrbum reib; 
TtifU Mnomalii ädfcribitttr ,<rvoniMm dico : ^6)X([\)> 

mt 1 rdmcil / * rnbmctt / er rdmet & xa\)mc \i 
»tr r4m«n / tbr rÄmct / ffe r^men / & rahmen/ 
rabuict/rabm<n.pr</rr, 3$ ra|m<rc* r4mctc/ 



/«»/if . ©fTrtbmef drgenfmef. (Shirt 5?rgeW ra# 

mm / /••;-• rahmen / ad avem collitnare , volu. 
crempetcre. Cvmpof. funt : Abrahmen & Dluf» 

rahmen / & Serabmen / Wf. qvodfmpitx coliima- 

re , infidiari. Clil & ^n^rahmen / margiäe nu> 
»ire, ora adornarc (giu Jbilt» /iw 05nii.l IC*C btt 

rabmen / onrabmen / aufrahmen / imaginem re* 

gulis includere. Sa fein einrahmen / margina- 
re tabulas. Dicitur eliam gftl'' five Sßorrafjnutl/ 
margine prxmunire. 
3am/ & Oiante/ OCt/ plur. ^amen / generaliter 
qvMmvti coa Junationcm & compac^ionem notMt, 
undt etiam cremor laöis nobii dicitur : fffaW 

tRern 1 JXaum & SXum / *tq % Kamen / romen * 
raumm/ «emorc obduci. £Camfaben/4u/rm 

fruftraefle, fraud.vi , fpcAiafalli. Ädje8.fRa> 
ITitC^t/crcmore lartisobduftus, pingvis. Pcß 
$Caui/ qvasvis ora , qviliberqve margo expomtur, 
Mtfa atiA dialeÜö pronunciatur : &£t Dianft; lt* 
margo fluroinis tß , l»cr glugranb/ margo , five 

ora piacem», aiiks bMitttu , txt tfnchenranfi; 

qvin y fva vif crufta pants apptlUtur Oct^rot» 

ranff. Jtam / Kamen / Oer / po> rc* w jjrctf üc»- 

fur; forma ,/Ixr regula texturae, im qvAßzmin£ 
linttM ftta acu p'mgendM txiendunt, Datei n DU tOtU 
ber tl>ic gjdnwat aus^unebert einfpannen. 
(Ein 35ilD in Kamen einfaf c n/ imaginem regulii 

includere. ^enfterrameR/ diamtur compages 
fcncftr;r,_/Jir f ulcra t'cn eftrx qvadrara,t>4S ^ol>/ 

worinnen t>rt§ ^enfTerglß« (Teef et / feneflra- 
les regul* fubfeudes. ^(fjnflerram / forma Al- 
tona , tvormiftU 0d?»jTer Oie €5du»bc r.b< 
meiert. ©ruftcrram/a/tAf 0tecj/Tr.'Su»(!f«^ 
ejcjlelle^ r/? capto fulcrum, Ar forma , columnif« 
cohimr.a transversa, inrercolureniti.claris clau- 
foriis, & ryporum cochlcis conftans. glnfd). 

ram/<arnarium. golterram/eqvuleus. Kam 

porrc Gar/;, pluteum , alias einen pnlt noUt, A 
Ä»?rn f/l : Kamic|)t/ Mdj. compagibus, fulcris» 
columnis & regulis coadunatus • dr cömpa£his ( 

aiu duütHo Kanftig / & üntranftef / margina- 

IUI« 

iKamd/ Sfr Hammel / ccr/iia/«rfeüucama. 

gn« molis , qva crabalis materics in rerram pan» 
gitur , aut in alveum fluminis , tolliturqvc funi- 
but & pondere fuo rcmiil'a alliditur. Inde tß 

Kammelen/ a cinwnimclca/ pangere, gi'conili- 

parc cali feftueä. 
SXfttlft / Oer/ eß , ut jtm JiSaw, ora, margo , ex- 
Vi c c c c ij uemi- 



1513 



ffot 



IJT4 



tremitai, &ctixbx. in Je tfrvenit: KoffC/*Kuffe/ 
MC / crufta ulccrii , &verbum VUffm / five flbmf> 
fcn / cruftas ulccrii a tivo refohrere. Supeiior'h 
Germanin genttf pronunciant rupfen / &exponunt 
vcllcre , dcpilare, vci'.warc , fvod vid. infra in 
Buffett. 

9\Cim / t>«t/ pi. We^ieiÖie/ rhythmu«, Matiqye 
Si«n/ f/i •» j6m/ q vU errto or.niie gtfjrrte i-Ayfcmi, 
wjia Ö» elf»»»« coUocaniur & compaginantur. 
De bis TbftbmUfcribU Scbottel. in primitiv. SSM 
ben alten 3cltifehen Reimen bat Olaui Magnus, 
Olaui Wormius, unb Saxo Danicus Picl ©In« 

*e$; ^ur32a*nd)tföl4CtcitiaUcni^: Totm 

nofha poeü funt rhythmi certa gencra , ui nu- 
merö comprehendi vi* poffint, tot & tarn ele- 
ganter invicem fibi rcfpondencci litcrarum , fyl- 
labarum* diitionum confonanti», ut audicn- 
ccs roirc aficiantur A dcleftentur : Ncc in no- 
flrä poefi pauciorci cautionci , liccnti» , rropi 
Jefigurx ufurpantur, q»am in re mecricä apud 
La: in os , pocurum Principe!. Tot in Tcterum 
cantilenii pulchra inveniuntur hyperbata , uc 
ttnico f*pc rhythmo dual »el plures matcriai 
altematim fibi refpondente* conduferint , Bc. 
KhytHmorumvariaJuntgenera, ut: (gnbföallen&C 
KeilM/ rhythmi rcelangentes. £Wl>|Mnbia,e 
five Orcof Aiac Keime/ rhythmi rerno conftan- 
te». ©rcüij<|(brAnffe Keime / alcernactm fe 
conietnantci. ?0ia«nliC&er Keim / rhythmui 
feandem, afcendeni. SBf ibltd>cr Kehn/ cadcni, 

dcfccndcm. Keiner/ purut. Unreiner/ impu- 

rut. SaiUlfurjer Keim / carmen ^rochaicum. 
Jf ur jlongcr / jambicum. EanweFnr jfer / dafly- 
licum. ©eFÜlillanaer/anapscfticurn. Änri« 
f(f)!ie§CUDer Keim/ carmen brevi-clufilc. €ilbc» 
be'uber/ ab iaitio properum. Slbroallenbcr / de- 
fultatorium. ©cacntretcnber / regrediens. 
53iiiicilid)tcr/ eerrauSchorr. ^ce^pjciliöt'r/ hc- 
xaitichon. 8ld)tiCilia,er / oftoiticbon. H<c 
omni* ex Schottel, pottic. Germ, clariora fient, uii 
' 5# feqventia : $ilberreim / rhythmui ltaruariui. 

ifnbreim/ homccotelevticus. gragereiin/ re- 

fponforiut. ©egenreim / carmen amaebecum. 
©emeinreim / genus carmini« commune. i3t- 

fpräc^reim collocmorium. ©efang /rwStaa' 

reim / oda. (öleie&reim/ carmen unifonamii 
rhythmi. JgMngrtim / rhythmu« appendcni. 
J5)inFreim/claudican«. £elbenreim/gcnuihe- 
roicum , fivt Alexandrinum. ^rireim / rhyth- 
mui crraai. ^lappreim / «cpieani. tflinfl 



reim / genutcarminui crutinaticum , tefiara de- 
caftichum, alias (Sonnet. 5tun|rreim/ doftum 
carmen; £umpeHrrim / rhythmui poctaftn. 
K»il>clrcim/ carmen aenigmaticum. Findel« 
reim / rhythmui circinnat. <S(biUerrcim / ex- 
cubitoriui. <£d)l<lgrcilH / unicaulis. (f 

reim / euigraroma. tBtaej^cl j' tu ßpotfrehn/ 

carmen iatyricum. %X\\tX(\t(ü rhydimui gt.v 
datui. OSomlaufreim / prxrhythmui , acrolli- 
chis. ÜBanbelreim / peregrinani. Qßcdhfel* 

reim / elcgia. 9BieDci rebrreim / rhythmu» re- 
curreni. SPiefecrfchaUreim / fru äßie^erbatt* 

reim/ repereuflio rhythmi t ftve Echo. Böictcr* 
(rittreim / retrogradiem. aBunberreim/ admi- 
rabilis. ^abfreim/rhythmuseteo/tichiu. }\vit 
fu^enreim/ intermedius. 
Keimer / ttt/ rhythmifes,Terfifcx,carminifcx ( 

poctattcr. Keimerinil/ ti</ poetna, poctu. 
Keimen/ poetari, verfiricarc» rhythmificare. it. 
aptari , commodum eile. reimt fief) md)(/ 
non qvadrat , minüi appofitum cfT. gereimt/ 
Kcimid)t / * Keimend/ adj.propr, rhythrrmui, 
metaph. Jecorus. commodui , appofitus, concin- 
nus, & adverbial, condccorc, condecenrer, com- 
mode, appofirö. Unarrdmt/ inconcinnui , in- 
congrtteni, inconditut« abfurdut» & adverbial. 
inconcinoiter, incondite, abfurde. Ungereimte 
VT üben ' res abfurdx, -vulgo impertinentes. 

Keimung/ We/ &*as Keimen/ propr. rhythmifica- 

no , metaph. aptitudo t concinnitai , decentia, 
congruentia» 
3vtlill/ Oer / porca , frrr* elata inler duot fulces, 
alias feamnum, rigor , g^fupereihum , iL agru- 
tum , eß a}Hßtn / ora,feu matgo. Kain enrni ex- 
tremitatem agri in (pecie rtotat, hine: (Sin Qlffet 

jroifd^cn feinen Keinen unb Steinen/ agerlimi- 

tibui 9c fimbus Aiii tircumfcriptut. Kettnle/ 
Kainlein/l»a8/ dimin. regefrura ,fj?9, üiudemi- 
nenst qvod interlirandum attoüitur, 
SKantV t>« /p/«r. $iänt>eT7 Uem eß q-vod ibc&nt 
figmficat enim qvamcun^extremttatem , &exponi» 
tur margo, ripa, ora. limei. 5>en K-^nb ab» 
Ären //>« akfaefen/ unb ju feinem ?Uf er fchlaaeru 

marginem diminuendo a§rum fuura augere. 

3luf ben Kanb in ein Sbud) icbccibcn / aliqvjd ad 
marginem ad oram codicis notare. ^i'idv 
ranb/ripapifcinai. ^luiranb/fluminis. 5u« 
chenranb / baireu» placentae. <£(ftitb$ranb/ 
über» vS(|)ilWranb r<e^ncn / *tiks in »rtufer) ^ 



!Ka 



9fa 



Öbcrbflubt rt&incn/ ultra rabulam & modum 
prxfcriptum dcbirum compurum cxtcndcre 

äi}a{jer< ftvt ©rabcnranb / toflafumma labra 
5>niiincnranD / «epido put«. Gtfyujclrant)/ 

crcpido lancn. At<^ hinc eß verbum Oll bell/ 
marginare, ad ripamflummi» habitare. Htm: 

9vitlDC / M< / J2'< *fl citremitajpanii w/arbo 
ril, & qvidrm iSdunii'iii&c ' eß correc arboris 

9^vptrmt'C'"« , 'e.crur>a pani*. "(3rnnarrinbe//rTi 

@C$4lC/ mali corium. SXlIlbidjt / *dj ci uftatUS, 

corticatu*. ©icfrinfoebt t cruftofu«. Zolirin 

Dicbf / corticofu». SXinDlcill/ dimin. Drt»/CTU- 

Äu!a,corticuia, g£ «wrAnf« Rinnen / berinben/ 

cruftare, incroftare. Aliud rfl J^mb / bot , ande 

vfmt Das fünfter / Tebum . * 3)?ebrrinD //«< Ur 
TtnD/ ardca ftcllarii.tautiu, 4 vir. 

af)t / r af)t<n / 3* rabt </ tu r<$f fi / et r4^r/ 

/»T* rot / roir rabten /tc. 3$ riet/ tcb riete /oe> 
rabten/ coni'ulcrc, fvadere, illiccrc. inducere, 
•dhortari , it. conpccrc ,conjcttare . conje&ura- 
rc, divinarc. 3d) fan in Dicfcr c3ad)c niefer ral;> 
teil / difficili» hxc eft dehberario , fruftra hic 
confilmm q**ro. 3d) habt ttcfctf nid>r »icrub- 
tett / hujui confiiit auftor & perfrafor , velpxx- 
monftrator tum Tum. (£r fall über bie* nia|;<* 
frei rabten / confilio valet , abimdat i eft iq ipfo 
plurimüm confilu. J\d) r l> f C bir iWlC? / auclor 
tibi Tum hujut rei , fvadeo tibi , ita cen fco. £ßie 

t>« mir rärclt' fo imlUcbS uneben/ confilmm 

tuumfeqvar, ftandum mihierit tuuponu5ju- 

duio , q »am meö. lOcin nicbr jurabten 1(1/ bem 
ift flud) niebf JHbdfen / conlihum repudian* re- 
pudiar auxilium. Et conhk: OSci |id> l ohten 
lä&f/ bet läßt |leb aud) helfen / confilio fubeft 
auxilium. 3<b nichr v bttii roue bu im 

£lfin bJ|i q*atcunq»e nicuic volvi», olfactrc 

■eq»eo. QrtnjaS wn einer 6a ehe robtfn / ha. 

uolari aliqvid dealiqvä re. Comptf. Junt : Sttv 
Tnbtcn / dchortari, dit fvadere , arcerr, prohi- 
berc. Cfjncn »cm £rieae abrahfra / disftadere 
bellum aheui. (Einen vom &iton obrabtcii/ ab. 

ducere aliqvem a malo. Düttur ttiam vJTiifbrr» 
reihten /revocare,avöcar«,ab/trahere aliqvcm 
ä propofiro. 3d) tpieberrabfr ei / hex facien- 
dum non cenfco, nollem tc hoc facere. (j. t bA| 
Ibm t>iefej! enferia io^evro()tin/multii verbitde- 
terruit cum ab ifto facinorc. 2n,to b£ en / p^p. 
confilio, deinAtthäm *lm rchui juvare aliqvcm. 

€eme Xe-djter berabten/ ck>carc Gliarocommo- 



Je. ($Dtt lKrabte^ief)/DIt^ k adjuret ' 2fc(r 
haben un^miteinanber berabten / prorpeeiu« 
all ■.] v id nobit eft. ©raufrabren / perfentifeere, 
augurari,fufpicari.3(& babe brauf^erabten/co«. 

jefturamehuc dum, venu mihi mmentemfu- 

Ipicari.^inrabten'cxhortari.cohortari.incirare 
aliqreni coaflliö , oranone Sc argumentit. fjt 
bat Ibm ijtrabten/ fromm \u fewi/ face «aeftimu- 
lotaniraoejusadpictatein addidit. t£nfvahtrh7 

carercdcft.tm. 3* faniniebtentrabten / hu 
carcre non poflum. $Kan fan guter greunUe 
nid)t<ntrabten/ fuperfedere am ich nemo tacilt 
cmteiic 3eb mn| feiner ^filfe emrabfen/ d«. 

ftiruor ejus ope. €rrabfeil/ conjedurä aflcqjri, 
ammadvertcre, perfpiecre , animöcernere. 

hafU red>t errabten/ remacutetigiftj, ^rb^ir^ 

bii) f nabccrrabten/propeacce(1itconje£iur4. Igt 
errat Ciniebt/ conjeäuri fall i cur, non fufpica- 
cur foreid.qvodaccidit. berabten /benc, fe- 
licuer fuccedere. föOttqebe/ baMtoolaerab» 

ten m0(\< I qvod bonum , fauftum tclixqve Cc, 
faxint Dil, utre$ bene vertat • ^n <Mrmut fM 
rabten/ ad inopiam adduet , vt\ redigi , tortunS 
fpoliari. 3n ^anDel aerabfen/ in nxam meur- 
rcre, mconccntionera Tc«irc. J^enimrabfen/ 
conjungere, commnnicarc confilia, »Uai^Slwt 
CinanDer rabten / confociare , confcrreconfulta. 
tionem , efle confiliorum comirem , p.inici- 

p«m. Wtitva bttn / id. eß qvod 2ib wbten /die 
fvadere, dchortari, i7. aberrare confilio, c^m- 
feheicer cedere. ©eine Arbeit \\\ ihm miVaerah* 

tcn/Uborcm inanem fufeepit, in vanum.fruftra» 
de mcaüura laboravic. Seaebrabten / poft tc 
ftum confilio fuccurrere, adeiTc confil id, cum ni- 
hil opus eft. SBerrabten / fmpr. confilia cnun- 
ciare, patefacere, aperire; crebrihs Umtn txpo- 
mtur : prodere , traderc aliq t em , colludere cum 
hofhbus. €r bat alle leine ^einiliebfcifcn »er. 
rabtm / omnia ejui arcana cnunciavit 6r diruU 

gaTit. 3ue»/hw 2Bor|uerabtcn / id, eß ^w/m. 

p/fx labten/ confilmm ad rem afferre . ad ali- 
qvam rem cohortari. gu eeba^enrab^eR/ ab 
re confulere. 

ftabrer/ Oer/ • 3\«btgcbcr / conm: mr. aufto», 

monitor, admonitor, fvaror,parronus,advo- 
catus, de jure refpondens. «Xabterinn/ We/ fo* 
mioaconfulrans, <onfiliumdani, conjcüuram 
faciens. $erabfer/ provifor.adjutox. 

rabter/ conjctiuri aberram. äbrabfer/ * Wiip 
berrabter / disfvafor. ^>efttüer Hinxaiiw 6«. 
ttec ec üj 



1518 



gicator» bortator, itionicor acertimus. Übt!- 
rabtCl/ nule- fvafor. SBoltabtOV benc-firadcns. 
Scrr4(CT / prodicor, tradiror.perfidiofu« ,col- 



lufor cum hoHibm , it. qradruplaror. fßcxtä 
tcl um / t)i(/ fccminairadeni.prodenf, infida, 
perfida , fallax , dolofä. £rM l)C et / hariolator, 
conjccxor,airgur, odoracor. 
j)lal)t / t>« / pfur.D« «XÄtC / <jv*ndo<UprrfaMMfl- 
/i^/^^confilianu«. ^t!r|llid)cr Ffrtbf/i con- 
filiitPrincipis. ÄCTifcrluficr 9lal)f7 conGliariu» 
Oofarcu«. iTftifcrlidjCC Jpoftabt / aulico-Casfa- , 
rcus. J^ofraüt/ a coofiLüsaulicis. <#cimlid)cr/ 
fivr öcbcimticr^abt/ confiiianus t inrimas> fc- 
cretu» , intim* admiflionis. <5r<Sfiid)er SÄüf)t/ 1 
eonfiliariu» Comitif. f&(V$T(lbV a confiUis me- 
caüicis. jtflltgUcfKr &\lbt/confiliarius Regiu«. 
JMfgiMll / a confilii» bcüici«. 9)nrliiincnt£>^ 
rabt / fuprem» cur»* confiliariui. ©ftlt$ral)t/ 
fanttiont confilii (enacor. r*iftrii}<n*/n*<BriiP 
lidHP SXrtbt / afleflor confiftorii ccdefiaiiici. 
janDrabt/ prowncialii. QtcWMN/ patronus 
cauf*. advocatus , caufidicus. 9tetttcrft> 9iabi7 
. ä confilii» »rarii, -vr / redituum Pf incipis. 9knt* 
(WWWM / a conßlüs colleÄionem fucciai fpc- 
i aantibu«, ©Iül)tMr)t/ fenacor urbii . 1 
ßfabt / P /wr * f4r * 1 vaitnm rem natai f'^tüiutet- 

um Die «Xabtung/ tftx» Siabtcn/ cdufilium, 

jnonnu», admonitio, hortatus. hortacio* fvafio, 
inftigatio, inftinftu«, Judicium, fententia. ©U» 

tcr ?iabt/ bcilfamcr ?iabt/ confilium pr*cU- 

tum , idoneum % falutare , gloriofum. Sofft 
£){abt/ perniciofum, erüle, prxpofterum. (Tll^ 
UcbiT fiabt / ultimum, extremum. £eimhd)i.T 
%o\)V obfeurum, clandcRinum. Spl l)Ct RM)t/ 
fuprema curia , cemfilium majui. ©ebeillltw 
fRaht/ fanäiui confilium. ©d)il tfllct 3taf)t/ 
confilium cabdiuu , feftinarum , praeeipirarum. 
©(barerer £R«bt / «hflGcile . grariu». QBolflf « 
meilUcr Öißbt/ fingulare, fidelc, tutum. prü- 
den», coufideratum 8ta$t< beburfen/ indigere 
confilii. Um Diabt fraqen / Milien ju Öiaht lie- 
ben/ confulete, in cemfilium adhibere, wt advo- 
car« aliqvem. 3cb!UCM§ feinen 91 abt injuria]/ 1 



h»reo hlc, confilium capere nefcio, impedita hic 
eft debberandi ratio, vrnu in ■. -inen üXal)t mitteil 
Irtl/aliqvcm fui confilii partieipem faecre. Gi«C^ 
Kal)t folgcn/admitrere fententiam alicujui,con- 
filiumalicujjHperfeqvi. ©n^Ülabr»crn?crfcn/ 
Wratbfcn/ iroprobarc, negliserc, repudiare con- 
(Üium aUcujut. n?olb<^ aefet «m Rtifl (ubu/ 



ccrto&cxplorato judiciÖT;W contiliöaliqvid fa- 
cerc,gercrc,adminiftrarc. 'JlllDfrf» $i<\\)t$ W(Xt 
bell/ confilium abjicere, a confibo dato retugerc. 
9lbrabt//f« Slbvabtlini) / disfvafio, avocatio , ret o- 
catio , vuho dthorittio. 55iini"0l)t / tribunal ca- 
piral«. i^crabt / ßu 5>trabtung / coniulracio, 
de !ibc ratio,!/. prov ; uo, procuratio.adjutorium. 
Dtcttur Hiam ^llltvabt / 9 voi Mmrn 91^^ .* 
confilium cruentum , funedum , fcclefrum , lc- 
thale , fatale , rriam ?0?orDrabt. (Sitirabt / fii* 
(Silir^btuno / fvafio , hortatio , monitio , invita- 
mcnrum.impulAit. ^Yefdrdbt/ confilium te- 
meranum, .tc fcclcratum, praeeeps, praeeipita- 
tura. <5f beimrabt / fceretum , curia (anetior. 
OMü'.biM b C confilium utile» falubre , 1/. eventut 
dubii, audax» infortuna pofitum. URßlucf^' 
rabt/ contra rß malum , turbulentum, infdix 
contilujin. Xil)fcrlid)Cr ^cfrvlbt/ confilium, 
auhcUmCaefarcum. ^ .• nimaro H cam n S au« 
lica. jtiVCbCUrabt/confiftorium c<clcfiafticum. 

Äncq^rabt / confilium milicarc. (anbrabt/ 
profincialc. flimpcttrabt/ confeiTus pedanco- 
rum , tf. confilium dement , puerile, ftultum , ti- 
iam iRatttmabt. Wivi"ü!)t / aberram , fallax» 
infortunatum confilium. Obrrrabf / ff ^CC 
Qri>i?C Piüht' amplios is confilii confeilus. ^Jar» 
taraentsrabt / curia fuprema, vulgb: parlMtrn- 
tum. SRftcbf tagöl'rtbf/ comitia impcrialia. Si§ 
5f rciBtflfl^rilb» / conrentus circulorum imperii. 
(Jd)vinDrabt/ confilium nefarium. »3cbf iur.iM/ 
confilium,fucatum fimulatum,apparcns.i3d)u( i 
rabt/f«bolarcbarum confeilus. »i^errabf 
dliiu 3Jtrrärcrn)/ t>l«/ proditio , Traditio , fcclc- 
rata collufio. <gf rtbfrabf / magi ftratu* oppida* 
nus.iW civitatis. Üni»crpt4tÖ ?«'" \)0h(t ©cbiu 
knrflbt/ icnatui acadcmicui. UuDcrrabt/ fecun- 
dariK vicis, Tri jurisdiclionis curia. QOicbCF' 

xa\)t/ ©er / & fBicbcrraf tunct / Mc/ disfvailo. 

3illlbeTrabt/confiIiummagicum.fa(<inum.3c(t< 
rabt/ 2la\)t auf ein "Jmc vnu / confilium fubua- 
ncuin , temporale, fuecedaneum. 3^n)frlrabt/ 
confilium aneeps, dubium, incerrum. 

SXabtfam / * Kabtfamlicb / b> confultum, 



ratum. Ulirabtfani/ 
a raiione abhorrcos. 



rationi confentaneum , 
irritum « inconfaltum 
jiA'ftü. fXätcTtfd) minut ufttatum rß: AtcimmU 

mm (gtne rÄterifdje/ rnijclhaffc 9W>c/ fermo 
aenigmaticus. Indr X)üe'$\b§t\ I xnigma , g t i- 
phui i & 2Jfrr4t<rifdj / cgliuloric, prodendo, 
ttadeado. 



'519 



1520 



Uemqved f$,((bl\cn/ rationcm conficcrc, cd?*c, 
reo« ad calcuiot revocare, rationes fubdacerc. 
IrtJe ^v lttunij'OU/ rarionej,«ompuratio, olcu- 
lus. Hjoc T/r «>/ rattern / j ve J p-opr. r/f examina- 
rcrarionc«, calculum rcduccrc , rationcm cum 
aliqvo difpurarc: Poßea vetb dt qvävis fepara- 
t ion c dtettur, imprimis altern nolat cribrarc trüget, 
/enuna , de alias res vannarc, purgarc,«/ui €5uv 
brn/ w rollen. Ita diaticx/ prepr. rß calculator, 

fuppurator , examinacor rationum , ftd <l*«wo- 
• #4< cribrum , & inccrniculum. jil^kinc ttiam 
«s/rmf ; deutele II fegregare, fcpararc , fccerncrc. 
SXeilteUT/ Der / fcgrcgani , fcligent, feparans. 
JXfntellintJ / tu« / fecreno . fejuncho , feparatio, 
Efactus cribrandi , aut fegrc«andi. A J iialtHo 
fficrturtt;*m dtftfn / * £Mtc!elt ' «IlCtrllefe, dr 
Sfdfclf H / agitatc , qva tämtn t R&titfts dici vi- 

^VtMltfn / ptur. rar 9 rrtim in ftnytlär. Srihfr-,^\t 
SRtütJ * »XciUtV rcditut , proveutus, obventio, 
it. cenfus, »ettigai, factiltarc« , res qT^cftofias. 
Ncnrßk >r..urt, tni k OaUo>um rentes , rci?e- 
nuet , tat renüre, /' * a Kälten/ w/rrfo n / «f in 
0t4nD/«t«i r/1 « 9t*l;cti/ £Anl>/ qwi rß a 
JlfgCIl/ &au$/qvodrßä&Mtt* P>*cipu'e,ci/m 
rnumqvsßoi iß. t mtf ptcuntäitAi umrati'nts qvhm 
maximt ßiant. ^'ydtVOVa'll I ftipendia , (afaria. 
^ntdjrrcntCH ' fiutos annuus, proventus fru- 
mentanus. ^abt ruu.il / penfitano annua. 
9Dt0lUtlid)< ££eitien/mcnftruiini, nienfuroadi- 

▼lfio. Zwixtuuvii fivr t^glk^e «Kenten / dia- 
nmn. pm^tciitcn cemus. t£r lebet nur ferne 
dienten/ viftuat cx cenlibus , B' peniionibus 
All». , ' )i±mj* \ * r* ,«»•. 

IKCTUetl / ßCrerUCf / pereipere fruöum, facere 
pecumam ex aliqvä rc , conficerc nummos, lu- 

-c «ran. qvxftum faecrep ccuma credita. feilten 
qvando pafßvt fumiiur , figmßcal fohrerc cenfum, 

ficnflcationem pendere. &it ©übt rentCt jut» 
td) |ivdlf CWalter Äom / praedium hoc qvocan- 
rm teneturad cenfum duodeeim medimnorum. 
. CKetn 33crm*o,cn hat mix bisbero Nenia, ijcve u 
m r Ut/ tenuiircdituiha<^4nusmthi obveoit exfa- 
cultaiibus meis. 



O^ClIt/ WitCn/ yi^*» m ^flni ee^vn-i SlCnterct>/t>»</qvxrtura,pr»feaucaÄrarü,thc- 

fauraria . curia rationum hYci. vjjv i it eilt 5£e> 
Mentcr rer kenteret) / qvaeAoriui miniftcr «ft, ä 
rationibus fcnbcndii , fcripcurariui eft , in qvte* 
flono operam Aiam navac, acrarius eil. 

Dvanjon/ e^fXanpn/ Mc/ iu.no, iytrum, 

redemtio. Vmit a Kenten/ ov*fi ^entfon: 
(rou r/2 fjnen/ yittr fnnen/ rcconciliare, 

placare, qvafi dicat : placMtioprcuruariA, ünde £$an; 
ioniren/ ^tiriXaRiioniren/ rcpendere.rcdime- 
«e , rclacrc , Iytrum Uu vc r c . yfoil Jionirer/ tXt/ 
redemtor t repcndcns r relucnt. A.in ;uw]inin<;/ 
Die/ <wlrm idrvußy qvodJUatyon/ ^JUnjion/ 
redemtior placaracn, placamcntum, placatio» 
jyanjüll antiqvettUunrffrrebatut Ci ,;n jüim. 

t»<r/ Br/g. &Säxon. nolat verricem , «/nie 

&im5&f/ arics, Rammen //ifrS^ammcin/ 

fubare.coire , congredi , fahre, ;:.i:lnc 1- 
dem congrtßum anitnalitim drfignat: trantfrrtur ta» 
mtn ttiam ad alias lafavtai } in vertu &grflibw , iw- 
pi tafe 4Mlrm yi»<r eubando fiunt. QJiif 6em (Btl'Pb 
rammeln/ in ftramcnro inqvietum jacerevo' 
I uure fc i n ftracii. Aua diaitSUt diatur 0 1 K' »/ 
laiciyis moribus ineptire. {ftamntelrr/ Oer/ad- 
miflärius « iafcivii moribui mepcicns , qvi ttiam 

$ia\hx diatu* 9?ammc(uni)/tnc/ faiacira«,li- 

bido , congrcHus animalium , imprimis ttporum 
coitut. Sic ilFiilM /t>l't/ lafei vi» in moribui 
dcTerbis. Borufßdicunt : ©palf linej / ©Dillftr/ 
& iir V 1 if en / jocari , ineptire. £/2 etiam Compof, 

a verbo gammeln / Scrranimcln / i. t. uabibui, 

truncis , 6$ caudicibui januam ob rura rc, it ÜXant' 
ntcl / fiHuca | trabs , com us , caudex. Su dui- 

mm: ©en 2öeg »errammelen / viam obfidere, 
iter inrcrcluderc , obftruere adicum. Hute fß(X* 
rammellin^ » X>W impedimentum , obfhcul um, 
remoratio , obex. 

3\önip / t)«ir / fin.plur. conger ics , acervip , co- 
acer vano. Sluf Den ?Jamp/ fivt im SJampe wr» 
faufen/x/r/faufen/ avcrHone vendere, i Werne- 
re, i. r. pretiö fusc, uniTerfalicer dt infcmel diclo, 
non in fingulas res confiituro venire fi.tnip 
Mrmtefcn/averGone locare : Eß, cumnumtrut, 
pondus , menfura non dicitur , ftd omnia per congt' 
rum lotantur. D.cttur alias Oct&tUlfcp a ttfUM 
{tn/tumert. 



^rntentrer/Oec/pennonarius, menfarius, menfu- 
Jarius, excenfibusÖ'pcnfionibu» tictiuns. Sic c 

ädbsr €itt 3?m«cr gro§er bewerbe/ magna- pump/ ffomp/ & frtqvtntius DCumpf / tut/ 

rim^folidariiuncgociaior, | pur. D\UttipfC/ uuneus, corpus, cui caputprse- 

ftSurn 



152 1 



1522 



feSum eß , dtcttur Ä-Rdmp congnie nimtr. indigefla, 
in qvi netfa caput neq^ pe* conffititur , abuftv't tarnt n 
in communifermone ettam txtendiiur ad corpus vi- 
vcns, doriumacqve vcncrcm, binc phraftt : €i» 

nemeintf oiif Den iXumpf geben/ pugnosin ven- 
crcm ingererc , laccra pugnis onerare , dcdolare 
▼iicera. vir hat ferne 11 i\ umpf VOO/ implc»ic,/r« 
cx pl c v 1 1 vcncrcm , latrantem ftomachum placa- 
▼ie. Stumpf etiam ad aha. decerpta , mancai£>mu- 
lila iransfertur , 4/$ 4/u! dialeäo RwÜl Ctt dtcitw, ut 
ein Stumpf / /ix* SRutlfrtt Jörot / ingenspanis 
fruftum. Cu/«r 4tfni». Oaß OitllllOllcin / fruftu- 
lum. ©n jXümpflctn ißrof/ fruftula./h* au- 
Kulam panis. jXumpfidjt / propr. murilus, 
fractus , fragilia , &mttapb. ftrigacus , rugarus, 
foflmodum metonym. dicitur fiuftulcncus , crufto- 
fus , attfr binc vrnit £KumpfCt! / os il iflorq ve rc , 

Oie Siümpfung, / feu oae Stumpfen / S c ^ u * •«» 
faftidicntis, ftiunpjijji / .«.;,. faiUdiofu*, fe- 
vcrui, torvus, decorfus. 

Ovampanien/ *u/piur.tant. acuntur astarap/ 

w J Öiump / 01« im Rumpfe bangen / mran/ 
tmm omenrum , intcranca, intcftina, panticcs, 
altäi Ruttelfletfc / 7 v* tarnen fttnt |iT|d)UU f fiit* 
ftampanfeo/ intcftina minutatun coniecra, 4i«4* 
•geciirttng. D£ainpaniCII ettam tpfam alvum 
nonnunqyam deßgnant. (Einen in Die iXi)inpa< 
tlUn |io0(tl / i&us corpori infigere , «Ha (apionc 
comminuerc. 

OvUrtipeftl / etiam a Rümpf rortgrrit , qvt, atm fit, 
crtpitum& jlrrpitum rxettat , 4<ß hmc notat: cre- 
pare, curbare, fupploderc, tumuliuari. 5Sct 
rumpelt fn Der Jtatnmer / q vi« eft , qvi ftrepituru 
in eubiculo ocicac > <£t rumpelt mir im 35auefK ' 
loreftina cre panr. Hinc {Rumpelet/ Oer/ tumul- 
moIui i crepirans , perftrepens , fragorem edens. 
Kumpelun4/0l«/»»repiiui,fragor, crepuuj.tu 
muitus. Pi'impdid) t/ ad). &a.iv. tumultuofus, 
y tumuleuose, fragoius , y fragose , ftrcpirans, 
ff cum ftrepitu. Vemt ettam a Kumpeln/ 9t Hin ■ 

mcleo/ &<*id j\airK6 Stummung / oie/ öertmi- 
pcl/ ©etnmmel/ a ©rempel/ oa*/ feruta , qvit- 

qv iiiat, vcccranicnia, wUt ©rempt ImiJl'f / forum 

ftturarium. ©rempclcr/ * örempter/ x>*v> 
frtvolartus, vendigerulu«, circicor. @remplc 
rimv & örempterinn/ x>itf ferutaria , fYivolaria. 
lt. vtrb. ©vcmpcleu / «. t. auf Oiin &tmp*b 
matt feil bflbm/ ferutariam facere, fnvola 
yctidcic öliinpclc» tamtn ttutm eß ; rixaxi, 



jurgarc, y jurgari , utfrivoUrionim mos eß in for% 
altercandi. {£t \)M fldj iKiPlid) mit iOllt I aui.:» 
0C^rcmpe(t/ digladiaci Tunc intex (c de trieudb 
rebus abjccliilimis. Et bic figmfuatione ©rem* 
pcler / f/»aU ercacor , jurgiofus, ©rcmpclUHg/ 
Die/ concentio, jurgium, ccrcamcn, nxa. 

DvUlljelen / fv4j! Knmpf jcl«n ä Kämpfen / a% 

ßortione nuliüs, cot rugai c, einem adduecre, con- 
trabere froncem, ftve adringere, caperare. Ht/tc 

diun^elet / ein alter Aunicler / fcsex rugotus. 
lUlre DiUniletiun/ anus vultuaddudo, caperatö. 
StUlUel/ OÜ/ ruga, concra&io curia. jcleit>C0> 
t u ii ic lu / rugas veftium. SKutiicln inadjrn / ■•>> 
gare, ©er qraue ilopf unD Die ?Cunjcln rcr« 
!d)iiiiMuf)iii hch / capitis nives & rugx ce rux- 
panr. ;>{u njd ld) C / ad). 4 j't. caperatus , irr i- 
gacus , rugofus, aftric"tus, y aftriclc. ©ie 2>Ür« 

re/ /ivr datier Feit market niRielia^t/ adducic 
eurem macies. SKuniCl/ Belg, dicitur &\im\\U 
& Rampen/ Jm Kämpfen. 
Dv^-in^ / adj. aufterus , afper , feverus. Atr u inie 
venit ein Stange / agrcftis, y impudens homo, 
u 9{auf & fjicnU 1 Oer / ramu». Jf>üpf en< uui> 

ILH'itUMIlf 1 tt ' (armenta lupuli de vicium. Sed 
JXanf etiamefl morbus porcorum y canum in fau- 
etbtu , nomine: cynanchc. f rmt (pwjfca'&anQ 

f° r t*ß< Äanje / Oer / yvafi SXanafe/ efertur etw$ 

ein iX'.nien / bulca, vidulus. Tales ernm bulgs 

hijbuU y vUUf* r]f< folent. ©n rau Aer Dtanjcn/ 

vidulus birpidofus. ?Canjen qvci^ abußve dteitur 
alv us , vcnccr, abdomen. ^te bat Den fianjtn 
OOÜ/ geftat inalvo, i. e. prägnant, gravid* rß. 

3d) trill Dir Den Jansen Ijcutc voll fauftn / ego ce 

hodie aiadidum reddam. 
5iaf/Cafetl/gCrafet/ furere, infanire, de. 
lirare ,debacchari, furore agicari. 3_umii ?cvil 
rafen / ftomachari , ira exagicari. SXaftO 
»oM: ineprire, petulancem, lafeivum , y pro- 
tcrvuoi efle . ut juvenes , qvanda pr<e tmpolmtiA 
ment'h laßi'viunt^rajptrtturcSdebactbantur. Hmc 

pm-verb. (*? h.i t'npfj) nid)t flerafet / Darum foü cf 
meine ictbter niejjitbabfn/ fervorem juvenilem 

noodum cxnit & ideo matnmonio aprus haue 
eft. €ntenrafenD nrad>en/ infatuarcaliqvem, 
amentiam alicui injicere. SJafenD tPerDen / de 
poreftate mentis exire. Ctmptf.funt: QlU$ra> 
jen/ adfaniuccm mentis redire , rectum am im 
icnfum reeipere. <Er bat nuiimebro audgerafet/ 
taadeja confedit furor. gor tMftfl/ praecipircm 

ameaj 



1523 



9to 



«Tut 



1524 



amcncii (crri. jDer 5fr mfe taftt noä) immer 

fett / «grotutusqvcdclirat, dcliramcnta loqvi 
per gi t . 9); i trafen / ibeiura eile delirancium, cec- 
co Sc inconfideratö impetu cum aliis ferri. 
ge i'cure rafen gerne mitetoaiiDer/adolefccntck 
fere mutuas nugai agunc, cum lupis uluJanr, in- 
ccmpcrantcr intcr tc agunr. 2£ieDerrnfen / ad 
ftultttiam ,iW ineptias redire, inamentiam re- 
eiderc. QSerrafen / idem qvad Ausraufen / fu- 

rorem deponere , bonam meutern revocarc, 
ufum judicit reeipere. 
$?afet / * &afenfcet / t>er/ füren« , furiofus , infa- 
nus , vcfanui , delirui . 1 ymphatu» , phrcncticui. 
Raff rinn.. & &afcnt>C / t>i*/ famina furiofa, fa- 
cua , furem , improvida. 

Saferen / a SXafung/Otc/ tf.üän SXafen/infania, 
amentia, furor, delirium, mania, phrenefis, 
Teiania, rabici , U. faruicas, ineptia, ratio incon- 
fulta. 5)?ie& reuet Der Sfyferep/panitct meitul- 
titiat | piger mc ineptiarum. 

J^afig 1 * SXaftcbf / *dj. 8* *dverb. rabidus , Tccon, 
dement 1 male fanut , fanacicui , cericui , it. fto- 
lidus, improvidut , temcrariui, improvidc, 
imprudenter , ftulte , furenter , furiose , rabidc. 
?Can(tjf tperDen/a mente riefen , rationem am ir- 
rere , ad incptiai abire. Vitien rn|i<f)t machen 
animum de fanicate mentis derurbare. 

9\a§Clcn/flera§e|t/crcparc, crepitarc, frago- 
rem excitarc , nifi fit k find , potent ejfr a Rflfci»/ 
qyenitim i/ißnientet ttimulUm movere Jolent. it 

Jt'ttfrnraßi'len.' catcnUfragorem eiere. €t raf 

ff If mit J rt(em/ diritias crepar, cinnir com num- 
mis argentcis, percrepat pecuniä. ©ie Utfd)f 
rapflt gar jufebr/ efledum iftud perrrrepie ve- 

ftando. Cempoj. 8Jnrn§tIn/ five ^>cranra§e!n/ 

intonare , fragore percurrere, qvodetiam expo- 

m/Mr©mdjra§e!n. 3lii^ra§e!n/ fedari. cohibc- 
rc tumu.'tum , conticefeere. ^prtrei fielen/ cum 
fragore volvi , cumftrepitu moveri, crepitan- 
60 pergerc. aöfftwrnjjrlcn/ reboarc, denuö 
crenare. 

^eijjelfr/ Der/ (trrpirum , fragorem cieni.fonum 
carenarum allidcntium edent, crepax, errpi- 
rani. 9?»l§fcrinn/ X>itf feemina rumultuofa , per« 
itrepent , Poitic. percerricrepa. 

JXflßfluna- Die * tasft'fjekn /crepitus,fragor. 

ftrepiio«. Qai £Rafrlen Der feigen / curruum 

fragor horrifonu«. ©fi 4 Dt«Ü<1cn Dft ^4)ll>f' 
frn auf Die £Jcfcer / grancWne crepitantia 



Kajklidjt/ *dU SS* Adverb, crepirans, perftrcpcni. 

©er rapcltc^fe ©cnner/ couiuu icboans, im* 

ciepitans. 

Q^raftf ICH / perproßhef. Iii. Q}. auf per eräfin , qv*ß 
&iU\$i\n/rß j Rafclcn/ crepitarc, rcrum ru- 
entium.Tir/ frafiarum foniium edere, percre- 
parc , intonare , perfremere. Inde Sßrdfcelfr/ 
SSrajjflung / D49 wrajjclen / SBrapeliit / </ r/ 

omniA cum prioribtu conwniunt, 
Riefeln/ ftCricfeK/ minutim grandinare, ff, 
fluefecre cum murmure. Eß ä }\A\\<Un/ leviter 
er. im flrepit , OVOtult iß* nivoja gt *ndo eddit. Cum 
verbiß* granAinM mittut* alitjvo modo lerntet reß' 
rant t ideb riffeln meUphor. transfeitur adficiei 
lenticulu , ita ut ädjecl. JKif fcliC&t/ exponatur : len- 
riginofu« , y grandmofus. Un.it ein riffflic^f 
©e(id)t/facics lentiginofa. iXiffcl *utemX>tt/ 

fit lentigo. 3>a* SBaßer riefelt C>urcf> Die ©teine/ 
aavaper filices fluefeendo niurmunllat. 
fflling/ Ott/ nivofa grando , it. lern Sc lenrigo. 
didtttXCti/potfßttiämejfeafo 6 , «/ Rrtöttcrtt / E< 
Äntttern fid nihil prohibet, qvmanoßro ^afctl/ 
ubi S*xon. (in t mutatur , avafi Raten / deJucä- 
mtu. SignificAtione idrm eß, qvod Rrißclrt/ cV 
Brätln/ intonare, reboare, hotnbili frago- 
rc perfonarc. Scb'Atel. in primitiv. Sit : SKaidlR 

ift eil gautroor t / wenn ein arcjjci 6cf natter auf« 
einander folget / wie in fd)recf liefen 2>MtRrr< 
fd)ldgen. Ate^ *A> \m gc.utcrcn vmü ein £üat* 

fd)flt/ crotalum, crepitaculum. Sed JKc^cl idem 
e]l ij i'j.i 

jerrpfet artopemma. Sie pfclrcftel; ma- 
iinum. gprrcßfl/crocatum. 

ftela (VUeftris. ^ctflafrn^/glirefomnolentior. 

Sie (q)(afen/ trie Die 3ia(}ft / EndymionU Co- 

mnum dormiunt, in urramqve aurem dormu 
tant. (5t jiicItWiefinSJCafj furacioreftAutoly- 

cö. fHafyccnfundilnr fapwjwlecum voce :. Statte/ 
Dfe/mui major, ahhs eine Rotten mm»* / bmc 

eßProv. (gr rpill etttarv Seutt* 9ti-5«i fanqfit/ 
tinD fan fid) fcIMt feine üÄau< fangen / alicnot 

a°ro«irrig*r , fui« (iticntibui. Difftrtiut Urnen 
masnitudine , hthitatiene. A Diatie /r/?S?at* 
Weit ' R.'t'C CvcfpC / lUlld) / xra , loi .i.ir.. 
Eß emmfrumentum inane , y' 1 */' * muribtu r»»- 

iXarJfH / & 9Caffd)cn/ rapere , abriperc, auferre, 
compilare: cujtu compof. 5!bratjen/ 3L*eg & .£>in< 
jpctjl'aljen ' e.i dem vahnt jTpolurc , pr«xdari , Inf« 
^ DD DD furari, 



1525 



9ia 



1526 



~furari * furripcrc , fuppilare „ haipaaare. (? fci 
reißen/ removere aliqvid clam de mcdio. ©clt 
erraten /a vettere ab ahqvo pccuniaro, rapinii 
opimum fieci. 3u fid> r A^rn/ con»afare ,prae- 
das in boms aheujus faecre , admolih manus 
rebus alienis , fpolia capere. 

^iafecr/ 4c Difltfu)Cr / X>tt / fur.cxpiiator, dire- 
ptor , graflator. Diaftcrtna/ *i\an"rberinn' BjMf 
i'poliatrix.faminamiWinisungvibufc. $i\Xi 
Ufyl/ prjedo domefticuu SRacbtra&et/ pr»- 
rruatornoöurnus. 

Rrttta*/ * Satfcbuna,/ We/ ü.rxwiXarjcn/ ab- 
latio, ademtio, dircptio, xompdatio, gralla- 
tio. FarlrtHunAciturVitRabtXW. 

flafti^t/ & 9latf*id)t/ «4 *sW. furax, harpa- 
gans, furinus, furrürus, tt. für tun, Ü> furacitcr. 

Stau/ b'9lauf)/rauf)cr/ taubeftcr/ 

4jj<S. afper, confragoius, feaber, non planus. 
s Xaub»on Sergen/ monrofus. SKauböon Sei- 
fen/ fakbrofuj. 9laub »on ©treueben / dumo- 
ftu. ©er SBea, jur 5 ugenb ifl amanajid) taub/ 

*ia Tirtutis ingreflu afpera cft. <£inc raube£aut/ 
feabra cutis. DfcUlb tyapiry charraafpera. 9C«ub 
«ffcnnai morw reftrtur. ©U tauber ho " 
mo feverus^torvus, trux » diffiali» , iahumanus. 
^iailbe ©ittCB/ mores fjiWeftres»ru(hci »inculri. 
%iul)C ^ütorte / verba acetba-, auftera* Kau 
lUiicbcn / afperare. SfaU fenn/ afperiutis- eüe. 

ftaue unbewonre Oerter / inhofpua tesqva* 

afpreiuro. &aut$ 3»«"»/ ftannumruidunu 
«^ailbiqfcit / / afperits» , falebr»* auiteritas, fc- 
Teritas. «Xaubtareit &cr JfrM l fcabriiicj cutia. 
SHaubtafett ber @cbart»tn/ cruculencia.. 

^WUV & SXauidtf / Ö» ädvab. idtm avo.i Katf/ 
feabratus, confragus,. ftevus, truculeneus» is- 
afperes afperitet, auftere, feveritcr.. 

3vaircf)/ raud>et/ taud?«(ter/Ä4f,>8 : >Kmi/ 

hirfutiis,hifpi.hH, hircus, villofüs, pilofus, fc- 
tofus, Stf horridus. (gillt raud)e SJJnfjC / eudo, 
mitra pellicca. Rau*c QM5(tcr au Wton,cu/ 
• fbliaraöurigtda.hirfuia. (Linerauchc-£cb W 
fce 1 patia villofa. €r febret ba* rattdbe €iibe 
beraub / feveritatemadhibet, acrimoniiutirar. 
(frr bat eil» rauebes SJfalll' ba» bam hirpidaroalic, 
OS habet fetofom. £M$ iXauchf pomtur pro 
iXaUCbbcit/ qvo* rarum &poil. rß hirfutirs, jnlo- 
ihm, hifpidum, hirfutunv.villouim, qvaßdice- 
m i piloficas, v 1 liofixas, .imita slibs ^audjivc vF ■ 
pelltta, i' dies tii'.ot.c. 



OJaube/ erhübe / Die/ fcabJe», ferpigo, li- 
ehen , pfora , tliks bflKf JXauDe / ficca feabin. 
A rail//*ar mim. cutrm fesbram, unde rtiam rß 
Lsttnum fedbm. SinnreutK / mentagra, Impe- 
tigo. Jpautranbe / »fpredo cutis, StcuNo,/ 

de fHi'Ubiebt/ «^fS»tf<riwr6.fcabcr .(cabiofus, 
Tcabracus , Tcabrofus. SXniMo. 53ief)C / pecus 

(cabritia, feabeitics. 
?XaUVC/ qvafi ^atlbcpr / tlt/ eruca. So/rrrf 
Wim wöo/rf #Jp ,&qvafi birfut*. ©rofe SlOipt/ 
multipes, ccntipeda. SCTauttaupc / eruca br.is- 
ficjc SUraUpe / e^t "O"»» nauftcla. /;. »e 
rj? Raupen/ arbore», vel plan ras erucis purgate. 
4b» %\ti> ^t* * (Sntraupen / Urmfunt : geraupt 
fcpn / vermiculis pilofis featcre , infclrari» 
Pauper / X)tt / purgator arborum a carnpis. 
biauplinq/ We/erucarum collcclio. £taupid)t/ 
eruci» featen» y inftar camparum- feu involvulo- 
rum> £RUUpe qyo^utmtur^ro bomineillibcrali 
Sc fordido. 

Jxaubl tauben / geraubet / n^turrfr 

a Äaftet» / rapere, raptarc , i'poharc, predari, 
praedam agere. 95emub« iwruCU / luadcre m 
prxdoncsi vimlarronum fuftiucrc. ^UC Vir CC 

rauben/ piratkam exexcerc. &ic 3ci( raubet 

tlUci / tempus edax rcrurru üluf tWl c trafen 
rauben / obfidere iiinera. (Einem feine vThte 
rauben / honore ac diEnicate aliqvem privare^ 
feu i'poharc Cempo/. flb» * beraub«/ ««ton 
funt cum fimplici röubCM. (Errauben / augeri 
pxxA\ , praedam dare , fpolia domum referre. 
QRitrauben/ focium Öf minifirura rapinamm 
cfl'c Sutrauben/ V#t tß , deprxdari , diripere, 
exuere hofrem. ©ieber ra Ilten / Tpolia alicui 
detrahere , praedamreperere, recuperarc ^»(B 
unb »itber rauben - excurfionibus aetos & pa- 
oos vaftarc. *r/infcftos redderc. oerrauben/ 
fieb lerranbcn/ fcpiflime fe in agros effundere 
praedandi causi, ffc rapinarum, nWcupiditate 
diripiendi rreqvcnurlimc exirc, nullum nnem 
praedandi faecre 
Zauber/ de SXeubcr/ Öet/ prxdo, praedator, fro- 
liator , direptor , latro. UnDcr Ne ?Ccubcr 
len/ prardonibus. direptioru rclinqvi . a graHa- 
roribus intereipi , obfideri, diripi. ?Ul'ch btt 

SXeuberbanb umf emmen/ latrociniö perire, a la» 
tronibus opprimi, occidi» jjircbenreubfr / Ta> 

cxiicgus. SJ?eet^re€cereuber/pirau. g)Jeu> 

feben» 



1527 



fKa 



1528 



fd>CHrcuber/plagiarjus.^i(raubtr/ibciusfurum, 
•djutor Utronum. <£t rapcnreubcr/obfcflor via- 
r\im,vulg6Affs{ftmu. SJiebrcubcr/abaaor ,abi- 
gcus. 3ci^nicub(r/ für remporit. Xiuberinu/ 
4t $r nt liberum. K>itJ fpoliarrix, pracdarrix. 
3? vi 11b / oec / Zauberei)/ &aubunay & Jöeraubung/ 
DlsV &X>A6 Siaubcn/ fpoliatio, latrocinatio, 
graflätio, raptio.rapina, fpoliura, praeda.manu 

biae, exuvix. <£r bat Den riaiib ba»on getra 

gen/ prasda per venu ad cum , ipolits ouuftus in- 

cedic. (Einem Dm Staub abjagen / fpolta alicui 
adimerc , nudarc aliqvcm fpoliis. Qluf Den 
Staub iieben / praedandi causa 1 egredi. (3id) 
OUf D<n diaub licbrcn/ decurfiombus qvxflum 
faecre , titam rapinis fuftenrare. Seit Sftaitb 
teilen / difpertirc prasdam. ©en Stfaub dllfbau- 
gen/ confecrarc manubias , exuviis hoftium do- 
mum decorarc. QUcc^fd i|t Fcflt Staub/ permu- 
cationes de natura contracluum parcieipant. 
SßjlCfterraub/ plagiumlibrorum, ficuti $Zint)(X> 

raub/ piagium liberorum. €rb[(t)afteraub/ex- 

pilatio heredicatit. (Ebrrnraub/ privario ho- 
noris, gcinbesrailb/manubise.exuviae. ©e» 
tci^cn#raub / funum conicientix. 3 ,n, $f fr ' 
raub / raptui virgmum. & irebenraub / facnlc- 

gium. Älcibcrratlb / fpoliatio veftimcntorum, 
<xu vir. COiccr • (ive ©cereuberei) / piratica. 
?ORenfcöenraub /piagium. SRaebfranb/ graflY 
cio noßurna. $f"crb< ,0(bfcn> & SBiebraub/ abi. 
gcaras. ^cdenrailb/ furrumanimae. »Straf' 
fettraub latrocimum , aflällmatus. ^'it^l'b 
furtum rempom. 

JJeubcnfd)/ * iftctibe rbaft/ *//. &aJwrh. furax, ra- 
. pax.turtirus. Srd beraubet/ & (Beraubet/ f/J ra- 
ptui, direptui, ipoliatut. Unberaubet/ infpolia- 
tus. A.ivtrb. SKcilberifcb tß tu rtim, furaciter. 

Ofoud)/ raud)cn/ gecaudjet/ fumare, 

funiigare. VMtturtffr a &lCCl)<rt / oJrre, oJorari. 
St d not KUdien.irdUCTJCn dtriv*miu y qvia fir.e 
evavorätione yvajUtm , /Ji* gra-pk /Jt* J'utvü fit» 

odor nun ddtur. <& rauchet in Der Stuben / tu 

mut infeftae oculos in hoc hypocaufto, fumus 
tranfir per fornacem in hypocauftum. ©er 
trtruu ütetlt rauchet / villarum culmina mmant 
©ie »Suppe rauchet noch ein roenia ' jufculum fu- 
inigat adhuc paululum. ©a$ QRaficr rauchet 
vor ÄOitC / aqra propter frigu* inrenfum vapo- 
rifera cft. $<H»af rau<fccn / nicotianam fu- 
mare, tabaci fumum pet tubulum atttahere, ö 



erriarc. CompoJ.J'unt : ;J u.- r,ui t!;e tt f u mum emic- 
cere , exhalarc vaporem. <£« hat aufgetaucht 
in Der (Stube fumus difperfus cfl , abür, eva- 
nuuinhypocaufto. ©nrd}rauchcn, transtuma- 
rc. 5 8 rauchet allcnDbalbcu Durch/ fumus tran- 
fit per omnes rimas. <jin< five hinein iMUritett/ 
intumarc. & raud)ct fcurd) ha^ Äauchlod; in 

Die tfriiuntct/ fumus per infumibulum cubicu- 
lum intrat. S3crraud;cn / eraporare. £ct 

Q5ranteiuein ci gant oerrauchet/ vires »ini adufti 

Ycl fpintus fiumcnn penitusevaporarunt. 9See< 
fauchen rtiammetapb. exponitur: tranfirc , ex me- 
moria hominum exetdere, in oblivioncm ad- 

duci. ©er 3orn i\\btv ihm »errauebet/ iraejua 

deferbuu, furor confedit.motus iracundiae rc- 

mific. ^tefe $aht nirh bath verraueben / hxc 

res mox obiiv^one dclcbirur, ex omnium ani- 
mis erKucr. 

Taucher/ Der/ fumans, fumigans , fumum faciens. 
SCeucheriun / DK / focnuna fumum excitans. 
i abatöl'iiud)er / tabacanus , fumo tabaci gau- 
<lens , prr aUufionem, Ö'poW. Brvnttm, Strropet, P<y- 
raamm , VultMw fumidw,fumificw. 
:\\uu:> 9t Döö SHaudjen / fumus, ^novisvocMbbi 
fumigaito jfumtfuAtto. Seif ifler/ fäavftv 9Caud)/ 
fumus lacr/mofus. J>a:? 3<UCf i!t nid)t tDCit 
Ö0ill9iaud)e/ flammafumo proxima eft, prtrv. 
dt figno prort fi trut*. <gr |lcf> einen fd)lct&ten 
dCaud) ilicht beißen / prov. luna non curat lacra- 
cus canum , deißis , tjvt ttu tculammtK inambtu nam 
movrntur: Jundici: minima non curat Praetor, 
©er ftaud) macht mir ilmjclcacnheit/ exerucior 
tumö. vf tinfeiiber ?iaud>/ fumut fatidus. 
Sßolncd)enDer:XviUd)/ fumus odoratus, odori- 
fer. ©irrer Diaud}/ fumusater>dcnfus,opa- 
cus. JbiBiaerälaucb/ laedensoculoi. ©rotier 
9{aud)/ largus, pluiimus. Geringer Dtaucb/ re> 
im 1». cxiguus.parvulus. ^enjraud) / & S^alD* 

raud)/ evaporatio ncbulofa montium cfjfyiva- 
rum. ©ClDÜrjraucb/ iulfitus, fragrantia. <&€$ 
Itanfraud}/ gTarcolemia. Hüttenrauch / pom- 

phoiyx, ojfii tnk : nihil Album. j£TeU}iaU$/ cala- 
miutis nahes, itucbcnraud) / fumus culin», 
culinarius. 9(ebclraiich/ caligo ncbulofa. ^\t[, 
Dcrraud) / invidorum ignis fumidus. ObllCf 
raud) / acapnos. ^ethraud;/ caligo picea. puU 
ferraudp / pulveris pyrii Turnus, irduuftent : 

rauch 1 fumus caminorum. (5d)n>efelrauch^ 
fulphureus. (3 tttbenraud) / fumus fomaceus. 
^ abaf raud)/f um us exaeccasa nicoeianar l-.crba. 
©DD DD ijfc Oüadjoi« 



1529 



ffla 



9ta 



1530 



£ßad)i)lberraUC& / odor baccarum juniperi. 
lBd[)rau(b / thut. aBcnnutraucb/ fumus ab- 
fymhii ußirbdrauc^/ turbofumi. 3aiiber< 

V'iicb fumus magicus, tncantamenris cxcica- 
tus. Sunt Ö" 4/14 compc fit* t ut : 3)Unenraud)/ 
nubrs fumi apcs fugans. ^afiinenraild) t fu- 
mus mcdicatuspro pha/iamsallicicndis <yiur 
r and) / fumus cx ignc Opferraud) 1 fumut fa- 
ccr. lg [ iij) pulvis cxcitaius. (Erbrancfc 
r/2 brrba fumana dtüa. # :iu'ö i:u> •'• • -•"» fu- 
ligo. 

3{aud)bafc/ * rauc^tc^t / 44. &*dwrb. fumeus, fu- 

midui i fumifer , fumtftuis. Dtcitttr rtiam jtcn* 
d)«tJd)t. (Ein reudxrif$f £au$/ domus atra fu- 
mö , cencbroCi , Ö terra. &i Clld) . fui) : c Silber/ 
fumidie imagmes. 
S*vCtlcf)crn / fumigare , fumificarc, fumum agere, 
fuffire. $Ui)l\) rcucftcm / infunurc carnes , ad 
fumum fuipendcrc. (Eine ©tube rcud)ern/ odo- 
rem adolcrc in hy pocauflo. Dtcimus ttmm mode- 
ße : (Er ri'lld)Cr t / dt to , yvi crepitum ventrif tmit- 

tu. Compof. Juni: »Uu$rcud)<:rn / ftSbcreiidjcru/ 
fuftimcnto fcccorcm corngere, adolendo fta- 
Tcm odorem inducere. (Eine (Stube aufteU' 
cl> et 11 . infuffireauram medicam conclavi. (£1 
Itcn £»bfCU bereutem/ mortuum fragranci iut- 
fitu raporibusqvc Arabicii venerari. Climen 
dnTii / irifumare. CQoit unben auf rc nd)crn fuf- 
fumigare. 93err<Ud)cm/ furrimencis infamere, 
perdere. €r bat »iel (Seit »erreuebert / ingen- 

tem pecuniae Tim fuffimenris profudic. ©treu» 
tbert/ infumarus. (?5crcticbcrt ^lctfcf> / caro fu- 
mö ficcata. Siege reucfyerter 6d)inFe/ petafo in- 

fumatus. @crcud)crfer ©cbnxinsFopf / caput 

/uillum fumo tnduracum. (StTCUCftiTtC 5SBur|t/ 
/I r.'jj nachwirft / in :ia. 
0\ icrJben/ id) rfcd>c/ bn reucblt / rr reuebt / wir rir> 
eben* k. id)WÜ)/ id)r6d)i / gerocben/iroprnir. 

XkÜ)/ * reud)/ olerc , tedolere , fragrare, odo- 
tem difFundcre , cmiitere , cxfpirarc , cfHarc , # 
mvidrm dicuntur b*c dt objeRo odorem txfttrante. 
Qyando autem ^vicdji'n dt naribus & komme intelit- 
gitur,tum txp*nitur : odorar i. olfaecre , odorem 
capere. £)cr $?cufd) reitcbt ffJjuTf / fagacitcr, 
acutiAime odoratur. ^d; fan Dav £>itia nid)t 
ri<cf)fn/ odorem hujus rci abommor , ferrenou 
poflum. SDie ÖCoff rciltbt »»Ol/ rofa jueunde olct. 
iDa$ W£ rcud)t garfrifl / caro morticina graviter 
o!et. ©arftii} ricd)CHb/ viroujs, viruleotus. 
SBcUircbtnb / firagrant » fvavicci ccdolcns. 



(benb 5li'»ft& / «"o Amrancida. g cefcf) 

renebt caro haec raneet, ranccfcic. SKiccbcnD 
in.« i il / odorare. Das ba raub r / odorariui, 
odonfer. (£r rcud)t 11 ad) ailerlro / varie oler. 
(Er rin d) t COi . nie / Aibolcr ei pcnculum. (Er fall 
feine tnntc / /5r<- Wülfer rieben / dejedus 

cfl , animus eA in pcdibu« , ad omnc* cafut ex- 
t imeü :it. Svic'tbcn ttiam mttapbor. diettur pro in* 
ccüigere, cognofecre, hinedico : (^ri'fiic!)t ^e^ 
graten / (ubodorarur rem , uti cfl. L jd) habe 
barf^ingwol aeroben/ nondubüs induushoc 
collcgi. gjoin f an nicht alles fo cjefcbroinbe rie» 
1 11 nonomniatam facilcdivinare./fMconje- 
öurä afleqvi pofTumus. 2ßolriccbcnbe Gacbcn/ 
odoramenta , rci odorai. 3tarf ricdxnbc 

c|>cti / fragrantes. Unrietfccnbe & ubelriee^oA« 

inodoras , grave olentet. 
Oliecber/ Der/ odoracor, olfacicnf,odorans, ad na« 
retadmovens. SHtt'Cbcrinil/ M</ feemina odo- 
rem capiens , metapb. Aibolens, perfenrifeens, 
fufpicam, conjedor, conjedurans. §cr ni'icdjcr/ 
conjector futuri. 

©erud) / ©et/ Po«. Ut Siiecbung/ & t>4»JXie< 

eben / odor, it. olfaclus, odoracus, odoratio. 
&t»fer ©erueb / feedus , malus odor. £icbli<DCt 
Hemel) / odor fvavis, jueundut. UnlicbIid)Cl* 
Oxrndv infravis. £teblid)cn @erueb oon fid> qe* 
ben / fragrare , bene olerc. ©aurcr (Öcrucfc/ 

odoracidus. Ccfcarfer ©erlief)/ acris. ^far» 

fer@eru(b/ fraerantia.odorgravii. (Erb^teu 
nen fluten ©<rilu> / fagacem habet nafura, odo- 

rus cft. ©er ©erud) »ergebet balb/ odor celer- 

rimedeflttitt evanekic ©erild) antiqvi non fo» 
lian 9iUd) i ftdttiam ^Uflcfj dtüm eft , atc^ Nonm- 
bergenfet pro (Bcvuä) i bodiidicunt bfe Ocbmecfe/ 
ffu QkfcbniOCf / *d imüAticntm veterum Portarum 
Latinorum , 771' 5Xii'd)i'n/ fapere , interprttalt funt, 
L f. mit Der naf< fd)m«f Ctl/ n4iö fiipe rt, gufiare. 
Ql&Krud) / odor cadavcrii. ÜBratCU) fivt ffa 

ebengeruef)/ nidor. S&lumengeiur^ / fragraaria 
florinn. Söorfgerucb / odor virofus. ^ifemge* 
rueb ' mofchaius. färben fn-i Oi'Ucnicb odor 
oleofus. J^ofrngcruf^ / pedor. jfalfgcrud)/ 

calci* odor. jta'tlltcrgcrucb/ cxhalacio floruin. 
Wbcraerucb t coriorum fragranua. SJRaul« 
?0? nw»feu Jf)al6tgerilCt) / gravcolcntia oris. v j 
licnacnid)/ liliorum fragrancia. 9<elfengerud}/ 
carjopliyllorumipiritus. Ol fiaci nd) / pomo* 
rum fragrantia. vfcbgerild)/ odor piccus. ?vP' 
Icujcrnci) rofarum duicis aura. ^<t»in£»gcr ueb/ 

facor, 



153* 



1532 



fctiur , rancor . ft/oi r/utm j^ulwucfy dtcitur. 

f^chwefeKuruit)/ mephim. ©(augeruciV /Jx* 
5»ulhunid) flacus ftabulartus, pecuanus. ©ff< 

feUerud) 1 f'u€(feub *©trumpfaeruc|j/ pedor 
pcJum. ^0t>Ccn4Crud^ morticmum. £ugent>- 
gcrud) / odor frag ran tia virtutis. 23iolen 
grrucj) ' viola rum , odor violaccus ©dbüCil 
tterud)/ ehem. 2B«mufflCrud[)/ odoramarus. 
ÖÜUnDcrjCrud) / odor divinus, ambrofius, ne- 

ftarcus. Sud'ergcruc^ / £onigaerucb / odor gc- 

n«atis , dulcis, mellitus SJc. Daatur emm muiio 
flurM lali* compofita , tn t ex hü facilt formari pa- 

funt.ut : Q5icr< Jwfe xraut« QDeinacruo) k. 

fticcbia,/ dr £Wecbld)l/ sdj.&*dv.eh*m1Stxit4)W 
odorus * fagax , pcrfpicax , Ö*: fagaciter. Com- 
fofita ufnattor* J'uHt, ut: £ltfr.Ticct)u} / odorcm 
amarum fpirans. grrnncd;i.; - a longtnqvo 
olcns. ^.uicvricd)ii} / odorem acidum cxJu- 
bo$. (?d)Wacbried)ig/ fett <&<3)\td)tTiuH)i$/ odo- 
rem obtuium , vtl hcbetiorcm habcm. Übe! 
ncd)t»V fcrrcn», foetidui , rancide olcns, qi>od& 
^aulrhrdji^ rfi. Unricdjia,/ inodorus. &B»l' 
Ticd)iu,/ jticüode, grate, fvavitcr fragrani. 

5t n fivr £r»innecbe 11 / olfaftu ccncarc » olfaecrc. 
21» eine »Xo|c radytn/ rofam nanbus objicerc. 
^xai(S)i tool/ wenn man branreudjt/ odoris 

A n 1 ras cx hac re efflatur. £)ieJpunt>e ruchen 
jid) f inanoer an/ cancs olfaftu re invicem cxplo. 
rant. ^nriecfcer/Der/odorator. Sinriecbung/ 

OlC/ odorano. 
5lu5rif d)rn / id. r/? ausrauben / Vertrau; 

Chcn / c vjporarc , fiqvidem ttiam dkimut SSciTlf 
d)C» exhalare, evanefeerc. (f $ oetreurbt / /wr 
rctid^C au?/ fpiritus volatilis diffipatur, abic, eva- 
ncfcic. J)cr ifi üerrpcbfn/ acetum mor- 

tuum ed. Qtt Unwille ivirD |Tcb leider »erriedyn/ 

indignatio ifta mox conqricfcet , ira fedabirur , 
c^roUccur. SSerrudjun.J/ oblivio,.ßblucratio, 
p«pr. evaporatio. 

%>(u«bcw p>opr> r ß qvoJ%ntied)tn * fedmettph. 

ufurpAturpro explorarc , probarc , tencare , inve- 

(tigare. Hinc : € itfi mit einanber bcriccbcn/ ex- 
pitcari invicem ingenia, tentare vires iorcr fc. 

fcß« nu§tn uns oorb:r jufnumcu berücken/ 

pt.inoiccndut • £jf indagandus ante utriu&qvc 
animuseO, qrahs qvisqvc iii, dt qvid prxftare 
pOierictrutinaadttm. 95crif f^im^/ W«/ expe- 
nmentum, ernennen , examinacio, perconta- 
«»0, pcricluacio. 
OUr^rica)cn/ hagramualiq»jdiiDplcrc, »parge- 



re, & jaöare odorcm. X>cr ^Ifam rrtlC^t i>ui(fr 
t>ic u nj< vStnbe fclird)/ balfamus ißc diftundir 
odorcm per tortun conclave. sJJJ^n r<Jld)cr</ 

wie nun will / fo reuest Dod) öcr ©eftanr l)in» 
tlird) / fruftra fuffimenu cicmus, qvando gra. 
vcolcni a omnera AifÜtum vincit, £5 penecrar, 

vci fuperat. JDic WDIr^«^n^e 6ad)cn Durd)* 

r(td)k'n/ fuffimenta ftu odoramenra examinare 

nanbus. iDurd)riec^enbc^ SJaucfowcrf / fra- 

granciffimum fuftimrncum. 
Soancdjcn/percnricolcrc, fubinderedolere. 

9e^mi|c&e i>auDfd)ul)c r(ed)en (mmerforf /chiro- 

theeae Hifpanicas fragrannbus olcia infeAar, 
•vulgi perjumai* , <]vc d petformirt / infuhe di. 
cunt , fragrantiam fuam perpecuo cxhalanr. 
Hinc eß : (gm %\)Xt$CXüä) / odor gratis , acerri- 
mus.non inccrmittcni. 

^erme 4)iHj[Ue //w^ai JUCriCC^en/propr. nareiad- 
movere ,fcd penitur pro adelte , accedere , appro- 
pinqvarc. (£r bhx\ ni<t)t einmal bax\n riechen/ 
ncqvidem proximarc audet. ©u follfl mir wol 
nid)fl)injuc rieben / nullomodoadmulioaliqva 
ribi concedenda er e. ^)er»U<riCo5ung / appro- 
pinqvario , vulv&pnximatio, 

3Rit *9ccbenrieei)en/ parcieipem odoris ctTe , de 
Aiffimcmis partieipare. 2ßenn man in bxx Stir* 
d>cnreud)er(/ magteöermann mifned)en/ odo. 
nbus publicis cuiliberadcfle liberum eil. 31fr nit 
ff mt wo(ricd)en feil fo mu§ niedre i^a in r be ri xio 
<f)XH l (implex odor , odor i*vavi(1imus. £}ct 
rcud;t nid)r wol / wenn < t um 5 a n ihm mit y. : Tr nn 
beill'i'UChC / non bene olee * qvi bene femper o ! er. 
^in aci'K'H.UT ud) odor artificialis, fuccedaneut, 
a i) cd iv us , addirus. 
11 1 cf)rii-d)en / ^üoriucbriabe» ■ redolere , odorcm 
fpirare , poft (c relinqvere. (gr T(ü(f)t na* £t* 
ringen/ falfamenra fpirac, halecem olet. ^a(fti 
aerud) / odor reiictus , infcqvcns , pofrerior. 

2>ie 3ec Ifc n babc n eine nScacftaerucft/ caryophyl. 

la 1 da peregrinum odorem poft fc rclinqvone. 
5Beifrii'C()en / longe lateqve odorem dispergere, 
diffiindcre , dilarare. aBiebCTriecben / prifti. 
num odorcm referre, redolere nativam i raeran» 
tiam fuam. %(XXi<4)<ll/ U eß qvod VtXtitd)tn/ 
odorcm amirtcre , evanefeerc. QB enit bat Q)\at 
nid)f \u ift/ fo iv-rreiicbf a\Us, vmu non probe 
operto cxhalat ipi ritus. 

!}?auf/ raufen/ geraufet/ e^reufen/ 

flCCCUft/ propr.r/?vcllcrc, 8'vdlicar«,/rv t 'Afr_ 
£)tiDt)biii dn 



.SS 



*m ttf a 

die in ßecie drr.otat, alicui in capillos inrolare, 
confanderc capillos , alikt bco Df n .(jiircii Teufen. 

Milien bei) Den £aren jur ßrbe reuten / capilld 

aliqrem in cerram protrabere, in terram prae- 
cipicem darc aeeeptis capiüii. $!ae$6 reufetl/ 
vdlcre Unum. (banfe reuten / ö* bereuten / dc- 
plumare aafern. hinein töe gebern au$reufen/ 

metapbor. efl exinanire aliqvcm , depauperarc, 
cgdtatem alicui afFcrre, ad inopiam redigere, 
poteftacc aliqvcm pnvare. Compof. funt: Qlb» 
ri'Ufcn.' avcllcrc.dcccrpcrc, abrumpere, defrin- 

gerc. Äirf'djenabrenfen/carpcrecerafa. 2lll$* 
teufen/ cvcllcre. .£>ar onsreufett/ laceros devd- 

Icre crines. Unf rauf aufteilten/ cradicarc , ex- 
flirpare Ziraniam. SBereufen/ intcrvdlcrc , dc- 

ilare. €r bat ibn (hmlid) bereufet / «mt cum 
oniiomnibu». gjjan fcfoabt banim bie JCÄfe/ 
Weil man fte nld)( bereufen ran/ idcöabraduntur 

cafei, c^dcglubunrur» qvia depilari neqvcunt. 

©urebreufen / perrellere. <gr bat ibm ben Äopf 

!U0l burdjijetauft/ valdc capillos ejusdilaceravit, 
dilaniadt. (fmufen / propr. vcllicare , uc qds 
fentiac, poß vcllicandi finem facere. ^<j) tan 
latUntvaut niob: erreufen/ qdcqvid cvcllam, 
lolium iftud cradicarc ncqveo. 93i>n einanbiT 
Tcllfcn/ divellerc. Serreufen / idem eß, lacerarc, 
laniare rellicando. ^licrcilfctl / vcllicando in- 
tare. KeilfjU/ inrolari in capillos! Kaufen 
feculiari fignifiedtiont mUt dimicarc, cerrare , pu- 

gnarc giadüs. Sie fcaben fidf> mit einanber ae> 
ruft / dudloconflixerunr. jd) im Linnich mit 
ix nichf reufen / non commtetar tecum , adver- 
lus cc baue pugnabo. 

SRaufer/ & Keufer / Mt / & Kauferinn / /« Kcufe' 

rinn /Die/ mas&fccmina Vellens, vcflicans,la- 
nians, lacexans. Keilfei f/.^mf/?pugnator, dud- 
lator. 

Kcufimg/ Mc/ öto»Kaufen / vulfura , vulfio , la- 
ceratio, it. pngna, ducllatio, ^duellum. 

Siaufidjt/ aJj.&gdv. Tellicans,lanians, pugnax, 
Sa • pugnacitcr. 

SXaufe / 1» ie / falifca clathrata. ©em Werbe .£>eu 

tn bie Kaufe fleelrn / fabfeam feeno implcrc. Di- 
citur indr a raufen / q via eyviper clathra tfla lignea 
ßznum carpunt & vtükant. 
fKupfen / Abrupft / rellere , vcllicare, dcpluma- 
re , depilarc. Vtmt k Raufen / & tdtm [ignificed, 
mfi ijxto.i riipfen ettim metapbor. tjvandoa^ ponatt/r 
fr«aliqvcnuc familiariconuninucxc. SoCViipfcn/ 



SKo 1554 

convcllerc , dcplurnarc , it. bonisexhaurirc, ad 
inopiam detrudere Q;üi berurfter 5?P(jd i a»'t 
dcplumis. Kupfer/ Per/ vdlicans. ^mOh« 
renrupfer/ craclus , y vsiiicacui au dum« SKupf 
ttimnrtotat fiupam % vnde e in rupfet -Öemb / ftupca 
inecrula. ^upfung/Tclbcacus. JXuppcbt/ adj. 
per modum vdlicandi. 

Kaum/ Diir/ plur.car. fpatium , locus , areola, 
inccrcapcdo, inccrvallum. \\\ fein Raum 
t>A / nou daiur locus. Saum geben/ & SK-ium 
nineben/lofoccdcrc. (£n^er $ia um / locus an- 

guftus , arclus , aftndus. SLßcifCf iX lUIU / am- 
plus , fpatiofus , procenfus , fpatium latc patens. 
vi" ? i\\ ein grofer ätaum 5 um( dx n »n» benben / in- 
genci feparamur incerftteio. Ac incerttitium, 
intervallum, intercapedo , qvidem eß 1 £111 
?iuifdxnraiim. ;\aum j irifebeu iroenen beulen/ 
intercolummum. ;\aum )U)i|d)en }reet>en )fanb» 
fd)aftai/ 1 lucrmundium. iKauni imifdben sraep 
Mauren/ incermurale. ©er diauinv /i w (^änn 
«ttifeben Den Ql^einf^mern / intcrordinium. 
iXaum itoifeben ben Diuberbänfeii / isuerteat- 

mium. Kaum ttiam fumiturpro occafionc , op- 
portunicatc, tempedivitate, commodiracc. 
vi!? ift bter fein Kaum barwn iureben / poceftas 
non eil verba bic racicndi de bac sc. vEiuertl 
Kaum geben )ur ^rölicbfeit/ anfam dare lxcicue, 
patefaecre fcncAram ad hilaritatcm. ^$(5) nxrbc 

ü n<b einmal Kaum baben mit bir jureben / rem- 

porafueeiftva candem ineurrent tecum confa- 
buiandi. -^d) babe nid)t Kaum baiii/dccft mibi 

omnis occaiio. Keimlein/ bas/dimm. anguius» 
arcola. 

Koumen / * Kcumen / propr. tß locum dare , con- 
cedere» it. purgarc, & amovere. 33eume WU 
men/ arbores ablaqveare, 55* aggerare. f ©ai 

ganb renmen / migrare. QiKe -Outbcrnup ani 

dem 923e\je renmen / impcJimenta, qvre obftanr, 
Tuperarc, perfringere repagula, fpinasevellerc. 

€incm ba^ausreumcu/ ccdcrcscdibusabcui. 
©en Partei rcumen / cqvö exeud, dejici. ©a< 

Selb reumen/ viftum cedere , pedem ret ro ferre, 
terga dare, fugam capere. filtern ben^Utel 
reuinen/ exmanirc crumenam alicujus, comede- 
J tt nummosabeujus. Compof. funt : Qlbreumcn/ 
convafare, demoliri, auferre, rollere impcJi- 
menta. Keum ab rem 1 ifdje / Wir wellen rfcn/ 
femove, adime, dcirahe qvod in rabula fuum 
ert , uc ca» rtciBai. ^5 i|i aller 53a i) » d;t beo 



1535 ?to 

it)in abgrreumct/ omnis ei fufpicio ademta dt. 
SiltraUlUfll / qvodrtiam Aiiunt »illbciv.lliuni/ con- 
fticucrc , ftatucre , proponcre , animo deftinare. 

©neu gemiüen lag anberaumen/ emum diem 

indiccrc, decerminarc. & \ft notfrfeÜI £ag JUf 
J£>0d)ieit anberaumt/ de die nupciali nondum 
con vemmus. Slutraumeu/ tJ.qvoJ übtaumtw 
IS res d i fponcre . in ordiaem collocarc . ü. con- 
icmum cfle, acqvicfcerc. (£ $ jfi fhuj n id)t 
aufger unnct/ vacuijam temporis nihil habet, 
u. non eft alacer, habilis, aptus ad rem iftam per- 
fkiendann Expomtur etumJe ßomackofit & w- 
dignAbundii , mar oft fc> impaiienttt tßt joltnt. 

hmc ; & i|i ibm ic^o mol aufgeräumt / cur« jam 

vacac , omni follicitudine folutus cff r 3u t>cm 
-t>.i nie i|t nichts äUfgcreumct/ omrha coafusc & 
inordinatc jacent in bis «dibui. Ultaufgereiimt/ 
inordinatus, indiftinäus, confufus. 2luäreU 
mert/ expurgarc, vacuarc , exinanire Gilten 
Äatfenauireumew ciftartievacuare. <£<nc6tu< 
be autfreumen / vacuam poflctTionem condavis 
alicuju» facere. »geraumen/ U.eß ?W2Jftbe< 
räumen/ ftacuerc, decernere. dsinem einen Ort 
• beraumen/ locumiktTgnarealicui. Einräumen/ 

conccdcre, pcrmicrere, copiam dare, tacultatera 

ncac. <£incm einen ©arten eütreumen/ conce- 

derc alicui uAim honi alicujuc 3$ rennte bir 
frpiel Did)t eÜT/ tantnm tibi non tribuo. ©efcfjf/ 
«ber &um 3ca(r)rcil ber SSahrheir nicht einuc 
tCUmt / pofuö , fed in pratjudicium ventatii non 
conceflo. £>\c (jjfiter |mb ibm gerichtlich etnac 
mimet /bona ei judiciahccraddifta, ctfadjudi- 

cata fiinr. gort ßvr «J3eg» * £in wrgreumen/ 

amome , retnovere . temovere , 3> U. tptoA %bt 
rcumc*. iOoneinanbeiTeumen/ fepararc, fe 
gregarc.dufociare, (ejungere , fecernere. «Sic 

Öeriuirenmcu / refticuer«. Sufammciirrutneu 
«wnponcre , in ordinem collocatc, ardare , co 
anguftaic. 

Bonner / Der / * «Xe irmertnn / öfe/ ma$.& foemina 

cedcni , abicns . iocum faciens. Öbrcumcr / * 
■pirtrocgreumer/ femovens , amovens . auferens. 

tlnbcraumcr/ judex diemindicen«. ifimeumer 

permiutns , conceden». J?anöreumrr / exul 

profenptus, bannitus. Ifrtbaf /5w 5>fci^vnrcu 

ni<V/ inftrumentum, qvo punheatur tubuius 
•Peimlid) ©etnothreumer/ rbricarios. doaca- 
rius. 6oraemeumer / curarum profligator. 
aaumungy/iw^cuinuiia/ t>i«/ e> x>a» Deumen/ 
«waaitio , Joct coaceflio. £aue. * fcauöttU' 



T536 



mumj/migratio. filbreumung /rcmono. (r-, n . 
r eumung / conceffio. Anberaumung?/ determ u 

natio. jJiUfreumung/exornatio, dccenscollo- 

catio. §orf./?w ^inwegreumung/ privatio , ad- 
cmno. sBoneinanDerreumuiki / feparatio fe- 
grcgatio, fcjunaio. OSicDereinrcumurw/ refti. 

tutio, 5ja$ Stcumcn/ w vi»eis^herti> tß abla 
qveatio. r 

Diaumig/reumig/ * rfumi.j!i(5/ *reumlirfi/<tif 

ga<^. laxus , amplus. pacens. largu« , fp.r,ofu7,' 

fpatiotcjate, fuse, d.rTuse, largc. 
FKcumig ^>au* / domus multiplex. flS 

eticfeln/ oere« faxa,. JKeumiqer e.i auM) m 

Sßaqen/ fed« commoda in vchiculo «Vf.,,,,. 

UM Sörtte/ leaiw latgus , eriatu« 34 » P hne 

mdfrt alIcri>lJig^rcumh^ haut ransaple, »coa- 
venienter Babitcu JXcumlube Urteil/ hört, 

fpatioil. «\eumhcbtT gMafi / M ünaei* / arca 

larepatens. 

|KcumlgFeit/&?teumIicbreft/Wc/ ampiitudo, I» 
titudo , capacitas , it. localita« , laxuas. 2lüreu. 
mujfcif/ubiqYitas. 

Tiaun/ raunen/ geraunet/ vtimtn/ 

QCCUllCt / lufurrare, munarc , claneulüm Ca*- 
g«rere;privatim dicere^eereteVarfarF. Eß *banh- 
qvifrmo vocAbuhTtuton.TfiMt qvod tnjticrium 
notabst. De haevoce Schotkl. in primitiv, ait: Vc- 
raftiflimi CeUas vocabant litcrai fuas Runat 
& V« bi literis ad maiai arte» abutebantur,* 
*©* ytuntlt pro incanramenti» eeepit uturpari 
Qv^htcxatur* Runicas fe confecrabant , tocal 
bantur 3Cuner/ dr 3H>clruner : boruro munu* 
pratciptium ,n eopoiirumerac, ur, prastcr lue- 
rarura iraftanonem , virisdc republ. benc mc- 
r.cis monumentaerigerent, eos. q»iprouatriä 
& hbcMcc pugnando ^ngvinemfarfc,.,,^ 
taphi.»coodecoraTfne r alia<rYe, qvai lirerato« 
* fae roium prxfnle» comeernebanr , admini- 
ftrarent. Qvo<rHebra:is Rabb.ni,^Egyptii $ Hc- 
liopohrani, Perfis \fagi, IndiiBraerVmanni. Ba- 
by loniifCftaldaei, itirnopibui Gyronorophift.T, 
Gra-cis Sophi , Latini* Philofophi , Gallis Drui- 
des, Scyihis Agripati, Abii ACtlvi, Hyperboreit 
Anumphasi, Hlfpanis Turdctanii id Teutifcis, 
Gochis de Danis erant Runa- cV Ahruna: feu Ade I- 
runac: *vki pleiumnvc ditcbantur Runx , foj- 
rninarrcro Alrunar. &c. Cinraunen / in aurem 
infundere ► ad aures-mAifurrare. (T^iff (nau^j- 

raunen confufuxraic. Skuhum^ Mannen/ five 

Timm 



1537 fKrt 

TülttU / etiam p-o incantarc, & fafcinarc pontba- 
tuv, tta hodie j'umifolet pro confpirare, conjurarc, 
85" coicioDibus cianculariis dclib«rrarc. Hinc in 

her* itgitwr : öie raunen »iber ntid) mitcinan« 

Ott/ ad vcrfum me luAirrant , f» e. contra mr coitto- 
nrmftciunt, & conßirdnt occulttfllme , & arbilrit 
remotk. 

9väUDtT/DCt/ Runa.fufurro, fubmuiTtis, olim in- 
cantator, & hodie proditor innocenriae, Öftra- 
dicor opertui. €inratiner/ malus fvafor, ia- 
ftigator lacitant. 3ufantnunrMncr / concita- 
cor fattiofus, male pacatui. 

Spannung / Mi / fufurratio , fufurramen magicum, 
murmux malcficum : hodie rtiam conjuracio, 
confpirario , occulra coirio. 3ufammenrau< 
nuno / confufurratio. (Einramtung / invita- 
meneum clandeftinum. 

Jltllinifd)/ ad}.& adverb. fufurrans, murmurant. 
mulJirans , M* malcftcus , magicu« , $5* feditiofu», 
turbulentus, atfy : incancando,conjurando, con- 
fpirando, mutlicando. 

0\UII/ ßve %\W/ Öie/ olim prophetifla, hodii 
faga , 65* venefica. *M!nui ßve 'Jlbrlrnn * <Jlbcl» 
r.lim/ nobilit Goihorum Sybtlla , Pvthonifia, & 
flaminica. ■£ , ;! fr ü n & J^cUtttllin/ Runa infer- 
nal it , i. e.ßxmtna %5 facerdotijft cum inferu commer- 
ce habeni. ÜlllMlIU rJi4m aiia/ r/? , nomine 
mandragora. 

%xafdi/ raufcf)cn/ gcrmifcftct/ ruuma- 

re , murmurare , aqr« cadcntii fontim edere, 
ftrepere , perfrrepere , plerumfr de aqv* lapfu 
murmure dicitur : exlenditur tarnen etiam ad qvem- 
cumq\ atium ßrepitum , qvi vtfltbuiper Jblum ttaWtt 
tiidUur. Spectalijfime autem ad ebrirtatem applica- 
tur. <$i<5) beraii[d>en ' inebriare fc. hinc rß 
(Ein 9{aiif(j> femiebrieras. (^nperinbenten 3J?a> 
ßifar- 4^(ffuiffriniif<b' ßve ??«if(J)lein/ medio- 
crit cxccÜiu in potir. ^d) habe einen 9"Ca»fcf> 
KfiMUHCtl/ plus *qvo porari. £en 9Cdll»cb 
OlliJ]C^liirVn / edormire crapulam, vinumexha- 
larc. ?tCllf(f)Wil1 / ßve £>Ceilfc^aCII / t>08 / dimin. 

{»oeiuneula, hauftusexigmii. £t bat ein :\ ftlf< 'i i 
ritt barwn QCfra<}fn7 aliq vantum appotus abiit. 
9idUf<3)cn / autem priori ß^nificalionr rß ftrepirum 
edere. €«UCIt aH$MUfd)en/ explodcrealiqvem 
minibus , vel pedibu« , efn tur rtiam i\iii|eb:n fi- 
bilare , ail#rctlfct>CR exftbilare. Venit hinc 
Hcufäßve 0{cuf(bbaiib<ytt»omitt>cr5»»l?<gci 
Vcabctt tvi 1 0, capicium falconis. (gilt' ßve bjttJ 



1538 

Cinrntlfebflt/rourmurando inrrarc. Jg>er ©a» 
her- & älnraufd)Cn / cum murmure arHuerc , caJi- 
pedando gradi. ftovtxauföcn / cum ftrepitu, 

praejerlabi , alias 23orbcDrrtufd)cn. SJcrrau» 

|d)f tt/ praterlabendo frangi. ©a^ ©emürmd 
OCrratlfd^Ct/ rumurculiobmutcfcunr, exhauri» 
uneur. $Wan muj bic SXcDcn wraufdben lagen/ 
cxpeclandum eil» utqve dum fedeeur impetus 

fermonum. 

?w11ifd)Ct7 Ccr/ murmurans, fufurrani, obftrcpcm, 

perftrepen*. 

D{aufd)cn/ 0<t«/ »"tfle ©creufe^e/ ftrepitui, fa- 

furrut , murmur, it. rumor, fermo communis. 
©a$©a§crrauf(ifn/fufurratioaqvarum. £)a$ 
i\ Ii'ibi'rraHff^ctt ' Teftimenrorum ftrepitut. ©ci 
rcufd)C tnad^Clt/ mrepirare, ftrepirum cicre. 

Ol >t!jfc!)M/A ?i .'.Ufcbcirt 9vauf(tit}lidb/ *dj.&adv. 
murmurans > flrepens , it. non plane ebr iut. 

D\aufpeten / ußtatms 9\eufperen / «-wiii 

^AUfc^pcrn/ fercarc, cuiürc , cu)ut compof. Witt 
CCUfpcrn/ feu .fyv aus reu iVcrn c x cuilirc, piiuium 
cjicere. OvCUfpcicr / 0«:/ fereator. SXcilfpc* 
rUtig/Ot'C/ E^DOsOiCUfpCVn/ fercatus , conatut 

fputum > vel pieoicam cjiciendi. ?if juVci'licb/ 
(crcabilis , alii dialeilö SitufpctB/ ^vof, pronuncid~ 

»«rDiufpcIcn/ 2iufpclcr/9iüfpclung/ i\ü|"ptlt(|?t/ 
de D05 :>uu'pdat. 

Oratio. 

fermo , dictum , diftio , locutio , eloqvium , lo~ 
qvc \i , clocutio , verbum : it. narratio, mcnrio t 
fabula, rumor , fama. fRtbt rß anttq.v>Qima vox 
Teutonica, olim SJff (/ 5^9tcbt feripta, atq i non fuium 
orationem, f<.i& ratio nemnotavit. Unit Brt- 
g* hodie dicunt: Uitb WAt t>0t KfbC? ex qvi 
racione i Qvare etiam fcMieft dicitur .« integer, 
honeftut, aeq vui 1 non , qwd fermone verbif fa- 
llt judketur , fr d , ot»«** fecundum rtüam rattonem 
Mgat y vit'«/. 3if o( «fo/fl poßmodum reilam » Jf ja« 
nrw &vivat. ^(\)tpronuticiabaher,ante^vänt 
<Cl) Lotio t feu pot;ui Gratia, ajferretur: eßq^ 
Tl'Cbt »f/»i/ aliud, tjvkm id, qvod raiioni confrnta- 
nrum eß. It. ?$<d)n(n I ratiocinari , rationem 
fubdueere. De qvibut omnibta mox ßmulatim 
dtäurijumtm. €t'lK P?ct*f balf CH / dicetc , diiTe. 
rere. ©t§ ift nifinf JXe^e aOcjf if qtwticn 1 mui- 
tones ralia pr^dixi. (Einer 9ict>e ©Iauben }1U 
jlcflett / aftentiri orarioni. Einern in bie Kcbe 
fallen / interfart,obloqvi,inTcrpellare loqvcn* 

tcm. vii fan mit ter Siebe ni$t fortfemmen/ 

vabi 



1539 



fKe 



1540 



verba cum dcrtuuunt.dccft oratio. u* Sie 
lt bleibt ifjm Neef e n / vo» faucibus hatrer. Ol 11 
ffn* Siebe fallen //ivffpmnicn / in fcrmonejnin 

<idcrc , dciabu s,i rreii mar unfere Siebe meb 
renf eil 6 / hoc porifKmum fc obralic in fermoni 
Was noür 1 s. ^fch Ia§c feine ;\e be gelten / aeeipio 
ferraonem ejus, vr feil! irr r mit Dir reben / eft 
J** <jvi tc alloqri cupit. 9t U tb I n ff 11 C £Xc De / i/rm 
bcftÄrttye / frogigcSRcftc/ arrogan», fuperbum 
dictum , oratio plcna tcrroris , tumida , 1 nH.ua 
grenn&lic&e Siebe/ oratio fvavii 55* jueunda , le 
porc £5 tcftiTiratc condita , fermo benignus 
4*>ef(fymtnbe Siebe/ fermo inciratui, prseeipita 
tut. jKeintli(t>e Siebe / oratio fubmiil'a , lingva 
fonoi prcilüt facieni. Jfjofliche Siebe / fermo 
urbanut rjcbUche Siebe / lepidut. (Hdrftiqe 
Diebe / dictum protervum » pctulant . Sftehri jd)c 
{Kebe / fermo pucrilii , frivolus , ftolidus ■ ftulti 
loqvium. Äurje SXcöt/ Laconicus, prxcifus, 
anguftus. (Semeine Siebe / fermo ufitatus , q vo 
eidianus , faciht , familiarii. Ungemeine Siebe/ 
infoliu dicendi ratio. Ungereimte Diebe / ora- 
tio abfurda, infulfa. Unfreunblid)e / verbrief; 
liefoe Siebe /dura, acerba, ingrau. Uncrfdno 
tf enc SXebC / libera , audax , licentior. ©erftonb 
Iidf>e / beut!id>e Siebe/ oratio clara, evident, 
tapfere Siebe /mafeuia eV robufta oratio. 3Öei 
Mfd)f Siebe / oratio mollis, inanis. 53eÜleuf 
fiqe Siebe/ ampla.eopiofa, redundant, ^mi 
felbafie/ tunftle Siebe/ oratio obfeura, ambigua, 
ccAa. 

UbfebieWrebe/ oratio valediaoria. Qlfferrebe/ ca- 
Jumnia, criminatio. SllMqtfrebe fermo qvo- 
tidianus, vulgär» , popularis. Slmtlrebe / ora- 
tio, qrsr fit oftieii intutcu. 2Jnbrtd)f0> $<X\- fint 
<Eeelenrebe / foliloqvium , meditatio cordit. 
ÜÜniU^^rebe/ oratio adventom, imlob ädvtntä- 
tori*. 5liigiiiqsrebe / exceptio. $auer$rebr< 

fermo horr idus, 1 neul rus, agreftu. ^ : C v ; ( Im: 11 [; ■ 

jßi* Seiefrenrebe/ parentatio. SBeroetörebe t pro- 

batio , tf. fyllogifmus, dkilur *icu ^(hiufrebe. 
mi<t:ßvf ttßeinrebe/ ebrioforum S$vinolcnto- 
rum verba. g&i$rebe/ aculeatui fermo. £3lum 
ftve ©erbllimte Siebe / fermo allegoricus , figu r.v 
tut. jjiiif rebe- oratio fatalit , verba fangvino- 

ienta. $rantrebe / fit* J^ocbseirrebe / oratio 
■uptialit. Srotrebe/ lingva vcnalit. ißüraer 
rebe / genus fermonit popularti. 9?ulerrebe/ 
fermo blandus, venercus. 6brffifRrebf .' homi- 
ac Chiiftiano dignitt, £aticheb e / euvbanftia. 



©onnerrebe / funofum genus dicendi, oratio 
hornbilii , tcrribiht. 2)rp|)rebe/ minat , com- 
minatio. <£i)l'cni'Cbe/ fermo honcftui. (Eifer; 
rebe/ardens, iracus. ij h enreb e* ptoprius. £w 

pfuhunafrebc / /rw^iUfemmuna^rebe/ oratio 

advenrus gratulatona. (Ettelrebe / fermo od 10 - 
fut , naufcofut. Cnqelrebe / Itngva angelica. 
€tnftrebe / fermo gravu, feriut. tffefrebe / fer- 
mo miracuiofut , utafim tiilttmi , it. oratio bo Vi- 
ru, gubclrebe ' fermo futilu, toanii , nugas , it. 
apologut. ^elbrebe/ trivialis, rurcftrn loqvcia. 
geblrcDc/ aberrans, mendax. ^loqrebe/ ru- 
mufculusj rumor inccrtus. ^reunbcerebe/ ver- 
ba amica , bemgna. g nebener cbe / oratio pro 
pace. grfahrebt/ fermo tempeftivut. ^urbitt« 
rebe/ interceflio» deprecatio, <]v* tliam exponi- 

tur : eine Abluft rebe. ^nrftenrebe/ oratio Frin- 
dpis. ^eblllbrcbe / hortatio ad paticutum. 
©caenrebe/ repücatio. ©eriehtfrebe/ forenfw. 
föefeblchtrebc t hiftoriea. ©Irichnnfirrbe / allu- 
fio, parabola. (Blinipfrrbe / fermo lenis , mol- 
lis , modeftus. (5liur5rebe forcunatus, beatut, 
Q)lucfmiinfeJ}rebe / gratulatorius. ^rainrebe/ 
moieftus, invidiofus. ^)iunDi ebe certut, in- 
dubitatut 1 i undatut. l^ni jirebc / oratio falura- 
toria. 4)il!brebt/ fcmiplcna probatio. J£)au£< 
rebe/ fermo familiarii, domefticus. J.\u:bu-f. 
JX/ ptincipalis , prinuria oratio. J^eudull'cbe/ 
fermo hypocriticui. ^»miuieUibe / verba cec- 
Icrtia. jpofrcbe/ fermo aulicui, curuha. J^g( 
nii.i.^i'/ 3nch'rrebe/ oratio meilita, verba 
doicia. J^nlprebe / fiw 55ebelf^rebe / caufatio. 
exeufatio. JpH If reben / rtiam apprlLwtut articuli 
dcfenftonalcs Reorum. ^urcurebe/ fermo pro- 
cax, lafcivus»peculani»mcretrieiust. ^Ainmer» 
rebe/ q vcrela threnos , qviritatuv .V anjelt ebc/ 
yhnt^trcbenrcbe/ oratio eccIcfiaAua , concio. 
^inberrebe / fermo puculis , inrptin. Mihi- 
rebe / naenta , lefTus. \ reu i i\ b e / oratio lamcn- 
tatoria. jTrieqe^rebe / mtfitaro. j?nnftrtbe/ 
folennit.artirtciofa. ^inbrebe / dulcclus. £e« 
ben^rebe/ fermo fälnficui. {obrebe / paoegv. 
ricum. Hlt)cnri'be / mendacium , fallacia 
rebt / fermo fvavii , -jueundus. IW; :tue ; rebe/ 
v.r. Iis. SVilTeiirebe / fermo rtolidui , incptiae, 
nugx. ^riul'u & {prunfrrbe / fermo magnifi* 
cui , vulgö complimrnt*. ^rtllrebe / verba glo- 
nofa, tumida. Siabt^ebe / interpreutio le- 
gum. Sieimrcbe / oratio ligata , rhythmica. 

€u)ii^rcbe aui einem üßplfVmaule/ pier. mel 
€ec ec in 



154* 

inorc,fd in cor de , Htm rß yvtd 3trtob*t«D«/ 
llrftD fcfcfuußtjanD* I oratio bland a , manus rapa- 

<e». ©a^ircb</thcfi«,/f«poGtio. £d)anbrebf/ 
fermo innecrus , impurus , obfeaem», opica ver- 
ba. iSci)crjrc&f/jocofui. v^chirnpf'rcbev injuria, 

1 dtiks &Ü)mt4)rrtt. cB^lupr^C / peroraüo. 
«£ chme td)drfDf / blandiu». t$d>ulrebe / dccla- 
matio. Cd)U^lCÖ</ apologia, apologifmus. 
@(f)C(inrcD( / verba Ccelcfta, nefanda. <§inn< 
VttK/ ü. (SpiQtcDc. acroama, ü. fophiäna, ar- 
gucia. (&palf / * @pi ttTCDe/ fermo fcurrilis, 
Komma , caviilum. igpnichrcbe / adagiura, 
paroemia. ©tatSrebe / oratio de republica. 
&taW<btl tarjrrica. (grcrbeiebe/ five £oD. 
teiirebC/ oratio funebris. (Sterbt! CbC ttiäm rß 
ultimum clogmm agonizantis. (Sticfrelrebe 
verba aculeaca , pungentia. ©treitrebe / difpu- 
tatio , i/. argumenta pro * contra. iraucrrebe/ 
oratio ttiftis , funeralis , IcfTus. JrinfrcDf / bac- 
chatio. Xroflrebf/ oratio confolatona. irofj 
TiDc / verba arrogantix plcna. £ngcnbrebe/ 
encomium vircuris. SBerantWPrtungtfrebe/ ora- 
tio rerponforia, elenftica. Unrcbc/ verba in- 
4igna , miuUa , abfurda. QKrtnfdrcbe/ aneeps, 
dubia. QßtflbC rrebc / Termo fccmincus, dclica- 
cus, it. nugatonns, futilit. 211« 23eiberrcbc/ 
nugas aniles. SBeltrebe / verba mundana , car 
nalia. ©eorfbeitreb* / oratio philofophica. 
BBunbcrrcbe / ftupenda. 3ömrtbC / immica, 
vehement . iracunda. 3roangrebe / coaßa, vio- 
Icnta. 3n>cnfelrebC/araphibolia. 

kleben / pr<tt.5<i)rtbet</ *wble/ ?*rtic. ßerebet/ 

dt gereut / diccre, loqvi , fari, ferroocinari , verba 
faecre, habere, edere, fundere, verbis agere. @e« 
fcfofoinbe leben / celeriter , # expedue loqvi. 
JfK'imltd) rebctl/ fubmtfsa voce diccre, mutirc, 
mufiarc , muflitare. üout reben / diccre clare, 
incendere liogvam, QSc rnehmltch unb bcutlid) 
reben/ apertc, dilucidc,pcrfpicuc, articuiatiüs 
loqvi. S0?it ißebacbt rebeil / praemeditate dicc- 
re. SBcll'eben t prxclare , eleganter , fplendidc 
diflercre. <gf rrbet K>0l / fermo ais oft . Ü'un i eft. 
£iinqc reben/ preduecre, trahere, perpetuarc fer- 

monem. Sßeitlcuftig oon einer vcad>e reben/ 
longiüs oratione provchi , copiofum , diffuCum, 
multumeffe in aliqvä reexplicanda. jicb b4f» 

tc viel baoon jurebe 11/ wenn ich wollte/ fufiu» hxc 

explicare liceret, fi in fingulis dilatandis evehi 
veilcm juftö longiüs. CDian brtvf bierpn mcbf 
fiel reben/ abftuicöduin cfl de hujusee ici feimo- 



!Xe 1542 

nc. £r rebet immer von bir / tu in illius orc ha- 

bitas, frcqvcntcr de tc loq vitur. mag nicf)C 
mi( ihm reben / imperrarc a mc non poilura , uc 
illum alloqvar » non pollüm adduci ut ferroo- 
nem cum co habeam. v£r rebt gut Sattln/ La* 
tinä oratione pentc «9t feienter utirur. (£r rtbt 
flar fcblccbr. Jra n ;oi |d) / in Gallice loqvendo di- 
äionc inqvinatirlimä utitur. f\d) habe (t md)t 
nei'fbet / nunavam fermonem habui de rc iftj. 

Wiat gerebet i|t füll unaerebet fron/ diöa indtfta 
(unto. «Sc rebet über bte malen §ebl / multüm 
aberrat in loqvendo , delirat liagvä. (g< (fi 
nicht a iwiufaqen, n»ie boeh er jureben pfleget / im. 
poilibile didu eft , qväm arroganter 4t fuperbc 
vocem collac. vrv hat in n ber (Strafe 
gerebet / abfolutioncm confccic fctmonii ar- 
gutüs. 

3veber/ ö«t /* SSeberinn / ote/ mai öf feemina io- 

qvens , dicem , didercm , loqvax , garrului , $£f 
garrula , diiertut , diferta. ^ielrcber / blatcro» 
loqvaculus. £$ielreberinn / loqvacula , nugi< 
gcrula. AHudrR 3ictcner / * SXcbnrr/ &et/ rhe- 
tor, orator, eloqvcnt ,ad dicendum paratus, 
mftruc>us. €in »ortrefflioVr 9iebner//i'r 2Sol< 

rebner / homo incrcdibüi cloqvcntia. Kt\\\ 
JP)aubtrebner / prineept eloqvcntiae. ©pi^reb» 

ner / fophifta, argotator. 9icbnerfnn / x>tt/ fec- 

mina in dicendo pcrpolita, copiofa, locuplcs. 
Ifr i't ein fiat(ll(bcr &cbner/ magna faculratc 
dicendi eft, vis eloqvcntiae eft in co. (Tin gn« 
ter JÄfbnct Fan Viel ausrichten, admirabilis & 
propedivina eft vis hominis cloqvcntis. £xt 

ift nicht frraef i ein $ebner/ber »fei aöor tc macht/ 

qvi verbolior eil , ei laus eloqvcntiae propterca 
non dabitur. > nf* ' 

fttblinOV Ol«/ Ar tOS lieben/ i.l tpfo.l'&tbtt fermo. 
Dicitur etiäm spudpettas SßiMrcbCllhcit / eloqvcn- 
cia, facundia. ^ef)irtbUUg/ dclirario hngv«. 
J&ÜCftrebunq/ arrogantiafcrmonis. Jl^rebung/ 
divcnicumm cautätione qviefuum. üan^farn* 
rebung/ tardirudo fermonis , deiner ber l<\ng> 

fnmrebt/ rardiloqvus. ^lirirebling / brevilo- 
qventia , ber tpcnicj rebt / brcviloqvus. 2Jid< 
rebong / garrulitas, multiloqvium , ^etnSSiel' 
reber/ mulnloq ut. ^figenrebung/ vantloaven* 
(ia, ^ef)mejchc-|reblinq/blandiloqventia. il>ol< 
rf r ihm ars dicendi, facundia. llbelrcbunq/ pau- 
ciloqv i um. balbuties, h e(itantta. 
SXebicht / SCebig / & ?if bcr'Jch / </. Kebbar / * «tfebi 
baft/ &*dvcrb. loq vens, diecns, duTcicni , it. 



1543 



1544 



• difcrrus, facundut , r^vcrbofui, garrului. Ad- 
vrrbitü. diferte, facunde, loqvacttcr, f utile. Qctll 

rebiebtrt SCBnb/ mulicr fuciüs. SBcnn man ijjt/ 

fo ift einem nidjt rrt>Ctlid) / venrer caret auribus. 
Jeu nemo porefr fimul flare de forbere . tdebfa- 
mehetu non rfl rnlerpelUndtu. £>rr tytapaüeo 1(1 
(II! rcbbilftcr iJoacl / pfirtacui fermoncs homi- 
nura imiurur. ©ad bc\( (*>et nd) t ift mehr als 
lU TCtbiir / fama mi um , qvö non »clocius ul- 
lum. Unrebbar/ UnreMwt /Unrcbio./ mau», 

tlingvj«. JXebeub ettdm adjeSrvt ufmpatur , ui ; 
(5elb|ircb(nbe ^tUigPcit / atqvira» mamfefta. 
rji >sft dicut : aeqvum fe ipium prasdicans. 

Slebnerifcb / *dj. W Adverb, oratorius , Ö'oratoric, 
rhecoricus, g^rhrtorice, facundut, & facunde. 

(Em anber« i|i Mi$t i ein anberi SKebnerifd) 
fern / aliud cd loqvcntcm , aliud eloqvcntcm 
eile. ^ 

nun qv'tdem vrrtH a reden/ lo- 
qvu rß tJmm ab *i\tiaix> ;\ci> ratio, cauta, in teile 
Öu*,y?p» opttrnotal nomincm rationr prxditum, 
hu iusq vc du du operancem. Hodi'e vrt 6 X<\> \d) <fl 



dedecore, virtus digniraremcjui fuftentat. Un> 
Vf Michtri f / improbicat , neq »itia , infamia. Ul> 
reMid>fcit »irb enblicbbocb juiebanben / flagitm 
tandem Aia peena mancr. |fi feine Ulirefr' 
Ud)Uit i brren man fid> beut |u $aae ntebt befUif' 

\U\(/ nulluni flagitium hodie incermutitur. 
v 21breDrn/ varmnoUt^ propntrß dchortari , ditfva- 
dere Drm.ie mficiando exculare fc . negando 
Aifpicionem amovere i fed r tum fignxficat : coo- 
filium aliqvod caperc , confultare, dehberarc, 
colloqvc ndo aliqvid fraruerc , adpromurerc, 

compromuterc. (Sie haben e« miteinanber ab> 
geredet / itaconvemtintcreos. Slbrebe/ & 2lb» 

rebttno/ QU/propr. dufvafio, inficiatio : drmAt 
confulratio , dehberatio: & tandem convenno, 
contrarius, pactum, compromiflum, it. collufio, 

coirio. <Se mar bie «Hbrcbe w neben mi i fic 
confttrurpm erat. |Jq) fan tt Hiebt in 91l*rcDe 
fern / oegare non poflum. »3lbrebüj / five }\ bi e ■ 
benMid}/ dclibrrabundui , dclibcrativut, conlul- 
tc , confultö , it. inficialis. (£r nirb eö rticbt ab» 
rebig femi / non inficia« ibir. 
^Inreben/ alloqvi.appcllare, compcllare, affari. 



honeflu», probu« , mnocem, ingenuus, fidui. C^^J ifc» ■^♦«•«Kh. ) • J." 

a j . i I 3<vmaeji )!in (btanreben/non judicoillumdi- 
reaus, integer, Candidus, ancrtui, 9; probe, „«' ' _ Ii k ^ / cu«-^ 

■ a • * • j i / gnum, qvem alloqvar. Stnreber / Der/ 5aitre< 

honette, integre, incorrupte , candide , finecre, infiw. >_ cl- c_ n -ii 
-Ikii^ , .a:v l._.a/ bennn/Me/mas tffaem.na compcllani, allo- 



aperte. ^ine reMiebe i il-t / aaib honetra. 
(ein rcMteber Wann vir multi probicatccon- 
fpicuut , egregia vitat tinccritate clarus. (£i i\\ 
(in reblid)C6 (^emüt in ibm / ingenium honefra- 
te corroboratum poilidee. €^ (tnben |i<b beut 
|U t.v.u menia reMiebe teilte/ pauci funt hodie, 
qui ftudiurn fuum in probicateponunr. (£r brtlt 
peb l iMieb / integre vivit. i\cMid> tti*m non- 
nuntjTjm ponitur pro jufto, digno, ly vo. 10er 
ift reblieJ) bejablt/ meritö pana* luit, dignum 

paccila operculum. ^ch n>i(i ibn nod) reblid) fin< 

ben / rctnbuam ei largitcr , qvod commeruic. 
Contrtrium rß UlUiDli(i) / inhoneftua , fcelcftu«, 
improbut, uet jnu» . perverfu«, infamis. Uli 
re Miel); sgtucr'e / facinora ncqviflima. £r ban 
be!t unreblid) an mir / indigne mc traAat T ic 

frt bat mieb unreMicb iu fenn gcbunFct/ hoc mihi 
vifamcftindignum. • 

SXeblicbf eif / 0«/ * das fteMith fepn/ probitaf, 
honefrat, integnta«, honeOum .(incerms ,can 
dor , ingcnuitat. fKcbliebfeif f ommt febou fVn 

Tita; cum virtutc rradultx lempermanet pr.x- 

mium fuum. Cheine SKeblicbf eu erb4lt ibn beo 
rubren / intcgritatu fubfidio (utut eftab omni 



pclla 

qven«. Stnrebiinej ' Di« / * DÄö^lnrebcn/ afta- 

tui, compellatio , allocutio. alloqvium. (£r 

b<Slt ibnbctfSlnreben* unrourbia/ nondignatur 
iilum aiioqvid. greunblicbe^ ylnreben / ahSitus 

bland«. 

iUllfreben / * Treben / perfvadere , inducere , im- 
pcllere, movere, fleclere, excitare oratione. 
«Sf« 1 Sßereben etiam fi^nißcat: colloqvi .terraonet 
jüngere. (gid> mit einanber bereben / pacifci , dc- 

liberare, fermones inter fe conferre , fociarc 

(Erbat ihmbnei$[erbnp(baufaerebt/fic oratio- 
ne cum pcrcullir , ut eqvum emeret. Qlufreber/ 
ftvr 53eveber/D(r/ fvator, perfvaden», au (fror, 
d uclor. Slufrebung / ^e re biina t de *m -}{ nf de 
Treben / pcHvatio. fberebet / * -i perfvafti«. 

(£r ift babin berebet / tl opintonc trahirur. Ve- 
rum berebt / rß eloqvcnt , difcrtut, facundut. 
Verebt fepn / fäcundia valere. (£ih belebter 
?Ö?einn/ vireloqventiü exercttuijocuples Uli; 
berebt / infacundut , lndifcrtus , clingvit. U\\: 
berebt fenn / cloqvcnrix gutlum non habere* 
inopem facultate dicendi eitle. QStTt'bff. m / i.^. 

rß y-vod bercDr / & iinberebt|am / qvod unbc# 
rrDi. Qfcrebtfamfeit / Du/ cloqvcntia , facu»- 
(£ce cc ij dia, 



9te 



IJ46 



du . i'vadcla. Uiibrt'cbtiaiwctf/' infatundia.in- 
fantia, inopia jjcjunicasin diccndo. 

SliJSicbCIl ' pronuiuiarc, ctfcrrc diccndo» cloqvi, 
crtar 1 . djccndi fincm faccrc , orationcm fini- 
i c . Et propalam loqvi, dispalarc, enunciarc, 
cffutirc. lt. fcrmonc frangcre. 9)J.;UJnu9 ibme 
tottf Ulri ken / (ic a eud ui eft animu» ejus ab ifta 

• rc. (fincm ben &bira.lauben auereben / collere 

üipcrirmoncm. £K»-£.i§ rtUSrcDtll/ revocare 
ammum ab odio. |<a|j nttCQ bOu) Uk lebCU qvid 
me interpcllas ? cxpc&a , dum abfolvam qv» 

dicenda reftanc. 9{eb ti nur tun Üb aul/ :'■•<■ 

hlliUiö/ dicuntenimctiam lyetauä', B 'beraube» 
rcCvu / loqvereaudacrcr»rumpei.ientium, pro- 
fcrmcntii tuacogitarafine metu. €tf i|iiud)t 
iv ol autfjureben / diflScilc diäu eft. 2lu&rebe/ & 
21 iiörcDuiiij/ Die/ & dm 2lusrcben/ clocutio, pro- 
nunciacio» tf.flcxua animi iermonc. Ol u sie Fe 
etiamin jure eß , exceptio , dcfcnfioRci, ö'allc- 
gacio advcriu» aöioncm , rc$tlid)C OlikicDc. 
Ulutfcbc r>iiben / exceptio nc üb. 2ßro|iu eine 
2iUi>rcbc V numqvid caufarc ? ^CUgeuaufrcbe/ 
. irefponfio, t^dcpolitiotcftium. P "ui.-u'lV 
•iheß expofitio, exp licacio , gg'cnarratio rcialicu- 
s jus. Slröreblicb/ *A enarrabiiu. ,£nlbau$rcb; 
liebt $ßi>rt< lurbrillgCR / femeladr certiata verba 
admurmurarc* Unaurfrcblid)/ ineffabil«, UX- 
w «narrabiln. 

©reinreDen/interloqTi, incerpellare, incidere fer- 
monem , diatur ttiam bar.ttrcbcn orationc con- 
firmare. 3 d) mag n Ubrs barju reben / aon in- 
■ xerponam, haue immifeebo mc huic rci» crFu- 
siani hoc xolloqvmm. Qemin* fere bic funt: 

& ar gegen* &arroiber> cc&anrotfuScnrebcn/ in- 

tu!. in, conrradicerc , repugnarc , proteftan. 
£>»iri»W|'d)Cn • five ^m\fä)tnt(bt / incerlocutio. 
intci pcliatio.protcft.it 10. öevjcnrcbe/ concra- 
dictio. 

d'llH'cbctl / etiäm expomtur : interfari , interloqvi. 
lt. admurmurarc , monere. £r lÄjjf jid) nichts 

. eiurcbeu / nulluni monenti locuin rclinqvit, ne- 
minem au kul tat . auresbene fcnticntibui nun- 
qvam pratbcc. (jiUClIi t'ilt Jiil'i Cinrcbf R I ani- 
mumdare,adderx,augcre, firmare. :\cb ibin 
Dod> (in / five |ll : Efl mim *UCECO<rt / idem tptoit 
ftnreDcn / commonc illum de hac rc , magere 
ei, qv* facienda Aint. giuem i>e c 'cMkb ein 
ftvr \\Kxtic\\ frufträ aliqvcm prxmoncrc , ad 
momtione nihil perKccre. (£ini*i*fre / l£inrc 
bUfli}/ o OiJÄ^IlU'v'Deil/ uucit'auo,ir.icc- 



locurio , ä. admonuio .cohortatio , c^objetho, 
exccpcio . pro duci o. O. nc alle vi in utiö ii>i- 

DericDc / absq vc omni except ionc fri voli. (^in» 

rebe 6er Sßtdjpniifdt / exceptio nullicaü». (Ein» 

teDrt/Dec/ Tvaior, monttor, c omni cor, infti- 
gacor , impuifor. <£nir cDcr I / *dj. i5 adixrbi 
(vtforiut 1 mooitorius , per modum conGlii, 
aut Tvadendo. ■ 
^ntre^en/ pott.eß,Alias Q>crrebCft7 abjurarc, cjuxa- 
rc , denegare , it. impropric , ö depravaec loqvi. 

€r entrebet ti alles/ waö er^erebet/ ommbu 
renunciae promiiHs. ^d; habe mid) entrebf/ 
deliravi , aberravi lingva. vf r bat |Tcl) OCrrcbt/ 
lingvaprzcurru mentem, vetbum iftuderailr, 
(ecus ac dieexe arbitratui eft ^d) »crrcöc bCB 
v23cin niebf / nunqvam abjurabo uoum. QJcr» 
rebtn rtLxm rß vovere , promitterc. *c\d) |8 Ct* 
toa^ VCrrebcn/ religione von le obftnngcre ad 

aiiqvid. 34) babe und) biefen ^benb eerrebt/ 
adecenam promifi. Dtcjun^fr uift fd)ün rer« 
rebt/ defpontata jam eft virgo. vilUii Duiui Die/ 
dr ^errcbmi^ / error , pratcipitanna lingvaa. 
Q3-:ri\Dii!U) et: -im rfl ■ votum, devotio, promn- 
(10 , obligatio : aiüs abjuratio , denegatio. 

Starrebio,/ cViSerrcberlid)/ vouvui, 

devotus , it. hxiirans, titubam lingvä , adjuran- 
do. Un»crrcbfrli(t>cö ÜRäijblein / ülocabiht 
puclla. 

v£' r reben / ttiam polt. magU rfl , qvkm populäre. Ser- 
mone acqvircrc , cloqventiä emeere > audicn- 
tium aniraos orationc fkerere , expugnarc, vin- 
cere. (D?an fatt ftd) eben unb £ob erreben/ fn 
dt mors in lingva pofica eft. <f neben rium tß : 
demonfVrare, coarguere, cvinccrc , orationi h- 
dem faccrc. Et ita vi r vebu na / Ott / rjfrt : Elen- 
chus, approbano, confirmatio: B'SVrebiTlid)/ 
elcnAicus, vcrillmilis, probabilit. 

^ilX> ßvt Sorrebcn / praedicere, praefari, pracloqri, 
tf. praemonlrrarc, praefagirc, vaticinari. v£uicm 
tttt\\t ÖOrreben / Aiggcrcrealiqvidaluui , verba 
darc, dictif aliqrcm mulecre : /.'. dictarc aiiqvid« 

SSorrcber/ * SorrcbRcr/ prologu« : // mtex- 
ceflor, deprecator. ^lUTcbneriun t>te/ patro- 
na , fcCrnina intercedent , advocata. tSorrebe/ 
Die / proaemium , praefatio , antcloqvium . pro« 
loqvium, antelogium, exordium. 
Treben / promitterc, polliccri.condicere, fpon* 
dere , deipondere , fidejubere, voverc. devotare» 
reeipere , ftipulari , fponfionem facere. f^d) <\C* 

rebc uub gebbe ed bir / übt profitcor & poiuecor 

hoc. 



1547 



Otfae man gercbex bat / M mui man bat« («Xecdt / *Ji. &*Jvnb fvodoim etmmfjtct fam^ 

romifla fuur ferenda, fßov getoij? htl e ß , &p r9 pr. notat: rationi confentancum : L 



hoc. 

fcn p 

lebämdjtgcreben/ cectö polliccri non poflum. 

©iTcta - ötfC, pronullor. (>)i'nDun^ Ol«/ pro- 
miilio, polhutauo, rcccptum, ftipulatio, obli 
gano, fponlio. 
Sptli'rt'&CH' aberrarc in vcrbis, impcdice loqvi , va- 
cillare ltngvä , putidiül diccrc : It. mor*liter fu 
mitur pro mcnrn i. ä verirate deHeAcrc, mcndacia 
proloqvi. V£itu C0?i?i"cl>tf/ oratio abcrran», fal 
ia , mcndax , htulca , vactllant , titubant, praeci 
picara 

SDiit»* nebenrcben/ tf. mifeiuanben* |nfammcn 
rct)CII/ colloq vi, jüngere (crmoncs, fociarevcr 
ba, contabutan , colloqvia niüccrc _jd) I) ibi' 

lange mir (bin geredet / mulcis verbis cgi cum il- 
lo , loagam cum co oranooem habui. 5ßir 
fbnnen nid>r miteinanber reben / deeft nobit fer- 
fflonu commumeario. (£ine SRebenrebe/ fermo 
minus pnncipalis, fbrtuiiut, incident, Aiccifi- 

vus, rccundariui. Sufammenrebung / coUo- 

qvium. 

tRad)reben/ fropr. imitari fvadam alteriut» feqvi 
oornum dicendi, prxcuntcm (igillatim feqvi. 
hinein tibcl nadjrcben > dccrahcrc alieui. JDfan 
f »ui [flu- nichts brift« naebreben/ nemo advcrii 

Svuq vam contra famam mcam afTcrrc potent. 
Irt d)rcbev Dl«/ imitatio vexborum , rumor, au- 
ditio. i^ofcScadjrebc/ infamia. Sftadjreber/ 



um 

rß , &p> opr. notMt: rarjoni confentancum : hodii 
re&us, xqvus,juftus,legitimut, &: redte, jufte, 
bene, probe, lcpide,concinne. <Ked)t C JP)ant)/ 
dextera , dexrra. 3ur S)ied)fen / ad dexteram. 
3ied)te 111 (je / remperameneum , aeqvirat. 3>r 
red)« 21fcg / via plana , iter directum. 9icd)IC< 
Qllter/atasmatura, inregra. (grffj im redeten 
Silter/floretastate. $Xcc&fe r $rubcr / £crma- 
nui. «Xcd)tc cd)WC|tcr/ germana. SKccbte ÜKrf» 
nuntj/vera , (Irma Icntentia. 9ifd)( rcfcrn *qvu 
raiem loqv». $Xcdjf|'djjfien / fteere judicia. 
Diedjt feben / pervidere. &ed)t fpreeben/ jut di- 
cere. 9Ccct»f lüul / fei iciccr. ©ar rc<0t/ opcime. 
€» tote red) t / fcuge fadruro bonum .' jd) bin 
riCftt bd|C auf Ü)U / indignationc certe in cum 
comotutfum. 2ßi) mirr<d)f ifi/nifallor. vrcbC 
ld) .ni>crs rcd)t / Ii iaht cerno, mfi mc fallunc 
oculi. aßenn idjs rrcftt bebaken babe / fi rede 
memini. gr beigf reefct Ifo , mc ac memo ita 
nommacur. Unredjf / injuftu« , iniqvut , indi- 
gnut, tf: injuire , iniqve , indigne. Unredjt 
tubn/ )uftmam violarc, dcfcrcrc. i|( 111t» 

rt<t)C / diflcntita jure, h«c ret iniqviiaccm ha- 
bet. Unred)t geben / a via aberrare. £>ubift 
unred)t bran / cot6 c<rl& errat, vf 5 v\ be^er un* 
red)t leiten / «1 1? unredjt tubn / aeeipere prxftar, 

qväm infcrrc injunam. 2ßinfelrCfi{/orthogo- 
nui 1 orthogonius. 



fc«t / fam.gerator , «m.tator Ccrmonit. Ucuch. Iffoty, x> M / pl. DM 9ie*te / jui.aqTitaa.lcx.julli- 



r efce rtUm rß epilogus , perorauo. 
UberreDen/ perfvadere, adducerc, blanditiitdcli- 

nirc. c? iätm avo.i bcvcpcn. <£jd) überreben 

laßen / perfvaeferi , permuleeri, adduci» aticu. 

jui auOonrarem feqvi. (ginen nid)t uberreben 

f Pnnen / in caflüm verba faecre. f\d) fan um!) 
be^en nid)t uberreben / tantum impetrare a mc 
non pofliim. Ubcrrebt feDIt / perfvaAun efle. 
Uberreber / Der / fvafor. UberreDung / perff a- 
fio. 

Ilmreben / circumloqvi rem. per cirenirum qv». 
dam dcclararc. Untrcbung/ Mc / periphrafis, 
circumlocutio , deferiprio , circuitui. UlllfC 
bcr(td) / per: phrafticc , circumfcriptc. 

SBiebetTfben contraducre , obloqvi , redargnere : 
/(.amoliri ,refcllerc,confutare. Prcpr. repece- 

re , reircrare verba. €r baf wieberejerebt/ 

icerum.denuödixir. 2Bicberrebe/l>M/ *?Ü3iC' 
berrebung/ refponHo, exceptio, coacradi&io, 
confutatto , controvetiu. 



cia 1 aeqvabilitaa » it. judicium , fententia , deerc- 
rum . Iis , diücpt.uio , procciTut. £>ii" .'\.d)re 
bringend alfß mit / jurahocvolunt, legibus hoc 
licet, fancicum eft , obtinet. (£g ifi bttl Siebten 
Jliroiber/ leget vetant, obirant, contra fat, juri 
inimicum,adverrariumc(r. (£$ifi red)ten$/ fu- 
rii eft. UnerFannren .Oicdjten? / fine cognitione 
caufc. <& bat einer fo »iel red)t / alt ber an* 

berc/ Mqvode pari |urcutunrur ,vri vivuatcum 
ai 1 is. ?0? if aletd)em ?hti)t I acqv} lance jd) 
babe bal Mahl vor muh 1 jure tutut Tum , legum 
prxfidid fepeut Tum ©ie 9ved)f t ftltb l)ir rinnen 
md)t cima/ ieget diicrepant, diffentiuntin hlc 

causa. 2>em 9ied)t eine wltfcftwr SRafe breben/ 
i.e. bal Dieebt beugen / oerfebren/ jut torqvcre, 

infleßere , adulterare, corrumpere. 5)J n ftn»* 
bet ie&t fein :\aht abcd juta toro .Kriege 
Vi roenig ?ied)t babeim I inrer arma (iTcnt leget. 

v£ ein 9ied)t itbergcbcn / oon feinem <Kedjt ab» 

fteben/ a jure (uo djfccdctc, jut tuum rchnqvcre. 

€ee ec iij (£* 



i)4? 9te 

(f i qeföicbct mit aBein 9Ced>r i eft res ple na ju- 
fticias , par , five fas eft. .0 .n> «Uinjc dittfrt / jus 
univcrium. Sftilligerf SKed)t/ jus xq vabile, legt, 
eimotn. v£d)an !ftecJ)r / jusfummum. Cfdwf 
SKcd)f / ein brjs £^ect)r - jus fummuro , maxima fae- 
pc injuria eft. (jklinD I lex molitor , jus 
remiflum. Üofc 9ied)t / jus aiicnum , iniqvum, 
IcxabAirda. ©6ttlid) ?>ifdjf/ jus divinum. (*>e> 
mein ?icc$t / jus commune. 9<aturlid» 9icd)t/ 
naturale. @ei|ilid) / canonicum. SÖeltlid)/ 
civile, iiciYw» r/um 32>ucg<rli4? Rreln. t&o 
fdjrieben .^ud)t / jus scriptum. Unbefdjrirben/ 
non fenptum. (~el ( im Dved)l jut informe, in- 
conditum , peregrinum. 2BibcrlieJ)e< 
lex adverfa, repugnans. 
$lbtritrrrd)f/ j- ictflum. äib|H^red)t/ a/*a/ 

|t(Uer/ 2lbfdlO$/ prctium migrationu. 2iehT « 
recht jus agrorum • Jeu agriculturae. \]Ili5t'cd)f / 
fitrio juris, jus vel qvafi. % }\f U\ red)f/ jus feqvius, 

poftenus. Siltarredjr / Jun,drcdbr / Stiren 

rt"d)f / ^)farrcd)t/ nonnunavam ffnonyna J'unt, 
notanttfa jus patronatüs , £5 collaturae. 5hnt? 
rcd)r/pr*f c aurarum jura. Qlrmcttrcd^t/ elec- 
mofynae , pauprruin portiones , {^pnvilegia. 
\Sid|) in* , 2lrmciiri-d)t leiten / praeviö juramentö 
paupertatis gram litigare. 51lired)f / |us rurc- 
(Ire. 01ii?|";vium tdH/ 2lt) c-t Jlsjtirig/ jus 
gratis hofpitandi magnatibus atqvc paironis 
- competeas , vulgi dicitur jtu A\hergAri*. $>ar 
Ted)t /cruenratio, vel ftillicidium fangvinis ca- 
daverum occiforum in praefentia oeetfons. 
trauet 'i t(ht / rufticorura jura. 95fll»lcbun<J$> 
red) t / jus caduci. Sfcitr |i» $r .i ur eebr j u * bra- 
xandi i facultas ecrcvifiam coqvendi. ?btXQ> 
red)t/ ftatuta mcrallicorum. 3c3ifd>Of6fCCf)t/ jus 
epifcopalc. ^5oDcnred)t / varta noitt ^modienim 
ejl fuperfiaei jus, modo pecunia forenfis , qvre 
in nundinis ä mercatonbus folvitur , *lihs 
0trtnl>cr,clc; '/? r/>am folanum , c-> canon, qvi 
ab cmphirevra fol v infr, tr. '^jpDcnred)t dicitur de- 
dudlio frumenti in horrcis , a/ia/ £>oDenr<f1. 
^ptillierct)ri'd>f / jus nauticum , vulgoBodmerut. 
$r<innrCCfyt / donatio propter nuptias , vulgo 
mor ianatic* , tllcuctcn gäbe, »^rndetir ed)f ■ jus 
poutium. 3)ruberred)t / Aicccllio cotlaccralis 
tratrum A fororum. üSninnvedK / jus foncium. 
' ^ firt}rrred)f< jus civitatis &civium. ^rotreebt 

alimentorum. lil)l'i|h'nrid)t / Chrifttanum. 

Qad)re$t / fite J , jbi ';edu / ftillicidii. ©egen» 
/i vr Sanft & &olbenrcd[K/ i us armatum , jus nn- 



fKe 1550 

dicationis privat*. ©eirf)fe!red)f/ jus temonis 
immictendi. £)ietlfrre<&l7 & gronreffct/ opexat. 
£)injred)t/ jurtsdiaio. ©orneebt / jus paga- 
num. ^bered)t/jura matnmonialia. tJbrcfl; 
red)t / jus Honorar. um. €io,en» five fBcibf?» 
red)f / jus proprium, de däo,ii. jus cerebnnum. 

jgen|d)a|trcü>f / jus fermutis. ijrbreeit / he- 

reditarium. (£rbfall^ Jeu %xb$aiiqtru!)t t jus 
fucccdcndi ab inteftaro. ^rblapflni}^ie(f>t / ex 
teftamento. <£rb|l»>Umrecf)t/ fodmarumhere 

ditanarum. (grihrnrcfif / * 95f»jrabiiupreeify 

fepulturx. ^abri'ecbt/ jus,jumcutumagcn>ii, 
aftüs, 6^ aliifignij. Jus naufragu, ü*U. Varcch, 
& droit des naufrages. ßailjl ^olhn« 4 2tfat» 
n)illenred)t / jus miiitare armatum, & vmdicla 
pnvata. fitaii-J'u ^<ntV(d)t/ jus gladii, merum 
Imperium, gorftted)! / Jus forcilaJe. grau» 

fenreebr/ francicum grauen five apiiberrcebf/ 

privi egia muiicrum. greunbsredjf / ca<us pro 
amico. greunbred)C^'amf/?; jus rctracTüt ,feu 

frotimifeos,*/ui/3u<< :\ ■ . m'jiii'jedjf. greo« 
auf^rettt / fubhaftatio. gud)?reei)f mir einem 

iPiclen dcgluberealiqfem. gnr|[enred)t 1 jura 
pnncipom. ©^itreeftf / judicium fummanum 
cxtraordinarie ad preecs attons peregum infli- 
turum , it. prorogatio jurisdiüionis inter peri'o- 
nas cxrrancas in loco peregrino. ( Ä 3.ir:cnred)t/ 
ejl jus prasdiorum , ubi pallura eft prohibita. 
@r»nbred)t/ dominium directum : dominium 

utile autem eß @enie§rc<bf. 4it*"i rß ©runb» 
nirred)t jus, qvo bona naufragorum cedunt 
dominis, ad qvorum littus factum eft naufra- 

gium, ahks : ^argeejclt. ©ü^ner SKinijereeljt/ 
jus aurcorum annutorum. ^)aul»M'id)( / jus 
eminens, primarium, praseipuum. Jf)aiiM\ d)t/ 
poteftas patrisfamilias , dominica , domefticira- 
tisjus. J»penfcrreei)(/ pecumacarnificipro exe- 
cutionc debita. J£h:rt>eveef)f / pecunia, q»am 
fubdni rationc loci & foci Domino perfolvunt, 
U. rationcarcae. Dialut yvot^ .ncrbredjf / pras- 
eipuum in venditionc prasdn aur domus , q vod 
mamfamilias ab emtore datur. J£)urcnrt'djt/ 
merces meritrida. J^u(red)t / ju« compafeui. 
älik ffieiberedjt. J&ofrcd)f/ falutatio linutata, 
feu conditionahs, Aiirc : auf #9ftc<S)t bringen/ 
Jen |Uetrinfeu / rß, cum poculum propmarur aal 
aeeipitur cirra praejudicium injunas , rnsnente fai. 
iHtone injunarum. ^»UU&e» Jeu < $h$f.K\t&V capti 
cervi daps canana , jru polluilum canarium . it. 
accidenule qvoddam prxf cetorum vcnationis. 

3uben» 



9te 



Dir 



15^2 



3ljDcnrc4>f / judaeorum privilegia. Jungfer 
UÖ)t 1 virginum jura. jjunferi * 9Mrtrrrc<fot< 
nobihum pnvilegia: ahai £{(( fOTCdjt vocatur 
fracucuminSilcfia, pcrqvodlites nonpcrjudi- 
ccs , fed per arbirros dcmiiunrur. JfamnnT; 
rcdjt/ jus camerale. tfampfrctht / jus duclJo- 
rum , de ovo Schottel, dt comp, nomin. RäMipf* 
redn erfordert / t>a# bem ÄaefotDcrer Dar 
SUmpfptot? wgaben anb ver fiebern , Dar* 
gegen t>et (EFeforomc Die Wehren $0 legen/ 
not) tiPäblts: reiben tu fyaben gebaret kci 

fcrri'(t)( / jus C.Tcürcum , eivile, corpus iuris ci- 
vilis #int>f$rc<t>t/ legitima. .tflolicrrce&t / re- 
guUe monaftenorum. .tf t\UirccI)t / JUS Gera- 
nn , menfurationis. jfricgtfrte&t I * HHcb 
ferrcdjc / junsdiiho militaris. J{'»nimfrrc(l)t' 

jus aircftorum IllTCCfjf / jus optionis , vei 
cligcndi , fvod minor habet. Sed & OlTed)t / »on- 
rtuUibt eß jus caduci. ftinbTedjt/ jus pro vi n- 

ciaic. fcehnredjt / feudale. fcVift ungerecht/ 

obftagii. fcld>frc<!>f / luminil. Srfoenree&f/ 
focietaslconina. 9)? Jlcfijrcd)t /conftitutiones 
criminale*. SO?,» unrid>I / vafallagium , it. jus 
ingcnuitaus 4r libcrratis : Eß ettam Judicium 
malli ,«r7 criminale nobilium. 9)?arfrcci)t7 jus 
nundinarum. 3Rrtfittrcd)t/ jura * ftatura opi- 
Gcum, alias $M\!tOCxH> &%MUn(\4T<<i)t. 5KÜI- 
rcd)(/molendtnibannalisjus. *£R{|llircd)t/ jus 
eudendx monetas. S^adjredjt / Jus emergens, 
ex pofHafto , xr/port migra rionem ofEcialisaut 
fubdiri. ?V.d)b.in*t'd)r / jus congrui , vicinita- 
tis: jHiaj^lai)(tT(^t. Sed ^li<S)biXVt^)t aliA 
figmficatione rß certa fumma pecunia? communi» 
tan folvenda forcniibus , fi qvid proprii in pago 
poflidere volucrint. 9lofrcd)f/ legitima impe- 
diraenra , alth i£btf b jft. Obt'lT ab t / jus fupe- 
rioriraris £)ri)drcdjf/ JCtifordalium,urtrBa,ar 
daiium, Judicium Dci, comprebrndit fvatuor proba- 
tionum genera ; durllo, ferro rrnito , atp iftrvente 
atp>A frigid*, tyjbfl» ftve tyi\bfti\<S) tKtfytf jus 
ponnfiaum . canonicum fyfa\'TCt!t)t / paro- 
ehorum jura. *ße rfunciire d)t / jus perfonarum, 
•rt (räche nreeftf/ jus rerum.^ $fant>rceht/ jus hy - 

potheese * pignoris. 'JV'kfiliKTrcchf / pecunia 
adacqvirendam aur con.'ervanctam qvafi pofles- 
fionem bonorum falinanum danda. JXailb 
rcd)f / praedae . 8$* prardonuro. JXciuV red) t / jus 
publicum. £XUt)tTrd)t / denunciatio delicto- 
rum. riU(fd)cr}inöri*d>r / ju penfionum pro 
moviWilium. ^ud}|\llV(d)t/ Saxomcum. vcfll- ' 



rrd)t/ lex Salica. Gailftttty / leges potandi. 
(^djenfrechf/ vcndcndi cexev ifiam jus. ^d)(iKi 
recht/ fiftum , apparens. Unfcer t>cm <So^fiB 
9ffd)ten$/ /ub fpccie reai. ۟^i/frfd)f / leges 
naucicae. €c&iimrfd)( / perpcndicularis , 
perpcndiculantcr. (Hdjnum(I)t JUTOiDcr füll, 
fm/e diametroadrerfari. ÜrC^ra^rcd^f / obli- 
qvus. 6u^lllrcd)t / fpeeimen artis E£ cruditio- 
nii. ^(^11^ *^dS)irmrcd)(/ advocajiaarma- 
ca. Gct>n>iiDmrcd^t / jus Svevicum. 6cnfel- 

rc d)V &2ßaqre*t/ arcuatim. r3piclrc^ / jus 
aleae. (£j>iffrf4>t / Judicium haftarum , cnmi- 
nale. ©tflDtrr d)f/ jus municipale,/<i^ civitatis, 
etafclredjt/ frapuiac. efan^fdjf/ Judicium 
ftatarium , militarc criminale fub dio. //. bena- 

fiemm detraftus. ©fangen« five ©anrrc^/ 

fubhaftatio bonorum. <?(a(lrc(t|t / jus ß»' 
publica!. 5ci(rrcf)t/fcpa ratio bonorum , divi- 
fio hereditatis $ cd)l(TX( (fit/ dos, filiarum do- 
utio. $ramrr((f/ justigniimmittendi. 2}cm ' 
r«f)t / Judicium criminale in Wcftphalia. S5e1n# 
& ^rinrcf^t / jus venia; , de qw vid. Schottel, de 

Lingv. German jag. e o?. 3erfangfnf<f)aftrf(frt/ 

juscxbonis affedhs competens. Unreif / in- 
juria. 33pg^rcCJ)t/ jusadvocaticum. <8orfauf4; 
rc<f)f / jus pronmifcos. VSoXbXtfyV jus forefta- 
le . fvlvatuum. SBaff mebt / aq»* ducenche. 
SBnpcrung^rf d)f / jus irrigandi prata. 2ßf d)f;l 
red)f/alte*nanda» 5ßf id>fri^rfd)(/pax muni- 
cipalis. 5öif t>f rrf (^t / reconventio. 3Bict>tt; 
Paufrfd>f / jus rcirovendendi. 2öinfflr«fit/ 
jus impluvii communis , avod adificans pedittu 
tribm tatum relinqwre debet. 3flUnre(l)(/ jus fe- 
prum habendi. 3iirnnerrf(i>t / jus fuperficici. 
3c()fnDlf{i)f / deeimarum. 3n)fifclrfd)f / jus 
controverfuii! , dubium. ^<\%X«i)t I jus inci- 
fionis frondium, ut retia expandi dt opcrcula 
confici qveant. 
?iccbrrn / gfrrdjfef/ littgare, lite certare, j'udicio 
contcndcrcjusfuum perfeqvi , judicium faecre, 
litcmalicui incendere, aAioncminflituere. Um 
eine Vfrl'frfKiff rt'Cbren/ de heredirateambigerr, 
in conrroverfiam venire. fb($tX/ rpcnig mit 
?ied)f / nl* tie! mit regten / prarftat pauca pos- 
fiderc in pace, qvamde re incerta fummo jure 
experiri. Compfita funt: ta'rccfren / judiciö 
libetari,abfolvia hribus, rclinqvrre.deponcre, 
abjicere caufam , abttinere Ce ä licibus. (Jrt jd), 
fen/ fett 5Ibrcdpfen / lege potiri. litemauferre, 

viueere judicio. €r $At ihm nicht* abnehffn 



l 553 



9ic 



f DUllCB / nihil obcinuic contra cum in judicio. 
§orfrfd)*ftl / continuare lircs, )us fimm perle 
q*i. 3ch miip nun mit ihm iVi rvi d>rcu / ti hilft 
Rid)t6 burour / manec mihi jam contencio cum 
CO* lngtatiismcn. lu dkunt; (£t hat flü) CHI* 

mal (uneingerechtet / unt» mag fchf n / rcie er fid> 
tsieber berailsrrchiC. Jam femel manum con 
feruir, qvä ratione fc expediat, vidcac ipfc. 
SD?it & SRcbcnrC^tcn / confbreem heu eile. 
QBteberrcchrcu / denuö litigarc. SScrTccbten 
qvidem proprie effet : bona fua licigiit perdere, 
rem familiärem proceflibu s con ricerc , vet um pe 
€uliari fignfcationf §8cFTC(fjtcn ufurpatur pro 
collcßat pro rationc faculutum durum folgere 
xnagiftratui. £>ic iHcitbi* »erfechten oft am »e 
niaiten / di vires plerumqvc parum de boms Tuis 
in fifeum conferunc. Hincrft : 93cri"C<t)fcrc ©ii 
tcr / bona in cataftrum curiae relata. Ull&cT 
rcdjrcre ©fltCT / fäcultates contributionibut cx 
emptas, (ubdu&ae. 93crrechtuua,/&ie/ contri 
buno , collccla , cenfas , pcnllo publica. QScr 
rechter / t>Cr / cenfiticut , com nbuens. ß$cr 

rechtlich/ ädj. & »Jverb. colicftim. @i<h jer 

TCu)t(W \ ß •• defatigari lieibus , proceftibut variii 
exeruciari. berechtiget feiMi / poteftatem fa- 
ciendi habere. 3<h bin bellen berechtige! ' hoc 
mihi per leget licet , datum eft mihi prineipis 
pcruufl'u. Init Berechtigung / Oie / conceflio, 
permiftto, libcra poteftas. Dicimut etum: (£j 
neu berechtigen/ »eniamdare, poteftatem con 
cedere , face rc , tribucre , it. caufam cognofccrc, 
fententiam exeqvi, B 1 juft.flcare. 
JtCcbtcr/ t>cr / litigator. actor. judicium poftulant, 
aclionem petent, dicam fcribent. £Ked)tcrinn/ 
DtC/ litigatrix »fccminalitesmovcns, judicium 
fubiens. Kcd)tcr etiamrß vir juftus, honeftus, 
scqvus, probus: Sed & iromee Jicitur pro a/turo, 
callido , verfuto , v et c rarere, (fr ift mir tDOl ein 
rechtet / five: £r ift Der rechten einer / infignice 
improbus eft , homo eft infignirer ncqvam, 

Compof.rß ©crechter/ * Gerecht/ juftus, fanftut. 

«qvus. 3>!|fe$ jjl rc4)t/ fnr ßerecfjf / juftitia 
hoc poftular, ratio prareipit, acqvitatcm habet. 

SDcr ©crechit roirD blühen wie ein $)almbaiira/ 

juftus ut palma florebit. Ungerecht / injuftus, 
£finjuße,iniqvus,gfiniqve. ©crecht machen/ 
falvare, juftifkarc , un.u ©erre&tniAchuna / jufti- 
ficatio. Ungerecht machen / peccaris imbuerc, 
concaminare fceicribus , femina injuftitixipar- 
gcie. ©crcdjt 'ß rtutm commoduf , aptuj , coa- 



cinnuf. ©je Schuhe ftnb mir neie<ht/«'cei pe- 
dibus meis apti (unt. .£)a$ 5^tci& tfi mir nicht 
qerecht / ▼efru ifta habili>& convemensnon et!. 
VIT ift Ii) alle (Sattel gerecht / ommum horarum 
homo eft , a natura t actus , fiäus , formaru« fi- 
detur adomnia , nemo eft illocommodior, ««I 
apuor in rebus gerendif. 

©crechtiejfeit/M*/ juttitia , ccqvirat ,?eqvabiliraf. 
probitai. ©eTed;tia.fcit bearetfet nüe Xu9f^^ett 

In ftch / omnes infunt in juftitia virtutes. Sie 
©crechtidfeit Pommt ren eben / juftitia» origo a 
coclo eft. ©erechfiijfcit banbhaben/ tueri, tuta- 

ri jui , patrocinium juftitixfufcipcre. £*ie($Ci 
rcchtigtcitleiDef SRi't/ jufti tiaTacillar , iura ca* 
dunr , tyextingvuniur. (5ercdjfi(jFcif etüm Id. 
eß. ijv.d facultas, poteftai , licentia, jus.^i: 
?'?"ni!KUf iievtdHi Uctr , juspolcnci confTcicndi ac 
rendendi. SBcinfchenPcierechti^h-if / jus ceno- 
polii. SBirtfchaf taerechtitifcit / conccillo taber- 
nae. Uni)ered)tiafeif / iniuftitia, iniqvitaa, in- 
juria, ©er Ungerechtlgreit erijcbcn feun/ in in- 

juftitiam ineurrcre , fincs asqvitatis tranflre. 

2)a« ifl bic gr^le Ungerechtigfeit »en her 2ßelt/ 

nulla capitalior eft injuftitia. 

5?iechfting/ t>fe/ po*t.rß,pro(jv6JiciMtut>asSitfy 

ten / contentio , conccrcauo, difeeptatio , a<£tio. 
£)aä -Wehren bar manchen um ras £ctue ae- 
bracht / litigia multos ad incitai redegerunt. 
Sftit -^cchteii cnuirbf man rpenivj/ exiguum park 
proveneum dimicatio forenfu. ^jd) habe nicht 
rtilUmn fechten/ inimicus fori fum, abhorrco 
a littbus. 

?ied)ffam/ & ?XcchtfchafTen / *d). & aivtib. id. owJ 
&t4)t/ & (J?etecT)t/ rcftus.gcnuinM^cordatus, 
i/. juftc , recle , probe, ^ed) t famer / five V<cf>C' 
fchaffener n>eife / legitime , exqrülre, exade. 
SJechtfam/ & ©crechrfam / it. ©erechrfame/ ttuum 

exponitur: pnvilcgium, poteftas, facultas, benc- 
ficium juris. IticiturtUam DU ©ei'echl famfett/ 
i n du I tum , liberus, Immunität , atq^ in hAc figni- 
ßcattont yi>oav< , ut \am diHum , uttmur vocAbull 

©erechiigPett. Sic'Aco : C0?cine gffObeü uub 
©erechtiafeiten/ immunitatetdr privilcgiamca. 
iKechtfchaflL'n vrttnea noUt : Valdc , egregie. 

3 eh will ibn reeprfcha^n toli machen/ in rabiem 
hominera adigam, acerbitatem ei afFcram gra- 
viilimam. <£t ift rcd>cf4>a|fcn betroaen morgen/ 
c«icgie ludificatut. & »ar rcchtfcha^n DOl/ 
probe appotiu erat. 



/ 



*555 



Diitbt/ tickten / oerid)tct / rtivm. varie exporti- 

tur y at<fc venit k 2Ud){/ t<jvm t fußu4 , prcprietfr eß : 
Regcrc, dir igere, reguläre , digercre : Dtutic no- 
tat : judicarc, fentenuam r'crre, pronuncure.jus 
redderc. Port o reprehendere , vicupcrarCj c.u- 
perc. taxatc. //. jurisdictionem habere, caufam 
cognofeere. TäitJtm fignat : roultlare, pumre, 
plcftcrc , paenas 4 fuppiicium fumerc. (£lmn 
mit tan (rdjrcert rieten / capite plcftcre ali- 
q*cm. 3>ie Siebe jinb geridnet toorben / fure« 
iaqveö fuffocaci funr. er .genfer bat fjd) (otf 
genutet / carnifex mulris Aipplicüi pcra&it rü- 
de donarus c(>. (gin Jpaii5 rieb tetl / fabricam 
exteriorem domüs crigere. (rtflCH Fmmmen 
£>eo,en gleid) rid)fcn/ gladium ineurvum terrae 
innixum pedc corrigere. (£ine@rteJK richten/ 
caufam discerrfcre , lernen nam ferre. £r hat 
rool geriebtef / jufte pronunciavit. 5^6nnm mir 
nioV nflr Pic&ten / fo »ollen wir Dod) ade rtd)ten/ 
carperc £aciliüs eft , qvam imitari. (ihriitu^ 
foirb r id) ten bic gebenbige unb bie $obten / filius 
Di t judicabir vivot & moreuot. i\id)f c t nid)!.' 

fo werbet ihr tincf) ntebr gerietet/ nolite judica- 
rc * non judicabimint. fit(f)fClt ttiant pomtur 
pro infidiari , ut : £e n SSrjgeln Viä)t(W ar ibus in- 
fidias rnoliri. 
Stidjttr/ t>Ct/ judex, praetor, praefes judicii, tJi- 
remror Hrium , pro rribunali fedens , it. carpror, 
viruperator , cenfor , Anftarchus , Momus« Zol- 
im, Thcon P>op»fr rß director, ordinacor,di- 
fpofitor. JXidXcrinn / Wc7 judicatrix , faemina 
jurisdictionem habens, difponent, ordinans, 
carpens, fuggillans. (gr i\\ V\\(t)tCl ftber bie 

$?eure / judicat populos. gid) jum 9Iid)ter auf* 

trerfen / occupare judicium , judicarionem inva- 
dere , fumere fibi , arrogarc, rribacre. (Einen 
Pjid)fer bfflfhrcn / diseeptarorem depofeere. 
€inen jum Siebter madjen / upeeftarem judican- 

di aheui darc. Kiffer ctrOi'bJen / judice« dcli- 
gere , fortiri. 9iid)ter fftjn / qvatftioni praeeiTc, 
potefiatem judicandi habere, ^durfenne ihn 
Hid)t vor meinen Äidjter/ non habeo illum in 
numerojudicum meorum. (Einen ?Üd)fer»er» 

Werfen / rejicere , reeufare judicem. t£ mfler/ 
fffjarfer ?iicr)(er/ judex acer, fcTerus, durior. 

Orbcnblidjer / un»ern>erfiid)er PJi<&fcr/ judex 
Ordinarius , competem , congruem. %w t cim 
fd)er ?iid)frr / judex partiaiis , eratut , inimicus, 
wfcftuf. ©eneii^ter / guter ie$tcr / iudex fa- 
▼orabilis. 33aer;gefi^ter Diieitcc / delegarus. 



1556 



UnDer^efe^ter dichter / Aibdclcgatut. Utifii dr 
lid>er :\'«d)ter / judex integer , incorruprut. 
2icrcad)fuu'r riidwr / Aifpcau«, gratias obno- 
xiui. sScrroerflieber Siebter/ judex incompe- 
tens. , Ungereebter Detter / judex jmqvui. 

^ßlllfurlieber diiebter/ arbiter honorarius. 
ÜJmt^riefjter / acluanus, judex praefefturat. $<W» 
five 2?lutlid)ter/ capitaJif judex, prxfcausrc- 
r um capitahum. Q)aurid)ter / aedilis , archito- 
cturai cenfor, ü. architcclu». ibaiia":"rid)ter/ 
judex pagi, vuigbfcultctus. S5nrgerriei)tfr/ prae- 
tor urbanus. ^orfviaVer / id. avod &auite( 

tidfttv. €igenrid)ter/jusnbiipndiceni. (£rb^ 

rid)ter/ judex hcreditanus. 5eli)rifJ)ter / vulgb 



2(ut>ttor/ qvarfitor rerum capitaliurn, praetor 

eaftrcnfii. ^rcfclricbtcr / & 6phtterrid)ter/ 

carptor iniqvu», obtrertator, taxaeor ipfe taxan- 
dut, dente-Thconino rodens, 'aiom uhrir- unm 
ex fedeeim judicibtu olim in Saxonid , tjt afi Itbcr ju- 
dex. grieben^rid)ter/paciricator. £ofrirW/ 
praitct curiat protinciah», %untf tttiä)ttt f fpe- 
öator formarum Jtommet rid^ter \u vSpener/ 
l'r.c(cs curias imperialis , ßvt Camer* Spircnüt. 

^ant>rid>rer / praetor proviociaiis. Oocrlanb) 

rid)ter / pr*(es gubernator provinciae. 
60?annriCT>tcr / judex caftrenfi* Ditttur ttiam 
^tir, .ncb.-cr. W . 1 h idifa / contul mercato- 
rum, U. judex limttaneui, vulgb mAnhii , ^'ju- 
dex forenfis. £)berri(T)ter / Judex major, Pri- 
marius, vuloo Srnrfcmltu. St.iQbtxfcX dU<S)t<f/ 
tfi fupremus Judex : lindernd) tcr auttm judex 
inferior. <ßfanbrid)trr / judex pigneraritilis. 
OCeid)^rid)ter/ tupremas curiae iinpcrialis prae- 
fcs, prineeps Scnatus Cactarei. €cJ)einrid5ter/ 
judex imaginariuf. ^d)arfrid)ter / execuror. 

Od>iebriebtcr / arbiter. (Sitfenrid)tcr / Cenfor 
morum. (^prnd)» fiw QUortridjttr / criticas. 

(?tabtrid)tct / prstor urbanus , five togatut. 

(54)nitridbter / proprxtor. <Bnnbeiirid)t(r/ 
▼index dclicrorum. ^runfrtd)(er / judex in 
compotationibus. UhrridKU' / curatorboro- 
logii. 93onnt!tlbfd)af(rid)ter/ praetor tutclari«. 
-'u'l : vich tfi" / judex uni verfalis , nitmr. Der« , 711 
etüuutß 2Bittrorn> &2Bai|'enricbfer/ viduaram 
9c orphanorum judex. 3entrtd)ter / judex «1- 
minalis ,fcu rerum capitaliurn , xulgbcenterutm ■ 
JHitbtUng / M'e / pott.pr» qvo magit in ufu rß *M 
@(rid)t/ Ö'lWSDiidjfen/ frdetiamvariifumitur. 
(*}crid)f rnim non folhm aftus judicandi & pro« 
nunciandie/7 , /> J&' pro locö/irr foroj'jj.tii.^^ 

öff ff pt9 



i5*7_ S*t 

pro ipso confeilu Jt u collcgio juJicarmum dcct- 
fitur. Pr*UrtM (*jfl'id)t ttiam Matm lcrculum, 
cduliuni , olus , ut : ©ericbt I i\!kh / coqve- 
rc & pararc cdulium. <£in &end)t auftragen/ 
cibum apponcrc. t£m ©eridjt aufrjrn / abfu- 
mcre , dcglurirc olut , olufculum. villi C?>ci'i ch f 
anfrcllen / Judicium conftirucrc, inftrucrc. £)a$ 
(Hcnrhf üi benommen / judicei confcdcrunc. 
5BC0 ©crid)t crf(f>»:ilKII / vadimonium obire. 
jDit@kridjte um Jöülfc crfudjcn / aunüum a le- 
gibus pcterc , judicis opcm implorarc. ©ie 

fterit&te mit <2>cltc beftcdxn / judicei pccuniä 

icntarc, corrumpcrc. (£d gebet fch.irf Droben 

im Scripte > judicia caient. CDfan Mit fein ©c 

rubre / judicia jaccnt, reqvics eft titium. £)ic 
(■uTulue binbcrn impcdire, convcllere,infir- 
wäre judicia j>ic ©crirbie ivicDix tu <§d>n>anf 
brttiaen / retritucre judicia proftrata. jii Die 
©erid)tc greifen/ difhirbare. profternere judi- 
cia. ©k (*krid)ie auffebicben/ exrrabere , dif- 
fcrrc , comperrndinarc judicia. 13t i ic!)tc auf' 
beoen/ rollere » fimre judicia , dimirrcrc judi- 
'«es OrDenulid) (*>ct'id)t / Judicium ordina- 
i mm. SlufcrorbcnMid) (&richj / extraotdma- 

num. 

^mt$geric&f / pnefeaura. tMppcflatipnwjcrit&f/ 

judiaum appellationu. 9)cragericf)t / forum 
mccallicorum. 3Mut« /hv^angeriebt/ Judicium 
■Capitale (n* fangvinis , shks ^cntgcridjt. öunf» 
Wcvt iU riebt / jurisdiclio in bonis emphyteut ich. 
(Efocaericbf / conuftonum. V*" vb^ jvuht / juris- 
didln» hereditaria. ftleifdj ■ er übt ' tjl ferculum 
carnium clixarum. ,^ra ifcb UTicbt / tlikf Mid) 
den cht / Judicium criminale . mtlg6 etntenc. 
("> ■ it U'Vubr / judicium fivr jut peregrinorum. 
©elvi nsiU't'ld) t / forum confcientiae, /it* chori. 
j£>tffgcrid)t/ judicium nu'.it um. i*l curia pro- 

yincialis. $c\iifcrgcrid)t / fit* 5f ammergeriebt/ 

curia imperialis. ftampfgericbf/ judicium ducl- 
licum. J?ncgtfgcrid)t / judicium milirare. 

Jfrautgcricfjf / tß olufculum. ganbgeric&t / Ju- 
dicium provinciatc. 50? anngericfyf / forum no- 
bilium. jObergcrtdjf/fummum rribunal. Offen* 

flerieftf'judiciumpublicum.^Jrivat' ßvr (Sentier* 
oericbt pnvanim @ebulbengcrid>t/judicium de 

credirift-debirts. ^(fraiigcridjt / cpulansoculo- 
fumpaftuj. £c!bmid)t/vindi<fraprirata. (Sit» 
tenacridjt/difciplina morum. (gtabtacriebf/cu- 
ria/ctuiut, praetorium urbit. $i$ai|enaencbt/)u- 
diciuuipupillarc. 2ßelt<]cri(t)r/fonun fori, it. ju- 



3te 1558 

dicium univerfaie, ttüun d&um Das jftngftc Ö5*< 

nd)t. (i)üftlicficö Sorngericbt / judicium im 
divioa. 3nc()t9eri$t / judicium cenibrum. 

0vid)t(/O<f / p/«r. c*r. reftirudo , acqvitaf , via 
compcndiofior. 3« Wf SÄitfcte geften /compen- 
diö iui. ^te Sichre in acfyt nebmen/aeqvitatem 

obfer r a rc ©ie ?Cid>te ber Öcfetie/ legtr mi cra^ 
mit«. Contrtr. eß bie uniidjte tramites iraniTcrfi, 

obliqvi , incurti , longiorei. 

üvicbttfl / ric^tifler / ricfctiflftcr / «4. es" w«. 

Kcctui , directus, dexter , convcntcoi, concui- 
nus v ü.compendiofui , brevit , certus» per fe Aus, 
abfolutus , ü,': dextre . rede , direcle , juAc , rite» 
perf ede, jure , memo, £jn rid)IM Srliatnatt/ 
jufhim, ratum • firm um tc/rameueum. fRi<S)t 
. tigC ^en>iUit}ling/ a/Icnfui corlftani, coofcnOo 
▼cra, Bumfcfta, fiogularis. ?vld)thJC VritllK/ 
fenfus integri , jufti » incorruptt. $X icf>ri^C 

©träfe / fm rio^tger $3eg / via plana , expedita, 
aperta .fimplcx. (£t ik cia 1 ichriiUT Wann, vir 
cftfinguUriride de integritate. (^r bt| ;lct rieb,» 
ttg/folvit debita fua accuratiiliroc. £v>f tllllß 
riebtig fet)R/ praecise haec funtexpedienda. ^d) 
loiU e« |d)on richtig marken/ ego dabo fymbo- 
lum i facisfaciam pro eo , praeftabo fponfionem. 
Sed etiam ironick ufurpalur pro dolofo , & minus 

fidcli. (Er ifi aar ein richtiger / eft , cui qvU fi- 

dem habc.it .{altert. Unridjfig / *dj* Ö> dJverb. 
in terms , dubiui , fini(tcr,confufui,pcrplexus, 
c*' •■ Incerre, inconirantcr, dubie, inordinace. 
€ie haben gor eine unrichtige SIntmort geben/ 
admodum pcrplexim refponderunr. £r l)Alt 
funevracben unrichtig / coniuse traclat nego- 
tia fua. <£j ift ibr unrichtig gangen / abortum 
fccii, aborcivit , aboreavit ,aboru cir. Unricb» 
liaer i^iue / nunc mi inccrcui. Unrichtige ^>clc» 
geitbt'it / occafio c x c wordin ar ia , aneept , dubia. 
Unrichtige 0)%cilflin§/ fencentia vaga, errans, 
raltä > Ii mlira. 
^vid)tigfei( / tue/ certirudo, dexteritas» integri- 
tas t verira>,ordo, ferici.difpofitio iXid|)tig< 
Fi i; mit einem treffen/ ftdcmfuam libcrarc.crc- 
ditori fatisfacere. £ie ^ad)C hat Himntchr 
feine SKIeftligf ett / res jam in vado eft 1 omnia fuo 
loco collocara funr , confeftum eft negotium. 
Unt'id>rigfeit/t>ti/inccrtitudo, perturbatio,con> 
fufio, invexfio. (fr bringet aDe^ in UnricfytigFrit/ 
omnium rcrum perturbationem affer r. ^rine 

?Cecf;minden fmb in lauter UnrictjfigFat/ rat.o- 

nibui 



1560 



rubvw ejusdecft ipta ratio, via ac ferics, rarus- 
qvcdefc&ibus de crratts fcatcnc. > 
(ÜJniüVbai / $trtd)tlid)/*4crid)tfam / «Aj.&ddv. 
tudKialis,judiciarius,&'. judicialircr. @erid)f : 
lteban<furen/ jureexperiri. (*5crid)(lich aber» 
fennett; abpidicare. ©e riebr lieft juerf enne 11/ ad« 

judicarc. Q>frid)tlid)Cr ]lir|d)llb / prorogatio 
urmini judiciair. @ehcbUub* JMiiMnu r 
procertus judicianus. öendjlUcbct Sßcfebcib 
fententia , £5" decretum judicis. (. y ) nid) flu!), j 
UnDvrpfanh / judicialis hvpotheca. vUitcr^f 
rtd>tli^ / excrajodicitiii. Slufcratricbtlicbct* 
SkfeUUlUI? / confetlio extrajudicialia. Olli fer 
gcrid?lli(t)cr SSertraq / conventio privatim ini- 
ta. övrifJ)fbaiC\S(t)ÖPPi'n/ leabini idonci. 
(ÖiTidirKuFcit/ * OKiidWMiii-fit ■ Dt«/ Judicium, 

juntdiaio. vri bat Die iH iicOicndHbiufnt an 

Deut Ork / omntmodam ibidem habet juris- 
dictionrtn. 

2ibrid)ff!l/ infticuere, informare.docere.dirigere. 
er ift anfalle ^c6clni}tüctc abatfrid>t<(/ wüi 
iraudibus inftruüus c . fearet tallaciis. Milien 
in Dem ( \ran)iM|'d)i'ii abrichten/ »»am alkui mon- 
ftrarcad fa».ulcatcm Ciallicae liugvsecon/cqvcn- 
dam. OUnidjltllH. DtC/ tntörmauo, inftitutio, 
doctrma. Qlbgcncbtrt/ ficrus & »actus adomsia. 
dr ui auf feinen 3iii(jennwl abarricbter/callidus, 
percultus. praecultus c(k ad q vadium ftium. lln 
abaenchtet / rudis , incultut , tmparatus, partim 
initrutrus. 

21n nd)tCH / apparare , inft< mere , parrare, commit- 

tetc. £r bat einmal aus auacriebtef / itcrum 

aftutiara inftruxu , dolum conftxit. Milien 
Ullfrubr niU'id)(eU/ fedicionem concirarc, com- 
movere, conflarc. &fc j£>i$nc>cl anncbtcn / cur- i 
bat faecre, concire. SnuD|cbrtft anrichten/ p »■ I 
1 feie, inurcrcconciliarcodiuai. j£)aij£l)«Wuna, 

auriebten/domum mftrucr«. (Eine ^rcbule nn- : 

nd)UH/ ludum aperirc. <ÜOUC$bicn|t aiU ld)IiII | 

res Di viru* confti tu«e. £ku (ölauteu tvicDcr I 
anrichten/ rciigioncm reftuuere. (Eine §urcj 
anrichten/ vcctioncmcfficcrc. ^penen anrief) 

ten / menfam adornarc , cxftrucre , cibos appo- j 
nere , inilrucrc tabu Um obf'onrs dt dapibus. 
SJnndiHUlia, / Me/inftitutum, factum, fac. mit, j 
aftio. Qlnric^fting Der vrpeijcn/ appofitioo ; 

borum. OliUld)fer t>ev ati:k>r, fax, tuba , a*i j 
jutor rci alicujus. (rdKlU1|tÜcfanricbter 1 xna- 
ilunator fcclrrumd: fabneator. « 
Olmnd)teu/ ciigerc, porrigctcinaUum,cxaIurc; 



c xtollcrc, exewarc , exerrarc. OiuMC» id) f et rc- 
dt us. ereäus i excitatus. £in fSünDnttp aufrieb* 
teil, teure, fancire ferdus, paeifei» pactioncnt 
confiecre. vriear jfubfn aufrichten/ poacre» 
träniere tropfaaia. (£iucn ÜcrriMii mit einem 
nufhd)ten / rran/igere cum aliqvo. (Einen 3pH 
ütlfridlten / porrorium conAitucrc. ifinenint 
3Jcfftmiueiuuijaufrid)tcn/ folicitudi»cm alicu- 
jus inn.ucrc . levarc , abtlcrgcrc, alicuiui dolo- 
rem confolart. 9lufhd)tnn9 / \>\il Icvamen, 
allcvamcntum, conftitutio. Ohifi •|d)fiintu , iiifi> 
$Cfiümeurtf/tcftamcntifacrio. •■lufrid)ini / a i\. 
& *dv. fidclis , (incerus , apercus . pectore can- 
didus,ingenuus,&'.- candidcjinccre^ridciirer. 
Qiltfrtd}tigc£eutC/ boni, bommetingenui« in- 
tegri Tita & fide. SsfÜeföjf tti t fiiKCfi- 
rai,candor, ingenuirai. 
ÜU8rici)teM/ Herrichten/ peragere, perficere, 
obirc , cxcqvi. (rineii Befehl ausrichten / obire 
mandatum. (finc .0: ir ausrichten/ nuptias 
adornarc, conficcrc , ecenam nuptialcm dare. 
(ix bat feüt 3imt ivrl tvn idner / munerc (ub 
cgrcgi^funtiu» cft. ülnr fleijiia iij/ f an viel »et» 
richten / homo flrcnuus dr ailidua* , progredüm 

(.Kit multi« m rebus. (Erwaä Durch einen an* 

beut Oerrichten /ahenä operi utiad rcsahqvas. 
€r Dcrrid)tct Da«J vr e m m febr übe! / ftudium * 
cura ipu* deeft in officio. $Uärtd)tlin<) / DK/ 

abmiutio . expeditio. 9atfhd)tuHa. einer (Sa< 

fcerei)/ coavivii adornatio. Ülu£l i(btliR4 rtiam 
rß objurgatio ,convitium,criminatjo , uiicfti- 
tio . locrepatio, * 5iuölichteB/ rcprchcndcre, 
coargucre | corripere , invebi , taxare. (£r f>at 

ihm angerichtet / tvic nichts gutes / omne virus 

accrbitatis ineumevomuic. Verrichtung /ne- 
gotium , labor «opera, {uncxiOtmunus,cx«cu- 
cio. Ol iiv nd>te r eines ^)Cla^ / archi-riclinut , 
rrmpoöarcha. 2lufrid)tei i'iuep $cfcl)tä / exe- 
cutor. 93errichter vieler ©neben / mulcorum 
negotiorum confcäor. *3iu^rid)f|V.ui / & Olüv 
riebtlicb / «t.Vjfß.Sff «v'wjA.expedicu«, fcy exped:- 
tc. 9i3ir mu^en einen auiriehrfamen Wann l:.v 

ben / cxpedu6 nobis homme opus cft. 
Berichten/ iigniricare , commemorare, exponcre, 
indicarc»nunttaec , oftcndcre.i/. in(Trucrc,cdo- 
cerc , informarc. UnAt tixam Berichten fkmiiur 
pro datione facramenti cucharifliar. l£r bat (id) 
beute berichten laßen / corpore & fangvine Chn- 
Öi hodic refedus cd, (ukepit fancliiltmum fa- 
cramentum corporis Chnfti. ^?end;tC mir 

SffffH W 



1561 !Ke SKe 1562 



Dort) / ftic C»ir$ gebet/ ccruorcm »elim mcreddas 
de ftatu tuo. ^d) möchte tDOl acrnc beriefet 
ffi>n / ipatf fte »or^aiii'c^lAcie fd>miel>cn / mhil eft 
c\ v od magis exoptem, qvam ut intelligam , q »x 
finc hominum i/iorum confilia. £)n foflfl WM 
allem bcrtdXCC mcrt>cn/ omnia, ut nbi nota Gm, 
faciain. ü&cricht / Oer / cnarratio , commemo- 
racio, cxpofitio, demonftratio, relatio , i/. in- 

ftruftio, contentio. ©christlichen Bericht ei« 

licm Von allerlei) tnhn/ omnium renim imagi- 
nem in Uteri» ad aliqvcm ofrendere , crudire 
Ii rens aliqvcin de varii« caulis. Trichter/ Ott/ 
narrator, nuntius, rclator, cxplanator. 
&railfridjtcn / applicare, apure , accorr.modarc. 

(Er hat feinen €ntfchlii& öraufgerf<t>tet / confi- 

lium fuum ad conlilmm alccnus aecommoda- 

▼ic. 5Dcr 2lrjt hat Die *Hrjner> auf Dem iStein ae» 

rid)tct / medicus praefcripGt medicamina fua ad 
minuendot dolores calculi. Dicimui ttiam 
öß 0 r a II fv id> f cn / diniere , collimare , collineare 
ad metam. (Ein ©ttief auf einen in nu richte 11/ 

tonnen cum in turrim qvendam inverterc , diri- 

gcre , librare. Qßorauf ha|in Doch immer Deine 

©eDanfeil acrtchtet / qvö con fi ! 10 , q vael'o . oecc- 

pifti rem iftam > Jg)ierauf \\\ t>cr J^>aitDcl etcrid)' 

tet / in hoc unico cardo rotiui caufae volvitur. 
J£)rcinnchren / intelligere, cognofecre, compre- 
hendere, ammadvertcre, profpicere, odorari. 

3<h fan mich nicht DrcinricSten / hoc intelligcn- 

liat rncae notionem eftugit. (?$ fan fld) feilt 

SJcenfch in feinen ©inn richten / nemo unqvam 

penerrabie ejus menrem. l£r fan fld) albcrcit 
|)Ubfd) Dreinrichtcn/egrcgioi jam fccit profc&ui 
in hac arte, JDle (Bache ifl jb tunfei / Da§ man 
(ich nicht Drein richten Fan/ tantas funt hujuscau- 
tac renebrae , ut hominis ratio cas vix penetrarc, 
i'tl ditäparc cogitationc poftir. 
(Einrichten / propr. in ordinem redigere, digerere, 
rcf'crre: icm.it conflitucre, inftituerc, aptare, 

aecommodare. J)er 93rief ifl roolcinacriehta 
literashae an ificiosc exaratae Amt , elegantiih'mc 
ft accuratiflime clueubrarae. tiefer SBrief l|1 
fd)lechf efncjerichtet / excidit mihihaec epiftola, 
uno impetu fufä eft , ncgligenter , absqvc cultu 
A artificio perferipta cflt. (£r hat feinen Spant 
halt UM>1 eingerichtet / rem familiärem fuam , fru 
domefticam , optimc conftituit. ©ich in Die 
3eitrid)ten/ inferviretempori , tempom ratio- 
nem habere , tempeftati obfcqvi. einen \?cr 
renrtcnStrmrcicDer einrichten/ luxatum brachi- 



um redintegrare, corrigere , rrikere , in ptifti- 
nun Jtarum collocarc , in oedinem redigerc. 
(Sin &cm rinrid)tcn/os in fuam federn reponc- 
re. (L'inrid :n:ui / Ott/ ordinatio, difpofitio, 
ftxuftura, diftnbittio, aecommodatio. QBic» 
Dercinr id)tung / reftitutio , rcfcäio , reftauratio, 
redintegratio. (f inrid}tfam / cV (Stnrid)tlich/ 
tdj.&Ädv. ordinatus , compofitui , collocatu», 
Ö> ' difpofitc, diftinae,diftnburc,dccentcr, cx 
ordinc. 

(Entrichten / foltere, exfolverc, perfolverc, U.diu 
cernerc, difcriminare. ©iC^chlllD entrichten/ 
ftdem fuam libcrarc, credirori fansfacerc. (£nt< 
rieht nna- Mc / folutio, repraefentatio, fatisfadio* 
^chulDDerSeatiir entrichten / mori. 

i^tir' de Vorrichten/ prasjudteare, pneeipitare fein 
judicando, praeconeeprä opinionc exiOimarc 
de re aliqva. Sorgend) t / "Oas t pr»judicium, 
fententia temeraria, perverfa, praeeipitara, antU 
eipau. SJonjericht etuun rß promulHs , gufta- 
tio. 

Einrichten / »0» folumrß perdere, deftruere, cor- 
rumpere , labefacrare , demoliri, pedundarc . fed 
etiam occidere, trucidare, enecarc , internecioni 
dare. Jfpinridjtnnq / Sit/ perditio , pernities, 
exitium, it. casdes, nomicidium, imemccio, cla- 
d es , Auges. Einrichter / Ofr/ homicida , car- 
nifex. 

5)ti^richfen/ propr. vitiose, perperäm, depravate 
judicarc , fal Tu m dcccrncre , dtinde rli*m ordines 
turbare, invcrtcrc , res conf'underc , EfTdifturba- 
re. 5??i6iid)tlina/ confufio , perturbatio, mix- 
rura , & fententia iniqva , perverfa, Judicium 
prxpoftcrum, opinatio falfa, abfurda, dclira. 

3)flt> * Deebenrichten / una judicare, cau/am in ple- 
no conftlto cognofeere, r^difeernere, confulta- 
re, Ö'delibcrare. SJJJ jfrichter / OCC / afleflor jo- 
dieii. ^Jebenrichrer ■ Oer/ concommiflarius. ju- 
dex fecundarius. «©as 9?ebenacncht/ commts- 
fio , cognitio fecundaria , Judicium fubordina* 
tum, ft.fcrculumadjunltam. 

9eachrichfen / judicare ex alia re , perpendere rem 
ex circumtrantiii , ex anteac>is cognofecre. 
©ich röprnach lichten / aciem mentis dirigere in 
rem aüqvam. ffflan mu§ fid) nach t*tn OBetter 
unb ^3inb richten im (Schiffen / in navigando 

tempeftati obfcqvi artis efr, curfus navigatto- 
nis ad rationem tempeftatum moderandus , di- 
rigendui , tenendus. <£id) nach einem richten/ 
nutum alieujus intucri , obfervarc , fcqvi, pneHö 



1 563 IKc 9fc 1564 



eflc ad nu tum. Sßa d)r ic^tung / tu / ve Aig »uro, 
.&JBxpcricntia, cognmo, inftrucho: dicüurttiam 
9c.td)nfbf / informacio, odoracio , mcmoriaht 
libcr, -vulga mr mortale. 9ßad)nd)t <poft caut;o 
fcTcau sei a expomtur. ^d) l>abc feine Deeichricht 
taiDOn / nihil cognovi , compen , refcivi , intcl- 
lcxi de hie re. 9^id)nd)tcr autem eß c xccu cor, 
fcntentiarum carnifex. vimcil Dem < Slad)\\d)- 
ttt überantmerten / camina aliqvem traderc. 
SRad)ri(fctli(i/«tgia(^ci(öffani/ *Aj. &sdverb. 
etiam 9?d($rjd}t|amli4)/ informatus, normalis, 
pro norrnulä , pro memoria , pro 1 n forma tionc . 
(finen bf li.Khnd) titKn / ccrtiorem aliqvem face- 
sc. 2in$ Dem Öcitirn bcnatyi idn i tjet roeroen / cx 

curfu aftrorum cognofccrc. *bfll achrieftti ilinty 
tu / commonitio , lnforruario, WgA certtora- 

Unbcrrid)tCll/ condocere, inlruuere, informare, 
monftrarc. ilmcn in Der QBeltrocigbeit IlHtW» 
ridjtcn/ philofophiam aliqvem doecre, prarce- 
pra philofophiae tradcrcalicui. Ullbercicfct/O«/ 
&tH«Un&crnd)fUliij uifhurtio . inrtmuio , in- 
formacio , praelcäio , praefeuptio. Vf iiU'Ill II II- 
terncht qcben / formulam rci alicui pneferiber e, 

, jionrum darc , prxfcriptum edere. 11 nbCT l'lCi). 
tfT / tili prareeptor , roagißer , do&or. Ulli tl ^ 
nchtltd) iuxta inftitutum , prxcepcioncm , f ur- 
mulam. Unbcrrichrcr etiam rß judex inferior. 

5SicDcrnd)iCir' conrradicerc. rcfcllcre judicando, 
denuo . iterum, usqvc judicarc. vHJcr l'icI)U - f/ 

fcer roirb rcirPcTa/ricfytct/ judicans judicabuur. 

©ifbtT(Jcrict)t tA8/ reconventio, reitcratio, re- 
petitio icntentise. 2Bif De rrichff t / ttt I judex 
prorogarus. primae inftanttac judex. 
3ll(rid)tcn / appararc , compararc , conciliare , ac- 
commodarc , it. perfucre , claborare. m f 
(rpeije jnr rie&'cn / eibum pararc. hinein ein 

UlUjlitff iiurtd)fcn / maclnnari malum alicui, 

»iihs Emern ein 5>at> jue rtchrett / ff ei preprir r/1 
lavanonem adornare. (?id) tili l'ob Jlicrichrcn/ 
iaudem fibi conciliare, (£r f tj.tr ubel »uc< 
QCrid>tCt / peflimcillum Katovit, graviter vul- 
neravic cum , mulcis modis illum laceravit. 
3ucrid)tnit4, / Me/ apparatut, praeparatio, it. 
molitio, machinario. £ uacr icljt fti'5 Ellen / ci- 
buicoclus. cdulitim paratum. 
3ved)nt1t I eßk Ä«<fct/ S^Kct / fvaienm rationem 
no/at, «ff, feine ritai l4/mi Rechnen expontmt: 
ratiocinari, rationes fubducere, inire, conferre, 
ai:ks coropucare , ad talculos revocarc, U. ac- 



ccnfcrc , in numerö aliqvo habere, ^df) rcd)llc? 

tt)n uuber meine be|tc greunbc/ habcoeum in 

conjunftitlimorum mcorum numero. ^|d) Will 
fal nid)t rtdmen/ non seftimabo ralia. Er 
rechnet fid) Dicfeä vor eine (£bre / in magna laude 
cV bonore ponu hoc. QBcnn man bat redweu 

tVODre / fi rationes putand« , y ad calculum re- 
vocandae eflent. 3$ red>nc-mirtf jur GunDe/ 
hanc rem in culpam converto , nefas judico , vi- 

tiofam dueo. 3$ uä)iit fold)rt uoDcv mein 

Unijlücf / in mali» hanc rem numero. Compof. 

fitmt: Abrechnen/ mit einander abregne»/ ratio. 

nes conferre, difputarc cum aliqvo. Qltirtd)' 
netl/ imputare, annumerarc , alias etiam WM 
rechnen / aeeeptum referre , impcnium , ftu cx- 
penfum ferre. £kT 30irt \)Qt iU9icl aiMcrecfti 
lUT tabernanui nimium annoeavit , adicriplic 

nobii piunma. ,\d) tf d>:ic mm aUe mein Un« 

gllicf }U / omnium malorum mcorum caufara illi 
adfenbo, cum ciTe pronuncio. "?lm : rali ü-.i: n- 
tionan, rationibus ailcqri , ratiocinationc col- 
ligere , numerum cxeqvi 5)ic Vflimme aüt» 
rtd)ticn/ Aimmam fubduc^is rationibus facere. 
Weine 1 är liehe £ iu Fimr re jinD ba\b aiisiUTe d>nct/ 
annui mei reditus fupputaiioncm diAicilcm 
hautreqvirunt , proventu« mei ratio facilccon- 

ftat. berechnen/ rationibus mferrc. €rmu§ 
ttn ejcrtnejftm Pfennig berechnen/ etiam obolum 

infenbere tenetur incodicem rarionum. &ur($s 
rechnen /. fupputando percurtere , examinare, in 
unum congercre fummam. JDröHfrecbnen / ra- 
tionem mbducere. .^11 magfi ea Drauf r r d) nen/ 
(upputabis detrahendo hanc rem. e^i Im t (>$ 
nuf C*5clr %ttttytttl prenum detulit, liciratui 
cft. Einrechnen / rationibus in ferre , adderc, 

conjungerc &at JNca ifr mit eingerechnet/ 

frumentum (Imul .rftimacum cft. ^iM tredmcn/ 
pergere compuiando. gnr» fivr löorrecbnen/ 
afferce ,oculis fubjicere expenlarum rationem. 
J^errechuen/cnumcrare. Sin ginaern herred)« 
nen / cVgititcomputare,articulisaliqvid fuppu. 
tarc. ^|tred}nen/ una compurarc, in unum col- 
Ügcre. $Rit einem rcdjnen/ calculum poncre 
cum aliqvo. Nachrechnen / alterius rarionci 
fubducere. ^ tb h n br <t nachgerechnet / exami« 
navi fummam fcypcrftrinxi Aibduitis rationibus. 

Sccbenrechnen / pm @eacnrcd)nen / obfervare, 

contradiclare , antigraphum rationumconferi. 
berc. Überrechnen / pernumerare , calculum 
xeducere. 23crrcd)ncn/ noti julum eß in rationem 
gffffüj ah- 



i$6$ 



Sic 




qvid.idJn:erc,/c / S» in calculo errare. ÜßicOcTi | rcd>imiM / aJunpno , impucauo. torcd)' 
rcd)UCH/ ctiam arqveeTiamra-tounan, repetc- i nmu\ ' ratiocinatio. £crcd)nling/«:omptttaiio. 
rc r.n oncm . dcnuo fapputarc. 3ufamtHCni j €ini L*d)ItUll4 / iWatio in codictm ractonum. 
rennen/ rationc« mviccm confcrrc, calcuium t . J&crrcduiuna / fupputatjo. < ©cacnreAnung/ 

gr.iphurn , compcn'ano. &uCbrcd)UUIt4/ 



mutuo poncre. « : ;i{;»u vJi. . -tf'ilJ • 

SRfAncr/ Ö*t/ calculator, logifta, (uppurator, 
anthmeticai. ftf djnerilin / Ott/ fccmina_«al- 
culans, compurans, rarionet traftans. li'V i|t 
finQUtCl' ^Hcdjlirr/ exercitatus eil inaruhmeii- 
01. 3it(5)nMeUxmdicitur : Ratiotuhs, rationa- 
r i us. lauocui ator. 



antigr.ipnutn , competvano. 
exaroen & pcriclitatio racionum. Ubcrrcd)* 
MMi)/ fupputatio exammatoris. SJi'l rcd)QUnj/ 
error caUuli. i\\c< uiuniiM , ineuipatio , attw- 
butio , xu\>h ciiAm .tnnume. stio. 
DCccfyuidjt * a •« -'i ■ compuabili»«rationabiliftj 
rationariut .anthmeueus Jogi fticus. 



tiui. evrauocinator. | rationariut ,ar.tnrociicu-..iogmici». 

SKcchmina/ WC / p/«r.9ifd)minam/ ratiocinium, ÄcdHnl'd)^^/ Oie/ratio.fuppucac.o,rcfponl.o. 
calculu». compucat.o, rat.ones, Ep.logifmus. £K nfio / »polog«. 3* im* DflW &c4». 
jStlcttlC ftteljnunc«/ ratiuncula. KcchnUHiJ for. f*^t ncKil mihi refpondendum eft ad h*c. 



IkTIl/ compucacioncm expoftulare, rationem 
poiccre Jeu perere ab aliqvö. Jn :\cchmiu \ 
bnn n n / racionibusinrcrre. jn iKcd)liUHg qo 
[um cht iv a* Den in rationem venire. f(i uHUitn 
tllbll / five m,i du* Ii / rationem confiecre . edere, 
redderc. <£t bat |cmc Dicd)tium noch tud)f nb> 
acli'tU rationc* (uas nondum Cubjccir • tfl de- 
pofuir. £ic SKccfonunq fd>ltCBcn/ fummamiub- 
duttu ranombus faecre. ft(tf)min4 iitSüi'Cit 
rauoncs cxamnurc, dtfputare, pondcrarc.ex- 
qvirere.ad examen revocarc, red;gcre, excurere, 
explorarc. £if 9iccbmmqi|trid)t/ ratio con- 
ftar, perputata eft, omnet numeros haber, rano- 
num lumma qvadrar, panat, paria facu. (£6 ift 
Cin^tCitUlll i« ÖCt ftfd)nilH4/ calculariut error 

fubeft. l£r mad)« ^^t »Hfdjminq ebne ttn 2tfirr.' 
ipfe tibi lomnu Hagir, aiitcr cecidtt, ac optnacus 
eft, dcltberatto ejus eft incifa. v8ub aur ein lau 



vi- im ^ .\tuifiiid)iif( rnui Dir qtfuröerr werDeit/ 

ratio ubi reddenda eft hujus ca. Hint eß eütn 
tdjeü. patlic. £XidKn|'$af(li<ft / qvod ranonibu« 
Aibjxidc exponi potert , t> ad qvas tacilc rerpon- 

dere pofTiimut. 

O^CC/ 5*5 ?{CCbC/ W«/ fatio navium, locu« 

portni proximus , ubi artchorü jäüif htrentnAvet 
Aul rtiam funibus ad paios aliigätttttr , ab hoc 
t'oeab. non folum rfl SXc&cr tVtt/ exercitor./ri^ 
rji«m9vefier/©(e/ *t»Ö«/ traaus. cltma, re- 
gio, qvafi «Kccfcr. ^in fd)r?nc« Kcficr / locu« 
amocnui. gllffvcfitT / trafhii icrr» jucundui. 
MaJc feribitur $1<WV I <p>o.i rfl k Gali. riviert, 
fi::tnert , flttvüu , *mn»f , mw. Ab hoc ^(Cjorti 

ctiam Jicitnr 3vc»cnt / Dicftcr / y SCcfcnter/ 

$06/ trfclinJum , refefton um , cainaculum , oiim 
emmfub AiojrtmJrbxnl Sfcctndanlin camp'h , jw-J- 

t'u y locii amixnwtibtu. 



ÜCijt Üi'Kll :\cd)UHUa U»ad>cn/ longa Tibi tempora ^VJ^ / / 

"ic« promutere^ru poll.ccri. (£r fort Allf |WC j/ ttgCtt/ fiCregCt/ tyrie 6oC t*rA«»fr 



■ 



fHcd)llllUii / aweepta de expenfa reterre tenetur, 
rauonibui pcncluatur. ?lmt^rid)HUUiV ratio- 
i.ji.um pr.xfcc'turas. i ^icr> & ?ffidU five 

tr«Jnf rcd)nuua / ponn. »briurtd>HHtia < * <r5c^ 
trttj>ft'i(6illin»\ / cibariorum. CScl:rcd;iiuiuv 
rationef ref pecuniarix. ^ijO^Vf (ftmilKl / pifci- 
narum * »ivariorom. f n * 2H>»torcd) 

n i iii«l / * $i>rftKd)min(i t ran ones foreftale« , (y I- 
*at>c* . liguari*. 9flc>irr(5min<| /"rationesiu. 
corum Jccuratorum. Äir4>cnrcd>n«ng / ratio- 
nMCctleitaftjcpe. rrtMrredjnunq/rawon« pur 
cir* t parftculatim e^iras , vuit>b fatlicuiaie*. 
ttScibef l cd)nillH\ / compucationcsfimplices , rü- 
des . parum fibt «onfrantes. Sic multsfunt c»w- 
po/iU cum päfof.'ir :ihfi, ut : ^tbrcd^ltting / <al* 
culorum coliAtio , f-,t;onnm fubdu^io. 



Wir expomtur , proprie ^tt<jrm r/? movere , commO- 
tcvc , j'jic.irc, •( i f 'j •' moderari .ordinäre« 
dirigerc , tsndem ttvun : incitare , coniurbare, in« 
tricare, impiieare, interrurbarc. V?r fidl 

nid)t / immobiliieft. 6»an t>arf fidj biet nicht 

rcflftt / libertäre fui uti nemtni concedttur. 
IrO^ UOt) r<4C Dich / mutiunum verbum, ü au- 
de«. jXcGC nur Uicbt »«1 / «cum mallita, 
nec in qvcrelsi , ßi't \ocifctationet crumpe. 

(gSrcoj Od} ciwai bierberftm/ circumftrcpu hie 
qrnpum. ijjrfiin faumDic Snuacrcacn/ mm- 
litar, vix verbum addere poreft, elingvis eft , ta- 

cer. t&i tji biet }tt enge/ man fall nd) mrbt xcw 

pr.c anguftiä huju« loci haut qvisqvam vefti- 

gium H^cre out obverterc fcqvivecM, rcüi'H 

• Sd) icr 2 o uni^i i"4)«öUdjciUaHfb>itrn/ taiii mor- 

biho- 



1567 



Vit 



1568 



bihodiegrafläntur, oriuntur, nafcunrur. (T5 
rt^t |l<ft ein ©efdjren / rumor fpargitur , excica- 
cur, furgir, fama jactatur , prrcrebrefeit, emanai. 
CumpoJ. funt: 3lur«Jflt/rcntarc,inftigarc, al!i- 
cere, excirare, pellicerc, urgere. $D?ail mu6 bco 
ftm tialid; anregen / qvotidie raonendus eft 
de hoc ncgotio. 2iufrc flf n / id. frri rß }W2|n< 
%t gen frd p/ui rx/rf, Kl 1 concicare, irrttarc, am- 
mum exaeucre, & inflammarc. (£r hat fleh 

tnfregen la(ien / irritari fe paflui eft. SBeregen/ 

sirm qvodfimplrx Regen / motu ati , corpus ex- 
erecre. Üttegeu »icler Qkfääftt Fan ich mich 
f vi 11 in bergen t cantis negoeiit diftcnrus , tot oc- 
cupatiombus diftriltus vixlibcre refpi rare licet. 
(£ rrfüCtl ' eiere , excire, concuccrc, coneuflarc, 
permoverc. Ärieg erregen/ movere, provo- 
care bellum. Unfoften erregen / fumtum affer- 
rc , mferre , induecre 3 än » erregen / lices ferc- 
re, concire turbas. J£)in unD bcrrc»K!l / jaftare. 
agitarc , vibrarc , mobilitarc äRitregett / unä 

movere aöcnii jirh Der grofe 3«ibe reget/ fo tt* 
gen fid) bie anbern mit / diguipedis unä fc cum 

hallucc ,fn* hallo , movent. SRachreqen/ move- 
re Tcpoft aliud, motum lmitari .Bffcqvi. fft.ict) 

beigen fiebern regt (ich gern Dir #cft/ poft febres 

acurjsAardentc» , peftilentia fubindc feqvifo> 

let. }8iet>errcgen / * ©eaenregen/ contrario 
motu jaftari , contraniti , contraire. ^Bieber 
regen täftm rß denuo mocarc. £>ic roteJJuhr 
reqt fld) roieber / dyfcntcna rccrudcfcit. 
Jlfgcr /t>er / motor .motator, aöor .compulfor, 
impulfor. ;\t\Knni] Die/ concitattix, famina 
mo vens , incitans , conomens. Urreger / mo- 
tor Aimmus , primus . arbitcr Uni verfi. 5ltil'C 
§er/admonitor .flagitator , impulfor. ^InrCt^C* 
riltn/ teemina illex , illeccbrofa, pellex. 2luf< 
ttger/ Ar (5rrc:»cr concitator, inftigatOr, flagi- 
tator. ©ewifieuäreger / confcicntiK coneus- 
for. 

Scgung / öte / piur. Regungen t motio, motu«. 

coaeufiura , commotio , coneutlio , perturbatio, 

jaöauo. ^cb fulc Feine SReqiino, ben mir/ ammus 

ä penurbatiouc vaeuus , libcr, i? i'olucus cd. 
$cnletbregung < mifencordi* concitatio. ©e 
tnntlrequnCj / agitatto mentis , motus animi, 
«<<j, <$jnnenregunq/ girberrcgunq/paroxifmus. 
Jj>ci )en6rcgung / aiteäus , arTeftio cordis. 2k 

hclreguna / impetus amori« , paflio amantium. 
•£>äf f n ' 3t>rnrcijim*i / ftomachu* , indtgnatio, 
concitatio «du , vel ux. «3i(Ccnvc^Ult j / afic- 



ftus moralis. Sligenbregimg / virtutit vis a 
operatio. Urrrgiing/primum mobile. Qlnre» 
gung/ inciramenruro, inftigatio. Slllf» & gr^ 

regung / impiilAis, irritamentum. (Erregung/ 
fit* Anregung Der ^atur/inftmau» natural«. 

ftfgig/ «SJJcgicbt/xi/. &*Av. roobilii.^mobili: 
tcr. £rreqlid)/irritabilis. Unregig/ immobi- 
Ii». Erin^r/r4»nt>«iitMVf){egigFeit/ mobilitai, 
incitatio , inftinftu» , agitatio , coneurfio. 9{c» 
flicht rliam dkibtr fXege. QF r ,j| rc ge f vigilan«, 

alacer , vitidua cft. £>at ©ernchte trirb rege 

tWiuMi res eft in ore omnium , rumor de bfic rc 
pervulgatus eft, rumore vulgi fpargitur. 

DvCCjCflt / fuod obfoletum eß t pro yvo dieimut »Iii 
düd&h gturfeln / qvafi »fidlen/ meeucere, 
coaguarc» jadlare, mobilitarc, vibrarc , Tentila- 
re. Nutteln auttm rß a regen / «/^ idrtn fne 
fi^nißcat. Jitirtcl 1 ic vf f niibc commora clepfy- 
dram. Da* gjfer& hat nud) mol gerüttelt/ cq\us 
iftc mernbra mea graviter coneuilit. SDJail tUU§ 

tbn büJmeilen rütteln/ »cnu er öut tubn füll / ferjo 

qvandoqve commonendus eft ad virtutem. 

a»an mui ^cn I)recl nicr>t rütteln / tvuiu er mä)t 
{littfcn fcÜV non cd movenda Camarina. Com- 
poj'.funt: Aufrütteln / cxcitare.fukiure.concie- 
re. ©neu Mm Schlaf aufrütteln/ dormientem 

cxpergefaccrc. €inen 6djmci^cn iun'ihttcln/ 

renovarc dolorem , ulcus tätigere. (ErrÜtfelll/ 
experger« , incitare ^alliccre, impcllcre. (£r ,({ 

Durch. Hoffnung etnetf ©en?infte< erruttelt h>or» 

i)cn / expeclatione prxmn perfvafus, adduclus, 
alleflus eft. ©urcprutteln/ agitarc , coagitarc, 

mifccte. €r miit? Durch Unglutf recht lmfa<: 

rüttelt tverben/ ctibrandus, Ö'coagitanduscft 

lnfottumö. 3d) bin genugfam uurcr^geruttelt 

»rorDcn/ fatisfupcrq*cexagitatusck derifm ha- 
bitus Tum. (£inrutteln / morando conftipare, 
agitando atOarc , conftringcrc. DCÜtfele b<ü 
(Bant) ein / arenam cheex arenaria inde, pro- 
bcqvc fuccute. Jg)tTllinrilf fein / mifeere, pex- 
mifeere, coagitarc, it. exagitat e, vexarc, ludere, 

vr im- CI uücn cor Dem (gebrauch ivol bermurüt» 

teln / roedicamentum , fru potiunculam anet 
ufum probe taccutere. 93errnttdn/ fiw 3er» 
rütteln / fuccußlonibus , 5^ agitacionibus cor> 
rumperc« Ö* conturbare. 3ufammenrüttell! 
idrm rß qvod igtntdtteln / £$* congregare , con- 
ftringerc fuccutiendo dt coagitando. Hutten 
idtm rß y ved 2^ Atteln / mo ycic , qvaüarc. f jyfc 

3<ti 



SKc 



3 er i Uttel/ emocx mcncis, cericui , amens , pht e- 
necicus. 

SKuttler / Oft/ agirator, peragitans, qvatiens, 
fuccuflätor , fuccuflbr , concuflör. SKÜU IcriOTl/ 
X>ii / fomina peragttans , fuccuticns. 

vJutfollirtq/ tMC/ fucuillu:>,qvafUis, coiicuftus, con- 
cuflura, agitatio. ylJj.pirticif. *HutttVab/& SKßf » 
(fließt/ r/T, qrod apriun ad fuccuticndUm per- 
a;>icandum drqvaiTan iumcft. 

SvUCf Cn/ flCrÜcf tlilidem eß k «flen/a/fc propr. 
nihil dliud ftonificat , qvhm movere , J'td vdrte ex- 

Sonitur, cum per Je , tum in compeßtit , ßc dmmw : 
>• Neunte rücfen/ bei SBcinftorJ rücfft/ atbotes 

frondent .frondefeunt, fites germinant , germi- 

nafeunt. Qai SRcft rneF cn auf Dem 93i><jclberD/ 

reteaueupatorium inareolä attrahere. (l'itidil 

mit Den (gplbatcn tnd PanD riicfcn / cum exercitu 

advenrarc» in regionem profieifei, cohortem 
ducerc in rertam hoftilcm. -Du- \$\\(b\c röfft/ 
fclopus vacillat, ferit retrö , retrudit. QBdS 

rmiihi bidyqvid ce motas , fecum! £r nieff nie« 
manbt'H mehr nemini loeo cedit. ?^iiiic') Dil jj 
Cr Den Jf)Ut C in mctlM rttcf f / vixpilei oram tan- 
git. Compof. funt: $U>ril(fcn/ recedere , fecedere. 
SlnrucFcn / aflidere alietii , proximare. ^liffrfl- 
fJen / & ^6r» fit* «OorrUffcit / inculpare aliqren» 

(Sincm feine vgnnbc flufvmf cn / exprobrare , ob- 

jeclarc alicui errata du. 2lU$rU(ten/extrahere. 

expromere. £ic 21 rmcl an^rncFcn/ mani<a$ 
exponerc. QSerÜcfen fallere, deeipere, fruftrari, 
dcmentarealiqvem. <viv»;l bf t "fiffcn aves irren- 
■ re,retibusexplicatiscapere. QSenvucFcil a ! latus 
alicujusappropinqvare , proximead aliqvcm fe- 
dere. Etiam ^frocorncrfii. !D»rt Hilter riicf t 

bcrbCO / »ras ingravefeit, accedunt anni. ©fltf 
neue^äbr rfccft* bcrbe»/ novu» annus appropin- 
qvac. Citrifcfft / inferere, includere, infigere. 
iflltrncfm / fubducere , amovere.auferre, expi- 
lare. ©CT $0* bflt ifon CfltTHCfcf / morte fubla, 
t us eft. gorf ntcfcn / pet gere , progredi , pro- 
movere fe. Kliffe fort / Die onbcre ouefr 
ftQcit Wunen / da locom fedendi. ©Ictc&riicfcn/ 

concinne difoonerc , juxta feriem coüocarc. 
Pllld? bat .ßflitf tld) flkieft / ftrophium , five col- 
lare acu piQum redue ad seqvaliratcm. .fcr 
rnefen / verfn« nos movere fe. J^rMb* 
riutcn / deorfum progredi. J^ernnsrncfcit/ 
enafei, evadere« foras moTcri. .ÖiTcinnicfen/ 
ingrucre, incedere , irrumpere. .^eiffirr fttf «1/ 
proferre , producere , expromere , cxfurgerc, 



proferpere , prorucre. J^eTÜmrnrfrn/ exagiu- 
tc, vexarc , defraudarc aliqvcm. J^fruuDer* 
rflff cn / derrudere, dejicere, deturbare. Jf)er|B« 
rüctcii/accedcre, adventre, acclmare, rmminere. 
^mincfcn/ rapere,caperc , it. locum darc alicui 
«n conlcilu , federn concedere. -Öinnbriictcn/ 
partem toferiorem occupare, degredi, demittere 
fe. Jiiih'.livmlcii/ auendere, lurfumferri. tß 
rtiam ^iOAllfrilcfcn. J^inflü^rÜfJf U / exigere, 
prodire, excedere. J^inc inrflff frt / penetrare, 
inrrorumpcrc, inrrotre, irre per c. Jßinctniftlrttff 
rilrfcn/ «nttorfum trahere , Bcclerc Jg>in6crfl<t>* 
l'iufcn / i error :um poncrc , collocarc , con verte- 
te. J^inflbcrfildcll / tranfire cum exercitu. 
SDiMt Dem ^>e!F binnuuertüff cn / transportare co- 
pias. .Oin ItnD f)trrucfcn / ultrö citroqS ja&are, 
rroiproeaee» . ^innnb reicht rrurfen/ hucatqye 
illuc torqmre» fleaetc. JP)tnnnüerrüctcn / de- 
duecre, fuppriroere. J^jntüeqrficfcn / fiw 5©<^# 
rurf cn / abducere , archcre , abrtpere, removere. 
^)in$UcrufFcn / fubjungere. applicable adali- 
q»id, admovere« accederc, apponcre. (JJ?Ui 
rucfett/'dr^fitfinnnDcrriKlfB/ unä moven.fimul 
prti>€hiiopOivbcnrficieii//i. & aflidere, proxi- 
naüm ad aliqTem federe. Jlad)VüCt cn / foccede- 
•e, iofeqri, perfeqvi. £>bt Ii btnaufltldf (tlt iocum 
fuperiorm in volare, occupare , fibiqve vendi- 
care. Qwm'iffrn/ obhqvc, Ö'transverie ex- 
cedere. jöcrriicfcn/ locum mutare . praetcrirt. 
5\liriWrrÜef tcr ^eit / non ita pndem. 3£citcY< 
nidcn/ ultra progredi, pro v eh i. Hilter n'ltfcn/ 
eransmoverc , regredi , repedare. '^eri »den/ 
demovere, dimovere, fummoverc. ^iicrüffen/ 
locum dare, ampliarc federn. Sufamilirnrüclci/ 
fociare, denfare, coire, conjungi. S^ifchcn- ftve 
Darjtr ifcbcnrficfcn/ interponerc t intermeare, in- 
tercalare. Hic notattdum tß a ©prrflfftn / five 
0Btra(lctl/ qvtuAo notant attrahere , venire gurf/ 
DU / furcilla. Eß enim inßrumentum , qv6 attr*- 
hmm toümtu edulia, carnti 65* re$ , ficuti Mb 
.ßerrnefen/ venit Jfjarf / Ol'e / raftrum , unde 
.parFcil/ 4 3»ffl m mcnbarPcn / raftrö corrade- 
rc, qvdre tudiendi non funt , qvi gijvf a Udino- 
rum lurea, ^>arf afamanoium harpago dici 
obinemtur, 

Ruften / Oer / a tftttclo/ febri», febril is qrer- 
q verus , Horror , rigor , algor. ©cn pfiffen &a> 
ben/ febricirare, febt i laborare , jaftari, affliexari. 
2>af Did> Der •Kutten beliebe ! utinam febti 
petiret ! 

SXncfcr/ 



157* 



9fc 



3Cll(fcr / Dir / mocor , aterahens , rcccdcns, locum 
dam. JMlldcnitn, DU / focrri:r.accdcr.s , difpo- 
nens, coJlocaqs , moran« fefc. SluffUCfcr/ & 
©PtrÜrf (C / objurgator , exprobrator , oppro- 
brans , redargucns. ißcrUticr / fraudacor , iudi- 
ficator, circumvenror , implanator , impoftor. 
Stfcrrncfcr btr üRalflcin«: / niotor termiuorum. 
• J^inriicf er / rapior , praedo , fuppilaror. 

«Xütiun«»/ DtydrDfx&uif/i;. Das flirten/ moiui, 

mono , aurachis , atcraftto. £Cucf rtum in (br- 
eit tß mfus , nixui , progrclTus , protnotio , qvje- 

ftus. <£r bat t ntt ii guuu.Xucf in feiner Arbeit 

«JCI.lbfl / multum promovuinoperc fuo. iXucir 
im ^tubiren (Ubtl / propre Tum in itudiisfaccrc, 
lacnnäaugcn. Oluf cutcilSKuef ttiU C;> btiiciii/ 
uno hauflu abforbfit. <luu;i JXucf villf bie 5 i?i> 
|Cl tufcn/ crahere recia aviaria. SmiCIUn»}/ de 
Fraudacio , circum»encio , fruftratio , captio, 
fallacia. 23or- fivr dufrücf lino, / impuratio, ob- 
jectano, objcctaculum.objcAuSt opprobrium, 
ex probrat 10. (Jinnict uii.j / fupplcmcncum, in- 
fertum , augmentum, vulgb infträtum. (£lltr 
filihltl^/ ademeio , pnvauo, rauina. ?) v a cf) • 
rthhiiU], imprcfGo, perfecuno , »nfc&ario . im- 
perus. ©eirncfung/ amotio, remotio. 93er» 
rurJuno. be* iof nt.ihöci .■ delirium , furor, infa- 
nia , phrenefis. 3 u f a HinicnrÜcfuiia/ conventio, 
conglutinatio , conjugano, congreflio, com- 
preflio .coarctacio, conlh itlio. 
5K»cf id)t / * 3ificflid) / *dj. & tdvtrh. moveni , pro- 
movens , progrediens , cedens , acrrahcni , c5"ar- 
€tc , prefsc , mobilitcr 2luf> * Söonrficf id)t/ ob- 
jurgatorius. ^Vnirticfyt / capratorius. £iit 
ru(iirf)t/ inrercalaris, intercalanus, infcrtui. 

Dvucf / ö? Dvucf en / Der / piur. mc Üviicfen/ 

dorfum, tergum, fcapilctim,^ ab hoc vtrbothf 
tt<n tjvatatiu noUt obvertnt , convertert. Hmc 

pbrsfu : tfinen mit bem ??ucFon niifef>cn ß™ ben 

2iU(Fen JHcfci)«« tergum ob»crrere , limisocu- 
lisafpiccre. £>en f\uifc» »enben/ cerga darc, 
abire. tiuf ben »Mcfcn fallen/ ca^crefupinum. 
<£r lieat auf ben ^liefen / lupmus jaect. 2luf bem 
SXÜCten fraget! / fuftinere . ferrc , porcare hume- 

ri«. (Etwa* auf ben garten nrbmen / cxtollcrc 

alicjvid in humeros. Siel)/ batf auf bem Dillufctt 
Valien Cl ii U / jumeneura clitcllarium, dorfua- 
rium , (arcinarium. vf iurm im ftucfetl ftgen/ 
ad'erfum federe, : Jpäm s c auf bem Furien 
|)ttben/ manusin tergum rejicere, in tergum re- 

•orqvcrc. £mcr / Der eiiun fiummin dürfen 



1572 



|äf/gibbofus f iruurvuthumcrrt. <&r b-'t vMifn 
breiten Ären - etf fd?^D; ibn m$t /laus h 

pratdicuseft,4)vi hacc omma facilc faftiucbuac* 
^rberOiütfeu; gibbu». Ah w 5Curf eu .afc« 

CTldF>C / «i/ dor(uariu$. J^)C(f)rÜ(ti^f / giJbbo- 

m> Q3reitrtiri«(4>t / UtU humerit. Jtrumnv 
rnefiebt/ meurru«. (Sd)inulnicfi(ftf/ jUQCCUl. 
sracilis . angufto« humeros habens. X>üi :i u* 
Oic^f/ dorfoando 69*macilcntopraeditus. JXudP» 
linij^/ & Jiücf linaii"* ituum diumi^/a.Jj. 

fupmus , pofticus, & fupine, retrorfum. SXüeff 

Hnai legen / tccimare. £Kfief!ittijtfdl>e SBctM' 
nuna / Cinna poftica. j£>inbrrrü(f i / *4v. morc 
invcisö. 9Kftn©l6(f gebet binberruri^/mino- 

dum oftipedis procedunt omnia cancri. Huc 
ttt*mftrimtt pr<tpof. |tirÜ(f / POflc , retrö , rerror- 

fum, retroverfum. (gefleht mir nochein©r»f» 

frs Jiiriicf/ ingens fumma reftat , debeturmihi. 
3nrucf rß rtiam mirrjrHh, apagc, cede , abi retrö ! 
Vßeiter ilir&cf/ ulterius retroTcrfum. 

tKutfcben/ /i^DCutfc^en/ »pufften/ rßk 

tterba KMWH/ idrm^figmficat <fvoJ £ortr&cf en/ 
promoverefe, repere , clunibus reptare , pro- 
ferperc, prolabi. gi»rfOirfdjen / rependo pro- 
vehi. Hmc Mcuntur £Kütfdi>erjinfe / uturat pto- 
mobiles. •XurubuiU] / Die / ky Da« SKutf^ei/ 
reptatus.prolapfus, traÄu*. $R\lt\<5)id)U dibU 
|*d)td)t / * ^iiifcijiCiU . i<. if.i < 'w / . promobilia, 
proferpens. corpus trahens, 1/. lubiuus , £j lu- 
bricc. 

9viefl<l /Der/p/ur. DteDvifflel / veftis, repaga- 
lum, pcflulus , obex. Eß a Ruditl qvätentu 

figntficat abirrt , mobilis tmm tß protrudi folrt. 

Hinc Mco : ©en SXiead »or Weben / obdet e fo- 

rcspeffulo. (Sifemer Kiegel/ peflulus ferrcui. 

•Oeljeruer Siegel / longunus , objcftaculum Ii- 
gneum. i üuim cT cloftrum. .Oc UriaKl / ve- 
Ais infemalit , objcAaculum Tartan , An ptr com- 
Vitium apptUant vetulam deformem Ö* rixofam. 

A Kiesel r\1 vfrbum fi ic.irlii / »erncacln / »uerie» 
sein. ^Die Xur ia- five {uerie^eln / asdes reoa> 

cutis occludcrCt obdcrc pell u lum ort 10. 7>\c 
£»iri|i iUgerieqelt/ foresconcluf*funtrepagu- 
lii , pdluli non commovent fc. (£ntricgcla/ 
pottit. rß, aperire otlium, januam recludere. pan- 
dete , paretaecre , referare. SKiegclung/ Die / Sf 
frtqvtntius m compof.fßtTXit^tlUU^/ & aUerMe« 
hl na, claufura, repages, aäus occludcndi fo- 
res , munitio oppeflulara. 3lufne ^lun^ remo- 
&dd 9fl 



" tio obicis, vcftium amono.rcv u ilo. 9Jic«j«Ifr/ 

' SBcrricgrlcr / * Hwnricfldrr /Dcr/j.i«iiam pcflu- 
üs ocdudtn*. ftjerriealerinn / t>i«/ muiitr olh- 

um obice rouniens. Olufrtv jüUr / rWeran» bfti- 
«m. Qlufric^UriOII/ focmma forcs pandenrf» 
repagula removcns. $errfegfU//rwiUi'3rrfC' 
' gelt/oppcflulatu«,ob:ccmun;;us. 

«Xotf / D<* / p/. 3v6(f€ / tunica , wga. 
k &urf / qviadorjo circumdatio , humtristu inj.citur. 

JXect uoOck Mcwcfrcl ümgefebla jen > äRan* 

nlrocf / cinttus üabinus. ^vocf mit Olci'tik'ln 
lunica mamcata. Ungefärbter /, & afacCcr g*' 
meiner ftixr/ ebne £pi»en/ ooee© .ihnen / to- 
ga puia. innrer ftoef w* auf t)ic gerfen / io»a 

calani. (tolhlUT -Rod I toga rugofa. . 

l«5r?t jidö ben 5Hi>*.^ ntct>c gern jerreiiien / noqjuu- 
cur tibi fcindi penulam. (giueu Sftoef anjiehen 
injicere tibi tunicatn. £v n iXud aufy'cijcn/ po- 
liere cogam. ^AtWtfAnidtOCf/ryrma. 'i'iMllll 
(il)!Vi;ti\ii{)ov 9iOCr/ diploti, i eftis cqvcftris dupli- 
cau. OK'fHitcrtfr i^Ofr/ tunica duplex. Un 

^jefbtrerter 5Xü(f / runica priva. (fHvJCt ÜXod/ 
lacerna. palla. Stirer fHcrf/ l«na, tunica laxa. 

" c 3^wtfWw rog 3 pmgvis, tunica linea, alias 
"JltttteiJ Kodf . ^etreh'ücf / cento , huerna de- 
pexa. ^»rautroct / fponfx tunica calans, regiU 

k, Ii. ^nrq'rncf/toga. 5>p tenrorF/ cyclas. i> 

•* tfrf öpcingcr / "Vr^i* fammea : duilur etiam 

u CeJJ^eppnttT' , M/ -" mkDem<2cf)leppre(F Die <erri>e 

fegetl ' cjrdadc humum verrerc. S^cljrocf / rhe- 

■o. Jtinbcrrocf/ tunkula, alias diixiidn I *mo/ 

Am; ,;. Jpti TtiU'LH'f / toga praeeexia , laciclavia. 

. ßunuaiuw roef/ palla Svcvica. Ober five Uber 
voef / epirogium. Eeibroif / epomis. gepiten 
roef / v c it i s Dalmatica. vß ' d; t rotf / vcfiis ca ua - 
toria, maftruca. 3R»UlUC6ri»cF / toga. ci.'i 
merrorf/ thenftrum. ?Cci(ro(f/<hlamys. 2ß k v 
peuroef / paludamentum. QikibciTOCf / palla. 
fißinterilHf / cndromii. Rcifcrodf / penula, 

, fagum. ^iHKcIrdcFU'tn/amiculum. 2Cikfld?t/ 
at\ togatus, tunicacu«. 

tKocfc/arfKocfen/ t*t/ coiu«, aih spinn; 

" ''JfDCTiH / iidUrr a J^orf / 1 via tvaft amuitur pens6 

Jeu fafacuiö fittt. ^linuTtt icbter Herfen / caJu$ 
' comta. 6 ief> mit l>eni Kiefen ernebren/ vitaro 

^ eold tolerare.' 

Ovegtretw qcreairt / mim t nam SKrioViien/ ge 

i c r c , gubernaxe , traftarc rcmpubl icam , tenerc 
$ tmeipatum , obuuere impcciura , impcraic, 



imperitare, regnare. Concedimwultrlbocwc*' 
bulum retjirttl / rätionr trrniiTHUiotilf a regere dui 
pojpavemadmodttmiXtqtnt/ i regenf * 
rcgale, ©"Siegd/ iregula; Regere lamm kmo- 
ftri rddieeSi'Qtn l i. f. movere, collocare , or- 
dinäre, venire manifrfium rß , cwr. ey.u Ltfmon ex 
G räscii baberi nnjveat : Ex Babylon a mttem Ö" & • 
gyptiorum Rae originationem vocis Ilegul« arcrjfe- 
re nimk imongi vtns Ö* ardvum eße vtdetur. Am- 
pieHimur igitur hoc vocab. Sichren iure meritbne, 
tanqtAm fobolem noßram genuinam , Ua , ut propr. 
fit : mo rere , moderar i , Gubernare , ordi narc 

ita dieimtu ; ©ie tyetf revjtret an Dem Orte / 

X<0,Ct{i(t) / tjl rege/ peftis locum illum occu- 
pat, iagruit in provinciam. ©etn(.^cmut re» 
Öiren/ imperare fibi , cohibere, colhgcrc fefc, 
inrra rationiigyrumrerocare. €iu Schiff rc< 
i^iren / moderare na*ira , darum cenerc. ©er 

©cj)i/fcr regiret Dai Schiff »ibel / gubertwtor tal- 

litur, peccat, negligent eft in gubernando. 

Ölüef regiret albier / cafus mhac redommatur. 
0*0: t rejiret (iber aOe^/ Deus ommahumana 
procurat , ca! um Sc rerram tnoderatur. QX re» 
Öltet nlleij allein/ fumrm ejus eft poe«(h$, ab 
ejus volunrate de nutu peodent omneü. (Scharf 
retjifen / dura impena in popnltim exercere , fe- 
ver^ imperare. Compcf.ßint: 21u^reaircn> pocc- 
ft.uc privari, imperio expelli , ejici, fpoliari. 
S&cregiren/ id. yvodfimplrx J\ccjiren / pracefle, 

prxfidcrc , impei irare. gortrtjiren / proferre, 

produecre impenum. ^?itregiren / & Sieben* 
reatren / confortena , focium , collegam imperii 
eile. tRJt&retUTen/inregnöfuccedcre. 2J?r» 
regiren/ anteccfTbrem in magiflratu fuiffc. Q&^ic« 
Derieairer / in regnum reftitui , reduet >n poflet- 
fionem imperii. 
??egirer / ^cr / Rex, reftor, imperaror, dorn i naror, 
gubemator, moderat or. Diatut qvocfr eilt Ote» 

gent. 9{eglrerinn/ e> Ovcgcntinn/ Die/ domi- 
natrix» gubernatrix, moiicratrix. fj^eejfnt ei* 

ner SRnbtsperf irnlnug/ pr^f« concilii. &tobt> 

reejent / prsefcclui urbi« . rcAor rei public«. 

5lmt#regfrer / prxpofirus officio. Reifer JXc* 

gent / prineep» exccllen'i ingen 6 prseditus , rei- 
publica« traftand« peritu*. ^tattlifj)c biegen* 

ten t ornamenta imperii. ©einige SXegenten/ 

magiffratus rapaces. 

SKegirung/Oie/ &x>a» Regiment/ it. txwKegiren/ 

regnum, imperium» prineipatus, magiftrarus, 
poteftas, domioatio> dommatus, gubernatio, 

mode- 



1575 



moderamcn. jurisdi&o, iL rcguncn* respublica, 
curia luprema, vul^tameUaria. (gl ift ullf Der 
9i<i3truil»)/tcrurut,cllin mru prineipis. <£ill 



i/Vvl\U Ulli) / t wi imim^ | yav • W %H* ,n f t im »giuiu iu|'piviiivniuui»iiuvivi , lUIIUIUH 

5?crcl)l iUlü D(K dt<airUJi'4 / decreturu tcgiminit ttiam nonnunqvam abufiveptnitur pro rurbis» mo 

A n^-tlia A (Vikiii'iin.i .i»r'AlIl nur nir;\f / r#c. IrAnc. IiiiDhi hvm ffin rv. . 1 ■ in i'i! r Mnfyihrn 



dücaiit. Sic SKqirung aef«IUc mtc «id)t/ res 

publica proitrata jaeet , admnnftratto i(ht mihi 
fuipcfra crt. ©taWrCijtlHCHf / rcspHbiica.civj- 
tat« policia, municipium. Ober & £iii$di"i\ji- 
nunt/ /»w ?\<iur / monajclua. 3uuf er /»*e 
<^c|4)Ud>[trre$tiuciic / aoftoeratia. Einern* 
fivt yi>tilM§iuunt i dcmcKrwM*oaOautfrci)i' 

niCIU/ dormo wa poierras.aduiiniftiatio cecono- 
mica. Äircftttirc^imttU / potefta» , five juris- 
dittio cttleluftica. 2auD$rfO,irun$ / dicaftc- 
num ptoviaciale. 3Bcibcrr( lUllcHt / gynarco- 
cratia. ^Ultrciirf 91UICUI / rufticorumdomina- 
tut , ochlociana. £)<j&l"iginieitf / oligarehia. 
tSc(fr«n$ iKeojUU'nt / impena Maiiliaiia. faftes 
crucn tt. ©elinb* Die iiuneut / J uila uiollia , re- 
nufla. (Sin »Xeajment ainubuiw rcmpublicam 
iundare,infticueic. ©(rbcgcw/ augcre.amph- 
ficarc. Einern Die Sicgirung überleben / cra- 

dere gubernacula, giiDcr iunc;:i prxficcrc. 
ginWO, üUf tieft ncbnien / ad, rcmpublicam acce- 
ticic, üifcipcrc Imperium. Regiment mit @( 
H>all tili |ld) brisen/ dominaiumpce'uparc, in- 
va.lcrc tyrannidem. OiCijiuicnt ftti'cn/ admim- 
ftrare honorci. DfrgtmCM ÜtllFfhrcn / qvatert, 
concuicrc, convcilcrc, labcfaclarc ftacum rei. 

pubhex. Stach, Der SKtgirung (rädern i arfc 

clarc , appetcre principaium. ©Cr öiCgimt!^ 
Mid)t achten / repudiare, concemncrc diadema. 
^etne £onnuna, ium iXcqiment baben / honores 
dci'pcrare. £ja$ IKcgiment übergeben / impe- 
rium deponcre, ab»re, abdicare fc magiftratu. 
Soll! AYumeitt abfegen 1 abrogarcalicui unpe 
rium. ?Ke<|iraCllt tn brllo drcitur Icgio. (f in 
ftattUd) •Kc^imenf/ legio inftrulttllima, ornatis- 
fim a. äfangcmorbrn SXeaiment/ legio nova, in- 
exercitata* Regiment richten/ pararc , conferi 
bere , cogere Icgioncm. Regiment (II ^JfeiDc/ 
Icgio eqvcftri«. 3" ffn§(' ped«'*"«- Sieg«' 
nientSDrafllCIKr/ leg»o dimacharum, fiveeqvi- 
tum dcfuUonorom » fubitarioruro. 0iCgh 
menr rem lofcn (öcfinblcin / cohors impura , fee- 

lerata, fugirirorum caterva. (Einem »lim ObcT' 
fltn übe r ein SKeqiment machen/ legioni aliqvem 
prÄficcrc. Ober|ler nbcf ein Dicgiment/ thi- 
liarcha. (Sincm bai ?iea,iinent nehmen / fpoha- 
i e aliqvcm icgionc. Da* iXcgiiucnt lernt aul< 



ananber/ Icgio difliparur.dilabitur. 5^,u-:Xi 
öiiunif Pi)II madjetL cohor res fupp lere, complc- 
rc, legioni fu pp leinen tum lex iberc. DvC^IÜieilt/ 



icHut , jur guY, rücit. <£in ?inunu'iu anfabcn/ 

ön|] Uid)f 5 Ii bcfdjU'ibcn / incrcdibilc« turbas ex- 
ettarc. j|t nicht (in 3icijimeiit biet ! qvanea 
ronfuGo, mixiura & perverfio rcrum hie cer- 
aitur. 

JKeijillicb / *<!}■ & aAvtrb. imperatorius , impcratK 
vus, modcrabilii, iy : regic, inudcranscr, mo- 
ic iinpeuosö , domioicö : duitur tUun OieiJU'- 
bflft. 

exponttur : Regale , plur. regalia. Sunt autem 
regaliä m jure Jeu Jali : Jus & poirßat confetendi 
feuda & benrficia regalia , tjvod per ferptrum fiebat. 
^CcO/lUfn/ dtcuntur refervata prineipis, & qv* 
ab univerfali Hominio Imper ator* procedunt , /jt aha 
funi : Creart" Principe* , Comitet , Barone* , Nebi- 
let , tabeÜiontt , Irotltmare ßurios , -ve fh^aha 1 , jw 
eudtnd* montu , Br. iKcQiilpaptr /r/?chartate- 
galis. Sed (in Stegfil l ttvam duitur Organum tu- 
diculare , vulgb rejpir, Qiuf Dem iXei^'l l'ehi .ujen/ 
organö tudiculan cancre. 

?Kcfl[fl/We-/p/Mr.Wc ; norma.perpen- 
diculum, reguta, it. canon, axioma. prveeptum, 
mandarum. Itidemtß kRt$en/ qvatenwerdu 

«4>f ßgmficat. (gtwa« nach, Der Siegel marften/ 

inftinitum , prwccpti nem , formulainMfcqTi, 
ift niefjf nud) DerSKcgd bccbadjfrr / hocab- 
hofret , abeft, aberrat aregulä. (Smcm JHei'eln 
»orfeftrcibdi/ (ieb &rtrtm(fe juad)t(n/ formulam 
difciplin?e conflituerc, praeferibere, darc nor- 
mam , prveepta tradere aticui. 81mt^l*eg(I/ 
formula offieii. 3lrjen(Dre(J(l/ pnefchptio me- 
dici. 5^tliircnrc<icl / commenta ruftico»um. 
Jge«; five 3?ebciiie-iel / inftruftio adjanfra , fc- 
eundaria » addiramentum mandari. i^ienihc 
fiel / norma ferritii. föcfunDbcitrCßfl/ dueta. 

©lanbenör(3(l / articulu» fidei. ©runbrtfld/ 

lex fundamentalis. ^>au*rcge!n / prseeepta o:- 
conomict. .^ClirÄf^retjdn/ lege« matrimonia- 
les. 3n^K n ^ ^f ö c l ;in ^ itu, • 0 ' uvcniIi, • ^ p H cr * 
re^el / regula monaftica. XtkQßtttf / 
belli. ^(bcii«r((j(l/ regula vit*. 5)?cifferregeV 
axioma , praeeeptum magifreriale. S( t;nftre«V 1 n/ 
pri.ncipia artium. SUarrcnregd / irrationale 
ftatutum. OrDrn^regdn/ lege«, ^ftatutabr- 



*577 



9ve 



DU 



»578 



dmis ctrjusdam ecclcfiaitici,»*/ fceulans. ?fed)t$' 
Jit* ©elefjreqd / rcgula jurit , lex , feitum , die itvr 
tham Barbart br&eardicum , aliat tflllC ÜflUfrcqel 
Gaäu Pafläge. <£d)Ulreiiel/ prfccepratfinftuu- 
ca fcholaftica. <£ittertrea,fl /d«fciphna morum. 
^trtttfnWl/'wiotaros.canon polititus. Jnnf» 
Tegel / lex poratoria. jiKjenbreflCl / prateeptum 
virtutis. 38cltregel / regiHa unirerfatii , jus 
Gentium , ü, in malam partem : leviorum Domi- 
num ptaxita. ffieibewoel / commenturo mu- 
lierum , fabul* anite«. 8Beitfbeitrea,el / canon 
philofophicus. 3Wfln^rc<?cl / lex dura ♦ odiofa, 
violenta , obtrufa. A SHcgcl porro venit : 0Cc 
!U'Cn/ barbari : Regula, r, i. e. ad pratfcnptum 
faccrc,praeccpratcncrc, pcrfcqvi : Et>qvod 
mere Latinum tß, SRcplati»/ / barbat't : w- 
»ulativum, i. e. norma , formula, praefenpuo, 
iiindamcntum pro norma pu forma poficuni. 

9ica.elid)t / retjclWt / & rcgclmapid / «4 # 

normaU», regularis, formalis, normatus, :i> ■ 
ugulaxitcr, juxupixccptioncm, ad regulam. 

flitf« / x>** 1 fiur. ott SXegifter / cataiogus, 

index. album t repertorium, feries rcrum. Ort- 
einem vvo<h habet ä regen/ tfvando ordinäre \S cbl- 
heare ßgnat. SBild)errcai|ter / catalogui , index 
. libri r cknehus. SRailKUSregilter/ album Irbra- 
sium , vulgb matricula. vftuu.mi un^ ftltfgab 
rt'iU'ia codex aeeepri & expenfi. Jf)au$rat8< 
f «giftet / mventaxium. SlriegetfregilUr / later- 
culum auftoratorum. Jt^njlcnrcgilkr,/ ywlgb 
remßratura, & protocoüum. Jpa U f ma II IIS l'C# i Ü i T/ 
libti.Öfrationes mercatorum. öeclcnregiftcr/ 
xcgiftrum parochianorum , nomina , etatem, 
vitam ac mores continens. <£trafrrgi|ler / ce- 
ticc» tabul*. 3in$> five (grbregijlcr/ libn cenfi- 
sici, redttuum. 3ebnbregi|ter/ deeimarum. A 
fünfter tß SKcaffh'Ü'en/ exaperc *erba partium 
licigantium , diftacutam advocatorum proto- 
collo iatCfCrc. £Regi|tratlir/ tie/ archi?um, ta- 
bularium , chartophylacium. Sed .\t'.;i'ti a : uv 
tß etiam »p/um protocollum, feriptura , £5* de- 
itgnacio a&uarü . breviatium.. ."CuVfi'.MU r 
tit/ acchivi pr*fcftus, chartophylax, if. logo 
graphus. SÄC^illraWen autem duunlur : argu- 
menta & contenta Aipplicationum protocollo 
infcripta. vuigb regiß, anda. Borri fftt g^lttk 18/ 
X>46 / dimin. iß logarium. 

Qftcb / # OMe / SM« / hioBnun, 

Std btnnuiiu gottui tß ein jun^ce ^Cc^clcin / ?W 



eiiAm caprcolus .Uci'.ur. ^cllC *utrm dorca« , ca- 
prea. Jnir £HcbfK / * Öifl)i<l)t/ caphnus. 
?CcblR 2Blll>prct / capre* edule». ?»Ce;bc yveft 
ädjtüivum rß, &exponilUT : laflu», dcfcüus , deta- 
tigatu«, pTcpiir.fi dt n/i'K di(itur ; &B(Rn Cia%>fCTt> 

afl> abacrirmi if't/ öasibm t»ie !5rtnc itutnpf unl> 

ffrif »erben : H*»c * €in tyferD rebe / ju rebe 

reiten / derafigare eqvum. Indr (in tfeif/ five 
refxacrtCtentS 9>frrl> dicitur eqvuf maecratus, 
corpidui. (£in rebeijetvÄnftei^fcvb/ eqvut ia 

aeftu adaqvatut. 
D\eibCn/ clamareinfratrulpium, gannire. Vt- 
nit a / tjviä imiiAlur veerm dorctidh'. Didtur 
etiam JXcHjem/ prunre, vencreum xttum pati, 
coitus appetentii ardere, pruinde fremere 
fonitumqve voci» edeTe. Ab hoc Reiben/ A xd* 
bem p«no dicitur: Jg)anreft/ ^>rtnrev/ * J^aa* 

rnbrr/fcCt/ tolerani rubfclloreni axoris f\ix, 

adultcrum patienter leren» , vulgb <ornatm , & 
cucvlta, de qvi voce Votfxw m Onomaßm : Inepte 
Celtae.cotqve imitaü Bclgae cuculiim voeant il- 
lum . q vi uxorem haben« adulteram alicnoi li- 
beroi cnutrit pro fui»: nam talt» Cuirucai di- 
cere debemus , ur paret ex natura utriutqveavif. 
Sed i fvod cum pace tanti viri dixtrm , fsliitur ia 
uoeetb. Cocu , tfvod qvidem propriecQCix\uianotMt t 
frdrß ä Coq , gallu» garlinacr us , unde etiäm m>- 
ßrum Jf)anrrb : & »'* G*Ui & Betg* k cueurme 
potiut Atn-nt Cocn , qvfifi fpattfrhb. 

Leiber / * Seiger / Heivet. SW$t\/t>tz/*v'* efi, 

nomine ardca , äK*J>r)erri/ hbidinepurne, dthTm. 

€in fleiner roetper Leiber /ardcob.^if Kerbet' 
lein / blaner/ fi™ grauer 9ieiber / ardea pulla. 

0?cib / reiben / 3* •* 1 ««iAch/ 

tercre , Ongillare . fncarc. ^,u bo reiben / te- 
rerecoloret. ^n ^lll anreiben / tcrereoculos. 

©flfil ^)ferb bat fiel) gerieben / cq»u»cttcem «Al- 
bus & habcnis latiit. Slito* reibttu bid) i qv«d ic 

feabis« fealpis ? (Seribeiie^ / mtritum, fnatutn. 

©eriebenerSKobn/ papaverfnatum. triebe. 

Iie (Semmeln/ fimilapines, five fimil* coinmi- 
nutae. Compoffunt ; Abreiben/ defritare, abra- 

dere, devellerc. £vu Äobt ton einein jtleibe 
abreiben/ purgare, devetrere veftem vcmculo. 
geller abreiben / abftergere , cniuudare , nmdarc 

difeos. €W) mit einem ftcibfleine Abreiben/ de- 
fricare fe pumice. Anreiben / attcrere , cfFrica- 
»e. ©io) an einen S^anm reiben / coftas arbore 
fricaie , arboii alTcicatc £>ie £fel reiben 

an 



1579 tHc 

<in Dif fernen / afiniattcrunc fc ipmct is &nrei 

bell r/um mrlaphcr. valri : convicusahqvem mv 
petcre , negotium raceflere alieui. 6isuti tmm 
Juimmj (eifttm t»u .H ro*2<* iimcibcn arYncarc ali- 
«iiftabicifat "«.' i(b an einen mit Gemalt rci 

bell / anfara omni modö qwrere nxandi , cau- 
■'» tarn * maecriam litium darc , impudcntiflimc 
aliq vcm aggredl , adonri. gufreibe W fuffnea- 

tc,t. t.qvtfubtutfuMtttffricaje. Sßieberum auf- 
reiben / «rfnearc. $nd> sunt halfen imb 9)rej 

fen aufreiben/ curare ur villus panni crifpetur. 
Slllflf ibenrft«*/ expanVar deftrucre , exrermina- 
re, ptnmcre, exnngrcrc , &er £iu hat ihn 
C inf^erieben / morrc raptuseft, moncoceubtnt, 

'• tacoconceflit. ©ie$einbcilnbmebrenteiuf tiiif 
geruben teorben/ hoftes maximam partem in- 
terne uom dat: funr. ^tlllC V* d;Kld)l/ UHU Ullini 

terSelbforn aufoeriebe» teirb/ bellum mterne- 

emum. ^llIS reibe«/ eXpurgare, everrcre, ab 
ftereerc , depurgarc , eftneare. extcrercn JQh 
rcirit Den gierten nimmerniermebr aufreiben 
■o Mfcunqvam dclcbis maculam iftam. £>U' SMafe 
mm) rem «u^aerteben teerben / vefica probe * 

t xq > i i : ; c n;cidanda eft. ^ei'Clbi'n / mundirias 
facere r atterere,obterere, 8? metäphor. attpecla- 
rc , co nt reäarc. (?ie lä^'t (ich Den Öllltfcbf I tU'Vn 
bereiben / lubentiflime pomgi t os ad danda * r c- 
eipienda f»aTia. ©ranreiben/ tdem <p>o,i ülnrri» 

ben. £>railfreiben / iupcrfricarc , c5 iuffricare, 
«r. continnarefricando , pergere terendo. Oieibe 
brauf/ age L purga hoc i X)reinrciben- /Kr «Bor» 
einreiben / mfncaxe , arTnarc. ig rot in ?3Mcb 
einoerieben/ panisinladcinrricus. (?6 muß Da 
3urfcr mit eingerieben teerben/ faccharum hic in- 
friandum cft. ©rüberreibeu / ' .^m ^ vod jDrouf« 
wtben/obrercre. ©runbet reiben / five SBor» 

unberretben / fuffiriare , intenercre. (£r ha r 
©ift barunberflerieben / Tcnenum immtfcuit. 
(Einem et te.iä unter bieSeafe reiben efl paläm ob- 

furgare , publice mereparc aliqvcm. £)lircj)rei 
ben/ penerrare terendo .perfnearc. hinein Die 
Aoilt teel DlireJ>rfiben / cutem alieui perfricarc,, 
Cuirctben mfnare. afFriare , intcrerc. SßrOt in 

ttPein eingerieben/ imrita panic vinö. (grreiben/ 

nirididime rcrendo polirc. Vertreiben / id. qved 
3Dt aufreiben in ferundAjignificahone. j£)in Unb 

beri^wöm etreoi bernmrciben/circumfricare, 
undiqvc clucre , emaculare terendo. *JD?tt"3t 
Seebenretben / una fncare , fimul conterere. 
!ftad)re ibeu / five Sßieöerrciben / alte» vice po- 



ffc 1580 

Iirc , mundare , dep urgare. UbtTNnreiiu-n / le- 
viter corKcrerc , fnare modo grolliori. 55er< 
reiben / terendo confumere, perdere. Dititur 
etiam betreiben / friarc y «onfricare , pertöere, 
detrrerc. 3erriebene verriebene j* leiber / veftci 
dctrita». ÖßcHjerrlebener ^enf / pertrirum fi- 
napi. 3erriebene €rbfd)i>Hen / fr iatae glcbse ter- 
rarum. QBeqreiben / atterendo lacdere, muti- 
lare , ptrimere. fym leetjreiben / prwterere. 

&ie ed>ub f«nb forn teeo^erieben / calcci p raB . 

trttiftinr. .1 :n > .•. ' 't • 

Leiber rt>*t t \x\xo\. ^atbenreibtr / tritor eblo. 
rum. 3<rveiber ber (SarJjeii/ contriror. Ciuf» 
reiber / oeeifor % - rarerfec>or , trucidaror. f\> (. 

n berinn/ Otf / famina conterens, deterens. f nav.s, 
fricani, confikani. Qlnreiberinn / niujierin- 
qv!eta , jurgiofa, urgent , excitant rixai . Ref> 

berlem/ow/v/? obex,pcfluiu». Jenfferreiber» 

leül/ obex fenemratia« t- 
DCeüx / / fiut. Reiben / radula, trirorium,4/»i/ 
Kobetfen / & Reibfeule. AUud.tf ^dbung/ 
DM / dr Reiben / friftio, fckari», fricatui. 
©ureftreibunoy bic/ Dcrfriftio. $)a^ Anreiben/ 
fr** ^nreibung / affriOu«. Reiben ber 
Steine aneinanber / tritus lapidum. iuf'rei» 
bniiq ber .ö.uit / attritui cutis. SlneinaRbeiTet' 
biing/ intertrimeneum. (Sereibe / ra»/ w'ri« 
fw>d&»&tibcn / five*ie#«ibnnQ/ &frcUr- 
t*: Expolitio, mundjtia.purgatio. 

Tribut r • A- STeibbaft/ *d), fmbilit, id , qvod facile 
friatur , conterirur. Dicttur eham 5cmi* 

^KiebetJ/ Üitefet?/ ber / Thun** meu fotot 

finus, vas vencrieofum, barinnen man Breuter 
nnb Tanten «ein reibet/ in qrb protenmtur & 

frianturolera &>femina. 

regnum , Im- 
perium, monarchia , regio. Hoc vocab. $Xeict)/ 
ornrnno k Jscejmi / undt etUm Rcgirtn/ &&if 
^CnC veniunt , dtfcendü ; yvU tarnen monof)üabum 
tß , & fui locö omijjum, error hvii erit,fiet hunc pr- 
cultdrem in fui ferie *Jfi%neniw locum, (Ein tre/fi 
liehe-; ,\a(f) regntim ilorentiflimum. St leinet/ 
fleriniie^ Sicitfr / regio angufta , arfta , ignobilit. 
gjjv'n impfet um ein ijeringetf 3ieid» / Ii» eil de 
paupere regno. (*5re<Ke£ fW'ieb , vaftum, latw- 
fimuir. lOebe^ ;\eicb / inhorpitum , nudum. 
3erfal(cn 9ieic6 / jaecns , fraftum. Ubcrteunbe* 
iu j Dieid) / triumphatum. 3^»ic!j einem 9icid)C 
föfl« 90 iij flta» 



I58i 



9lc 



Hl m KU / regnum ambirc , aftctUre. (Einem im 
9Ccid)f folacn / fuccedere in regno. <£int*tl ilUo 
&cm 9fdd> Wrjaucn / » c g no «liqvcm cjuere. 
Um$ Kcid> Foimiirii / fpoliari, nudan r«gno„ 
€incH roicuer in« «Keif^ i'cfccn/ regem redwerc. 
©atf iXeid> »ernuhrm/ augerc>propa§4rc,ain 

puficarc Imperium. £)as iXeid) Machen/ de- 
poncre coronam. - iXeid) d<*m itcitx<*r nofi 
jö<um provineix C*.ians hcrcdturiK » .i^>(t{n r4- 
r.<v; ;|ff rraclus Gcrnunix, qvi emuobus impc- 
rialibus abundac , ut : Franconia t .6vpvvt» 
Hmcltamtmc 3>rob€H Im Üicufo / i/ft-fncitttartj- 
bus impcrialibus. f*}> <i)77)P mui 

'Dlipre Ircid) / regnum geminum. rlu'fid) / avi- 
cum , pareraum. fcrbrddj / Orbis tecrarura. 
QflMffCfct / elemcnium ignts. grieöcnäri id)/ 
n ffcgnum pacificum. 61iictc6"rcid) / bcatum. 
6>«nir<W)' conterminum. £dubfre«<fc/ fope- 
rius, prjccipuum , fummitaft- j£>eHcnrcid)/ in- 
fernui.fcdesPlutoni«. J^immclrcid) . regnum 
calorum. tfaifcrtarj) / »aks Räifmum / im- 
penum Romano-Gcrraankum. .KiMiuii'w.!) 
regnum monarchicum. ^ranFffid} / Gallia, 
regnum Franc icum. tfm'rrcid)/ regnum aercunt. 
Kcbcnrfid)/ regnum akerum, adjun&um . fd* 
ciüm. OtfUtXtU^/ Aufttia. <2d)äi(ra4)/ In- 
terregnum , regnum iricarium. <5d).ltt<n» ßve 
XobtClirduV regnum tenebrarum , locus defun- 
ttorum. (SüllBcnrcid)/ regnum peccati. £eB* 
frlöCCid)/ diaboli. Unalurf^TCld;/ regnum ta- 

«ale. üöablrcid; / delirium. aBafrrrcid)/ 

mamimum, infula, it. regnum Neptuni. 2Bfd)« 
fdveiüV altemum. Oßcibcrrcid) / maternum, 
ymidicbrc. QBclfrcid)/ terreftre, mundanum. 
SUillDlCtd) / regnum JEo\\ , ßvt ventorum. 
3auf reich/ regnum dubium, licigiofum. 

3vcicj?/ reicher / rcid)cfler / *4 &adv. dive«, 

opulentus, locuplcs , diratus, copiofus , nummo- 
Ais, qpibus valent, abundant, opulenter, co- 

Riose, abundantcr, affluenter. 'Vtlunt rffevocdb. 
» icidl b verh ?{fid)cn/ perringere, exhibere , fa- 
tis efl'e , qvo i non imprrbämut ; cenjemut Umrn, 
iptirrie dic\ pofß k re<wo Kcid). Qv*J t nm td npw' 
hr:ti'M& t iitiiärß?Sl<i<A) m«(&en t ditare, kxu- 
'* ' plerare , opulentste. Stcict) mrrtKIW dltefcere, 
locupletari , opolefcere. (gr i|i fehl rrid) / fnnt 
ipfi opes maximne , t ebn» opimis abundar , Cras- 
fum divitiis fuperat. <*r feilt» flir rddj tf\)i\\r 
ten / div« habetur , locuplcs appcllarur , dicitur. 
W |Hlt> rcid) / omni» procus vult videri 



locuplcs. £)er Rod ift reief) »erpofflincnttrct/ 

cunica auteis urnns largiter icgmentata cd. 
9Ui(b<6 t»mD / regio opulcmidima. £ietO>etf 

^Ih'UMHIJU"» prov entus maximut, j>CC XKtniC^ 

tli rci^ al» jfuuii / «Wr inu an öv^tc/ hu Upmo 
. ingeaiö divcs, crurtKtU pauperrimu» oft. 3^ 

rad)ci eiiicr iii/ ic toeui^r er am' Die (belehrte 

|)dlr/.maxime qvuqve diycs a licens- abliprict 
maxime. 5>cr l\l tHl Ul(bi\\< i IDCC jicj) <J«tf gm 
I^'ia / paucn coniqiyus longc »Juilluruts dt 
•nÄtoiubus»»^ »all y >a mm ri>] 
'}lt>tlrcid) / Athalaricui^ antiyvw* rnrngm frlfratM 
ü/imsnotvrr: , ipjrunmnamrram ftl($ 'Xfx/nrt* 
exlane, at SörcUreid) / Perctencm. \iitciccid)' 
Italus. ^ricDrcid) / Fricdcxtcua. (üdttnd)/ 
©tflchreicl) / tHuniirud) / C^ucrctd;./ Gundafia«, 
Godaridus. J^dmwrid)/ Almaxjcui. . ^itirvici) 
fixt ^otircid)/ Thfeador.cus., &u • Olt>ritcid)/ 
venoiu». jM)emu*i Öettirae J f . mantcuicnn 
metallicis abundaHecs • *li'*s Sfictijroaftfid). 
S^icOci leicb / honcihtcpollens, ^liimcnreub/ 
florens, rlorifcr. 5.m: eh et reich' cxccUcnti b»bho- 
theca inftrurtus. ^hraircid) / mtegerpmus, 
JictitttitufamirtiirUht • Q?td4£bt> UUÜ AMi)MiXC\Ö)f 
honeftiflima , omni virtueum genecc oon^icua, 
vulgb -virtucfiffm*. ^^lllf^^tm^elrttd>/ phiiavtii 
corrupttilimus&pertinacinimm, vulgo fu^ula- 
ripa. (i'lcnD- & WnniHlreid)/mircna, B*pau- 
pertatedtves, f r om:mim mifcrnmus , £»»pau- 
pernmus. ^i|'d>rcid) / pitubus . flbundant. 

^rti^eurcid) / gaudii picnu». gritfrartciuV 
paciHcut. ^rud)rr(id) / feccundus , uberrunus. 
(^iabenriid)/ mmmis doeibus ornacus. C^.Tl't- 
rcid)/ hofpitalis. @Ci|ircid;/ cordarus, illa- 
(tratus , illuminatm. ©d(rcid) / pecuntofui, 
nummjtus , nummoru 1 !. ^kn>erbriid)r<öfiiDf/ 
Emborium ecleberrirmim , ttrbflqvicftuolKrima. 

^Int»(nnrckl> / (h* Dcitfftdd) / lüerofas. ^>lau« 
ben^reifft/ fide pr»ftan». ©nnbfnrctd)/lbene- 

dictus . gractä plenus. fc%lt>rrttr)t 3li5CTll/ f en* 
aürifer* , aurari». Qnitcvrmi) f jpeculiofui. 
Äaubtrcid) r opuleritiffn^it 1 Jbrpfen reichet 
^icr / ccrcvifia )upuf6aifaiimmtfdieatwilbll!N 
reith -ratiofu«. ^mmcn' fiue Q3tenenr<id)f< 
V mD /r/!4w J^onitircid) ' apibus * mdle abun- 
dans Äfofcfjrfrd) / caftiilimut , pudicifllmus. 
^linfh'fich' artirtciofidimu» , doctrina praeclaris- 
iTmui. ^d^rdd) / dives agrorum. Vtbcni- 
reid) / annofus , vitaJii , vegerua, Schneiete 
^reriai /concio fapvens, grarJs,do£ta, tibrans. 



tt fjTff id) / ttitm rß dida&icus. Ifobreid) / landa- 
c ifßmus. üntlrnd} / amanai , delictis refertus. 
" 9t*ann< fh* «Boff reiche vrtabt/ urbs copiafa , po- 

pulis f req ven j Wöo jnprrfn/fl. SftrtllKidjcr 
$rornP/ potinrhordtd toftopihgvis. 5$ ilbreitt)/ 
liberaln , miimficnt 9(\iMnt]*rdd)e Sfrtbf/ 
urb» commcTciii flortns. jCVwreicb, 'fruHifcr. 
©omisabundans ^Mattbfruic^f ?ipj>etl labu 
foqvacia »^vdlrcid) / fontunens . fontivu'. 

ffatreieb/ conübo p»iicn». $\'tn&- & $id;ividy 

»rtncniofus, pecuiiofm. <Bd):Ufenrdrb ' um- 
brofus. ^efolfreidjtr^ltl^/ mimen navr?,abilc. 

<£d)cBrrfc& / furcifcfu«. i£dju!benrerc& / ob- 

aeratus. $3ccfcnr<i<J) / dives fpiriru. <*e<jen< 
tfid)/bcncdiÄioncdivin3 doratut. (Btnnreid)/ 

ingemofui. <Sorqeurdebe9$Siinf/d)en ber 20?<n< 

fd)en' vota hoimuum (olicirudincplena. ("?fem> 
Xtiä) I Wo potens. ^hteWddjf fafttsprieefa- 
rus. £n>ftreid} / confölatoruii , folanoafflu- 
ens. $Ui»enbreie!) / »irrute prxftanriiiimus. 

Ubtrrrid)/ pcrdit«. ^eranAginiitfrcidv mo- 

derationc & continentia dives. Uttfeld)/ inopsi 
indigens. 5b3.i|&reid)/ frlvisabundans. QB»if» 
' fcXTCid^/aqvofu». dÖCinmd)/ vieifcr. ©ort* 
JC\(S) I difertus , facundu*. QButlberreid)/ admi- 

rabiüi. £ranbenrdd[) racemofm. Sötiri«!« 

rddj/radicofus. 3ailbcrrcid) / arribusdiaboli- 
CtS ditatus. 3iCin!ld)l'Cict) mcdiocntcs dives. 
altuifdrdüV incricaeuf , fpinofus , dubiut. 
S?t ioStumv Dct/ 65" fco* / p/. tue Didebrumer / S^w. 

•vi voetb. 9icid)beit ; diririas, opes, opulcn- 
tia, faculrates, bona , fubfrantia , abundantta, 
gaza. ^innrcicbbdt .' tagedüvis-, vigor, acu- 
mcn. gebrrtiebbeit/ docilitas. $ii;)enbrcid>« 
fcdt 'virtutumcopia. terofietf SHeid)f lim / ma- 
gna tu opum. faculrates amplitlini;«. afHuentes, 

mvidiofT. 9}aej> SSeidjuim rrac^feu / Andere, 

fervire pccuntar.opeseonfeclari. ?idd)(umi|t 
OTlbe|tdnbiU,/ divitiarum pofleflio meena, in(ra : 
bilis, infirma cft. ?iacV um reibet ju riefen sbtf« 
fen AU / clfodiuntur opes irritamenra malo- 
rum. 

JRcid)Iidj / *Jj.&ädv. tdrm yvoARafa / it. libera- 
Iis, latgus.abundans, munificus , amplifli- 
mc , rV. uc n tc r , abundanrer . Jargircf . .\ cid)! t< 
«&e €innnbni( / rcdirus ubercs. i^idjlidntc 
©jben Über baö 93erft>red}en / dona uberiora 
promifli«. ©Ott bat ibn reioVieh gefea.net/ 

Diu» ei ubertim benedixir. Su'icblid) ausgeben/ 
eWargiri , ccgaliccr dooatc. <£v l>at UU18 rcidj> 



lid) feif ber »crgoltcn/ opime beneficia recribuic 

mihi. 

3{dd)Crn/ inufu'mn rß ,/^95«rri<bcm/ dirare. Iji, 
fttn b<rdtf)cin/ lucris aliqvcmaflKcre.auftarc, 
eumulare ditltii». ©1* bcrdcbcm / collocu- 
pletarc fe , eorradere opes , conHcerc pecu- 

niam. Hinceft JÖcrcictjcruthj / Die/ ampfifica- 
tro pecun x , rcifamilMritaccrctiOjaccumuU. 
tio opum. 

D?cif/ reifen/ gereifet/ macurefecre, ema- 

turciccrc. ^voi tarnen etiam eß UÜerrdfCII / * 

£>uvd)rcifcn. ©je Sant rdfet/ feget« hW 

feunr , Ha vc Jmcrn qvandam induunc , ftumenta 

maturanc. ©ie iraubcn reifen an Der (Bonnen 
fein burd) / uvai commadius infolarx perca- 
qvuntur. £ie£rbl)cerc reifen gefriquUic / fta>- 

-a ad maturitatem properanr. SBafJiufebr XCU 
fet/ büß fallet ab/ nimis marura dbcocla decidunr. 
©ie (SolbateB bnben tai ©efreifcia verberbet/ 
Wie ti alejd; iurdfeu begunte/ milci /egetes , qv« 
jamprope maturitatem crant, evaftavic. T> d < 

Of>tf ülubcrcdfet/ unbnjiü gebrocten »erben/ 

poma emaruruerunt, dr manus jam poHuIanr. 
UJorrdfVn / rß prarmaturura ptascoecmqve 
cflc. 

'SWfuno,/ We/ maturitas. ©efd^ttn'nbe SXeifiuH 
macbet / baß bie Scere roelf merben unb abfallen/ 

tcmpcAiva maturitas baccas victas tV caducat 
rcd^it. £>ie Reifung ber 3lnfcbI4ac/ maturitas 
confihorum ©ie isadje Iii «od) niebt jur Kel* 
funa gebr.iebt/ unb fofl bod) gleieb ic^o getabn 

fcon/ hujus rei maturitas ncqre dum »enir, de 
tarnen jam appropinq*ar. ^n lümc Reifung/ 
fera maturitas. OllI|l!qefd)n)inbe Keifutig / ma- 
turitas prarcoqva. ©je r'fdje OMi'flia be* 
jlinMicbeu QSafianDei gefiQet mir lucljr / odi 

pueros pr;cvoqvi iapicntii. 

Keif / Keif« rcti'eiier / m.Kurui.cocluj, mitis. 
ateff Ob(l poma matura. J raube/ bie balb rrif 
ifl / uva varia. Seitigrclfe 51 epfrl / malapraeco- 
da. Unrdf/ immaturus Unreif Obfl/ poma 

cruda , immitia , tmmacura. 3Ceif rtiam mtlaph, 
dkitur pro tempefTivc», prxmcduatö, dcliberatö, 
perfeftd. Keife* Urteil / judicium exqviC- 
tum , defeearum. Kdfei Hilter t aetas integra, 
corroborata, 6rma , matura. X^ing 
Wirb tu feiner 3eit reif / unaqtaeqvc res tempore 
fuo adulta maturataqvc c fr. fQox ber ,> i ; reif/ 
pra»maturus. Uberreif' permatutus. Mwrb. 

ttdf 



15$> 



1586 



^X(Ü r ß mature , nuuiuiu , inacuridin-.e , icmpe- 
ftivc, propcxatö» Cne raora. Sorreif ptae- 
maturc. 

35 ei flicb / 4<ih & kdveirh. U. qxoi reif/ matui us , 
maturc JeJd.i Ultimum pr*cipu'e referWr, At& /^mi 
ficat: prüdem, :■ prudenter, cautus, &cautc, 
cordatus , ES <ordate , protidus , # provide. 
(SillC ©ad)« leijiieb crtDCjCB / cogitatö , conftde- 
rato ponderaic atiqvid, diligenter pratmcditari. 
Himi mit reiflichen Urteil unb 9ladji»enfcn \\i 

fBtrf rieten / certo 4r cxplorato judicio gcrerc, 
admimftrarc. perheere altqvid. 311 te feilte bc> 
benfennöe Dinge rdflid^/ fenum confilia talia 
funt . qvz cum ratione congruunt. Unreiflieh/ 
prxcipitantcr, imprudcruer, immaturc. Ult 
reiflid#9fabtf<blctyc/ conlilia immatura. 

9\<if / Der / p^^fltnpruina. Venit k Ulf/ mAu- 
rtu : /Etx entm mAtitrAZAnefcit , Etf pruina dicitnr 
moüitia, rorif , qvt matulinU friguribtu incanmt, 

Hin lmt>er Cm» / fo von Oer inorcjenralic 
grau wortxn ijt. 93om 9teif Itarrcn / obrigere 
pruina. SDJöriJCUreif / pruina matutraa. 3Rac!)£ 

frif/ nofturna. £er DCrif »erberbet bie äöiu 

ICrfniChtC / pruina urit fegete* hrbernai. (£$ 

bat biefclftrtchf einen Harten dtcifftctabn/ hor- 

rida terra notiurnit canet pruinis. Qleif/ rt»*"» 

dicitur ftcifuua /©«/«< 9^ad)treiftin!j / gelici- 

dium nofturnum. 
Weifen/ * bereifen /pruinare, pruina conerefee- 
re . rigere. fy\t> fft bereifet / arra * pr^ca 

pruinis albicant , <anenr , confolidantur gclu, 
indurefeunt. fteijicbf /*<*>8. pruinofu«. ©n 

talte$ unb reijicbtcS üant» / regio frigida & pmi- 
nofa. Reifster/ & bereiftet 25art / barba prui- 

nii rigen». 

Kcib/ reiben/ aeeeibet/ coiiocare, dif P o- 

nere , ordinäre , dwribucre , (ecundum (eriem 
<on(titucre. Schbitur effertur etidm Q^Cl* 
/ S< O^iC^Cn / eonnedere , annedere, 
continuare ordinatim « diftinete. Ccmp*/. 
Slureiben/ Slnrciaen/ & ^nviegatv ufu*tiuttß[im- 

fhd. tyrlctmnreiben / unionum lincas conne- 

ftcre. Slusreiben/ * Abreiben / eß fenem Am- 
folvcrc ÄuraHeu abreiben/ & abriefen / coral- 

lia rciexere, detrahere Iinets. 
SeiAUOg/ tfSKteAUIlfl/ VÜf ferie$.colloca. 
tio, difpofitio ex ordine, d ftributio juxta fc- 
r.e m. i & 9vC Mm rnrnjUim du 



cüur fencs , o ordo , jr.i rtuon Orbis falratorius. 
(Ein idnireil)«/ Ö> mttonim. gaudium,ipfam- 
qve Caltationcm. jm Bulben t t\v t cw fivt einen 
Dteiljen nüt einer tanj«/ numerorum orbem Cü- 
tare. Olllfer t>ein iHrib<n tumetU extra nuroe- 
rum te movere, 'bcit^cioen fÄrcn/ pracfultt- 
rc , eboream ducerc , choragum aecre. ^3pul« 

mann maeb mir einen Äeiben auf/ citoraulet 

pr«cinc chorcae ! &Wt}er.9(cibcil/ chorca produ- 

dior. i8id)in bem iXeiben /tbiöiuaen / faltaro- 
numverfarc orbem. .^acb Oer iXeibe Ci laferu 
ordinatim bibuejuxta ^ricm potarc. SvcUV 
Üm /ex ordine, fcrvatooixline. $unte iXeihe/ 

ordo mixtus , verficolor « Qr(üuim autim Jkitur 
altcrnara coliocattoa4oiciccntum de virgiaum. 
qvomoJo nonntvtqvam ir. tonviviit nuftudikiu dlttr* 
nunm .iißribuuntur AUfffftfndo. JKflbe ber J ittCV 

dcuuumorJo Sc Jene*. Seriell- mit ÄoraBctt» 

reiben/ perlamm * cöralliorum Uacx. 2)iC 

3teibe i|t an mir / me tangic ordo. t>ie 3teibe 
beut an mir / morgen an l>ir / hodifc mihi , erat 
tibi. Die^ebulenfinD in gen>u}c Reiben cimjr> 

feilet / uiioi c cercis clailibus dillir.d.c Arne. 

Ab hoc Dieibe/ Äei^e/ &9iiear 'jraallor.Rang, 

prupr. ordo, ftriga, faies, qno-i poßrt German 
funu , divitütfu* Tingv* non conttntt, tanqväm rem 
pidcUitui ampufrunt , *t(fc pro to : n2ad) Def 

örbiwiicj aebeu/ dtxerumt . JRaef) bem SKanae 

qc!?eU / ordmem decentem in ambulationibu* 
fervarc. (gr bat benfKaug/ aiucit, praicedit, 
manum dextram claudn r, ledet ei ä dextric. 

©en Diana flraW nacb Dem JJanjkr baben/ fe- 

cundum cAc a canccllario. 
9Ceibiu>t/jKriijicbt/*Diiesi^/ ai} &*iv. Ordi- 
natus , locatus , difpofitu» ,in claltcs diftnbutui, 
artiticiose digeftus, & : ordinatira , diftincte. 
diftnbute, ordine, ex ordine , fer^ato ordine. 
Unieibicbt/ praapoftcic , difFuic , praeter ordi- 
nrm. 

ÖV<if / Wr/ phtr. *it?&t\$t I circuUis doliarii. 
Eß A 7H<i$in/muiatoQiB f/ q.vfird.imtJumg.W 
feil / A leejeo venit. Ctrculi enim ißi ordutdttm d*> 

im appHc Antut. J^oljerner JHcif/civcul« hgnem, 
colurnus , falignu«. gifefner iXeif / circului 
doliarn ferrcut. JKcifc ankam / »afiteirculot 
inducere. Steife aniwinaen/circulu« tuditc ,/« 
pavilla addacere , paxillo adfrr dorio arclarc. 
Janj' five ©priligreif / circulm praeftisiatorum. 

Den 9Wf treiben / circulo ludere. £>urcb ict 
Oveil : |*prinjicn/ per circulum faiirc. 3Cei|ieiu>DA»/ 



1587 



!Ke 



1588 



fß Jimin. parva» circulus. A rß rtw.ru wr 
tum \&tVtlU tl / aflulas vmculis c virgu bccuiaceis 
ligarc, iWcitcumvincicc. iXdffw^t cerUmtn- 
Jtua rß lini crudt iir rmporiii, 

Kein / tetner / reine fier / *4 1*™. ™* 

dus . tcKus .nitidus, linccrui Jinc IjIk . m j- 
cu\k tfSfä.iv. pure, integre , illibacc,incorrupte. 
Steine ^unfltrrtl!/ virg« lllibata , incorrupta, 
innolata. titln ghptrr / charta pura. JXein 
SBilpCt /aqra lunpida. &em©efiij?/ »asfinee- 

rum. ©i< *Sfra|jrnrdn halten/ latrodniaop- 

pnmere , -extingvere , ab irinertbus * viude- 
-pcllerc. Sifcll m.i£t)fn / purificare, emundare 
SX<in »iTbcn/ depurari, mundari. <£ii\l mit 
Wir rritl Hili /eonclamacuro jam cd de mc, (alus 
mca proefus cxnn&a , aftiifta, W priccifa jaeet 
©t'U ffVneu ift aDc5 retn / mundis omnia munda 
funt. 9inn ab* / exinanite , tunditus dcletc 

■©er Damnen ift ihm rein ab / poikx ei prorfus 

eft rccifus. v£l' tll rein tobt / imernccioni datus, 

omninö cxantmacui cft. €in (Slatf reine anl 

trinfen/ poculum vurcumuiqve ad imutn ex 

haurire. fjj d> bin bir rein mtbi* febnlbia / ne 

obolum qvidem cibi tkbeo. (£$ift reine niefyrl 
Wir ibm / inepwis cft ad omnia , mini commode 
agit. Unrein/ cdj ö^tif.impurus, immundus, 
tordidus . fq validus , fpurcarus , y : im pure , fe r 

dide , t'oede. Unreiner $$tinb / o* impudeM, 

impurum . obfcocnum. Unreine K letbnn >] I ha 
birui ineukus , fqvalidus , (brdidus , fpurcus. 
Unrein 'i'jt rtjj< T aqva curbida , inqvinata , impu 
ra. UnretU .0 rtöbl / capuc kabiofum , pfui j in 
feftum. 

JKeini^en/ mundare, purgare, purificare, mundt^ 
ficarc.fcbruarc, luftrarc. «Son Otinben geTd 



qvin.ue, maoulis aflicere. <&id) mit Stt ttt* 
nurefaioei / eosnoobünere. (£itt(i vÜlHT uei'üM» 
reinigen/ Ia4>em aiicitjut famas inj ic£rc,arpergcre, 
?5orreiniaen/antt,ovam jufl'uȟjm,purgarc,pto 
alioemundare. ^d)R>tII bir bie vf tübe mi;: V>br< 
reiniae»Vhautcverram pavimentam locö tui.tul 
vice non lungar in expurgando condavi. SOlC 
berreilligen/ repurgare, rcpolire. 
)ieinlgtmg/ Die/ 8"©*» peinigen / purgatio, mua- 
datio . fuftramen , purificatio , luftratio. 9tu£* 
rorn mnq . expurgatfl», expiatio, emusdatio. 
©oft geft ^ Steinignng ÖRari* / feftum purifi. 

cacioms'MLariae , vulgb HfpMpMle. SXeiniiJlina) 
ber ^ed>^n)üd)nerinnen/ puerperaruaa luftraeio. 
^eimguug bei £aubtetf / abluüo capirit. Jfcir 
niajing von einer Un r , J) t. expiatio criminii. 

?jeinlie|)/ * JXeinialkl)/ dJj.^fädv.idem^tßqvd 
Kein ccrfiH, nitidus, «. elegan« , exornacut, 
pcrpoluus, limatus, iineci us, Uudus , c?": deco- 
ic, cnltc , politc , venufte, ckganxer , lepide. 
KrinÜtbe 5neiblKtg / cultus mundus , velttcut 
coik inna t us , ckgans. Thuringi dicunt : Svcni}* 

lio^. (ix gebet fem rcnqlid) ber/ adhib« mundi- 

aam , dignuacem culcus obfcrvac. -ÖK <S§ei 
mnften remlia^ gemacht werben / in cibi» paran- 
dis Duindinet defidcracur. (Sr ift gar ein rem? 
(id)f r 2D?enfdj) / munduiei (tudioAis cft. 

9ieinliet)feif/ KeinigFeit / Utf &*>as Steine / mun- 

dicia. munditirs, orn.Ku* , <»ncinnicas, nuor, 

expotitio. !3Sid anf JXeinlir^f eit baiten / otna- 
menra fervarc , cutto^irc. & i|l feine SXdtt« 
liebfett bei) if)m / dignitat delabinrr, deeft rpfi. 
tgfwag interne ftbrdben/ tabulaiaurhencicu 
exarare, feirt, eleganter, Ö'cumcuxi tertbere« 
vulgb mun.Ure, muilOttgft. 



tiiviet/emundatus, liberatusa peccati fordibui, \?f\t\T\/üac/ fint plur. Rhenus, ournini a putitätt 



& ' ju«o. 55affen rdnigei / «poiire arma 
^eftnhe reini ;en / abßcrgcre calceos. (Seffbii } 
reinigen/ detnearevafa. <8i(h mit einem ^it»e 
reinigen ' abuirare, deiurare,)'uramentö purga- 
tonö inficiari. 5BlinDcn reimacn / vulnera pur- 
gare fanie. S t§ bir botb ben Äopf rdniuen / cu- 

ra , üt caput luum liberetur a pediculis. <B\ä) 

wn einer 9)?i5etabt reinigen/ cxpiare dclitlum 

ajiqvod. Compoß funt : 2ln$» & normuntfväm ?lb-' 
reiniaen / emundarc , expurgare , emacularc. 
Durdjre inigen / perfricare , perpolire. (gntrei 
uigen / poft.rß , gf rrfonirt decompoftt. «Serunrei- 
gen / pollucxe, fordidare, contaminarc , coia- 



ift albtdwt fru Älbicantibtv aijvii hic ßuviui apprl- 
lattir , dr qvo Schuld, w primitiv, att : Rhenus« 
ber Stein / dieuur, velob gencraliorem ratio- 
nem, qviaommsaqva mundat, vcl obrationem 
nobiliHimo amni peculiarem , qvia pnTci Ger- 
mani punutem mtcgtitatcmqye toxi fui Rhcno 
explorabant ■ undc «Aiy^«*«^** appcllatur. 
^Kein/r/» 5Cdnifeh/«4 ft: 9icuufch(*>ulb/au- 
rum Rlicnanum. ?vcini|'<f)er (Solbgntben/ au- 
reus Rhenanus. SXeiniftfoer üßtin / tmum Rhe- 
nanum. ^faljgraf am Kein / Comes Talatinus 
Rheni , ad diffnmttam BvÜAtoium comitum Stert 
palätü &*uU Ctftrtd. tfrllll am ÜXs in / Colon 1 a 

^>bb bb Agtip. 



1589 



1590 



Agnppina, oHm Ubtopelii ? li/'forMin r>;iinflwm- 
dam caput erat. Diatur idtoOXtl Kcttl / t < 
tvatur ab eppiäo iVMlrt Ott &Ct C^pra» / <^'c ' 
Sfrtam,qy* urbs pars alter* rivitalk Bertinm- 
fis rß in maixbionatu Brandehrgkb. (£$ flcngt 

eine ©an* übern Kein / unb f ommt ein ©iggag 

Wietel* beim l pro-v. pilos , non autmuni mutai 
vulpes. Calum , non animatn mutant , qvi 
. ttaas mare currunc 

Weif/ reifen / geeeifet/ P roficifci,migrarc. 

itinerari, peregrinari , itcr faecre , inftitucre, 
capere , peecre, viam ingredi. 3 tt WIC (£tabt 
reifen/ in nrbem profieifci , irc , pergere. €r i|t 

nach Sranfreicb gereifte / in Gailtam fe comuht, 
itcr dtrcxir, deporcatit fefe. £r reifet gerne/ 

v ixrarur peregrtuatione , dcleflatur mncribui. 
3n bte gremDi reifen I propr rß peregrinart , na- 
tione«,loca peregrina adire. Compof.junt: %b- 
reifen / /iw-pinrocgreifen/ decedere, fecedere, 
abscedere, and migrare.uincri fe commiicerc. 
tlll^reifen / proieckioncm facere , darefe 1 einen, 
in vjain Ic conjicere. ©nrdjreifeil / permearc, 
•eragtarc. 2»illi> bin d>ceifen/ regionei per- 
vadere, pcriagan. bin Mirct) fcipjig burd) 
aereifet/ cranfü Lipfiam , in urbem mc intuli, 
itcr feei prr oppiduirt. <£inretfrn / * Unreifen/ 

introirc, adirc k>t um q xrndam.^T iff in $8elfch= 
löllb gewifet t djrexit , conrexiit » iaftituic itcr 
Italiam verüu. tfiinegetireifen / obriaroire, 
protedere, darefe ahent. fgortrcifeil' pcrfeqvi, 
pergere, tenetc viam ©cfc^iUiKÖe fcttrti|en/ 
maximit irineribus tendere , procedere , pro- 
gredi. Jg>Üirctfct1 / «ö piofkifci , ad tilomlocum 
contcndcrc. J^orrcifeR / huc, verfui nos itcr 
dirigere. .Öinnufreifen / in partem fuperiorem 
tenderc. -»inauSvtifen/ «re foräs. ^aflbcr»* 
^inuberreifen / «ansincarc , transgredi, fuper 
grcdi. ^cmilDcrreifin / dcorfum verfu« not 
»rofieifei. 2D? itteifen / una irc , comitem SS* ro- 
1.0m itirfem efte. flfadjmfcn / fubfeqvi , con- 
fct.ui, profcqvi alicjvcm itineribu*. SSerrci- 
fen / U. fvod fmplex fccifrrt. 5Ui* Dem anirt*» 
bailfe wrrdfen/ cx norpitiodiscedere. Silibene 
RH^bin wrrciff II / aliö discclfioncm facerc. 23^' 
reifen / /rwUbemifen/ pr* vettere, pnevcniTC, 
antcvcrterea'.iqvem. Sforbeorcifen ptjeTcrrre,, 
prxtcrgredi. j5prht»reijn!//iwB4 , rh;rr«fc»' ' 

antcccdcrc . prartedere, anregredi. QCvttcrrti- 1 
feR / ulterms progredi ,ultta profieifwi , longnii 



abirc. QBegreifenmcflcn / de diiccflu coeirarc, 

abicum meduari. SBieberretfen / nodjmalf! rcr ■ 

reifen/ itcrum profeftionem inftitucrc , denuo 
abicedere. 3ii<rcijVll/ conftitutum icerirc,con- 
cendere , cuifum in aliqvem locum dirigerc. 3 H 

'j^llÖe reifen / iter pcdibus confiecre , pedes pro- 
heifei. 3u ^>fcrb nnb jn 5Biiijcn reifen , cqv6 * 
curru vchL 3u Öß»»B<r / fivr jn c cbine reifltt/ 
n'avicnlari, trajicere navi , trans marc currcre. 
3urücf reifen / remearc, remigraxe, pederado- 
mumreferre« cxitincxcrcdirc. 

Keife/ Ott/ * One Keifen/ ucr.peregrinatio, pro- 

fc£tio. <§ute/ glücf lidje 9iei(e/ itcr expedicum, 

tutum* ad qvxftuin aecomroodatum. (^eblirn* 

rae/gef«Trlid^c Keife/ difficdc, penculofum, in- 

commodum , molcftum. %mu\c i UHire Keife/ 
itcr multorum dicrum * perlonga pcre%rinarto* 

£u|lige Keife/ via jueunda, amccna> itcr commo- 

dum. 3<9 babc eine Keife vor / itcr cogico, 
profc£tioncm paro. >f ici) aufbie Keife febicreny 
ttincrircaccingcre, colügcrcfarcinas.profcclio- 
nemadornarc. Du' Keife äuberu nnb anffeben 

Ll^en/ itcr mutare, itincre denfterc. £ubäUf 

ble Keife macben / vi» fe comnuuerc. 
Detter binbert mieft nn ber Keife/ rempeftates 

me morantur. £)a^ Keifen »erbieten / »nhibc- 
rc, imercluderc itcr. SLVit ber Keife eilen / pro- 
perare profectionem. ^Jm Keifen fortfaren/ 

pergere viam. £)ie SKciftf Oivllurtn^en / dcfungi 
innere, nam confiecre. 3);ilbe Pi>n berKtifc 
fenn fciFttmcffclangvercdc vii. Kuben HiieJ^ 
ber Keife / xeqvicfccrc cx Mincrc Keife ja 
^ ^'er / itcr maririmum , &mb / teneftre. 
JÖinunelreife/ cruigratio cx bäc ritä in calom. 
jpeUenreife/ itcr ad inferot. i'ei'cnf reife/ curfus 

vit.T. SBeltrerfe / peragratio Orbis tcrraruxn. 

5ßolfenrei}e/yjxT £uftrci(e/ itcr aercum. 

KerflHtg/ bte / id.avo.i^tiCt t profcöio, migratio» 
fmplex autem parum m ufu rß , jtd compofita magis 
ctitbraniur y ut : Slbreifiing /'SSerrcifnng / 2Beg»* 
J^illtDegreifung/ profeftio, abicio, abitut, difccs- 
fuf, cmigratio. 
Kcifffbfr/ ber / peregrinu$. hofpe». cxrraocus» 
vulTpfortnfii , /flci/j/rrfi#»jKei5linc\/ peregrina- 
rioms amans , it. ncrmimfam rag.ibundus, erro. 

jP>tn itnb roieber rrifenber pererran*. 
eifeb^ft/ adu^äJv. promrus , pararus, aecinftui 

ad itcr. fefeb reifebaft aniieben/ Ycftuibabitu 
peregrinantium. 



1591 



fKe 



SKe 



1592 



Ofcig/ reißen/ 3*ns/'*"*f/9tri»«n/ti- 

pcre, «cllicarc, rumpere, fcinderc , lacerare, lan- 
cmare. 17. harpagare,cornpere,auferre. QlföC 
rerfen/exdorfuarepifces. Qdt&lrit) reift / ve- 

tris derentur. £>a$ (£ if i(t rwi Der grc»f en #äl 

f e ICrriBcn / gltcies pr* nimio frigore rupta cft. 

gclfen reifen / feindumur perr*. gfrebc 
3otW reifen/ fcurrari,turpicer dicere.obfcocni- 
tatem vetborum ad turpModincra renim adhi- 
bere. ©er £t'hn r«"§Ct / congmtmatio dtvelli 

cur. (E< reif rc mich fm Scibe / exerucior dolo- 

ribus inreftmorum , morficationes infimi ven- 
rris fcntio. ©eil SBcin reiben / lurcari »iwim. 

tgieb um eine Qa6)< reifen / centente pugnarc 

de aHqvä re adrerfuj aUqvem. <3i4) nnt eine 
<5fefle ylv^IvJ^ reißen/ dt locopognare. Com- 
»rf.funt : Abreisen / abrurapere , avclkre , revd- 
Icre, dcccrperc, diTipetc 1 ^x'cdrtiämtf^Q(%iA 
binnen <t. bcir»onreifrn. (Ein (gtuclüom Stüde 
reiften iß™ «b & binrcegrcif en / panem/« lad- 
niamtuniaeavdlere. Einern ein Oln üGrcigen/ 
rcvellereaoriculam. Qlufrei^CIV dirumpi (£ine 
EBunce aufreihen / vulnus exukerare. i|t 
aufgerifen / biar. Sluereifen / disfolvi , dtfftii. 
. QBte&eraufrciM / remerc. Q>?ie Der Sönrjcl 
mitreisen / eradicarc, explamare. vf incui bie 
j£>iire ausreifen / involare alicui in capillos. 
©en 55art nu^rei^eit / barbam eveHere. 5lu^' 
ret§etl/ '» Mo ttiam diztiur fugere, a pugni fc eri- 
pere , in pedes fe conjicere. *!lU#fleri#ciTC (5ül< 
bMtn l eransfug* , deiertore«. f^n Oer chlncbt 
dll?rrif f n 1 ad hoftem transfugere. £)ic $fert)C 
reiben tlll6 l cqvi exeuffis habenis erumpunr. 
durchreifen/ cum imperu penecrarc. £>Urd) 
toct ficinbti Orfrnung reißen •■ ordines dirimere, 
incidere, difondere. SRitbem J^)etr bltVCfjreif' 
fr n / exercitu perrumpere. £ inretf cn / irrucre, 
irrumpere. ©ictyf reifet ein / contagium in- 
grmr , graiTarur , urbem occupac. (£t reiben 

öücrbanp brjfc (Sitten ein / null mores fcexpli- 
cant, diiaranc , pervadunt animos hoaiinum. 
<£ine Scflung einreiben / maeniaekjicere, demo- 

hri muroi. Jf)ai!$ einreiben/ vaftiratem cdihu* 
intcrre. 3eune etnreif en / fepta revellere. <£nt 
reifen 1 ti.qvodHu&xa$cn. <gich eine* 
bc\i entreißen/ amoliriä fe negotium aliqvod. 
<gücfj ber innren enfreif cn / expedire fc exla 
qveis. RpftVflftfll / contendere cum imperu, 
imprcfliooem fasere , involare fummä cum vi, 



pergere , properarc Sjetüb & btf nuberreif en/ 

prop. dcccrpcic , mtlaph. aut<m conrumc!ii5 pro- 
Kimicrc . er immari , calumniari , derogare ho~ 
nori ^famas alieujus. ^>inrti§en / auf erre , ra- 
pere, raptare, harjpagare. ©er £ob bat < v n f)iO» 
»U'nytii / morsablruiic cum. Ita -piuircvU t iiu n. 
."Die Seit reift nDej bintoeg / rempus devorac 

omnta ,_cnpir decerpir, frangif, per i mit, omoia. 
ÜJ?if reifen / fecum rapere, unä diripere, fimul 
carpete , f^corripere. ©e< ©cneial^ $0t> reift 
ten (Sieg mit hinweg/ mors Ducis dades c ff exer- 
cicus. iKacbretfen/ poft fc traherc , ultra rumpi. 
SBcnn nur ein Wdjlefn im ÄleiDe 1/1/ fo reifte« 
baiD uciö) 1 mintmum veftis foramen cauiarur 
pluxa. Scjebcrreißen/ protiernerc , praecipiia- 

re , pdTundate. ©en* 2ß a n ntcDerrcifien / pro- 

pugnacula dejicere, aggcrem uu er fcinderc , Tolo 

a»qvarc gjerreif cn / & 3erreijjen / diicerpere, 
dilaniare, düaecrare. QJon $ferben jerrifetl 
n?erccn/ cqvü di/riain. dinpi. ©as <3picl |er» 
reifen / dirumpere ludum. ©ner / t(X iv n n)il» 
J?en gieren frli Tarifen Ivetten / bcftiaiiu«, da- 
mnatus ad beftus. ■Srueinantcrrcifen/ U, in 
Juas partes feindere, diftraberc, divellctc » dii- 
fecarc , disfeparare- 

i>ieif er / t»<r / * Keif enber/ raptor, mptor, impe- 
ruofus. «KeifiTilin / Kennte / feemma 

lacerans> lanians , rumpens, 5?i'if ettOer H*C/ 
rapiens leo. J^cif cnlVr <Qtm/ cakuius renam. 
?iciRcn^e Öicbt / arrbritis vaga. JHT 5lk» ifl 
ein Äopf' fr** J^imreif tT / *mum infeftana , eor- 
vum, vef vehement eft, dolores capitis faaie. 
©er So^ i(l ein JMnreiRcr bei Pcben^ / morsprx- 
do vita; dt. 51ltfreiKer / defertor, rrantfaca. 
SBeinreif Cr / lurco, vinum lurcans. 3f len» five 
^Cfenreifer /fcurra, ludio, mimut , os durum« 
tmpudens, ferreum , hatophanu, Attdlanut, 
graphicus nugator. J&P§enreif crinn / geftitn. 
larria. gpieljcrretfcr / mterpcllator lud. , in- 
terrumpens obleAamenta aliorum. Steifer rß 
ttiam inßruntftttum futorium , yvd rugas flruuü m 
corio , Latin« : radula. 
Reifung /Me/ftCna Reifen / laceraiio, laniari«. 
taniarus.ruptio. 91ufreifiing/biatus. ^iu^rrif* 

fllrig/diflblutio,i<. fuga, defertio. ©Ul'd)rei|j 
fling/ impredio«impctui t discidium. J^iniveg. 
reif ung/ raptus , depopulatio , vafhuio. 3eri"cif- 
fiiii.i/ fciilio. Rtö Keifen fm teibe / tormina 
ventris , inrefrinorom morilcationes. Qüt 
3tci>tR im .Vopfe / .naubr / capitis dolorea. 3n 
•^bb bb 11 3^«eu^ 



1593 ?fo 

3dnc n / dentium. Keifen in ©Ifftara / artbn 



9fc 



1594 



eis 

/ W« / p'w.Ote Dfr'fftt / ramemurrr, fcr- 
nientum , ramalia , it. furedus ,ramu< , germen. 
VUitur a &ff§en / carpere, aviKjatili carp.ru>. 
35vlHItl\*Ctf / rama» arboram. rjtbijcbancitcrf 

j / ramale. S&TmnTcrä mit t*r ftruebt abqe- 
riRCfl / terme*. (Jminc* 9tcff / fror», ©nrtc* 
^fig / fron« arida. «Hbgcrttpfte* ffllc* DWf/ 

frondes ftriOae. SÄfipUm / / '* win - fan,u * 
lus , ramufeutus. 3tci§ pomtur mwfante 
Untüo , fxporoterfc fobolo , germen. Vlty/tH** 
Vicinia I etiam txponitur de lignis tcnuibus, 
»ocüwfurftcremia, ebeula. ©HC SBcüe R«tf> 
Cin$unDel$Ä / tafci»coeuUrius, fafar vir- 
gultorum. ©Htn Sörtgen 9vCit?i$ / 
bdj ailflat*!!/ ooerarc currum fafcibu* coeuia- 
rits , fht Tirgulcit. &ci§ / tftt I (in. pf«""- pono 
eß fiecief Ugummum , nomine oryza , ^zcopyron. 
$äfo mit 9tCttr CKfOCi>t /• caro jurulenta cum 
oryxa. Pf rffcint* f Horn huc 5K«^fcn/ p/ura/. 
' ne fungus rubens , rlf ß*ci« taJfrorumminorwm, 
4/$ <*ciiwr kcMrjendo , t><$ fic IflCtjt flb5»reir?« rt 

feyn. SBcbcrgertit/txw/f/Iiicium. 

«Keufe / W« / p/«r. SRfUfetl / nafla, excipula. Di- 
ötur * JUifl / w*«//«»», vimen. Eß emm frorta 
-vmmex , dSU $*W * 8catreufc. 

«Bebaltreuftv fccluforium. @runDrcu|e/ firpicu- 

Zdo, Mhhs HnXO*\\*t>. Verum tfjgff 9€*J 

fcur »oitprrtuirt : üfir«r r»w?iCU§C * Ruflia , ». f. 
Mofcovit f ingentis nrngmludam rr- 

fertuniur. 

tt (6/ t>«t / p/«r. SKifC/ raptios ruptura, feiffio, fiffio, 
rima , it. damnum, jaftura, perditio, fpohatio, 
tiaviJem mon, obinii, ßve internus Hommn. 

s£m eir» m- 2Xr **» «WWW 

üCtabn / damnum inTincibile ckdK inexorabins 

morsr €^ mac&t mit tinen \f mn$M M W 

mein« ÄausbaltUn^ / hautmcdjocredtmmen- 
'«roreifamil»am hoceft. «Kif ?ni glitt / «r- 

fu«. 5ic 9li§t an Jg)dnt)cn / §uttn MDfTOnnt» 

»on b<r ÄÄltf / J»o/»fhir : rhagade«. dm 
R U 6 etiam dicitur tarfua , »ons p«di«. ißret» 
Vi» / ft'»"«ra aOeri». Cr&cnhfc / hiatu« ter- 
xa?. S&Oöcnnf / deduflio fnrmc»ti m horrtu, 
«vi granariorum ptsefeai /«< fcribw fruir.entatu 
gAudcntiaiauanibu* fuu fiumcnwrn», <J*»i;<» 



ttimn 5vudirf^»ruinpf. ^rainDfdjdfMri^/ »«- 

ptura /;m potiM/ ruptioamictiiaB. Sic gr 

riß in ^cj> ^ct novo VOC4M0 ruptura, Die i"Hliptur 

iici/«r. ©lauben«n$ / fchifma. ^>cr§<«ri§/ 

cordii vulneraiio. ÄUibf Vfi§ ' (eiflura vcftium. 
iCcttenriß / diuolurio , disjun&io cateaarum. 
^beniri^ / jaauraYit», SDJar t«rhj / frve San- 
ittiuitf morfu« foreipum ignuarum* 5R>iUtr» 
rt|j / labctac^io muri, ruina valli > Gaü. Breche. 
^lerDriß / diftraAio membrorum per cqvos. 
jQDC«i§/ ruptio transverfa. ^taten^d^amivum 
reipuWic». io&C6ri§/ mora , cxiinöio viue. 
QßaHerritt / eoilici« , inundattonet aqvarum, 
ätidt &cn>aU6rl§ / rupcuraaqvx vtolcnca, chara> 
dra. 9ßilb> five üßclff'ri^C' morcicina ferarum. 
Sic etiam compof. cum pra^ofuiond>ut : SUfrtfj/ 
apertio, apextura. 3lusrip/ avulflo, rcvuMio, it. 
fuga, deferrio. .Duvd)ii|; : mciiio , difcidium. 
£ilU'ijj/ obtOM, internus. Oü^CItl / äimtr.. 
eil rünula. 

iXcipltftt/ SXcif i^ / * 5ܧ»9 / &*d*erb. rap'ren», 
rumpcM , dirumperu, iantans, laccrant , it. m- 
pax, r i mofus , r^^vod aptum iandi, (cindi , 05* la- 
cerari eß. ?iciüid)ier ^üoff/ luput rapax. £S 1 T- 
fid>t <Sefi§ / vas rimofum. 6ctii( 5ß.;brc geht 
Tf ißi(ftt (Kg / merecs ejus cmacitilimos homincs 
iavcniuAt» qvam facillimc diflrahuntur. ^ie 
gfutcfommen rc.fiicbt/ unD faufen feinen Si>cm/ 

frommes contcnie pugnant de emendo viao 

ejus. SKi^ige @d)ub(/ ukei rupti. 

Dvi(jen / fleri^et/ feindete , findete, 

ledere. (£kf)mitDenii3JIct«rülcn/cultr6le- 
vi tcr ic Ixdcre. (£r m« nur (in nxmq mit Im 

©eaen eiert^et / pcllis ranium leviter tacia eft 

gladic». SDic Spant mit Den Schein ri^cn / cu- 
iemungT»bu9fcalpendo<au<iaie. Ccmpvfjunt: 
Qlufrißen / pauxillum laaiare aliqvid. €men 
t in>»ir<li 01lfl i»?cn/ ulcus phlcbotomoapcnre. 
^erilKn/ variit fcifl'un« lancinarc. S>ie öaD 
tenfruiDer find wn Der /piije bm unD tvieDrr br> 
rißet/ arcolav korterum xAu pafltm fattfeunt. 
li'Uii ifn h incidere pautulüm , pauxillüm infeui- 
perc. (£incn ^tnmm »um pfropfen einri|cn/ 
»nciderc arborem ad pangendum (urculum.* 
©Ill'CbviBvn / perforare fiiluns. 2)ie J£>aitt i]\ 

ibm (iUeni)fralbcn Durcthjeriset/ curia e>u» cufpide 

gladii uirröettro^i traj eöaeft. 3erri^CH/IeTi- 
bus ineifuri» fodicare & pertunderc. 
^vif^ind/ *U / * W# ^CMica / l*ü© i feaJprura, snci- 



1595 



1596 



£0, incifura. JßilUtrigUtli)/ cutis extrem* rul- 
ncracio. 2liifri?lllray apcrtio, apenura, £MU(f) 
ttljunq/ perfbracic» Icvior. ^tTVlBaiUJ / corru- 
utio per varias inciiuras illata. 

SÜQCC / Der/ & :\tijcunn/ Mc/ mas c^faemina 
fcindens, lamans, meiden. <Jlufrify:r/ apenens. 
Z^irclu 1K1T periundcns. 

JXirV&t*/ ASfCirje/ Die/ p'.9it$ev iciÄura. fiffio, 

fciiEo, rima,ruptio* SumI f vi j Gr#eo 1 1^« , ;. t. 
jradix , derrvant , «7^ ösaV jVci/j»/ rjp £r(fri£/ gly- 
zyrrhua. 6Vi nullaa.irß ar.alogta rei,&idto po- 
t •>•■<'* AlS & rci^CH ■ J'fJ«f:twr. ^i^U'il) / DA* 

Wimm, rimula. £^i(J all Ccu geter / /n r gcDciriii 
crenapennae. S5retH$/ rima affcrit. Vöiircn 
TiH / hfl'ura ceftudinit. v£n\;iu W> I cenat hu tus. 
€(linri$cV ca»ernula, 05* fciil'ura petras. 
*Xtl}td)t / adjeQ. 3» Adverb, rimofus , rima» agens. 
' 9ii6i<fcte (5ef4fe / ▼aö fatiicentia, RtW« 
©Wer/ vicra rimofa, rupta, allifa. 

9vUtiel / ©er/ p/w. ÜlU§<l / roftrum , riftu«, o< 
poret , qvoi ettam dkitur ©flU« five ©(hrwintfrilf 
pfl / rourum porcinum. E/i 4 Reißen/ «vi« 
porr i omwij vaßant roßrd juö , rctffrr» die» mtl. 
<£lefanfrnrft$d/ probofeit, promufcii. lnderß 
•verbum ?iü§f In/propr. ttAxb abuti , terram mo 
rc Axura roftröfodcrc ,Jr.l melaph.ßtmitur pro ta- 
aare 1 rcprchcndcre , carpere, increpare, ob 
jurgarc , ore ferreo loqvi, os durum Ar impu- 
dens habere , k qv6 porrb tfl SXftjjder / ©Ct/ car- 
ptor , taxaror , reprehentäns, cf ÄilRlcrinn • Die/ 
focmina taxans,carpcns »B'obloqven». SXilüc 
luna / Die ' raxatio , reprehenfio , rncrepatio« «c 
dtmum SXufjrlifjht / 4//. & adver b. contumciio- 
Tut. aculeatu j , dentatut , &: contumclrose, raa- 
kdice , iacrepando , objurgando , carpendo. 
Dj/ht ttum comp»/. S^enijjeicn / i. f. begutfen/ 
jemtnaol 6ber olles tätigen/ oeuh» »•: terms 
* maligais inrueri , unumqvodqvc oculis qvafi 
de \ o rare : it. in Cesran , diftis iaerepare .rudere, 
deipicarui habere. ~ 

TRi$ / & f%\tt / d<w / p/. $ife / id » q rod 

ambabus mambus ample&imur , capimus , ac 
qvafi rapimus , *1<h Urb k tetffert / rafett , Irahrre, 
rrür dtducitur , sfplitalar in 6 ut yttmmüm aJ 
Chartas . ftvt papyram. linde etil SXitf ^npkt 
feaput papyri • vreenarius chartarum tafeif. | 
Gaüte. ditiiur : Rame , avod voedbuium alias rc- 1 



in Italic* linpvd nuüum appareat , etiam ab hoc noßro 
reipen deduSam rjje vidtiur. GaSifane volumea 
charcaccum , r fn SBlKh 9>apfr/ <ppr^l ; une 
main , inrafi maoipulum , qvbdmänu comprtbendi 
P°{fit. KW autem proptet vaßitatem ambot mtntu % 
toni brach* , ut toUatur , rtqvtrit, <£ in halb 
fcapui dimidiaros, denanus papyn fafeis : de- 
cem enm-voiumina thartacta conttntt. 3ff)R9ft< 

V'ipir m<Khcn einen Sollen /decem feapi charu- 
cci c«nfrciarir (arernam papyrinam. 
d{\et/&mrmullh DiKÖ/Det/ mufeus marinus, 
arurldo , canoa. Effnunt etiam ahcubi «Xeit / 
wmi 4 reißet! / qvbd frangatur & caipatur , nec 
jexurim & Hgna reqyiral. £ß ab hoc : VÜctqtOi/ 
carex , qvia $iet qvoq^ cueäum , imb vicum, ßve 
vkulum rumeum notat. ©panffeh fXiet / arun- 
do (ive cauna Indica. Crefcit enim in Indid , unde 
tn Hiftaniam defertur. 2lrJ <x> de £eiir Itt / autem eß 
locus incultus , Effarca graminofa. 
DfrUf <t1 / ^ereütef / in free eß farrirc,(ärciiJarc, 
runcarc. Unde cvmpof. Q{ll6reuten / exherbarc, 
herbas noxias etcllere, agrum fentibus derun- 
«inare. Sedpropr. &in genere purgare notat t hmc 
(Eine teilte / ruMum, rulia , jvi vornan in aran- 

do purgantur. JXeutung/ * 2lu$reufung/ tit/ 

farntio , farritura, runtat/o , larculatio , exftir- 

pMio. deutbar/ * 21ulreutbar/ ad) q v od m. 
cari , exherbari , Ar cxftirpari poteift. Unaitf« 
reiltbar / qvod cradicaxi neqvir , irremedicabilit. 
gun < II ( dicuntur exereftenthe dc»aftatorum nc. 
menurn. 

3\Ute/Dl*e/p/wr. Stufen /virga. ferula. Venitk 
Ketten / avod carpantur £5 deceipantur. (£m 

^nfchlein Jxute n / flagTum. (Jlnen mit Ruttn 
hauen / SKute geben / virgis rergum, tW Da- 
tei lacerarc , ferufis obTurgare, cacdcrc, conci- 
dere alrqvcm Virgil. (Jincil lllfl Ruttll aMftrtü 
d) II / muktarc aJjqvcm Tirgis per urbem . fup- 
phcium virgarum ab ahqro fumere. Stuten 
Dinbett/ «olligare, expedire virgas. grifche/ ef II» 
aeröChhfe9iUre/virsarceetM,macerata. ©Ürre 
«Kufe / arefafla e*roanfe9Jufey flcxilis. fd 
Rem öic ^iiuc f eji'.'n la§en 1 expedire virgn m 
pcllcm alicujus. <£r - ehret feiner Stute / nates 
ejus ad virgam oecalSuerunc , non raoratnx fc- 
rulae iexurri. SRule etiam eß ipfa percuUlo , ca- 
fttgatio, ic^usq^efcrularum. 



mum »«3/4/, evj'n «peejmba piotruditur, &<pj*fi QJIrutc / percica aogvillarum. ClnuiriltC/ caia- 
rafUur. Ltai, kuma, qva vox (um vrßigium ejm 1 nms, arundopifiutona, ^(|CMVUti7 virgao col- 

•$)hh b(; HJ Lgaw 



1597 



fKe 



1598 



ligaw. SMrfcmrutc/Yirgacxbccali. föliuH 
^Blinfd^drU«/ virgu.aMercurii,Ä , i/e divina. 

J£>afclrut«/cKcorylo. $ci\w Q>bri|trufe/ glit 
terrute/ bunte / * gemalte 3iHte / taulapiöa , ö 

braft coli s aureis ornata. Jjenf errufe / ftagruni 
infame , fafccs criminale». Äainmerrute / per 
cica vioeatica. £ülbd' dt JfrnberrUte / virga di 
fciplinas ,*lihs2ud)U\HC. Xitt^clrttCCB ^ -«»ft A"*' 
ferulas lud i erat , qvibut pueri * Ducllae die inoo- 
centium infantum (c mutuö reciuoe äii'cuj 
vnto / caftigatio divina. gonbe iXütt / animad- 
▼erfio publica , univcrfalii . «föanntfrute/ ver 
pus , penis. StJtejjrute / pertica Geomttrica. 
$J?f jfrilte »on icbn ©(fouben/ acaena , decempe- 
da. <Pc|h'UtC/contagium ,peftilentia. (Spiel 
TOtf / virgula geftatoria. Spie&rute / virgula 
militaris. 6fraf» * 5öatrrrutC / ajumadverfio, 
caftigatio pacria. ©dttlichr SMNtW/ 
ir* Divinas. PiUtlcin / Oäö / tirgula, ferula 
SRufiebf I *dj. virgeui & virgatus. tyfitXtttt 'ß 
virga «rithmetica. 

9tcir3/rci6cn/jd)ri6/i*ci§c/gcrift:n/ 

lineare , informemaheujusrei fpeciem deiigna- 
rc, rudibusduftibus defenbere grapbiö , Wnea 
jnc n u e ffin gere , adumb rare. t>ai 10 »P 
gerl&cn/ haec imago polita arte adurobrata eft 
Sr f an nid^t tvol rei§C0/ linci« minus egregie ce 
prtftiuat icontuno», aberrat, cv labitur a vivl 
imagme. Contpof.funt: 2U>reuje«/ {MMWf 
|CR/ imitari prorotypoa , xmulari aliqvid ad vi- 
vum rudibut dudibu«, cfltgiem graphto d<f«i 
bere , dclinearc. 23 ortet (Ten / rudi de confu&ä 
defiguatione futuram iroagincm informarc* 
Üitftcr / Set / pidor , graphiciu. Qibrct^rr / dcl 

neani , 65* novo vocab. dehne Ator. fjßaibreiper 
imitator fpirantis ideae vel exempiaris graphiö. 
9C(i§crinit / Sie/ faemina adumbrans, debneans, 
Imeamenca crÜngcns. 
BtfMg / / e^CWö fteijjen /graphi« , graphice, 
diagraphice. Sibrei&Urt.] / an dcliaeatoria. 
SRrtd)r<iffliniJ / imitaiio propofiti cxcmpli mo- 
nogram'matc. Sed jK«jj/ 0«/ J?«mc. JXU/ eß ipfa 
pi&ura linearis de iconicum fimulacrum. \iib- 
rijt; eftypum . effigica , ichnographia , vulab cm. 
UMfaäur*. ©er CTjK fttrtjt eine* ©CllU.^itJ/ rci 

-pingeodat infarmis de tmpolita defignatio. 
j£>ailbtri§ / arcbcifptu , excmplar. (Hninl in. 

- khnographiä , couetptus piftoris. St linftri^ i 
periti amfkis dehne auo. jtupferrif/ idcaiaii-i 



tabUis caicographi , pr*formatiopi£toruina»a, 
feu aeri infculpcnda ^incidcnda. ^JJwid>ri§/ ico- 
niimus. (3d}tU(Cnu^/iuagrapbia. Urrij/pro- 

totypum. 

5?ett / retten / Stifte /geritten / eqticart, 
eqv6./iw in eqvo vchi, eqv6 mfidere. <^pa|ü 
WH reiten / obleäÄmcoti causlcqvditer tacerc. 
2)IC QtCC reifen / fevicre cruribus conjunön, 
non divaricatis. föcn 3?om ttlfcn / cqTitare 
Romain. SRa<!l) ^)aufc reifen / ad larei raoi 
cqvö redire, advchi, proficiCci. Uber ©tO(f uni 
(gtein reifen / incUatö eqrö per Taxa per ignes 
▼chi. ^tatf reite« / curfum eqvi conckarc. 
<Stld)t reiten / placidö dt molli curfu cqTitare. 

5Jfit^en.^fcr^c im ÄrcW reiten/ eqvumingy- 

rum torq vere, in orbes verfarc , dltiu lomntf In. 
(Eitlen ©a(0> reffen/ exutranter cq^icarc, feaqvi- 
pedante lonitu campum qvatcre. five 
(Srblitt rcifrtl / roluttm incedere eq»&. €ine» 
Jrilb Kiten / fuceuflarc » greflu» gjomerare. 
^{Iirrir reiten / admittere cqvum,curbtare eqvö. 
(Er reiirt auf breoen feinen / malö aTmo vcbuur. 
i£id) \n Xobe reiten / mortem Tibi cqvicando 
confeifvetc. Ültlf t>ie ^0%t> reiten / eqvd feras 
agiiarc , venatum exercere eoufertante eqvo. 
3»r jiirmfe reiten / eqvo phalcrato de Tccnico 
vchi. 9lUf ^JiirteO reiten / praedandi , vel belli 
inferendi causä m agrot fc eirundere. jOuTfblt 
■ÜJajer reifen/ fluvium eqvö rransmittcre. 5fnf 
belli (5tedeo reifen/ in arundinc eqvicare. $(et6 
tn bie Vir ebivmmte reite« / refrigerare eqvum in 
nautili. ^tl bie ^ränfe reifen / aqvaturnducc- 

rc cqvos. (Ein ^)ferb raube / fi™ rebe reiten/ dc- 
bdarc eqvum. £)er J^uub reitet auf bem -pin» 
bel lten/ ßu auf beul 9lr|<Ije/ canis natibus repuu 
JCi'iten rtum pio cxagitarc, irritarc, concitarc 
fomtur : (gl* li^ef (i3> reiten 7 incqvicarc fibi, 

j'eu iilodi paiuur. £\t Teufel bat ibn geritten/ 
diabolus cum feduxit, agiuvic , exagi tavit , im- 
pofuitei. Keifet bicbbennaHeiUmjlücf / iaüv 
nusne es? num a Furiis agitaris? mala crux tc 
agiiat, Urvae ftimulant hominem. 

Reiter / t>«t / p/«r. Leiter / j*ß»*f fcribuur a mvitü 

Reutet: Acuter tmm prr u incerniculum, five 
ertbrum not*L f^f Ilten ttiam eß mnearc , nen 
eqvitacc. .Wircr r^r.'.vr ^ reifen r/? • eqves,eqvi- 
ia tor, eq vil'eflbr. PCeitertnil/ tief uxor cqvitis, 

i'.rmmaeqvitans. ^unijer SXetter / alter *<rn> 

f}eUter/ f>ov. dtw,<fvi*l kellum ftcferAmL D*i- 

iav 



1599 



1600 



tur etiam a!i5 modi. Qtlfer Reifer / fllfeT Sem» 
Beut«/ turpe fcnex milcs. £)(ii fljferb ll$|{Ct fei' 
Rfll 9t dtfr lli<f)t auffl^cn / eqvus neminem dor- 
16 facilc recipit. £flteinifej)er R fiter/ mifer 

cqvcs. f £ mint Fein fetter in Gimmel / nc-. 

mo cqvö in ecelum vchicur. <£r tjlbt Feinen i',u 
tftl Reifer-' incondite, inconcinniter, infame in 
cqvö h«ret. (flllC ÜtMlipn;-:* Reiter ' curma 

eq»itum £>ber|ter über Die Retter / dox cqvj- 

raräs, chiliarcha cqvirum. vf P- nijd)er Reiter/ 
cchtni <£(frliminer Leiter / cqvcs inglorius. 

©etmtlter Reiter/ cqvcs piftu» , te. innoeuus» 

mms, mollis. Reiter rttam catachrrßice dkun- 

huftdkulu <&r ift »oller Sieker/ pcdicofu», pc- 

dicutofus, pcdiculans cd. Reifer SU .vi'.; milct 
eqvö fpoharus. Slbijebanff er Reiter / eq^csex- 
aultoracus. Retterlein / T>A6 f dimn. cqvcs pu ■ 
roilus. 

5tnu#reiter / eqvcs prartorianur. fcanertfrfitfiv 
prorinciali», aiüts tttam fcanbieif er. jBefafjunfltf» 
reiter/ praefidunus. (rfelreitcr / agafo, cqvo 
ligneoinlidenr.es. gcinbrfreiter* eqves hoftilis. 
ßreunbeSreiter/ unus ex noftriseqvitibu>. greu* 
reiter / bciiator honararius. frieren:; reiter/ 

cqvcs noo milcs , cxrra nailiciam. a icf.i va 
(er / pabulator. 0>aPen reitet" / cqvo in urbc fu- 
pcrbicns. ©eWftfreitCr / cqves conduätirius, 
comitins , mericorius , aW.u >£inft .WtKVi. 

©eftabreifer//rve <0eftat>rj{jrer7np.inus. Jßay 
reiter/ eqvc« faltuarius. Jf)trrcnreifer / cqvcs 
ducalis, (atellitium. Jf)ünniel$rntei\ Jicunivi 
angelt cctlcftcs humanä figurä apparentes. 
Jßülffreif er / cqvcs auxiliarius. J&urenveiur/ 
fubfcflbr. 3J^ rc,ter ' «9 veft « .agiwtor. 
$irm»enre iter / cqvcs volupcuarws. jftwtUei< 

tcr/ moderator cqvornm. ÄnrafjreitCf / catt- 
phraftus. glimpcnreifer / ignobüis, pannofus. 
ftrigofo cqvo infidens. SDiairoöercif er / eqvcs 
fugitivus, erro, peifuga. .Orbüian»! . ;ici cqvcs 
flaurius. t>«cfnfcf)cvcittr / agminalis. $) r.. 

lerreiter/ cqvcs loricarus. <J>„irfrt)Vfi(er / emis- 
(arms. em:ffitiu$. $fefferFucf)enreiter/placcnra 
piperaea in forma cqvitis. $ofiretrer / vereda- 
riul. tyrilii Fretter / pbaleracus. £>t>crriitii" 
cqvitans obliqvcrd conjundis criiribus. @anb< 
reiter / exeuflus , vel dejetfu» cqvö. f£(t)mb' 
reifer/ ar'tis cqvitandi rndis, imperitus. <?djltfj» 

fivf Saleeqv-rbienrcifer/ cqvcs mtelaris, tutc- 

larins. ^pabireiter/ utapudHrcai, hippoto- 
xota. (gp<m'rre(t<l / cqviiaior aniroi causa 



cqvum confccndcns. (Sprtrrfitfr/ cqves lao- 
ccarius, conratus. Qrpnn:,reitei / dciultorini. 
©tflt&elreitcr/ cqvus Frificus , erinaecos , efi mu- 
nimmtum qvoddöm väüorum ex pa/k praptlatis. 
<5 tecfeil reiter / cqvitans in arundine longa. 
(Jtrapenretter/eqvieespublici , viaram fpecala- 
torci t caploratorcs , aliks XOc$e,mtifttt. 
Xrirnnfrcifer / cqvcs triumpbalis, donitde/po- 
Iiis cohoncitartu. SBalbreiter/ forcflalis, vel 
etiam fatruarius. 9BJCf)^rcifcr / cx cera forma- 

tus. QBur|ireiter/ *lth Jupfcnbub«»/ nobüci 

caenipeta;. Sauberreiter / phantafmataturma- 
rum per incancacioncm producta. 3iirrer ; 4c 
93? u r i 1 p .1 in c 1 1 a cqvitcs cx faccharo, vel lacJu 
rhe panc (ormatus. 
Sleitun^/Wc/ tS'O^wSieifrn/ cqvitatio.cqvorum 
domitara, B^domicus. Aliud efi t>Ct diitt/ flur. 
Du;\ittC/ iccrcqvcftrc,profc&iocqveftris» Ö" 
(crvmuin , qvod cqvo praeftarur. Gilten -Xttt 

nihil cqvo ircr fäcerc. vrt ; 111 mir um einen (lei- 
nen Ritt $ntu!?n/ exiguum icer mihi emecien- 
dum eft cqvo. €inen zRitt Wagen/ expetiri car- 
fum eqveftrcm. QBtr haben heut efuen ftarf en 
Ritt iH^übr.id)t / icer perlongum cqvis noftrit 
hodic confecimus. Rift etiam obfeane fro re ve- 

neiedfumi fileL ©Je toirb feinem einen Ritt 

verf.iqen / nemini denegabit ufum corporit-fui. 
?lui'i.*V(i: ■ profc^ioi qvarcqvofic ofikii causa. 
(Übrenritt' cq^itatiofolcnnis. ja^'.DritC ' vena- 
cio cqvcffris. % n<\ftTri(t/ eqvitatio ambica- 
ris vicgincm. ^nrteoritt / cxcurflo , graflario 
in hoftes. Rüwel i five J iirmrntr / decurfio 
Trojana.curAiscqvcftris. ^p^iirritt/ eqtrita- 
cto dcleclamcnci graeiä. $etlfcl^ritt/ molcfrii- 
(ima periculouflima cqvitau«. QOettritt/ 
ccrcamcn de cqTorum pcrnicicacc in bippo- 
dromo. 

{Reitereo /dt(/cqTitacns* copiaecqvicum,rurmae.' 
2lut>erlefine Reiierep / dclcfti cqvitcs. ©rringr 

Reiterei) / cqvitcs collcctitii , copi« eqveftres, 
disfeclas , inrirmx. 2tiÖ)tt Reifere» / vcliccs. 

6ebiUntfd)fe Reitcrco / cataphraai. (£id) jur 

Reiterei) fd)l»Uifsl / caviutu (e conglomcrarc. 

€r bienet uober ber Reftere» ' ftipcndia meremr 

cqvo , cqvcs eft , cx cqvo puguat. £)ber|lci' 
Uber bie Reiferen / magiffcr cqviium, legiona- 
rtus cq vellr !5, vulgb coloneBw efvitum. Reiterei) 
etiam ufwfatur de fvdcuna. rearduA. Qu perfte* 

bc(i viel rpn ber Reiter et)/ hoc negotium captum 
tuum fuperac 



i6oi 



1602 



^eitcrtfd) / & *4v. eqveftris, more cqmum. 
9luf gilt i :itni|"ct) gcf leitet fron/ colobio/corteo 
am 1 dum ctTc, chiamydarum üicedere. Qluf gut 
Ki(frifd) fod)(U / apprlUnl etitm Returejor /. fe- 



mtcoao« cibos pararc. Qluf reiteri|d)c $&i(e/ 
confvccudine eqvinim: dipituretiam Reifer ha fr 
eq.vitabil»s , Ö'&eifiüty/ iaqvtcrus, turbuleacui 
Sic matrti de infdvtibw petuUtntibtu *\unt : £11 

rcitic&ter ccb,-iur fco borg nity fo rnriept/oeita 

ferocus, feucule ! Aivud ejl eqviens. 
SüjLätk frön/ eqvire , SXeifa/ cqvo poteni . »a- 
Üdus, firmus. Seifiger 3eug lifnfj? 
fü'ttaii) / jeqvicacui , lieft dum cxerciuim 85* 
qvascunqvc copiasmilitares irßgntt. SKefftqer 
Änfd)(/9vo^, non folum eqvitcm , jitd &*cqvj/ö- 
nc^fcrvumqvearmis ioftruftum notet, 

/ t>El'/ eqvcsfr opr. auratus , ^vinobilis 

cqves r/?. (Ein tapferer Bieter / hcro* , mitcs 

ftrenuus * y cxploracac vircutis. l£:ncn \Hltl 
Ü\ Itter fd)!,i«]ru / torqve aliqvem doaarc, eqve- 
ürifeu oobihum ordmi adfcribcre. (£l'IVill rtll 
Klir Jimi . Ziffer Werben / laureolam ia rauftaceo 
q vÄnt ,fropricex. mca exinanieionc laiidcm,/?w 
glonam aftcöat , feu aueupatur. JCirter be$ 
flülbencn Mfe*/ cqves aurei veJlexU. <*»cfd>la- 

tener Wirrer / <qvu corqvatut. $irter be* 
'Xütftyu Orbtntf / eqvcs ordimis Teucomci. 
Sittel M 3of>aRBiter örbeRf/ cqves Ordiait 
S. Johannis. X'A er hti gilbcRen .pi>fcnbanbe$/ 
/eqvcs aure* pcrifcdidis. Clnue .\irter . arro- 
lazanus , fteacs placrsUrum ex fatini cttwiA. 
QßaBenber Rittst I eqvcs errans , vagabundus. 
Crbritfrr/ majorum progenie, naeiviure, l-j 
ßrigiuc cq res auratus. qvitUult *au.Jfr.tT>itX>On 

Srwtnber$/ XOcifanbad) / Switfenbetg/ 
sind ZUtlount? giiifenritter/iaiuticus, phre- 
neticus , hcros imaginarius. ü)i\ilfcferritter/ 
fqvcs Mehrcuüi. OCcidj^rittcr , eqvcs S. Ro- 
roani Impctti. SCöbiferritter / cqves Rbodius. 
J?>tl}Ulhtter Mctmiur (odomux , pcrvcrsä&po- 
£ica Venire ueeotes, qvos Aufonitu f des pulla- 
. asapj . 1 
Kittvrfdjaft/OK/ordocqveftris, digniras feuca- 
riorum uobihum, oobilitas, it. fomeudo. gene- 
rofuas. D^(tCV|'djaft »UH'H ftreauasn inbcllö 
pperamnavare» rem bcllicam forcicer traöarc. 
.\.tto-|.I)..|t ••fffVcoiH Sranfen/ (latus nob.i.- 
catis FranconiJB. »Reiniftpc/ e^wibifebe KU= 
teifcbifr/ cqvites Rhcuani • S'cvici. SlütySf 
rir;crjd)afr/ nebüitaslmpcriaiii. 



Diittcrlid)/ & p<*t. SKUtcrifo 1 & «i». propr. 

eqvcftns ■ generofus, nobilis, demde ftrenuus, 
.fortis,bcUicoAis,ÖT. bcIlicosc,forticcr , Aseoue. 
SX* • t tiT I idirn 'Bia\ t itanD tubü/ forticer rellilcrc. 
Kitte rlid^e §m\\ 1 dexcera forcu. 9ütferli<be 

labten / taetnora hcroe digna. DiitfetllCbe 
^ ipcil/ inHgnia vireucis. jp»i(t Dtd; SXitur» 
ltdt> / age fis auimo pr*fcnti, praefta tc virunu 

rem gcre ren uc ! 

Abreiten / fiye J^iaweg* * SBegcrtfea / *. Huf un& 

turuoili i'itf 11/ abeqvitarc , disccderc« laxacis üc- 
nis au ( uger e . cerga vettere , cq vo concicato tu ca 
«ecere. ^brdtUUg/&M/aufugiuin,fuga. Son 
her d)l : du abreiten/ a pugni (e criparc.eqvüm 
ob r euere a hoftc. Qtbritr/ titj defercio. 

Zureiten/ .Oer 1 11 y n & JC^njureicen / adcqvira- 

r e , eq vo advchl. öcn %><ti] CM< vel J}\l\a\\XtU 
(en/ clivum cq vo afeendere. SR ibe an Den ^einö 
Anreiten/ ineicacoeqvoin hoftemfe m\mi teert, 
Dicitur rtUrn Jin lui Ti Ki'ii ap^ropinqvarc cqvi. 
xamdo. Huc pntwent : Öllinft^elfer / auÄo/a- 
mca tum, (lipcndu militana. SlRlift/ t>tt/ ac- 
ccilus eqvicis. 
■Üüisratfll etiundere tc in «gros« exeurrere , ex u e 
vaftandi causa* eq vuarc f oräs. 21uö DtT ir taDC 

fetten/ eqvttarc ex urbc. 21us bem Xrupi» ber« 

UU^i etten / peogrcdi , armisqvc dr cqvo fc pre» 
tencace exera turenam. vlusri tt / iiu?r citiiinv 
& £crau$rcitHRO,/ cxatrfio.-dcpopulatio. 2lu^ 
Ceitei7t>ev/ excurtbr, populator. 
bereiten/ 4 Umreiten / obcqvitare,circumeqvita- 
ce. (£in opfert bereiten /expcriri eqvum. @n 
ttfert bereiten fa§cn/ expet iendum dare eqvutn. 
&a^ 28atl iiuirctrci: / circumeqvitaix vallusn. 
bereiter / ©er/ eqvifo, magiOc* Öjmoderaror 
cqvorum , tliks ^MxiVXX I eqvauus. ^lur/ 
bereiter cufros fcgciutn eqvcftns. bereiterer)/ 
t>lC cqvorum domitus, Jru domiiura. ^ervt» 
tuna/ Die / » das bereiten/ cenraroen eq vor um. 
€r i|t WUl beritten / cqvö gencrofo utitur. €r 
iff Mbd beraten / «qv« puilllo £^ mfirao Ht- 
hicur. 

ö«r<)rciten / pereqvitare. Sie Äompanewtt 

Duvebieiten / mtcreqvirareagmina. 6d)Ueljt# 
orftnungfcurtbrcttcn/ aciem percqvicare. SMirdj* 
reifung/ Ott/ «fjDuretoritt/ Oer / eqviratiopcr 

partcmaliqvam, flexus eqvi>cranCcus per locum 

qvendam. 

(Einreiten/ incrare . in:roirc eqvo , etam J^iut'lrirci* 

reu. X)er gurfl i\\ mit gv^em 'praebt in Die 

etabf 



1603 



Sie 



SKe 



<T UiU Cingeri(((R / princcps pompa triumphali 
utbcm intravic. (Einreiten/ tt:*m mrtaph. dicitur 
pro immifcereferei al icuw in caufamdcfcendere, 

dcmittcrc (c. (gr ifi tur W)üJ!.öfljujief finiimtf 

tcn / nimis obnoxius cft caufac , amplejuis rft, & 
fufccpic partes ad vcrfanorum • irrurytic actione 
, aliqvantö arftiüs. JDffenMiC&CT Sintitf/adven- 
IU5, ingrcflüs, acceflus, incroitus iblctuus. ,«f in 
ritt/ 4.'i.'ti Sic i£mfnr>t'C / ApuJijCtos jus in« 
rrandi & vuUß IntrjuU , *t c7r3> inrroöitciionu 
duilur , eß^pltHfiii ptmcjpum mgirjfiu ui cantatu 
bui , h*tetq : feri anritXJün clavium ohlitionrm iy'ac- 
ciiiuatior.em % V\val! Vwit:' (£tlir(iiung / Dl«/ 
frtiet introirum tliamtß adhfffio, adftri&Qj nc- 
xus.coagukim, obligatio. 
(£llIl'Cif(» / aufugere cq\ o , calcaria admoverc,,id- 
dere 1 (ubderc eqvo ad fugam, Je piaeliofugete. 

IDu trirtt Deinem Untiefe niebt enfreifen/ non 

cial)Crik ab mforuinio tuo iucitarocqvo. \£nt 
.rUffUCl'/ Üit/ prodicor« cr.\diccr , perfuga , iu- 

gim js. J£itfrcituna. /.We/Uflr»iäbttitiin<»/ 

(^rrettCD / allcqvi aliqvcm cqvicando , anteverrere, 
prxvcrtcre cq vo. (£lTeifnng / Di«/ prseventio 
in eqvitando. (Er Hielt} leiten / lric er luill / fo 

trisi) er ihn t>oeh nimmermehr erteilen/ qvamum 

«tarn fert inet cqv rtaodo, nunq »am tamcnillum 
emm afleqvetijr 
fortreiten/ curfumrenere.pcrgerc.perfeqvi vjatn, 
ultra progrcdi cq»iiando. fjfClt fort! marura 
curfum cuum , incira cuxfurn cqvi. £11 muit 

fortreiten ircuntw tnöic (Sfaör fornmen rci\l]v 

macuraro opus erit, fi urbemhodie veiitf .imn- 
gerc. ftort« unD fortreiten / ßvr ftftr nnb fmi 
tcrten/aftiduum incontcendendiseqviieße.eqvi- 
tacioni plus fatis inJulgcre , eqvos nimiopcrc 
amare , fupra modum inftJiefldis eqvis dcditum 

.' c& . - , . il ; 

Jf>in> fll.P £erTrtfft! / vagari eqvo, uttro citroqve 
cqvitarc ,omnia locapervadere, peragrare , per- 
errare eqvirando. £)ic lE&eflrut reiten hin unO 
her <Ulft>er 2ßurlt/ nobile* pereqvitanr regio- 
nes popinandi gratii. Streiten/ & SD?irrin» 

nnoetreiten/ cocqvicare. iftneftreifen/ profeqti 

uincribusaliq*.:m , fedari .fubicqvi eqvo. 5)}c> 
bert einem reifen / lateri haeretc , ad latus «qvi- 
wre. »«L • •,' 

IßerrritCn / damnum fibi inferrc * iruorrere eqvi- 
tanJo, profundere pccarüam in carot. ! 

Daß &n mr^u>t«|t beinc £&rc »errciten / eqtita ! 



I604 



-tirtnanvtc Dwii perdac cum eqnf tuts. t^,idi 
Oerrriicn ttiam r/?errarc , aberraiecqvo deurfu. 
34) btlhe muh oerrif ten/ *>* excetü , etodsuaTt, 
•cxrracaUcm /um in irinere mepcqvcflri. tOcf' 
.rcitUlt^/ DIC aberratio j rc^lü rramire. 
23orrcircn/ eq tö p rxh-e, anteirr , praecedere. VBot» 
tlberreiten/ rransire, transgredi«q»6. ^i»iritf< 
Oer/ anxece&o. SQonitt i)Clb(ll I primas t«nere 
cq«icando, ootiotem cfle eqvo, in pmna acte 
eq»itare. 55i)rreiteiV rhedanus anterior, eq vos 
antcccflcn-cs pr««jungens, «t^ agens. 

Ufcerrtitf n / «krr unD ttbcrreifro / äneqTitare alicui. 
.pcüundarcatiqvem eqvö. •?:• uteri ei reu / eur- 
tum eq vütcrare. 18ci:erreirrii / grachtm pro 
fencapproperare eqvo. 3ucrfifCB/ accdcraic, 
«progredi «qvo , p r o mo vc 1 c, pro ic n Jcrc , m.u u • 
-rare cm tum. 

pfctj/ rGiCU/^rdjCt/ aUicere, aJleÄare. 
foihcirare, conacue , ft.mulare, movere. TV- 
detur (fle kttQCtt/ fwdrti*m mcnxrtfignat. 2Bfl# 
•nmti flehet / t>U^ reijet/ objeüa movenr Tenrui. 
>(£jnöfi jfpuno reiben / caoem irntare. «Kati reife 
ibn nur nidjf / nc qvis erabrones ei excirer. 
^Örnn trieb Dir bäftn #uben reiien / fo folge f&nn 

.ird?f / iMecebri« malorum haut obtemperaeö. 

Compofita funt .• 9f nrel jen / jue» * toorinretien/ 
fru ttoriu anreijrn/ U.<fvodpnpifx tetws/pdli- 
.eer«, adduecre, cxfiircitare. 5|qf rcijcTt / Uem 
qvod MnrciKn. ©rrfe SBorfe rrijin jur Se» 
.4 leite ; 11 f er!) ten auf incicaravidiratem pugna«- 
di h»c -oratio. S>ie frJ)nn?M1cf)e Sirmut refjef 
unineben ium «rreblen nsf / enuiros impellic *i 
•furu audax.pauperras. ©neu jur €l>re oufrei« 
• eil / ad gloriam titrlammarealiqvtm. Dicitur 
■ttiMm e 1 u ü . u / ticäerc , -f rangerc , obruere vo- 
Junta 14 m alicujus. ^OVtViihai/ »nftare , urgere, 
permoverc , pcrpcücre. «perrei^cw / redirum 
alicui pertvadere. J»3iHlrijen / cohortari ad all- 
qvid , r/iam £)ahinreiieu7 deducere, defleAcre ra 
aliqvam fcntcntiam. 3J?if. 4 ^i'benrdien/ com- 
moverc qna cum alüs . cohortari , auetorem 4 
*_ /vatbrem alicujus rei ctle cum plurimis. SeTr 
reiben / * SlbTrijen / msfvadere , dehorrari , iL fe- 
duecre , deeipere , in errores tranere. ^11 °a* 
(lern oerrt'rjen / ad vida rraducere , exaeucre Ii- 

bidinem. 3etTei|eii / idrm qvoJTOtvrtijen/ cor- 
rumpere , con rurbare , corruptclarura illeccbrii 
aliqvem irretiic. 
?iet|er / Der / auftor, fvafor, dMftor,conAilror, 
3<i ii rnom* 



i6o? SKe 

moniror , horcator. 3frijmnn / t»l</ fccmina 
iacellcns , provocans, incfcans, pcrmulccns.in- 

.• ' vi tan». SJerrcijtr / * ^IbrciKr / disfvafor, fc- 

duftor »corraptor. 5hW cn ^ Mvrc H<l' > juvcntu. 
ci> corrupcor. 23crra$f rinn / Die / corr uptrix. 
SnrdiCr / ««^w fWReijer / inftmäor , inftiga- 
KOr. 

J?fi|trm]/Dk / #D<* Weisen / iilccebr*, incita- 
tnnuum , mftigatiö. änrfijlinq / incicamen- 
tarn , irricamenium , etiam 9ufret jlMij. Qibrct* 
jimo ' d iifvalio. 2>t-n ii jinnr fcduÄio, fcdu&us, 
.•i dclimmemum g corrupteia , corruptio. €r 

«vther mit !Bcrrcijun<i fcftftid)tfr6 um/ corru- 

prclam judicii molitur. 

9iri§tC|>t / * ?ici»CnD / tfatverb. incitant , im- 
*• pelltut > vocant . armant , urgent , i nc i täte, 
corrupte. 2lnrcf JtehJ / * 93trrti jtejjt / idem qvod 
, /jBjp/fxJUijid?». 

Otepp/rcppcn / gereppet/ p«pr. r/i wx 

* caprearum ifkefern diätur, blafterare, 

balarc. SD» S&OfJ rcppcr/hircusmutit. ^9vcp» 

Iv )p* n/ $ tKcpfen/ «fib Dvdlien/ y »3P<»/ ™- 

r n Aarc , dtcüur ttiAm fXCUpfCll. Compo/I funt: 

Cntgc^curepfcn/ obruftare. jgH'rauärcp|cu/cru- 
Äare. hinein int ©cjichj repfen J irru£tare. 
Hmc jHcpfcr / Der / tuaator. Öifpfcrinn / Die/ 
^ foemina ruftans. SKttf / Vtt / & *hcubt tttam 
5\cp)Vl' ' t>cu/ iuAus, fiatuum e cruditatc fto- 
machi cum ci r pitu crupeio. 3u'P|ic&(/ *^/. &ad"v. 
rußuofui , cum ru&u. 

0<lC§ / » Oteßig / *Jj. &äJv. acidus , auftc 
ruij acurijru acris faporfs, H. acre, aufterc. £Kr§ 
£>PtV poma aftrifti.jfwaftringcntis faporis, cum 
aftriftionc amarä. OCfftlidV «^/. acidulus , fub- 
acidus, fubacidulus. (jtf fchmeffet ref lldj/ acre- 

'• ifrnem.acritudinem , acrimoniam fapit. Wwc 
• rjT verbum : ?)\CfjCn / acete » acefecre , co- 
acefeere , 55* 9iC{?!ichf Clt / Die / acor , acredo , au. 
(Untat amanucs cum aftriftionc. Eß^ ab hoc 
ZU£ : 3Rcrt(d>/ alih jtran/ Der/ raphanus, 
iadicula fativa. ^it'l'rrtti^/raphanismajna, 
raphanus mannus, vq ^ansdr rufticanus. £ßi|- 
Der ?3tirrr('i(b armoiacia.rapiftrum, raphanus 
fyl.vcftrts, Guapi agteftc. D.ü.'ui rti-mj .'- }\t|?. 
t)\tufd) / fubacidus , 15 fubacidc. Nonnuüi et- 
"»"> tfpifl / accium k Rc^ig / Mjbxuftn ht. 

, - A0Mff| voliatt^, V<k t*a** ia^/t im/ tdtrt. 



Vit 1606 

Dlctt/ retten/ gerettet/ libo*«, ai».«, 

aflcrcre,ctijpcrc,dcfcndcrc,turari. Ccmpf. (£x: 
rfffen/ i^. rjVftwi Kcttdt/ &p*Urt* notat : ju- 
varc , adjuvare , auxiliar i , opuular i. Cr ut) ret* 
ffn ttUm fnpicuiy txpertitur : ubi prövidere , pio- 
(niccrCi qvaefrumfaecre, cccfraicm arte qvadam 

fuftentarc. ©nc^rtjrüttcn^nmrnrrffcn iucn 
famam alieujus. (Jincnwm X PDc rrttf n / a ca- 
pitis pcriculit aliqvem defendere » in aneipiti 
difcrimtne integrum & ineoiumem pneftarc. 

bctrdjHOtc S5aifrlanb retfm / pamarn ca- 

xentem (uAincrc, labanremconfirmarc, ab in- 
tcritu confirmare. X> unitt fan icf) mid) nxnitj 

raren / nihil praefidii cd in lik re. $iit> * 9Jc- 
btnrctttn/ fuccuxrtre, prarftö ciL alicui, cum 
muleis ah is cooperari in auxilio ferendo , a Jiu- 
torium prxbere , jacenti accurrcre. C^Cijcurct» 
ff n / mueuum auxtlium pr.cftaic, memorcro 
efle adhibici auxilii, par pari in Icvandis miferiis 
& perieuhs propellendit refrrre. 9uld)rcftfr./ 
Upfum cngerCi deperditam falurem rccupcrarc» 
vulncra inrli£>aalligarc. Qßcitcrrcffcn/carum 
ope fuä porrö fuftenrarc , conftantem eile m 
propulfandis malis. SBicöCVrcftf n itrrutn, dc- 
nuö ad auxilium defeendere, parem operam in 
medendo incommodorcpendcrc, praclidia pt?c- 
(Idiit penfare. 
Ktfter/ A Girctter / Der / falvator , Irfecrator , vin- 
dcx r fexvator, auxiliate>r. 9{(tffrilin/ l>ie / au- 
Xiliarrix , fovatnx &Ott f|f Cftl ^tTCtter III al- 
(eil OiOtcii' Dbus ti.-inqvülicasdrportus c(k in ca- 
Iamjcaiibus fugicnnbns ad (c. CflbfrrrttCi/ 
fibi ipfi pracfidium. ^c^ muß mein ^f1l>|trctttT 
fcpn/ mihupii coofiAcndum eft contra, .repn- 
menda 5c propulfanda cd vis a capitc mco. i£\n 
3cid)rrcft(r / dcrclinqvcn», ncgligens , defertor, 

prodiror , deftituen«. SBirrpcn. unD ^aifm> 

retttr/ praefidiuro Ar cftugium viduarum Ar or- 

phanorum. 

OiCftnng/ de v£i rrrtuna auxilium, prasCdium, 
propugnatio , vindicatio, levamen , levatio. 
CJm-u" five 3?«;mcii-;rcttii;ia fam« Sc hooorii 
tuitio. ©i'^tlirctf Ii penfitatio auxili i , com- 
pem'atic» offieik fauWltttuna / patrias defenfio» 

>%s ffglftiam arcit de territorn : aty, aJ frrviti4 pdris 
l£! belli tempere prtjlan Ja prt tmet. BcibeSrcttUO^/ 
corporis tutcU. ^r|>i iftreffung / apologia. 
S»it & 3(ebeiirt«imkj/ fubHd um, adjumenrum, 
adjutonum, adminiculuiu. ^(ilfvcttung / de- 



fKe 

fcaüo » propugnatio. (hui$rcftiina / proce- 

AiO, propulfatio. ;lief tUII4 r»«-"" haut l »rbufur- 
patur pro hominc opcro porngcnce. <&Y tft meine 
DvCtf IU14 / propugnacor de protc&or mcut eft. 

et nc Utiglücfärfttung / propulfacor malorum 
mcorum. Dicitur flum $08 .\ C f f c n . GtM<£l 
TCttCtl l>a f nid)t ©iel auf fiel) / ejus auxilia funt tc- 
txuia , fubfidium ejus cmcacicaccm Don luber, 
partim profkit,opi(ulacur. 

iRcttCVli<t> & fXC trrrifej) / «i/. &*Avnb. defenfans, 
op 1 tulans, regens, levani, auxiitarius, adjuvant, 
defcnfjndo, defenficando, opem aftcrendo. 
prxftö, officioie. 
SRcttXitCn/ recrahere, femovere, avocare, ab- 
jungere fe, cedere, pedem referre. Omnet puiant 
eßr *a QaÜorum: retirer-, j'td boc ipfum Gällorum 
renrcr ürrmMmc* oiinmi rß , fvaft rcftCtTIt/ * 
3lCttcr/ cum mihi ipßjuppetias fere cum prudftiti* 

cedenj*. s0?,ut tnnf nt& im Äriege oft rrferfren/ 

t*pc pedem referre deecrin hello. <St(J) nadj 
tinet v^tflOf reterken / in urbem , ranqvam in 
afylum , fe recipcre. Hincetmm rfi «Xeterirumi/ 
* 3vCterat , e/ retraftio, effugium , difru- 
giutn, a/ft hoc nihil *tiud rß tjvkm Wertung/ notat 
<4tm <3»d) rcttfll / rK*™ peeftm retrahere, falu- 
eem q**rcre , evadere. InJt «Kit Cft Slud)t 
fid) tCttcn / pedibus perfugium reperire , fuga fe 
defendere. cgirlj in dnen Älo re tten / fylvam 
petcre £r tpt lief) anf einen $erg gerettet; 

abripuk fe ad loca montana. 

D\CU /. ^ DlCUC / *>it I car - poenitenria, pee- 
nitudo, dolor commiflorom deliÖorum , refi- 
pifeentia, corrcctioris vir* Itudiiwr». £inölid)e 

freue / panitemia filiaJu. 5tncd)tifcf>€ SXeue/ 
fcrtiti*. £pate Keue / pernirentia fera, ir 9^ 
^.cifyr, qvod ruhfit vera, fiC f«Y fd Wn ftltC r«ty 
t« U>at)tC &CU«. C£nnJtnrei!C / contrkio cor- 
«it ob peccara commiffa. SerbrtljjreUC / «e- 

dmm. fSorreue Darf fdner gftadjrrue/ corre- 

Äio tempeftiva emendariont haut eger. ^flin« 
mrnfae / parnirudo acerba. SRotrene/ invua, 
coafta. ^pÜttrCMC / argnra, futihs, ridicularia. 
Ct)fT(Uf / truium conju«ü. t ottetireilf / faci- 
norum, SReuereerflber hfibeit / pacniteniiaean- 
gi , vrl Huci. €*cin. & ^)fHd)i'lre«e' paniten- 
ua fich , hypoeriuea. Dicitur ctitm SGöOrtreue/ 
ft^Hjenreue/ Hmulatio dotorii ob faeinns ali- 
q»od. J^trireiie *utem tß fincera , cordialit per 

ilcima. (femflc ??c«c / r«ia. Ungefd&tninftc 



1608 



:~Vcuc / (ine fueo : inruvaca rm«i panicentia r/1 
gcfdjmiRftf SCeue. Diene tragen / ag^uofeere 
culpam. 9c«icJ) bt^fer ^aht foKit oe ru he SXeue/ 
pott faftum peeoiter aAum. >') enipjlllbe Derf' 
Oafbcr feine Dveue/ non panitet mc fafti . £>t)oe 
&eu ifl fdlie Vergebung' Hne prxvia pceniccncia 
non datur remilGo. 
SfCÖtfl / de ©ereucn/ peenicere, pudere, raedere, 
lugere , pudore raogi. (1$ reuet mic(>/ paniret 

me. & \>at miefc mdjt gereuet / fra^ kfc^ gefage 
Oabe/ nec me dixiffe pamtujt. 3ung gefrefljet/ 
tjat ttiemao gereuet/ juvenil procus, optimuj 
maneus. (f i ftaf micf) wcl ficbenmal gereuet/ 

pacnituit mejamfaepius. j£)anöel alfo/ baß bidt>tf 
nietjt gereue/ ira f.u-iro , ut re non pccaitcac. 
Extat {»0% compof. l^ereuen / panitentil duci, 

qvod ftitm dicunt Q5crauen/ ßcut räum / * ©e« 
rauen. «Seine t3unbe berauen / five bereuen/ 
doicreddiftis. 3ct> bereue e<röcl6n»ein®roj» 

magno hoc redemtum vclim. 

iXeuer / iKcuen^er. & Heuling / ürr/peenitens , do- 
lens , lugent , culpam agnofeem. Sieuerinn/ 
& 3ieucn^/ OlC/ feemina peeni tudinc commota. 

Dieuenoe^ ^)er| / cor comrkum. ^patreuen« 
©er / ferö paniten». Sebcinieucnöer / hypo- 
crira. 

JScuuug /Ut/ SKenel / ©et / >t. rxr «Xeufal / Da« 

SKeuen/ tdem funtytndbit SKeue/ poenitudo, 
caedium , molcflia , ftemachu« , dolor , cruciaru* 
ammi Sit ©ereuung / & Sbereuuna / contmio, 
©er SJCeuel roirö balb nachfoinmeu / mox re pee- 

Btrcbit facinoris , poenieudo faCri ce capier. 

&em biebe uuk t fein Sieuen md): viel / fnr pro- 
pter fm: m panttere non abfoWicur. Qa* ¥>t 

reuen i|l ein gut 3<i&>™ ort Gerung / bon» 

frugis argumentum eA Dccnitenria. jrr|"al rv 
fordert dCeufal/ error Uät äroxii cognttione 
emendatur. 

Reuden / ejereudt / efl fi* tttoas ein wt»t$ 

getreuen Irfßcn/ fuppoenitere, fappudere, posni- 
tudine aliqvali rangt , deliclum agnofecre. (£f 
flsat ihui ällaemaej an jureuclen / commovetur 
fenfim rccorJauoncculpae, cohorreku , exhor- 
refeic. 

D?enbar / Äenbaft / * $eu&erU<& / *Jj. & *dv. pu- 

djbuudu», erubefecns, poenitendus , lugent, mo- 
leftu», perrafui, Ö": molefte, panitendo, dolea- 
do, fuppudendo. JKeubarer £auf / emiio in»t- 
ca. damnofa.molefta, cujus noi pernitec atqye 
pudet. 

3Ü it ij Äibb/ 



i609 



9ti 



1610 



3iibb/ nbbenAgcribbct / *« s**™. cor- 
tice* lim dccurcre, alias: $l<\d)5 fdjirirtcjen' 

ßve bced?Cn/ Ai«c prr (imthtudinem venire vi» 

Jetwr fSjbb< f tit'/ p/. Hibben / mMu etuim Stippe/ 

& in JuVerioti Germania OviebtV Die/ coAa. 2)ie 
furjC Hibben / cofbc noch«-, ijvarum in qj>9Übet 
lattrr Juni qvinqve , etiam (furia di&*~ EüB^C 
Stibtxn/ Cotta* »erat, qvarumj'eptem in qyolibtt la- 
f rrr reftriuntur. be eliam pro ipfo uurc do- 
minum r ,;-.:.<• , vi : (ginen in Die &irbcnffo§en/ 
corpori idusinftgerc, laccraaltcujusconccicrc, 
rundere , vifcera dcdolare. (£lliem &u3ÜPPW 
bu'cbci! delumbarcaliqvem. DiiebicbJ Der 
ejrejje Sieben bat/ «i;. coftatus. 9iib$/ 0«r/ ri. 

bellum , alias groflularia, jr»[)auiUJbCl / buc ™» 
perlinet, fid a Pbarmacopaoium : nbes» flp* fox 

Ölebe/ du / p/«r. Gebert />op/** ftmhk <&«« r 

j Jsube / palmcs , farmentum. 3tteinrebC/ 
Jfj) aubti'tbc / maJIcolut r pampinana , palmcs v 1 - 
t«. 5lbtjc!"cbnütciic?icbe/rdcx. 6eiirei>c*vi- 
v 1 radi x. £Rcbe juni noWtcn bromv^ioefe / du- 

.t «amen , durameneum. gange JXebCV rumpus, 
fradux. g^enembgen/propagare vires. Ifte» 
ben befd)iieiben/ putare. §rud)tbarc Diebe/ paU 

'-• »Ksfruäuarius, /?« racemanus. UllfrildKbiU'C 
SXrtC/ /h* obnt Xrauben / palmes pampinariut, 
^vrcolis. IRcbenrebe/ palmcs focanrui. 2ßil» 

SXebe / labrufca. ©je SXeben bef innmen 31»» 

gen/ vires gemmaat, gemmafeunr. £Hebid>f/ 
adj palmiribus abundans. 2ßfiiucbid)t/ W- 
gineus. 

?\Übe / 3?UbC / X>U/ rapa , rapum. «Kflblcin/ 

sae/ rapulum. ©elbc5?nbe/ fif«« ©teef 

mbf/rapoi. 3l0te9iubC/rapapurpurco colo 
rc pifta. OBelfe KftbC / rapa pafft. $e!lid)tc 
SHubC/ fpongiofa , fatua. «gtitt clrfibe / id. qyod 
* 'fetetfrubf . 9lcfrr/ »0 Silben fteljen / rapina. 
e?ecle ber Gliben / rapi filamenta , nervi , crincs. 
9J?it bet SRafe Stuben graben / p»ov. vulgare de 

\U , yvi facirm conffurcavei unt , ««< J/rf terram dati 

funt , j«f in caput lapfi. 6d>abcrublfin/ fi* €d)a- 
berub^en v vc "n exagicano qv.rd.im S£ fanaa. 
iam ^vk Trxafton« cauti utrosfa manutm indicts 
in contumtliam alteriut invicem aeuit in conftrHu tx- 

agitan ii. Ab hoc JCflben venit orvoq i ?Kflplli1^Cl/ 
SftapUlUlf in / Dfl6/rapunculu$, rapum fyfvc- 
ftxc, it. 5\ 0lVrtbl/ OlX/ qvodtß compifitum ex 



Rot)l/ braffka , rabi ' rap« . txpon.turq^ caulis 
edults, /iw cautt.uu«, "vuhötäulirapui % &caln*- 

ptu. ©i^ÄrumDpnDiiibcn/ /n* OCHbenfrout/ 

vocatur rapicia , rapacia , i. e, tcouiorcs rapa- 
rum f rondes.- (ctTDruten / alias voeantur fttXV 
äpfel 1 / rapatrerrar, orbiculanarubcra. OJÖflfC 

ÖCnben Liehen/ rap.-c pafl « mflant. Vulven mit 
väd>cw'fnfi:iid) i(t eine oute .k'oif / rapa carnc 
vervec in j (.ocla commodum pnebet aiunentum 

liguritoribusr • 

O^iCmCtt/ loruro , it. furüs iorcus» üuüca. 
©d)Ul)ricmcn/ aftrigmenrum , corrigia. %nq<> 
bunDcncr-DCienuni jöunfccicmcn/ amemum, 
r tun: ^inDi itiii'.ti / adUngmcnrum. CDi et iXiC' 
men anbmbeu / amcorare. ^(briemcu / <ub- 
jugium lorum. ^niltricUKII /anulcna. £ebe< 
rüwcn am l amenrum. h» Ar ifnu n / io- 
fumXubjugiumi ^nicriciut Der <Scf>njler/ fun- 
. da genuahs. €d)rp.:nirumrn / poftilena. £)\s-. 
rcnrienirnair^fcrbui/ anteataurex. Dottel/ 
riemrn:/ lora fdlaria. ©urtvicmcn/ cio&ula. 
£teigricmen. / five ^u»jclri(incn / crcmailwcs 
ephippiani.. ^5 i»"r !eiJ>r aus aoDaer £aui 

iXtCIIU» fcbnribrn/ prov.de ik , qvilicr.aU>funt 
ÜlargiunturdeboniialienU. ARitmcM tß 9iic« 
mer/bec/ feyrotomus, frenanus, loranusar- 
uFex. diiriUldbt/ adittt* lorarius , &y Iorcus. 
(Eine-ßaut in Riemen |'d;uctDcn/ urgus in Iota 
difcindcrc. 

OtiHfl/ ringCtT / 3* ™»W «runge/ id) rungw 

iicruntjtn/ lultari, cciurc, pugnarc luftä. 1/. 
torqvcre, laborarc, operam infumerc, defati- 
gari , dclafiari. vir Fan itüfil; * vinaen/ arrem 
palaiftricam probe call«. &ic iS>UCt)C ringen/ 
lincca corqvendo ficcarc. ^IC J^)dnDe ringen/ 
manus Aringcre. Compof.funt : 5lu^ringen/cx- 

torqvcrc^ vir ift fo n man tfnntibn au^rm< 
gen / adeö madidus eft , ur eftiueret , H homir.em 
torqvcas. $roneU ai^rinon» / cxrorq?CTC U- 
cryraas. (Erringen / prepr. luclando »incere, 
praemium ab agonotheta propoitrum auferre: 
Sedqvia hic ßne magno conatu fieri neq vit, lieh me» 
tapli. (£rTtl10etl / dtotur mulrdfudorcdr labore 
aliqvä rc p«tiri , ingenci conaniinc acqvircre. 

C?r bar fei« 6iüd(cin iörot mit faurem vtd>meit 

errungen /incrcdibiii labore cV opera rcfamHia. 
xi auäus c(t. Errungene &UUl'/ bona labore 

acqvi- 



i6n 



1612 



acqvifua , alias t>te Ctrunqenfdjaft/ acqyarftuj, 
conqvaeftu* in maaimonio.'- öi*.inifi. , iU , ;i 
contra nin , obniti ,rcniti, tcluftari. CMmilKf 
ftcTjhaft bargftjenrinqcil / tu cöntra audcnrior 
ko : (fr bat t*ft\iä) bargeijcn girunqrn/ forti 

tcr fc oppofuit. a#i(rtnc|ai / colluftan , pal* 
ftrice concrrrarc , mucuo in luTt-i fc complcth. 
OJtit Dem ^orcrnu]Ciw in agone mortis ycrfari; 
S)Nt 6fr JfranNK it ringen''/ cum nvorbo conflf 
Äari. ^d) Knbc mit ihm hui barf £lemci> qc 

fHW«H ' lußa tcruvi cum co de brabm. 3<acJ) 
©Omod) A USornac^rmvJCI». a^cxtarcaiiqvid, 
cnui , taborart , expeterc. £)iunacb, hat et 
litoqji qe rimaen / fummöhoc olimftudio qvxli 
im ?ßad)^pbc rmqcti/ lauJemiiiirc. fttfor 
nadj man ringt •/ efeinern-gclin u/ Arnes rottuna 

ao'nivat. Qvisqvii forrunxiuic faucreft, qvis 
q*c Cb* Ali malt auetor eft. £f rrmgeil / luöan 
do Ulnare, torqvcndo dirumpcrc , conqtaflare, 
comminuerc. £>ie Raubet rimni haben bat 
fl.'Vf 3011a aanj jcrninacn/ lomccs Imicarnina 
Aibulia contorqvcndo Lccraruur pcnitui . 
fvtnqrr Oer / luftator, decertacor, certaror Juftaf, 
agonifta. (%gcil*mqer/ antagomfb. 1 c tue tan?. 

SfctTinqer/coUuftanirympalseftrita.gijnijftinny 
'"^wU/ Armins pugnans •, cerrant , obnitenc , rfcnr- 
rem. ©laiibentfringcr / luOatorfidci, fidepu- 
gnam ,- decertans. Äreiljrittger/ cxercirus in 
cruce.calamitatern expertu». QlrbcitTingcr / Ja- 
boriofut. operofiis. - 

Sfrngnng/ ot'e/ & &<w Kimen t lucla, pugna; certa- 

men, agon. ©as (Dfutitigen/ conccrraticr, col 

luftatio: dHeqenrinnnng/ oppofirio, reluctariö; 
oppugnario in luctaminc §r b«f bat? fingen 
qefcvnf exereuit fc in arte palarftricä. Diacf) 
&ingtn ierbnd)t mnndx r $n\t unb <5cine/imilti 
in agonc artus qvatfanr ccrvicunqvc fram 
gunt. . ' 

Kingi(&t / * ftingrnb / *Jj. &aJwrb'. pabeftricus, 

Ö> palarfh-ice, rcluftans, SS'rcIudando. 

%rml rinnen/ 3* rann / ranfe/ * rimnf/ 

id) rfinne /gerant qcninnc n, * acrennrn 'manarc, 
fluere, fluitare, it. hiare, färifeere. öatf 23a§cr 
nnnt/aqvalabitur.©»f3«trinn(/tempui effluit. 
Notan.ium hic , qvod rinncfl riiatn alias duas figni* 
ficationt» habtat: »etat enmnorfoium Iiqvcfccre, 
liqTarc,^Tiqvcfleri,/rirfütm congclari , durc 



©cronnen $Iut/ cruor. i& ( ronnene m\<3) / lac 
concre t um, coaglilatum. Compof. funt t 9lbrm< 
neu/ defloere', ut etum eß t)<tab> btriHibf r * b In« 
unberrinnen / demanare. ölnrinnw / afflucre, 
avc.i ctutn eft {jerjuo &' blniUfTinlirn. 
SB.ijifr riniiftan"/ aq^ae'crefcunc Sltiörfnncn/ 
*'^crdU<rinnrtfV cfHucrccmanaxc. SDurcform 
nenv permaföre, pciflucrc. €^ riititet aflctwqc 
Onrdf) / hac arqvc iMac perfluit. SD?ittcnbiird) 
uimtvfive i»itdf)en!)inbHrd)rinnfn / mterfl 

inrcrmcareflSfXionc: (frnrirtnm/ mfluerc. 
BjjNtaJ M ; S0?rtt1)incin/ flurnerfin ponrum 
mriuic. gprtrmm-n / pergere manando, Fut 
tamdo pYoccdcrc , progredü- Entrinnen / effu- 
gerr , anfüge*, in fugamfe infun<kre, dabi. 
(trijiucni llniiliitf cnfrcrincn/inforcunium,pc- 
riailum eftusic. gfljr cnrriiinen / foemm, ß V e 
comitcm fcfugaBOcljungcrt. fötrmnm/ drgn« 
fainmenrilinfn/ coagulare,con(ifterc,conft»pari, 
ccmcrefrerci &\i£)t\ gcrinner / oleum com: c- 
lafat ©ic Sbrub gerinnet / jus coal«fcir, wl 
coic% ^urftit;- gjaeftrtnnen / dilabi , pergere 
fluitando , contmuarc fluxioncs. 3lcbcnbilt; 
Tinnett / praetafliirrc , prmenre ftiixu. Oben; 
rinnen/* Obfi;f>eri'tnnen/ fupcrflucrc, in fape- 
Tic« parte manar«; XJtfrrrinncil / obliqve Au- 
el©, etantversö manarc. Uberrinnen/ refragna- 
xr, adaeftüate, redündarc. 25Jc<V Sc JF>fnn>rgrim 
noi/ dirHuerc.diraariaxc. guruef rinnen / retrö 
fiüere', rcrrorfum'rnanarr. Verrinnen-/ fnpr. 
diffiuerc, 65* licpi ; di labi ,feJ meUph. ad nibiium 
dcirenirr, penre, rattrircv ©an^U^fierrin» 
netn>te5Ö*iper/ bonaeju» inftar imiwni dila- 
bunrur. <Xinnetib@efi§/ rathiant. Rinnen; 

tc7f\\^tr/ doha perrufa. 

^innung / Olc/ s rat« binnen / flu xus , fluxio , u. 
coagutano. Abrinnen/ defluxut. Qlnrin/ 
nen/ affluxu». 9luörinnen/ «ffluxus. SadUber* 
rinnen / redimdatio: ®ai Verrinnen/ perdirio, 

cJiminurictinreritur.^/a huc riiamj^rila:?J\(nt , c\/ 
alias £ipp/ RÄ(cm5gel / ftu matten / * JDtef i 
(n>c @d?li|?petmtlc$ / coagulum, lac coagu- 
larum. 

ftiltnc/ WC / plur. binnen / eanali», elix , collici*. 
3Menrinne / mcilia plumbea. J>ad}rtnne/ arca 
teai, ddiq»iac deliciac. QJetftrinncn/ colliq»iae. 

9ltferi/iw $<\t>vinnt i fulci aqyam. 5Jr)fc Kin« 

ne/ dcliqvic putrn, purridap. 



Acre, & callumobduccre. Geronnen €rj / xt Wtnnid)t / ** flmdus, fluiram, fluxui , perrufirt. 
fufmn. geronnene Butter /buiyvumgclaium.' hian», fatiAirnf.y. fluiundo, manando. 5Ktn> 

3«« •« üj mdf)t 



i6i; fKi 

nicht (5efd}ftAr / ukus manant. £Xtani$te Olli 
gCtl/ OCuli hppi, de ftl Iia:ncs. ;\ itUllüK <£r \i xs 
liq v idum, Itqvciaftnm, fufum. UminiudH, gc- 
latus, denfus, confiftens. 

JKima / oer/ e* dm. gtunöfe / tw/ profluen», 

alrcu», rivus, riviilus \ kinc tß : ftütlftlcn / m mu - 
nm flucre , leviter nunarc. Kunftii}/ flui- 
dus , #coagulacus. Kunfd / t>ft/coagultrm i 
Et i «7. f/ Cje rÜimcn / coagulare, congelare, 
confifrerc. £)a* flCtÜniKt / nuvius glacie 
confiiiic. 

Rennen / 3$ rannte / * rennte/ aftennet / * ge« 

rannt / cfl a tinntn/ 8* propr. nottt : fluuare, ^ 
fluefeere , frrqvtntüu Urnen exponitur ; curlicarc, 
pernicirex curfare , tt. currusagcre , cqvum agi- 
carc. Warum renoft bu Demi fo arcuudjV cur 
cam contente properas ? Üajj Den ftlirm Jan md) t 
fü febr rennen/ die ihcdano, ne currum adeo 

rapiar. 3u Uferte rennen / /<■« auf« * mit bem 
Dfer be rennen/ curfum eqvi meitarc. Stenn ein 

fteni$ / cicius qvadrigis propera , vola ! Compof. 
funt: %b> berab fyinabrennen/ cum unpetu dc- 
currcre , prjeeipitanter ima pecere. JDer ©tront 

rennt ben $<ro. hinab/ torrensm vailcmfcprae- 

eipicat. Einrennen/ adorin , meurrere , aggredi 
fobico , impretlionem faecre. £)ic 9R6rber rcn< 
nen bie £eutC ptöljlid) an / latrones ex improvifb 
viacores invadunt , iniiliunt, injiciuntfe exin- 
fidiis in hommes. Huf» unb baw nrennen/ pro- 
ripere fc, abripere icaliö. hiermit rennte er 
auf unb baroon / bis diäis in fugum penetrabar, 

fc conjiciebat. Sluerennen; * #crümrcuiun/ 

decurrere , huc illuc cranscurrcre, excurrerc, in 
locum qvendam fc eftundere. ©cm 2Bcibei' 
reif ftebt es nicht an / bay fie tiel ausrennen 

dcdccct virgtnesdc matronas rreqvens excurfio. 

S5erenneo / obfiderc , interdudere (Eine ®tnDt 

bereiUtcn / urbem cingere, armis circamfedcrc, 
induderc. 2>urd)renncn/ tranfire fubitö, rc- 
penre pcrlabi. <£titcn mit bem £eotn Duid)» 
rennen / transfigeic ahqvem gladiö. (Einren 
nen/ nimi.t cclcntace in ingrcmiuri. inrrarcic- 
(rinatö. J£>M& einrennen / in »des rumpe- 
tc , irrumpere , in rectum fc rcccpcare. Vl"V KU» 

nef mit £r ummein unb <pfefffcn in bie£cfle bin« 

Ctn / cum poropa triumphal! tcncbricofusnmali 
Dwmonupemcrgaftulum. (Jntrenuen ' cfTu- 
gere . evadere , clabi. (Einer ©cfnbr entrennen/ 
pencuiiun fubrerfugerc. <£tncr ©ewalt entren* 



1614 

nen aliqvi ri feenperc. vrrrennen / curfu ati- 
qvem confeqvi »gradu rapido atungere , depre 

heudere. Du icirif m»d; einmal ein UaaUict tt* 
rennen / magnum aiiq vando mal um lubibis »a- 
gacionibus cuis. fiuf'ftve iicirtnncU / pnc*c- 
nirc , pracvcrtcrc curfuando. €inem mit bem 
iPfrrbe eorrennen/ eqvitaocem pod (c rclmqve- 

rc . eqvö ahqvem practetuc. QSüVanrcnntO/ 
prxcurrcre, prasccdcrc enriu. SorbeDreniCO/ 
«anlirc . pr*rcrgrcdi Tclocircr. fortrennend 
curfum profeq *i , properarc , fcftiuarc, procedc- 
rc lon 51 us. vf r rantc immer fert / die curm 10- 
creeUbiti cx conTpedu noftrofe cnpjcbac. 3Rlt> 
& SRebcnrcnncil / comitem . focium curfura efle, 
cum coneurfonbus , five tjrndromis decurrere. 
9^1 (brennen ' fubfcqri , Tccxari , inCcqvs curfu, 
vei eqvö. 9ca$ bem 3ni rennen / ad pneftiru- 

cam me tarn decurrere ,/iuttw etiam 9BettrenneftV 

cunu cercare. SRad) Unalucf rennen / malum 

arceflere . infortunium confcclari, petcre. Uber* 
rennen / fupcrare ( vinecre curfu, cclcnuj cam- 
pum rransmicrerc. lt. peflundarc cqvis , pvt 
qvadrigis. (fr laute ihn über unb über / curfu m 
cerramarierabac , profterncbacillum. 93er rctl* 
nen/ inrcrcludere , impedirc. hinein ben SBe? 
rei rennen / trer repnmere » incerfepirc. 93er» 
Tennen tnam ufurpttur pro £r3ten/ terruminare. 
plumbarc. ^uerenncn / aceckrare, propera re 
. cunum. Wir bem Weibe jucrenuen / curfum 
eqvi incirare. 3u|ammenrenneu / collideic in- 
icr fc , curfum a 1 1 cujus «avare , qyod ttüun expo- 
ssiissr csie id>r e unen . ??? 1 1 ben Zennern iufam> 
menrennen/ incer canccllosdc feora cum coneur- 
foribus decurrere. 3rcif<ben - five Da v,tr ifetjen; 
reinen / inrcrcurrcrc» intercurfarc , inrcrcqvi* 

carc. €r rante(lraKbflrjn)ifd>eu / fubuö irme- 

bitio medium corum, interveneu fuo rcpcnci- 
n6 placabat cos. 

iXcnnei / v»Ct/dccurfor , (ladiodromus, agiratox 
currus «q vorum. ^Kcnncrinn / t>tc / feemina 
curdtant , vagabunda , immodicc currens. 8Ditt* 
r enuer / fyndromus , coocurfor. ?Jcn ner rfum 
rf vw tß cHcrrimtu , vclanj, vlucrii % fugAx. Sei 
Diemiel/ id. tß qvod £\\x mr / cqvitia , ludus Tro- 

. janus. 

Nennung / ei« / Ö> 9m Kennen/ curfas immodi- 
cus , cur iura , decurito , decurfus. flutfrennnna/ 
cxvurfio , excurfus. ^crennunq einer €tab(/ 

urbis inclutto , arcumfeflio , obfidium , ahks 

ölorfuung. ^ortrennunfl/ curfus, duceflus 

cclec- 



►i5 



1616 



clcrrimu?, eqvitano incitara , agitatro cqvo 
um acnor. J^fTÜmre linung / vagatio > grafla- 
10 1 deambulatio , obambulatio crebri tu , p ro - 
uil us immodicu». Siattyrennilrtg ' tnfcäatio, 
erfccunocurfu,cqro,a.-<cuxricu!o. ^prrcir 
Hing / ancicipatio , prasvcntio. S3t*rt*f RMing/ 
ntcrclufio, pratoecupacio , rerardatio. Q3or» 
fnrcnnUHvj/ craniitio, tranfitus curiu, vtl cqvo. 

So* Brunen nicb einem Slnic > ambuu». 3icn« 

ICH Uad) öftren/ ambu 10. $)}.Kl)(*>eUe/pe<u- 
iwecupidiras. 3}dd)^tÖjjen/pU£ua<:iias. 3uitf) 
pureren/ impecus libidmum, allcc^atio tann- 
iatum. X U rnivrttincn/ dcciirllo cq vitum , cam- 
licurdo. SKilliKll cnnar decurfio pro auieren- 
lo annulo. Siennung ju $$u§ / pernicicas in 
nndo , )U *Pftr 0*7 eqvitando. ©(foarfetf 9Jeil> 
ICR / congreflui inicrnccini». 

nni^/ SSeunbar / Siennbaft / ädj.&Mdv. pernix, 

itui, fcftinuj, rapidus, inqviecu«: lt. proter 
rus, pc tu lans : Et : oerniciter , cicö , rapide, ra- 
mm, repentinc , femnanter , properancer, prat- 
uopere. 

egnen / tjfreanet / impfrfmai. & rottet/ 

pluit, imber deflsnc. Q\>id*m k Hecjcri/ movere , 
') abunt : fed ipfa anslogta ttflttttr , verrirt a t*en* 
ICft tri CI H ftCtl / nttfntfJ fn»n pltttna e rmbibiu. 
16 Wi\l regnen / imbre« impendenr. (Jtf regnet 
Kfuf / pluit fangvinem , imber langvini« defluit. 
Steine rennen / pluere lapides, />« lapidibus. 

!af c< immer!)iii regnen / pluat eqvidcm bona 
um rema rua. i£ß regnet / als wenn man mit 

*tUrJen gfyje ' fubitÄ aqvae e ecclo praeeipitan- 
ur. (£4 btfret auf JU reme« / imbre« con- 
jviefeunc. Compof.Junt : 3Jbregnen/ deftillare, 
lepluerc, it. 5lu^reghrn/ ceflärc ä plucndo. (£s 

Mt nunmebr abgeregnet/ fugium imbre«, Toi 

eduarur , rrubes duje&a? , disculVar, ditlipata« 
unr, evanefeanr, peliuntur, rcfolvunrur, coelum 
Dratum, blandum , ferenum, purum , indulgens 

ft. bat jtttJ beut n>el jebnma! abtjerea.net/ 

»lusqvam decics hodie imbre« ceciderunr. i>>c 
'igiren/compluere. S&eregnef/compiutu«. C5e» 
egnet werben/ complui. 9Bem fein tfopf im 
paofe beregnet / Der t|t gewifc ron ©Ott »erlaf* 

en/ qvi domi complmrur, ejus ne Dium qvi- 
lem miferet. (Einregnen t idem fere eß,qvodbi'< 

regnen / impluere. £a regnet aHenbbalbcn in 

>er<5ebfüne ein / undiqvein horreum impluic, 

foitur btnxbregnen / perpluere. (Ed regnet 
'm^ Die £>Ä(r)er l>urd)/ /»^ iumööd&crn «in/ 



recla , tigna pcrpluunr. gortrcgiien / porrc 
pluere. <& «»jnet immer fort / pluvia conti- 
nuar, imbres perperuanr, produeuntur. 5Benn^ 

'fffprt unb fort regnet / fo wfrbringrpH 2öa^er 

lüeröen / duracte hac pluviä alte rcf>agnabunt 
flumtna, exundaiionem induccnrcrcbri ifti im- 
b:c5. iOiiftcneinregnen/ in medium locum im- 
pluere, S^acbrcgnen/ ferö pluere. SRebenbini 
reanrn/ evagari pluendo, non madefecre pluvii. 

Uberregnen / fn* 2>rauf'regnen / obruere mmbo, 

imbnbu« madefeerc. C*)Ott I^ct l'lber bit* (£rbe 

gefunbr DCegne regnen/ 'pargii Deus epponuni« 
inibnbu» terra«. Scrregnen / & 3ctTfgnen/ 

imbre percutere. ©atf gelb \\\ ganj VtSfimU 
imbre nimiö campus madefcit. vHJ^nbe 
Verregnen/ lavantur parietes imbre, aqva plu- 
Tiati« puirefacic operas fabrt. Sicditimw: üj^f» 
ferbiirt regnen/ qvando perdenfa humus cccleftcs 
aqva« non forber. ^ueregnen etiam p>o abun- 
dantid exumdänU* fumityr. Qaj ©Incf fd>tlC0Cl 

unb regnet ibm jnc/ cantutcumulus ftückanici 

obvemt, qvanra vis nivi« dr »qvarum de calo 
dcjuicur. 

liegen/ öer/ piur. Stegen/ &*08?fo%nt\\/ pluvia, 
3dS)bin im großen «Xegen na$ ^«ufe fommen/ 

A jnaximü imbn demum veni. vSßiv haben Diel' 

griMjc uub lief ige Siegen unbertveg^gebabt/ hu- 

gnos de adiduos imbres in irinerc habuimu«. 
£><m Regnen ivebren / aqva« pluvias arcerc 

ptx biegen frbabet bet grue^t auf bem Selbe/ 

imbri frumentum in campö corrumpitux. Q(t 

;\cgcn marfjet. bai; man weber geben no$ reiten 

Fan t imber fufui campos IubricoscV ineqvirabu 

le« facir. £)er SXegen bat wii überfallen / ob- 
ruerunr nos nimbi. 35fjfev Kegen imgefunber/ 
IMNicfrf0tC9Ci/ pluvia peftiiens, intälubris, 

noxia. ©ieier SCcgen / denfa. ©efammclter 

^Kegen / aqva pluvia collc&a , eonfluens. Qe* 

fnnber/ frud>tbarer Siegen / Talubhs, foecunda. 
©rofcer/ ftarfer Siegen/ imber multus, maximus, 
largus, violcntus . praecipicans. ftrifdjer ?Rt$ 
aen/gelidus. Hairer Stegen fiig-du«. 9J|r5^ 
fieser SCcgen/ fubitaneus. (»cblccbtcr Siegen/ 

levis. (Stetiger Siegen / conrinuus , afliJuus. 

Übriger Siegen / mmius. Farmer Siegen/ tc- 

pidu«. 

^benbregen / pluvia refpertina. SlpriHrnregrn/ 

'freqrens, fubitanea, mconftans. 55lu/regti/ 

fangvmi« imber. ^ranbregen/ uredo. ©recT* 

refitB / incfvinamentotn, pluvia lubxicam viam 

faci- 



f6i7 



tacicna. gf ikvj & v5d)U>f fcU'fqcn/ imbex igais 
de fuiphuxi». ftlqtfa» Äi>rn< tfrauf & iXubfii' 

Vi'H'n / piuv i j op|»o«tuiu ad luium , .f 1 uu.cnt um 
& oicia. QkiKUrCiietl / imlicr obftreptas. 
(^lmK"6l'u\VH / falutifcr, abundantia bo.iroioi- 
t u : ■ c. ©uabcmcaen/rosgcaiiw. ©i>U>re<jen 
ftilljcaurc*. J^awbt/ & üaiiPrjfacn/ pluvia uni- 
versalis : Ecotttr* pluvia localis r/2 ^trwfrri'flt'n. 
^VauiuilC'KU pluvia panis ccclcftis. SOfrrjen» 
l'Cgcn/ Mania, tranfuona,.ru>cjva , momenca- 
• ikj. 50Md)i'i'ijcii/ Itftis. pafjicaen/imbcr 
1« freie, it. uluvia^lQmciata» £Klcfclrc<|iMt Aro- 
rani. Otylaqrctjcil/ nimbqs, pijvia pcat&cps. 
l£d)lp§cnrcijcn/ pluvia grandW.ro rfta. öd)no: 

rea.en/ nivo/a. .Goinuierreicn/ «ftiva. .ökU« 

rciicn/fcroiina. vrUiiuaKti imber lapidum. 
Sropfreo/n / ftillantiu*. £r*|trc$cn / 1 efrige- 

xauo, lolamen. UliatiltlöU^Oil/ milcnarum im 
dat. SBcttcrrcQCIt / imber jng<:nt grandme, 
ignedr fulminc rniflu». hinten fvlfn / pluvi* 
hybern». 2Bolf«l«jiw J>immd$lCöfa /.coclc- 
ftes. SBlU^crrcgCU/ pluvia miraculota. 3au 
bcrregCTt/ incancarnenciiejuita.magißju 3orn 
regen/ tempaftas irse. jJioifdKti'/rar SXiefelr<< 
geil/ fubftillurn; 

Kegnity/ ftegnerifd)/ dt SKrgcnl)flf(/^;^ aiwr/j. 

p! uv ms , pluviahs, pluviariits, pluviofus. <2'S 

fiebet regnernd) «vi 1 plu»«i* «rh flatuveft. 
tempcftaauijdaeft. 2?eqenhuf ff ftifr / aerdon- 
fus . nebu louis ^callgmofus. $eQmrf)te3ritrn/ 
teenpora humida . madida. 

9tob/ ro&cn/ gerobe t / ^ m piÄi**, 

xcpaftinarc, agn formam veterem novarc , ftve 
in novam transmutare, fttadlittr Mttm: exfyl- 
«2 novalc faerrc. terram iqcixjram d ncraoxo- 
famad cultum reiii£crc,Üfaratxo vercere. J)ici- 
tuTttiam^im\'^tta/ cxftitpare, cvellcre,crun- 
carc ■ exherbare. l*krorid) anfingen/ 

arundines extrahex«. (£UlfH JBaU) ausüben/ 
lu cum CJtcidcre. 4$ftinid}! 'Mt> DOTnicfot goilt» 
flllsrobCU / terram, qva« lapidibus anceadefpi- 
Bis deturpata erat , aratro profundere, £i; 

Sauren Dorfen md>f nad) ibrem belieben ans« 

rCPtll/ ruftui /ylramhiam »n agrum lianstor- 
mandi liexntiam non babenr , poxrionens forc- 
icflat cx placico fuo oxbarc arqvc in novalc 
commutarc agrkolis integrum baut cfr. Ab 
boc DiODcit wfrr. Germanor^m nomin* pro- 

pj ortaßmt , y va/i4 : ^CclailD / L t. J^oD<l»JnD/ 



3t0 



1618 



agros.conficicns , /ylvcftria eradicans. 
bredjf / R- Gebert us , in cradicando primaxius. 
Rottigcrus, libcntcr coadunan$, lo- 

. ■, cum agri vel nu inionu deftgnans» dtc. 

^Pbtt / Oer/ novator ,cxihrponi , t velic ns , fylvai 
inagtos comisiurans, nr»»alia faciens. 9i^)^e• 
riltn / tue / ruftica, Ö colona, ambicum rjrlvÄ 
arbonbus dcqudans , ac vomere profcindau. 
D:atu> etiam «uttoocr/ * 9lii^J)ennB. 

T0l>en/ noyjuüo, renovatio, cxftirpatio , cvul- 
.fio, repaftinarjo, ff. novale, noTclletum, dtks 
^oxAanX>f Sotflffct/.newrrt^/ Hcpbr»^/ 

DvCt fC?1 / « roWrt ' cxftirparc . exhetbare, exadi- 

carc , cxplaruarc»cvcllcic , cxfcindcrc , excide- 
rc, cxicrmwurc, crunci. r. .vüf.fant : 2lu^> 

.rotten 71 v . i.i<m rß (um fwy.ia jMö. t£-inc Mfr 
fÖiciUUlig .'!:.■:: 1 tui pravam opuiioncxn c\ dlc- 
rc. <£r iuiU aü< ;vin;;ö|il),if: ausrotten / amici- 
ciam ex rcrum natura (xtmere parat, ©ic 23cri 
-räteit'O aut^iotfcn; coujui-auoacm exungvexc. 
3riUiul OUerottcn/ddcrc, amputarc, circumer- 
ocrccrrprcm. jEinc <3tab( rtU^rCttf n / urbxra 
/olojeqvaxc, dcmoliri, dauere. (Hffcfjt* Clüi- 

itetttn/ {egem^bolccc. Dornen ausrotten/ ex- 

terroirure ipirus , locum vacuefaeexe ▼epribus. 
?lii59crüt(etei :^icf er von <S (einen / agcr clapida. 
jj* Ä ^ruderacqm fbUm». 3ufamni(nrotfrn/ 

p'Cfir. rff t cradicita , cxiernunaca , rudera , de 
hetbas noxiasjamcxhcxbaiaaCervare.cuftodire, 
conccmuriare, » coKigcrc : td,q-vod in vitio r/7, 
attL to femjirr in mälam parttm fumttur r&otatqve : 
conjurare , confpirarc , con venire, coitionem 
.•^aecre , vojuncatem Tuam alieujus perfid i* ad- 
fenbere. (? ü fub alle uitcciii aiiDcr infam» 
UU naci iHtCf / in conjur.itioncm cestatim nonu- 
na dederune , oxnnes incer (c concinucrunt. 
vrul) toioer einen iufawiuenrotteji / contra ali- 
q vcm coitionem molixi. Kütten riiam dicitur 
SKottiren/ g> idem-x^let, U.in turmas fcccdctc, 
fecettionem facerc. 
^Ottirer/ DCt / conjuxans, confpirans, feilariui, 
ha:rcucus, Ccditiofus« iaclipfus.. cumultuofas. 
ftotttr / * ^iusrotttv auttm rfl cxdixpanj , exter- 
ninans, dclens, extingvens. iKottiicvinn «>!</ 
rerum novarum afleda, (cm i na t rix, fiaererica. 
Dotter i^ii'ß c«ntuberualis y commilito,j/uj 
0iü(tgc|cÜ. 

fftfti» 



Gi9 9u> 

offimna / t>te / * Das Domren / conjunÄio, f 
cor.juratto , confpirano , occulracoiuo, rerum 
no varum xnolitio, •;. Mi >nu, hsexofc, fadio 
SXottuiig auifl« , Ö"2lu^rott«nii / /«»<•• «xlfepa- 
cio,cvulfio,eradicacio,rtincauo. 
t P t tc/ / curba , cohors , fcrta , faclio , fociera», 
iodal ici um , globus. QiQtti feri m maldmpattem 
Mccipitur, ut: Qjtffc DtOtteil/ confilia malignan- 
cium. In militUvol>$iotU/lUit$&;Cttt/tSc\> 
i)at*iU0ttC7 rfi mampului, toucubcxmum, catcr « 
va, otdo , cohors. Rot« »pn jchu üJ?r. nn / de- J 
curia. *Öph bunbcrt ÖJ?anil/ centuria*. holten- 
i"DCifC/ cAtervatini, vcntunaum. ^fn ÜRpttCll ab' : 

taW*n dccuriare. £>er#pf reitet jnjnH-nenSKnf« v 

tcn / in duas parte» difccflit curia, aulrHji duas 
fadione* difcinditur. sf ? mit ftiitT :?{urff hat 
ttXl/ favcrc parci alicui , Zetta m alicutus ieqvi, 
patres fufeiperc. 3* f f tK y MI tf* W * n 
IXottcn gefeilt babiii/ *o» videoinduogeneu 
efle diftrafto». <Starff ÖiOfle/ poient faöio. 
•>-'• Slnnc/W im\f SJpftC / debiüs, miicracoUuvies. 
5ollc/Hlinibit)efHitftf/ vefatia.fcduiofafaftio. f 
Sinnen • 3>i'rtdroft< / mendicorum globu», paupe- « 
rumgtt*. iJflHffnWttC/<atcrva,fcditiorufti- , 
corum. 2?iit verrotte / difltdmm civilc. $5A< 

bcn< £ieb$ ^4)clmcnrotte/ pcrdUorum homi- 

num conjuratto . icclcratdiima coitio. AiiU 
öcerprtf' Jurma, cohorshollihs. ^Vi Ul^fCi Pf 
tti ala noftranum. (SeflcnnMa** / partes adver- 
lariae. (Bolgenrotre / popuhu Deoruro. S?a\ 
f erroif ( / li&orum tutba» j£h>fl'0Ue au'«* fa- 
£rio. J^urcnroMOmerccriaitn numerus. j£hUltf< 
.0*. TPttC/ domeßicorum , familiarium manipulu». 
3un^«rT0ttC/ virginum caterva. j£ufd)CCn>tf e/ 
li&orum, accen forum, <aic Uttum , lorariorum 
dreuria. i?c!>(rrof f(/ frhwmaticorum.hxreti- 
corum globus, colluvies. StUS^rrrottC / accutV 
torum muliitudo. $?XltÜ)te>fi-vt£)\<nCTXBtW 
(et votum grex. 5?rjf ijsrof (C/ caterva militum. 

Kird)cnroitc / fchisma, fetta. grtflcrrottc/ ti- 

tiorummanus, ubcrtas,rcdundantia. VciIKVCt 
Ut pediculorum legio. 3J?cnf(f)e nTtfttC / con- 
fociatio.copia , crebritas, frrq ventia bominum. 4 
COittrotlC / tonjuratortim focietas. ^JJirbcr,» 
rotte laitonum maauc' fljfufiW; SSR&nfyttbV.ti 
^ C monachorum vulgus. SScbcUcuTOttC/ fedirjo- J 
forum comiuxus. $Cllbcrrotte / prxdouum 
herwia. Sflufrpfte / compranforum , cora- 
potorum » coepulonum conCbrcio. (rpicl 
rot(</ colluforum couMnihmuTU ^PjOcrtOttC/ 



5Kb 1620 

1 remigum grex. £<^U.jiinjftX0fte I d»eairiir» 
turba. ^d;rdbCCrotCC / feriptorum fcripturt- 
nnum abundanua , crebneas. (Bpiiiblikftf Qf 
ff /-magna vitinaaticuUtiorum. jcuft'lÖTPW/ 
HOlxo rabida , nc Fanda . diabolica. SScrt l t CT- 
rptte / prodicorum convcotio. iQfibcriottC/ 
gr e x , caaerra muiierum. %Aübtnottt I Aga* 
rum conventtcula. gr.ciinci UHfC / Ongaio- 
arum »Tarrarotum colluvie&. 

l'cJüuuu . turba':c:ui.s, H'. ,c J müSC, tumuhuo- 
te , -turbulenter. 
>KtlDircn / licet ßt k L atui. R a d e re . 1 .iem^ notrtteferi- 
pturtm can.tllaif vel dclcrc lcalpello , magntm 
tarnen convenitntuxmcum noßiQ .^PtWl habet, 
»erilcbt fi<?) Ml M\4 DCaDtini / peflimc ac rrkiose 
fciibit. Inde TQfUfcW 0« / **b>x feriptur» , li- 
ccrasexpungcni. 9viU)init^/ X>it/ rafura. <$C' 
rdbirte €d)rifi /«aöu cancellata fcriptura. Com* 
fof. 9lu<< & 31btatir<» / abradere , «expungere, 
^eJere* 

^Kof) / er ^Kof)e / rof)cr / robeflcr/ 

j,/;. crudus, rudis , höh codus, incoSu«, acer- 
bus : Et metaph. fem», agreftis, eiFreni», indo- 
mitus .beluinut. 

informis adhuc, impol«tus,Ö5'cra(lioreft. 9ioty« 
/more» indomiti,tnculti.homdi. €t 

ift nor^ rpbc in ben SlMpofaff nfiwl)f R / in 
traftand!»rndndlevidetur , ufuforenfi tyroelt. 

©ie Jfotc fenrnifri ^anj rol> in t*n 9iabt/ ad 

rempublteajn nudi vcniuntatqve ineime»,*uUl 
cognitione rerum , nullä (eientia ornaci. ^d) 

bin fo robcnid)r/d$ bu mw|) «nfübii/neqvever» 

Tum täm indottut tgnarusqve rerum , ut tibi 
qvidem videor. 

fen ad m o dum remotus eft ab hiftoriä. :?ai>i'V 
^tj)inf<tt/petafo, ftve perna, nec co&anec in- 
futnata. Sot>rt Sktfd) / earo cruda. SiPbC 
<£ncr /ova cruda. «Xot)rt©nrn/li«um crudum. 
^inrrM)C^ £cbm fUtcn / vitam depuratam agere, 
flagiuoöm vitam vi»cre. SHopf ?eut«/ idiotae. 
[ agrefti ingcniA ft infeftivohomine» , tapidc», 
rupicc», truncifflioitc«. Unröf)C/«rudiius, ex- 
toBili polnut, edotlu». tu 
?iPbi9Fci(/ TXC ' » OÄB ^Che fenn/ crndita«,Tudiraj, 
acerbita». ©ic RtMt* ber ©iften / aufteru 
tat morum. HPbi^Feit fn ^finfletl/ ignorantia 
arri». «KpbttjfeUin geben/ vita inqvinatt, vitiofa, 
perduifliraa, luxuria, imcmperantia, afocia. 

Äff ff Mh 



l62T O fo 

< wrbi*litcr ufu>p*tur, et ude, pollucibilitcr, uueav 
f erantcr, Luxuriöse, ioconnncuccx. 

OtOt/ t>ö6/ P'«r. D^OCC / i» gmtri omne ea- 
Tum noUt , inßrae sutem tß arundo , calamus, 
«anna, tubiu. fgin Ort/ 100 btc 9tebre read)!? n/ 
canactura , arundinerum. <\nbiamfd) oöct 
?Kecrror / arundo indica. fVfciffcnror / Sy- 
unx. Terror/ canna i» /^rir. JWbe am £Xc*r/ 

! panieula. $ei(&W/ ahkittattcntolbm/ ti- 
pha paluftris. Ölor tH*m efi fiftula, feine trtvtrb. 

&i*er im SKor fi^r / per foll griffen fepeiben/ 

jeftas non f'cmper durabic , condite nidos» i. e» 
captetur occalio , noli , fi qvid ulci ö offercur, 
faltidiie. JXor hodxi yuofc ftecüutQime permeUph. 
dieitur fclopcrum, bombarda, ic\ovut t rtftrttnim 
fiftulam , tf/canBam. ©ejogen iXot/ bombar- 
da ftnata, canniculata. @f fdt)iaubt fXcr / fi- 
ftula cochkaca. Jbtinbror / fclopus manuar ms, 

Acitur etitm gauflror. ©irfebror / fteuerror/ 
ecitfnrcr/gtuljror/K. tt<\ •« »uebfe. 9*»>r 

läbftl/ oncrarc fclopum poltere pytio. JX^r 
fjMnrtttty intendere. Anlegen/ applicare ad ma- 
la*, gerieten/ explodcre. Sliisbufje n/ pur- 
gare.expolire. £in|d)mieren / rotulam fdopj 
in unger c. Diminut. rß «Xfalein/ DOS / bombar- 
d u fclopu« minor , five brerior , £#poriatilii. 
Sinipf IrdrUin/ nergula. Ex JXor etiam provenit 
td]. ?K0flCl / fiftulofu*. fpongiofun Oc^IUR«!' 
rfrldn/«^ canaliculusclavi*. 
JRPtf n / OCTL^rrt / ftillare, rorare. cu/w compof.Junt ■ 
«Hutten/ deftillare.effiuere.exfudarc, cliqrare^ 
2)iC SPtintX TÖret 3Mut Oll*/ vulnu« fangvine 
manac. frören/ mfhllare, irrorarc.afpcrgcrc 
gurtis. (£tnr6rcn / propr. arundinci» canaltbus 
infundcre. 2>en tfmbero SÄilcb einrören / lac 
infrillare infantibus, metapb. <gini'mt>ie2Bifkn< 
fj)aft Ctnr^rcn / tß: imbucre auitnum fciennä, 
condoccfaccre , bonisareibusaugere. -Sexto 
ttü/ effunder«. crRuere, dimucrc. ©a*5Muf 
»ftrört aitf Der 53wiPCn / proflun faugvis e Vol- 
mer«. Die $ränrn »erriSrcn aügcm.ub / lacry- 
mx guttatim hucuaqre cadence» fenfim arc- 

feunt. ' 
"\r3runij / 0**/ &DdfSXWCn/Uillicidium, liqva- 
tio , (ViUario , cafus gutrarum. 2lu£rflrung / * 
S3crriSrum/ effluvium» deftillatio, d>ftillaiio. 
iruuo ;\uu\ l intuHo. SScirÄniiiij Stt 28ß§Ct ii 
ai;rarum äuxioncs» 



Dlo 1622 

9v>3rid)t/ *<ij.&*Jvtrb. pnpr.izundioobit, arun- 
dinaccus,arundmcus, ftS'arundifcr , ii.flj.ur.», 
deflueos, influent. ?vOnd)tcr Ort / canncuim» 
•rundmetum. Stuf ronc&tc&n atmacb:/ c*- 
naltculatus, cubuiaius. 

■ iS^rC/ Die / canalis, tubut , fiftula, curipns, duclas 
aa«arum. Jßjli(tn(£iOTCn7tubilignci. fS.6t* 
(ein / X)ÜB/ dimm. tubului.canaliculuf , canali- 

cuia. $einröre/ tibia. IDtc gvtfie {xrii^re/ 

aorca. OfClirÖl f/ eubus fornacum. Xl>pfcrnC 

, Ofenrire/ imbrex. ©U(t>croc 9i6r</ fivt ti ifer 
nc SK^tC / (ubus cx lamini» terrcu compaßus. 
Z$ pferne iP iBcrrörcn / cubuli fidilcs , cola het : 
lia. i\criu (um Faid n SEBaßcr in Den $afrftn. 
btn/ fipho, fiftula frigidaria. ^Bumtittn/ 
canalctftruailcc. Körtll in jfrblf / cana- 

üculas , fr» fi ii uix » uetur is. € v bat Du: 5Baf er» 
rörcu abbauen l ^cn / fiftulas, q»ibusaq»amp- 
peditaeur, pcxcidi jufllc. <lid?cnc £Ki?rcn iügni 
canalc». 

.OvCt'djCri / f/«r. Jicuntur caHculi , qvibus pifcca 
amahunr , 89* forbent humorci. sfpptüjtntur 
ttUm 0> l)icn / ^tfd>obr<fl / dtcvntu, k Rot/ 
91 /a per ti/a/ , tÄnqvAm canahtuloj *qv* $ U*ns- 

9\UD<t / ©Off / p/«r. W« DvU^et / remw. Diei- 
tur a Rot propter ßmlitudinem eannt , 41a, 6öic 
rfrAffi BW^t» iia/wr »Hocr. @tCUerru5fT/ cUtu«, 
gubernaculum. 91m DJuber (icben/ remigarc, 
und verbi : {KtltXm / remos duecre , utrde OillDf. 
ruinv MC/ remigium, rcmigatio. SRuberrr/ fru 

Ruocrfnedjt /oer / remex. «Xu5crif|>t / *dj. 
ad remigia perrinent , remos referem. (£inril> 
beriet »geblÄ ' monoremii.jf« unircmu. ©ICl>* 
rObei'i(j)t/ enremit, alidi (SAletC. 

ybubulum Ldlinv öf Grrffk iftCkrum commune, 
prtltrqyam qvodlod & Grdrte'ßt t. Dicitmr frtwt 
fihf,ßoi Venrrii , qvem dedit H*rfoer*ti , Utforts 

tjm tegeret. CD?»in fan nid)t immer in SÄcfc« 
jfyen / noa femper Anthiftcria , non fempex 

oleum. €r gebet auf lauter ftefen/ rofit in- 

ambulat, i. e. in rebus profpens & ad foJunta- 
tem fluentibui Teifimr. SHofert bre fJ^RV carpe- 

rc rofai. 2öct Kofen breeben will / burf tk 
^taebeln niebt febenenv nucem frangar. qui nu- 
deum efle tuU. frll unber Der 5ii>fcn gerebt 

fetyt/ tub rosa dictum fic, alias : fub runica * firm 
oct\*l tatuin Gc. 3(U bringt Sftofen / annui pro. 

ducic 



523 



fKo 



fKo 



1624 



fucic» nonager, omma cumDtoft rcmporc. 
5rifd)c SXi-fcn / rot» virginei • inuftas. 5BIÖ 
>cnör SHofcn/ rof« candenict. (Ein J^aubffiif' 
en mit roten SKofen qrfttUr / puWinut rofa Meli- 

«nfi i arctiu. 9ßMrtCd!)<nbf SKofcn/ rof* di?ini 
pns A neltarit ma.-lidar. ©elbc f 11 croce*. 

5!eidjc SKofen' rubrae, pallidior«. Rlciföfarbc 
Kufen / xebecina. £pringltd)te SSofif / verfico- 
or. 2öd§f / alba. fccibfvirbc / rofaalabandica. 
£Kofe / ardens , 1 ubens , purpurea. Un.im 

ic wtjene fRtft/ caljr«! (Sfföflfc ?tofe/ rofa 
lore pleno. <Hr<bite&r- £*r 9ldff nrote / rofa 
Vrabica. iKofc WH Jfri<&* / periclymenon. 
Kote föifcn mit 3ctj} a^fP^ciigt / maronet. 

*Koff etlsm morbitt eß ex inflammatione , nomine 
»yfipelai.ef faccngnif. £ieSKofe &4&W / ia- 
jora.cci vfipeiace. 

cmrnrvfc/ anemone. SBatierrofe/ £rnbe< ©ar» 

cn- J£>en>|t * 2Bltiterrofc/ malva rofea, arbo- 
:c^ , borte nfis Dicitur etUm fcrf roff / malva 
fcomana $cnf groff / f lvf ©hjjtro je / Faeonia. 
Dam 1 Itrofc / rofa mofeara , Dama/cena. gdD» 
rofe / ftvt J£)tcfrt>fc / rofa canina , frl veftm, cy- 
norrhodoi. Q^^r^f* ' *ti*m m ftecie dicitur 
eranthemon ,ö\fterb|trofe/coroneola. JJ|jp 
per foe#liUfd)rofe/ papaver erraticum. Xol 
rofe/ rofa i'aturatiüs rubens. Jtomroff I idrm 
ptoJ$\aw<TxoU' ^fmaftrofr/peconia. &cmt 
rO|C/ rofa Miiefia. 3i'1lCcfo(tf Tirofc / five Jfrüto 
)frtblÄttcrit}c£Rrf( / cemum foliara , mofehata, 
äccharata. *Xö$lem / &A0 / dimin. rofa malva. 

2D? vi rienrfolc in/ lychnis, rofa Mariana. SJCofcn/ 
'tiam dicuntur clavi veftiarii, ligamenta ,8fco- 
pul« in forma rofa nexx. £op|Tr|Vn/ fafciae 
:rinalcs , tacniol;*. (8d)lll)rofcn / ligul« cal- 
ccorum , ifoduli ferici. Ita eine $crlcnrofe/ 
rfl copula ligaminum fericorum umombus 
■{iitincla. 

>{\Ü)t/&iR$i\id)t/ *dj rofeus,rofaceu«. Rii. 
id)ie $arbe/ coior rofeus , rubdlut . rubellianus, 
rubieuudus , rubicuudulus. 

Dfltie/ 0l«/p/«r.9\0finfi1 /uva paffa. Dteilur 
nevtrr coiorem &ojotemk&o(t. ©fl^C Colinen/ 
paflul* majores. ^IcInfDicjillcn / pattulae mi- 
oores,/u Connthiacac. <SfI)t QrORf SXoftncnj 
tlus Sibi'bei» / paflul* maxim* v feu Damafce- 
1». $1 UCSKt jtncn uvaeMaflalioticas. <Xinp, 
|Mf<bmÜ SKcjtnOI/ «10 bubula jurulcnu cum 
DYuhipadit, 



O^0|t / Oft/p/, rar.rubigo iiri/«/ J &ofe/ 
propter colofem. ©ur<$ 0« 9t0fl gcfrejjcil 
Ocn/cxedi, £5* conrulncrari rubiginc. ©tn 
dioil abbu$cn / detergere . extergere rubiginem. 

dioft am eifen / ferrugo. SXoft am Tupfer / *• 

rugo 1 flos MBp, iXl)|l etism dicitm craticula« 
utpote propter atrorem ferrugbiii coiorem prdt fe ft- 
rens. jiu[ Dem &0(i braten / torrere iacractcula. 
rioitlcin / X>AB/dimin. pufillacracicula 
(Ko|Un / contrahere ferrugiuera. 33jrrü(lfll / * 
f$er0(ien/ atrodi, coni purv.au, com 1 v" nari am- 

g<nc. €tn oaT0|tcter Degen / cnflj ferrugino- 
iu*. (Eine alte »erroftertc 3u«afrau / tirgo cf- 

facca, annofa, rugii obfita,tfftxiata. Sofien/ 
feu pctiuj rdften/ ettam e(l »nfrigere , fuccenfi» car- 
bontbui torrcre luper craciculam. 3(ac^5 VO* 
ften/ Iinum maecrarc. 

ftotfunoy i>w / Afcan Sofien/ id. ^mVRofl/ iprum 

Vitium cx fcrruginct xruginedr rubigine con- 

tradum. ©ie ^oftung fdbubet Den ©äffen febw 

ferrugo arma vulnerac, exedie, Ixdir, conficic 
SRÖflen *utem eß ipfe zCtut correndi t cor« 
refeendi, t^frigendi. 
dioftit)/ Ad). & tdverb. acruginoAu, rnbiginofur, 
ferruginofus. Rtfüg derben/ rubiginare. SÄO* 
l"ru| SDitß.-r / cu.ter lulv^i-.oiBs. Rv nu\n 2 'I- 
bat/ rcreranui milci. jKi ru* Ar im -je / halc- 
cei putres & rubigine qvall feabras. SWriiJC 
©itten/ mores mculu, & agreftes. 
^\U^/ t^er/ fuligo, *dh**et tnim camino non 4/1- 
/rr *c ferrugo ikalybi , r/}^, fjur ro/or rftj, tu pii, Attt 
&fordtdw. jtienru^/ atramentum teitorium, 
Den 9? tie abmalen/ fnliginem ab(rergere. jDiei 
IPanCe |inO gaiu t'^mar} 00m ?iu-* ■ parieces arri 
reddiri func ex fumo & fuliginc. H nc eß Xil 1 
feil/ * gerufen / implcrc, deformarc fuligme« 

(Er hat jiri) ganj beruht im ©;i"id)t - toram (Iba 

faciem fuligme perfrieuie 9{U|ltl / ddj.&adv» 
fuliginofus, fumipaius cx fultginiicolore. Du 

Haft bir baä iii aan) i « tl . gemad;t/ otcibi 

oblitum eft i uiigine. 

O^og/ *»/ fhr.Ui ^?6f5cc/ cf Woge/ 

eqvus, caballus, cujus dtmin. rß ^6|'ctn/ 
cqvulus. cqvuleus. mannut. !£»a$ Wfeftrei^bCC 
?v0fe/ fremittishinnirusqYeeqvorum. ?Ci'f)efT 
9t0fl/ noyus, ^'Citraclatus eqvus. Un K'^nU 
* Unaf jeiimt SKOB cfTrenus , effrenatus eqvm. 

Sin ftber bie nrfen rrcfpicf>c< 9ic§/ prxvalent 

eqvus. j&tDroj} ffivr ^ib(nrC§ / «qvuifunalit. 

$Wffij *C; 



IÖ2> 



5t0 



an 



1626 



Säumte Diefle/ cqvi dmofi. £üVu iXüp/ for- 

midolofus. <2£amf6pflfdt> 9v0$. / coatumax. 
fivcmm 9Co§/ eqvus pUctdus. 0jcitrop/ ad 
ephippiam idoncus. JtlieaS <gol&rttenro(?/ 
ad rem militarem aptu». 3 l »4 T W c< l vUS v€Äa 
nus. ©finCin/ albtt equus vulgaris, igno- 

bilii. Ä^rbarÜlPB'prctJoujt. etfrncll Diojj 

pcrnicirtlmus. giiuf ?{o(t/tarduscaballus. -pc)} 
Ilfj)3i0$/tcicr. Ertlich. Äff/ formofus. Piü&c 
ttH' und abfpanncn / adjungere* abjungcre ,/w 
dcjungcrc eqvoi. Dicitur etiam abjugaficre. 

llbfl mit einem 9to§e umqefrn/ eqvum crebris 
Tcrbcribu» exterrerc. «Kit t*M Siüj} iturjen/ 
lapfu cqyiaftJigi. $ttfc(X-*rrbttmtßccpirt,cum 
r^vas appttimt. Pluradtfäfy HttyoffrOiJ.Agaum 

Xtjl K. '» Pf« ♦ omn ' 4 <wm rf P f " rf 
tddiofum fort. 

9\0t/ röter/ rötefter/ rf> ruber , rubeus. 

SßlUtrOt/ fangvmeus. braunrot/ purpurcus. 
Dtaturetitm purpurrot/ 'fi<h candore mixtus 
iubor. gcuevt0t/rutilu$,igneus. %ttmtf» 
fOt / cocemeus , muriceus. S?id)trot / flammeus. 
SXofcnret / rofeus. XtlKfelrOt/ rulvu«, rutus, 
obfcuri». ^t&WftT,ret / rubidus. ©flf^' 
rufus.fulphureus. gimiid)trOt/ burrui. SOICIO) 
rot / fubrubicundu» , heWolus. fWOTOt / ru- 
b^inoftw .«rofus. 6*arla<&r0t/ fcarlatinus, 
Tyrius , Mclibccus. ©prellt fnt ©Clprcncjt 
rot / fuppurpureut.veriicolor, nnaculisnibcis 
afperfus frve intwinftus. 3ümobeirot / minia- 
rus , puniceus, tunlu*. 3unberr0t / rubidus. 
f tcf)tvraiinrOt / color molochinu*. RttttM* 
cht g / rufarc. $Hct »erben / erubefeere , rubere. 
£i$cr itd)f*(imf/ DerwitöVOt/ pudoremrubor 

confcqvitui. <£r roirb ganj fBlntrof im (Send). 

te / rubor aerttexardec in ejus rulru. <£$ l|t feine 

jtnfdjerdter/ aW ihr 3)iunb / nulluro unqva.n 

ceralum rubicundiut vidi labiis ejus. 9?0f fot « 
beti ' mibe rtfreitfoen/ fniniare , rubetacerc. DiPte 
5lepfe! / mala rubelliana. <Xote klugen / oeul« 
rubemes. «XOiCÖinfC/rubrica.minium. «Rote 
^arbe in ber Äarte / familia coidium. 3?ct 



dyfcntctia. Oiütcr ÜBuU / vinum rubrum , /rw 
arrum. 9Cot 28ue&$ / cera rxuniau , roinia- 
tula. 

•Xtftvu/ rubere. <Dic €rbbe erc fangeu an jurrJren/ 

fraga rubefeunc. Compof. maou in ufu junt : Qlll» 
täten / pudorc fufrundi ,in ruborem dari , pude 
fieri. &c^ufrriten/dc<£rrotcn erubefeere, pu- 
defeere, id.frrejimt. ©ie erratet wenn ftc ibn 
auflebet / pudefeie » coneurbaeur cju» afpcc>u. 

vf iv errrjtet balb / balb erbl.iäet füe / m»D itcdh 
Hidbt/IWI'ietfi/ erubct,expa!let, titubat ^nf; 
r6(Cll/ p'-f.'- f/f, reprimere [uidorcm, aWrcrgerc 
verecundiam , rri ruborem. @M) enrvoten/ 
depu.lere, perfrut < froatii efle : XOer^tCtV ero/i- 
tr'arfl: ruborem alicui afferre, illicere, injicere. 
pudorem incuierc, confundcrcahqvem. Dr. 
compof. äßicbererröten/ denuö in ruborem daxi, 
iterum crube/ecre. %<xx6t<tl/ contundi, ru- 
fe Teere. 



{*>{a6 / vttrum haematicum. 
Slmje/ Ophthalmia. SRotxx J^ancufamm/crifta 
tubens. g^otiTÄOl/braillcaCumana.Sabellica. 
üiot J£)ar / coma ruta. iDtofc ÄPrallen/coral- 
liom ruben». SKütlT SRamifr / porphyrites. 
Kote SRafe/ nafu» rubeus. 9l0t« ?ittbe / beta 
rubra, tapa purpureo coloxe pi^a. i t in / 1 



>Xr5te / W« / rubor , color rufus. (?r bef ommf eine 
£RÖ*((/ exardet in ruborem, pudons fignihcatio 
eftinco. ^IbnirriUe/ »efper rubeus, mtiians, 
purpurafeens, vefperis ignes . SJiProenri^te/ ren- 
frä.aurora v Matuta.Eos.Leucothoc.PotYM. g,\r 
betrete / rubia. (Sdjamtefe / verecundia, pudor 
virgincus. ©an^enr^fe / ruber maUrum. 
5ßlinbCl*r6te/ pudor mirtfleos. EßtltMm mm ha 
ncmmcfüiu/ 4hi/ittrt|crri/ ö'lTTtlfeltS/ van, 
vartoli, morbilt», rnauJa mbrjrui cutr , plmpnq^ 
cum ßidot t t: knli. 

9v6tCl / # Kotcljtfifl / «er / rubriea fabritis. 

©erarf?tel; //re^e'rtjrfjte/ fandyx, (andaracha, 
arfenicum rubeum. A ?v^tel wmt rt-.am rrr- 
btm \i>f eleu rubricarc, ininiare. $err)t;(n/ ru- 
briea (tgnare. . 
S^ttiö 1 )/ * ?i0tle(^f / aJ'f. &sdvnb. rubellus, rubi- 
cundus. lubruber, fubrufus, fubrurilus , H. colo- 
re rubicundulo, rufefeente, rufantc, rufuld. 
^VUbttl/ tWC I gtmma rubri ftlntdorif , pyropus. 

^euervubin / ahh T&atfnnttl / carbunculus. 

©clbli^terSKubinvIychnites. ^ 

we^Äi^ott/ rotten/ gerottet/ pu^re, P u«. 



fecre , canem ("an 1 1 r c , cat ic mfeftar i , firu muco» 
rem contrahete , diftabefecre. Compof. fitnl: 
SSeiTOf tri! / *3crt0tten/ corrumpi puuedine. 

<& gilt mirfllei5)©iel/ ob itfc in ber C^en / ober 
in ber ?uft/ Oerrotte/ n>hil mei interefr , hunune 
an feblime puuefeam. vtl txrrottCC bco h ! * • 

tiijcm 



»27 fKu SKu 1628 



tyflll i'cil'C ÜOC Stirer / corpus ejus cxfangvc eft, 
tqrcannis putrer. 

(tum)/ /rw QJerrütfuno;/ Sfe/purror, mueor, 
»na, putredo. SXoftidt>f / adj. putri», pucri- 
us, canofus, corrupeus. £>CoCftcJ)tC €vDf/ terra 
ums. f>iprtid)C tVCrtXn/ pucrorem libi nan- 
ifci t mueorem contraherc. 
>(j / Der/ piur. cat. mueus, phlc^ma, pituica, 
umor r exeremtnta narium. Qyidäm £Xof$ / 4 
Urtrtcn / qvbd e r.anbm nunarrt , dueuut ; con- 
nniut tsmm ab hoc Kotten derive*. ©er 9l0ß 
e»b't fhni ilirSRafin bcraitf / pituita 2 nanbus 

r oflui t. <gr ift immer »oller 2iei? / femper illi 

arcs fluiranc , afliduat gravedincs dr dcftillatio- 
cs male illum habenc. 

Jen /acrotyft / laborarc gravcdine.gravedino- 
im cfle , rhe vmaeifmos pac r . ^usiTlft'll / a pi- 
lit» fluxi om bus liberarr. (Jrnfrüfcen / poW. r/I, 
ravedini fubvenire » piruitae fluxionci renutre. 

errpfcen/ muco moleuari. (£r jerrofjet fid) Den 

anjen Jag / pituiti redundans toeö die pro- 
uit. 

(jen/OAS/ t»ravedo, pituita, catarrhuf* rhev- 
natifmus , dcftillatio , fluxio pituime. ©ein 

Kefyn ift mir ober Die itreit}cn befdjn?criid[> / gra- 

edo cua mihi valde molefta cft. 
|cr / T>tt/ muco fus , pi ein tofus, blcnnus . phlc- 
maticus , gravedinofus. Dicitur & SNt)l}lill(J. 
Jiniun^cr sKtffjlina,/ adolcfcentulus delicatus, 
udaculus , feroculus. KofJCr $ltrtimq l dicitur 
^oijflfll«/ blcnnus. 

t adj. mueofus , piruitoi*us f gravedmofus. 
idt^fy^Uit/^lt. r/.yrc^Jlot)/ gra vedo, pj. 
iica , peu i c.c fluxio, dcftillatiojrcdundantia, 
Kumarifmus. 

jf/ CUfeil/ 3*r"fc/turufe|r/&rufeH/cr 
i'Vr / & rirfet / wir rufen/ ic. id) rief / & rufte/ id; 
iefe/ * rnfre/ gerufen / & geruft / vocaxe, roci- 

:rari,clamarc. Oft rufdl / clamitarc. Milien 
llfetl/ accerfere aliq»cm ad fe, clamorepofeere 

:inen rufen lajjen/ jubere aliqvcm vocari. 3Qer 
tlfct mir / qvis mc citat, epris cft , q vi me nomi- 

ac? €inen mit SRabmen rufen/ nomineaiiq»em 

ocare, fuo nomine appcllarc. <&o(I(tU mdH 

»mmen / wenn teb bid) rufe / non accurrcs , fi te 
idamaro. (Ii l).u mir niemanb gerufen / non 

dcflc jufliis Tum, non citatus, Jru accicus fui. 

)u finume|t/ altf n>«re|fu gerufen/ opportune 
dvenis » oon vocacus canqram vocatsrs ades. 



£>at (Sinei rufet Dir / forcuna te inclamar. .\ ; 1 
fen/ ettimuonnunqvamdtftgnai: lamcman . eju- 
lare, plangere , ^virirare , conqvcrir 3f ter ru« 
fen / diras imp recari , impioxarc Deorum homi- 
Humq vc ti Jcm, locum piangore complcrc. 
i^ufer/ 0<r/ pl. fRuftT I vocator , clamator , appel- 
lacor t a 1 v c tl i t ot . SKufer / etum dicitur cafus vo- 
cativut fit CrMmrnätick , in judicio äutem »Xufcr fß 
rxco,accenfus f appariror^moniror. 5tcra- 
ul« 65* clamaiore» pojfunt dni SKufcr. ©Ui ef) 
U\\ tSM\tx 1 vexative. ^»re^jeitriifer/ vocator, 
invitans ad nuptias, gfrmcitlrufcr / noraen. 
clacor, ^ier» fn* 2ßeinrufer / & rüfer/ pr«co, 

encomiaftes vinarius , S^ccrcvifianus. geiler« 
rufet / incendii index. 6tunöenrnfcT / vioil 
noclurnus.excubitor, boras clamans. f&ftt 
in ber 'ißufren / Johannes clamans in deferto. 
dvuferinn / J>it/ foemina ciamaas, vociferans, 
clamirans , it. plangens , lamentarts, ejufana. 

i^ufung / Die / ö ons Kufen / h. x>n SHnf / clamor, 

▼oratio, voeiferatio, citatio, it. qvcrela, con- 
qvemo.p^angorjameiiraciojqvcrimonia^ju- 
latus. >:laahd}^ Kufen / clamor lusubrii. 
^euerrufim^/ conclamafio incendii. Q^etbeT' 
^utPer» unD Sftttnnerrufen / uluiatus feemina- 
rum,qv>ricatus infanrium , clarnores virorum. 

Dicitur ttjdm föenif/ & ©er&f/ Das J^aftn mcjjt 

ein ©eruf t)a/ nuniutn cinnis de acute clamai. 

CKan fan vor Dem Berufe nie^r^ nfcen / nuiu 

tox loqvcntium inter ulufarus Sc frrepitus iilos 
ternbilct exaadiri poteff. iDlt ?"M(hl iiren bu 
ben tei (?terben&cn ©erufe tueir ejebdret / mori- 

entis ganmtum tnftem aeeol» audivere longo, 
©er BW rtiäminß ecie dicitur : fama, rumor, fer- 

mo. 2>er £Rof gebet »on ibm in Der a.inu-n 

Otnbt/ fama rota urbc dccöpcrcreboit. S0?jn 

n>et>§ nio>r / m DerKuf fterremmef/aadimus, 

fedadhuc fine capire.aoceorc, rumore, nuneiö. 

aßrtöbat DocbDereittleKuf nie&r cor Jferm yt* 

in. 1 ef>t / qvantas vanus ittc rumor procellas exci- 

▼•t l JDer Sfuf acbet mö) immer fort / rumor 

adeö val'dus cd , ut nondum exoleftac. 9(4' 
inensruf /fama nominis. (fbrenhdnfun^ruf/ 
famigeracio dchoncitans , exirtimarionem col- 
lutulans. Sätöe&fernif/ clamor vi gi Iura. ^>af> 
fenruf/ nocturnus tumultus, boatus, mugitua 
bacchantum. CvllMfjciunuf / aculeus , tcftimo- 
nium conreieotiae» 
Kufiebt / MrS. fi£ äJTerb, clamofus , clamaro- 
1 rius,roca?is. vociferans, & : vocamc. doici - 
j?rr ff Hj ter, 



1629 



3tu 



tcr, cum vociferarione, ululatu, rumulcu, Ö? 

ftienitu. 

Abrufen / j£>era&> J&inab- 2öe«. * £inwegrufen/ 
a vocarc . devocarc 35cm yfluge abrufen |u et» 
lU'M jf Olli-ircic^C/ ab ararro arcenerc ad regnum. 
Diufei im J) in ii bifT ab / facicc hinc meacceflä- 
eis. £r hat fid) ganj abgerufen / clamore defa- 
ngatus cft. (JincnooH eben berabrufrn/ devo- 
carc aliqvem de parrc Ajperiore* (£inen Pom 
5tn:ge bmroegrufen / tvocjrc aliqvem ä beiio. 
Abrufen ttitm tß defungi arceflicoris officio. 

2)er 3ß(Scr>f er bat abgerufen / vigil polt horam 

fecundam matutmam fatufecic , dcfun&us eil 

officio fuo. Die £eri)lt>e rufen ben ^rieben ab/ 
praecones pacem publicam denunciant. W>> 
rilfcr / t»«r/ pra-co,arceiiitor,avocans. 2lbvU- 
ftina/ Oie/arcciHrui.avocatio. 
Ilnrilfill/ inclamare, invocare, implorarc, Ö*ad- 

orare. 2Ber rufet micfc bler an ? Qvis eft , qvi 

nc inclamat, qvis me nomine mcö appellai? 

©Ott foilltn aÜenjJcfaen angerufen fegn/ Drui 

in omtiibus neccflicatibui invocandus eft. <l'i> 
licil Ulli Jf)lllfe anrufen/ auxiliumahcuju« implo- 
rarc , opem expeterc. ©je (Scbllc'roaehe rufet 
Unä an / ftatio inclamat nos , excubiae nos appcU 
lanc Slnrufer/Der/ implorator, adorator, in- 
vocans. StnrufutM/ Dte7 in vocatio, adoratio. 
Sillfnif CU/ cicre nomenalicujus, nomine aliqvem 
vocarc, nominatim aliqvem compcllare, ü. vo- 

cifcracioncuti. $uf boebnidbt foauf/ icf» tvcr>§ 
ebne ba«J mV baf &u febreoen fanft / fcio ce bona 
eile voeet nc clames nimis. Qlu frllfen / tdemferi 
eß, exclamare. vrr bat tt fchr genug aitfgernfeti/ 
damorem fatis magnum fuftulit. J£)eraufrll 
feit / evocare. 58a« r>or ein (Ejel bat tnieb fo un> 
gc|iümm berattägerufen/qvishomo tarn rumul- 
cuosö fonicu exet vir fubire foräs ' Zitronen atli« 
rufen / mala Cicrea clamare. tgtwat Offenblieb 
aufrufen / evulgare , proclamare , pratcon um 
facere. Äufrllfer/ &er/ pratco , encomiartes. 
?l !•.•■. u fun .' t>tf/ praeconium. Aufrufet! / etiam 
fi'n'ficMt : fcdirionem concicare . tumulraarii 
turbas movere , ficutt Aufrufen / disjtccrc nomen 
jlicujus per civiiatem, darc ierraonem, rumo- 
rem diflipare. 
gerufen / invirarc .accerfere, accirc. £ icf) ton <V 
Uem Und berufen / pro vocarc, appellare a (en- 
eentia. 3cb berufe mid) auf meine Unfcbulö / tc 
ftimonio innoccntixmcc oitor, nullius probri 
compertus :«m. ^ia> auf DuS 9lCu)t bcriii IV 



1630 



jura allegare, legef rette* invocare. S&erufcn 
etat« rft mcanrarc. €r ift berufen röirbea/ effa- 
feinatus ctr , magicö carminc 4 iiicanrationibus 
dcc.mt.Tus eft , venefitio contaclui eft. S&CTU> 
flin.)/ t>!C7provocatio,appeii.uio , it. incanta- 
tio, incantamentum , mu» mura Chaldaica. $e* 
ruftr ©et / arccilitor , provocans , appcllani, 
magui , malcficus. Serof / Oer / vocatio , offi- 
cium , munut. 2>-i i\l mein ^)eru[ i hoc ad of- 
ficium mcum fpc&it. vi - . 11 or&enD(ie^er iberuf/ 
provinciaritedelata , c5 fufeepea. eiueö Jc5Ö 
rufe? niebt n> abrnrbi'ieu deefle officio fuo , cefla- 
rein officio, cemere ab officio doccdcrc Sparte 
c-eiuci» %xxü\<i/ unb ia§ und; ^e^ meinen »v ir 
teil / mcam rem non eures , li rede officio (ungi 
vcii$ gerufen/ «ocacus. Uubtruicnv mvocam«. 
IDer Seufel fomrat |u ben ^juirtofen iud) unbo 
rufen / fiv« ungeruren / ccumad impios venic 

Daemon invocatu«. 

^inrufeuvacjfpiueinrufen/ accire, inerö vocarc, fuc- 
clamare. 3idjtf ueebie rufcl tif £cutc öfter* 

m.'uj ungeftümm in ben 9?abt/ pr«conc* ixpc u- 

cisaccrbcinfcuatum coguncci*es. Dtcüur ttum 
^)erb(nrufen / ad vocarc , acccrfcre, pofeere ar- 
certitu. IdemtiUm tß 3ufaiuuuneufen / convo- 
care , concionem eiere. Sujaiumcrufung De< 
S3olfe5/ coaclio plcbis de con vocatio. 
(frrilfen / inclamare aliqvem, uccxaudiar, magno 
nifu dt voeiferatione inclamare prxtercuntcm, 
clamore revocare , perdamarc. ^\d) Fall tt>H 
Riebt errufetl/ furdut eff ad voeiferationca mcas. 
X>u ^ebte tüirb nieutunb errufen / clamonbui 
corpora couclamata nemo excitabie. vf rru- 
fung / OU / vocaci rdponfio , mclamati au* 
ditio. 

J^in Uttbbcrrufen/ clamore Avocibut circumftre- 
perc , variat partes voeiferatione perfonaro» 
SRlt'dr Siebenrufen / conclamare, eon vocarc, 
com aliif plurimis acclamare. Seadjrufen/ fe- 
clari aliqvem clamore per vias. 9)?it Uttge* 
finmm naeb ettoa^ rufen/ mcondito turbidöqve 
clamore aliq? id poffularc. ^luf Dein 3e>iebrif 
ftll f emnie id) ber tuöaccertitu vemo buc. 
Ubcrrufeu / occlamirare , obftrepcre clamoribus, 
implcr« clamore locum, utnulla^ox exaudiri 
poäit. oirviil' 11 / perperam &c perplexö no- 
minc appellare, clamore icpu^nate, rc clamare, 
&rcclamttarc. ^ütiiereri'tlKlt'monctaanab* 
rogarc , deprettarc , dreftimarc , reprabare. 
Verrufen (5<Ü / pecunu reprobau. Sßi n ufen 

ttum 



rtutm rß mala manu objiccrc , cfrafcinare , devo- 
tere , carminc cantarc , ti. carminc abigere, m- 
cexicionibus roedclaruru miraeufa facerc. j£)if 

toeife S.r^u hat t)ic l'.hiöe t>er öliger »erraten/ 

cantatrix anus feeit, utmembra vcncficiö fopua 
ffcfipifccrcnr. !2S<rrufunfl ber 2RÜnj< / repro- 
\»atio, dcaeftimatio &dtpretiatio(utbodibdicuiit t ) 
oionccae. 5?erru|!imj rß ettam calumnia, Öcri- 

«nmatio , it. fa&inacio , fcHcvacio magica offen- 

fionum corporis. 

ßorruf<ll/ obftrcpcre voce, pfacurrrrecIarnaQdo, 
aaciciparc clamorem. SBicD^rrufcn / propr. rß 
Kcddcrc eiamorem, iccrarc , ingcminarc vocitc- 
rationem , communiks Urnen äÖirbeiTUfen nolst 
xc vocarc , difta rerradare , contradicere , rcfcin- 
e%A CIC »crucn tum, factum immutarc , in ßectt au- 
iem J.Ctn : palinodiam canerc. Eft tnxm ein 
SBiberruf/ pahnodia, revocatio , conti aditbo, 
1'?. . w retantalio, . 

3fVrufftt/ luqvead ravim exclamare, rumpere fe, 
dcbilitan , defatigari clamonbus. 3uerilfcn/ 
acclamarc, uicclamare.'acclamitarc. gucruf/ 
DCV/acclamatio. 3ururf rufen / revocarc. <£j. 

ui ncn»on tnSicift lur&cfe n ad) -£>anfc rufen / re- 

vocarc altqvcm ex innere . rcducein in parriam 

Wug/ rügen/ # rögen/ gcruget/ s^ge? 

rüget/ accufarc,dcferre, arguerc > infimula 
re , indicare. Eft ab «nli^vo $Utidjcil / fivt pfo 
fa)en / curare obfervarc , urJeantiq. iXu,ld) / Ol*/ 
c ura , & r.oßru m & lid) Jof / 4 /; wca; toftu , »rg/i. 

, xS'tfif, nvtftqyunluu NuUnäum im , q 7 j 
»n Srrwl , R *nanü , SäxoniA&paßim in Germ*- 
mifinouru *nnU con-vrntwnti fmgularujubditorum 
cujiultbtt fxp häbtMtur , yi»<r dicuntur SJtugc 
geriete/ in fri^w jfogw/i «x jpep ttJ i pramrnto 
Utrntur revtlkrt* dsicaviA lc n » no xtl reipubhed 



1632 



•11 
•u 



r»m™ jc^A qyöpiam pcrprtraium rflr. g„, 
5ü<rDrct0fni\U^CÖ/dcnuncur< dcii^um com- 
U »lflum j.vi comowrendum rcvclarc. Jn<& 
0CT/ÖCT/ deounc/an», dcfcrcQs,dcJaror. ©e< 

rnjjfcr / »<r/ denunaatus. Kugbnr/ *dj. de- 

nunciandu» , aceufandus , inqviiTuoni aprut, 
mulctam* caHiga ciont m ruerens, muldandu«, 
cafligabilii. ' UurÖ^biH' / occulttis , icclus , ad 
dcnunciationcm infufficiens. 
SRuctf / Di</ propr. dcnunciatio,accufatio,rcvc- 
latio dclifti. Hvdtir t&mtn m gtnere fumitur pro 
froeuu^vc r utuo r c , vtl faini : pntq x , ,j vi k 



Qtn/ movere, diUum vtlrnt , S5 |B( r<gt / yT »i 

increbttßit : fei nibü impedtt , yVwi po/i«/ a hoc 
StUflf H denunciarc, derivemw. Magii Urnen in 
«fit tß 05CCUd>t/ / rmnor increbrefceni, 
fama publica, famigerario. ©Ut Gkrijd?f/ ramt 
prasciara. fjn einem iiufen@erütt)( tei)n/ bene 
audire. $W @eru«t/ fama finiftri, i/ pro- 
brum , ignominia, dedecut, infarnia. gin \$, 

M (*krnd^r haben / male audire. ©nen in ein 
bM ©<rno)f bringen/ infamare, probris laccra- 
xcmaledico denre carperc aliqvcm , ramam ali- 
cuju» laceflere. ^o.l}eb ©eiudjf / rumor levis, 
fimus, faifus, inanu. Uugeirüj ©erne^f / rumor 
ßne capite , lir.c au^ore. igturf Q5cTÜt}t / fa- 
ma conftans , confentiens , rumor gravis. <£r* 
btcf»fcfctf (öerödjt/ tabula, audirio confiaa. ^in 
©crud)t Don tinein nusipmitjen / rumorem de 
ahqvo fpargere. f mWA Cill ©en'id^t i\b(Tt 
dnöcre / fama famsc luccedir. ©fnic&t 
Wrleiirtt fict) / rumor obmucckir , raucefeit , fa- 
ma fedatur , moritur. ill Cl'n ©enidjt flU«# 
f »OttOI / lama emanavie. ^eröebt gie» \t 
<V\MU U'Dl/ illum periifle diOiparant. ©arj 
gniud;f Mkro immer ar^Yi / icrpic rumor. 

föen:d)t gebet ba!s> fp/ balb fo / fama »a- 
nac. gj^in miip fid) vor einem Ifumpengerfic&f 
HicOrfui cOren/ inania iam*pcrrimcf«eodanoa 

runr. ©11 |) d |t ntief) in tu* ©ern^fe wriwdrclt/ 

turne in fabuLas fermouesqve miCfti. 

*d\. Ö* ädverb. cele- 
bns , manifeftus, notus, cognirus, rumore fpar- 
/us , vulgarus , diflcm.natus. RuQtbM nhl» 
gen / notificare , nocum facer« , di vulgare, 
yiudjthare Zabt/ faftum manifeftum, perfpi- 
cuum,obvium , explorarum ,cvidens. %iiritd> 
Ng |ei)n / famoAim effe. 2inrfidjrig / frre femper 
inmalam psrtm äeeipitur , fufpeaum efle ^e cri- 
nune, in fufpicionem vocan, famam alieujus 
rei deportare. g r if! rtlitterma§en öbelruc)); 
tiq/ fama haut fTncera eft. 5unftlrud)fl'd/ fama 
perobfcuia circumfufus. 
£K »idmgen / pro yvi u m , n Meimm 2!nriid)figen / & 
Vjerudjfiqen / aliqvid rumore proferre, drvuU 
gare rem rermombus , famam diffipare. ifr iß 
hm ono wieber ftt>lc c&f beruttfigef / omnium fer- 
Montbos vapnlar, parum fecuadi de eo foar- 
guntur rumores. (fr rff wrocin JJftrflcn b(Xi<j)> 
tiqef ftp^en/delatui eft apud Principem. ^ jebe/ 

M bü fo lebcU/ Du bcrndjtiöf f cura oi'e, 
civodaud«, S^rud;* 



^33 



( 



1654 



Seetüchtiger / fccr / famigerator , dclator , denun- 
cians , accufaror , rumorcs gcrens * & fexcns. 
^btrrtic^r gerinn / Dt«/ raminadivulgan»,difle- 
minans.dcnuncians. nuncia, vcndigerula.ru- 
migcrula. 

3>crucf>tigung/ feie/ & t>a» Q5cru(ttiflcn/ f amigera- 

iio, minores, rumufculi, fcruiuacuii , it. dcnun- 
ciaticsaccu/atio, dclatio. 

OfafV ruf)CU/ (JCfllfXt/ qvicfcere, qvietem 
capcrc 1 ccflare a jaboribus , rcfpirare » rc£ci , al- 
levari , ad animi rcmiflioncm dcfccndcxe , cran- 
qvilhtaic frui. ^\\] Schatten Ml)ttl / in herba 
fe abjiccre , confi>lcrc in umbra. 'i>cm vf rtiC 1 
ICD ruhen / fcriari ä flu d ns , ftudiorum onerc 
animum lcvarc. ©Oll Per SKctfC ruhen / ex in- 
nere rcqviefccre. Duic!) »UTahner ilrbcit J't iJUt 
rufai'U/ aeli laborcs jueundi , /rwr : Grata qvict 
poft exhauftum foler die laborem. 3<ft habe 
mein ta«ie vor t hui meftt ruhen Fpuncn/ nuna »am 

per cum qvtetus 

mieft me Per Sfcag nod) 92a<ht ruften/ negotia mea 
nutlam inibi partem, ncqvc diurn», neqvc no- 
clurn.T qviccis impertüinc Compof. fttnt t 2lus 
ruhen/ vires reficere. ^dj t>abr Drei) (Btimöcn 
hu üöirtäbeiufc au^rrubcf Der d^i(§c balbet / vi- 
tandi caJcN-is ergo rreshoras in hofpitidacqvi- 

evi. Sief be r ^farf afd>e im ftclbe ausruhen / cu- 
muiatis (arcinis ineumbere. €r r nhi'tc eilt IV«' 
im auf Dem <£lenbogcn <lUi/ paulUfpcr acqviefce- 
batoppoiitaobocujesmanu. gruben / con- 
tent um effe , acq w'xtkae. 3d> läse ts hiebet) be> 
ruhen/ bi**cqvic&olubenii iiiflkiti 4picroiif 
beruftet töf ©.idje/ in cd vertjtur re», totius 
caufaecaido volvuur. 21uf beut Spanne beruhet 

fllles 5 in Der ©tabt / falu« civiratii nititur in hoc 
vird. ©IC <?(ftulb beruhet auf Dil* / culpa in re 

reiidec ga§ etfauf eine anbere 3eit beruhen/ ad 

aliud teropus qv*fo rcmiicev>7 $ajf ftf id$t bC' 
l'ilhen/ dirrcr, imcrmittc, mijTtim fac , qvieavid 
eft hujus in praefenti, vulgb ptvitunc. CSct'lilnu 
velle, placcre, arri«lrre , allubcfcere, acqviefcere, 
..onliftcre in rc aliqvä. Vf ure £urd)kucpf >)e> 
rilhi'R/ alntudot we/ferenuas vcfha non afper- 
nabitur, ne dedigactur. (£r hat mich gebebreu 
ld) nidcbte»jeruheH/ rogavjt me,jieplacicrcttnilii.i 
£r wolle geruhen / mit mir wrlicb lunebmcn/ 

peto ur tibi juctindum & gracum hoc fit convi- 
vium. 3Rit> ät 2ßebrnrulKn / aceumbere , afli- 
rfere, confidex« « discumbere , qvietem capere 



cnmaliis. jei) habe iiialnd) mirben anbern <ie 
ruhet / una cum alm refpiravi. Eix?cr mit |id) 
fe Ufr ruhen f an / ba i t|t ein Seiten cine^ mäben 
©eniutCS / argumentum compodeaementis exi- 
Oim», poHe confiftcre Je fecum morari. 2Si<» 
bei' ruhen/ reeubare, reo vieferre, iterum qviett 

darc. gcaehpiden ©efd^iJften wieberruhen/ oc 

cupationibus fercUxarc & cxfolverc, revocarc 
animum ä negotii», (fr ruftet jtjicbrr einmal/ 
reeipit fc denuö ad qvietem. < 3\.w\)tHtttam[ignl- 
^c-jfacqvicficerea litibus, placari, fc ian. iram 
co'ercere» compcfccrc , renere , it. pro btatdmorte 
jwni jbirt, (St ruftet ie^P fanft Ultb »Ol/ rran- 
qvillitate fumma um perfruirur , plentifimu« 
locus qvietil in tumulö ei cönceflut cft. 
;\i!he / Mi /'p/. r«r. qvies , rcqvies , fecuricatttran- 
qvillirai, orium »ccHatio ä labore , fabbathum. 
Stufte/ ttcim non rarh pacem, licent iam, immuni- 
tatem concordtam figmjicat. ©Ott (Hit Ml 8* 
ÜKllhc lUvieb eil / Daus nobis h«cc otia feci t. 3$ 

mag gar gern in 9tuhe (eben / pacem ampiettor, 
haec mihi fola placet. vf r ill (in fD?ann / Per Pie 
Diuhcfueftet/qvictisdrotiiamanseir.iVudiorus eil 
rcrumtranqviilatum ^irbabeunun fHubeju 
Sßapcr nnb taube / pax terra matiqve parra cft. 
Vf mein SKnbC ma<ften / tranqvilluatem alkui af- 
ferre , impernre , tnbucre. Vf inerf DiulK ierft6i 
reu ' qvietem alicujus interrtimpcrc , «urbare, 

impedirc. ^ebrt £>ing mill feine Ruhe haben/ 
Aare diu riefen , qvod non aliqvando qvicfcic. 
X>er<2tftlafbriuejcf brnilcibiur?iiibe/ fomnut 

reqviercmcorporibusaffcrt Vfin ^ahr Ül?iU» 

beunb^riebe juebringen/ annumq*icte Aotio 
transire. ^aW niicft mit / fit* in Stufte / fac mc 
miflum. ©cfuubewifte/otiumfaluure. <£trw 
ge ^{llftc / vita Xtctna , fru beatorum. .f)cilt*C 
.ViUhe/ vacatio fandta. ^nUCTf OCllftc /tranqvil- 
liras mentis. V^f^IjC ^DftC / otium aletus. 
^ijtahrc 5Xlir)C / vera, tuta, fecura tranqviUitaj. 
9vill)C '7"fo^t ftatum i ebnditionem »itae, »m- 
pi nüiätttm conjugtum wUf. €r tvill fteft iur 
?\Ufte begeben / vitsc genuj amplcxari certum ei 
eil. animum induxit rarionem, u/ cohditio- 
nem ad ordinem vivendi ln^rcJi , vel fotius 
uxoremfibi petere , animüniad cOnjugiumap- 
«ptfletV. ' : 

Clbcllbrube/vcfpertina qvies. ^l'.Uf^ruhe/ otium 
,i' munerc. «Irbeit^ruhe/ laborum reqvi« , ces- 
Tatio ab openbus. (Shriftenrube / tranqvilhtai 
Chnftjana. ^Icnbfruhe/terminuitxilii. grif» 

Pen* 



Diu 



1636 



Den prüfte / tempora pacara. Q)€\nktölü\)t/ 
«xplicaci« borwemenm. ©rtvißCAf rut}t / con- 
fcicnnas tranqviiluas. (>)lat;ben:mi)C / nnani 
cn t tat fidet. J&erjflisritbr I gaudium cordis. 

Äi vcf>cnvubf / pax cccldiafaca. tfranh'jeitnibe 

srcmitlio, »i! mofbi. JMnK'Sitlbc /fecuritas rc 
gionis. ifct)i»?rnbc ' viix iolac:um , virabeara. 
£ Ci begrubt/ corporis refeftio. 93? eemibe / rran 
<|vill\cat mim. SDJitVUbe / otium commune 
Sftt ittaejtfl'ilbe / fomnus a prandio, raendianus 
fop«r. ?0?orgciiru()C/ enaturinaqvies. fftjfjjf» 
ruhe / nox tranqrilla. 9?fbcnrui)C/ lax amen 
«um lubofivuir». ^Jcrtrtlbc / pcftilrntuc 1 enns- 
üo. ty>rc,cj;rifb* / (ilcntiumfoti. dfrgtmrnts 
ruhe / /5t* (giattfrilbe/ reipublic*nranqvillicas. 
9%cid)£rHrK / iinperii, five regni qvics. JRtli 
4tiM3*mbe / pacificario rcligionis. @ilbb<1(6 
firve tSüBtagdruhC / reqvies Sabbatbica , feriae 
dominkie. vrdMffenrubf / refrigerario fub 
umbrl. *£d)iinruljf / rclaxatio apparens. 
t^djulrube/oriafcholafrica. (Seclfnrubc/qvics 
mmru*. ^OllDtrrilbc J feceflus , vua privara. 

©d>mcricRrubc / fedacio dolorum. (borge«' 

rtlhC/ curarum lenimen. (SÜlltWiruhcV expedi- 
tio cx peccatorum vinculis. !£uijril£ i'tibc lum- 
mum bonuia moralc. 93erfpU]Unaärub/C / per- 
fccutiouurrrecüacio. Unruhe/ inqvies, iwer- 
torbatto ,1/. homo curbulentus.&ardciio. Uli 
ruhe iUl UbnoerF/ libramcnuim, acqvijibnum 
*erf.uilc , & irrcqviecum horologu rorati. 
ffijftblelrube/ aWerna reqvies. ©eltrube/ pax 
aiundana. ÜButlDcrrubC / pax admiranda. 

3jrnrul)c/ ira fedara. %\id(t fivf Jjponigrnbc/ 

qvies dulcidima. %\ti\ybt\\K\l\)t 1 oiium in ter- 
calarc. 

2^\ll)itJ / «ij. tiverb. qviecut. tranqvillus, placi- 
dus, fecurus, ociofus , ftararius. iV«k 
in qvicic vivere, qviefeere , refpirare. f\ubig 
£cb(fl furetl/ vitam q*iecam * oriofam fcqvi, 
omni molcftii vacarc. (Einen rubm mieten/ 
qvicrarc, otiofum aliqvem redderc. t£i vi halt 
ffWairohi^CT aläflffiettt/ hodiepaullöqvietior 
cftqvimberi. 3£ul)iijli<J)' * Kilbi?/ *-<Vqviete, 
tranqvillc, fedatc, placide. Unruhig/ de Unruhig 
Jjd) 'inqTietu* »nunqvämqviccc. 
«Hubfgffit / Siubigunn. / * SXubung 1 bin / fint duo 

yif.tnwt Urnen pottU (altem conerduntttr , q vics , 
tranqvillicat , qvicrudo , fabbarhifmus , vacatio. 

iuftnbung / x>it I refeftio viriuia. SVrubi« 
j.'j Cic/iV-iati« ,miti24tio, lcnimcn, laxa* 



mentum , pacarto. fcifrii!;iim / ptaettum , Ii - 
berrima volumas , Uibicus , gracia. SLBi'eDcr; 
bcrHhignnt}/ »econciliario, comp oft cio. SXubig' 
Feit vpn bdfin Sßei d?beiren / concordia cum viri- 
ms. Unriibigrcir / & Q>cunriibi \unq / turbatio, 
perturbatio , tumufhi« , wrba , dtAidkim. 

/ *5 9vUfl / t>itl U. oWRufrc/ qrief, wtde 
dihflty I dies q vier is. fabbatkum , Fj^«i;. SKu(h0/ 
qTicCfJS, «iv.-vacanc<r. 
^\(L\\ / biet U.avod'&Attl in ßecif autem vaca- 
tio, otium, cc/Tatio . qviesaboperibus: Dici- 
tur ttidm t aii a>6 vccüb. Rafta , 'jvo.i eß ule vm 
fyAtium , q vö fnxnjö qviete opm eß. A Di^ \\ / eß 
dUilCÜ I &Aiiu diAleHU ^ |<cn / ac 0^(l(n / otio 
frui , ä laborc , vei ab innere qvicfccrc. 9^ il> 
Ih r ' & DiUber / Der / q »iefecns , in ot 10 »1 tcju, 
ÖfV//. dltftuy qvolU.rß ac 2\ul)icj. 

Müf cüücn/ qttüütt/ kf>*>igwmf+. 

Ihn boarc.Öfynugire, verum tUtm coaxare notat : 
Alfr binc venire videtur §ruUM / j&CTHifn/ 
q W vi Je . Crlerum k ftiiU'n eß 9\ U Ipetl/ QU 
rUipCf / lafcivire . vooferari , «ruftare , «iüfc 
Aalttli rffertm ^CuIiCIl/ acrÖljcTl/ it. 9v6ljetl/ 
£fT ^5r5iiCn / v.J. Kcpfen : Suni Wim Aar AeZfc 
vocätula omni* h fono & 46 ü>ii > r /Jflii i^fkü* otfy 
pro lubüu hemmum cv conjvetudine provinciamm 
varüutU Inie porrb eß Tj&[\J Ö 9\Ul,<r/ $CT/ 
ruAus, üngultus. Oliiäruljcii / & Qiulrüljk«/ 
eruftare. ;\::U-iuJf -■ ni!;id)t / & rillpbo/t/ 
1 11 ftans , lafci vicns , ruscus , rufticc. Std & 

9vU(^ / a*h fXulp^ / rttVBh r xpomtur homo 
agrcflis, rupex .caudex» truneusjapis, ßipet, 

qvx ttiam diu dtäitfto JKupel/ ö'^Bulpö r/. 

feruntur» 

audare, ce- 

IcbrarCi pracdicare t commendarc, decorare, il- 
ludrare, anap!i£care laudibus, it. gloriari , ja- 
öarc , jaäuarc, exulcarc > oftenrare fc vcrbii. 

6i4) großer ©aci)cn rumen/ elate dt magnifici 

fentire 4c loqvi , fuas pugnas alicui narrare. 
6r4) feinet ©eiretf rumen / mtoleranüfllme glo- 
rian de Am diviciis. c id> leine? /?e rFoimurnJ 
rumen / majorum imaginet prxdicarc. «Sief) 
feibfi runten / de fc ipso fublatiut dicerc ۊ ifl 
ir^t md)t ^eit fid) iiirumen / fornsna pr«fens 
magniHce loqvi prohibec. Cr eine grOBC (Ehre 
Vfimc»/ inanesflarcglonai, (£r rümt't grcfi 

fev 



1637 



1638 



jtr tfunftc nnö ijUiffct* DabmDet/ majorem Il- 
tens eft jaäanüä de iaani fapicntia qvain operä. 
€f»VM$ iibcr Die maßen bo* rinnen / fcmpi- 
lernasglorijcaliqvidcommcndarc, fummit tau- 
dibusincaiumetfcrre. ^incrtin <$<I)rifteuru 
men/praEConiaalicut in fctipiis deferre. Birten 
mitWfcn lUincn/ laudes alieujus carminibus 

implere. €r bat ibn febr abgcfcbinjcft unb un 

ocrcimtfjcriimct / infcccunde.arqvcjejuac lauda- 
vir cum. Ungcrüinte ieutc fehlten r-ielmebr, 
qW ba§ [ie rümen / Ülaudati eosdem lutulant, 
qvos co 1 laudant. (ginen in ba$ öffid)t rnmeu/ 
aliqvemcoram inoslaudarc. <£r tüirb VOIl niC- 
manbfn ijcrumcf/ cum in laude pol i turn non Ti- 
demus. j><j). * ^CTilid) bcriimt/ celeberrimus, 
clariflimus. ^BciCbcrhlltt / ampliflimus. ©roj?< 
berumt/ * Ubcrau^birömt/ Di vinis laudibus or- 
natus. tgbrcil» Ar JucbrbcTUmi / hononbus * 
virrutcinclycus. §ernberiunt/ praeconiistan- 
cum non ad fydera cvcltus . per orbem terrarum 
fami ac Iltens concclcbratu» . & im|r bcninu m u I - 
tarum rcrum fcicnciä arcibusqi ingcnuit clarus. 
3iÜmcr/Oet/ laudaior, praeco, buccinator laudis 
alieujus : Sed c^üXÜiner eltam tfl jaöaior, jaftuo- 
i*ut , gloriator, oftenracor , venditaror. JXÜme» 
rinn/ Oie/Iaudatrix, commendatrix, ctfglona- 
bunda , jadtabunda. 0 flftcrrÜnKr / laudaror vi- 
tiorum. $ngenbrümer/ praeco virturis. €ice» 
ItT Dilimtr / vanus oftenutor , infeccundus lau- 

dator. SXamcr tuam Mcttur ein Däumling / glo- 

Tiabundu», jaclabundus. 

fRmn 1 ttt l Wc Mümling / 55" ba» Kinnen/ gloria, 

laus , encomium , commendatio, celebriras, 
prerbagatio nominis, S5" oftencauo , gloriano. 
<£wiger SRum / nomen immortalc. ^alfuVr 
!Xuin / 'aus falfa , W preeibus expreffa. (£r Will 

nuJanbcrn Triften ji(b einen 9tmn erjagen/ ex 

aliortim labonbus fuo nomint libare laudem 
vulf. 3Rit9ilim/di|ninlme, #jaftamer. Obnc 
SKlIin JUnielbeil / abfitintidia verbo. eirraarro- 
ganriam dixerim. Cr f CW mit Dilim £)0f ter wer- 
ben /dignitTimuseftriara Doöorali. .Öa<9iU» 

men bdret niemanb gern / laudes parum xqvis 
auribus aeeipi folcnt. bem Wimen rpuD 
tlelmaW ein Spotten / laudario faepc fir irrifio * 
illufio. SR.ieb eitlem JKum frreben / van» glo- 
rias cupiditate volirarc. £ r rvenp be$ i\fimr ns 
Weber ?0?a« neeb CnbC /»n gloria coneupifeenda 
nec modum nofcic , nec capir rerminum. SHÜm» 
Irin / 1>40/ d\m. gloriola , lauxcola, 



JlllVUin/ gloria communis . inelyn, augufta. S£tt» 
teir lim / preeibus cxprcilä , emend icaca. £\)V c n > 
ritm / gloria virrurc parta. (etigenruui / fa-t 
^elbftriim/ prssdicatio de proprio ore fordida, 
immodica alttmacio Ali. (ijitcll'itm / adumbra- 
caglorix imago, fragile falfae choragium glu- 
riae. ^ U'i;ru:n / magnifica verba fa<ftd cgrcgM 
adanfia. Srauenniin/ feeminae ad publica de- 
cora Heines«. ^efd}lecb(^> f've ^bclrum/ vrn- 
diueiogeneria, ^Maubentfriini/iafrant afidci, 
rr/rcligionis. J^.uiSi'UiH tcAimomumdorne- 
fticum , prasconia privara. .rpnblerrum / illau> 
datorum laus, ^ungferrum / decua virginale.' 

5?inberrum/lausinepta, pueriüs. Stunirrum/ 

praeconium lirerarum de doclnnae. SaaJKrtf« 
mm / popularium decus ac gloria. 9ian*cn> 
mm/ gloria inepta, vaniloqva. £rj}af(rn< dt 
Schnarüm / adumbrara imago glon.c 
tenmm / jaAantia Thrafoniana. Unrum i de- 
decus , probrum , turpttudo. SSafcbriim/ orte n- 
tatioloqvacior. l'd.fUtvAtn ut. ^ob/ A^rc«{>. 
^illinlieb/ aaj. &adv. Iaudandus ( ce)cbrandus,cx- 
collcndus , egregius, laudabilis. pracdicabilis, 
prasclarus, prap (c ferendu«, probabilis , lau- 
dabilirer, laudate, egrrgie, praeclare, gloriose. 

Ceinamtrnmlitf) wrnd>rfii/ officium proba- 
bilitcr ft recle gcrere. jHiimlitbrt ^ob / laus 
eximia. $itmlid)e Ritten > mores praedicabi- 
les.S^glonandi. ÜnrUHlIld)/ indecorus, rurpis, 
indecor,€5V indecore, rurpitcr, ertaeminace, in- 
decenter. 

SKumbflff/ a.Vj.c^4.V"»».jae>abundns. gloriofus, glo- 
riabundus, BT: fub!atius,loq*acius,fplcndidc, 
laudabilitcr, jaftuose. 

S&eriimen / Utmqvod Stfinien / rendirare fe aliqvl 
re. €r berftmet jid) feinet? ©eltc^ üb« bie ma&eii/ 

de fuis vitus iniolcrantiilimegloriatur. <£r 

bernmef ^ aDju graufain / wegen feiner X unfiv 

iniblentius fe efTerr dr niagnificentius loqvitur 
de doArinis philofophix. jörrnmuiKi / vendi- 
cario, oftentatio > fuperba gloriatio. clbftbc* 
rmniing/ ortencaüo fui. 
©urd>rnmen / percelebrare , impenfius laudare, 
bonoriricentiilimcA: mirificc collaudare , plcn4 
manu & fummis laudibus ad ecelum eftcric, 
rempicern« glorias commendarc. (Er bat ihn 
fo Durd)rumt unb wieberrumt / ba§ ei mct>f ju« 

fagen \\\ / qvanns laudtbus cum cumulavertr 
acqvcevcxcut, qvam verbot© laudum cantu il- 

lum 



iXu 



1640 



lum cdcbraveric , commcmorarc intim tum 
calcc. 

3<1 Cb CÜ Uten / exiftimarion is alicu jus buccinatorem 
c iic, al 1 cujus virtutcm in raajuscelebrare, virtuti 
ceftiroonium darc, immorcalicaci alkujus r.o- 
raen confecrare. Duttut ttiean gortriimen/ali- 
cujus memoriam praedicationc prorogarc dt 
cxicndcrc. Kehrum / monumenta iaudis, 
propagacio nominis , pracconiuna alicui er 1 - 
Durum. 

/ 5Tv Uiunic« / concelebrare, badet laudibus cumu 
larc • allaudare. £m Öe i'chenf iiberqcbcn unb 
(UCjleid) inttritmeu/ munus aliqvodverbisorna- 
rc , und ore praedicarc. ^(1) Werbe jiMlcid) mit 
J)ir qcl ürat/ fbcius * partieepsium laudum cua* 
rum. 9JJ itriim Der/ laudis communicatio, t-/ 
partictpatio, glona communis, g^focia. 
QBlCÖcrruilKII / nomen aticujus ab oblivione & fi- 
lcniio vindicare , inflaurare , rcftmicrc laudes. 
Sic 'Bevriintril leß honorem alicujusimrninucrc, 
obfeurarc laudes , detrahere aliqvid de laude. 
3etriimen / amplitlimumcflc inlaudando, one* 
rare pottus qväm honorarc laudibus, impcnllus 
celebrarc , efFutire obvias vulgausqve lau- 
de« c^e. 

£)\Uu10t / 0€t / p/«r. caitt, cumuleus , tumultua- 
cio, turb», motus , concitacio mulritudims, im- 
peius populi , (rrepitus , fremicus , fragor , mur- 
mur. Volunt a Lattnor. Rumor dui , verum ßgni- 
ftctUo rumorU non exhamit buftu t«ock mßr* r.a- 
tur.im: Rumor enlm nihil aliud eß , qvkm feimo 
p -pulari» , etntra veriUternftpe difperßu, & k Gr<- 
cor. ftft?, d:8um, vel mw<<j», ftu p»w fluxus vrnU : 
unde dum pro fluxu aqvt ufurpatum fiiit : bodi'e 
meUphor. eß fermo in populum emanttns. Ncßrttm 
SXutnor «utem eß claflicum, ein (jrpjjcT JerUV cum 
fragorc Sc cerrore armorum , ut in ]\.htiombta 
(or.curfatrnti dominum ßunt. Erit igilur metony 
nute i Rottl / (jvatenuj oßentationem in Tfrhs 8^ 
gtßxbtti nout. Sclrnt emm tumulttu pottßimitm ex- 
(üdri k Tbräfonibtu & locutulejk ißis , cjvi vtrbk 
protervit& arroganfibtv , unde contentionM , rix* 
verber» , conetonti inflamnutnt ; alft forte melius 
defacrrtlttr a Dttimpfln/ creparc, iupplodere, tu- 
multuari , »ut » 9tamp / congeries , de tp>6 fuprk. 

(jincn ftnmor anrieten / furiale» in concioni- 

busvoces mietete, aliqvid turbulent! conflarc. 

5Btif mtid>(|lu bar vor einen Junior? qvid tu- 
jnultuans lue , qvtd infanis ? löai Wii^ nur t)at 

Ding vor chir m numor jnttegr bringen / haec res 



ovanus tragccdias excitabit! QU blJfcSufl Ria' 

6)<t bro rem Wenfe^cn einen großen Junior/ 

volupeas mcntcm humanam c (uä feded ftaiu 
demo v e t . *V lit'ije j fu iiir r / Arcpitusdr crepient 
armorum, terror, impetus , vis belli. C3tat& 
riimor / curbamenta Reipublic*. ^iVIrumor/ 
turbamenu vulgi. ctU|f ti ef nun ein neuer 
;\lilU0r / «cce autem nova turba atqve rixa. 

£autfrunioi7curbeila domeftica. tfinDemimor/ 

vanus, levis rumultus, p ropr. libcrorum fufur- 
rus, Öii'ftrcpitus. 

Junioren / tumulrturi , creparc , motus turbulcn. 
cosciere , taecre , darc, it. armis invadere, lin- 
eare, laccflcrc, adarma conclamare, claflicum 
canerc , conflicere , congredi. $Bai rumeretiu 
rirl / unö tvillft au* einer Stiege einen (Elefante» 
in .(Ihm / qvid a clamore exorla verbisparvam 
rem magnam facis 5 £ic riimpren/Du»; es uiiDe 
m^'Vfelv.:^; i'f / omnia perturbant , coclum ac 
tenas.fummaimis mifccnt. 3ßie loirO ^od) £>cr 
Safer rumoren roenu er beim Frjmmt/ qvat pa- 

tcr turbas tutbabit in reditu ! <£r rumoret UR/ 
Oer Oein ^einbc / (imilcm ruinas (trägem dat, 
qvacunqvc pervadit, hoftis ferdä (trage lacerac 

9)i »in rnmorer unOerdnanber her / ti i\l nidjt 411 

befcbl'eiben/ incredibilcdic^u eft, qvancasciades 
uttro citroqve Sc inferant * recipiant Cntaegen 
rumoren / obturbare. diumoren etiam diettur 
?Curmne!eiI/ undeinludS thetnarum eß bfT 9llinU 
MIC I / colorum concordia viArix. 

Sumerer / homotutbulcntui» crepax» in* 
qvictus. feditiofut, rcbelUs, conciutor taber- 
nariorum , obfeflor curiai , e verlor civitatis, de« 
populator iox'u ?iumormeillcr »utem eß qvae- 
fitor , UtitMtet facinoroßu qv^rens 8f5* caßigans, 
Oilimorcvinn/ t»K/ uxor cur bei las concicns, K 
on:nt< toemma tumultuans dr turbas Jans. 

^vumeruuoy t>w/ ?W ?i inner/ tumuhus , tur- 

batio, tumuleuatio , flrepicus armorum , cou- 
citatio moltitudinis , it. (rrages , clades , vis , im*. 

petus , infultus. SXumorunq etnrid)tcn unber 

Dem Q3olf i feditioncs arterre, introciiKcic , Jis- 
cordiam civium conflarc. & ifl alles Polier 
?{umoruna/ totius civitatis turba in partes de- 

ducia efl . 'Die anaeaeingene SKumoruna bat fi$ 
unber Oer Jpanb roieber ßclcgt / exat ferat 
feditio , paulatim deflagravit. ^d> ffitU eine foU 

(he diumoruna machen / ba^ alle* brunbec unb 
Trüber neben joU/ cantat egoßrages edara, ut 
Sil 11 ij omni* 



1641 



«flu 



fKu 



1642 



omnta cxdibus, ruinis dt naurragiis , implean- 
tur. 

JJumOrif(T)/ adj. & ndv. tumultuofus, tumul- 
tuosc, kdiciofus,E£fcditiose,tiirbulentus, tur- 
bulente .y turbulenter »discordiofus , fuxiofui, 
qvkri de ovo adverfus, novarum rerum cupi- 
(ius. &umorif(0 OinDrlo/ fcdltiofifflme diecre, 
fasere. {£4 i\\ oar atici ruiiwrifd) lueaaitgeii/ 

omnia turbulenter A tumultuotc geifa func. 
PCitiiUH'ii'dK ©fabt/ pernkiosi fedittone Hivi* 
duaemras. 9tnincrifd)C$ ttbtnj feditiofa * tu- 
multuofarita. 
^\0ltl / / ftrt. flur. Roma , terrartrm Deagen- 
tutnufr , orbii caput &mir*xulum , de cujw marnitU' 
duienarrant, qvodintS fuerint palatia ijio.&in- 
fuUtftvt domm 46601. Nomen fortitam ejfe a ro- 
höre, aut ab Htbr torum GH, qvod altitudir.rm 
r.otat ,/jvcmam in montibm rxßiutia, Grammatia 
un6 oreßatuunt, qv d & Hieronymus Hb. 2. ad- 
verfm Jovmian.confirmat,ltti veibii : Roma, urbs 
poicns, urbsdomma, urbs Apoftoli voce lau- 
data , intcrprciarc vocabulum tuum ! Roma aut 
fortitudims nomenapud Graecos cft,aui iubli* 
mitatis apud Hcbneos. Citm autem derrvatio 
Grata varie detorqveatur , &incertum fit , mim con- 
dito •■et R mix , f ii>ti\\tun, Romulus Remus, 
Hierofolynam legatos mtfirint , qvafitum , qvd voce 
urbem fuam exßruendam vel exßrudam appella. 
reu: ? difriciendum erit, annon potiits Remuhu Ü> 
Hemui a fr ipfu hanc urbem nominaverint , id , qvod 
veritah valde confentaneum tß. linde autem Ko- 
muiut ? nifiaTufcorum ftom/ & noflr&Stum/ qvafi 
&fimdfr//ivrStfnnli| U l/ adolcfccns krox.au- 
dax, ofrentaror, 8? gloriabundui. Confiimant 
hoc Etymon alia nomwapropria Germanotum : R o- 
moalchis, StlimiMlt)/ famä potens: Rumarus, 
SKummebrer ' honorem Aium adaugens : Re- 
metruda, fXtimtvauf/ celebratae fidei : Rumil 
4a , SKinnbottUfl / honeft« famae faven». Rum- 
boldus, SRuinboIb / ftudiofus fem« : Rumis 
inundus,Rurmindus,&Remiimundus , JK1r.11 
mtint) / gloriolt oris vir. Effet itaq. Stow mM 
aliud , 1} vom Gloria , nomen cum onrine. (£inc nim 
Ii du - Ctabt / urbs ecleberrima > eclebranda. A 
ÖitMtl iß Monier/ tX»/ Romulides , ci»is Roma- 
mi«. JX^UliTÜUl/ Die/ feemina Romana. Et 
SK^'.nifd) 1 *dj. adv. Romanicus, i-1 Romane, 
more Romanico, Romancnd. Qit .\r .iin'rhi 
CprA4>C/ lingvaRonunica.» ^iMUi|cl)c iticuy ► 



moretRomanenfts. i\t>n 1 i r djni vox prculisric 
rß lue n n perUmt , dtnotal in Bavarii 
IHM bCM tc In / crihare fhe fernere farinam. 

3tüc/ cören/ geefteet/ «» fo*- 

fii.it oi.e; modo emm tangere , attingere , contre- 
ctar e, movere > mndb mi(ccre , temperarc » dilue- 
• xznotat. <Kürc bid) nur md)C nc tc morcas, 
immocushic fubiifte. ncclocorcccdas. lü. 
ttt fidt> tlid)t Ukbr / fenfus mobihtarc privatus 
e!>. & \ nref btf jCinii/ uxtiB er rci>a / merv 
tum indicendo incor^n« Oi«. ^rctijt Hilft 
tinciQ tatf «Octi/ oratio tfta animum Kominis 
percum, anres penetrat, mentem rkdvt, acu- 
leos in animis auditorum rclmqvit. £>ic 
(&({HUirürft D.i? (Geblüt • pudorrangvinemei- 
ut. £>ie|c förüuDc büben mid) gtruret ha*c ar- 
gumemamc duxerunt» labefeecrunr, animum 
meum fcafira ac kniter acccndcrusr. QKte- 
vertragene Oadjcn/ foli mau mdbt rüren / mdvi- 
le eft» cauüas fopitat de obl 1 v ionc (ep u 1 tas ag 1 tar c, 
folicitaxe, propcUcrt» e^lacciTcre, ^cr Vr(bl a 9 
hiii ihn neruret/ apoplcxia pcrcufl'us eil. vli 
net/ reu i\i ■ <rvl>Iaa geritret ixit/ apopkakus. 
^DnOBetier bat ihn tjerfiret / fulmmcde cald 
iftus./rw lacaus cft. QklUTet/ ladus, actrcöa- 
t us commotus , mixtut, temperarus. Uur.niV 
ret/ intac*his , intemeratus , intaminarus , incon- 
taminatus. ©erurte v£i)f l / ova iiqvidiüs frfxa. 
Comp«f.funt: HlüYüUÜ/ cuntrcQarc , tangere, 
attingere , contingere, cotnnUcli. ^>UJIU JUCf> 
»ol Die iidKii anrnreu Durren/ hisoc rebus ma- 
nus inferre non dubitaiti? ^ikjerürct / conrre- 
Aatus. Qtufruren/ propr. pcragiratc, excitarc, 
irrkare,impeUcrc. ©en 3orn PCO etucni ailfrft« 
ten / iram alkui aeucre , facem fubjiccre. QluV 
gtrfirCe C^cf l v irritatum periculum. gxiü» 
t en idemfert, artredate, contreAarc. It. cnar> 
rare, orationc complccli, commemorare. QBie 
oben bernret roorDrn / ut Tupra demonrtratum, 
comprehenfum cft. f^r^tberfrrfer maßen ' ) an » 
diclo modo. Sin äSi-ibtäbilb bernren/ compri- 
mere feeminam. ^ernrte 3"" jfran / vkgo 
compreflä, I cfa, polluta, dc«irginaca. Unbc> 
lüfte Vi u .fi-»)it immaculata, integra, incor- 
ruptavirgo. jDurd^vuren/ permiTcere. rempe 
rare , confundere. SltgenO unb ^after \fi bei) 
ihm lüiaK id> burebaerurer / inasqvabihs penet 
cum mifrura eil vitiorum atqte virtueum. (£tn> 
lürtü. immikcxc, fubigere, 1/. mfturc, intercre. 

€ini 



l6+3 



Diu 



€tngernrtC6 95f»t / panii mtricut. ^imjerürte 

in tri tum crocatum , live cx ovis. ^onvi'.'.'.Il 
»rotrudere r proturbarc > impcHcre r proroiverc. 
J^Cffitrcn I omi.exoriri , prodirc, progfgni, 
cmanare. Slutf Dem J£>er$cn riiret aUrf $67« 
|>er / e fönte cordisonmu üelcra mananr. Uli 

fr v Unajud rurrt Daher / mala aoftra iftinc cna- 
manr. £>e r Äriea, vüret au$ Dielen Urfacfyen ber/ 
cx piunbuscaaüi exundat cfc exuberat bellum. 
%(ti Der Hebt riirete Die -Sei uDi'cb» ft* her / cx amo- 
IC fiurexic ifta fimulatio. SRitberüren/ com- 
me mora rc , una artingere, oration c iimul coov 
p! ceti, iacec alias res jacerc. Ü^id)bcrftrcR' po- 
ftremö locö dicere , in perorando poncre. €r 

fear es iu#mal<aHc$berurec/ tandcmdrdcbii 

▼erba feeie Umrürcn / agitare, temperare , di 
hiere. UltbcrrurCII/ fubigcrc, peragitarc. 93er 
bcriircn/ pr*diccrc, antememorarc. 2?ernr 
ten/ per t urbare, confundere, confutc» EJ'pcr- 
snifte difperger*. 3üeiter bcrftTW' dicendo per- 
gere , repetere verbil i dicitur rtiam ÜÖU'bf rbtfl'H 
reu / dermo mcntioncm imicere. Jei 1 ' »t Viril 
• fW'Uer rillen / contcrere, fnarc ,coo»mi- 
nucreagitando. 

JKÜrrr / DCC/ mifecn», aginns. OinrüttT / cootre- 
t*ans, attingcni. Olnfrurcr / fcduioAii , fa&io- 
fus, turbarum cotuitator, rcbcUator, rebelli« 
Sterin er / auingeni , aurclraiis. Umrtircr/ 

• fubigens. KurerilM / Öl* / famina langens, 
conrrectam. 

DCur/ Kiwuna/t>ie7B't><» Kuren/ ußui.mixtio, 

fubacSio , mbaehis , qved tliam expomtur , büß 

UnDerci» intorfKrrurri». Qlnfriir / fcditU>,dii- 

cordia civilis • nova rerutn molitio. rebellio. 
Q5>crHrwiJ/cootrcc>ano,attr«elatu$, preflurale- 
nn. /: commemorauo » mencio . tnarrario. 
Slliniriin^/ tdrmrß, ntmpt taclm , y ampleXUS. 
llUjild)fi9e21lJrurumi/caclu«peturani. eomple- 
xui Venertui. ^ll'tirtirtQ CIMCtf ^BfUx^lrif >C^/ 
compTcnio.coirus^ccubiiu«. (filtrnruniyintrita, 
lubaclio , temperatio. UmritTUM} / fubaflio, 
peragi ratio, Kur I rtiam rß vocaiulnm agiicola- 
rwn , noUns: nov.it» emem , W iterarionemara- 
trö factan». in vinrti autrm uitimam fut fapre 
aiam curam : unit rß i*rkum?\HX<n I agruro no- 
weitcrareoffriagere. 'OlCöntcrcJHlir tubn* 
fxpomtur, tertiäre. fRut ftiam mo>btueß. ©je 
TÜtC KUT /dyfentcria, feo fluxus alri fangTino 
leotus. ägci^rlXur/flu^utaJvialbkana, 



1644 



refrn Kur liefen / djfcnteriä laborarc. Tan- 
dem Kur rtiam rfl irritatio, exagitatio, motu* 
Tiolenim. Knc €inem bie Kot geben / rß er* 
broncs irrirarc, anttnum mBainnure , exfufu- 
larc, cxaeueic , H mm los adderc. fjjtwittti 
in jure txfoniktr naufragiun , mikt <&txa\v 

KtirUt}/ & tdvrrb. taÄüi», rangibilif, con- 
rreäabihi, mobilii: m<VrKfir!ief>e(5HreTi»cwi». 
tut bona mobilia. Unrürlicf) / q-wA Jub taBum 
non vtnit t intraRabilt tß, ntc taÜui fub\*ctt ; und 
vrrbo : intaftilc. Dlctiur tttitm Kutbar / 9c Un. 

rfrrbnr. 

armare , accingi, 
praccingerc, adornare, inftrucrc, parare. 5lßo(, 
9erH|k( feon / optimir inftruclutn annatumqvc 
die. vir ut im nf\ir imO) fobin qerujier / cafui 

CMmarmavu. j:t) l>ill Uöd) iud)f .;«4l,i|',iiU i'.e 
ril|ief /non facti fum inftruttus dt arnaatut, vBidF) 

fo gnr / aii man l an / mit (Seroebr au^ruitcii / ax- 

m« , qvantomaxiruö cultu ßeri ^otert , adorna- 
>c ic. Knite i Du fullji reifen . accmgcrc ad 
»tcr confieicndum. (£|)e (ie |iel) rüj'ten/ gebt »Ol 
ein ^-br »orbeo > annus lllis in apparact^ ac tan- 
tum uulioan timis res eircumagicur. an foH 

luh inber ^mendfiton auf^^nDe nr|Ku/ mipsa 
juventuec incipiamus vala coiligerc* Ku'lc 
t)id)/ Dj§ bcvnad) nicfytfi fehle / ctvod paraed opus 
c A , para ! Compof.funt t ^rnr:i|ten i id. tpxki Kä; 
Htt% / dicitur ttiam WVtt$(M I & S3cvb<lTU|U n/ 
appararc. prxparare, providere id qvod opus 
cr>. s?k1) $u einer tfuntiretic anrüllen / meditaw 
tum ad diccnJum paratumqvc venire. if{ 
ailei n>Ol ait4erü|let / ex fcnrentil onnei res pa- 
ratat compofitaeqve funt. ©ie Armeen (inöbeo« 
Derlei^ rorl tferbevijmritct aeiv Jen / exercitus 

utrinqve conftiltö pricflrudi tuerunr. 'Jü:-!'!!. 
livll/ exornare, expedire, concinnarc. £inc 
©ajlereo UU$t'Üjlen/ coariviuta indruere e* ap- 
pararc. tBiejb jurvStf)lad)t aufrollen / pugn« 
fc aptare. Jirieg^fd)iife nus?ni|len / mrtrucre 
clnikm , vrl navigia. vfiuefi ;ten ' P/vfr. qvidrm 
rfltt dcarmarc , exarrnare * arma anterrc . i$" de- 
trnhe rc , frd frriyvtntuu fonilur pio irafei , ir.it um 
ei!<- . indignari ( (lomachari. &nrn entruften/ 
brem alicui movere, ad iram iocirarc. (^icf) 

tmxüfou / fo* entrollet roerDen / exaeerbari, fto- 

machö efrerveiecre» c^ttcr. iumem vtl iodigna- 

uooem comipere. ^\tj) (jabc mict) über tiit uwf« 
tll II i'7 f (n 




9iu 



SHu 



1646 



kii über ixiitnt $rief entrüftet / tuis litcm fto- 

macharus (um in cxrrcmo. t£r i|t teufclifd) < nti 

ruftet/ fureotex irafdtur. €r harte fleh jur Un» 
|Clt cutrultct/incautiusefferbuerac^ (Sehe Up 
Dod)/ Daj Du t)td> aud> närri|ch entrufren fanft/ 
ecce autem tu oroqve prorerre iracundus es. 
Entgegen' /iw&egcurnfteiL' obmolin , paratum 
& inftruftum holli occurrere , obttani prodire. 
cooera hoftein praeparare fe , * , qvod paraio 
opus eft , adornarc. (£in QÜ)ri| t nitiü fi* »iber 
ben Xcufcl/ äöeltunb ölcifd) fict*geaeuru|icn/ 
Ciuiftianusfcmpcr in procm&u fter, diabolum, 
raundumdfcarncmdebcllandi. «Kit- dc5)2cbcil- 
ruften/ cum altis fe accingcrc SRad)rÜ|lcU/ poft 
feftum accingi , Terms expedire.aptare , parare 
ie,cunöantcrciogi. ©ieberrüften/ denudac- 
dngt. ©id) Wicber CinrultCO / coihgere milites, 
exercitum engere, conflare, conficerc contra 
aliqvetn. TMtl $ W *d- 'ß 9™** ßmplfxtil\Un/ 
prseparar« , accingi. ©a* $ud) tlt MM iUjeTIl' 
fjct/ille Über eft eleganter «oneinnatu«. 
©erultet/^S' &*dverb. initruftut.armatus, ac 
cinOus , compofitus , meditatus, parate, ex- 
ped.ee. meditate. SStr imiv.u cjrrüfictc Seilte 
haben / arma« viri nobi« opus funt. (BMgl 
rüttelet* Q30IF / exercitus inftru&iflimus. Übel 

ejcniftetrt tfriegeheer / coniae imbecillas. infit- 
mas , inermes. <Hll*qeru!tefe <S<H)ifo I navigia 
inftrufta. 5 ntrflltrtei (ftemntV animus inflam 
rnatus. Ungefügerer ©PlDat / miles inermis. 
inermut, imbcllis, dearmatus .exarmarus, im 
paratus, nudit*. 

Suiiung/ We / p'«'- *i* Dttifluit-ac / n«t frtqvmtnu 

plurthcarrai , arma , armatura , armatus, arma- 
menta , t:. machina.infrrumentum, ferramenra. 
Ärtegsi'üftHUg' arma militaria , appararus belli 
cus. (»ianje »Pttc 9t«ifiimi| / armatura «ntcgra 
«Cicbtc iXilftuna,/ levis armatura. Schwere Sit 
ttung/ gratis armatura. diilftnntl |1IV Steile sJC« 
bivig ' inftrumenta viatoria, /h*Seifcruftung. 
^fldHririlfbllig / infttumenta cpularum. Ä0< 
lll^NeuVHitung / inftrumentafeenarum, machi- 
nx feenic», it. choragium. ©cbeiitete Reinbek 
TÜftung ß exu*i* , manubix. ©11 roir|Y an ber 
DCÜftung gmig haben / armatura; fatis ent tibi. 

©er tfepfer ift in Stiftung / Ofar in armis eft. 

yid.itifraXVfiffttt. 
Stujhg/ *dj. E£ aivtrb.propr. yvHem rß armatus, 
iJrm tf-vod <5cr6|let / unit S&fiigcr 3eug/ 
CXCKKUS inftruftus. Sü|tigcr eebiflieug/ das. 



fis prociafta: StJetamaJaiia transfertttr, notMtq^ 
promtus, ftrcnuus, impigcr, alacris, agihs, mtifr 

fic apfclUbatur PeeU nobihjfuntu & ' ctltbtrrmm Jo- 

hanoe« Riftiua , ber Äuihge. Xcntfeplanb tfi 
ießtru^U/ es fummc. n?er D.t welle / sota Ger- 
mania ad omnem conccntioncm expedica efr. 
3£tr ntü^en ,mu raemgflen rü|tig im .Oerjen fein/ 
cxcicau.crccli, parati, armari animis mmtme 
efle debemus. Adverbial. Sättig rß : parate, 
ptomte» ßrenue, vigilantcr , ad amultim, ad un 
svem. 

.^iV'ngfeit/Dil/ proratitudo. alacricas. agilitas, 
atliduiras , induftna , vigilantia. SÜ|tigfeit im 
kr (hrcibni machen / alere alicui alacricatem fen - 
bendi. haf et t im Olli : av.r f cn / promtinido 
in officio. £Kuftit)fctC im 6tubiren / ledulirat 

in lucris. (£tmt mit einer fenberbaren Sättig > 

feit Verrichten/ cogitaiionem in rc aliqvä defi- 
gerc, magno Audio operam navare , omnes nu- 
chtnas,^» nervös adhibere. >u VHH 

Q5erü|t / öf ®txüftt i D«n/ pL @etu|le / «a- 

china 5c5auger6|te / machina Tcanforia. sBÜDer« 
gerü|t( / p«gma , machtoa ftatuam portans : In 
pegmatk tnim ftmulacra btüorum , KtÜärum ctvitM- 
tum & provincitrum k triumphsnlibiu rrpr*jentä~ 
bantur. t?|Mcl ftve ^ehangerUlf / feena , front 
theatri, c*theatt um ipfum. Jurgerüfte / juga- 
menu ianuas. Sic jugamenta feneftrae funt gen^ 
flergeru.te / five ^en|letejeftc!le / qv*rum po- 
ßei JcMpr voemtur. (*5nger* ftve (Df uüFautenge« 

rfi(t / pulpitum. 3»n1 m<r gc ru ft f / pontone« 
penfiles. 5luf bem ®et1!|t arbeiten/ in machioi 
operart. ^iu ©enib^ machen/ collocare macht- 
nam. 53 pm Q>;t\\\\ fterabfan.n/ de machina ca- 
dere. - 1: (prüften foll man nicht alte »Heile unb 
faule ©tangen nehmen / in collocandis machinis 
funium * perticarum vetuftas cavenda cd. 

9?unt>/ <*» DtonW runDcr/ örrüntor/ 
tunbe|lcc/ ^rAuDe|tei7 romndus, 

globofus, orbiculatus , circularis , & ädverbisl. 
rotunde, globose , circulariter. .Öulbrunb / in 
TetnicircuK , fnt hemisphaeni forma. ^>fllb» 
runber (5ehi!b f pelta. Sunbct (Stbifb / 
feutum rß: Olim Sunba$ / SonbatiQ / * SunD 
$arfeb / cetra , ancile , parma. J^otrunb / con- 
cavus. ÄngelrUllb / circinata rotundita». 
riangrnnb mie eine SBalje / in figura cyhndn. 
Sangrnnb / fivt £4ngliehtrunb / tercs. f^unbe 
Xafel / /im runber £if<& / mentä Dclphica. 



1647 



SRii 



1648 



.»•ÖiunDer XcDcr/ orbis. gangruubitf ©Ifl$/ ?i- 

trumrerc*. 9JuuDe\£?u)nerfe/ turbo. SSunbe 

Ammeln/ cuban*. dfuii&eä iabl / convallii. 
JCunbberum/ arcumfccus. SXunDberum actric« 
bell / getualiet /circuracirca r o tat us. ÜXunb; 
Urn/ »n gyrum. jXimb machen/ globarc, rotun- 
, Aure .arcinarc.circulare. Sfun&gtWadjt tOCt' 
fccn / globari. In it monetAriA JtaturT>it\f)\M* 

^ un rund fcM.igen / moactales plagulai prima- 
ria pcrcuilionc informare. SÖK&cr VUllD • 
()f n/ novos nummoj iterum ac terno marginum 
later ibus cxplamre. © J$ runbc CtllbalCCft/ den- 
ciculatos rudium nummorum margincs ex- 
cqvarc. £Klint> ttum exptntlur accuratus , ve- 

ttftixs , dnecrus, iimplex, apeus, concinnus, £JT: 
▼c rc, fincerc, fimpliciccr, ap tc, concinne. killte 
tUUÖe OliKWCrt/ categorica rcfponfio, refpon- 
ium aperrum . verum, firmum. fXunbe Diebe/ 
oratio rotunda, non biulcA* fimplex, brevis, pla- 
na , dilucida. <£tw<rf runD her» 11? lagen / liati- 
dö , planilTimc, luculcnccr exponerc. 34)^111 
Ct runD um tuiBcn / praeeixe , ÜJSpUciccx (cirt 

9tunt>f n / » «xönöcii / </. Diunbircn / er^onbi* 

ren/ rorundare , corrorundarc, in orbem pan- 
dere, globare, ciremarc. 3J?an (lcl;t ci^ciii?' 
11$ / ba§ bie ©ferne ne runDef fron / ftelUrum ro- 
condi ambitus accuratc cognoicuntur. &Oü 
hat tu tgonne barum geronbef / bafc fic fönett 
laufen foO / Diu» folem ad volubiÜrarcm rotun- 
da vu. .'Die g&lt ift mic eine »oüfemmene Äu» 
qcl gerunbef/ /iw gcninbiret/ forma mundt in 
jpcciem orbi» abfoluti globata eft. (Es runDet 
ftcf)»i>nfl<.UUr/ natura in fcglobarur. Compof. 

funt : Slbrunben / SlnrunDen / SBerunben / * £m» 

ruiltcn/ in forrnamglobi, fnt fphacrx fleftere, 



in accuratam drexq ifitamrorunditatem com- 

pineerc. ©er Gimmel ni allerwegen Drehle 

l'Ulibet/ ecelum undiqrc coneavum cft. Stfic 
DciTUnbeU/ drnoo in orbem redigere. (Einen 

abcenftgten Sfö ul|icin roieberruuben / laptdem 

molarem detntum rorunditati priftuiae reftuue- 
re. s »f^mmciIl'UnDcn / conglobarc , conglo- 
merare, cotrotundarc. ©cn V^d&ncC in einen 
fallen uiMmmenviuiDen mum informam pil* 
contorqvcrc,& preflarc 
2iünb*/ t>it/ rotunditai , forma globofa, figura 
circularii , orbiculata, rotunda. fjn t>ic Diuil- 
btt circulatiro. £cine Qx\U\t ifl |ej)dner unb 
uoUfommencr/ ab Die 9iunt>e/ forma xomnda 

nulla eft pulchrior A pcrfcftior. üßngfij, 

rab 4(bet in Der SXuufcforr/ rota currut in gy- 
rum circumverrirur. Dtrglu^gfljth'f Diun&C 
um Die ^ ta 1 1 her B m/fl umen, ur circinö circum- 
dudrum , oppidum cingit. Dkitur ttmm t>i« 
riui^nnq"> rotundatio. (ginem (öcfrriib« Mc 
^RuDunj aeben/ tefiudini ov/ concamerationi 
rorundanonem concinnarc. ©ic 5lßafcrtrppffH 
hinnen jtd) aOeTtDeaen in eine fttmbung an / de 
cidcntes ubtqve guttae parvu globantur orbi- 
bus. 

Dillub/ tOB/ fukßant. &novumv»{ab. rß,orbcm, 
0 rculum , cyclum.ambirum, cireuitura , gyrum 
not an,. arOßC ;\un& / o: bis terraruni, mMs 

t>A% ^rbeiU lint). £>ai HßelfrunD / hoc Univer- 
sum. ©«5 rotttt SXltnD / terra vaftiflima , am- 
pliiüma. ©a^ eitle TRntlb / mundi vaniras. 

9vunD</ -vfrijt-vf Ovon&e/ bit/Jicuntur ex- 

cubi?e , circitorei , cireuitorcs , fraxarorcs. 

J^aubfrunbe / cireuitio primaria. DJunte geben/ 

fraxare, fraxatorem agcre, vigiliai circurouc, 
ß.u 1 o nf s vifitare , vigiiiat vircre. 



xotare, * rotundare. ©Otf bat Die <£rbe fll!< SRUHbircr/ t»nr / id. fwiRttitöer / circltor, cireui- 
niefttiaugetunbet/ Diuimundumenihilo con- ror » »«xaror. U«^ SAUnbirung/ Wf/ cireuitio. 
globavit. eibruilbenr/iÄnr/lrotundicatemmu- 1 W^* J g ÄJCÄÄff • 

rare , deftruere. (Einen run&enff nanel t»nrd> UvUnDeU / fixe tXOrtDCl / t)<w/ agger./r« tumu- 
öbreinben aügema* ubrunben/ fn* enrrunben/ 1 lu» rotun.lus propugnaculo impofitus, vuigi 
glomumconglomcrarumdcffloracrando Ccnfim 'gJ* ttui * Bfl^/Gatf. cavalier. 
xotunditate privarc , derrahere glomcrationi 0\l'nfl / der/ p/ü». $inC|C / annulus , circulut, 
Jfu giomcramini. Slu^runbeu / extendere in corolla. Eß*}{wib/ ut&49Un$&&&>lünX>/ 



rorunditatem. ©er JXcgenbogen T.-.n |lth ree-- 
gen bes C>e|icJ) mi Der ? nicht g.i n j au^runben / irii 

totum orbem proprer Horixontcm reddere non 
poteft. €inc (?tubc OU^ruuben / conforoicarc, 
«ontamciarc bypocauitum* ©UV(f)Vuni>cn/ 



Ab invteetn Jictuitur. Dimin. rß i\ inglt Hl * n 
gel / 1>09 / anncllut. StJ Ringel rtiam orbem, 
& otbiculum nctAt. ©ulbner Siing / annulut 
aureus. Sergnlter !\ing/ dcauratus. gilbet' 
ner/argcjiicui. (giferncj/ feueus, Öiingmit 

einem 



164} 



Diu 



1650 



einem ©feine / annulus gemma radians. St^ft 
lein \ü t>en .Öiingen / daerylotheca t *iht4 rß t<X 
Äufren M Kingc*/ pala annuli. £>tf einen 
SKmcj i r a*u annularius. f\uu) anfte den 1 annu- 
lum induere. Düng abgeben / auferre , detra- 
hcre annulum . dcipoliare digicos. ©enJHillii 
im .\' nur! reimen biniKijaehmcn/ lanceam eqvc- 
ftri certatninc in annulum infercre , trajeftum 
lancei annultrm auferre. £rn ?iin^ tili Slll. 
fprenijen bcrfiren/ decurfione lanccas annulum 
cu/pide atungere. Vitien A belogenen 9iinQ 
ttiefter an|ieefen/ exertKum annukim drgtco cur- 
fas apeave. Da* aUirgerintfllc mit Dem üXmqe 
Verpetfehiren / viluUma wenfilia annulö clau- 
dere. yjtnf furri, cum t «" fmt > fibulam deno- 
Uf, unit vrt bum SJJtnfen/ inGbularc. Srd Ofttt t 
Feil / ©et/ ««Mim fuhßaativum tß , majorem an- 
nulum tei rcum fivr circulum cx xic vcl chalybc 
fignanj. Hmc £ii r rtnf cn cornix, marailus. 

ilcOienriu^/ circulus ferrcus axi«. ilimeiinnae- 
in de* oculi. SSatearilt(\ / donum de diguoiu- 
ftnenna. 3>eCrxBrmq / annulus pel vi«. 55r<Ult> 
2;- Ii ^^K'iinnlima<nihW annu!« pronubus. 
jDciunicni'in^/ major annulus aureus. £)eman( 
TU! \ / adawias in auro. £)of iiTfriiii} / annulus 
do et 01 al ib. (Ü IcnM fixt ^\\\\]\^'UIU\. ex ungu 
Uakis contra fpafmum. ^Ulprillg/ catarrbos 
abigcas. G)j|(|i'nriflig/€irculuicarcns ferreac, 
de qva für ncpcodit. Dtcitur tttdm genfer» 
fi*UV ^jpeufertrdngr/If ««^«irculua.qvem 
milucs'vWfatellites circa detinqvcntcm in exe- 
cutionc daudunr. ^cDcnf i'infl / Cymbolum, 
pignus armem*. OuKljwil jßve ^iifnljriiKw 
palma > brabimu. (3ckl)t 'ring > annulus aroru- 
latus, duplex » tnplcx , velttiam qvadruplex. 
AaU ic nW\nyfi w Äyfcn/ columbat. £«1(0 
fuuh millunt,annulinumelUrum canum. 
^ailbt' ^r^OpfriH^/arciilus, teflicilius, qvtm 
wulieret fupponunt pro onere in cMpüe %tß*ndo : 
^illlbtVifig tti$m rß aunulus preriohflunus, Sf/.iu- 
guftu&. Jf^embnng/ fibula indufü. Antriny 
■neus. uncinui auriculas jpilei, *hki &n?inpc 
ß tu Rram p ring. JJn ngferring, / an n u lus vi rgi 
neu«-, At qt>ibiuVI*utui M't : Nonmulcum dedi 
gito donum mitcunr. nflrnrin^e / manubna 
A anfx arcarum ,flvt ciftarum. jfißdrm 1 /cli- 
mancr, dtfiwfiiftrnitwturlrbftti. ^ettenrlllfl/ 
torqvium annuü, hamua. ^rti&cnrinfj / fivr 
€(lllfrui0 / circuluf fivt Orbis ercia dudxu in 



menfi, pro fymbolo compotorum. Eunipea* 
rin^/ annulus levis. *B?fl^i(lcn*ing / annulut 
magKlerialir. C0?ifrelriü^ / medioeris pretii 
aanulus. äftänebSTimj / *hkt $t<m\ I coron* 
monachalrs. ?>} iinciivi iiii) / annulus ctxlacus 
liceris nominal ibtis. SRafeiiring / pafromis , ca- 

Muit. geefjrin^^paxilbisretij. OfKmring/in- 
aurh. ßed Obrnirhig <ti*m rfl StxKtyxtxmy 

condulus, condaluuTi. ^etfcbllhna / annulus 
fignatoriuj.Tr/ ligillarii. °3fiinD' /fvf»er^r$fer 
I annulus pignori dacus , ßv oppignera- 
tus. ?üt:tHUt,U annulus eqvcflns. §ttlbitU 
Ting / in qvö pyropus rutilat. d)l.iairthV *:ir 
Xtnaubr / annulus horarius. (Sebnabelrhl«)/ 
ftve Ring tVtn *tn t3d?nrttx! X>tt VtQtl/ rofln 

orbiculw. vfd;il{H"in»l / tibula calcei. <gpte(« 
rinq/ annulus in Krcaandc/i xus, perqvem g!o- 
bus mittitur. iiUlbeiirmq / circulus jatulnnus 
/'*■' .MTicth vftnn« In colhs columbarum. ^urntr> 
MiH annuius de longdrio annutandependens 
iaccrtasnineeqveflri. i»or fivr gndMii^nnqe/ 
annuli velares« fru coniuatea, 9ünppfnrili4/ 
(ignum , a! f !:i'.r :(<t .itiium, annulus mrnnr. cui 
ftulptsftwtpoffrfforh trma. fiBimbftTÜI^ l annu- 
lus miraculolus, magicus, medicaxus, 3° über« 
riDfl/ circulus frasftigiaronus. 3itfdrinj / or- 
bic 11 !us liefen [tut, circutus dudus. 

3RtnC|CJl / propr. tß Aliqvid in orbem torq rere, p v* 
verfaxe, B^circulum circumfcrrberct conficere. 
In compofitH vtro varvt rxpuniiur. *||trtnqeit / efl 
conncclcre, anneclere, B^fcrruminarc annulo- 
rum circulos • tri hamos , it. annulum digito 
apeare, qvoJrtUnidicitur '^erinfleil/ & ncponüur 
aviqi donare annulo. Hmc beringte Obren hei- 
pdl« cum anmtlam aonbus incedere. {MC 

3mi^fir beringet / fü ift (ie fef>on beNniie ( / d*io 

& acccpcio annuli lymbolum contracti matri* 
mon 1 1 eft. ^bringetl/ &p<* I. €ntrülüc«/ annu- 
lum de digito detrabere, eximere. ringen/ 
inderc annulum , annulo claudere. fcotfrniqetU 
vinculisAr columbaribos1etrare f fblvcrc ecarc- 
narum uncis dr bamis. Uuinil lf n, circumdarc* 
concludcrc, cingere, circtimvaUare, &mmuin- 
q t a •;; c i r f o mret i r«. Un it Umr inOTT / t>Ct / ob- 
fenor. UmriM -.lilliV Ott /obfidio.circumrciCo. 

i>cv J^en nt mit einem qrojjcn Raufen Liener 
iimringet / Princrps maani (ätellitum carcrvl 

dipatus ed. -^i( viel ^ud^era umringet/ mu). 

iiscircMuafufus libctf. 



SKn 



Dvu 



1652 



$fcitt<\Mbt f *dj. annulatus .annulans , orbicus, or- 
bicularut , & adverb. orculatim.orbiculatirjaV 
qvodetum ftjing$ *dverbi*l. dicitur. SHinq^hCV- 
SMAllt/ frvt SJÜtatrtiimhfr / undiqvc, circumcircä, 

crrcolaom. 3üft#6bettim ^rner mncrjen/ cir- 

tfc<umdarc igaes. &irig3tveije / orbuulatun. 
Sfintjtf nm Den Jg)uf bette» /'«ngulis ciroum- 

circa»q . «/f*! -! u» .ij rtt t ? »'TT. 

9ting / .* /><* ce*t°£ Qkxinpt i geringer/ 

mujurß, exiguus , panrus, 
reniM«, levis, exifis, paulus, Icviculus. Ejl a 
Ring/ ttjufaa, yvikpoetuttiam dicitur lamiiu, 
* ' ßThinma levis, fvod ceitctrd.it cum neßro Germa- 
nica Rlcutot»/ rxi^ttaptijpjjio.' ©eringetf 5Mer/ 

cerevifiaunuis. geringer jöicnft/ officium vtlc, 
fcrvilc. (Seringetf ^rl^Cil / Patrimonium tr- 
aue, öewne J&r-ffliung / fpes extgua, anxu, 
pendula. ©crfflgcaölanbrtl*/ IrviKdus. ©c» 
Cin^Clt J^crfoiumcn» / majonbus ignocus , ob- 
fvuro generc natu«. ©eringer 2l3tlB / vinum 
icnue , nullarum tirium. ©ermge?' Q.uTmfacil/ 
« r: ccnuii fubfianha, curia fupcllcx. ©eringe r\'U' 
tc / pkbe)i , vilioris conditionis , ignobilcs, 
obfeun hommes. (geringen <j{|*(h ftaben/ tc~ 

nuitci , rcrtntlc vivere , fumtus fuot ad frugali- 
tarem rerocare. @crffl<J adjtm/ ßvt ftyAQcn/ 
nauafaecre , parvipendere , polrfcrre , fotqvc 
deqve habere, (bringe machen / commiuuerc. 

(Haina Berten / vilefeer«. <gr hak ihn gar |u 
gering / in poftremis habet eum. £)atf t|t mir JU 
-*ßermg / fordet id mihi. 3un geringen / mim- 
nun. 9ttd)t tMtf gerinatre/ nc nmimumqvi. 
dem. 5* babr nicht Die geringfte Seit an i>icf> 

|Uf(f)reiben / non eft ullum mihi ad tc feribendi 

otium. €r ift TM^n geringem einleben / auftori- 
cate tenui eft. (£ic5 mit einem geringen begitfi» 
geil laßen / parvo contentum eile, Iber flucr* 
geringe £tant> / infima fortuna. ©erlngd 

JP)ÖttU'in / gurgurtium. (gering etttm expomtur 
agilit, gracihs, Aibtilis, facihs. ©er Oej)S iff 
ttftii gerinn / macer , roacilentut eft bot. v£t 

leuft ncring bnroon / arolat , velocitcr currit, 
£wf Di meine geringile^orge/ Hercuüs metus 

eft , nullo loc6 cVnumcrd. 

<X inarrn / ©erinnern / * Verringern/ imminuerc, 

labefa&are , elidere , deftrucre , attererc. (f ines 
Stnfehen wrrrngem / imminuere autoritärem 

abeujus. öic^effnuna verringert t)ie $ef$n>er> 

-*fi ob Ki ,ssts a.i >»tV- '<». ' "3? I 



lichfcifen/ fpes omnet molcftias excenuat. ©tc 
mir &a< meine »erringerf / n>o0en mlejj nie$t wie« 
ber empor la§en/ qvt mtbipennat incidexunr, 
nolunt easdem renaici. QJtit fürten teriitt' 

gen / Tcrbis derare. Sine^ Ozt)Tt »errinaerii/ 

gloriam alicujus infringere. €m Bt^ ÄUÖ S?ilt> 
vevringerR / laudem virrutii obtererc invi^l. 

S3?aii $inf0iumen tfi fehr oerringert / redimi 
mei ?aide diminuti funt. ©ie nerringerte 8(fi 
gimenter toieDer erahnten / copiai dimmutasre- 

dintegrarc. 

9{ingerung / Verringerung / Mt / deminutio , ex* 
tenuatio, imbecillitai .allevatio , defpicario , de- 
fpcclui, conccmtio,defpicicntia. (Sdjmcrieni 

ringerung/ levario dolor«. Joffoerringerung/ 
imminutio tcfligaiium. Verringerung t>er 

Äriinf ijeit / levamcn morbi . vel mali. Öjrcn^ 

»eriingerung / jaftura honoris, (2prgen»er^ 
riitgerung/ allcvatio foliicitudinii. Eeibe^oer« 

rtligcrutig. giaciliras corporis. 

S?Cingcrtid> / & Verringerlid) / adj. & Adverb, coa- 

icmtibilis, defpicabilis, defpiciendus, negligea- 
dus , , & : conrcmtim.abjcfte, indigne. (Jjinen 
verriligerlid) halten/ in minimisaliqvemponere; 
aflis non facerc, nullius momenti docerc , pe#- 
(Tmis modis detpicatum habere. 

Kingbeit/ * ©eringhdt / tit/ tenuita«, Tilitas, 

parviras.exihtas, exiguiras, //.conterettu, dc- 

fpeaus , abjedrio. ©ie «Kinghdt Der 3df / par- 

vicas temporis. ©erill^heit bei ©tnnöf?/ igno- 
bilita«. ?Cingfjeit t><€ 53erm6gen< / tenuirai 
fubfrantiunculc, fortun* anguma. SKingheft 
te#95iehc* f improecra pecora , gracilitas pecu- 
dis. 5Vinghcif eine* tyferDeS/ mmuties , minu- 
tia , humiütsn eqvi. iftad) meiner ©eringheit/ 

pro mtn parritate. 

ftiugig / & Kinglicl) f *dj. &*d+erb. id. qvod Gtt 
ring. SSinaliefte r llnberfeftei^ pcrtenucdircri- 
mcn. <£r «U ringHehen J^cr jene: / cordis eft exi- 
lis , exigui , öf vieri. greine (Einnahme (ftgar 
ringig ' parrae, perexigu?e, minurx funtacces- 
ftoncs bonorum meorum. 

Kringel / t>«r/ pi. ^ntißel / ^fi «Ektfagd/ 

fpira fannacca. Dicüu» d Ämfl / ^Ältigcl/ 
rotttnditatem enim habet, & Jvrmtm Mimuli rttrrt, 
5Mlttcrrringcl/ cruftulum butyraceum. JcTÜt» 

gel im Wein nxieften / eixeulos farinaeco« vino 

maecrarc. 



SR in in mm 



1655 



e. 




Hiera Germaaerum decima eftava, 

Viru* modis (Inlmur : t minucum in 
fine vcrborum * fyliabarum , nun- 
q*am auccm ab mitio locum habet ! f longum 
in priiuipio, medio , * qvando ttetil d)/ J> & t 
jungirur, \ft i\ fd) : > * |T medio ft fine, qvan- 
d« vocu fo .u» (ic exigit, nunqram auccm in 
pnncipio vocabuli pwgt debet. 

©ibb/ fabben/ sfappen/ vr/«*™^«- 

tum , nolxnti Subindc plucre . 
b(mtl \ i t)lt / lubftillum , temput nimirum p!u- 
y i olum. Hoc txh ab. apuJ Btlgai hu üi^ in u)u eß f 
tjftitvr^ ©abberen/ jtd fi%nifi;at mitcerc, in- 

5|vinarc. conlpurcarcconfundcre . turbarc, it. 
cP mini calamo , iW temere fenbere, licerat 
muniat, higicntcs, r#exolefcentcscxarare,4:\/ ; 
<Brtbb«flCr/ ifcrJfimperitiMicriba.litura- 
rum V matularura architcöus, Ctü. GafTeua- 
picr , brouillcpapicr. NobU t([<t cm ©intCIUle» 

fer. ^ fcoc ^rtbbcn/ & (gabbercu 9 nrßrum: 
<£jberen ©icf rn / ^«w liefern/ 
^ücFern / & v^^efern / ^».4 tß * fugend 

fi.btnvu cxfudare,manare,fcarnrire,proiundi, 

Bf qviji fui>ftiliarc. ©ie SSunor liefert/ yii* ft* 

b<rt/ tiiIihh madidum eft, humorcra exfudar. 

S5c» berbdfen Staube pfleget bie.&autoft ,ufa 

fem / pfo«» laborannbus cum fubindc mader. 

©er v£(hn>ciji liefert Iboi oor 2inoft an* Dem gei< 
bc / rnctu per mader. ©ic Slugcii ffffern ihm mit 
SrälteU / oculi ejus humeftunt lachrymis. ln.it 

fiefernbe 2lncje«/ humefeenre» oculi. ©ie 2uft 

liefert Drini&etl / aer Mfidut , udui . humidu» eft. 
CompoJ.funt : $Bbfteff Hl / * 9U>flbeM7 dcliqvare, 
deliqtari. fenfim dcrtillarc, defkeare. <gi bat 

nun Dränen abgeliefert / /'« abge|u>crt / terope- 
ftai ferena rankem reftirura eft, clemenria call 
ambro & nimbo» dimpavit , Aidum , rerium ha- 
bemusdiem. W\\c{<vn/ exftillare lente, fen- 
fim, aegre. £>fl$3Ö.&rr fiefert au* t>rn Stören/ 
aqva e canalibm fenfim crumpir. JJRaO flehet 

oft <uift>enbiW<n Seifen balwfcr a unfern/ 

tidcmusaltiffima» peiras humorc»f«peexfuda 
ic. ©urebfafem / penerrarc humeftatione. 

©ie €rbe itt gan, curebfiefert / terra eft n'ieinori 
& palud»facx>ariif featuriginibut. (Einilifan 
cxarcrccrc, humorem amiticre. ©4l vÖ5«t«V 



liefert auf beit ÜBieffnein/praiaakforUentaq 

©ieöiute fiefert iBixuechroamm/ rpongia 1 
bibitacrajncntum. ßoi 1 u cvu < exundere hu- 
morce, colluere, dirtlucre. ©ic ficfcTt 
fort / fcabiei pigro lapfti repi t fcrpit. ÖCT» 
fieferu/ ii.r^^v.'/rtnfieftftri/ aroccrc.imbibc- 
rc humorem. ^icberftcYcrU / denuö mader«, 
madefcCTC, exiudare. jeriieferu / txjudando 
confumi , de Silland o confici. 
crfberuoi}/ * ©Uferung / u.tasQilxxni &&io 
fern/ dcftiilatio, fubfttllum, fudano, mador, col- 
litvio , cruptio humons, commutio guuarum, 
fudorit, g^madori«. Qtll^fli'f ruif;^ / Icnta cfiu- 
(iohurmduaris. ^infieferung/ & ^fiTtefaunty 
(orbitio liqvortf , aridtia«. (grbeniufaunft/ 
uligo. 

e»beri(bt/*©iefericbf/ «4 Ö r ^'- l>umidut,«a- 
didus , irnguui , humedaru«, udm. uvtdas , hu- 
morofu», namiduluc. 'ilbfifterieht/ deflucn«, 
defudans. teflffeiiebt/ confudafeen« . deftiJ- 
lanSt cxdittans, (udorem cflfundenj, manam, 
madenjfodote. 

ief/ XXtf >ß focut ckpreflus, S^aqrofui , unit vo- 
lunt dtei Sicambrot» p fuhi Get m*n>* Aitnsf m 
•vinnos* *t<h*d utruwfy Rbrni nf*m bäbitMtti, 

bodit MDtffrftlinger/ <3«löwr/ XUevct/ vvu 

Lxm drpirßa, Öl ptlußrid tmurrvnt. Ab hoc <8iff 
pvfo vrmre vtrbum Sirfem/ A ©yrcb-'rf <rH/ hu- 
mcAari, inhumigan, humore penerrare. Q3cr» 
ftefern / arcfieri.imbibii 5^ 6ltf CTlCfet / *dj. htt- 

mificut, humifcr. 

©acb/ s ©acbe/ wc/ ^r. (Sachen/ 

rc», negotium, caufa,opui, f'aftum , facinu», 
aöio. iftcqrciflicbe 6aCbeU / rw corporalc». 

Unbearciflitbe öat^en / incorporal«. ©rofe/ 

it>l'd)ii9e <Sacbc/ i€* fumma , graris, praeclara. 
j£>cnlt(bc €fl<be/ glonofa. ampliffima , nobilu. 
^jcrin^C<Sfl(be/ panrula, levi», mmuta. 5ÄDj 

Jehanbclte ©atJhe/ re* acla , judicau, fooira. 
6blid)C/ gute <£fld>e / refta »laudabihi , illuftrii, 

immortalia. j^timlidtK / unbefdBte &c<b<iu 

ret abduae , obfeur« , mcognirae. Oflcut lid>e/ 
bcfanfC ©uCbe/ rc * pervulgara, Ciufa e»ideni, 
rerfpicua.compma. <£tcilt>e/ H\i 6acf)c ex- 
ulcerara , miferan *a , calamitofa , claudnans. 
<w(bl0v'rc <wA<b< ' d»flaciln,aidua, »olefta, pic- 
ea la- 



na laborum. Scrwin rc igncbe I xuxbida , in- 
enodabilis. 3*Wfd\wU<' una^ttH je gächtv m- 
credibilis i dubia , inccrra ♦ caduca. ©<J)äni)< 
lldjC<2adK faäum improbun\,ind:gnuin. Ubd 
T>ftri<htCtC SSaC&C/ res ncgligenier , reinere, m- 
coaGdcraoter acta, ©td unt> mancbtTlr:o<5a» 

{JjcU/res multipltccs, van* , innumrrabilcs, nc- 
joriorum multirudo. f|rcnibc ©ad)CB /occu- 
pacioncs alicna». \linc tbadjc angreifen/ in rem 
fe dein i teere , defeendere, ad rem Arcndamac- 
ccdcrc , proficifci. ©ich auf ttUQfiae ©üChcn 
legen / magna mohri , praeclara conan , ricinus 
«grcgium aggredi, ad Aimma comendexe. 33er/ 
<jebcltf©achefl »Omtbinni/ abfurdas xesagere, 
mulgerehirct»rn,ara*elirtus. ©ich in © ad) cu 
bfe (DO triebt anheben/ mifchen/ implicarc, immi- 
fecre fe ahenis negoriis. £mrr ©a(he tftf »fr» 
t»C n/ e vol verc fe negoei is , c curarum undi $ emer- 
gcre. SQBif jlcbCIt fcfe ©adjen / qvid agicur? 
I&artc öcin r ©aehen / cara qrod xuuraeft. (gi 
»nrc 6f«n ©Jd)C/ nifi, prxrcrqvam, excepto 

und. vfr rerftebet |?d> auf allcrhanb ©arhen/ 
a natura iaQus vidcturad omoeirct, in omni 
judicio elcgantiflimus eft. ©einer ©aöV »Dl 
»orfteben / rebus fuis confulerc. ©icfc©ad)C 
qtbet mich nicht an / hoc mc nonxangit. <£inr 
©aaV anhängig marken / judicio experiri. con- 
cendere, rem cencare. £lf ©aebe banaef W>r 
©ericht/ caufa m Judicium devenit. ©«-cbldüV 
/Main, recula , opufculurn. 
0Ult6fachen / negotia orKcium 5c munuspublicnm 
fjpccranua. fcnlagfachcil / ciufaj collccbrum. 
3Iii«föIaflfaoVn/ deeifione«. SSanfachot / ad 
axchiccdonicam y ftxucruras aediuro perrinen- 
tci. ^cr^facfjetl / res mcul!i«e. SBrnfnchc*/ 
parerga. &ttrgcrfaehcn / eaufae ci»ilcs. cjbei 
fadKtl/ matrimoniale». (£rbfad)Cn/ hcredita- 
riae. gri^eiiSfafhcn / traftarus pacem conecr- 
•ences. ftorftfachen/ forerralia. gttrfrrnfachrii/ 
caufx principum. (Segelt' five aßtcDcrfachc/ 
J>u pttuxs öricDTfflr©ad)C/ caufa contraria, re- 
pugnan« , obftan». <5cmcmfehaft$» * ©efamf • 
fd)a ff ^fachen / communtoncmattinentia. (?c> 
richrtfacben / eaufae judiciales. ©runtfachc/ 
fundamenraliscaufa. J^aubtf.lCftc/principalis. 
Jfyvrcnjubt i negotia heriüa. jjjrrrenfacbe 't- 
Um rfl Icliciras , res profperae. £u hajt fytxaii 
fache bei) ticm Öiftlftf / omnia ad volunrarem 
tuam fluunc * fortuna tibi facutam lucrificam 
allucet in hoc officio. J&cffjchcn/ aulica. ^)U< 



Tf nfa<hcn/cauf* mererxicum. 3a(lbfa(hcn/Tena- 
curam conccxnencia. ifainmc r|ad)tn/ camera- 
üa. ^inberfa<bcJi /puerüia. ^ir(hcnfa(hen/ec* 

clefiaftica. XUagfafi)«/ acrionci.litcs. Äric<J<' 
faf4)Cn/ro«beJlic». £aRbfadK07 prorinciales* 
teil crfacbrti/cupcdias. ^cbnfacbcn/teudalia. ^db» 

UUb i'cben^Mbcn/cnminalia.inqrifitoria. gicW' 
facben/ re$amatoriae. gumpctlfacb« / «ogae, 
gcxr3e,ncniae. «Wdgbffacbcfl/<i.ÄBCd5t<facJcll/ 
iervitia ancülarum , fervorum eaufae. SRittd» 
fadjen/ res induTcxentes. adiapbora ( media. 
5ßcbmfad>eii/ idanfvU 35<f fachen/ parerga. 
DcoI)tfa(hm/ eaufae urgentes , fummc neccflariar, 
fiUlbfarhcit / pignexaticiai , bypothecari«. 
raebtfaebe /pompa , orten ratio. &abWfad)c/ 
res adfenatura omagiftranim percinentes, it, 
dchberaroriae. JXfd^t#fad)e / judiciariat. 
aion^fachen/ religiofx, theologicae. ©cbanb' 
faf^CB / faed je , obfeanas. © djtirifacbc / res ap- 
parenres , prophafis. gfhtlmfachf / res fcelefta. 
(Ecbinipfiacbc/famefai , ignommiofae. @^dnt< 
fachea / rlagina t fcelera. (^chmachfa(fie / co»- 
tumdia? , convieia , injuria«. <gcbult>fa<he7 <re- 
dita-debiea. ©pifjfaricn / res »ntricata , pen- 
culofa , aftutiarum & fraudum plcna. (Sfabt» 
fachen/ cmcae.ci viles. (£faf^fad)fn/polincae. 
<5tciJf rfad)«U/ ad cnbuca * cotlcdas perrinem- 
ecs. (Sttafj'acbftt/ muletam dr pocoam coocer- 
nentes. ^treitfadjC/ res luigiofar. £r|iarilrnr» 
fad)C/ berediraria. $TaDCrfa<he/ luduofa. %a$ 
acitt>|'a(hc / Laudabiiis , praeclara , honefta. Ur« 
fache / nefaoda. Ur|'achc cauia , ratio Ulfa che 
OCl'tDCnbrn / cau&xi. Sß.ijjcnV.chcii / res aqvaef. 
cm. vüJciberfachcn/foBm ineac. •2Ucl(|ad)t' / res 
feculares , mundanae. aßjrfurfacbe/ cau(äeffi. 
ciens. Sk ij>ilblir|a(fie / caufa f ormalis. <tnfe« 
Utfac^e/ finalis. ürpffm|a4)C / matenalu. 

flGoliarf^facÖc/ falutaris. ©cmeüie3GBolfart<« 

fache/ caufa qrae publica m utili rarem concernir. 

QBortfacbe / Tcrbalu. 2ßunberfachc / res admi- 

randa. ^.iblfacbc / debitorum foluciones con- 
cernens. Saubcrfacbcil/ iocantamenta, praefli- 
giac. 3ai^rtfa(hen/ negotium lenreprocedens. 
xentfacbe/ rcsccntenae,/ru criminalcs. 
fächelt/ cenfiticae. 
(r acblUtg / t»fe / tum tß in ufu % frJ Jfcompof. *8cTUf # 
facfrlina,/ cauia, ratio, titulus , opera, font , femi- 
Darium , induetus , impulfus. SJfriirfachlin^ 
iUfTinMc]en / mareria ac feges peccari. 23c rur» 
facbuRg eine? Slnfcblaqe^motus confUü alicujus. 
Vkmm mm H 



i6$7 



1658 



(S4c^!i4) / adj. paiäer in ufu nun tß ,fed compoßi. ©C- 
niCtiifdcbhcf) ' ad caufam corumuncm fpeclans. 

accciTorius ,y acccfloric , fccundanus , fecund*- 1 
fio. UrjVicblid)/ id, qvo.l «.anlieft , &iatione 

, *hq» j fic , dicitur etiAtn 3?aiirfdcf)(id)/ q«od raa- 
cenam pracbet, titulum babet de argumentiert. 
5i5u*Da'filcJ)iid) / cor.trui ms , pugnans , diffenta- 
ocus i aiverfus , 15: altrovex furo , contra , in 

icontrariam parcem. ^ici>tT|acf)lic{) fci}II / con- 
tra ttfh Je rc . niii.advcrfart , tctragajri. 28»*i§cT 

'w3eu*c|mDcfoaiU)er rüiCrerfa'abliüV 'nirrnca 
(hoc i-mi 3c aqva. ffiicbe rtfchjic&c SReinungen/ 
opinionck contraria?. 
^Ji<J;li4)f » it/ t>U C »o« iß w «/« • fedcompof. £atlbt< 
fi$d^<J)fiir / cApuirci, pnncipalc, fcSfid.qvod 

„prmuno loco cft. s Bia\i !<l \)\\ä)Ua l con- 
tranetas , rcpugnantu , ad v er Utas , oppo- 

©ad)Cn vrrbum intißtatum , < a-w5 rÄ Ulf '.chlU / * 
S&rurfaebeH/caufam cfle. <£tW 6ie£anDtl fclbjl 
»ii tn )'ad)v*t ' ca» mulcfhas ipfc contraxic. (Ein 
Uiujlucf KnirfddKB / januam patcfaccrc maJo 
' l}kuu,, (äklt bat Den ö.ij »erurfdd)f/ divm» 

»varuiaruinvexcrc Cf » ' 1 1 f CIUK E UT [ U (b C 1 5? r a 1 1 F 
h»a poutione» importaru aegueu dme». 

»3ad)er/ Oer/ ntc hoc McurrU.ftd ÜJerurfaefrcr / t>er/ 
aul'a | matcria , au&or , monttor , fvafor : dtcüur 
ttiam jp uibair|V«dKV / caufaprineipahs, prima 

. i'gja.. 'iUicDcTfad)cr / Ott / hoftis, inimicus , pars 
•arl verfa, antagonifta, diflcnucns, repugnans. 

©OCf / l»CT/ p'. &h(t C / frccui. Cujutdimin. 

Cr a\I!ein / sae / facculus , facellus. geDerner 

»Sacf / culeu». AÄrincr <5ticf / faccus fctacetis. 
Surch, einen ©«ici4efei8ff / faccatus. ©ie wirb 
fo f<freu|liet> mit eill©JCf/ retra iniTarutriive- 
tufti. (Sinen in t»en ©aef bme injierJcn / difpu 

tando implicare , clingvare allerem. 23fr Den 

entfern überm i<j / Den ftereft er in ©arf / q*& q vis 

potentior, eöinjuftior, /Twpoccnria in vi <fc ar- 

mis poflta cft. TJftr^flfcrmrjrDer trerDen in 

fc :.<i «U'!t.'i.lt / parncidae in culeum infuuntur dr 
aqris fuffocanrur. ©atf tliambro faemma pro- 
terva & lafcita ponitur. ©ic j|t ein lofcC ©tief/ 
peuila^ns, procerva, procax muliercft. //. tr HCl 
rf:fh/raog porriirrl non pervium, Cln C^5(;!ctn/ 
|b feinen ^ordig»?iiej r;at. 
IBetrelfncf / &$raci)a|arF/ mendicirai, g^pera 
xncnditi. 5Ben(dfdCt / cnbxum polliaaiium. 



$rctfa(f/ viJulut. perula. ijüit^ü. icrotuai 
faiccinum. ü/ loculi. £ubei|V.d/ acxi- 

cularis tibia. v^Dei'Uef / folltculus ovorum. 
$utrcrfdcf/ Taccui pabulaconus. ,($ara|U(l/ rc- 
nculut,rctuuluin. (>>aar el|%lrf / prxftigiatorif 
follis. ©eltfacf / marfupiurn, funda. j£).ifer* 
faef/ faccus avenae. ^.unelfaci/ ferotum vervc- 
cinuro. J^). (£i)i'i|tfari/ faccus feenicus. J^eOO« 
/rv< vSUUlilCf/ hicus, Jäicliwtjn qvo *ra public* 
dtftruntur. .O t .if - ki utuin. J^J^pj .B/Jif/ 
faccut lupuli. J£>UieU|act / (conum, mcictiiX, 
proftibulum. v j^ U'i' *Öeib|'ait / afcopua. 
ÄoK /fw ÜRolfctlfacfV coluni fen laftis. jf tVB» 
fad / ücculus nudelt fatius, ad calcfacicndos 
ledulos. Xldge' ftvt ;if ; faccus paeniten- 
tialis, veftis Iugubns. # !cii?Cl*|"utP / hippopua. 
£n;.ppfaef / bulga, pafeculus. Scrniaef/ fac- 
cus frumentarius. jt'riüiCrf.U'F/ facculus her- 
banus , Aitd. m*nica Htppoc>a:'h. 5iUHClfjcf/ 
^ ©(fyrot * 25lcOl"vTcf / tolliculus pro pilts «Sc 
grandme plumbca. £un|tfatf / duüur facultas 
arcisc^ücicnciaium. ©emeil ÄUtilifcfi ^auf ein* 
mal i1Ut<|d)Uttcn/ omnes artuloculoi üraulcx- 
cuccrc X.lU.jenfacf / qvalus.fifctlium. ^UHI* 
peilfacff / funda pauper, Jaccusdccnctu, Jacerus. 
5K iDenfarf. cxfca vcrmium. ^äifacl/ excus- 
fonum 3Rantcrfacf/ penularium. COiutler clc 
dtfclfacf 'J.f/JyW£prnfacf / culeos fannanus. 
Slebenfacf / furfifeus. ^cilfentafelfacf/ fundula, 
orca , bararbrum abaci fr/ azeae crudiculariae. 
tyf'ancufjct J'umitur D)oavarma faeet Jotum . wir 

provnb. fpra/fenfaef bai fetaen ^oDen / faccut 

Clericorujn incxplcbilis cft. ^fefferfacfc fr 
injurüm ac iitvidiam »pptÜMttur Nobile* noviter 
creau, novi hominn. ^MauDerfacf; loqvacula, 
nugigerula, garrula. ^ompfitt/ caligae folli- 
cantes, indr Jpanfi ^Wpf icf / oftentator vanus. 
^JielM iifacf / facultas conetonandi , mde: (Eint 
ircDuu ..ui' Dem vs.icre fcbtiiteln repente, fubi- 
to . y' <x tempore verba facerc. $u!feTfaCr7 
pulvern conccpuvuium. ijoerficf / facculus 
fcorceus. (äccipcnum. ©iltlfaef ' falifcus, veo> 
criculus fartus. ©dE)iint>jdef ' fccmina iuipudi- 

u (Sebicbfacf/yivpjbüfenMcf/ funda. ©rJb'ap» 



ca. 



fivt(&cl)\cvfid i mulicr fordida , negligcns , cec- 
nofa. 6(jf3p*' Cive ©et>ep$f.iCt/ idtmqvoi ^Ai 

mclpff. ©d)iilfacf/ fifcetla. ©eiijefaej / co- 
Ium , vu/gi colstoriuni. ©parfarf / fporca , im 
qvifecuTua dtvonilur. Stiumpffatf / raantca 
lanca. 2ßat|acf / nwmti« fcoxeca. 2BanDen 

m 



i659 



1660 



fgcf / crumcna, facculus ad bracbiurs* pcndens. 
SJ&üUeufacf / culcuslaniger. %ityll\<ldiCt »am- 
mx pcadulae , uberadiftcnta. 
*S»ujcn gefacfef/ in face um reponcre, condere, 
^tmpooere , öemittcre in t'undam. ifom ffllf <W 
Caccaic fruincuc.ro. (fr i(l (jefacf et nvreen / in 
culcum infutui Jiqre in flumen abje&us cft. 
^aef Ct e/un .y vcifc i.iem »otal at <]v i&d)ve>U\£tt/ 
prxgnans Cnmpof futtt : 3|bfacfciV farcinam de- 
ponerc. £ ;n £ul abfarJcn / faecos farinaxiot 
amovere , alinum onerc fuö levare. ÜU\ * »Illf 
faefen/ aliqvid onens alicui injungerc , farcinam 
raiponefc (£5 mmir viel Unrtefegenf)eit aufee 
fjarr nH>rt*cn/ innumem molcfhit prxgrava- 
»usfurn. ^lU^'.'.lfrcU cxiroerc aliqvid c faccis, 
evacuarc , inanirc culcum. ^(j) ()abt tllid) o.an j 
CUlS^il ' iltct/ ad 1 nci us rcdaclus, omoibusbo- 
- 011 exh auftus Tum. $eja< feil * €infarf rn / 6c- 
cum implcrc, oncrare, refercire. (£r baf fid) 
<nt>em2imt tVOl befaef et / ftabilmtrcm fuaram 
officio ifto, collocuplccavit fe. pecuniamcon- 
feeit maximam. 3Jean fau nic&l tltliucr vi» 
frtcf cu / racioncs noftras augere , tonunas ampli- 
ficarc de exaggerare non feraper pofftimus. 
©Utcbf icfcn / mtttpbor. dicitur pro concumcliii 
artkere, convitiaxi , malcdicerc £)4tf SDtCnfd) 

i\} greulich burchftefet unb Durcbburct werben/ 

Omnibus contumcliis oncrata eft hxc feemina, 
damore convitioqve petulantiftimc jactara cft. 
€n:faden/ Vott.dtntur proUbfatfitt' tollere far. 
emam. J^neinfaefrn / awi^infaetVit/de- 
ferre in becum. tßcbcnfacffcn t fcorlim in mar 
- fupium inten*. Uberfaefcn / »actum nimiom 
implere. Umliefen / ex uno faeco in alrerum 
crankt'crre ^ r 11 cf) : in neue <3a Fe u im" nL tt / in 
noiii faccis r.umenca deponcre. SSifbtfV 
faffen/ dcnuöiulcis infcrre, £5" mttaph. cumula 
re opprobr.a opprobrui, 3er|aden ' *^ fW V 0 '* 
3Dnr4'|äcf ifl / confeindere maiedictis , convi- 
xiisverberarc. 3«fimnwafa(fcn/ oiftodirc, fer 
▼are in faccis. 

(25(1 Cf Cl & i^i'Cf tU&rf marfupium , crumena. 
@;-mftn:r<3ccfel' fifeus, »ranum. ©dtferfe! 
fol : is £r bttffinru J^eHer hn <Scef el / ne obo 
lum qvidem potöde 1. Won tntig (td> nach Dem 
^refel rictXfll/ facultatum ratio habenda eft. 
f^fCrVI rtiamnomtn mimt* rß ■vülaru Vjiwri» impf- 
rutln. (»ccf lM^iligfniir*/ ficiu«fanftuarii.| 
<£tn halber öecfel / d drachma.femifidu«. 

ectfeUn/ ßcfctf clt / loculoi, m«rupu conficcrc.' 



I £id[) txfccfdii/ rebus fuisconfuicre. OiHifcddiiy 
nummosconfumere. (£inff{ff!n/argentnmcon- 

<Secfler/b<r/cbirothecarius, marfupiarius.faccu. 
lorumareifex: faccularius tutem tjt txnl&tuuU 
fcbriMDcr. ecctler riiam dmtur colljbiftcs, 
menurius. 

<^CCflir|)[/ Uu &*dv. formam facei haben«, era- 
menam retcrent. Dicitur ctiam @«fclbaf(A* 
ScefUrifct)/ qvUetitm expaiuur; m foima fivt 
taloreficli. 

(&QXt I W</ vtlerum Cernumoium vtflmrnti & 
tegumrnti grntu , Utint: Lxna , cS" fagum, umdt 
vtttit XQ\Qtt I ex dntifvo Saxtrt. voetb. $) v )i)/ 
uxor, g<®aFe/ügum, itättt pn+r. fit togimu- 
liebris , bodii auttm pro thtratr S5 a\6vu ptÜork 
itoumnttofumitur. Dimw tft OÄfleai / $09 fru 

€ÄP«n/ fagula, «nif Ä»i|^»jcn/ A Äaläfinn/ 
thorax partus, & togula. 
CT dlfC / Sie / navii oblongac genus : poßit diti 
Triftii. Eß enim rmvicula angujta inßtt dromsdk 
vel cMtafiopu. 

©CCf(f / MC/ caleeolus , foccus , cujus dimin. rß 

vfpcflein / SM / focculus. A c3e<fe r)I «^ra. 
Socfie^f. €in 6ocfict)ter/ Der Qotf<n aniaV 
otxr auf ^oef cn »'eher/ foccatut. DtcHur (god/ 

« 0*?ef / fvtmtdmodum ttiam Joccum k facto diti 
volunt. 

/ W* / colum , qvalu«. SDefnffigr / vas, 
per qvod vinura rlucns colatur. ^ild)fci^e/ 
colum lactis. ^>i>pfcntei^C / qvalus lupnli. 
^Bad^Klije 1 colum junceum vti fpartcum , pex 
q v.x cera defuu colatur. 
iSciiJCII/ gefeilt / p' «p» 1 . per 6ccnm ex primere , de- 
mde ijvö>untfc mu.-.c colare. Qjicr / iß; in / 
'ei ; .'Ii / ccrcvifiam . vinum , acetum colare. 
Bilder feigfll/ faccharum per (tramenra^uer jun- 
<o» dirrufum colare. ©efeigere* @i'tränff 
(d);necf c mehr fo qut a I :> nn*]ifeigefe i 1 l >q vor co> 

latus vires colando amitrit. Compcf.eß : Olird)> 

feigen / percolarc (St»i)tf Surcf» Jfteefpanic 
öurchfeiaen m chartä btbulä percolare. Akdici 
voc*nt ^ilrnrm. <f lUl'eiqcn/ rß imbibere, ficui 
& SSerfeMjen/ exficean. 3c r Kig<w p«co- 
lando dcbilitari, diminui, cö'perirc, fivt con- 
Tumi. 

r ei^unq / We/ Mtditit dkitur colatura , «L ipfe 
ääta colandi. J?;.\ cb' '. mm .; / percolandi aftus, 
^ 1 .n' percolatio. Vlbfei^UHg / dcftillatio 

•2Rium mm üj p« 



i66r 



0a 



1662 



per juncea* fifccliai , vel fpartcos faecos, Mtditk 
filtratio.gilCnruiKl. 
(giC^Cn / £5" 'ScrfteflCn / forberi , imbibi , ex- 

ficcari. ©er $riifln »erRcgct/ &• »erfdget/ fons 

intermittit fluxum , clauditur, ficit, foncis vep* 
intereifsc yel averf* Amt. £)a$ SÖafjer ift v ein 
flBinb unt> ber Tonnen pcrjtcget/ humor ventö 

dr Sole daerfus eft. 

(Setacrn / ö 1 ^aiflern / um», ctmpof. &w 

QCn/ vicAi.G formt ju.idrm <fl ijvod Stbrtteßcn/ 
emetiri, dimctiri: imir (Saiger / Der/ meufor, 

8^ ^aiijci un.i / /meafio , dimenfio. 

©ä / f&eil / (JCf&C t / fercre .fcminare , femi- 
na fpargere. Werfte foejl / hordeum feminarc. 
SßiC bll fftcff / fö »«Iii! ernben / ut fcmentcoi fc- 
ceris , 11a meres. 3"m dßalbCR fäett / dcdimidi» 

— * parte firuetuum paeifei cum aratore. Compvf. 
Junt : QMfflen/ * SBefilCR/ locumfragibuf ob 
ferere , femma terrae mandare. (£iiicn Ziffer 
MWI / ag"«m conferere. ßtöfe (Sitten an$< 
f^ill/ morcimalos obfercre. <£infSfTl / infere- 
rc, intemmarc, fuimetua jaecre. ©er «Samen 
i\\ in nttjcf (frbreid) eingefdef / terrl grcmiö 
mollito ac fubaäo fernen fparAira a ccepi t. 5löic- 
befläclt referere. 

©(irr/ Oer/ tfiri/ &amänn / (ator, feminaror. 
Cricrinn / Di«/ fcxmina Ammans , rufticola. 
Unojucfgfo'cr/ fator litis, feminator maloru/n. 

2lu$|dcr / * 2fcfo*er / »dm q-vod fimfitx BÄer. 

Engend er auclor mendaeii. 

Qjttt/ Ol«/ p/«r. ©a feny Temen, feges, ferne nris 
gruljfiU / fauo feflmaca. (Sommerfat i fatio 
verna , rjrimeftris. ©p4tC ®at/ fatio fera , fero- 
tina. 9ßinffifat/ fatioautumaabs. ©te(5at 
reiffet / fegetesflavefcune. frumentum maturc- 
fcir. I^Dr betrat/ ante fementem. 3ur €at 
pflügen/ arare arvum , prxpararc agrum ad fatu« 
•ccipieodos. Slbcrfot / frei eu*m <Sd;nialfar 
roedre foUmittt rß , q»od fccundi vice in agris 
COnfcri tur , wl braffu* , nrp« , c*nn*bU , linum , er 
p*. Cinfaf/ fruftus pendentef. 

Oöw / & (ga ine / Oer / pfar . Samen/ fernen , # fe- 
mends. (Samen f^H'fm/fementare. ©er 
Game gebt ailf' fernen furgir, exit, prodit, gran- 
defcit. Dunm. r/Z Gämfctn/ Das ' parva femma. 
Sugeitt'fanien / femma , W fcintillulas Tirtiirum. 
Sic meto. Junt compofit* cum ©(Wien / .* 3tql(tV 

(amen / fem. aqviiegi*. ölmetefamen/ fem. im- 
meos, SJnidfamen/antfi. J&afiuenfamen/ozy- 



mi. ^Ubfamcii/ pfyllv. SRaiBranfamen/majo- 

ram. f^<!fcn|>IUCIt caryuphyllorum. 9BliriJt< 
filmen fernen zedoarix. drc. (Samen etttm me- 
ttpb, fonitur pro fvacunfy caufa* prineipio» in-* 
xremento , Ö* nutriment». Unalftcf^famCB/ 
matexu de caufa malor um. gaßttjamcn / illc« 
ceferae. 

(^flfttCÖ / verb.fimflex in ufu vixtfl hodte t pto qv§ 
diätntu: !ßcfamen/ propr. fernen tare, &met*ph. 
augefeere, multipliean, amplificari.augmcnra- 
ri. &at Unf raut befamt fiel) Icidjt / zizania fa- 
cile coalefeit , vel a J olefcir. ©nen «IcfcT befa» 

men / agrum conferexe. ^efamete gelber / ar- 

va fementata. 

$efamtma/ Ott / fi< Oä« 55cfomen / Teminario. 
SItffrbeTamung / agri confitura. -jyeinbefa» 
mung / vi t mm facus. ^iigenbbefamiing / femi- 
0anum vixtutum. ^efamuRg tot tinfrauti/ 
incremeneum lolii. 
*34mig/ *<gamid)t/ feminalis, femeneiem« 
contenuneus , eonfcminalis. Utlfiimig/ qrodl 
femma non profert. QUtcIf^mifJ / Amine abun- 
dani. ^Ieinf4mig / femina minutifllma pro- 
.duceM. 

©cftimlg / t><J« / idem fvod &amt : mtai Urnen in 
ftecie: texturam , propa^a<i#ncm. augmenrum, 
Ö' procreacioncm. ©Ificf^ijeßmig / prineipia 
lortunas. 

©äj/ fätgen/ gCfSget/ ferrare. ferram du- 
cere , c5 cum aliqvo reeiprocare. 4>0(| und 
(Steine im 3«<b tbaufe fa^cn / ügna dura dr lapi- 
des in ergaftulo caedete fereis. Compof.fitnt: 
Slbftljm/ defecarc ferxi. 5ln & l^efiiaen / ferrl 
circumeidere. 3>n\ d) * ^ nf iii>en|äqcn / diiTc* 
care. (Einen mitten oonetnauDerfägen/ allstem 
medium ferrä diAecare. vEtufdgco / leviter ferra 
cxfecarc Z>iriturrcür*i^u$i4gen /einen $>anm 
ansagen / arborera ferra cx(ccarc. 25onf man» 

berfagen / * 3crfa\jcn / ul. av»d gtntytvcf fUgenV 

refecare ferra. 
(5 äqer/ Oft / ferrarius , ferram reeiprocans. Gl« 
gerinn / X>(t / faemina ferra aliqvid refecans. 

J^olifÄger/ ügna ferri» caedens. Gtcinfiger/ 
hrhotomu». Sic "Hb £>uid;< & Sctfi^r / Ju*t 
diflecante* ferrit. 
(?^ge / Ol'« / p/«r. ^»jen / ferra. Cujm imin. efl 

<S4g(ein/fio^^gcld)en/Oa0/(crruIa. &ai 
unangenehme gurren bertSäge/ ferrae Andcn- 
tis acetbus bvuor. ^anDjage/ fcira rxunubria- 

ca. 



1663 



ta. 6d)rotM?C/fcrradcntaca. ©fop|«\je/ lrj- 
pus. ^jm.iroge/ cuiict, denralc aratri. 
©<Jgi(J7 *di.& advnb. it. ©fciefct/ icrracui, dcnta 
cuj. £d*]id)r rSKcpcr/ cuttcr dcntanu. ©d. 
fli^fC 5Crrurcrbl4(ter/ folia herbar um crenara. 
Diatur rüam ©&jbaffy (01 cuo(o», inftar denci um 
ferrarum. 

6>öft/ tntjtur. ©äftC/ fuccui , humor , li- 
qvor. Cujtu iim. ©ältlfin t>a*/ üq^aniina, fuc- 
ci liqvidiorcs, *£incm n> in einem Huben 
ۊftgCB geben/ blandicndo cor ngere , mulecre 
dicri« f dulciloqvio moncre aliqvem. ßider 

©aft/ fuccoscxfudatM, ipflut. ^Dönner ©aft/ 

fuccu« tcnuis, liqvidui, ©äff (jcbcff / fuccum 
cxccrncrc« gibt ©<lft/ fuccui proxumpir, 

cffiuit , profluir. (Safr autftTÜtfen / fuccum ex- 
pnmere. ©äff Poll ©peifcif A chylut. ©aft 
ten unreifen aßeiuhecren / omphacium. ©aft 

tri Deff Deumen / humor , lacryma arborum. 

€a('t w>n $alfambaum / opobaliamum. ©aft 
OU^ 'Waafumen/ opium, &aft eltam noTtnun- 
fyäm pro fudor« y cruore dicitur. Um iuitut 

Jpauen / Daf ber rute ©aft Darnnfc g< h t / gladio 
gravi ter ferure , i.e. ut Jängv'u rxudtt. 

SllAn&faff / conferva radicitenul». Qilocfitff fuc> 
<u»ai»c. ibeofnp|af{/ ffrupusarremiGa». Sfter« 
kCTSfaft/ fyrupui de fueco berbernm. Sßirnfaf t/ 
deeoftum pyrorum. //a'Jlpfclfaft / fyrupui de 

Somit. (frbbeerfaft, tinclura t baeca t rjgorum. 
;ud)t!nn ;en|af'r/ Hob de pulmoae vulpi». @ra 
■af |'aft/ fyrupof ex fueco granatorum. j£>eti)Ci> 
beerfafr / f/iupu» m vrt i nus. J^crjf i ft / fyrupui 

cardiaco», xiuj ©rarffafr. «pimbeerfaft / fyru- 

pin ex fueco fru&ui rubi idxi. /)olnitbeT> /n* 



©a 



1664 



pme_ 

feinrerfaft/Rob fambuet. Jfrouiqfoft/ mclligo, 
fyrupui mellitus J?irfd)l'ift / fyrupus ex foeco 
cera forum acidqram. 5?ccf rifjcnf.tft . fuecut in- 
Ipiflatas glTiinhiz*. gungenfafl / fyropus an- 
tihe&kus. Üffagfamenfaft / opiom. <pur;ir- 
faff purgans. OvtCtenfafr/ fuccu» eydon orum. 

Ketcnfajt/viDum. SSofenfaft/ tyrupui/ti* ju- 
lepui roiarus. ©pefbfdft / fyroput Yomitirui. 
©cflfaff /violarum. CSJad)elt>erfaft / jumpen. 
©crmotfa't / extraftum abfjrnihii. QBunber 
faft/ fuccui admirabilis. %itX0tltnU(t/ citri. 4c. 
©afrrn / flefjftet/ fuccum fudare, Ö'depromere, 
i/ fuccurn concipcrc, habere artrahere, ymf- 
fjpft »igere , riaere , florerc. & fftffct :<ü(t/ 
tMi CT rebft/ aculcos in aaimii auditoxum rc- 



linqfit. rpil! brr> ihm ipeber faften m eh baf» 
(en/ omnit opera in eo crudiendo rrafta * re- 
pudia« ccrnitHr. ©ie Jraiiben faften »on ber 
VElben / nv» fueco cerr* augefeunt. Ctmpof. 
Sunt : Älf(en//h/f^ntfdffen/ fueco privari, 
exficcari. Sic dicunt Pott* , bi< ghfo e jjl cn tfaf ( 
rtf/ iagena exhecara , 1. e. epora eft. J>f r SUJinö 

unb©onne entfafren biejfreukr/Tenn Acalor 

fohl humores herbarum exfugunc- Sfccfalten/ 
*8fnf.ifceH/ humeOarc, madtfacere, crorare. 
£>urd)f<if|f» / humiferum fuccum ducere , fuceu- 
lencumrcddere. gorffaffm / fuccum uroroca- 
»e. 3r vt * icrfaften/ ?W cnti'jftcrt. 
MjV * eMllf *Jj<a. af mcculentui, 
fueeofu» , 1/. rofc.du», uvidos, humidu». ©ifr j, 
tiart Obft / poma fucculcnta. €ine faftirte 
ZQtotW/ muher fucc« plena. ©Äfriart 3ld|dj/ 
caro muirea. ©4 ft m * ? lb< gg 

pofl./ur. /Ymc rr üB . (? r i|r gar ein |"i;f {nee QJwicl/ 
pomice and.or eft. Un|cfri] / andui, exficca- 
tui, exfuccui, exfang>ii, retorr.du». 
©Afruircit' Oie/ humidita«, mador, fgvuloi fuecu- 
[™t'*«f>'cccfit a ,. €rttrnfiftigfcit/u1igo. Cf. 
IWvmt Unb wn ante r / etliche *cn febümmet 

<:H\t\qt<U/2Ux res boni fucci aliz masali fuiit. 
©iftcln / qttöfclt 1 medioeriter fuccum anrahere, 
fucculentam fieri , it. humeftere, rorc^cere, irr». 
rari , rorulentum ^roA idum fieri. 23cnn bff 

©enne |urnrf nebet / heginnen bfe^cumc triebet 
iU föftiln / redcunie Sole arborei xevircfcunr, 
fuccum recipiunc. 

<Sog/ fo^cn/ *;cfaget/ dicere, io q »i, ^ 

n ' u " c ' <£tn>iltf hij t n / refore. md.careali- 
q v >J- 3ch \a<\c/ mqvam. gj?,m f ag t/ a iunr, 
perh^benc. cradunr. $Kan pflt^f |ufoaen / pro. 
tcrbio circumfertur. 2ßj c alte ©pri<h> 

roort fa»U/ ai eft in vete rc prorerbio. ©,ig an/ 

fiia l;er! cedö » (fö rt»irb fd>oit gefiiflf loerben/ 

eftjbitur. (Öef.l(]fge:..lin/ diflumfaclum. 3<t) 
nMt]6 llicf)t fMICR/ abhorreo a cnmmemoration« 

hujut rei. 3e^ rpjiis ihm abun faaen / remotis 
arbitus, vrl fcorfim ab aiiu haec ei exponam. 
$tmt ».n Anfang bü |u Cnbe f-qen / rem 

omnem a pnncipio referre. QBa^ ic6 einem fa» 
(JC/ bag f ge l(b allen/ unim ranonem habens 
cunctoi monioi voio. SBa^ foO man tritt ffe 

getl qvi 1 opitf cftvcrbi? 
©a ;er- *tt * \?aacilter/ narraeor, loqrent, 
1 ajens, diecns. ^Agcr/ ttüm pro icfte m /«re f u . 

miiur, 



€a 

unter, Ic v5a gerinn ' M'e / faroina dcpanens J ad 
iatcrrogau vei arciculos rcfpondcns. 'ÜJ.iln'- 
beitfager / vaws, vendieus. 8ugc ufager i men- 
daciloqvus, fallidtcus. U'iitKMcr / nugi- 

gcrulu», fabulacor. *L\ i •• |jg( r prophcta , va- 
u», mantcs. äßctöfagcr an* Der (Schürt/ gc- 
nethliacus : ^liis Den £iSnDeU/ cbuomanricus : 
%\j i>Clt XreiMien / fornmorum conjc&or. 
Sßci M'l Ttini prophecii. 

©agc/ öaguug/ öu/ & Da» (ragen / propritfl lo- 

qvcla, oratio, di&io, narratio, dictum. Sri /j -- 
qvctitijfim'e pomtur pro fama , rumore. (Sc 
TlKtne ©age/ fermo eclebratus, rumor vulgi. 

(Einem in eine «Saat bringen / aiiqvcm in ta- 
bula* fcrmoncsqvc miteexc. ȣT OOU (er 

fenae fd)lc(!)te (Ebre / h*c famigcratio cum 

dchoneftat dr collutular. ftigenfage/ fermun- 
culu» vanus, rumor lnhrmus. £unfcle ©agC/ 

perobfeura Lima. £ic (Sage h.u fid) geleget/ 
rumor evanuir, reftmetus , icdatus eft. ftßi'iö 
"fagiing/ prophccia.vatjcmatio.^manticc. 
e^iitjbaiv vragbaft / »Sagfam / & ©agfamlitb/ «4- 
f§ *.iv, fandut, dicemius, audirudignus, aar* 

• rabiüi. Unfagbar / & Unfagfam / P r0 P r - nefan- 

dus, ucenhi«, occultanau*, incffabilit. ©ic 

?!? mit w o>0: t vö finb unfagbar / «W» uimiw 

■ fbredjlicb/ mirabilia On func incnarrabilia. 

j.m! r c vor u mV, ijfw f 1 • ir.i 5 Du gefagt bflft/ dictum 

in d 1 aum puca.- ^agfamc $äb(CU/ iiCU pesedi- 
canda. 

(^rVlUd)/ i.lrmqvod &A$bAt fft l r Arths, Com- 
pof.aulem Unf^gl(d) txponüur innumerus, innu- 
.«mprabilii .infinirus. (gine imuKlidK 3 Iftl »n- 
( cxpurabilis numerus. jidvtroiAl. tnnumerabi« 

aiV ter * 

Gilnl« cl) ! i'it / bit I potencia , faculrai , habilira« di- 
rKcndi, copiadiccndi & verborum. llnfay^iicf) 

• feit / numerus innumerus , innumerabilicas , in- 
fimras. 

fWitgCU / propr. e ß renuet c , denegare . abnuere, 
> atin.it inflcias ire , negirare . »/. bellum indicere, 
clarigarc. Indt *lbfagung/ We/ ciarigacio, vulgb 
JtjjidAtio , & Qlbfflqer /PtX/ clarigacor. <£r bat 
toi" ^linafcr abgefagt / repudiavir virgmem. 
€111 abgetan tcr y^i'iiti) / intmicuijuratus, capita- 
Jis. Olb»H'|Vatc(^mte/rccttfantcs invirari. ^rj) 

jm^ ihn »iciJfC abfagen lafen/ retocanda funt 
diÄa mca. • 
Olli & QlnfMgen/ recitare, it. mdteare, nunciare, 
fignifitare , indicere. Qai SJorgegcbeOC Oilf> 



(ssa 1666 

fflgei/ teciearc leicionem. ^ nuffagen rüM 
fitpf idrm fß aTod abfahrt, (ginem Die SreuoD'- 

{d>«ft auflagen/ rcnunciareamicUiat. ©eil^nuf 
öilflV.gen/ contr.icium emtionit-Tendicionis dis- 
folvcxe. peil '^voiep auflagen/ lin renunciarc. 
Sin IriUufl'agUUg/rcciucio. & CluffagciV re- 

cicaror. 

^Itl? kucu.' cnunciare , revelare , patefacere , mani- 

feftarc fermonc. (gjd) Ullgfagen / in ludo ebdrtd- 
rum eß viftoriam publicare. Hinc jd) fage \l\iif) 
dü(/ denuncio mc numeros omnes tuliue, vet 
omnia puncla jam colIcgiHc. Sliisfnge / fett/ 
enunciacio , manif eftatio , teftil depodeto. tyüi* 
fager / 1>£ r / nunciu« , referens , rclator. 
Belagen / teftari , atteftari , cloqvi , referre. <gi 

befagt^Die 6acbe(clber/ res ipfe loqvitur , mi- 

niieitariares cft. ^e|Vg!ing' bic/eeitiraonium, 
tcftiticatjo, teftario. SBcfager / btt/ teftis. QSc* 
jage Der 3nuhge/ ut cx adjunöa cbartapatcr. 

5&cfage Der 2lften / teftantibus aftit. 2)a^ i&t* 
fngre/ Aibjcaum. ^> cm x>ai ©c fagfc / praedi- 

caium. 

dinfagen / monere , commonefacere , commone- 
re.aurem alicui pervcllcre, infufurrare. ^in» 
fflger/ t>cr / a memoria, monicor. nomcncla* 
cor. ^infagung/Me/4rt>i36 (Einfügen/ admoni. 
tio, admoniruti commonirio, vuhb infvfurrati*. 

(Entfagen 1 renunciarc, rccufare.renuerci ejurare. 
©em Jeufel entf«(\cn unD aOeu feinen 23rrf (tu 
rcnunciare diabolo, omniaqve ejus opera e^u- 
rare. ©en 2Bc0u|lenenrfaqen/ cupiditatesab- 
jicerc, & repellere. ^ntfagung/ renunetario, 
ejurariot declinatio. (Entfagung Der ^reonD« 
fchaf t / conjundrionts negantia , detrtftarto , dc- 
rraclio. ^ntfaget/derreöator. I^^TJM 

Jortfagen ffive HJcittrfagen/cfFurire, errundere, 
efferre rerbit, vulgare. €efi(lbi^an^ <f«De^er 
2Bf!t frrf gefagt »PCrDcn/ in exceris narionfbu« 
tiiqve ad uleimas terras pervagacum elf. 

SÖcfld)/ D.7§ Di^niebttteiferfcrrgefagt rcerDt:/ nc 
patiaris rem iftam exire acqrc in vulgus ema- 

nare. 

J^er» Sc JP>inf<lgen / recitare, recenfere, enarrare. 
oratione perfeqvi. g< I^t f?cf> fi) nid^t binfdgen/ 
audira h.Tcad aiiot ferenda haut Amt , efrando 
eclari debent. (Jtin^eTfager/ recitator. Jfrct* 
fagUHg Der Briefe / recitatio , pnelcäio litcra- 
rum. 

^rau^fagen / effari , profan, paläm cloqvi. ^<S) 

» tvfll nnc (Krflu#fagtn / mi id) bisher mfd)»Wf 

gen 



1667 @ a ®a 1668 



rti'tl habe / cnunciabo, qvod adhuc fcmpcr tacni. 
iftroaSflArer I>crau-3fti«}cn / liqridius & cnarra- 
cüacloqvi. 

SDOtt' & SftcbCRfaaen / unä ly fimul eloqri , van ii 
fermombus jadari. G$ fagen* flße mit / baec 
una vox omniurn cd. & ift Rief) r giug / trenn 
er$ fagf / eö mui?ea?J anDcre mitfagen/ aon tuificir 
. «jus vox , niü* praedicationes aliorum acce- 
danr. 

3}achXtgen/ rtiMm tß cfhitire aliqvid, obnunciare 
porro , rem fermone proferre. Deinde veri de 
aliqva re lou vi, fermone aliqvidcelebrare. Gb 
ticnt >t lies b6]ti nad) lagen/ decraherc alicui , con- 
cumelns in aliavcrn inrehi. 34> tpollte mir* 
nid)t ttacbl'aawt l*{jcn/ hax de me dteiminime 
fei rem. 3ia<t)f*li]C / fama , rumor. 

SJcrfagen / «Icncgjfc , abnucre, refragaru Gin 
Ol tut verfagen /condicionem derrc&are , munut 
repudiare. $if re »erjagen preecs rccuUrc, vou 
xion admitterc. Gilten öerfagen tß rttam calu- 
xnniari , diffamare, un Je iOcrfa^ec / OCC/ obtre- 
öacor.calumniaro^ 8" fQci'fiKlling / Ott/calu- 
tnnia , obtredauo. Gtne Q3Üd)ff DCrfägCD / fß 
cantaminibut magteil fdopum ligaxe , ferali 
murmure exoncrationem rormenti inhibere, 
cohiberc , amoliri. 2>a fa (]u lig , OW/ reeuäuio, 
rcpudiatio. 

U IHM -Jt'tt / j.'T-r J^crfimfagcri / indicare .fignificare, 
annuaciarc pafljm, öTundiqve. ^uic 3citlina 
ÜUlfagen/ nuociare allatoi rumoret circumcirca. 
Umfagcn eine 0i 1 lu i infammenf URft / conrocarc 
fenatum per praeconem. llmfagung / Die / cir- 
cuicus verborum , circumferiptio , ambitus. 
Umfagcr/ OCt / calator , praico , vocaror. 

UllDei'fagen / prohibere , verare , inrerdicere, de- 

vecare. ^fjj imi>erfage Dir / tt bleiben julafjen/ 
inrerdico , oc facias. Jufonimenfunfr utlDer* 
fa^en/ ä congreflione prohibere. (Einem tai 
tScgrAbmiö unDcrfagen / prohibere qvam tepul- 
cura. UnDerfager /Ott/arcen», liirnmovcns, 
probibiror. UnberfagunoyOtt/prohibiiio, in- 
terdiftum. 

fÖOrfagen / A gurfagen / voce prasire , prxdicere. 
93or Der 3eit lagen/ incempcfti?e, älieniffimd 
tempore dicere. Ginen $rief »orfagen/ didare 
lircras. ©orberfag/B / praefagire. ^ßoXtfive 
*3orherfagting / Ott/ praefagium, rancinium. 

SBerfager/ diftan$ , praenuncians. Sßorberfager/ 

vate» ,fariloqvui , propheta. 
fiÖJbjfageH/ vaucinajti, propheure, facaliapro- 



dere, futura pnecerpere, Ö'rcfpoudere, prvpr, 
▼cra dicere. QBahrfager Ott / augur , artola- 
tor, Corolcgus, oraculorum inrerpres. Qi3«]f)r< 

fagerinn / oie/ fauloqva, prophctifla. 2Gabr* 
fagung / Ott/ augurium, prophecia, divmauo, 
oraeuium. 

SBiefccrfagen / »ort ßium eji referre audita , 65* nar- 
rata enarrare , dicentcmqre prodere , verum 
etiam obloqvi, contradicere, 89 rcfellere. 9ßtt* 
Oetfage/Ott/ wlMio, tt. con traditio, conti o- 
verfia. SEBieöerfager/ 0<r / referem, famigera- 
tor , 1/. oblocucor. QBic&erfagcn / toai berabt« 
fcblaget Würben/ atidrum confilia cnunciare. 

Verfugen / garruic dicere, folutidima: iingvas efle, 
clamando c^blatcraadodc^acigari, vetbis futi- 
libui -J lapfantibus dirrluere. jd? habt* lind) 

genui}fam lerfaget unt> nieder ierfaget / nihil 

profeci accuracilTimis monitit de confiltis meii. 
3uefagett / promiuere, polliccri , in fc reeipere 1 fti- 
pulari , item confcntirc , adentiri , ampulari. 

hingegen itiefagen/ repromittere. ©ai tun 
icb Dir «öl »or gen>i§ \ uefaae tt / hoc tibi de piano, 
i. c. liqvidö finc dubio poMum promitterc. <£t< 
mt bet) Sven ttitb (glauben iuefagen / aliqvid 
bona fidc polliccri. (roüicl fan id) )uefagcn/ 

tantum habco polliccri. 3ufage/Ott/ fponfio» 
pollicitatio. ^UCfage halten/ promifla patrarc, 
prxfVare, tencre, exuere, complcre. 

©ebenen / y @ccjnen / mtqntt /'ß* &a* 

fjen / & propr. ßgnijicat : bona verba dicere, be« 
nediecre , faufta apprecari ; pß rtiMt contramim 
notät: malcdicere, imprccan,t/. incantare, fafci- 
narc.ydomum fortunarc, ditarc, in.it : Ginge« 

eonerer 80?ann / homo fortunacu« , &*dv. ©e< 
egnet / fortunatc , fortunatim. (Er \H mit vie« 
enÄinbemgcfcgnef/ numerotä familiä auctui 
<(r. ©Ott »olle Deinen G()e|lanD fegnen/ marri- 
monium tibi Dsut fortunec Gr Ift mit |eifti< 
eben ©fttem refcrjlid) gefegnet / plunmum valct 
opibus , multum ei forruna largira eft. G( 

ipirD urn ieDermann §efegne(/ in gmtuiationi- 

busverfatur, omnesei faufta acclarnant. .^atf 
ÄitlD ift gefegnet / vcncficium huic infanti (a- 
öum eft. Gr bat lieft fegnen laßen cantu * ma- 
nu ofrenHonem lerari fecit. £>er sDeenfco 
iff an^er 3weifel gefegnet / hnic homini nefao 

qyid eft mali mala objeclum maau. ^tt^fegneil/ 
Compof.propr. tß bcncdictioncm finirt , fed etUm 
tß med darum miracula carminibus & fateina- 
sioaibu» facerc. Sßefegnen/ caimine aüiqvo de- 
SRhd ui 



1669 



1670 



canrarc. £111 fernen / btnedifrionem moribun- 
d o impercici. £)t* X «Der roerben Mll Den SR i: t > 
fCttl CUl Al'canc t / infames figoo S. Crucis mu- 
niuntur a mair ibus i'u 1 s. 23crfC0JtCil / de votio- 
nibus Alis diras invocarc. StficDtrfcgRCn / n»« 
ledifta cevocare. 0)i M inuf fü fiiiuKU / fcaf 
man aud) tvieberfeqnen I an / mala omina atqve 
execrauones nunqvam toto pc&orc judicacoqi 
prxcipitentur. äerfcqne n ' attonitum tun, ftu- 
oere . muari. €r bat |id) Darüber mol rceftt |er> 
rrTUJCt ttnD jCrKa.net/ pavor cum admuationc 
cum dcHxu. 

^Ctjncr/ Oer 1 benedicens, fortunans, gratulabun- 
dus. vf i ^CVinit / Die / piatrix , tarn na , voca 
pro falucc alieujut nuneupans , flu facicns. Srd 
Cr i'ijiu i inn etiam pnnitu, pro venertea, incanta- 
ericc , laga , & fepulcrali magiftra. viliiil e • ,iwr ■ 
facerdot , bcncdi&ioncm facerdotajem agoni- 
zanti conferens. Serfcgner / Magus , malcri- 
cus. 

©e omina /Die / ^eqen / it. Dos vrcqne n/ be- 

nedittio , gratulauo , bona verba, votum pro 
falutc* faufta acciamatio : porhtur t'iam pro in- 
cantamcnto&'adjurarioncmagica. <£ in c 11 sSe* 
flilt tvottuiT fpred)Cn/ cantamina rebus addere. 
^eqen qvoq, fumiiur pro opibus , facuUattbus, 
divuns , ommbiMqvc boni* ä Dto conceflis. 
Sin l*Otte$ vr caen t|i - lies gelegen/ Deo dante 
nihil noccc mvidia. I/a dteitur M t >i!n K.U'ii. 
fruetus proventus annuus. $pr n fc^Clt / fr u- 
snentum. reditui cx agris. 3BciHfcgen> pro- 
ventus vidi. J£)iill£fc4Cn/ rei familiaris accev- 
fio. ©cltfeqon/ arHucntiadivitiaruin. ganD 
fcacn / uberras , foccunditas agn, bona frux. 
£)ti J6hmncl^ £ cu'tv dementia eceli, tempeftas 
commoda , temperata. (tbcfcgctt / autrm rfl (o- 
bolet , liberi »pignoraamoriscoryugalis. $rif; 
benlfeqcn commodum, utilitaspacia, (äluraris 
fcmporumtranqvilliras. &ßunbcrfcgcn/ uber- 
tas inefVabilis» ftupenda fern Ii ras , benignitas 
admirabtlis eceli , vrl Dar. $<0 frommen Unrat 
ift allzeit <8c§cn / piorum opera in benediftio- 
nc permanent, ©er IcßtC i£ Cgcn / aeternum 

Vak. Einern Den leijfeu \£earn atben/ commen- 
daie ammamalicujus in manut Domini. 21bcr 
Älcubiicba' Vreden vota fuperftmofa» 91&rnt>' 
ftgen t bcncdi&io vcfpcrtina. SDJiTqenfcqen/ 
snatutina precatio. ^raiirfegcn / bcnediäio 
ccctciiaftjca, facerdotalis copoJa. (iluiftcnlV.uil/ 
Chnftuaorum vota de fufpiria. €lccvn i ßvt 



tcr ASKuiterfcifn/ benediclio parentum» pa- 
rernum dr maternum votum. ^eticvfcqcn / tm> 
precatio ignis. ^)eten> ftve 3auberjcaen/ de vo- 
tio , priecantatio. S. ildicn ftve ^ricltcrfeacn/ 
bcnediclio facerdotalis. JXeiiefeaen/ valcdidio. 
Cr d)lani}enfnun / exoreifmus. ^pettfegen/ bc- 
nediclio fimuiata. ^ i ( 1 1 atli^.f n / necromantia. 
Unfein / infchciras,malumaufpicium* fatum 
durum, fortuna tridior. fiSctterfc^cn / exor- 
eifmus , y cjuratio temperratum. Wlltl^fc^Ct/ 
Carmen Thcflalium , Colchicum , vulncrarium. 
S&affenfeoen/ armorum dcvotio. 

©eqenl)aft / e> <r eaenMid) / Mdj.&aJv. benedidus, 
forrunatns.if. (clix, dives, abundans, bcatus. 
£eiU «hafte J^anO / minus rortunata. ^tb<l 

begehret »egcnbnft lufeonz unusqvisqve qvam 
beatidimus die vult. ^cqcnbafrc £he/ conju- 
sium feccundum. Unfc^enbaft / mtauftus , in- 
fclrx , torrun.T maligna nubilö perfufus. 
©efeancn / valediccrc , valcfacere , confalucarc 
alciiis. j>k\c 3iitlid)lat gefegnen / via cx- 
cedere , de vita migraA einen auf ewig g(< 
fernen / seremum Vale alicni dicerc. (gefegnen 
fiw fltfe <jefcf|tten rfl rttam crucc fe ftgnarc. ©e< 

fegnnna/t>tc/ »alcdiöio. ©efegner/ Der/ *aie- 
diecns. ©efeanet SBret/ pams confecratus. (>>e» 
feglietcr bleich / cahx coDfecratu». 

©aiten/ 

eborda . fides, nervi Tonanret, Sunt , 9V1 &att 
ten k Ldtmorum Srld drdueunt , frd inaens difft- 
rentük rfl inttr ptlum iflmm dunoirm $5 rigxdxwrm 
$$ttnuxoTA h*t mvmmUium inUßm* Ms «r^, cen- 
tort*. Stnbitur Sutern ^aitC per Q\sd dtßerrn- 

tism (Seite/ latus. O aiten auHicben/ aptare 
chordas, obtendere fiJcs vcrticiliis. vraitett 
fttmmcil/ corrigerc, contcraperare , concordarc 
fides , intendere chordas ad juHam harmoniam. 

©arten ablasen/ remitiere. Raiten abiteben/ 
ßvt nbrei^eu / demere» incidere nervös. Sluf 
ben Raiten Fennen / fcirc ftdibus. 91uf ^en 
Raiten fptclen/ cancre fidibns. Sluf Raiten 
Iii eidu-w / fides plcltrö ferirc. ülufgejogene Sab 
ten / chordc intenr«. Unaufge|rqene sraiten/ 
mconten xx. ^mnicv auf einer VbaUe leoren/ 
chordä oberrare cadem. £>ic o.rr?(te / fror grd' 
befie^atte/ hvpatc. X)ie ncehfre an bergro§e/ 
parhypatc. ßw'ntfattc / nete. /Joartfaite/ 
paranetc. Xerilatte/mcfc traitc naei>Dcr Xcv 
liciunus. ^nftnimcnt mit einer «caitc/ »o«o- 

ebor- 



i6yi ©a @a 1672 



chordon, mit Vier ©rtitcn ' cerrachordon, mit 
fünf ©aitM / pentachordon . mit fe<fc< ©aitOl/ 
hexaehordon. ^niltCtlfr.trcn / tides : cftudinum. 
(Seigenfatten / pandurarura. 2)rat« 3"ftfU' 
mau * 3iCtrrfaitcn / fides ferrcas, A «nex. 
Vrd;.-.f|'.;irc«/ fiJcscx inceuiniiovmm. 9Bolf$' 
fairen/ luporum. QBolflingenbe ©alten/ Co- 
nanna fila. §rcubenf(l(ten / H!a folantia curas. 
ISrilHcrfaÜcn/ckordaBqYeruUe. Dim.eß: ©aifi 
Uilt / nob* ©aitqen / ÖÄS/chordula,fidicula. 

(Seiten / pro (jvo du imta^tf ailcn 1 1 e. mithatten 
b€iti\)Cn / inftrumenra mufica fidibui obren- 
derc. SSülbifaittttiantt/ <heljr»nerYttconfo- 
nts , refonantibua opcimc inftru&a. Uilbf fäi- 
fCCC ©eifle / pandura pura, fidibug carens , muca. 
€inc3ittcr red)tbefuiten /chordasfexreaiin ci- 
charä probe difponerc. 

(5ciÜid)t/*JirH. nems» fidibui ÖC chordii inftru- 
öus , difpofitus , conteneus. ©aittdjre frl Den/ 
aemula chordarum fila. 

©dp / X>tt / antiqvum vocab. Gothic, fvod in Belgh 
etüunruminufu tß , fagiteam notans, hujwqyvocii 
Latma fönt £5" parens. QtH emm fagittam a Gmc6 
0myf&, out Latin. Sagum dtrivar.t, out etiam a 
fagaci ictu , nun adeb Jagacu mihi fffe videntur. 
Alid&4e&i <5aiW # ©aun fWfl diSum , Latinii 
& Grdc. Saunium , unde etiam proeul dubio Saucitu 
venit , qvaß faumd vulnetattu , # ©<tfb/ five ©Clb 
bd/ holte ©ebel / Der / acinacci , harpa. 

(SäI/^/P'" 7 "- 01 ' ©älC/ fpatiofum atrium, 
amplumconclavc, olimaula , palatium .bafili- 
ca. <Sin ©al / iala Mcebatur , c, w» ©al antiqvUut 
domum figmfieavit, unde vtttu vocab. ©alifudjf n/ 
f. r. domi ferunnium facerc, rcmqvc furtivam 
inibi inqvircre , hodu ^auefwcbuncj tili)« 
Ö> ©albüdjcr / libri cenfualei ,/<■« seftirat , ab hic' 
voce ©al/ qvod in ik pttdi* ,ip>* auU Regt* cen- 
fum vrajlant , ßnt mftnpta, it. LcgcsSalicae, CMC 
(gallfdj« ©cfrßc / «v* de jurt fuccedendi in fah, 
(.& regno ,/r« bafihea di(potiunt ,ftzminaify exclu- 
dunt , ommno veniunt : Licet ßnt , qvt Legem Sali- 
cum a Salin ,fiw FrancU , tfvos , tä aü Conring. con. 
f-vetudo Salios vel Salicos apprüet , diBam putent , g£ 
q -indem talti Franc t Salici kfiuvto Said , DtC 9(tV 
necejfatib nomen fortiri debet ent , de qvo tarnen val- 
dedubito; Sala enim, Die ©jl« / ex monle ?imfero t 
t><m 5<4)tclbeT<je / ori/«r, «ff, prr 54X0iruim ^ 
Tburin^ww« [non autrm Franconiam] defluit , fr^ 
im Albim exonnäi , aliks OCt ©al ftr OBU Vtrißmx- 



lim üafy eß , Leget SaIica4 id. eß'e , ovod LL. Regiat 
five regni , bat {&al five St$niiil«t)l/ qvemadmp- 
dum Du ©alijÜtiT dicuntur bona aulua , bodii 
SUmmergätCC. Abboc^aXdißert terminatiofi- 
naJU fd| m dnrvr.it, ut : 3^^'/ iabyrinthu«. 
©rdtnf.il / amtmna. -©d)fufvil / ccrtiiulum. 
Urtibfal/ affiidio. 3n)auv(fil / Tiolentia, dcc. 
© d;oncr / arof er ©al / Mrian majut , pa vimert- 
tum augultum. ^feinet ©al / etiam ©tilclcifl/ 
ß-vt ©dicken /atriolum. A dal rß ad), ©alidjt/ 
& ©alr)dft/ formam atru haben«. 
33fO ; * SRebcnfal / arrium minus, fuccedeni. S>5il> 
licrfal/ acrium pifturis ornatum. Qübl'eilfal/ 
atrium palatinum. ^§fal/ diasra , canaculum. 
grcubcnfal/ curia DiTina,4/ii/j^iniineUfal/ gau- 
dia cali. gürden- Herren- Jfiiifcr .jttnii^fal/ 

R«g«a» «de» palatinse, aulic«. föcrid)«' Kabt5» 
ASScrbtfrfal tribunal Cuna.Scnaculum. @C» 
mrinfal/ canatio publica, communi«. ^XlDen» 
fal/ atrium hcroum. J^inbcrfal / canaculum 
pofticum. £pd)ieitfal/ canaculum nuptiale, 
^irdjf.il/ conclavc Ecclefix junchim. JcontJ« 
t>i(1\>ßve ©djnuffll / profeenium , amphithea- 
trum. Äunj^fll / pretiof» fuppellcödis arma- 
rium. Vhb(jfa\ i palatium amoris. Jfuftfal/ 
folarmm. VuiTipcnfilf/ arrium humile , angu- 
ftum. 5Jfiftdfal / medium aulae. Dbcrfal/ 
di»ra fuperior, SKitrerfal/ conclavc eqvcftre. 
©piflfaf/ gymnafium. ©tcvucnfal firmamen- 
rum. $afnfol / canario laqveara. Jatufal/ 
choreum. ^MUerfal / arrium lugubre. 93or* 
fal / aenury proprü diBum , vulgb anticamer*. 
3Bi)/fcnfal / armamencariura. SBolFenfal / acr 
inferior. SfrinticTfal / aulica fafrigia admira- 
tionc digna. 3aubrrft)l/ effafeinaea Regia. 

©alb/ falben/ gefaltet/ ungere , inun- 

gerc , ilhnire , linerc. Oft ütib cid falbctt / un- 
.{ritare, multo oleö perungere. ^inm tO&tC« 
fillbcn / polbncirc , pollingerc. (finen JUHI Stb 

nige falben / regem mungerc. ©er Ort / Da fi<fr 
Die ÖebaDefcn biebevor falbeten / aliki &atbf 
(lub< / alipterium. .<$üt %cbcx6\ gefalbet / ce- 
dratu«. Compoßfunt: äu^€m * ÖMrf4)falben/ 

ungvendo perfi icare, ungvinc perfundere. J)te 

$a\ c einfalben / enne* »nungere. (Er ift buid) 
URD buid) fjefaU'ft/ pcrfufui clt ungventia. <5e* 
falben / ungvenrit un^icarc. ®?it <p.fb befal* 

ben/ pice obiinere. I)rüber»yiwUbcrbeiTalbei/ 

fuperungere, fuperillinerc. ^in iberfalbefef 
SRnn nn ü J^aubt/ 



1675 €>« ®<* 



S?AuM I caput ungvine delibucum. ßcr um f d 
bc Ii/ circumhnire. QBiebcrftllbCnV rclinere, de- 
nuounctitarc. 3u(falbctl/ obligare ungvento, 
«rafca gummi illinexe. X>IC Sßarben mit 
Cr d.i imiik jucfalben / cicarriccs pigmencö deli- 
nire. 

£ albcr/ ttt/ unltor, un g\ ent.u ius, pigmentarius, 
myropola , alias «eMbinbercitcr. / & Selbem 
SMrfcmf«»*. iQojdf. Iber / empirieu» .circum- 
foraneu» , circulator , agyr ta. ,Qüadfalbcrinn 
titl circulairix, ungvencaria. :\iuaerflber. 
alipte», jarralipta. XüDtCtlfUbcr / polhnftor. 
A .•(.. .-/; ©i'falbter / frt Hrbraic't Mciliai, Givrc. 
Chriftu» 1 i .<•'. unftu» exponitur. Gxfalbttr M 
J£>£rui/ Rex & Prophcta. 

Gdlbc/ Die/ ungventum, ungven, linimentum, 
balumus inunit onus. Dun rfi (3*lll>Icin / 046/ 
linimentum liqvidius , fi^molliufculac confiften- 
ti »■. idtm eß (Salbung / tu/ ^fcod Cr a Iben 
unltio, unAura. Sin «Sc sBefalblini, / inunftio. 

£i>öf(nfalbuug / pollmftura. (fr rieche nad) 

t&albe / fragrat cinnama •■■} balfäma. Dich 1 
<*a!be/ ungventum fpiflum. gicbltefce (Salben- 
ung venia gratiora. grembe vETrtlbcU fivr Clrjr 
falben' ungvenra exotica. Qlltcbfalbe ungven- 
tum althatx, dialthea. Qluqeilfalbe/ collyrium. 
Jfcaunifdbe / ceratum arboribus mungvendi«, 
cmpla/rrum. S^iirtfalbe / cerotum pro barbis. 
SMcfcitfalbe / feplafiura * ba lfamus mofchatui. 
3)[i'0falbt'Q / ungventum de cerufsä , alias alhum 
rafts. ^ranbfaibe / ungv. infrigidan* litbar- 
gyrii. ^T!l|ifdlbC/ ungv. cordiale , alias j£)er|. 
gcfptinfalbc/ cardiacum. (Eorc^Iblcin/ tere- 
binthinae un«v. SleifdjmadKn&C ©albe / in- 
rarnans. ($id)[(dibc/ ungv. anodynum. (3ÜC 

iberfalbe/ nervale, (övinb fi ve Är«(jfalbc/ ungv. 
contra feabiem. J£)drpllbe/ proalendi» capiliit. 
/hlHbffdbe / cephalicum , narcoueum. Jfpcil 
fixe ißimrfilbe / balfamus vulnerarius. Jponi 
falbe / emplafricum. -€»tren(aii»c ßc Mtitur \\m- 
tus fnmunti , fet^lccbtcc ÄranDtreiti. ji«im> 
pfco/rve ^Ctltgerfarbc/ ceroma. Ä&lfalbe/ balfa- 
nui, balfammas. ^enfffdlbe/ ungv. pedieujo- 
nun. Wnb<frif Jinberfllbe/ anodynum. SOJa* 
fetlfillbe / ftomachicum , balfamui mirabilis. 
jfreitterf . i b: 1 ungv. viride porabile, alias Qxhf 
ne&imtv. ©(iljfalbe/ fpleneti cum. C0?niter» 
falbe/ uterinu» balfamu». SXoffnfalbc/ ungv. 
rofatum. v$d) .1 falbe //h»r€$cbmicre /Itqva- 
meoprotonfisovibui. €d)laffalblciH/ fouim- 



ferum. djrillit |i:!bltin , ungv. ad permonei- 
&&tffeilf ilbi / ungventum Marti um vtl fympa- 
ihcticum. au.igcnf;lbe / fivr ^dmu« / axun- 
gia. aßiegenf;lue/foria aöunberfalbe/balü- 
mutmirabilt*. aöurmfllbe/ ungv. ad vermes. 
3«lbnf Ibe / linimentum dcntifricium. 3»«ubi'r» 
falbe / linimentum magicum. 

^alW)aft/*Oalbi(t)t/«4f/. Öf adv. ungvenroper* 
fufut • baWamo fragrans , delibutus, madeos, 
ungventanus , ungvenratut. Dtcitur etiam ©c 

fjlbet. rencbt ©ulübnft albur/ oietem- 
plaftra; Unfalbicbt/ fivr Ungcfalbt/ mraimc 

un<ftuj. 

\^albCp / /pl. car. falvia , planta Rußic'u 
bkn / V'opttr oiortm actrm Aiöttir a\ *3i l b C 
S&rei(e3albe0/ falvia major. Iacifolia. GM 
5tretl)< & (Bpi^fUben/ »mor, acuta, nobih», 
anguftifolia. dKccrfälBeo / orminum. ^SUbe 
(galbfO/ ülvia fylveftru , fpbacelus. 

(^dU/ X)A0 / plur. car. poctac tarnen dkunr,Mf 

(galJC /Sal. 6c&»ariiifbr<Bnf6tili/ fal for- 
didom , uftum. vf J'CH tveiK Öat| / elegant, 
candidum. ©alj ma^Ctt/ fticcre, coqvere fal. 

SDiU bcltrenen / falc confpergerc. gjjit 
Oiilj lüurieq / fale condire. X£r Ivinbeff mit 
©alj/falis commercium tacit. Jifcb clwt (^aly 
menfa profana. ^infonilllftl rem <?alj ' fala- 
num vcdligal. Ä^rnlein (?alj/ mica (Iii». £)a$ 
be|K* Cralj" f «»Ii» ©fniC in ^alj / Tal com- 
mune, vulgare. ScvrlebCK ©al|/ fal tntum. 
€in 8tH(f öalj/ meta fali». ®ifüttcn (5ali7 
fal excoclu». Hu; .i;«,iid) @al| / fal infulfui. 
ü&ci'gf'.lt' fomli«,folluiui , nativus. bellen 
fal) / alias ^cllaßb dp / laureola , daphnoides, 
mezercum. JCrtft a U C n T-» I| / nitrum . cryOalli- 
nun). Salnitri Jinm; (ralpffcr p>o Oalnitcrii- 
ckj»/. UnAraA) ^al|>Ctri<t>f / nurofus. @a(9ev 
tri(uter©runb/ folum nitrofum. Äiicbeafaü/ 
Tai populäre, fontanum. Vr i'ifdi ül mann um. 
^teinfalj/fal gemmx , id.avod$>tX%Uh* $ unl 
&aha ut iitcnfalv ^l phiiofophorum. J^ailbl* 
nvf |;.!v fal faccrdotale. fiiHCiui f,.lj / fal fac 
charinum Marti». i\ \>\\\U( ilf.i lj' corallorum, Ac. 
@al|fn/ fal.re, fale adfpeTgere. J>a«j Sl«fi ift 
md)t m ril;rr / caro non eft falira. <£'tiras nur 
ein tveniq fuhtw paululnm faliiadfpcrgere. (Jff 
ir.v; aar |ll (ebr fallen/ nimiö fale imbucreali- 
qvid. ^al|cn ttiam mriaph. pro incrcpare 
auimadrcrtcre in aJiqvciQ nonnuvqvam pomiur. 

€iiifin 



1675 



1676 



cuniö mul&are. Comvof. Junt .\2lbfaljCR / 9llt< 
fd|cn/ & ginfaljCB / Tale condirc, falfemcnta fa- 

ccic €troatf mol einfallen Da(? ce fi$ Mit / aJs- 
q vid ad diuturnitacem ufus fahre. lircb fliljcn 
& $n l'.Ucii' maflulas falis ciböimmifcere, dili- 
gen t er fahre , largum falem infarorc. Uoei ! 
ICH/ üDcrfaliat/ & 3<Tf.ilj*il / inconffciä falhtu- 
dinc corrumpere, depravarc, violare. Q>^i'f)Cl*- 
f iljCll/ prJBluIio liqvamine cingcre. £8ie&er 
f: ' \: :i / faliurani itcrare. 5m»/ Ö" cnmpof. 

clucre, uf 

Cins4<r(al »enc Jperüuje/ halccci roaecrac*. £1 
faljCII/ad iaticcacem fallere. 
€dl»07 Der / ßgmficat : modo errim tß ftft 

^»llHJCrfilllfiT / ßvt 04ljl)in^l<i: / fa larius, fa- 
lcm vendens: moi© <m ©olifÜrfC/ /iw 0al>< 
f arrwr / carrucarius falarius ; miJ6 ein ©iUj 
UKi)Cr/ qvarfror falarius. (SaljcrilM t>Ü / fala- 
IU. (fuifüliCtV falfamentariut, 

©al^e/ ^©Cje/ DÜ7 embamma, rminfhis, 
condimcnrum , it. falfamcncum . falfugo, Öffal- 
filago. £ine<£pjje über »icrci:dn-ri Äl.ifcf) .ii'.f 
fttt ' carnem infuraaram jufculö aromatico per- 
funderc. &irn» £irfd> 2öfinfr|c / decoaum 

pirorum, ceraforam, cx uvis. Huc ttitm pn- 
tt*et ^h(jc/ Die/ decoaum gclarum , it. tBuli«!/ 
f!ur. num. tant. inicraoea, imcßina minatanm 
confe&a. 

(Jaljir/ C<W/ aliis 0ß!jfrtff/ Tbttringh 

mc|fc / coacSa falls , falmum. Cujtu dmrin. tfi 

6&rid*/ * 60 l|ird)cn / öa* / fahUum. Sr*" 

*B*lljiTqen rtitm txpomtur aectanom , Tofcuhfm 
nimtr. tn yvoaertum vel embamm* apponltur. 

SaHunq; Die / *Cä5 6al$cnrfalfura,falfirudo 
£)u^ v Ujnviclc '.l,en ift iinqefunb / nimia faiü- 
tudociburum neuer. (SinfiiljlIHO, / condimen- 
cum (aiis. Uber fililinq / 93iT» & 3c vf ■ ! iini .", / u 
)itura nruriatica. vi'inc qerinqe Olu p !;::u : lots 
afpcrliofalis. Die \U\nu\ tr&jl »iel IX Ii ein/ 
Bcgotiatio felfament ana qvz0no(ii7ima cft. 

6al)i<f)t/*6aUbdff /«^. & *Jv.it. @Kfaljcn/ & 

£üljlq/ falfus , felnus, Qic ci.iiditu» ,5-'. ndrnh. 
feite, tal/iitimc. . llihKfalun infulf». QBprljf/- 
grfalKD.' prxfulfus. 2>erfaUcn/ perfalfas. 
6a(^f(it / *it/ükmferiqvod feJfcdo, 
felfui upor. 1 



(Einem i£>en Uten 1 frov Mhks fchßtf« um (g a !at / Wt/p/«r. ©aldrc / pr 0 pr. ,ß v ,odcu nqx 
Ö«fluföic0en/ ahqvernTcrbit aceibu ace.pcrc, Algama , illinclui , & intineSus , fif 1 5^fl£ 
acrem accufat.onem alicui parare, gravi infor- ©alt/ M>iitit«r. Gnitenim condmtntt cujm- 

ädmvicem: nobis eutrm ©flfat w $ni< laltuea tß t 
clus mmir. crudum fale, ecrtö, oitd , Ö" fVMnde^ pi- 
prreconftrrfum , utplurimum non cdRum : daturtä- 
men eliam gin mvmcx ^nlflt / lafluca repida 
cumburyrovellardo. ^rautfalflt/laöuca ea- 
pitau. £rjnfcr6a!.Ti7 laclucacrjrpa , Cappa- 
dox. tBurrcnfataf/ acerarium eneumrrum. (rit> 
Wwtnfolat/ intybi fativ». ^)olimJfrfa!ar/fam- 
buci. ^)oi>ffnffll(it/lupuli. «Xapunjfttolflf/»- 
puneuh. 9ieffi(hfalaf/ f aphani. $fy((*\$iim 
^(Ubrcrfalat /laOuca capitata. 

•Soße/ fe? @6lc/^«mefl!f/er»«d/faif«go, 

fallilago, ftumor in artiifiliuarum ,fub faiit cru- 
fli licpndut remantt ,i/.muria , (galibnibc. Aliud 

tß tSaljfdUtv/it* ealjavube / A ©rtlibrnnii /*p- 

ftlUnt etiam OalittftC / iainia , f'odma fahl , & 
f ons falarius. 

-■..V. fimilUud. qraii , ccu , tanq vam , vd- 
uti , perinde , qTcmadmodum. Vttuß ßlma vo- 
cula rß y undencn fblutn GaUorum, fcmbler, aeqvari, 
•vet itm etüuu Latinor. fimilit , vemrt vidttur, nen 
a •yjtx'ts , atqvalii , fvod fortgibt *brß qvead litr- 

ras. Dicimm tdhuc : (Jr flcllre jicft/ (am twOfc er 
ti tllbn / Gmulabar fe facturum. Crtrthtfiim 
f)6rte er Ctf nid;t / fenon audivifTc menriebatur. 
Pro boc fimpüci ho.hr magk in m/W tß @j(c<d)füin/ 
qvemadmodum , vcluri. \[%\ 1:1 • omnes fimul. 
(^iim rtum tß tertnmntio dtrrvandi , qvslitattm, 
potentiäm , & flrnitudintm+tp>and*m fion ficatis. 
5fi"bfiffam/ labonofui. 6nUi)|tim/ fumcicni. 

^emaebfam / in.nm. Sobefam / Uudabiiic, 

fv»J rn^r Äobxfr.n ßrifßrunt veUm rb^tbmm* 
äSidfant/ ofllciofus.&c. 

^fllTIt/ <r<rv. congrtg. una, &prdpof.atm drtttv. 
cum. Snmtmir/mecum. l^amtb^r /tecum. 
@amt uii6 / «obueum. (r amt allen / com 

omnibus. Qantt rri«m nomrn coürütUum tß, 

©aratuiibfiMibert/ omnes Äfinguh. ®cfamt/ 

colleclus, commanis. Hinc @efamifd)aft t>ie/ 
communio. ^efamtf^aftlicl) ; uoo orc , una 
manu. 

(Bflmmcn/ advrrb. hodie infrcqvrns tß, ttrtde ctmpofit. 
tß 3nf immcil/ eonjuncle, iori)uncl:m , jiW cum 
•verbit compofitum , con ad notät, ut: 3llfaR)< 

ntenbanen / co-«difk»rc. Suftmmcnbruchn/ 

compnmere. 3.:niv::K'HUlU/ adjungerc. 3u> 

SRnn nu Mj fcnv 



i6 7 7 



©a 



lamracnfarulcn/ agercgare, fgc. SSonfammcn/ 
contrk tß diftans, di/crepans , diftraäus, divulfus. 
(Sic |iflO nun WUfjimncn/ jam fcparati , disperfi 
Amt. SBcnfimmen / copulate , juxum. &cn» 
pmmcntwbnrn / cohabitarc. SSenfaiumen 
fdjlafen / concumbwc. @urc grcnube jinb gern 

beoflWinCtt / amicus amici confvetudinc gau- 
dcc. 

@amiltd;/ & ©omrlid)/ adj. &*A-verb. ufm qvod 

0a»1U / omnis, unirus. i/. jun&im, conjunftim. 

2)ic fdmtliebe 2lrmee tfi gefcfolagen / wahmht 

exercitus penir , omnes copiae fuCx funt. ^fltf 

fömtlicbe grauenjimmer mar in feiner ©eroali/ 

faemmarum qvicqvid erat, habebac in poteftate. 

mmuta- 

tim , & iSamctbaff verlaufen/ pcra»ctfio 

nein vendere 

©amlen/ (gammeln/ gefamlet / coiu- 

gerc , coacer vare , cor rädere , co n q * irerc , com - 

fiortare , in unum locum congregarc (*klt 
ailllen/ argen tum cogcre, conflarc, coaccrv^rc. 
tfric«4tf Diffamien / militet confcribcrc, exerci- 
tum parare, conficerc. ©reine famlea / lapidci 

legere, einen 23orraf der 9B6rtcr iamlen/ co- 

1>iam verborum excerpere. Qat 2ßa§er fflm- 
ei fid) in beu ©rfcnben / aqva m locis depreflis 
colligicur. Compof. funt : Sluffamletl I fer»are, 

reeeprare. conderc. &(Ienbj)alben ©elf auffaul 

Idl t undiqvc pecunum corraderc. $5CD' * 
•^fnbevMmli'M i:. 9ccbenfiim!eil / curfim percer- 
pere, digerere , conqvirere. £)a$ 2ßcib bat 

bei) ihrem 3Rann*«ie( taufenr beober ijcfanilct 

faemina hxc in connubio multa millta conges- 
fic. (ginfamlen/ id. fvod fimpUx Gamlen/ cor- 
rogarc 2lutf vielen $ucr>ern ba$ befte cinfam 
1ctl / ex variis Ii bns cxcellcntiilima qvaeqve li- 
bare. gorr Minien/ arceflere . comporcarc, col- 
hgendo pergere. ÜEtffamlcn/ cum alui exq vi ■ 
rcre 8> comparare. '^erfamlen / congregarc, 
concicre, concenturiare. t)ct Dttfamlete jXat)t/ 
coadunatu« Scnarus. ScrflrfUCfe 93Ö!fcr in 
eintf Derfamlen / didipatos homines congregarc, 
tfadfocictatcm vitaeconvocarc. 33f>r de %$0X> 
berfamlen/ antefibi profpicere,co!ligendo pro- 

videre. £>er m famler nur anoern ror / a Ta- 
rn» non fibi , Ted alus, praedam qvatrir de divieiii 
üihiac , tfl in opibus congcrcndis operam locac. 
UUieberfamlen/ rccolligerc , coadunire. £)a* 
SJült tvteberfamlta/ oedinci rediategrare , reib- 



1678 



tuere , praelium repararc. SUicbcrDCrfamlcn/ 

de inregro congregarc 

(*flmler/Öcr/ colleflor. ÖW/rK/coaftor. <^nmi 
lerinn/ Ort / famina col ligcm , coacer vans, 
conqvircn«. SlufffMlkr / eoaüiones fadi- 
uns. €mfaiHler / reeeptor. ©elrfamleT/ 

aerufeator. Qfcrfamlcr ttt SJoffe* / decuruns, 

per faaionem cogens. 3u/ammenfamler/ 

omnia corradens. ÖßiebeT»er|;imler/ renara- 
cor. 3eiflin^fiimler/famigeraror. ^inüdnü 
ler roill einen Otoruber haben / avarat rcqvinc 

prodigum. 

<c?amlung/ oic/colleftio, collefta. Qluffamluno/ 
coacer ratio. €infam!ung / * (Selteinfamlung/ 
vo.utura , coaäio argenuria. J^olifamlung/ 
lignacio. fSolffamluni)/ congeftus copiarun^ 
decuriacio tribulinm. ^ei'famlung/ concilium, 
c aems , congregacio, conventus. (ihnftlidjc 
(Berfamlung / eccleiia , eoncio. 2ofc SBcrfanii 
Iung / eonctliaculum. öamlung ber Oleren/ fpi- 

cdc»ium , ber ÜCUte / S/nagoga populorum , bei 
Objte? / collcctio pomorum. äßaferfamiung/ 
collcdus aqvae. aDinFelDerfailllung/ convenn. 
culum. 3cct)famlting/ Tymbola* coilc&a fiu pc- 
cunia , qvx a conviva exigieur, auc a canatuxtfl 
confertur. 

6amlie|)t/ *6ammclbafr/ *dj. tdverb. colli- 

gens, corrogans, fg congeftus , comporcatiis, 
arccditus. vr ammell) afr ttiam tß laboriofus, 
avarus, opes accumulans . QBer in bet ^licjenb 

ni(t)tfainmc(r)af(i|i/ muü imüllrer barben/ n.ü 
q vis parßmoniam rcrura in ju venture adhibear y 

in fcncftutcegebit. 

©umme / »rc / pw. ©ummen / propr. ,ß <0 u 

lecrio, congedus , conglobatio , drinde autrm 
c 1 put , argumentum , rhema , marenam , Ö 1 da* 
tum caufa no/4/ nn jfrUbmetica & ratiombm tß td, 
tfvod demum tx computatione confurgit , diaturtfo 
collelrum, tot um, fumma, & vulgb Facit , rr- 
Hiu/ produdum. Tandem ^umme f ß idcmqvti 
compendium. Sfa^ummfl/ ^ rev ' tcr » rerbo. 

J^auorfummc / imigb Lumina ^ummarura/ 

torafort. €«itcnfumme/ latus, paginx ratio. 
I*)! riebe @ummen/ rationes pares. £>it unimc 
}iif)en / Ot>Cr machen / fubducere fumma m. 

6ummen/ *6ummiren/ gefummiret/ lumrnam 

taceic, rationes colligcre, conterre , putare. 
c mnmircn m freie ttutm idtm eß t fvod Qlbbirctt/ 
t. r« plurcs numeros io unam Aimmana colligcrc , 



1679 



©a 



16S0 



i/ä Otimmircn qvoqtfonitur pro cnumcrarc , nu- 
merum fcripcum cftcrre , five cnunciarc. 2iuf< 
furamen / augeri. fummet (ich boä) auf/ in 
magnam fumroam accrcfcic 2Jb|umnien contra 
rß dcrciccrc , dcminui. 
^ummircr / &et/ collcSor , ratiocinator, ratio- 
narius , ranunculas pucans , £5* Aibducens. 
©UmiTliridf) r/ *dj- aulem rß compucabili». ©Ulli' 
lUiretinit/ Die/ enunciacrix, faemuu fummaro 
lubduccns. 

Oummiruiii)/ Dic/^Da* ©uramiren/ numero- 

r um in uaam fummam collcdio« it. numerorum 
cnunciatio, enumerario, ;v pcouu nuat 10. Z)it 
©ummiruno, triff rnd;r ein/ collcaum five mm- 
nu non convenic. 

Der / plur. (Ar. holofrricum , rß a 

@am / 1«-/ Hammen I five @amt<rt / <jvta fiia 

fericM *rSr uniuntur & ttÜMntur texturk. jn 

Jammer unb ©eiben neben t fcricarum , five ve- 

ftc fenca incederc. ©flmmei tragen / holofcri- 
cö pannö uti. ©laiter ©amtnet / holofecicum 
purum» rafum, arAius &nobtliuf. (Hibiinn 

ter/ /n*3J?ojirrer öammef / holofcricam feu- 

tulatum. ^ubenfaunntt / pannus hcccrom.il- 
lus. $lüfu%iinmet/amphimallum. ^ur|'»,i 
Rimmct/ fcricolaneus pannu», £rippfami1kt7 
pannui picudolofcricut, aius S&ef feftaTninet. 
^ amm(titt/ aäj.fvodetiam ©aHIIBet dtcitmr , holo. 
fcricus. tSammcfCr &OCf / tonica holofcrica. . 

©aminete sBottc/^ v«ba b y (r.na , biand.i.*. ©anft/fonftcc/fanfteller/ör^^e. 

Icnu, rooilis , placiduf , manüctus , mirit, it. 
Icn t us, &: molirrer, Icmtcr , placide, lerne, 



barer (Sanb / ftcnlii. £rucfener ©anb/ ficca, 
arens. Sftafcer ©anb / b»bula. ©elber /fuW«, 
SXottv rubkunda. £n|f mit ©aub jugeridjret/ 

arenacum , calx arenä permifta. Sjblafenfanb/ 
calcalui veficar. ScKrenfanb dutem calculus re- 
nume/?. ©lotffanb/ arena ricriana. ©olbfcltlb/ 
baluca. ©rabfanb / arena foffiüs , foffiria. 
©rie Bfanö / fi™ arober ©anb/ fabuium , craffior 
arena. Sfteerfanb/ arena maru. Stäbe five 
©cheuerfaub / diaturetum 2Ba(?erfani>/ arena 
fluvialii , fluviarica. ©Urlaub / faburra. 

©trenfanb / pnivu feriptonu«. ©fubenfaub/ 

arena ad fpargendam humum apra. ©tnnben. 
fanb/ arena horana. SricbfantV glarea. Siegel« 
fanb/ arena fufca , fpadicca. ©anb in «äugen/ 

lurruUo.fcy cacarrluJa oculorura. 

©anben / pro yvo Mcmtu 2>efanben / be faubef rare- 

nä confpcrgcrc, fabulö obruere. $t|.ini>erf$ 
vi ' t r w id) / folum (abulouim. 2Mfanben/ tß Ta- 
bula & glarca foveai openre, rß rtt*m exare- 
narc. 

©rtrrtig/ * ©anbic^f/ & *Jv> arenofut. ©ail< 
biehter^äm/ unnacalcuiofc. ©anbicbteOra* 

bin / arenanse ©anbicfye 53er^e/ monies are- 
nacci. ©rubjanbid>f fabuiofui. ©rie^fanbichi/ 
five Äiejid){fanbM / glareofui. ©anbi.j %>\ot/ 
ut Wüteberg* , panis arenaceut. ©anbid)ter 
W^t%t viagfareoia. 



€in fammet i'ebcn fftren / magmfice, fplcndtde> 

laure, dcltcace viverc. 

@(JIt / ©<r / Ff lg. &(Utt / flo» & cremor lafti«, 
i.e. Optimum ex tafle, dtq l abbwceß*a'f. ©anid)f/ 
pingvis, opimus, qvali» eß cremor laüh, it. ©4tn» 
Biel / qvod etiam (betTWiel feribunt, fvafi^aeW 
mt\)\/propr.ßoi tritici , farinaepiima t nobü fimtla, 
fimilago, paniicandidut ex polline. /»ojjjni 

{emmdn/ pann (unilagincus in cptifis nupriali. 
Mnappoucu5. ££unb< iremmeln/cribanar^pa. 
ne$ Cmilacci rocundi.cribaactmammorx. 
fcmmcla/ feriet fimiiaginum. 

©anfl< / ut / piur. gongen / propr. e/i fru- 

mentum toftum , nobtf Auttm ru.tm crulra, libum« 

B'piaccnta eß. <3oBtjen md £enhi unb 2JJ (kt 

qrrneVgrt/ choria. Ö*qva:cunq »c dulciola. 
^klttb/ ttt/ pl.Ctr. arena. u/jm» dtmin. (SiJllb 
lein / ft tränbgen arenula , glareola, arena Aib- 
siUi, ^etjft ©ttttb/aiciuaidcn», U»flUd&t> 



duaim. 8anf:ejfuff/aura, leucs renn. ©anf< 
frt l&ttU l leaut molii». ©anft einfcblafen/ 
placide obdormiiiere. ©^nfre^ Jfrat t coma 
molltcttla , lanca. ©anffer 9)» UI / animns ac- 
qvui , moderatus , cranqvillus. Aliuieß ©anff » 
intit / humaniras. efeaaenria , leoirudo anrmi. 

tnf)t ibmaar fünfte/ jueundevivic, conten- 
ruseft. ©flQtan/ bona verbaqvjefo. ©adjtc 
faren/ curfumeqvorum inh Sere. ©fl(hfcge» 
ben / fenfim progredi , fedaro nifu ire. ©aepte 
bmeülfeh!cid)cn/ illabi, Tenfim ingredi. Unfacb' 
te/ *Unfanff/ durc, auftcre, gravi rcr.fcvcre, 
impauoie. 

^hftc l X>it I Icdica , eCeda. $rngfjnfre/ areera, 
▼caabolum, vcKiculum geftaronum. ^roaer 
Ctncr ©ttnfte/ lcOicanua, Dmm. ©dnfilcin/ 

H§if 



i68t 



(Sa 



Da« / Icäicula. ©Wtfufte/ le£Üc» fkmria, 
veliste&a, 
CÄnftiaen/ frtfvtHtim 55cf(5nfeit]fn / 

/rffo&i'l'aebtcn/ lenire, placare, mollire,mulce- 
r«. <£tne^3om betänftiaen/ alicujus iras per- 
mukerc £)e* W<\i Slufrnr befönftigen unb 
f «Heil / fcditionem vulgi in tranqvillum confer- 
xc , fcdare moroi, 9 animos mollirc. (ir foirb 
fld) nid)t betfnftigen IftffH / nunqiram fe ad kni- 

tatem dabic öm 3rrn ©OtteiJ befanden 

ttoKcn/ caelcftif ine placaminatnftiruerc , Dcos 
placatoscfficerevelk. 9ln A'Wo'nftfgen/i-'Nn 
tfi qvod 0Änfnöetl/B'Ä<rinft(ö«n/ mitificarc 
propuiare,tranqvillum facere. 
(igen/ reconciliare, faccs excingv«re,placidum 
rcddcre. aßieberbefÄnftlget Werten / relangvc- 
re» remollcfcere, fpimum remitiere. 

©Änrtigong f Pifwftiywi / ö«tot rffa/rBoSSefad) 

tung/ Ol« / placatio, lentmen, kvameneum , pla- 
camenrum , placamen, mollimentum. ©urd) 
eine gefebroinbe $efanftignng bem Ubcl jicuren/ 
tempeftatem fubiti ferenitate difeutcre. &t< 

Seit bringt aller ©ebmerjen Sefinftigung mit 

{ufo/ diueurnitatem doloris allcvauo confalatur. 

Seme 95efauftigung bat meinen Äummcr er» 

lcud)tcrt/ knkaiciui fcdacioacm marcndi at- 
tulifii. 

CÄnftitjf Clf / & ©ad)tfamFcit/ &M / knitas , mores 
placidi , placidkas * knitudo , id. fite r/1 qvci 
fcefonftigung. SBenn man De* UnglticN getvo* 
net/ fu enthebet bc&en<SanftigFcit/ calamitatum 
mollimentum contvetudo. 

rafft*/ Ö&WflW* <3ad)ffara/ Bacr)tfamlicr)/ 

aJ). tfäJvtrb. t,i. <p>9,i 0önft / e<](J)t / lcnii, 
lcnru*,tranqvillus,££: leniter, remifee, placide, 
pedetentira. GfoftigUtfetf tUltCT/ placida ac le- 

nis fcneftu*. (Sacbtfam geben / fac^tfauiUc^ 

\>erfa«ll/ dicerc * faecre lcoitcr. 

m i« ws <2> arge/ ®4tf e/ 1°- 

culus, orciniana fponda , fandapila , capulum. 
Diwin. f/l(5drfllcin/ arcula, urnulatera- 
Iii. ^ar^f^M'np'■o«p^o^o ^tc i' o^i / 0 '' ^ • «5i$m 
(Sarg / usqve ad rogum. 3<& werbe fool ira 

GaraftfCit»/ CbeWf 9Cf**«bCt/ »ereor, ne fu- 
premusanre me dies occupec, qvam ifta erem- 

*nt. Der ©arg macbf t am aUtd)/ mors feeptra 

lieonibut aeqvat. «Habe brm« öarge fepn / in 
«uiuia mortis eile. 3fcmc Klbjl (ÜICU eai'ü 



bfllien / mprtem fibi confeifeere. 5J5>lei)fTn(C 

(Sarg/ loculus plumbcui. Silberner/ argen- 
teys , jinnerner / ftanneui. jf inbeefarg / arcula." 
^Jflbenfiirg/ caftrum dolor«, ©argporro efl 

circulus cribri , al.as ($\cb]Qt%, 
©ar(jm / imtfttatum. Compof. dutem funt : !^efai^en/ 
" (EinfargCB / * ©COfaraeil / condere , funu« faci- 
cndurn curare , humare morruum, tumulö man« 
darc. Eft tmm idm qvoi Begraben. nn« 
acfaratC / mortui , fatö perfuuäi , T rr P r - io con * 
ditorto , ledulo & arca compotui. ^uefargen/ 
humialiqvem abdere , funerarc , fepulrurae da- 
rc t fepulcrö condere , tumulö contcgcrc Sed 
SlU^fargeHf/J corpus ex arcä tollere. 
(SarQUng / OK / •« compof. Unlltm ußtalum , mt : SS«* 

fargnng/ Sijeofaraung / (Sinfarguna, / 3nefar» 

flUlltJ /fcpulrura, numatio • conditivum, farco- 

phagum. Um bic SScfargung befummert feon/ 

funus curare , fupremo in mortuum offici» 
fungi , inferiaj alicui dare , lcAum t unebrem 

aptare. 

(^Äralid; / & ©argbflff /a4por7.arcam , loculum« 
leaum funebremreferens, funeraln, funcbrtSf 
<54rgli^t ©iflllic / feralia obteq^ia. 

@att/ fattec/ fattcflcc/ 4»^*- ^ 

tur, taturatus, cxpletui. &: facis, afVatim, abun- 
dc. gatt feon/ tatictatem habere. <Sict> fatt 
e§en/ tawuaricib&i famemfedare. (3atttrrr» 
» ben / fatiari. (gr wirb niramcrmrbr fatt / «nex- 

plebiüscft. Cill Sftimmcrfatt / inCiturabile ab- 
domen. Gr Fan be$ (Btubiren* nid)t fatt ftxri 
beuV faturari non poteft legendo. 3^b tjabc bef 
©ad)Cn alle fatt / faftidiofui fum harum rerum, 
faftidio mores iftos. 3$ ^ n mc inci iebcni fatt/ 
txdct me vi? .tc mcas. 2Sr nn bie S0?aui fatt iüf 
fO bitttrt il)r bas CKcb! / fatietas faftidium parir. 
(SattC SarbC / color plenus , fatur , floridus. 
(Jatt ttiAm pro ebrio ponitur, hinc : (Er bat fatt/ 
bene potus , vino fopitus , crapuli gratis eft. 
(Jinfattcr /ciböonuftus,expIctus, it. cbrius,££ 
naufcofus. €in ©atter wenf niebt / »k einen 
I;ungerigrnjumute ift/ qrifarureft, pleno lau- 

dac jejunia venire,* qvem nulla premic (itis, cd 
Gticntibus afper. 
»Jttiaen/ gefÄttigcf/ fatiare, taturare, dicitur ttum 
" SW&trtgeU/ & Grfätfigcn / exfarnrare. €r Ufa 

fet fid) nimmermebr an ber Sbrc erfd ttige n/ nun. 

qvam taturabicur hononbus. (£r Fan anbCT« 

mtbt / aU bureb (einen £ob geftittiget werben/ 



<2>a 



non nifimorteejuscxfauabirur. Oi(J)»in iJMlK 
tinb $0b f4ffl9€a / cruciaru atqve fupptkiö ho. 
mmum oculos pafccre, c^ammum cxfacurarc. 
SD?icb btmfet/ er wirb halb ertfttirjef fmi t »ide- 
«ur habiturus cclercm fat iciatcm. ItfclW B)ir 

rr|\i(f i.jcr fron/ fo runge n wir an jupr \Icr/ ubi fä- 

turati iumus , largiloqvi exicmplö famus. 
Ubertfftigrn/ conficcrc fecibo A potu, farunta- 
te ebrium aliqycm fecere, < <£in Uber|'(itiia,rer/ 

facictarc defeflui. §>ifhi Denn |o fehr tiberfät 
tigef WPrben / adcönc iaruricasapudrc cxunda- 

3crf4frttjcn / id. rjiqwd Uberfiitrigem 
«Blutiger/ * (Bärttqerinn/ Vit/ aitor, öal- 

crix, mas SJ* facminafaeurant, cxfacians. (£r> 
fertiger/ nturiror. (ErfiStt ia^rinn/ nutrix. 

Cdtrty*J^tdtd)/ ädfeS. &adverb. pro 7w mrhxs 
dtcitur (£rfi$ttlid>/ fanabilii.farurandui. Un«» 
fdttlicf) /infatiabilii , iniaturabihs , &»dv. infa- 
tiabilircr, infaturabilitcr. 

<£ärtipit<T Dfe/ nutrimenrum, nurricario. exple- 
cio , iiacricatus , alimonium , alirus. Oie vr>H> 
(i junq fommt nicht aus ber Hüft brr / non ali- 
nur aut fuftinemur venro. <£u$C (Bpeifen bntl 
flen feine (^ffüjunq / dulcia minus ahmenti 
praeftanr. #nd)enfrenrer geben qufe £<$U1< 

?|:nig legumma generif vatcntiflimi funr. Uber« 
itttlgung/ ingluvict , voraettat ad romitum 
atqvc 

t*&tigfcif/ Utf 83 O&Mic&reir / fatia«, fatierai, 
faturitas. Contrar. tß Ultcrtf ttlid)f eif / Ol« / in- 
fattctai , gula inhabilis, (^ifufgfcit bti $0 
bttti/ Medium , (äcurirai vir«. 

<Bnf tfiim / * sgaf rfaflllid) / *dj. & A.h>. abunde , fa- 
n$ fuperqve. £g itf fiUffanilieh qefchfrjei t de 

joeö fatis eft. ifl faccfam (Sfrirribig t>orban; 

t>rn /frumcnriaffacim «0. 
Ötoitfiilllffit/ t»ic/ abundantia. copia, ubertas, 
plcmtudo, id. qvod facis cCh vuloofuffiatnti*. 
llbcrfat tiamTcif inoumciabilis numerus. 

©ati/tue p.v.. (Sauen/ 

porca. 95ov ©auen gehören J rebernr <iics glan 

depafeunmr. tjjine l^ill flbfft'Cbcn /fuemingu- 

larc. ©ic iSjuc hat §crfel gcnwrfen/ ferofa 
porculos eniia cd @ufe fruchtbare l?r»i/ 

porectra , fruftuaria ferofa. i8fcfrv$ /Irr 9Jf\?|i 
fall/ porcus opimus , frginatus .^iimiih.'C vf - 1 ü 
• grandinofiis. 95cTK^ni{UUC 1U / caihaius 
feu inajaiis. (3ilU '/utm tiatirr homo (ovdvdus, 
lutuitucus , crxaofus ,ai:k> v£vj|.üi, sSd)iHia|au. 



1684 



canödclibutas, Uiculcnrior lato. D.\:r f : .:-n 
in faminmo , tnulier panriM oblira tfilluviciav 
munda. 7"i<; .:, m (g«u <yi /iutiiia P&nmcnut. t»fe- 
riorii &*mnü luüi* , natnine Savut. 
Quirin / Crtö /dmin. porcellnf, Alias Hertel /por^ 
«du» mmufculu». ^fbr.irai ^cultin/ porccl- 
hisTrojanus , porculus aflätus , aflatura po*. 
celli. , 

6äU«l/ gffaUft/ propr.tjfrt fuirc , porculo« pare- 
te , y more porcorum viditare \ ftd ufitatius ta- 
ut in lurö volurari, qvod huic ptcori gratiflmum 
eß; metapbor. exponitur: contaminare, macula- 
re , polluere , crxnÄ * fordibus inqvjnarc. (gjt4> 
in Olfen ?u(?en fiiuru / /?™ frrumfaucn / turptbu» 
T0luptatibuBcol]iq»«(cerc. SBai fclUf f!u bflC? 
qvid hic carlö r< collinu? Contpof.juHt : Sg<» 
fallen / * iu'rl'.uifii / canooblincrc, aliqvidfae. 
dum ac deforme effiecre, turpare, commacula- 
re, confpurcarcaliqrid. Julianen / adfpcrgcre, 
imbuere maculii. rfailCR / contemerare, ob- 
fülclacerc fordibus , teternmä fpurcitic decolo« 
rare c^fundrare. \ 1 

^oucr/ m/ 4@<JUfrinn/ Wc/ maiöffamiaa) 
feedans , maculans , derurpans , eoinq^inam. 
(^fllltr r/Mm dicuntur opifkes indocli , fordidi» 
b' : qvi opus tu um ex imperitii, negtigentii de 
immunditie corumpunt , *ltiu ^ötnplct UltD 

(^tiuerei)/ X>tt/ fpurciria, fqvalor, illuvies> impuri- 
cai,c5'dctorinacio,depravatio,tnqvinamentain, 
feedicas, pedor, cultus neglcchit. .Or.:-: bid) 
twr (BnucrrO/ lucofam terram ne tangito» Ue. 
a vicü» abftme. %btt ©fliictfü bringet Wc an» 
tvvc / impurirai turpis auclons conta§io fer- 
pte. - j j i< 

etuif<& / * ee«i*f / emifttft ' ft eortidbflfr/ 

«4ff. c# M,iv. propr. fuilhat, fed commimiiä'txpmtiktr 
fordidus, Tpurcui, (qvatidm, conraminamf, hi- 
tofui, extnofus. (sin fciiifchcr X crl / homofu- 
ceus. <^jn fi'Uiff]) 50rtb/ ms turulenra. Stern 
.\^r ffl frutfrber al-j er / nön lutum eft luiulen- 
riusro. 

(gfliri|'(i)fc1(/ * (?aiiifcfihdt/©l"t / rar« Pott, 
idtmk välenU Qvo.i SflUrrei) / iqvalor, immundi- 
cta, tpurciries. 

©auf / Saufen/ 3* fanfe/ bu feufrt/ et 
kufc / tcirfavfcn/ic. 3*fW»/ i<b f^e »jcfiffen/ 

putarc , perpocare« vioö fe ingurguarc , prolui, 
bibeie Urgiuk, aßatim. Thracum tnorc B<^'ct 
£)0Ü 00 &5s. 



©a 



r 



1686 



Saxon. 0up«n. <B»cb franf faufcn/ bibcndo 

«ommictcre , uc übt /Efculapib fit opus. 6flU> 

feuuub huren unfrcrcinanber / confundcre Vene 
rem cum multo viod. ÖanjC £«a,C fniliCil/iocos 
d.cs perpottre. eithjum «Barren faufcn/ «mo 
gr i vcm & impocem fui efle , fenfibos »i&um efle 
merö. <it J)af (ich iU £öbc rtcfoncn/ mortem a*- 
cekravic temulcnnl. 6l0) Tränt |ail*C0 / Tino 
lang mium, conicdum efl'c Vr«d> aus Dem 3 1 r • 
fd O&ft (Ödcnfc faufcn/ plus paullo adbibere. 
Compof. funt : Stbfanft'tt/ potando certaxe, lu- 
cran. iictfia fh4« Ul»crfaufdl / bibcndo aliqvcm 

fuperare. <£uicm ein W'crD abfanfen / potando 

cqvwn lucrari. 2luf|aufcn / & glitffaufen / ex- 
antlarcvinum, intcrbibere, «xhaurire, cduccrc 
calicem, wi poculum. Sefoilfril ' 0* « U un& 
voll f iufcrt/ madrre vino , inebriare fc. €iu» 
fall'CU/ * ^meiufaufen/ tmbiberc, potionem 
hauftu trahere. <£r b U ricl bincinacMcn / plu- 
timu m mer 1 haufit. £ rf 011*01 penre aqvi , v»- 
r o luftocan. t&rMcil 'J* aftcäare au- 
ferr« aliqvid potando. gort|ullfcn f potuarc, 
in»it*ie feie piuftculum. J M lint) Tc, d)t fort 
faufcn /diem noftcmqt« potando continuare. 
©arautffaufen / exficcarc pocula. ^crfaiifcn/ 
potum propmare. ©auf her / prop.na mihi. 
Jbciumjaufcn / circumpoiarc , darc cantharum 

orcum. ^anfauftqrojjc.£>umpen berüm/ma- 

ximi* poculi» miniftratur. £imint ^latl'tii- 
degluticc forbillando , exforbere. "fOi * i ■• & 3?C< 
benfaufen/ compotare: diciturrtiam \\\\M\\mü\> 
fflUtcn / congraecari. Sftacbjaufcn/ imuan ali- 
qvem potando , refpondere aiicui potando 

ttiks&tföeiotulyn- 23er faufcn / wmfoiumidem 

tßqvod iCrfattfctl/fluminemergi, tfin aqvi» 
funbeari , verum etuun effundere, fru profunde- 
re resfua» per luxuriam. «Sein Welt VCrfaufcn/ 
«onfumere pccuniam potando. Da3 i|t in &fl< 
t»eru »crfcjfcn / expotum hoc eft in balncis. 
Qid) überlaufen / nimium in vino eile , rino Co- 
pitum efle. SMfaufcn/ featere vino, flore Li- 
beri fe complere , largiore vino uti. QBicbcr» 

faufcn / potitarc pocula. ©ich jerfaufen/ vino 

inundari, oncraic fe vino. Qctoem JUCfdUfcn/ 
propinareaheui . in»itarealiqvcm largius, i. t. 

Oöacfcnnefaufcn. 

prüfen acfitlfcf / trsnßtivum tß,not*lfy ahum ad 
potum invitare. Verum compof. folum in ufu ejfe 
vidmtur , ut : €lUCn bcffllfcn/ madidum aliqvem 
teddere , yvedtfam dkimtu VOQfctlfcn/ inebriare, 



ebrium al«q*em faecre , vino obruerc , potu dc- 
ponerc. irfeufett/ mftocare altavcm aqvn , 10 
culeum inhier«. *Z\ bat fid) fclb|t erfeufet / «pfc 
fc in marc praecipiM»it» flumini immerüe 

vgeufer/ ö«r / potor. potator, bibax. €cufc rinn/ 
oi«/remulcntai»ult«biba, merobiba, vinoin- 
fimamuiicr. ^r|fcufCT/ prineep» poculorum, 
multib.bus , amphora. SDiiticufcr / compotor. 
gjjitfcufcrinn / compotnx. ibterfeufer / hcluo 
cerevifiarius. (SoUl'CUfer/ ebnacui, madulfa. 
ffl3cinfeUi"cr / *nii pernicics , amphora Bacchi. 
(£in feaefer ©oifcr / potator ftrcnuus. 2ßa|cr* 

ftufet/ abftemiuJ, aqvas potor, hydropotav 

6aufcrc»/ Oi'c/ f<» Raufen/ i>«t Ooff / 

föcfCUfC/ & ©Cl'rftC. Duttf« ettam CU1 <CU|1/ PO- 
cus » hauftus . potatio. 

amyfti*. ÄÜblMc tnbU / amyrtiiare. CattfC 
rct> rüamtß cbrioutat« vinolcntia , temulentia. 
©Cr (SaufcrCD CrtJcbCU fron / mgurgicare in fe 
merum plcntt fauetbus , vinarium , bibulura, 
ebrietatis nota infamem efle. <£r ifi ten 0,cftn< 
gfr ©ailfcrci) franf / crapulä heßernä laborar. 
Z)Ai Raufen immi manchen um teib unb t<b<n/ 
non faett ad multam crapula multa diem. Q&i 
©Cfunbbciffaufcn/ bibacita»(älutarium. Q6fi» 
Ifitt/ & Ödrf^cny t>aa/ Amin, potiuncula, forbi- 
nunvula. 

<Saufifc|>/ 6aufic5t/ &aJverb. te- 

mulcntus, ebriofut. multibibu«, intemperanst 
lux ut i ofus t merd flagrans. Dicttureiiam 23er» 

foffen. ^*in wrfoffener Äcrl / combibo, f/mpo- 
ta. örrfoffcnctf 2Bcib / fympotria. Jpcrin^c 
raachen feufiefot mqm Ibrcr <5aUigf dt / cfus ha- 
Iccis propter ralfcdincm defidcrium bibcndiac» 

cendit. 

^Upfen/ etf^Urpffll / forbere, forbillare, 
^ri<«r ttiam ©Upfclll / älih nftpfcn/ p»ti*- 
fare. ©cn ^cin fnrpfcn/ dchbare, degutrare 
vinum , qvoA in fruit lurcarc Jicitur, Aliäs T>t1t 
tiOcitl teilen / qvsß Mcas mandere , m orfica- 
re* 5Bc»m man laneic unb oft fupfet / fo toirb 

ba£@)lal auä)ülli/ Cxp'wii pitiflandodrforbii« 
lando calicc» etiam Hccantur. Compof. funi: 
Qlil0)Üpfi'n / exfugere , pitifländo cxantlare. 
Sbcfüpfcn / A befurpfen / calicem clanculum tan- 



gcrci ligurirc. 



(^uppe / x>it / fi*r. ©Uppen / i Q*afen/av«i 

Saxon. tß ©UPCfl / jus , forbitio, cujw dtmin. 

(r »ipplcin / & & iippchcn / 9» I jufculum > forbi* 

nun- 



tiuncula. J^ei§C@uppt / jusfervcn«. Suppen 
e(jcn/ tcubcrc jufculum. ^UppcFcd)Cn/ coqtc- 
rc , lixare jufculum. ©Ilfe flippt/ ju« bcnecon- 
ditum. Sautere Suppe/ ju» mcrum. <£inqc» 
fcbnittenc Suppe / /<** Suppe mit 93?ei<ft<ln/ 

panis jurulcncus, jure maccratus , ofta jurulen- 

ta. <Xote Suppe /tangvi*. iimjcf(tmdjr€@up' 

pt/ five unf<b»MCf()arteSuppc / ) M infiptdum, 
fvodnibü mfi aqvam Japit. ftlcifd) in btt Slippe/ 
carojuiulcnta. CUbcnbfuppC/ merenda, forbi- 
tiovcfpcrcina. Sftiei'fuppe / jufculum lythinum. 

23i of fuppt / ■»»« j- panaull/ & odnejtnte 6 tippe/ 

c panc maecraco , cx farmä de butyro fervefa- 
öiun. $rautfuppc/ jufculum nupcialc. SßrugcU 
flippe / fuftuanum. £rb$füppe / ex cicere ytl 
criioff/intcgto. (goerfupptV crocarum. glcild)' 
flippt/ < carnc five ofta & jus carnis clix». ÖeP 
ftenoraupenfuppe/ jufculum hordcarium , erc- 
mor petfanx. (gif {flippe / confufum in poculo 
venenum , pocio morofera. (Srüfjfuppe/ ptifa- 
■arium jufculum. ©runoflippe / fedimentum 
craflum, craflämentum. Jgtafcrfllppc/ atena- 
ccum. £enferfllppe/ jufculum fatale. J^iincr 
flippe/ gallmaccum. J£)unbefuppe/ caninum, 
aqvcum. .Jj^fefuppe / cafeo defcobinato con- 
fperfum. Ä intHTjllppe / forbitiuncula pro in- 
fantibus. ^>offuppe/jui adipacum./euadipale. 
Äl^Bl'uppe/ globuli tarinani jurulcnn, offcll« 
jure roaceratx. ^lioblcc^fuppe / jui alliatum. 
5tofcnt' Pumpen» &$cttlerfuppe/jusex cerc»i- 

lia fccundaria , infipidum , vei infulfum. föuUf' 
flippe / jui herbile, nerbaccum . olcraceum. $i<> 
DCff flippe / philirum, potio medicamenro ama- 
tono infeaa. 3JJanbclfliPP< / jus amy§dali- 
num. JJiufcnfuppe/cx lenricula. 5M)t|Hppe/ 
mulfeum. ÜJ?ild)fiippe / laÖeum. SDJittaatf» 
fuppc / pranforium. SDJolfenfuppe / ferofum. 
?0?Oraenflippe / jentaculum .acratifmus. $DiOlt» 

fuppe/ jui mufteum. &<H)ma\y five SJutterfuppe/ 

jufcul. e pane ferventi liqvamine j>erfufum. 
S d)muril^erfHPPC / jui blandiciis emendicatum. 
QBattX'fivt £prnf»ppe/ propr. jus aqvcum, »lifo 
cxovUrudiculiaojUtk. 2öeinfuppc/ vioarium, 
oenogarom. SBurflfuppe / botulorum elixo- 
rum. SSJlirj' five ©CTOftrifliPpe / jus nigiom, 
fn« piperatum. 3utferfuppe / facebararom. 
3tt?icbelfiiPPe/ juseepis minurim confccTis <on- 
fperfum. Jpaitf Supp/ 0*ü. Jean porage, propr. 
ejfet parafiius , cecnipeu Jedufurpaturprc mono, 



ludione. Hmc prov. ©t< Suppe »erfcfcürcen/ 
gratiam eirundere, 
i ©Uppen / q "»odjocöetumäppfüdnt^uppMkilcn/ i.e. 
kuppen C^eit / jufeulo vcfci, comedere offas 

juruicnras. Slutffiippeu/ & 2liujfupplu<rcn/ fi- 

nem faecre forbitionis. Supplijtrer/ P«* / for« 
biliumvoraror. <?iipplijirennn/P<«/ jufcuJo- 
rumcAnx. Suppliunmo, / bW/ comeftura jo- 
fculotum SupplijirlidS) / adj. & *dv. jurulcn- 
tus, forbilis.jufculoruminftar. Vtium hx.t omni* 
tantttm prrjocum , nunqvam autrmfrrib dicunlur s 
v£hTPld)t / Ad\. & ddv. propr. tß jurulentus , &omne 
id t rjvcJ lujvamen aliqvod rrftrt , fvrmadmodum 
etiam Suppe nonnunqvtm pro qvovk humore 
Abufivfponitur , indt pbrtß 1&i ycfcct ifom t>tC tttt 
Suppe 6nrna$ / faugvis rorar , ftdlar, cruorc 
pertunditur. ji; Die Suppe faDm/prolabi in la- 
cunas aur limum five lutum dilutum. Ii* SiiP' 
pid)t rxponitur gramiofus, a gxamiit, TiuQint 
butjen / JJutter in Äugen. Qym Suppicfjt 

riüwinoWrmorbidum, morbofum, Sf'valeiudi- 
oarium , wiqvuiHnuicibt £y )t>fuüh vrßitur ,vri 
prt aliii grsmicfiu eßi folrt. 

Zauber/ **% er aivrrb. purus, mundus, ecrfut» 
laueus, nitidus, 1v: pure, llltbate, incorrupte« 

inviolare. Belg. Bupir/ &0uyrfr/äSnppen/ 

forbillare. bolet tnim iBud purißimum tße , qvod 
forbrmw. Srd ttiam ironice nonuunqvam ußurp*~ 

tur, ut: £11 birj ein fauberer S3o<jcI/ lautui et 
jeilktt. (gi«e faubere Seyweiler / lutuicmum 

Eecu«. Jt. SflUber *d animum rifrrtttr : (£m fflU» 
erd4J>eri/ mens cafta. Saubere Sitten / mo- 
res incorruptü dg vi all fotibcr um JliacuD 
()a| tc ^eute herum/ incaminaiis fulgec honohbu* 
'. > i r< us. CERne^t bn§ alle* fauber feo / cura uc 
omnia pure, muudeqrc fiant. Sauber SOafeiV 
fom vr/ aqva illimis. Saubere §reunbfd|)aft/ 
inviobu amicicia. (-i;f) fauber in äteibuna, 
halte»/ ud Tcftimentorpectoro , culru amaaion 
cinfium ciTc. (gine faubere SIrbeif / opus egre- 

gium, pricclarum* manu am her. claborarum. 
Unfauber/ fordidus, impuruf,inq»inarus,coj- 
nofus. ©a* 3f U»J ifc unfauber/ lintea fordidata 
funt. 

Saubern/* Scubem / purgarc,mundarc,mundi- 
ficare, emendarc, it. februarc , clucre, fiicarc. 

Jf)onio, faubern / mcl defpumare. S£eume fauy 
bern/arboresexpurare. j^d§er faubern/ de tri - 
earc 65" elucre dolia. ©en Stall faubern/ ftabu- 
lum evenrere. £om faubern/ vcntilare fru- 

X)po 00 i| oicQ- 



'i689 



(Sa 



1690 



mciuum. »bfaubeni t nmdare, (gflua/ |auacil/ 3* feg / ich 1%/ ijtfoiJCU/ 

dcfricare, dc»crrcre. Sluifflllbtrn / cxpohre.i fu „ cr *2, l^ere, l.ngert.ir.forbere, farWillate. 
Niiefaubcrn / detergcte. 2>urc|>fa»c«l/'j»ttr- i 

pur.it c. f>e<ivcnier cvcrrcrc , ornnfm fpwotiam 
q>argare. J^rnmfaubctW ^iccumfricare. 3)itt> 

& ülebciifäiibernv commuiidar*. fRrt<|>p Hbrrn/ 



t 

-a 



depuigarc qvicqvid imraundi reiht. Riebet 
faubctnv rep«rgare, repolit e. j^lfrtfarlV In- 
caruicxv purgando tcnuare , freqvemru'ime dc- 
fricare. ! • 
^flllbiTf r / Wr / & ^ftlbfltr / purgans, fcbraam, 
mundans. ÖflaberimW Dt«/ fccmioa clucm, 
dcfricans , ornan», Ofnamx. ÜBaumfo uberer/ 
putaror arbotum. Lienen» aubfTft , apiariusv 
aÖ>\ffcilfailbfrct / polio wlgo folxtor Mrmorum. 

$ii£»tenfaukerrr/ polimaor. Itötinfa uberer/ *i- 
ntor. SUMeu» * (Sarunfaubcrcr / runcator. 
^tra(?enfauberer / tueor , accenfu*. £rimlicb 
t*em ^tauberer / foricaxmi. • ©tnüfaubtrer/ 

(tabularius. ■ 

^auberfeit/ tue/mundicies', puriraa, nicor.cle- 
. gantia. £ifbl?abcr Der (BaubcrhU / munditia 
tum , laucitiarum/qve ftud:oius. Oaubc rfeit 
im Jg>auf( / nicor .vd.um. <3 anbei tcit ut'bcr 
SUctDlllU)/ munditic» amiltüs, oxnacus, cultus 
corporis Cailbci'fcU t>cr DlCbf / inarfcftatus 

: iblendor lermonis, ftyli majeffas. Unfaiiber 
U\\l immunditia, (putcuta, fordet, c llbtl mu 
autet/i tflqiffMdui j<i» uaadt & munäapdi, ue. pur- 



it gatio ! pojtuo, t 
•^V»briUd) / mdh&xwb. propr. purus, mundus, 
terfus, lautus, & . pure, illtbacc. integre \ j'r.i 

<^cuÜcrlict) wifins tdtm jW<5ad)t /& (Sanft «ß. 

blandut, benignus, icpidus, lcnis,muis,n)ode- 
ft»»s, laute. conc.mnc<pohtc, molcßjt. , Ult> 
fcilUlhcb ' mipurus, foriiiiui, :^,immadcftus. 
duiua 1 faiferus ^./ullt • fwyus. ^euberlietK 
trd)'»ft / fo.iprura, clegans. (Beilbci'licJKtf 



ita. 



«reuberli 



tfcaU' 



M.ibicm/pwlU* 

forma emendau. g tubct 1$ mit CtltCItt lim 
geben ' omni comicaic ahqvcm complcwb « lenw 
ter clementer , libcxalitcraccipcre , commod *- 
■ firaeJubcxeajiqvein. ©Cubei lief) ftr^fen levuer, 
flaudc, tacite, teftc objurgarc, /ii/ricprchcii- 

Cdib;'div|)Fcit/ Üie/ mundiria. lautitia, elegab- 
tiat a .üi lenlcas 1 iaduigentia , f-avitas , mo- 
deftia. , Ull|t»bci'liCÖJvit/ turj^itudo, fqvalor, 
o«viu* , Tcbxuicnna , aurimoota» unuio- 
dclba. Li 



craTicre l'uftu , ubenbui ali. X&rtl|tf fatUlfll ube- 
ra petere , lac macernum bibere. - ©r^T ^dT \ CiU* 
QCf fein« ^fPten im Söinter / irrrujteitipor« hy- 
berno pedum fucl^u tivir. © lU'JCH WCUf It' *»bc- 
xiSui inhiare. ©aö jfinb ITill fanqttt/ mfaa» 
rnammam defiderac. «Jr bat ©iff »jcfogfll / vc- 
nenamei Hatum eft, veneno potiontbus indit* 
intcriir. ©auacll etidmtß imbibelre, liMh ilC 

Sie Söurjelnfauftcnbie wHc ber €iöen '.«di- 

c« attrahunt terrw uligmem. ^elkTgift t-U\- 
0 c II implicari hKrcH , virus falte opinionis im« 

bibere. ©er Unbertabnen ©cbweip unb Jßlut 

fau^tn / inhiare fubditorum bonis. Compof. 
j'unt: 21bfiU!ijen ' * ClH5fi»lhKn/ exfugexr, dcli»- 

gcr*. © iv >i uib bat Die OÄuttet febr ab- five 

rtilsaelVijC» / infam cbibit ubera matris , cxfor- 
buicnutricispcäora. Milien Richer AllsffllMCS/ 
exluunrc.cxantlare caltccm. hinein balQMut 
aiiffaiJiU'U . rangvincmalicujut exforbexe. ßie 
(gönne fauget Die SeiicbiMfrit aii^ ber ^c;r^e^/ 
Toi humorem c terra CJfuigit. ^tj) bab Cf nicht 
au? Den 'Smaern gefoacny non haec ex mcipi'a 
finxi . ut aranea eclam. £)ie Unbertabnen mit 
Auflagen ail^fauacn/ fubdito*exaai'on»bu« c*- 
haunre. 2infauflen/ * 55rfailJCIU duecrema- 
tns.ubcxa> Urubcre maminam. einem MU> 
am/ alere fc ex bonis aJwruis. ©a^mb lernt 
a« bei : > ^lWl| l yyM^gn|a^TctiUuailigu^. 
ruli papillati. C^rhnilgcn . Torhcrc . delugere. 

25ir biibcn Me £.ifter mit ber ÜSutterimld) eir^ 

nelOiKII/ vitia cum la&e^ut/icisfuximui. H^lt< 
faulen / icallaftaneumeiTe. Eff mim | 
»H»Öet> »iif'm mAJwnii KuU UUf. , <o I la, 
Diar.v) ic jtcbcHMlIvjeiU Staeyl 3 »}'' ,l c 
1 i q v um cA fuclu cv«cafe ^ e x Cra her c 

fuiievctl,/ nürneroi^ fufl'ü.4' cri ^ <rrc ^ 
3erfau^en/ nimiofuclu ubera levare, fo 

1 actis intertrancfi»' - v . s _ 
(Sauger*/ Oer / laftem,alumnm» nutritiu» 
f u^a cxiugcns. Slusfaua/r btt S 1 nl 
hautiens». cxmaoicns provil " 

puli. ^augertnn / ok / fub 

ücns. ShUufaiKjer/fangvifu 
(Sauanno/ bit/ dt Ort» (Saugen 

<fVu». 2lug:&0Ibfdiiaung 

lactis. :uj'.f-.ii..un- i?rr v 
. us, 2iU5jauguoi beö i^euteW/ cniujiAio argen- 

. 1 ti. 



inctnK 
od rc- 

Jleber» 

»rbere. 
tcsqre 



IM 



_ / ex- 
.am , exaftör po- 
urna. fccmella la- 

fuclio, hnfius Tu* 
cnervatio', forbitio 
ÜteC ) fundi calami- 



1691 



ci. (£ ttyailiyjn \ ! bibeiw. buulrus £> ö viui 

fiiiwc'i i>cr ^u(i(tmtl(t> viibr tan ftinbcrii Die W» 
< ffcifrklff Kemper lacmaccrnum longcmagis m- 
crementa corporis augee öflUT^ jfcit/ Die/ 
fott. z*> ip'c actu> fugen di, Tf/Iac.cndi ■_//. 
Eaili»,.d)( / * vrfU»]td)t / a!\. ffadverb. fudilis , fu- 
gens, ahmentum macernum orc uahens. ©M* 
9ld>f IUI» / iataiis lattcns. vjcitrttct). gottim/ 
• agnus fubrumus. »pcJU'i(i)rf6 / //i/r©ai«eHK*ö 
QiklL) / mtiJiCr. Jtrummoia , mwmjt.1, Iaftans. 
$iu ; » tiqidM'exiugens.cxinamuis luctu. «^/iwJ 
*// ^Uäacf.MKH't/ exuunitus. exhauft us. 

©Cug<n/ai|'tU»j<t laftare, ubera praebere, mam- 
mam darc. (gin Ättlb |CUacn / infaoti ubera 
pocanda t«rr« , l'nccö lactis prolcm alerc. vru' 
•< Ix.C oi'Hd D .5 #mi> {iifeiiqat / inianccm cum 
ubettice friammaruna Lumrarc poceft. Vis \),\. 
bell II 11 irildtÜcri'^lCH^t/ lacie icnnonurri- 
rui, Trgrsdis ubcr.bu» pafluteft, Uvlc.en.cbi- 

bu. 4>n- -lVnittr fanibr .Hmo ntd>r fcuq.ii / ge- 

muix iiucow alumao ubera pi. euere ocqvu. 
€ic null inr Ämb incbi ntcfcf fciigen / latentem 

abubccibu* rcinovere, a lack dcpellcrc ru!r. 
• : j £pmpw/. »Jltv de ^Illf'nj.lCU , pr, j£nrt»vhri<n / ab 
laftare , pjrnra /•-,;< : afcrfCüjCR/ ilccar*. &ßif 
r->a|V«qcn/d<nu9!aaarc. . 
v?niQt:nnn / atikt v^uacinutfer/öie/ nuirix , alma 
•ttgenini* : ÄettC^mme j«/rm <•// nutnx von in- 



IUvXJ. 

libere 



1692 



an 





















iccm. 



6<Uftl!H-.] MC'A.OöÄ'^Cliacn /nurri.:acus,niKri- 



oportet e(Tc nui 
alere potent. 

Cr im C: 
ö> iws Saugen 



roof 01; 



m , qvx binos 



m 
1 j 



gpeife/ arcraftioaJimenti. Aliud tß v$oi>, Ögs/ 
^ culmen Ö^faftigmm dtnotat. 
(Süß* / Dü / porca , Ccropha , fut, porcetra , rf/cf. 
fw» &*U$iM ut eilijlflH porccllr , AicuiaJ 

©aul/ » ©cule/ oi</ ptur. ©aulcn/ 

©CllUll/ columna, crabi, p.la. Dmin. 
^culclcenv nobu ^eultfcen/ txia/ coluoiel- 
la. <ginc ftdiicnic 6cule/ pda faxca, laprdea 
93icrt(h(f)fee<ul</q»adrata. ^piljige Wellie/ 
pyramu. ®«nlf VOÜ €02^nertOcrf / columna 
ftrudiln. eculnu« Sehlen/ colttrnnaftnata. 
Qauk iiin %oq< n / Ttapui, (ryius. *^)ol)c Vscuic/ 
columna cxcclia , emincn*. &\att( Aule/ pu- 
ra , Um , poUta. gjirjjültt vgeuk/ inaucata. 
•P0l*>S<u!e/cava. ©idjtc/ foljda; ^TJlC/fer- 
^v>. ; 3^rP<ttUC6cillC/ trunca. KictoV,*/ 
hurailn. CctumnarumjeKfuniordaiH; iÖ(UXiid)t 
ScUlc columna ruftica. ^ eff unif'd^C / Tuka. 

/ Dprica, 3ülll|dK/ Jonica. jforia; 
lilcfK / Cot tnthia. 3il|ammcilgf fe(Jf< / compo- 
(tta. <£nu 6culc. Icüf« /colujainam «djfi«are, 
ftatuetc , ^qVtesaj^H^eiülfliMiii^itj^ ^iud)i 
tiijcn / «oiwnfux.^njol,!» £«M£cirrf|4awJerc 
6«UlCVCrmWWaj/jrio.arc colurnuam. vrtUtiV 
f/*<ampywi/.v»-p./irirmamcnto, proccchonc fc» ie- 
fugio. "6)c Elc&öre« ditfpitut ötliftu bc« Äcicl}^/ 

lIUMr C7 •ibCfft-btigl. 
crd.'.s/humnflii- 

(iHMbfiUlitl 11116er« 



tatus, Aiccut. vroa ia 



Ics S RVE.1 

renrum m rcncif^ucc cey u 
con (et vato^ct ci y 1 MliKi*/l 

ft'^n/ coiumnam memo 
lumiäium %r4tt /parf Ani i . ' 
(rjg\uio. ,Cyjui,tu 



.Corona» 
tclfi'iiU- 

C.lpKCllt 



|MU5 

lanvi. 

tut p 



lupi 



'CtDfltf/ fcapuTT) > t)it£ \rd).Uf' 
TeTpiranx. DflS ^Jl)^aitt«IH//jTe 
obata , hdbet b ^ nif»|^C' 

s rt Wo wnj r,,a c - 



baiin 



IN... 1 



»tarn, 
'i te- 

t'n, abaci. ÖIC Ullbcrftc %Uüit fivt\>;x 
. inb / plintbus. J)Jf jfdiuH / cocoms, 

im** . »cr/eftrre ftuuiri / Oma io^riä 
Ooo od tij * 



1693 ;®* @a 1694 



JDi* aufr /i ve abfttcycnöe «Stäbe / ©ejimtflcin / & 
Sicraten/ cytnatia. &aäfriuhwrf/fblia. £)ic 
übergeworfene 6<tynirfel / toIuc*. SMätrcrlcf» 
jcii. /m ubcrioorrcn^Saubmcrf / lab* voima- 
cum. O^fcnföpfe mir ibren &ünDen/ «apita 
caurorum viccata. £>d)feUiUl»KU/ oeuh bovin. 

£<Slberi<fae/ fiv< 3abnfd;nitfc/ denciculi. SBir» 
bel/hdiccs. Sropfen / gutt». £rilipprn/yh* 
£etfllem/ «iglyphi. gulluiia bei % netf/ mecopas. 
grucfofgebäng/ encarpa. ftrildjrbrtnüer / lemni- 
fci. £dlbe©tÄ&C/echini. beulen/ fn*tyo\Ut 
mcntbaU / hypotrachelium. 93er jüngumi / 1. 1 
wo Die 0eul«abriirM/ apophyges. Jpolf eblen 
bei iSdjafto/ ftri*. igtÄblcin / fivr blatte in Der 
j&olfcblen/ ftriges. £dfebleim£c$afrgejim$/ 
Uoux. JDcr SXfag/ jiw föurt bf r beulen / annu- 

hlS« EOrqvcs, torus , corulus. 'JJiUenioftiTniU 
lein/ baccic rotundae , vtl oblong««, im civil 1 
SC / fn>e SRpDcIn/ mutuli. Jfr.i Mein 
Inf tympanum , £5" proecres. $C|iamcntf?tUllri' 
gen/ impages. S^.u'bmn; & Sorbacfc projcltu- 
ra , projeaum. (?)f |im 8 lein / /i-w X ornijjen/ co- 
aoniccs. 5öinbcit//i'u/@fnjÄittl<in/farci!e. töer» 
licrnngeu/ abfceflioncs. Sluslabnngen/ projeaa, 

excantiae , promiitcntiae larcrales. iXolliV. I "f 
anaglyphum. (Srbflbene Arbeit / opus anagly- 
ptum. J^albcrbabenc Arbeit / opus dimidii, 

anaglyphi , vei dimidiac frontis. £)IC DtiJd)C> 
loculut ,ftvt loculameneum ,drc. 

$lcrin< /»Tf iSrjfenlc / colamna aenea. 2lUarfeulen/ 

column» proornxtualcarii. 5?ailff lllctl / tra- 
bet alriflSmae. $flbfeulft1/ telamones. Sßlatt* 
feule / columna fuperficiaria , iwlgh colanut. 

jIUuJ eß (geulc mit 3n»ercl;bolfeblcn / obliqve 
ftriata , ö? gerounbene (£<ulc/ flexuofa. ffironD' 

fcuU/ /ivfjpercnfeule/ columna pyr«, ftvetog'i 
15' incendiaria; J)ad)ff lllcn/ trabes transverfar, 

lacunaria', *Mi 3röcrct)fculcn. d>ren» gelben» 

2 11 11 Ulf & (?icgc^fcille / colurana triumphal js, 
cropheum , ftatua honoris, genflerfeulen / ju- 

f'amenra feneftrarum, feneftralcs feapi. geuer» 
cukv columna rgnis. 5 r 'ebcn£feule/ pacis. 
lnSd)tnflpH , lll<//i*<'( 5 )cbinffflllc/ cippus.col. cum 
infcripcione. («je fd^K^f frttle / jfegelfeille / ob«-" 
lifcut. 0> c f cf> 1 e d> t f C 11 U" / arborconlangvinitatis. 
©Ifliibcneff ulc coL fidei. ©Pljfnfeule/ idolum. 
(öi'iibfeule / crux lapidca. €>ren$fculc / lapis* 
publicus ad dividenda terricoria conftiruttu. 
AauMfeule/ ineumba. j£)au^feulc / col. domut. 
«ycdC< dt 3»^Jb|"culc/ tctmiuus venauonum« 



juris ÜMandi vel pafeendi. J^cmianfuI/ five 
jnn.'nti'ii'/ .\rmi;:n ftatua./txY trophaeum« iJ<h> 
lumkCarolo M.tvtifum. J^intmclffcillcn/ co- 
lumna: Cali. QJfitrmorfculC / col. marmorta. 
teilen ;ivf iöcu'iViilc/ miüiarium, cerminus. 
CKittcifcule / (ubüca, paraihs. Obcrfrulc / co- 
lurr.cn. £)ocrfculcn / tibicincs , antes , tigna 
cransverrana. DCunöfculc/ col. teres. OcbunD* 
fcule/ col. infamis, catafta. @al|fcilU / col. C2- 
lana. ^iiigfcuic/ id. ijvod £)täx\tü\c. Ußbcr» 
fcuk/limen. 9öolfcnffUlc/col. nubis. 4Bun» 
btfrfcUlC/ col. ftupenda. ffieg- five SOJnrtCtitttlt/ 
ft c 1 a iv p i i a viacoria. 

vgauU/ (gaul/ ^>eul/ e^Sul / et Lim ra 

fubula. krciMl'i'.i'i-l'ilil' mrtrumentum fueonum, 
11 ivö corium calcei perforator. Indevrrb. ^ ,1 u> 
ICH. tfccmpof. ^Iicfaukn/ fubulä confarcinarc. 
Raulen/ & vr etilen UfauUt / Ar gefrulct / columnii 
o x n Are , colnmnas cxftruare , engere , fabricarc. 
Compof. Slu^fculcn/ bcfcnlcn / vcrfenlcn / ufiuuiotn 

funt , &eiwdtm fignificatiottk , exornare coIunseU 
Iis, (latuis Ö* fitnulacns locupletarc «SatfciU 
kn/ ' • f • evertered erurbare columnai . 

(£nu!nng/ ote/ de OlinJ» /iw ^öci * 2Jerfjulnng/<o- 

lumnatto , columnarum ftruftura, pilarum po- 
fitio, collocacio. ^ntfcllllim]/ Umfculung/cver. 
(10, demolitio (lacuarum, iconomachia. Unbcr.- 
ffillllU ] / fubfrructio, fulcimcntum , fuftcnta.u- 

lum» fultura, vuhbßatumiKgho»ttyTA 

®a\i\ii)t 1 & <?culicfot / ü. eculcnrlÄff / * rSnilem 

Imfda ■ •'« / ; columnaras, ngnisexorna- 

tus, ilacuisadornatus, (Imulacris locuplcratus. 
(5»iulic!)t 1 r v?a! / atrium coluracllts decoratum, 

munuum, fultum. 

men , i 

®«Ul«/ i/rtf«r mim Bf/tficr ^tlil / & ©ÜDc / GaÜ. 
Sucil. £)bcrfct)n>(Dc / Tublimen, fupcrlimcn . Ii« 
men fuperius > (upcrliminare. Unbcr > ftrt 3tif* 
t>crfd}10CU(/ hvpothyrum, Urnen inferius, infe- 
rum. jp l ui?j'cr)lTJiiU'/liminadomüs,/maediuni. 
SvCinpcIfdjWfllf/templi. Z\\K\$Xt>&t/iJrmqv*.i 
fimplex. @crid)fgf(i)trcUC/ bmen judieii. 2ln 
Itt ^d;n)cUf fteben / imminere , impendere, 
propr. ad Ii men adefl'c , fores obddere, obferTare 
januam. CrC^lPi'Uc f^neebdoch. nonjolum pro ja- 
nua, feJ& pro ipfk domo penitur. ©rbaffnid^t 
Öb<r b»C d)mcBc gehen / pedem porri efferre 

non auder. <£r foll mir iitc^t über meine <Se(mef< 
Ic f Pmmen / cUufam ci habebo Uomum mcam, 

domo 



i6a> 



domo non admucam. IDic ^djrrdlt' i|( »er 
fault/ Itmina computrucrunt. 

Cdjnxlien / &*fit*tius QlusftyrDellen / gefc&mfHef/ 

* aurjCföfteUct / limcn facere w/ fubrtrucrc, 
mftaurare hypothyrum. ©ie £ltren mit Cjar 

cx cenuibus , non 
aimodum fortibus lignis, limina inferaconfe- 
öa fu n c. 5J U5 fdjiin- U c n I propr. r/i climtnarc, li- 
mine fubmovete five pellcrc 

©vium/ faumen/ ^ feumen/ gefau; 

iimbum margimbus 
veftium cirtumfucrc , nc fiiamenra diffluant. 
tretet fillimcit/ margiiure, Ö'cm.ug narc tabu- 
la«. Compcf. rß SßeMumen / five 2llt' * 23orfill|; 
men/ fegmma Icmnifcos prae r ucrc , obfucre 

inffuas. (fin 6el)niiptud} mit wter 6cit>c be> 

fanmctl/ fudariolum , ftu fhophiohim virgis five 
xonis ex fencö purpurco diitingvere , limboi 
muccinii purpura vanegarc. Uni five J vni m 
fcumcH/ infticas partim obfucre , acias hlo cir- 
cunuircaconfuere. 

<£aum/X><Xf plur. ©CUntf/ fimbria, limbus, inftira, 
prxrc «10 , tt'in.lthft • et extremitas . five Ora. 

Duitur eti&m ftnfcfiroi / öf yi ve @alb4nt>. 
Breiter 6aum / limbus latus. cStjjnialer 
(3.U/U! angudus. ©fr euferfte iSamn / extre- 
sna fimbria. ßlfibcS tSaum/ tnflua inßeiie, it. 
laci n 'a. ©en (Jtllim illlrbli\]t''lt ' extremicatem 
vei marginem rcllum complanare fcrramcuco 
prciTorio igmto. 

Caum/Otr/ clitclla, onus.farcina, p>t>pr. eß fe IIa 
dorfuana , jumentK tmponifolita , a.l oneta commo- 
duugejUndA , sjias &A\im\MXi\ I at^ htm etivn 
i*mt v£aumri §/ jumentum clitcllarium , farci- 
nariiun.veaarium.-s'nom. vraiinicr/ Oer/ cli- 
rellanus.agjib. 

&tit(l I 0<C / Öf freqventius .£uiligfcim / favus, 
mel exemtum , apum ccllula. £/l a vr aüW 
fvsfiftt opus cexium: 4p« onm, tp>*ndo e cerA 
esrva iß* &)nu lAter* fingunt , favos ißos extremos 
ueler Je rtm faliem conglvtinant , fed ettam mrüe re- 

frrtoj ebthurtnt. jßonigfeim amf nebmen / deme- 

CCTC favos \ru cximcrc. 

atttiqvo 8&rtf / pcllis caprina, 
«r/ corium hasdinum, 89* ijvidem probe futaüum, 
& edore lutei httBttm * iia ut favum mcllitum rr- 
^rra/. Hmc ©ttmiftt) &t>er / aJura , corium cro- 
«ci coloris, 



I696 



©aum / faumen / » feumen/ gefoti? 

met/ flefeumet/ morari, cunOan, cefläre, 

differrc. ^id; |Climcn/ tardare, moras inrer- 
poncre , coniiftcre , crahere rem. (gcuniC Diu) 
nid)r fange / nc tempus longiüs ducas, move abs 
ee moram. Comp nj\ 2lbfcUinf n / vacacione uri. 

©fct> Don ff inen (*kfd)<$ffen abfvunifn/ negoda 

intermittcre, feponere , occupationibus fe evoJ- 
yerc , levare. Sed (Scrabfcuinen rß occaConcm 
perdere , prxtrrmittcre opportunicatem. <gf 
bat Ct Vi r .1 1> |Vh :• tt 1 occafioncm praeterlabi pas- 
ftf« eÄ. i\ : v 1 : 1 r, idVm r/? , momenra remm 
ornittere , erropori indormire , animo omifjo 
efle , ßd\gvim äüiväm häbet , notaU^ : d et in er e- 
ditlioere aliq^em, impedimentum aJfcrr«, in- 
jicere . obftarc alicut 3$ bin in Der ^ligml 
ffhrprrfcmnff n'Wtcn ; aduusaditudiajo tene. 
ris annis mihi praeclufus eft , commodum meum 
remoratum , praepedituro , coroprcilum» ob- 
feprum , interclufum eft. 
^aumer / cV (Brunur/ Oer / dilaror , ctmftator, 
proeraftinator , morator. <£cimitTinn / Mc/ 
feemina prorendens, proerudens , prorogans, 

prolatans. 2Jfrfoim<r/ e>2Jcrabfcumcr / t>ct/ 

(upinus.focors . inftrenuus , uicuriofus, indili- 
gens, perdite fe gerens. Dicitur ettam Scum« 
liligy t>er/ folute , & negligenter agens. 

6nuinung/tgfumunG/ ©aumnüp/ (?fumnu§/* 
Gautnfal / ort / u. (gaumrn / A ©riiincn / oos/ 

reurdario, ccfTatio, cunc>atio , mora , proera- 
irinatio.comperendinario.i/. negligentia, ofei- 
tantia, focordia, lang vor. (gg bringet nicöt 
Wcnu) vr CimiHH': / haut parvam moram rebus 

afFcrt. <it nm§ l)fcr alle Öeumung nu* Um 
$8<qe gereumet mrben / res jam non ultra cv*. 
üacionem reeipie . nullam diiacionem patitur. 
©eumm'i§ im ^reiben mtutyt 1 imercape. 
dinem fcnbendi facere. &erabfi'Umunit * ÜJtr» 
fetimung/ tu/ detrimentum, damnum ex mori, 
dilarione Ö" negligcnüi, impedimentum, di« 1 
(turbatio, diffltlio rcrum. 

^autnl(r)f / * Seumict)t / u. <?annif>aft/ & ©aum# 

f(ilig / dJj. & Adverb, negltgens , tar Jus , lentus» 
fegnii, diiTolutus.piger , 1$: tegniter, ocioie, 
ne;^l'ge:-te r . tncuriose, tarde, cundantcr, re- 
m 1 he UnfeUtnig/ S'-rlv. induftnus, follers, 
di Ilgens, properans,fubirus,rrrenuus, if : C nö, 
celeritcr, marure , oevus. fubito , propere , impi- 
gre , tempons punclo , teftinantcr , ciurdm , pro. 

peratim. 



1697 



<2a 



•paaeim. unfcuratg roicfcer ta frtynv 

priiu cui hic opmionc adero. Dicitur etiam 
GtftnmV AlQttfcumt/ negteclus, 
llttilffcitmf ' le»i tcmporisimpenfa. f 0ITTTI1C 
lin KffUinr roicber/ afturum huc rcdeo. 

©auf / sir ©aurcr / feuccc / fcucc ffeiv 

i 4,i).&aiv. aodus , &acidc , auftcrus ,i2Jf aufterc, 
«ttetricui, aipcr, turvui, i'cvcrus , Ö? difficiiis, 
Jahoriolus, fairidiofus, asgex, arduus. /nic: 
Cr II I C Arbeit / labor Hcrculeus , moleftui, ope 

tofui. (gtf wirb ibni in feinem 9lmr. fef>r fawr/ 

. mulei fudons ejus officium eft * gravi optxaptr- 
i um» .xuc. .vf aui : r.ii? leben/ torvuin vtdcvn<^r 
flehet l aicr , fironcem concrabte. @ Suer 
fern propr..eß. acerc. ©auer werten / acefeae, 

f «oaccfccrc- öniircr Gfjia, /. accum acre, per- 

• acerbum. \?ujjer 5üer / ccrevifuacida- ©flu 
ferSBcuV vinumguftacuacerbum. £<lUi'CÄ«r> 

. fchcu/ccrafa. Apronaana. Sauer fti'.uii bra. 
uca conditanea , muriatica. vr aurc II? ilcb / -lac 
fugten» , conuptum, macercens. £auer3?uf 
fer / /w BMNNJ / aqva acidula. (Bauer £>b|t' 
poma auftcra, ^Muifaiier/ magni laborii , ope- 
rofui, (piflus , moieftm, pcrdifficdii. 2\>.u\ 
ffllKT/ fubacidut cx diu. ©teill /ivr gjjhjfaueiV 
petacerbu^ . .i pernmu». . . ,., • , : » 

Säuern / ipfauert /.«ccTccrc , ürVma, eß yvpi Guter 

• tVt'KDen / exaeefeerq, aetdum ncr ■ . fLGerill 
S«ütr niebr ooH iiii£> / fn fauretberQBeiii/dotiis 

haut plenis vina coacercunt. 5(n marinen 
gen faurtft Dfltf $iet &alt> / tempore asftivocere- 
vifia protinut acorc corrompttur. Compof. $ln 
fduretl / aeorem concrahcrc. SßerfflUtC n / acorc 
pcuitus corrumpi> ■ t jji-'. 

CUreil /flefmref/fertnentare , weaiu/. t//ifo- 
tumin panificio , Vfoj-pißor Jaiin.vn .vf- fi .1 t.i 
/iid 'üfad/iixb Jhrmmtö Juhi^it , tri btntfidB frrmrntu 
fcCfl ööiier teiCjCö / maßafr extollal atq l tumtfcät. 

Didiur dum (ginfeuren. AUh (teuren pnpr.eßtt 
Htm fvoi fautt machen / acerbarc , aeorem in- 
duecre. 

teurer /tct/eVW« ^etrrcnnn/mas, ö» famina 

fermentant ,avaht funlftflor, &pißrlx. 21llfeil< 
rer / aeorem induecns. (SinfeuretV mafläm tci 
mento acidulam reddens. 
<?CUrf / i acritudo , acor ♦ aufter ira« , acerbkit , 
&mzlsvhor. criftma, feircritas, ttuculentia vnl- 

• tus.j/'difficulias.molcftia. «Irbeirfeur«/ l*bor 
improhus. (Jiigfeure/ visaceuacida. (*Jt5|lcUli 



1698 



{eure / froni caperata. a^rnfeiire t acor ex <itu. 

USeinfeUTC/ Taporvinum fubacidum imitant. 
s?Clierifn/ gefcurlet/ eß aliq »o modo aecre, acefee« 
rea^faporcmaciduIumAraviterreferre, rt. ali- 

qvidaceci ÜJÖundcrc. 

r/r fi uütm fithi\ ntm. forbttm. ^ ■ÄT ■ 
<rfiierUd>/ & vSaiwrftaf" t / &s.*wrb. acidulos, 
fubaciduf, fubacidulus. vSeucTlid>tr ©efc^mflcf/ 

acor fvavil, gjF gratus. (£eiierli(bc 2ltpf'd/mala 

acidula. DiftturtLism (&AU(ll£<i):, de iStIU(i<jbt/ 
aeorem cxhalans, JfJ piac (e (erens. 
vSCTXCrliC^rctt/ OlC / Uenifntrfl qvoA €kltre/acor k 
St i iitl< , qvt fvii'itottm SS'ftalixm habet , otuii«- 
eß acor ekrhfxrum , citrinorum t pomotum , cappa« 
rum , . UnfCUCT K^rrif / dufeedo. 

@auf/faufcn/gefaufct/ fufurrare, mur- 
niutaic, (IrcpcrcTrcmcrc. &er>2Bint) faufft 

Ulli' brautet / wentiuincxciircfcic, futu, ftridet, 
inu^ic. ^ic^ugelufaufcuDuri Öielufi/ cor- 

mentorum iilobuii cum fragore per acta voll- 

UOt. (^dllfcn tl'.unAc iratts/iif:/;<r,cwm obfVre- 
'puot, fremunt^denubus ftridenr. (Jr fatlfct 

lini bri^lfct' voce detonar, ^murmurar. Com- 

pcJ.Jfyttvm &Uinl)Crfyüfen/ vagari.citcumcur- 

(uarc, huc :!iuc crauscurterc' 
caufer Ccr.' i \r .:ft ; Vr;:ii: ; MC ••' ma< . $1 famina 

lulurrans, murniurans, fhidens. obrtrrperlSi tu- 
' ihühuans. ^aufi'rertVtrft.f'cirtfrcurbacor, erro, 

planc'ca terrcftris.i/. ebrtoltis.cafabundus.cbriutf 

voce vinofi perfonans, debaccham. 
<T i'nftfncj / t>lV/ E^OrtS Raufen / fuAirrui, frrepitus, 

•♦tteifrraHo, trrmitus. ^üH|"unq ^er Qyinbe/ 

irentorum impetu« , boatus , mugitu«, ftrtdor. 
J^eriimfailfllllö / »agatio , excurfus , excurffo. 
(Tin l!^^t•^ kraulen muri nur Icne-öl^l*' 

1 Oet/ ßn. plur. prvpr. tfvidfm iiem rß tjyti 
^iinfutiej / fedin (ptcir potatio t dcbacChandi fu- 
ror, cbr:oiitas , Ö> vinoientia cum vocifctationc 

rxpomtur. (taji^ uiü) Traufe leben/ per- 

grxcart, debacchari, heiuan , comcHari 4 per^ o- 
rare , l'haeacum »itam agere. S>ef ^silltf brilltU 
manchen Üin^ J^au^/ egcftai er mulcntiae tilta eil. 
^dlljC/ tM0/ naenia, lallus, cancio nutricuro. 
^«Ufc fitiytn f >&un6 verkd jailfen / nrniai ca- 

ncre. Compgf. <£mf ufen / ut : i>.;5 K^rcnn^e 
- \5finb einfAJlKn/ mtanteni Yagtentcm tani^k- 
lmire. Lfl ttiam h:nc (SnilfcihlW ' W*/ nuetix. 



vel gcraria lallans , nxniarum cantm. 



<cau<' 



©ao^afr / * ©nullit I uij.&*Averb. voce tinni 
ens, perfonans , obftrepcns . clamore circum 
ürcpcai , ululatum tollen*. @aujidUC i)fcilf/ 
fagitf» ftridcntc». <?a!rj»d)fe ^ftillBt'tl / Pontes 
fonori. <5au|ld)t(ä8iai>e/ vcaühorcifoai,ftri- 
dentes , fremence*. 

<g<Ufelcn/!«efCUfe!(/«nr»irurrare,^W tliamdi- 
edur ?ln|OlfclH/ obmurrnurarc, rf. fibilace, orc 
femic'.autobalbutir« , murmurillare , bombirc, 
bombnare , avxetiampropr.dicuntur dtapum nrnr- 
«u/rr, futMMlCH UllO brUtttlllCIS/ WtC Dl« ölt" 
■Mit/ qvrmadmodum fufurrtrt de Ayvtf y fontibtu 
lapfußrtpitumexatanttbuf. €»BCH1 inuilrfObrc 

feuftlB/uifufurrare ••**«*•• -^'ft dB öö 
rcnfeufelcr/ yit*(DbrenblAfet/ fufurro. 
(Stufriung/ Die/ Da» Teufeln/ * ©efeufd/ rf.@au< 

jcICO / Dl« / fufurra 1 10, fuÄirrui , fufurrtim , mur 
mur. iblCIKIlil<:fVnf<l / bomb«. £)f)rCBf<Ufc» 

Ich / fufurrationcs. eoufdeo ber $RKT<iml 

IcnAmirmur mar»» , undarum ftrepicui. 3ßjn> 
f clfciV'cliitH ■ admurmuratio clandeftina , cum 
dOtsultf-m frtgultiunl , palam autrm ne muffitsnt 

(2f iffdid) (/ a i). &*dverb. bombilani , refonus , re- 
fonab.ln , fibilaus, Ariden«, gannieni, tinni- 
ccn. ©eufdicbt (ÖwdjKr / fafurrm aqv*. 
<2ruftU(t)tcr ^Öalb / nemus fonorum. 

©d)ab / fetjaben / gefebabet / habere, 

rodete, dolabrare , fealpere, it. latvigarc , pod- 
re , Itmarc. £tnc fybiX feftabf«/ laerigarc pen- 
nam, fcabririein penn» abradere. ^Iuk !rfja 
t>cn / denrej fearificare. 3 un, » c RfaBW / fcalpu- 
rirclingvam. gft»erfd)abcn 'feabere coria. Un. 
Ar ein ®<babmc(;et / fcslprum coristium , 
0diab«bC«t//c^^^ym coriariumdkitur. OdjiV 
CfB rifa* liftn cfl ovoiRratjen/ fricareungve. 
(£id)fctjabcn Und Fragen, fealpere & rädere fe. 
' &d)ilbci\rtiamrß vexarc, exagitare, lacerareali- 
«jvem, unde phrafis : (JiBCm Stttblrid fdjflbfB/ 
urere aliqvem ,«gre facerealicui, medium digi- 
rtimortendcrc. 5*3a* fd[)^b lC^ ttlfd) tröni ! qvid 
ad me ? harcfloccifacio, non moror , nihil penfi 
habeo. s^C&flb bid) fort ! apage fif , apage tc ä 
me • ©cftabmirMc ?Jpmi)lH>fca/pri>pr deterge 

mihi caligas.^rwiif t omittc hat ineptiat, fac me 
in ill um. Pcrrb ©cbrtbfn ad avtrittam 0*77»*- 
ßttm rrfertur & mUt : faenerari , pecuniam f er. 
nor i dare , fosnut agitare , & in ufurai exten dc- 
ae. <54>int»CH unD 6(&abcn / faaore trucidare, 



I703 



coaficere dcbirorej. ^ r ftftaferi* grflllicf)/ 
ufurariam f raviueem exercer , qvaftum ex rc 
qvahbec qvacrie. ^1» @<^abm / reftriaum. 
ccnaccm «V in omnem avidiueem pronura efle 
dtnotßt. QBzifbibflnbiQtkll qvidmoram 
trabu? qvid fede», qvid expeOas! 
€(&abcT/ »CC/ * <£d)ibcvinn/ D« /rafoe, Ö'fcemi- 
na. raden«, fcalpen», fcalpturicni, fricaiu. 6(^4* 
btr tliam rß illibcrali« , homo profunda 4r acri 
avaritii, it. exagirator, exador, vexator. Saum» 
f4abcr/ putatorarborum. 3»inijcnf(&ilber /rß 
ofliculum pro deeergendi * mundanda liogA. 
Schaber avo^radular/?. 

6<öabfrco/ Die/ ÖfDflsiSu^i&ai/ u.&ö)aUiw/ 

DU/ rafura, fricatus , fcanficatio , fridio , rofio. 
Uvigandi tc poliendi aftui. OfUvd QC)ab(4l 
fwillcricf / crebra & vehemens fricatio dolorem 
afFcrc. ©((jj^fn i]\ M< / ßvf tili)! »1)1/ 

fridioni dulc^do ineft. eAabcTCD 'tiam rß 
avarma , fed fordida , retra , ir. cundatio 
odiofa. 

@d)ilbicf)t/ *dj. fcabioiu«, fcab<r , impetigine 
& pforä rurparus. Sf^dbio^te <S6) jfc/ ovet 
feabr*. edjibid^fer Jf)unÖ/ cants fcabiofilt. 
^(biUud)t<.'M"i txpomtur vilii, fordidua, null& 
numerohomo. 
^(Öilbbaft/a.iff. &advrrb. avaru?, fordiduf, tenax« 
relrna«. Dirrrwr f/itfm (?Q^jW(ftf / inofficio- 
fu«, nimii arten tus ad rem, ilhberalis, Adverb. 
avare, fordidc, Öfilliberaliter. Talk dkthtr etitm 
&d)iib\)a\s/philaroyut, preptretu, y An hu. '• 

gehabe / Die/ tinea , wrmk. «$üd)crfc&abc7 * 
Älf ibcrfrf)abc/ blarta , indt 0d?flbenCwut/ i/af- 
raria,' ^cllcrfcl;abc/ centipeda. $&a$sfd)abe/ 
acartts. J(>o1jf4)ab( / coAui , teredo. SiDftya« 
btl Tcolopcndra terreflrii. 
^3^af / D<t/ BW^. ®<^<ief/ dolabra, i 04?^ 

btn/feu, ut alu voluntyk @d}Ubcrt. 
'Ulbfcf).lb(n/ abradere, deglubere, de'giabrare. 91b» 
fcblbunq/DK/ramentum, it. fcanficatio- <5d)ab 
ab / 1 memoria delctui : Cr ifr f^nbab / graeü 

excidit. 

ÜUlffd)abcn/ fricando afperare. WM&Wtjt Dw/ 
feabritia, afpredo, afp.retudo ex frictionc. 2lu|« 
fd)iibcn ttiameß radendoextenuare. 
Jlu^|"d)flbf lt / propr. radendo tollere , lasvigare , ex- 
polirc, \ x\Arc , frdrf.Am tß magno vendere, pr«- 
tia rerura intenderc , dimidiö cahut venun- 
darc 



1701 



1702 



5&cf4)ilbcn / adradcre, circumradcrc , ctrcumfcal- 
perc, circumfcarifkarc. $c|cf).ibu;M Cu'/ fr»- 
ctio lcms, interpolacio. 

Orauffcftabc« / confpergere adrafa. Dicilur etUm 
©njc&abcn. Querer auf. fn* in Die falte ee&ale 

[djabcil / facctiaro rafo mtritum adfpcrgcrc. 
*5crfd).lbcn / * 3erfd)abcn / detercre radendo. 

23erfd>ilbfC Kleiber / veftcilacerae r <J«ritaB. 3" ; 

frtmmenfdjaben/ eß opes congercre, per ras & 

nefai cogerc. 
f3d)abracf / Vit I ftrarum dorfuale. Sed Odjflbcr < 

nad / Ml / ejfl exagiraiio. Hmc iv rb. <gd>lbcr> 

nacfcn//iw einen 6djaberna(f einem tubn/ in. 

urbane aliqvcm vexarc, injuiiis jaäarc, fodi- 
carcaliqyem. 93cfd)rtbcmacf«m / convexarc, 
vellicarc , incommodis diStu & fa&is angere 
aliqvcm. 

^>d)ßd) / Ott / vetußtßlmumvocab. German, de- 
nfitans : Lattocinium 15 infidiai. De yvo G>ot. 
G<6a$/ wpina, eß antiqvi(fimumvocab.unde& 
. ludolatrunculoruni nornm t (}voj Ä Germxnif a.lGrt- 
coj&Perfa tufypervrmt. <2d)rtd) w LL Longob. 
expomtur feaenum , furtum, «to, bitte venire vxdt- 
turverb.QQAtUn/ f<&4fcn//i™f<feafen/ virgi- 
nem raperc. 

CpC&aC&em/ $tfoaä)tWpropr. infidias ft ruerc. prx- 
dam agcrc , latrocinari: deinde, in coramcrcii9 
fraudulcnter , if5 ad fuum commodum agcrc, 
callide mercari. judxt Jtcuni<ga<\)tvn. £\\\> 
nnt) ivu'fccrkfud)a :i / mercari paffim a mercato 
ribus , ut (rat im vendatur % qvÄlu dkuntur mered- 
torti fordidi , ut propol* , inßitcrti , Ultmarti , drei- 

um. (gtwat einem nbtfbadxrn / parvo preüo 

aliqvid ab aliqvo redimerc. Sci'fd)rtd}cni / ad 
mangonicosqvxftus dcfccndcrc. 

^cl)lld)Cr/ Dcr/.'atro , homicida , latrunculus, 
ikanus , graflator , hominum jugulator, obfes- 
for viarum t praedo, pradator , fpoliator. 
Aliud eß ^djac^erer / mercator, nundinator, 
propr. ncgotiator improbus. 

6<6a<&ercr)/ tit/ * 6(&a<bern /propr. latroci- 
nium, rapina, infidise. Hodit qvtvk cmtio- 
vcnJ.it 10 , B'pcrmuutioluccili causa , compen- 
diumrurpe, mercatura fallax , qvaeituofa, for- 
dida, ncgonatio aftura , callida. üimipaüd^v 
cfjerco / fcgaria. Sur ©fieberen beujeria/ ema- 
citas , emendi de venditandt pruritus. (r d)ad)C 

reo »ormit treiben / m lucrum mcrcaiii loco 



fecundo aHtitrure aliqvid. $fer$)<bat$crci}/ 



mangomum. 



v^C^tlcbt / Oer / plur. cor. ludus latruneulorum, 
alikt & ä)aü) tfptel / feachorum ludus, d&m k 
*3 d)>ld)' mit diator, obfedor, «7-wi« l*truncuit % t>l€ 
0d?4d)|Utnc/ tnfrdiantur slttr aitni. rrrj).i<$)t 
bieten / regem agcrc, petcre, provocare , incla- 
mare. ^d)>ld)(matt mad)cn / ätärm eß regem 
ad inciras rcdigcrc, it* ut nuüm ei patext effugu 
kau. $iüi frm <f ch ui)f iitbcH/ iniplcxaaiob» 
fcflumvc regem e periculo cduccrc. ^cn&^; 

nti} mit ^cm <3efjad)t befetjet balten/ regem ho- 
(tili agminectrctimvcnirc 
<Set>ae|)teil/ aefdi) ;d;tct/ ludere larruneulis, five fea- 
cho. wi /f C3d)ael>t; iuclamatioilla, qvac reg« fit, 
i, e. abi , remove te , ca ve tibi, promove tc ex rui 
regione» feu iratiooc in altcram. (3ct).ld)fen 
etutm abujiv'e ponitur pro fodcrc putcum , agcrc 
cunicuioi. Compof. 5IU3|'d) ld)tcn / effoderc. 
€in« ftve aSerfebiluTtei» / infodere , defaderc. 

^ieberfebiiebten/ refbderc. 
vSdjaefjerbnft/ f(f>a eheriebt / & fdjadjerlid? / *Jj. & 

adv. propr. latrocinüis, emax, vcnditarius, Yen- 
dtbilis, lucclli cupidus, qvaelticulum captans. 
(£in fd>ad)erieJ)ter 9)?cnfd>/ vcnalinus, lucno. 
(Ein arnuinm fef>ad>cr»ebter iferl/ fordidaemer- 

eil negociacor. 
(gcfcad)t/ X>n/ pl. (gd)dci)tC/ fofta, puteus,. 
eavea, coneavkas. Eßa 0d?,id> / frutUtrono* 
ex frrlumk &occultk loc'u vi Atom fubtto invadunt : 
in re metallici autem eß ferobt , vel fodina aerit. 
©Olbfdjaefct/ aurifodina. vr ilbcrfdjdd)t / argenti 
fodina. (£ifcilfdud)t / ferraria. v£ri|d)ad)t/ 
fc&ura acrana. ;\cd)tcr v£ d).i d)t putcu« rc&u«. 
SBinbfebad^t / puteus fpiritalis. oinnfefraeftt/ 
plumbaria. (£ineil v£d).id)t fenfen / cuniculum 
agere, faecre Tcrobcm. 3 11 *5<t)ad)t faren / ftve 
etnfaren/ infidcndo baedio fodmam ingredi, 
in (etturam dcfccndcre. 
(cd}AÖ)t\%/ ädj. fouilis,foilitius,fodinamrefercns, 
it. cavus,cxcavatus,alvcatus, tubuiatut. Jiif. 
fd)äd):i.;i Werter ber Srben/ fubcara terrae loca, 

venx profund». 
(^cbacfctCi / Die / p/. (gcfearj)(Cln / theca, ca- 
pfula iignea , propter concAvitAtem dkiiur 4 
&dwAil ! alid dialeßi ©fntulle / ftve 6djtUtUuf/ 
tlC / areuia , (criniolum. Sunt tarnen qvi k 

©cbatxn/ Belg. 0*öcfcn/ doUte , Sctacbtel 
derivant. Sed oriematio h*c durior eß, Dimn. 



Pf 



1703 &t 

(£d><i<f)telein/ & <£<b<\<htc\<S)tw *aetU.eß*qvod 

tSfatuUc/ fcrmiolum , capfella. Altiici dkunt 
Scaculam. JpiMjeTne <5(j)ad)trf / pyxidula h- 

gnca. ©rpsc 6*a<ftfd / «fteiu. Slltc/ tcr^ 
pri>d)ene £<$rt<fttel/<hecaobfolcu,*upta. JStd 
SiltC ^d)»ld)fc! ff r conirmtum qvofy vocatur »ecu- 
la , anu» cderuula. ^1 r }nci>lt|>ad>Ccl / fcatula 
medicinalit. $anber|"d)iid)f d / xheca txniola- 
rum , ur/Jigularutu. $vieff"d)iid)tcl / gramma- 
tophvlacium. £bela,efkin • 9>crlcn< A SXim]' 
fä)aa)t(\ I oaftjlotheca. 5eberi<hfld)td / <ala- 
manum. @ett|d)ild)fel/ dicca nummaria. 
fd*fc|)ad)tcl / vitriaria. ^uberfcbadHel/ fcatula 
pro pul»crc Cypri. $nlfcr|d)a4)tel / theca pul- 
ven$ incendiarii. (gamenfd)tldf)tel / checa pro 
faniniis. <£pif5Cnfd)dCt)fcl / pro limbit dcnti- 
culaus. ?13mäf4jvlcj)td/aromataria. ^ncfcT» 
ftfcac^tcl/ dukiana. 

(gdjacf / gebart e / e* @d)äcf t / tw/aroi«/ 

pica, cqvus, vjcqva, vanu». c-'/ varia , vcrfico- 
tor , a 0<Jj^d? / Mm , feu fotiät k g cfclftbWI/ 
takulA iatruncuUri* , cm/m* dnußatf wiandr* , J«< 
Ration tt vfrficolorti tfp fottnt , qvtmadmodum in 
di tr hfraldica , /iTf fcutana reilcJlx- appeilantur 
<CÜää)Cfjive flcfd)fl(hcg!cdldu/ alvcoUalier- 
natim tarii , t/m/^o Orfft ßrufpicl / aiact« /«- 
forhu. 

3d)5rfld)t/ adf.&adv. ra>ogd)&ül)i\it/ verfico- 
lor . disonlor , varius , varicgacu*, Ü» nonmtn- 
qvam conchyliacus , ex albo bicolor , maculis 
notatus , y ciirtmdus ac , ut VirgüiutäUy ardcn- 
ces auro de paribus lica corpora gurtis. 
Sraubctt werben fd)adic()t / uvarum bacca va- 
riarc incipiunc. 

Q d)«ii'hd)f cit / t*te / varietas colorum , vulgo vtrie- 
qalto , alias )Ö)ati U}f Clt. 

/ iicfd)äcfcf / variis coloribus inficere, 
tingere , confpeigcre, mifcerc, dtcüur tixam 
fd)<Scfcil/ & S5efd)»jdfen/ vcrficolorcm reddcre, 
variare. 

(Scbab / fcbaben / 5d> \Mt>ta / * fa«*«/ 

flefcfoabef / *fl,efd)rtbt 1 nocere, obcne.oflkerc, 
fraudiefle, dare , infcrre Haranum , facerc pau- 
pcricm . lasdere. <2i(h, fflblt fd)nbfi / fibi ipfi 
deefle, propna vinera caedcrc. (Einem buppclt 
fd)üiH'n/ duplicidamnoaliqvem mul&are. 3Ba«J 

ithakti ? qvid nqc« ? Q?$ nwrbe nid)t i'djubcn/ 
Wann / "X. nihil nocuerir , Ii , *c. üßer anDcvn 

infc^aDcn begebvt / fc^ aöcc ivpI »im mci|icn/ 



@C 1704 

malicia ipfamaxtmam partem veneni Ali btbtr. 
Compof. llnbc|d)tit)ct / finc damno , absqrc prae- 
judicio. Unbtfdjafct cuics anbtrn ?ü-cftrcn'/ 

falvojiirc renn. 21U6f<fctll>Cn / tß ROCCrc defiac- 
rc , impocem fieri noccndi. 
vfdui'iT/ fer/ c-" vf d).-.I?cimn ' eic/ damnofiis, 
damnofa , mas Sc feemina Ixdens , permeiem, 
damnum , &cladem inferens. lSd>rtbcr btt qc 

meinen ^Öcfcnö/ pcftisrcipublic». (Schaber (er 

^IMeilt) / corrupror juventuni . 

<cü):tic 1 Oer/ iScfytoipni) / 01c / & Ms ©djat*n/ 

damnum , laefio > incommodum , dccrimcncum, 
noxa , cabmtras, dispcndium . malum.plaga, 
vuinus 1 cladci, jadura, perniem. gehoben 
von benfern feilen / intcrrnmentum. £ dviivn 
tllbn/ jncommodo altqvcm aflicere, alreri in- 

commodare. «graben öaben / ßve leiben / de- 
rrimenrum , damnum , jaduram fäcere, fenrire, 
pari. 3u<Se6aben h: Mimen / in peraiciem in« 
<urr«re. ©id[> felbft Sd)aben jucfiigen / afciam 
cruribut fui$ illidere. ©gilben crimen / erfiat' 
ten/ damnumfarcir«. penfare, retundere T im- 

penüm r<ftiruere. SKan oebj mit @<^abcn um/ 
damntsde<udafcirur, ccrtarar,deiudarur. 
ttl immer Od)iibt*iim ihn / mdignused eä cala- 
mitarc ,wi forrunl. €incm fnv allen öd>aben 

(Uli Htm • dämm infech promirtcre , cavcic all- 
em , indem 11cm pradtarcaliqvcm. S3eflH*qlid)er 
(Jeftaben / damnum infeftum. ©laufninet 
^d)(lben / fummum , grave ,accrbum. ©ettn» 
ger <8d)abe/parum , wl nihil damni. ©a< i% 
mein oeringfler <^d)abeu / pars minima incom- 
modorumed. UnrcrbiMUT vrdMiV ■ damnum 
improvifum, infperarum. 2lmtfchjbon m tl faf 
in Jure dicuntur CoUtüx municipales« qvafirr- 
farcitn!e4 drftHim & iiimna pTffrBur* vtt trarn. 

üluqenfdjabe/^föefidjf^nbc/ hebet oeuiorum 
acies , lippitudo • Ixdo oeuiorum , acgilops. 
i^ranb< & ^euerf(|)abe/ deflagracio, incendiura. 
^brenfd)abe/ jaftura honoris, injuria. (£rb 
|"d) .1 be / damnum fatale, gelb« & '£ru(hrfd)abe/ 
vj Anas agrorum, der iiiras, fflin ffteie calamiraf. 
(öemein»)iw^anbfd)aben / damnum commune. 
(?>c!tfd)rtben / forrunarum ruina. ("Mitcvfcha 
bell / naufragium bonorum. .£>aubt> five <£x^ 
fd)dben / clades , ruina , extrema pernicics. 
J^au^fd)abcn / rei familiaris jaftura. n :cj ■ 
fchabe / belli acerbiras , diritas, damna. ^unib 
fd)abe/ artium labet, inrerirut. ?cibcffd)tlbe/ 
vlcus. ^efifehabe/ pedisOcvieia. 9frd)(f(h«bc/ 
^)pp pp i) da- 



i7°5 



1706 



damnuru if> intereflc hugantium. ^d}finfd}a 
&C7 damnum fittum, apparcns. (g?C<i dt 
fd)ai>C/ diluvium, cluvio, caraclyfmus. vrcdcu 
fcfytttk/ animx pcrditio. Opi<lfd>4lbc i amiülo 
ludi. ©IfltfcJ)tlDc7 dctrimcntun ropubl. £>ttiie < 
fd)abf/ pccudum (traget. ^dlbfdjabc / cxcifio 
aiborum. $B<tttV> dt 2i$inb(<J)ai>< / tempeftatis 
violentia * turbincs » ventorum vchcmcntia. 
3«lllbt'rfd)ai)(/ exitialis fafcinatio. 
^d)a^bar/f(^)a^bflff/^;•Ö'^'w. cxicialis,damno- 
ttis, dcirimcatofus , peftifer , noxius , c r • pernj- 
ciosc, incommodum, inutiliter. ^cl)iiDb.;ffci" 
SO? f nfdf) / homoexitiabilis, infeftus,snaicficus. 
(£d)atM)rtffC 2iiT</ beftiscfcrociflim*. *3 ci>tiD 
bflfl 93icf> / qvadrupes pauperiem facicns. 
^d)abbiirct($ifC/ venenum aoxiara. virus vc- 
focitlimum , & praefentaneum. (Sdja&bdftC 
QSnnbC / vulnus vehement , ^ mortiferum. 
tidjaolMl'tc ©cbcubc / domus ruiaofa , tui- 
tura. 

gcftrt&hcl)/ *dj. idemjvod (£d)flbbör/ fedplrritmq. 
fajj'rve njurpatur, £5 expomtur : exitium , jaäura, 
calamitat , pcnculum , damnum , ingentqve in- 
commodorum de malorum agmen fecum tra- 
hc ns 1 exitiofus, cafamitofusfdetrimenrofus, du* 
pendiolus. €d)tf Mtd)e j?ianf bcitClt / pernkia- 
Ics morbi. <c d)iii lubc 2Btlffcn/arma nocentia. 
<rd)iU'lifb ü'Mt / incommodare , detrimemo 
cfle. €cbdi>lid)f £ff)VC/ noeivaart, execraada 
doärina. Unfd)tfolid)/ innoxius , innoeuut. 

£ cf>t^Dttct>f Cit / WC / id. rß if-vod nocumen- 
111 m. <Sdj<iMi({)fcir an Der (£hre/ imminurio 
dtgntiatit. JDdf bar if)m iV cviMtc vrcmiUidv 
feit tKi'lii'f»id)Ct / id maxime ci calamiiari hiit. 
Cr cbi^lidif t*it irirö nUr ©$äMidjfcil wrgoltfii/ 
qvi alceri exitium parat , eum fcire oportet , tibi 

fiarataro peftem ut parriciper parem. llfilc! - dD 
id)Fcit / ÜKolumira* , Integrität , talat. 
^ebibiaen / & ufitäiiut »ßcfd)4öigen / id. rß yvod 

@dv.S«it ßvt 0di^f <» tut)it / infeftarc , nio- 
leftarc, ferire aliqvcm. it. iaedere. vulnerare, 
percutere altqvem, & fauciarc. ©as QßcftCl* 
bat Käufer / -Siebe tini> SÜ?enfcJ)cn k cf.ä; iiu'f/ 
tempeftas coorta eft cum magna frage tcAo- 
rum, pccorumqve de hominum pernicic. £er 
QMagrcgcn befd^bigft tk ftnidjt- nimbutdar 
ftragem fatit . Q^cnDc Slrm finb ihm bureh. Den 
SBn'trf Unfall befd)4i>i<jCi uwrben / utrumqTe bra- 
cbium ruina pontis confauciatum eft, \\wbi 
f(&«tt>KKl/ incoiuaiis» falyui »integer, 



e^i^ung/er/^Tr»/^ ^ifdwfcujung,/ Die/ Ja». 

lio, Cauciano, vulneraucv, percurtio, iöus , p!a- 
ga ,vcrbcr. 3>ifd)tibigtim] ^cr <e:brc / exiftuna- 
cioaii offenfio. £ant>sbi;fd}i]Di9un9 / pro vi n- 
Ciae vaftatio , depopulaiip. gnidjtbcfd)^! 
gnn^/calamitatiM^fir. ^ Vtibti ^tTdb^igung/ 
Tulacra corporis. 2i^flid)i' ^cfd}iÜtguBq/ 
vulnus mortifcrum. <?CjHf-5)tfd)iibKlHn£ tfl 
(tcrütjC/ fumma duotaxar «uxit mucrooeper- 
Ariftaeft. 

^dj^bißer //f«Poiff«55ff(^ÄJ)j§fr/ *tv/ ineommo- 
daiot »roaletaflor, vulnificus. Q^iTcbariijCnutl/ 
t>te/ famina nocens , lardeut , vu hieran«. £anb» 
bjUMi'i.;cv / depopulator r vaftator rcgioni«. 
^Mtgb(fd)Äbti]cr / everfor reipublicac. gf|D» 
bcfd)dti(icr / graflator, cxcutfbr , agrorum Ipo- 
liator , prasdacor. 

adj.rfftrtur 

et.nm 0d?lll/ propr. lufcus, (trabus. lufciofus* 
p*tus , oeuhs retornt. ^ini'U »tnfcbfll/ 
obliave intueri , transvei.fnm afpiccrc, altrro 
oculo contueri abqTem. €d)^l ÖCflcJjt / coo- 
ruitus crux » tomts, gravis. <ri<hftu bilrillll 
fd)Al/Da^id> fr> q\\tiq bin / an oculuiruos malus 
vfr.qvödcgobonuilim? (£i i\\ bc^'cr fd)4l / ü\S 
blinb fron/ inrer cacos regnat ftrabo. (£ine 
fd}älc / lippa , lufciofa. 
<3(feÄlcn / * föhUt II / reprehendere, arguere , tjvod 
iämtn malnmtti dici k CSdjrtHen / «ii "wir. Ahud 
eß €d)<||fn/ ft SJcrfff)^ If n/ d»ftare. & V(tf4> 
nidjlß / parum abeft, nihil impedir, nocet, nihil 
refert, ihtereft. Wmr 93crfd)nlung/ ter / difcri- 
men , differentia , diferepantia. ©crfd)^lid)f/ 
a :j di vcrlus, di Hindus , difcrenis, diftinftc, 
differentcr. 11 lim jffyflirljr/ ir.difti n^us , omni 
dilti immc fublato. 

^Cht<len / ptmtiamfcribHtir: g d)ifcn/ ^djflf» 
T(lt/ * d)l!d)Cn / propr. pactum eflc , mrtäpb. au- 
ttm torve afpicere , hmis oculis intueri , k ^dj^l. 
Std «^d)iclfn •;»"f, expomtur de oculis argutit, 
R»tr einen anfeniclen/ oculis ludibundis atqve iJ- 
leccbras , voluptatisqvc plcnif contueri , furrim 
pafeere oculos , tum vis SJ' mor luanubus oeuh 1 
aliqvcm verberarc. 

(Schiel/ * i 'ji |"dnil/iu d us, p actus, it. helvolns, 
# helveolus , jvo^ propr. JMeiefcrot. Wö»c 
8d)iclcrSEBein/ 6f abfotufe cin(?e|)iclcr/ vinum 

hclvolum : fenbttur ttum cbillrr / fvoi in jj^cte 
txponitur vciiuolor , undt cd;tUcnd)ter / fixe 

fdjiflcri 



'7°7 



1708 



fd)iOiTfarb(f Saftet/ tcla bombyona vciluolor, 
fcruiiMi raiun» buo'.or. ^djlHiTldU < Jne |'d)ll- 

Icrfarbi(^(3cug/ polymiw, conicxctun clicus 
Yctücoloribus. 



j&i)t\m/x>tt/pi. (gcfcelme/i edtfi/«//^/«« 

#jmAi#< , obliqvus, tut «uJfcit, per ver fus : EJ? enim 
€d)dm wt/rii tf/iudf , fyTum fceleftus , fcclcratus , & 
perverfus, f vi» ipfuro fcclus. Idel neqvaqvam 
Mudiendi j'unt, qri £ (heim/ 4 g(foilc) nehmet!/ gwi 
ignominiofum in btüo frmprr fuit, qv*fi lr djlihU'hu 
dttlun: wlunt. tj)\[t)nc\)n\ w<« »on rjfl Är, yvt 
ycwf5 txmlur , frd feuhm dttrthrns , rert nomen 
(Sc^tfm nrutiqvam comprtit , cum fortißlmtu hdbta- 
tur y qvi alteriim armtf ftohart audtt. 2 vl\'hn 
propr. exp'jnitur neqs jni , nebulo, homo ntbili, 
ncqve rci ncqvc frugit bon.r, planus, veecrator, 
legirupa , homo deterrim» noex. (£in< Ii einen 
©(foelin fd)d((n/ alieujus nomen infamiae fub- 
jicere, fcmpiccrnam 8d ignominiam notam in- 
urerc. 3»m <Sd)Clm« n>erl>en/ honeftatem o- 
mnemamittcre, müm:» nubc obfeurari. £1 

nen jum vrcbelme mrieben/ famo/um aliqvem ta- 
cere. <£rif"rmit einem <3ehe!m ncfwtfrrc / nihil 

farftö vcftis ejus Icviui , nihil inqvinanu* eft. 

SD? it einem (rdxlm Daroon jiehen / ignomima 

mirti. l£: III geheim bin id)/)crmuiaqv*fi)uran- 
di tß, ui,fi LaUtri dictrtnt : moriar, percam, ita vi- 
vam, Adcpoi, propr. ita ingennus atqvc hone- 
Ans vid car. Eiltet (geheim / vcccracor , fenex 
improbus. ^Illl^er Schelm / juvenis perdtris- 

fimui. Sr.i ^iu»i;fr (Beselin ttum hfpoctr. y 

*biq\ ignomxr.il dteitur notmtmqvam de puero ftilo 

caihdo. <£r i|l ein lefer (Seddin / ein fleiner 

Zebelin/ vafcrntrus> verfutus ac acerrürc cal- 
liditatis eft, arguiiis featec. geiuler (rdielm; 
iners 1 fomni plrntis, incrtiflima» fcgmtise ne- 
qvam. £cic|>tfcf 6(f)dm/ ab omnihonc- 
flate icliftuf. 2?erfeftener <Ed)dm / impurus 
heluo. 23cr|n?cifteltev 6d)elm / audaoilünus 
atqvc amentiiTImus nebulo. (fcb/lm iiber.'.Ile 
Crd;elme/ omnium nationum poftrcmiflimus, 
ncqvil] musqvc. 

Slnaftfdjclm/ oeeuhus, Aibdoluaneqvam , colubri- 
S^auerfdjelm/ levis mricola, 



fiel' 2ßet(erfd;elm/ fycophanta faemimuf. f xi» 
fe^elin/ ^uubtfe^elni / & ©runbfd^elm / »nfignirt 
hnprobui, efiute petulant, unus ommum ne. 

Svitlimus 1 fcclerum flagitiorumqvc omninm 
ocumenram. ®alejenff|)Clm/trifuicifcT. (öfi^ 
fehclm/ in omnem aviditatem pronus. Jaunen* 
febelm / libidinotus , vitä rurpu , fpureiffimae *t- 
m, ac deformatirtim*. Jngenfejjelin / in men- 
daciii conviAus , plenus pcrfidiarum ic frau. 
dum. Snilfi'd^elm / voluptatiut , potaror ma> 
ximus. (rtri(f|ctKlin/flagrio,maftigia. (rt\M\\ 
feheitn/ malcficio & fcclcte infamis. ^.liift 1; r 
fd)elill nebulo pofthominum memoriam dettr- 
rimnt, omnibus probriicontaminatus. 3aUi 
lu'rfdjelm malcficus, homo cavendut , peclip 
pr.rl.ua tum. 

5f4)elmett / ö frttrvrniiut 93erfd)elmen / facinui 

obird culpa fe contaminarc , in dedecora ineuv. 
rere i fcelerc tc pol lue t c , m.i Ichcrc vi t* effie. (£r 
\)Citi bep ihm »erfdjelmet / impndcntiä fui gra- 
tis ejus excidir. Sunt etiam aha compoß 2tll£fflf)c(, 
mcn/acjerfehelmen/ nomine ncbulonit aliqveo) 
indgnire, mteftabilem fac«re , famaac flagitus 
oppkre. (ginen eiuefebelmen/ unD ousbieben/ 
vchcmcnciüi aluj vcm mfcclan »cum accrbiilima 
opprobratione increparc , infcAamer dt gravi- 
ter vituperare. 
'Beifcheliium«i / tu / ncqvitia.flagiriuin , malcfi- 
cium f facinus nobile, indgne, nefaadum . üc- 
lutimmane« incxpiabile^malitiaextrema. Di' 
cUurttiam tic Oe^elmerei) / vcrAita , tffallax no- 
ccndi ratio. €r ifr »oller 3eJ)elmereo/ cx ttau- 
dc , fallaciii & mendaciis totus conftae. 

(?ef)eImiTd)/ fepelmhaff/ *d\ &ad-o. flagit iofui , fcc- 
lcratus , ncf'nrius, malcficus , maliriofut, inte, 
(rahitis , f-.- maligne , malitiosc, fla<*iriose, nc- 
farie, ncqviter, perditc. Cf d)elmifcher Söeiflv 
a tergo. clam ,dolose , fubdole, perfide, infidio- 
se. irui filji InuOVe Teufel / ammui perdirus, 
noxiofus 1 nrqvitlimus nebulo. ^cf)c\mifd)i 
Saht/ fcclus.flagitium. djJmifef) ein einem 
bnnbeln/ ncqviter cumaliqvoager«. ^fO^fT 
alten febe(mifd)en ÜSeife bleiben / infamia vetere 

nun) ingcnium. 5üa»er|(neim/ levis runcola, "^ ,urnäfla S rare - 

homo agrems. S<5c(tclfc6clm / raendicans vali- ©Cl)(lf /*a*)/ptur. @U)öfC/ovis, cujmdimin. 
dus. ^(utfctelm/ pcrdicus,abjeausqvclarro, r/ri*ehe1f!eiii/t»Afl/ovicula. äii^ejettcrfen €Aaf/ 
reqvam fraudulcntus. ©teböfchelm / ragax, 2u?enfdj»lf / * 21ilfnj«ilfiiiia / ovis rcjicuu. 

facliofus , qvem ad pertui bandam rempublicam (£jnc Jf)f Cl b< irebafe/ oviaria. glammifd) / ßvt 
inopiaft nuii mores ßimulaju. .^vliUCl' \\\> joilid;t trch.if ' o»i> hui'uia. &ub:c^t ccpaf/ 

<Jpp PP «j «vii 



1709 Sc @c 1710 



ovii kzbxoU» fedmetapb. DicHMd)t4&d)af'<i<im- 
dicitur homo turbulcntusifcditioftiif ditcordio* 
Ali > corruptor ahorum. contagione qvaG cete- 
rot labcfacicns. Sic ttiam rill alber t&cfyaf / *p- 
ptliatur homo ftupiduj , excors . axcus animi, 
Cappadox , Marpcna rupcs : prapr. rcr vex caftra- 
eus .rut .'r/i.-r •: .': .i.icmd /tmi. Sftntfe rfrfMf / agna 
bimula , ovi« fccmina maritata. 3« f '*J <Sd)»if/ 
agnus anniculu». 
Cd)afctl / flefdjafet I vfrb. non adtb ufüaium , Öf ftot. 
tic. Hiifr compvjit.folum occurrens , «/ 'JJllsfcbiKCtl 
pcrderc 4c amittcre ove«. <£r bat au&JcfdMfct/ 
grcx ovium inceriic. 2Ö0lbefd)afct feiMt / p«o- 
rofum cfle , ovibus abundarc. 5H'fd).ifcn rtiAm ' 
infacuare pt>- meUpb. txpsnitur. Um: iuTfchatif 
tubn / nmulationcm ftultiti« inducrc. 5 }ht 
fcfyafet fcmt ho mm cm mmimcmalum, fimpli 
ccm , hcbctiorcm cflc. 

cbafer / Ott / opilio, ovilio, paftor ovium. JDiC ; 

©cbÄterfmD ,n>ar gemeine teutc / aber nid)iun 

cbrlid) curatorcs ovium vilcsqwtdccn Amt ho- 
niines.fed minime infames, Da« 2lmt örs <£d)ii 
fert / magiAcrium pecuarium. Dicuntur titam 
&A)A\M\S\\li\: I mMoßri pecom ov.Ui feu lanat: , 
B* lanigni. gleitet ÖC^fifCr / opüio fcdulus 
ac frugal is. 

(Jchjfcrco/Cte/ bueolica, 4iii/^irttnßtfpr&er>/ 
poemata paßoralia. Sed Od>«Sfcrci) 'tiam dicitur 
oviaria, Ut< gmlanigerarumbidcntuim , it. la- 
nitia. Die «geiferen vermehren laoitia roime- 
rofitfcetibui mulriplicare. (Sd)Jferei) fß 
fugurium.gurguftium.S^cafaopilionif, maga- 
le, B'mapale. 

(?d>Jfrn/ 6d)«fid)t/ * Serfcbijeii/ 44 8f *»U? 

lus , $$ mrtapb. hebes , rardus , pmg»is. fimplex, 
fw« ovm mdrliti manpvrt* funt. ^rd).HllK'\ ! 
\Sd)leöel/ lumbi ovilh falc maeexati. Cebion 
Kell, pelln ovillj. (£t fan fiel) fein verfahren 
ftcUert / Gmplicii fpecicm oflentat , in limplicita- 
tem compolirusefr. 

@d)aff / fd)affcn/ 3*«Mif/i<&r*ief</gC' 

|cf>affca / Belg. Saxon. (Steppen / crearc, condc 
rc, fingere, generarc, producerc. th.it 
bie 23«Tt ani njefrts" 4efä>iffett / Deu« ertavic ter 
ramexnvhilo. @r iff oleicbfrtm ih-u SRatlir iv.r 
}U ■ ifib i'h'ti / natura peneiptä ad hoc creatu«, 
producta* 1 fru&ui cfle videtur. ©Ott fcbilRi' t 
icf}onid)ttf neuc^mebr/qviefeit jam Dsuiabopc- 
nbus cccationi«. Compof. (El'fd)af?cn / iirm fvoJ> 



0diaffcn. 2>er OÖ?enfd) ift n»id? öem (tbcnbilö 
6-l)[(eäClTd)vlf?en homo ad imagincm Dt 1 con- 

diuisctV. 

*3d>6pfcC / tet/ ercator, proereator, condiror, 
gencrator. Der ÜBtlt <2<J)Öpfcr/ c^edor mundj 
dcmoli(or , Dzus, proercacar , opifex , xdi6ca- 
tor , c.v archiceäus hu;us uoivcru. yMair »c/i- 
mtlli <&d)6föv I »o«C(i)6pfer/ /enti tonUnJwtt* 
<fviA Ödjopfet /ton rj^i rwtiar , />W haurim/ & 
mit Um . I a um(& djopfiT venit ab antiq-ao S*xon. 

^djepjpen / ö'iM.tV tß v5d)epper / «oü» vSd^fer. 
(£d)ancr4«ifra sy&fc&affcr / d.tß,qv«d S<feö; 

pfer/genitox. 

($efd)Cpf/ tAB/ ercacura, creatum, proerearum, 
gcncraium , condicum , vuho jtpprüjnt eint 
L\t uitu r / ttn (j>\-ut idne. £adrwtel »uiem 

Ä l'Ciltnr r.'.jm ad clicncclam qvaadam , ut : ^£r 

tit gouj feine Kreatur / cotut ab «o dependec 
}Dc& P«)b|l0 Kuvrurtrt dicuntur CardtnaJei k 
Papi treati. 5irmfaliq 6k|d)dpf / vas fragile, 
ößelt K!d)l>pf / jnachma mundi. Der SOf enfd) 
i'i eill JjScn aller (i>C|'d;^pf'e / hominnn omma 
ercata dommatus cft. ÜJun&erijet"ebÖPf / Omen- 
tum . portentum , tnonftruan. 
v5d)l^pfunq / & (SrfdjaftllMJ/ Oic / creatio , proerea- 
xio . cftcciio , generatio. «Ji>n (irfdiaffunrt l>er 

SBJelt /a imindofondico. Die d^pfuno. J?mt. 
mthflint» ^er ^rDen/coel» 4c terra: creatio. 
(5etrf)a!feB / *dj. formatut , cooduus , crearut. 
1' dutKil , integ«r. vrnuftus , concinnut. 
Un .n"i"d).inen/ 4c Ubet^e|d>a|fcn / dcformis, tc- 
tcr. 

@efd)flfte/ toOß/ genitale, inguen, ferotum, pu- 
denda. L.fi a &ü)afftn/ ut <Bnnhd)U * maß 
d?en. 

©ctjaff / fcfcaffen / 3* f^fftc/ ^m^y 

duplictm babtt figntficationem. Notat tntm non fr- 
/«mcurare,procurare, prxftarc, cfHcerc , darc, 
reddere, lucrart, parare, comparare, fed eham 
imperarc , jubere , mandare , prxcipcre , injun» 
2 e rc , imponere , prxfcribere- <S fcf)a)fcf ^er 
S}CT\I qvidjubcs, qvid imperas,dominc ? $iuit 
nd):e:i / tO&t einer fd)affef / mandata alieujus 
exeqvi , conficerc, defungi imperiö alieujus. 
©clt fd)flffeny cogcre argentum, SXoijt fd>affeti/ 
providere« procurare , protpicerc, confulccc. 
(fr bat mit ibra felbft }nfd)affen / fuarum rcrum 
fatagic Jg>filfc fdjaften / auxilium parare , fub- 
I venire, ptaeftotfle. ^)augral)t |d)affcn/ omarc 

dooaum 



17" 



domumfupcllcftiü. C*>cfinDr f'ctjaffcn mcreedc 
fcrvos conduccrc , dcligerc. (£invlU grivPC 
Stiften / propr, pacem conciliare , .te»i.ir fecu- 
ri'm aliqvcm reddere, in tueo collocare. Com. 
. pof. I'unt: 2lb!(^aftcn/abrogare, removere, fu- 
rtollere. ©eft(|e flfrficfy.'.ffcn / abrogare leges. 
fidler rtbfthjfüll/ orTicialcs dimittcre , de gradu 
dejicerc. (So!^af^t^^b^(^)affcB/exau^torare^l^- 
Jitc«. ©Ottec'D»cn{tabfd)affcn/ extmgverc reli- 
gionem. *Mn|d).lftcn/ procurare , pararc , con- 
iheucre. grud)tflHf"cf)Oftcn/rem frumentariam 
providere. 5Uletf PbHc9J?an<je! anfeilten/ ca- 
vereatqvc profpiccr«, neqvn egeat ttfffttdf) 
fen / Uemfm pvJ Unf&tafftn. 2>rftfe jnfrejjr n 

tinD failfcü ai!f|(f).l|frn / ornare ,#appararecon- 
vivium fplcndidum, laurum, (umruofum. ?0? il II 
fan ihm md)f aemi -,\ diiffrbafjcit/ nunqvam et fa- 
Df apponitur. ?Ui5|d)Jffcn/4 fymvU&fittU 
ejicere aliqvcm foras. €incn Dem JP>ailfe 
f)Uiaujfd)iincn / proielare aliqvcm atqvc cxclu- 

deredomo <5cn; & £crbfi)f(f)iifrfn' »*. <Euif £er< 
& J^erjiitfebd ffen / ld -V K:l Bnfd^ffra / profpi. 
cere, conftitucre. SJJJntl nillj}©clt bcrbenfeJW" 
fen/ pecuniae req-irend* funt. 3>fin ^int) fint 
Slmuu'l)crbci)fc^a|!en/ aliqvampucro nurricem 
pararc. \£i mujj ÜJein bv i^iu :qe ;dj .1 nci Werben/ 
vinum profpiciendum et«, ^in|ih,i(]vn / ex- 
pei lere , cxtrudcrc , exturbare , climinarc » eval- 
lare. Jf)Ut|(h>lffvn . in illum locum promovere, 
transvehcre , irantporrarc. 5)? it > A 3ii'bt'IU(J)»i f 
fen/ firnul profpicere , curare * rationem alicujus 
rci habere. 3ftad)fd)affcn / fenfim pararc , an '&s 
^ad) Unt> liad) l'üV. ffiii. 3>erf(t><»ffcn/ adornare, 
comparare. ;\ vd)f vrrfcfyaften/ jußttiam admu 
ntftrarc. Q3ci"fcf)tiffcn/ praeparare .praemedira- 
11 , prxritruerc, accingi. J£>inma\d)af> 
fen / abigere , repcllcrc , egercre. S&Jic^cr* 
fcfjnffcn / reddere, remittiere, redhibere , rc- 
tribucrc , renumerare. 3»fainnie»fei)affcn/ 
coUigcre , congerere , congregare , conqvi- 
rere. 

€<S)aftneV'*tt/ *v3cf)<j/fcr/ villicus.ccconomus, 
procuraror, difpenfator. tfrJnüjlieger v3d)aftcr/ 
diccceies regius. ^C^nfferintl / Die/ procura- 
tnx, »illica, promaconda, dilpcnfamx, celia- 
xia. gd)ilffcrinn im Aaufc / rcrum domeftica- 
rum gobernatrix. üd)>iffiT rtiam tß Annitas 
rc<lrftttßtcM, & talk duitur Diaconus &Archidia- 

. conus. silias^d)Clfi(\' 'ß prmcipalis, mandans. 
§nif4)tf(baffcr/ provifor rci frumentarjac. ©vif; 



1712 



|d;a/fcr/ cxaclor pecuuiar. $xict><wfö«ftw ax- 
bitcr pacis, pacator, paciricacor. 

£d)affunrj / Die/ & Xx» er^a/fm/ a. e^affnerftv 

Die / aconomia , difpenfacio , procurano. 
K£ d)dfilina. rtiam rß juflum , mandaturn , impe- 
num.juflio. Sbfc&afflina/ abrogatio. Sln./nr 
^)crbfi)fdf>ilffling / provilio» apparaius. Shlji 
fd)affuiig / fror J^intvrgfd^a^fung / expulfio , ex- 
aftio. gorffdjafTung/dejeaio.dimirlia. ajjf, 
t)crf(f)tl/fung / reftiruno , redditio , redhtbitio. 
8ilfommrn|d)rt/flMg/ coacervatio, coaftura, col- 
leftio. ^nrf^affung/ procuratio, confcäio. 
<&<S)i\fttn\)cit / pro yw/xwfn^icimi«53cfd)affvn()fii/ 
DÜ/ qvalicai, habieudo, facies, conftirutio, con- 
ditio. Qkgfnrodrffgc 55cfd)affcnl)eir 6a# 
ta/ prafens ftarui negoeii. (iclKlt 5ßr 
|d)nr!enl)ftt Der <3a<frcn/ qvem in locum dedu- 



Aa fic res , ovi curfus rcrum , q vi exitui I 

fit, videt. (öcmufegbcfdja/fvubrie/ habii 



fucurui 

irusani- 

mi. tcibcebcfdjn/fcnbfU/ conflitutio,dirpofirio 
corporis, remperamentum, valcrudo. 
U Ki>ü |i vii l) vif •■■ res turbulcnca, kftfü. 
vc djaffr n / AJj.avod ttmrn folummoJo in compcfitU ex- 
AudituT,ut: &cfcWcn/dirpofuus,faaus, natu», 
apeus. 60 |lnt> Die frufc bcfd)affv n / fic »ita ho- 
minum eft. 5ffiie ti ießt bcfd)aftcn q vomodo 
nunc eft. gl) i|cj bcfd)flff<ri/ fic f e res habet. 
2Jm ©Oft bcffftnrttn/ praedeftinatum. TCcchf* 
WAffCB/ rcaus,verus,juftus. 9if*ff(hnffcilfr 
SKaiin/ vir integer. Unrcchffcf)afjvn / iniqvus, 
iallax, fraudulcntus. 

©efdjafte/ da« / p/ur. ©efetafte/ negocium, 

occupatio, labor, opera, munus, prorincia, fun- 
aio« adminiftratio , officium. Sßicfytige O 1 '.'- 
Ic^V'fv negooa ardua, magni momenri. SScr« 
trivnÜcbv ©vfchdffc/ difficilia molcfta, odiofa. 
^rcmDc ©i'fcf)^ffe/ occupationesalicasc. (D?aiU 
(l}vrlvn ©cfd^ftf / varia, diverfä, rot tantaqve 
negocia. s^iit vielen ©cfcndr'ffn belaDcii fron/ 
occupatiflimum cfle, graviflimisnegotiis diftri* 
fluni teneri , maximis occupationibus diftineri, 
(Seinen ©efdxJftcn aemafflt n fenn/ parem nego- 
c.is eftc. «iin ©vfd)4ff brtf bliebt en / rem mSa> 
rc , negocium curare. (£r tvid fid) fcilldt ©e» 
fc&Viff en unehrlichen / nullo fe impiicare negocio 

patitur. €r m^djfc unDer Den ©efe&ärTten »rr« 

geben/ magnitudinc negoeii tanqvam fiuelu ob* 
ruirur. $<tn if! in voucn ©efehdften / negocia 
cument , inHuunt, 3Rün biefe^ ©efc^4ffe Peifig 



I7i 3 



et 



17 14 



i;ta<bf/ infrftc hoc ncgocium fcmper. ©item 1 
ÖefdjÄfte iiltflegen/ pcnlum alicui commictcrc, 
provmviam aflignatc. virin ©efcb«ffe angreifen/ 
ad rem gerendam accedere, iufeipere . attingere 
ncgocium. Sid) in ficmDc ©cfcbüMe einm(» 1 
fu)<lt / aliorun» fibl vendicare partes , iaWcm in 
alienam meflem mittete, rebus alieois implicarc 
fe. ©efcboYt JUm Snöe brin je n/ opus abfolrcrc, 
conrkerc,rounusexplctc,perfungi officio, ope- 
ri extremam manum adderc. vBid) für ,©C' 
fünften buten/ mbicrfugcrc, reeufarc »egocia, 
a negoeiis abhorrcre. villi ©efc&ttft hr.ni laf. 
ffn/ rclinqvcre, deponcrencj'ocia, tnoblivio* 
nem muneris venire* £cr ©efd^fte lüg Wer 
Den / enegocioemergete, cluAari, vinculis oc 
cuparionum cxtblvi. vir l).U mit biefero Ctn^t- 

iigcK©cfcbtUtc $agunb3ßacbt w tubn/ in hoc 

uno opere dies noöcsqve urgetur. 
Snjttj lefQilffe/ opera vocaiionjs. ^5 *urcntiefcf)a? 
ff/ opera ruftica. $C0Vi1blluf • frieb & SraUfT 
0cf<t?aftc / «urario funebris. ^riefgeftbaffe' 
commercium tiecrarum , vtdgb corrrtionJentta. 

5&iirgcrgcfeb«Sffc/ negocia civilia. ©iebtfgcfc&af 

(f/ artes manuari«, vefticulariae, furonia. ©e> 
fattqtfoiftt l ftiAciaita. ©ffnnbfcbnff^c 
fd>Äfte / miniftcnumlcgati. grrilbcn9f|rf)«ftC/ 

laborcs fvavitlimi, duiciflimi. ftiiritengtfdjarce/ 

JExrm- * .friMgefcbÄftC / miniftenum , officia au- 
ltca. J&aiisbfllttfgcfdtfffe/ »fgotia domeftica, 
familiaria. Jj>pdT>iciC{jefe!>tSrce / occupationes 
matrimoniale«. Dicuntur etiam iit)[\tfoi\\t(. 
&1llf fivt tftlufmannty-fcbÄftcv mercario, mer- 
catura. tfinbergefcboVe / puerilia. Äivd)cu. 
qe|d)AftC/ munus ecclefiafticum , fanetum of- 
ficium. 5?lud)t^3cfd)AftC/opcrafcrvilia. Stritt*' 
<|efd>AfCC/ bellica, res mihtares. £<int»ijcfd)«lti'/ 
oflkia provmcialia. guntpengcf(t)u7fe /nego- 
. cium luteum , vile, leve. }.i mnc$gcfcb«ftc 1 la- 
bor virilis. SRadjfgcfc&Äffe' opera tenebrarum. 

afltbnuefcbÄfte/ parerga. 9carrentjcfd)4fte/ «n- 
epti*,nug;e,frig«diufcula, intempencs , nuga- 

. ha. \Pri jccn]C^Äft</miniftcnum facerdotale. 
fMtfgci'cbäftt' / negotia curialia. ?Coid>$rtC- 
ffiifte/ncgotialmperif. SfrifttefrbtfttY occu- 
patioacs circa itcr. ©»nberßcftb^ fte / «egotta 

. privata. vBrattfgrfebJfte/ negotia publica. Ju 
genb^ffebäfre/ actio virtutis. Un4cfo)af(f/ opera 
ncfinda, execranda, labor f'ucilis, damnauis. 

1 Weibergef<hjftt/ artes muliebres , opera mu- 
licbru. aßiin£ , criffcb»SftC l opexa (tupenda, 



fummo artificio faßa , opere admirabilt per- 
feaa. gmil'cbcnuefcb^C / fuccedanea; opera:. 
3crttnciflC|"cbJf(e/operofilliraa negotia .opera. 
moleslaborum. 
©efcb^fcUin/ büß / dimin. negociolum , ofEcioIum, 
opelia .negotium parvulum . tenuc »cxile. JVc- 

bi t2J<f4)5fr.flen. feieb ein ©cfcbJrtUin macbeu/ 

fingere Iaborcs . negotiola tibi faccÜcrc. 

©efebäftig / * ©eföÄftiglicb / *4 Ö^'- negotio- 

fus, occupatus, occupationibus difteneus, dt (tri' 
ä us, impeditus, implicatus , Bf: laboriose, fttc- 
nuc , induar ic. £i %(btt QC\d)&\tii jU / t« ne- 
gottofa eft, multac eft mduftnas, Ö* magni labo- 
xu. J)ic ycfotitiqt SW»irtrt / aäuofa, labonofa 
fasmina, öTcmper aUqvidagens. &i(<baiti}C 
Seilte / homine» aftuofi , induftrii. 9llcniaB> 
!|1 4Cfcb*lffit\cr di er / nemo illo labonofior eft. 
otd ©wiibAftlA etlAm w " lntl ° pontlur pro curiofo 
^polyptagmone , omniumqvc fecreta rimanrc, 

€in fcbUnuncr gefcbaftivKi" / * be|d)aj"ttgtcr / per- 

curiolu«, pcrqviiitor malcvolus. Uli4e|cb^rti V 
defes, langvidus, fegnis , &: ncgligcntcr , ono- 
•e, fegmter. vliii ui!.ic|(i)ij|'i;.jtf ajeben / «« 

defcs. 

©cfd 4ftiQFett/ Die / & ^efeböftiaung / operofitas, 

molunentum, ftudium , induflna , conatus , fu> 
dor 4 f^labor. ©re§< iöefeb4f tWW J rcs Gun ' 
mae curat, er) meditamcnii. UnqetvvnlidK ^e« 
fd)iftiijUimüPriU anwenden/ multum operxeu. 
rxqve ponere in re aliqva, Herculi« aerumnat 
perpeti, moliri aliqvid cum laborc operofo 4 
molcfto. Ungeffbif'tiiif eit/ negligentia, dcG- 
dia, langvor. 
v3ct)6ffi^en / vfrb. in compof. folum locum habet, vt: 
""^efebiftujen / aliqvcm in negotium mittete. 
Q5ef(brt.tnKtf.»n/laboremcapeTC,exantIaiela. 
bores, oprram confumerc , omni diligentia eni- 

ti. Um gemeine SBalfart befebaftiget fcmi / pro 

communibus commodis fudarc. Uubefcbdfti' 
Oet / occupationibus liberatus , vacuus negotii». 
€r i|t ießt unbefebiftiget / iam expers laboris eft, 

fen* fuut ei, ocio pexifruitur. 

^ebeppe / ©er / p/. wi ® tboppen / seabinu»; 

atTcilor Judicii. Varit laborartt Critici inhujui w- 
cii Ehmo ttidaianio. Plurimi a v$d)ipfen / hau- 
rire.imvafli/f-pj* dicerrnttc: vl'in Urtcl febfafen/ 
fentennam ferrc. /f/ii j fcabellis , fenen &<b\i 
mdn/ ä» «Uirwri ©iWcri/ trahunt , qvoi :* 'i 



1715 



1716 



ijuAicti peJanet Immilfhs frdauttprttorr. Ah\ prfi- 
l jfi itiMur Hiei ofolfmaM , atq^ (^uV ppc liehto 
rum Scophct , </t>j./ judicarc «iMf , aneflunt. 
<$d)6w*utem, five <§d)6pitvmnirt6 a @d)nffclt/ 
mandare, rubere , wni< ; Jutirx mim \u.Uc&ndo 
impcrac » qvi \uiicio prafunt , iv7 wterfuni ,jtn- 
lentis* ferenda injunguor. , ©pr.c". nbuut facien- 
da. Licrt r/w/» 4 vf d)rtf?fll / vSdWPCII ' crearc, 
conderc , fingere, mn minus rede itiuxtiii :con- 
dunt emm Scabini Legt* judicando > atq^ confitlts & 
9tB-3tftrAtus creantur, i. r. eliguntur , decermmtui , 
cenßüuuntur. 33iut)<f)OPPC/<cabini, caufarvmcri- 
nnualium nocionem habeoecs. £ttn&fd)pppr7 
praetor e pago ciectus. ÖcTid[)tt$tdjdpfC / 
ow.i öc^opfc /aflcflbr, icabinus, coh.cr.uius. 
DieHt/r r<<«w ;X.\|)^fdj6pfl' / 4<fj ab hoc eß &d)fa 

pfeisfltil / /c*^mji/i^ , & odj. 0ct)opf/rtbvjc/ *& 

0<t?(Spp«l»bi;tfc«f / honrßus , ui; et pj/w , inlegrd 
f, in : Unde €><b&pf eittMrC £«»K / fei aptttudi- 
' nefcäbiiii tjfr pojfvnt. *• '. ' 

(Ü~d;ttpfcu< * ©dj^PPCIt/ verb.difiumab hoc C~cJ)lJpP 
/rvr ^d)6pf / judex fenaror, i f vt> p'^vt/Jr r/1 ; f£jn 
Urteil jd)i)pfcn Judicarc, fcnccnciamprommcia 
rc , /r« potitu coneipete £•> ferre , it. decernerc. 

(^>Ct)Clft / fß m n i/ic dt>iva*di , adjirnftum rti 
cum irfreV.H ad perf^nam feu rtlationem ßgnißcatit, 

m: $ulfd)aft/ ^Hö|d)4fl/vErb|"d?afiv3un8frati 

fd)flft / IC. St i <&d)<lftf[#ürtfduMbabrtfiim 
ßcationti. Nolät entmMtrffaum abacura, podium, 
Ö'fcrinium , ai-fr hac ßgnißcalione etiam feribitur : 

«n <Scf)<iff/ dtmm.^ chtinkin / fcas/ rifcui, 

arcula.ciftella.ciftcllula .ciftula : SedyrMerea 
ftiJtn eß teaput, anfa, £?mamibriuni. Sic eilt 

. ^tld)fcH!Cbaft/ Ügnta pars bombardac. £vtft(X 
fchaff / icapus fclopotbccx., /r« thccawm ü\q?i 
pugiJlatorii. Oticf(I|(i)<lft / feapus oerearum, 
* 'jvö Nobile* pdupntL pr» contemium dicur.üo 
(£d>hflC/ ^^/i »SahV^/ pim» non D/ürnut, 
qvämtiiti vttußt oereatum fespi. Et licet hujiu r: 
cii ft%x\fiuuientm noittuÜiviiiioare , HtlfAO 
&ophcr« judicatCi dtrivMtutnwlM* imnitff ta- 
rnen prrfvajrbunt N3Wm,<Jd)llft fti hanorieffr, 
qvaß judices fenaiore» A4c appeUatiojte ftluU- 
rentur. ^ud;cnfd)ilft / tß repoHtorium »aib- 
tum io culinu. <J3fcCi)fd>*lÜ <»t'«fw cqvorum 
l alMirni ijlljlWrTII ^ntun. /■ er '1 
^dwffCU/ (\cfd)df(<(/ Tabricare checa». Qtinc2>ud)< 
K |ci)dftcn / fiftulam , tubuiuro tormenur j»i;n 



<het 3 muntre, ©tufcln fd>iiftfn / reaptare 
oereas, «. e. nova calceainenca feapis ocrcaruqi 
prnsheere , rrl prxfucre. Compof. Vlltld)rt|fftl / as- 
fucre, adaprare. ein €ifcn flnfdjÄflCU / ler 16 
premunire, aecommodarc, c5 applicare ferra- 
mentum. 

^d)<Jffcr/^ct//i^n/iiVi^fid;fcilfd>Äfrer / faber 
fcloperarius , ligneas partes bombardarum ta- 
bricans. vrtiffi'lfdjäffCV/ futor oercas xeficieas, 

vu/«d oereariut. 

©ebäftUll»} / ©tf / ihccarum fabricatlo. SBöcfoff H* 
fct>i5fruiltj / ligncorum bombard« feaporum ar- 
'-tcx. 

(Scfcal/ ^ ©cbale / / P w. ©cftalcn/ 

parcra , phiala , ccaccr , cracera. ^d)ill(n ttiam 
qvtcmtt^ »afanof4«*. ©UÜXnc(Sd)aIe/ phiala 
aurca. <Bilb(rfd)aU / argentea. J^cljcrne 
8#ak / 1 ignea 4«/ «ic fparto. ^ifccnc 6d)i»lc/ 

vas fiade. föli^ /ive öl5t<rnc"^ : d>alc/ pocia- 

lum crydallinum , vicreum. <Suppcnj(f)alc/ 
magis. OJJildjfcb.llc / calathus , paropfi« laÄts. 
lücinfdjnte/ ta» vmarium. Sed 9Sk\w Äa!t<» 
fdjaU/ tß intr>tum vini, ^ Äatft'fdjalcn in gtnere 
dicunlux impomcn». c d^lK lf m / D»5ß / ^imm. 
cupelia, fcucelb , nobk &d)hl<i)tn. (E$ii}\d)ift; 
d)cn. aeccabuium. 

^d)al / sr^djalictf / ? y. «xbauftm, infuiA«, 

infipidus, infvavii. Eß a &(S)(iU / tjvui vititin. 
fofainphiali) fädle rvMpordnt , rjurß mrtt <hfßuu*L 
Hmeiid),i| *^icr/ ccrcTifia fugiens. accfccns, ex- 
halata. vStjjalcr üöcin / vappa , vinum viribus 
exhauilum & attenua tum. Alttaph. etiam dki- 
t: r. (Schale tütitl orario^ejuna, langtida.frigi. 
'di'^fflVlvk'.'^nc viribus ^utrv*. ^(J)al< 
tÖLTfjelpiinqn!/ promifTaVaniV irrira, inania. 
^cbali V^riintC/ racioncsinlirmT, levesratiun- 
culact argumenta nugaroria. ^in ©d)alcr SfttV' 
! or.io v ; ' < , nullius p rc tu. £d)alc ^OK.'II / in- 
cpriXt uugv. 

Valenz affc&v^U^ / L f. 6>*ä1 feyn/ ßvt t»etüc n/ 

cvaporarc.cxhalarcdittiari, cxfpirarc, cxina> 
niri, ancuuaii, cu'jtu compofita: %l\\t)&)(\\<n t Sc 

33«K&<ilcn idem figmficattt. £>cr 9ßcin ifl m> 
fd}ilkt/ viaum evaporavir» viribus exhauftum 
eft , ctanuit. iöcrfdjalf tCX €§14 / acerum mori 
luum. 93crfd)Alc(cr ©crueb / odor evanidus. 
UllWCrfdjalct / tecens, integer, fragrans, validus, 
vi"cns, Vitium p'.cniM b ctlkax. 

' £*<l qq * " ZW* 



1717 



(Sc 



1718 



e*alb«t/* e^ahgfcit/ ©W/ va r orano,«vapo- 
iat»o , cxhalauo , lang* 01 , deb»U«s dcbiucauo. 
e^altKÜD« SXdX/orationwlangvor. molh- 
ci«,tcnuitaJ,pugioplumbcus. 

ftdmlf itxt/vrt escrwug t ? lur - ©ehalte/ 

™ ü I • r__. ..fl:-.,l.« n»>.im mini. 



v?d)alfhcit btacgitttt / aftu aliqvid protidcrc. 

9lud) fr« aücrfiiigltcit mit ed>alf beit bef rifttf«/ 
corniemm Ocutot coufigere. Sfttt vcCbdlFbt'it 
tnwbeti 1 dol ° utl - t)rv 35ube bat mic& mit 
fonberbaier £d)*ilFbeit ttm« feilte betrogen v » 
mc feclut aurö usqvcattondudolis do&it. 



^PWI f o« / 7^X. a l., öntam mini fcclut aurbusqvcattondudel.s doÄ.t. 

itran* , <l» Btbenrc / It)unr»a?«llW '|i 1<ilis - ftulll . «colli«, vcrfuius.yafcr, «u- 



Vcßa-vamauUm tal* pu«t>n* ftprnumtrt viel vtno 
(t inoursntsrtnt , vd näpfaU » ^ f "*■ , • 
mo/f 3 « Jicoruw , «fl«" tfcaiMi J Urft * " 



worf — -v-, 

Irriorrm p4r<em Jaw» eapi*, «<, prtttt vatrum , 
aftueum , e^cauium. r tum ncq vam, nebulonem, 
fccleftum . # perditum hominem pgnife*/<t. 
Olm iv* €*a f tiem rra/, oyU fervus ; />./;r 

mm. pr eP A(5ottfd)alf/fcrvu»Dcu *DJor|d>alrV 

•»•opr. cqy.fo , # eqTorum mag.ftcr , am rainrn 
O) au l» prxfcftui r|l, Wetf marr/cJÄw , «nie 
(frbmarfd)illf/ marefchaltut hercd.unu,. Ober 
ntarfdbalf/ tummut aul» prarfeaut. 0JtrtVfd)Olf 
in r \v a«Frctd> / Gallicorum caftrorum fummus 
V TX<eetiK. $oihitttrttiäm%fta\1Ü)täl dermo f. 
\lx iltein lofcr €d)alf / vaferrimu», vcccracor, 
infinit nebulo cft. Gill alter ed)alf / vetcra- 
cort^i/ bnrd)tricbener ed)alf7 vatcrr.mus nc- 
qvam.ingcnium colubrinum. $C rtrqcr ed)alf 

«cbewr v° V lt n^'^Vri!'" 
tior. €me*alf fennt t>cn aiibcru/bcft>a bc- 

ftiam novn. £k» e*alf mu§ man mit <stMi. 

feil fatiaen / «um Crcreofibut cretizandum ctt. 

tfin ed>ilF »<0§/ t*" 1 anl>a ' n um * 
für furem cognofeit & luput lupum. (£r^ & 
(»rUHbfd)alt/ rcmigium Ulyifi». tcrfutior qvam 
t ota figularis. _ . 

eAalfinn/ 0«/ Ulyffes ftolatus, faminaaftuta 
Verfipellit.ca^ida, «. arguta. ingemofa, fcita 
^rjfd}älf im»/ nulinoßnlma, muluplicit ,ö tot- 
luoiiingcnü. 

€*alfen/ gefdjöiret/mcmcmad fraudem* mal.- 
tiamierfarc.aliQvidarguim pcrfcqvi. Compo). 
f> ( r. St JF)CVtllJ6fcl)QlFctl/ comm.nifci aliqv.d cal- 

hdc fubdolc (Et mirt) trol noe^ »^^«»^ 

rchdlfen/ aliqvam ftropham inf tniet. ^efdjal 

f ?n aftu f allere. £fc Äncd)te nrifen Ihre« i-Ocv 
Knftattlid)i»bcfd)a!ffn/ ferti adhcrifraudatio- 
ncmcallidum ingenmm gerunt. 
fchalfteÜ/Wc; tafritia, callidiras, aftutia , ta 
^amcoium , f f audario , ftropha acurn^n jerfu 

„m.tffoleri. ed).>.1Fbclt »tt^M^MR' 
njit^rn/aftumaftu pellere. etmlidjc fetTjalF- 
5S / üaui äteifieit tcOa. €»nvm Äl«ÄC OT« 



callicius.aftuttis .occulius, verfutus , vafer , 
luiofutifc^. verfmc, fubdokiCallide.CaeaciMr. 
€ ebr l'djMitd)/ peraftutc , vetcratorie. igdjall» 
bafter CDcenfm / homoacutut, vulpio , »ulpo» 
vulpcculabomitüf , Ulyflct. 
©djalf ^tl / nebulonem imicaru Diölmr etim 
@(I)dlFcn5Cn / llniularc inaliriosc, fubdolc agere, 
fpccie fimulationi» aliud q»id oftentarc. 

©cbal/ o ©Aale/ w« / ©djalcit/ 

tefta, putamen , corxex. ^cecicj)ale / teftaovi. 
Sc5aiim|'d)dle/concxarbon$. SRnüfcDalcn * pu- 
camioa juglandium. 'fccn^njü^UtW fabarum 
folUculi. SWcBeifcbrtUll ( teft-c maoubrii cuU 
trorum. ^ajtaniCtlf^aU / echtnatus catyx. 

^unere 35»imnfd).ilc/ Uber. @t«ncvrcbäte/cu- 

ncolut. (Sd>ale tUam in pifobui Jumitut fro 
concha. Sti ,*cuntu> 0dl4lfifct?e/ pfeet trfitctU 

jf)ivnfd)ale / caUaria,cramum. ^>nut (lber^a: 
J^irnfd>ale/ pericramum. giidcn Der^imfdjiV 
|C> futur« cranii. Ob|tfd)al<ll/ «mic*. 

e^lcn/qiWlcf/siubcW. -iSbll fd)iÜen/ decor. 

~ cicare poma. Qfnfr »fdfjÄlCII / ova teftj» exuerc. 

SBuneln fd)dlen/ radicct dclibrare. ^eum< 

hbhkn t fummö cortice arborc» dcJqvamaic. 
Compof.funt : <!lbfcr>alrn / id. <p>od ödjiicn / de- 
cor ricare, dcglubcre.dcglabrare, deiergere. 
fcb^lcn / mitium decortKaüonil faecre , tentare 
cortiasdetraftionem. «fd)<S!<n/ exeonua- 
re, it. derergerecorium, &mttaph. dcfpoliarc. 

©ic dMbatcn tjabeu ib« ai^affdjafetv miiues 

veftet ejusdetraxerunt , denudarunt cum. (fr 
ijl Cjanj aufgcfcf^let / omnibu» exutut cftbonii. 
S£>ffci)alen/ & JSin^fim lu'fdwfen/ cireumarca 
dcglnbere. J^erunbtrffJ^leri/ ü. ./»od Hbfehi/ 
jclt. 93afd)i^leit / decorticandoconficcrc,cor- 
rumperc. fcrt 9tpffl tO gan j »erfüllet/ fii« hin- 
We^aefcbÄlct/ porauro dccorticationc deprata- 
tum cft. 

6d)u"lcr/ü*t/ * *U €d)aletinn/ ma». c^feemina 
deglubent, decorticans. ^Uintfd>aier/ corput 
arboris dcfqvamant. Olpfclfd^Sler / malum de> 
corikans. Xtrnfd>4tcr / gea»* foiliculum de 

glu. 



Sc 



(Sc 



1720 



3» tuhcm. 91u£fd)Alcr/ excorticant, mttapk. fpo 
1 « a co r , fcy !lU6fd)4lf rüttt/ fpoliatrix. 
5"rf>^lling/ Di«/drD<J9£tf)aIfn/ dccorricatio. 91b» 
f^d^lUlli) / * $lU*|Chö*lunCj / idfm qiei ftmplex. 

^oHtflbfcf)dInmj/ dctraftio cutit. #lftt>crnutf< 
f d)äUiitj} / vcftium fpoliatio. SKmg^rumicbä' 

1 11 r. 4 / corticis in orbcm Hetrac>io. 93cr dT^Cl» 
fdf&lttHty *d pemicicm facta decortieacto. 

Cfcaldl/ßefdjfllßt/ ^.cpruce legere ; 
Arinie rttam pm qvovii intcgumcntö dt tegmcn- 
co . />« opcrtonö jumitur , «tift fc^c wui; ©n 
Od.n^tcr./rrv ^fAalfT/cqvusadiiJinanuJjÖer 
feie atutt brfdp^ltC //hr bcDecfct. Vtmt <p>c<^ 
ab hoc CWukn . (rcfrulen/ latcr«,abdcrc,ccla- 
tc, occulcarcfc, uinbrat qvxrerc, /iV t/fo T/oc«i. 

wjox p/:« 4. diu 3futc befehlen / /«W befehlen 

l\l$<Ml/ Cvjvum j Jnuflai mm ad cqvamadmittere. 
5>c|d).;!iin9; Oi«/adaiirtiocabulli,coitus. gobn 
veu ÖCi' $i'|\ip»lluil V cqvimcncum. Aluitß%)t> 
fetalen / corclcc veftirc , mumec. 33efdjrtluna,/ 
t>ie / mltrultiomanubriorum cumteuii. 

(greife / 0? ©(bilfe/ wc/j»/«»'. ©cWn/ * 

(Sellien/ ii. yid £d?aUn/ corcex , putaraen, 
Sax:-;. t&tylp j tefta, calix, involucrum glan- 
diutn , it. cunica , y folliculi». Obftfdjelfcil/ 
cortice« pomorum. <£tbs|"d>clfcil / folliculi pi- 

edjclfcn/ & &d)i\f<njul.qvoJfd)hUn/ Slbfcfcilfcn/ 

cottiecro Imqtcrc. 5ir r/t'<tm £ d)c!futl»J/ (SCTjil 
ftlU4 / 3ibfd)lluiniy dt 3IU*f(6Hfunft/UrMi r/? qvod 
vScbällini}/ dt ^bfd)jlnng/ dcglubendi,delibran- 
Ai , deglabrandi artuj. 
©Chilf 5>CT/ juneus , canna: c«;u<^i>nm.<Sd)ilf» 
lein / brtS / junculus. <Sd)iIf rf«««»» ^ arundo. 
liair «n ÖCbllfOad)/ irüiti» frundimum. ü)?ccr» 
/i™ ßtcföity a »g»- Äamclf*ilf//Iw £cu/ jun- 

cui odoratus. «S^xS^iioMi '*' 
(Jdnlrcl)t .' » iuneofui , juncinusi jur.ee u$ . can- 
neus. vr d)ilpef)tcr Ort / junectum, cannecuro. 
cannitiae. (£dbilficl)tC &tffcn/ cannese regeri- 

rJllbCt / CA* / P'" r ' c4r * arge^um » 7™/! Scbllü 
f«r / i ®ft»df / * öebilf / putamen , out 4 
0d)Clp / caltx , J'qvama. Hoc nomtn indiderunt 
Ctmäni Argtnto , qvod ii» antra intogmtum trat, 
ihm prunum vidtrmt Komanorum minima s ärgert- 
koi,<jT»» (qvtmai carfrionum ahorwti^pifcium,ftu 
lOTtitttälbuMtti ttfetrrnt t atq x Urb gcljclpenz/rrr 
Q$ÜWn*pptlUrttHt , qvtmddwiodum etiam nummi 



multif inlocü i^fcc&C / ob {müüuAintm lamiuarun« 
dicuntur. (gr t>dt WCl fbl«^C/ pecuniofu«, nu»- 
mofus cft. Grtci sh albrdsne , »• t . albun». 

dtxrrt y qvos Latini freuii argen cum intt rprrtäU 
funt. Sunt tarnen , tph, ui GraciKomani a colore, 
fic vr Übt r - fonA deduci pojp arbitrantur ,utftt, q-vaji 

iE0ilba/ * @cfttillc/ i'cbcllen/ fd^iilkn/tinniniai 

cdcrCi ut mint argentum metalforum canihdtßimum, 
fic omnium maximt fonorum tß. ^Ctfl gilbet /ar- 
gentum purum , exeodum. Q)f Icutert @llt>cr/ 
pufulatum. Oicilli'initVrtlbcr/lignatum. C*>u(/ 
five 9)rpbcftlber/ argen tum probum. ©Uber/ 
Darf i)ic<Probe nid)t (;^lt / argentum aerofum. 
lliujfarbcircf (Silber / mü-aum . rude. ®tift(* 
gen Silber / grate. jQ»ccf fllbcr / argentum »i- 
Vum . hydrargyrum. 2Rit Silber Mtmifötf 
argcnrofui. (£iit v£ilbcT rtutm dicitur argentum 
efeanum, vulgbem &<tvtiß. 93rucb(ilbtr/w- 
geotum rude. §Jlfdj €ilbcr/adulceracum,j!t»f 
adulrcrinum. J):Ab vf i'.l'cr argentum cupro 
mixtum. S3on gilbet/ argenwu». Silber pro 
btrtll / bonitacem argenci cxplorarc (£itl^Ucil> 
mir Silber au^matb«»/ vcAem nenü» argento 
textit fegmencare. Q* rdcf rDCl'F DOlt <?ilbf XI oput 
Phrygionicum, argento eminent« fn-e piOum. 

(ginen M 1 im am WiiütMtuef c mit Silber bcfcbl a« 
gen ' ab labris poculum argento circumdudere. 

2i3elf6inn in Silber tinactdftct / dem luporum 

argento inclufus . ■vuigbpaaficajf. 
©ilbcril/ niterc, inftar ar^enti. Stdcempcf. 55<* 
jllbcril / dt 23erfilb<rn / ufttaticrafunt, notant^ ax- 
genrare , argento obduecre , alias etuttn ulu'l'|t|. 
bern/ htm (rbcrfllbcrfer ^Dc^cn / gladiui argenra« 

tus. SScrfllbcril / mrtapb. qvoft rß pecunu cor- 

rumperc. hinein Die .^.in^c »er jilbern / donit 
ac muneribus aliqvem obeoecare y labcfaclarc. 
^ÖTSerlilbcTn/ nolat permurarepccunia,i.r. 
vendere. ©<inc ©fiter »crjHbcTIl / bona üu 
diftrahere. 3)?nit ^ ferD i|t vh i filbrrr / numera- 
ca pecunia proeqvö mihi foluta cft. 
Silbern / aditü. argentcui . argentofus. (^tlbcrn 
SHl'ITlbani) / brachiale argenicum. SilbcmcY 

SScdKr / feyphu» arßentcus. Silbern (Scftfyn/ 

vafa argentea. (gilbcmct teffd / cochlcar »r- 
gentcum. ©überilC (BpifcOl / denticuli argen« 
tötexci. Silbern sStncf/ tcla argentea. ©llb 

Den ©tücf mit einejeroirf tf n jilbern Sluincn / tex- 

nie aurcum ftonbus argenreis dtftindium. 9)Jit 
filbem Mügeln febießen/ haftis argentatis pugna- 
Mt t prov. 



IJ21 <gC 

^CbUU / t>K / plur. ©d)UlCH / Beiß.- 

Lholi, ludus litcratum, diatrtba, omcma difccn- 
6c doclrinarum , auduortum piDicüorum 
Alirttur ahijvis , not bot vocab. vr cbttt i neck iait- 
i norum fchola , ntc k Gracorum %o*n , fr * k Gr» - 
manor. £ d)ll!cn/ f Woccultar* f< , umbrat qv»- 
1 rcrc , ( ut dixinuu ) natal , derivalum. h e . <um 

* »mnium Gramm at u"ci u^jcofr.-ffwrjj ore\jchila ab. ot\o i 
duatur , Gf > aafr« wf fcbdaftimbaf/uetint, 

v «re littrarum man jurrint, Vtrkm n«iwnii|« 
tam.Uu ad noßrotjontu recurnmiu , dorne nÜuiibi j 
V 9CCttrr*t , tfvod analogiam avandam cum rt ipsd p>* 
■ frfrrat. /iitfomos Jane, Frßos , alwtt^.CttticoJ non 
- tnoramur t cam dt bujutmoM oriombut,']ßtämittmflir' j 
rr »ort po/Mf/inf Laiini * ijvi Geipiaviakwjfthtnl> I 
' Habtmut axttm-vetuivocao.Saxcrt &S)\l\itUq,vod [ 
' lacer« , cocrccre de corr iperc figntficat , mJ^, am- j 
• ftrttrriti ßatuimut , (£d)lllc p™j> r « locum teere-; 

* cum , abdtrum , in qto m.'tou , morcsqve 
fuerorumfcnöformariacemcndari folenedici. 
Confirmamur in bJtc opmione , quid fcho la •> ttftYt' 

' trwoio t rtiam diceretur locutin baineu feerrttör, 
•■^ fcholaftici, qvi in fchola larercftt , si/fr orÄM- 

* - gm , (non in Jbtb » ff/ publice,) ftd qvaß dkm & tu 
v f0k litibut je txtrtertnt. i £>ym , f»04f anänadvrr- 

fiones in auBorum feripta ,qvafi correüiont* äftrfr- 
gula tenforia hodttd\ fchola , r. t. commentaiü do- 
rnt nytli t &4!mAlf*rey«rt / dicantur : £j oi'ii 
nr/ci/« eft , fch6lai milirarei o/im i.i pene fmjfe , 
modbo.iteiTtGaMyHiftimA&UAUA Acadcini«, 
i. e. fcholat 6c grmnafia exercitiomm eqvcftn- 
um audutnt ? ^ntJlf <cd}lllf »]d)fn /üholam fre- 

* qvtntare. €n»C@cf)uIf anrieten/ ludumape- 
rire. efocni III Die @d)il!< 9Ci)Cll / iradere fe 
alicui erudiendum. .tf iR^r in ^U• Vrd)»U tllhli/ 
/I^ftftWcn / mitterefiliosui difcipünam. ^)itl» 
Der Ofr ©d^llk binijfbcil/dcclinaiercholam. 
iftöa ffncajtt<£<&nlC/ civitas h*c cft farcundi«- 
fim»' parens virorum omni doctiitji prwftan- 
iium. ©ic 6d)ul< nlmt <ib/ jerlcuft / fn« ?cbt 

linbCt/cxinanitur hast fchola , rcunqvitur .i di?- 
' tipulit. .f>ebe @d)lllc Mcademia, uni*cr<it«, 
Athcnafum, LyccHm. HafCUii^f CSc|?llltV fchola 
lattniratii. ^cii(fd)C (?chnl;. (choh »ulg.uis. 
5|tm:nfd)ule / fchola pauperum. 5>ajmii(t)nlc/ 

planrar ium, feminaritim. •=».HIfrffd)il(c/ fcho. 
Ja pa^ana, villua. S^ilDtTf(hltlC/ inftirurtocx 
iconibys. €f)rilr<»fd)»U / fthola chriftiana. 
Slfb?fd)Ulc/ informario furandi. ^cd)t|d)llk/ 
palacftra. gür|U«fd)Hic / gymnafium Pucalc, 



©c 1722 

fivt illuftte, (^ClU«(4i|'d)Ul( / fchola crivialu. 
JE>aubtfd)uU / fupeuor, p.uKipali». jr>au^|4)U: 
Ic / laforinai.o pnvaca, domcf>ica. ^C|Ut(CR> 
fd)Ulf/ fchola Jciuicarum. JUi^infcljlllc / fyna 
goga. Ä.ucd)wniU«'|"d)aU/ iHftiiuuo carcchc- 
tica 1 caccchunKnorum mformacio. jf iBi'f 
fd)Uic/ hvrencorum congregauo. Stltfl^ßv« 

©töuliJ|"4)uU / fchola pancntiÄ. tnnMdyul«' 
provincialit. t'it'b6|'d;ulc 7 gymnafinm amorif. 
50tt^tiC»nfd)Urc / fchola pueitarum. Rottet» 
IfJhllU/ Orbiiiana. 9^irrni|'d)lllc / ftulrorura 
academia» gyrgathui. JX<f5c»|"d>»lc / Icmiftc- 
num. Winc'Milc . domitura cqvana. <Ein^ 
fd)ltlC J >ru*, fymphonia. (^itrcnff^nlc/ phron- 
tiftcrium.fchola humantratts. 'J'injid>ill<'cho- 
reyma^chotagium $l!]CTi^(^nlc/ exercirinm 
virturum. ^fjlHTfc^ulc/ colkgmrri farmrna- 
rutn,gynaeceum. 3rtilbcr' [n r j£)CTfflfd)Ulr7 in- 
fttrutiomagia;. I7otincnr'lo|l<2r dicunturetiam 
JJun^fcrteolfn / coenobia virginum. QBinFd' 
fu)Utt7 rp fchola privata, angularis, obfeura. 

^Cfyultfl / gcfd)lllet./ laterc , occulrarc fc , yvafijub 
tcftaÖJ'concha latcre ,'c///:« rompoj. jtmi T&c)Q)\l 
1(11/ qvod nihil aliud rß , a;vanil$<\~ä)*[tn / volar C 
obnubere, operire , r. e. >ucüccf fn/ bcfd)<;ttCri/ 
obnubilarc. 23crfd)lJlcn / clam 'fc fubduecre, 
55" credo',' qvedab hoc 0<t)u!eit / vernat ^d)lllö/ 

culpa, c^^fdjulDtn /«•« ^cfcfculoigwargu««- 

iVjrt tnimjolum latrnt, ip/i ptecarrt, &ttntbnu qva- 
rttnt,fedttiam tjfiacc Jant, •trteiunt cu.'pam. 
vgdjflitr / D«/ plur. ^^fllev / fchofaris, difcipulu*, 
fcholafticui. 3 !,,,, ^ fT ^d)fl!cr/ tyro, =5* ümn. 
(Sd)»l(rlctn/ X>a»/ tyranculu$. ©er (rd)ii!rr 

i\\ iiic^t über fr inen SKf illcr / non oft difapuim 
fupra priccrptorem. COJiffdjfilcr / condiuipu- 
lus, in unä {ludiorum inende pofitu*. (£r ifl 
nuiH ^d)ft!cr/ alumnus difeiplinas mw, audi- 
tor meu« eft. ^aliHlttf fldcmtcr vc d)«!cr/ femi- 
doclus. 

€d)ntfrifd)/ * <^<f)U!haft/ aV/. & advtrb. fchola- 
fticus, £ fcholaftke. e<t)filf nfdjc JKcKibun^cn/ 
declamarioncsfcholafricjc. €chlll(WfCV$)?tinn/ 
äU; 0d)ttliiTtinn/ 55 Ödiulfud?»/ cathcdia- 
rius philofophus.iidmo de fchola. 

£(f>clüfy XHXl PL €d?fld)f / l'Qfer , prepr. arbor cx- 
eavaea, Eft a ©cijalc/ coi/rx, cujut ßrcttmre- 

frrL 

©eban/febaden/ gcfd)allct/ fona«, ß». 

oum referre , fonttu aurcs complcrc. Oü» fdjal- 



7023 



©c 



Sc 



ffl fltB lini> rppl fvaviorcm, amaniorem, Hrmi o- 
rern ö vtridiorcm l'onum hindtt , rcferr , rcddit. 

|d).lllct llbcl/ durum y abfonum , injiMun- 
dum, fc^laxiorcm vocis fonum edic. ö»e »DJ» 
fit fdjrtUct ticnhu) in Der ir tube / muüi in hoc 
conclavi cum crcpitu clangenre cachinnar. 
Compof. ußiaiiora ßtnt, qvdlm funt : ©nrd)f(l)ttllen/ 
& (£rfd>allcn / perfonare, perrtreperc. <gf rT» 
fd>aUet inivd> unö Dtird)/ roturn locum percre* 
pac. £ef iXllf trfdjÖÜCf/ rumor mache!« r, 
f jma diflipacur, jaciacur, cclcbrarur. ^eutc / dt 
Weit erfd) allen lotum orbem pcragrare.conflan- 
er A omnium morulium fermone celebrari. 
C?»eacn}Cl)Ullt'il reddcrc.rcpcrcutcrc.rcfcrrc Co 



1724 



rum concinnita», mira complcxio, etiphonia 
fU3lin^r)C^aU/ canorumnunHcum. 

<Sd)..IJim$ / x>ie/& oas ecfaMen Md. qvtd 0<J?ä||/ 
lonicus , crepitm , fragor. T)at eoVIlcn t<t 
RlOticn/ campanarum clangor. (Sdjrtllen Der 
haften/ iTrcptrusarmorum. 
©djdülß/ esreehdOfnD/ adj.&ad-vtrb. fondrus, 
<anoru*. Indt irieberfcJ).ilIf no; 

refonans , vocem repercuticns. J^nnfdjdUiii 
truculcntcr, fonorus, horribdi» fremieu. Sea 
(9 djittlii] / etiatn mttaphor. rß , iratus , irarundut, 
irriratus, permotus, ftomachofus» 8f indt da 
mofiu , rabiofu«. £ r i|l fcbäÜit) Drüber / id ira- 
feitur, score fert. 



ESr*^^?!»^ 1 ^ Seifen »IRu ecWUi*f«f/t)ie/ **«S©ffuWc/Pr(ip.a.«W 

OUA hrr Irl« it •'Ii fti. lv »»Wurf lll:nVr / fitiAln 1. <-*^.n t : • ' ' . f * . 7 



QaiÄlDcr lüen Dkfi'^ortruic&CT/ faxa&fou 
eudincs voct refpondenr , jugis niontium vaftis- 
qveialcibusclarnor repcrcimtur. /?criiin" ; |dVil 
Ich/ & j£>ct»oi fdullt n laxiorem vocu fonum fa- 
cere.exdtarcfontrum. (£5 fcfcrtllct tl'cfflieh her» 
d»? / tragor increpat ingens. Spm unD ivu'l\T 
fd)aücn / undiqvc circumfonarc. ift.ub & 9» 

•»»*m1|d).iUtn/ uiemijro i roieber; & qe^enieb^illrn/ 

vocem rcciprocam Kaccrc , reemere, mulnplica- 
re fonum. UbcTfüVilktl / furgente dr acunore 
fono debiliorem fuperarc. (Et? ubrrfcbaOctC 
bui Q$t\)QX/ 'onuu complcrac aurcs obfurduc- 
runc«^ x^K^i > w ^6ki4Au 

<&d)rtflcr/fcM:/ * <?(b.\Herinn/0ft7cIamaror,c# 
lexmina clamirans, mas, £ff feemma fonum ci- 
cn$, damoremedens, fonitum excitans. 
c\cnfd>aliev' obftrcpcns , oggannicns. 

•^d)all/ Oer/ /In. p/ui. Tonus, fonic us. clangor, im 
n 1 tus , vox , clamor. <3nptr ^(ftilll / jueundus, 

t7#iavis, dulcic, amanus fonus. .ncüi'i' <r d).il! 
^,pcutu$,cxcuatu$ t gravitllmus. ©CÜllDcV \£dMuV 
cxilis,gractlis t ü5cx<angvis vox. «Pin.'tl <rd)all 
gebt» / fonum referrc. (S.lUcnfc&all / numero 
fus rtdicularum fonus. pfeifen fdjaO / modula- 
fustibiarum cantus. ^rplltpcfcnfu^all / fonirus 
tubae, buccinarura cantus. fignum buccina 4k- 
tum. 2öü^cr //Tr©e(]cnfd«)nll/ E^ho.rcddiu, 
repereuffa vox, reeiprocatio vocis. 3 iliwmcr ' 
fd5>a!l cjulario lugubris. jfn*C«|CJ?f(fr.ld / belli 
tumulrus, fremitut , ftrrpitus armorum horri- 
bilis. ©Ctvelfdjall/ cotrabus , crepitos plaga- 

' tum. ©ettCT /rw-ÖpnnerfcbaU/ ronictu , fra- 
gor nubium ftvr calr , mugirti? tonitruum 
^retlbcnfehad/ plaufus , applatifus , grata con- 
cionis admurrouraciQ, Uürrccrfc^aU / vcibo- 



fonitus* dangor t cinnirus, daöioi. 
Sedmrtäpb. mocusanimorum, tumultus r floma- 
chui . fremicus ira perciti , tum qvo concordtt'vt- 
cobulum (BdxSlino,/ Der/ Iis, controverfia. ^)fim> 
liebe vr cMfliijfcit / indiguatio prcfla. @raufd< 

ics irafeenris, 

trux ac prxfcrvida ira. k£m (ÖefehJflC ntVAüi 
m.v.Iv.it • pr9pr f rumorem difleminare, mttaph. 
jurgia fuicitare, jurgare. 

^cfcaüitcn/ ?vod hvM tfrtur ©fadiren/ ob- 

jurgarc,calumniari,iucrcpare, indamare, per> 
flringere aliqvcm, it. lacerare jurgiis fijTretaxa- 
re. Indt : gf jllircr/ Oer/ objurgator, vauperq, 
calumuia'tor. iSfafliM ;r.:; Die/ fixmi na cü!- 
pitans , intonansaücui , malcdiccns, iniedans. 
vSfAniruiIg/Oie/calumnia, convitium, objur- 
gatio, vitupenum. 6falItrifd)/<J;. caiumnio- 
i.is ir, r/-. calumniosc.objurgatoric, infe- 
clanter. 

^cbelTcn / gcfcbclfct / u. <pxd &<t>a\Un/ /b- 

nare, tinmrc, clangere, $$nirtaph. taxaxe, repre* 
hcnJcre . vocifcran , iL cum fragorc rumpi, 

(jvod frtqventiüf dicilur 3er|eiji'Uen / durumpi, 
| t oll: di , iii cum inßaU vtfuuU rumpuntur. 3er» 

ftljctlrtc 93?auren erd^njen / muros qvaffätos re- 
ficerc^ Qtä ö.beube i|t Kn'c&eOef / compaget 
open* Iaxatae funt. J^at? 53ein jerfet)el!cn/ fran- 

gere crus cffringcrc £)<r %i\\i> >h\t dU<t 
jerfebellef / venru* oronia interfregir. , 
@d)CliC / OK/ nola, rintinnabulum, atjut dmin. 
rß : gcbellelein/ * 6 äclidjcn/ Oae/ campanula, 
tmtinnabulum pufillum. Pilbf rfebtllc / nola 
argenrea , it> cymbalum , trvodttiam Slttlbel ap. 
ptUamtu. ecbuffefcellc/ ^Üljfebellc/ nola pc- 
ßqq qq i\\ cuaeia. 



I7?5 ©t 

ciiMia. <3d>d!<n in tnXwtttlf famil.a nolj- 
»iim.m/rlSd&fUi'Ilfönij/ rcxnokanus. <5(l)d 
ttn flvoft coropcdr», nuracll*. Jfjai»Df4)c! 
Icu / manicx. «fceinfdxllen / pcdu«. 4>aU> 
ftbdle / A vr tgifm i columbar. .VC ui djc llc «u- 
ttm'rß cotaphus ,alapa. ^iiUlffbcUeu qcbf n / «k- 
. palmare, colaphuin intringere. Itfic hjjhl t^-ic 

S)iaulid)c!lcn |cnu*t »eröienct/ 6 qvam dignu* 
cuühisaiapis. , 

corvus monranus , 
4Üiäi : tfhit 0 tetnrdbe / propra vocetofvnöram & 
rauaßimdm. jfiiks ©djclltr / o/> ßrrpitum qvtm in 
obdetiio edii , fj! pcflulus major ferrcus. C/nir 
•vrrbvm 'ccJjfllercn' obderepcflulum oftio. Dr. 
m<4i @(^CÖcr / * v2(frf11<rf rj? objurgatio , inerc- 
patio. (Einen cd)il!;r btf oniincil / veebie male 
aeeipi. • 

<^(i;iff<n/ A Öetirtll / clangere, tinnirc. (Ftf 
fchiltt mir in iric Oljren / aures inde rinnitinc 
Compof. ffl (ürfthiUcn / increbrefeere. crfd)il» 
IrC Cin (*>C|"tforct) / rumor incrcbcCcir. Q&Tffhtl» 
len / diftcrre , diftarc, discreparc. <£$ t(tfd)\\i(t 
i; icfyli'V nihil impedir , unum «Sc idem cft. 

Cdiiflnng/ Oie/ öf öna @efd)iflc / idtmqvod G$n 
fchalle/ tinnitus, rumor , rumufculus. QScr < 
fibtüung/ diverfita*, disfimilitudo, discrepan« 
cia. 

©d)ilt / febdfen / iehfd)drc / Du fehilit / er fchiK/ 
tüiv t'fT)dfrn/K. 3$|ri)aIr/ftf4}olt/ idjfrWlfr/ 

de fdiülff / qefeboften / reprehendere , objurgare, 
invchi in aliqvcm verbis , increparc aliqvem , 
*erbahbus mjuriis afliecre , criminare , rß a 
fäullen/r* pottht fdnllcn. (ginen einen <3d)e!m 

fdk'ltCIl / nebulonem appcllarc aliqvcm. (£in 
Urfdl fchelfert / provocare a fencentia , judica- 
tumevertcre, rejicere. ^nbCV ^rcDlflt fd)Cl» 
fflt / publice de fuggeftu peccata arguere , in ma- 
los mores invchi. fanfcen $ßorfcn feJ)e(' 
fdl/clcmcnti caftigationc uci , levitcracplacide 
objurgare. CowpoJ.funt t 2lu?fd)dtcn /inccrtcrc 
aiiqvem objurgatione , verba objurgacoria fa- 
cerc. <£inrn luftig mtffchelten / jurgiis la<crarc, 

infccUn vchementiut. S^efchelten/ criminari, 
male aeeipere veibis aiiq vem. (f mcn mit -K a 
nir/ beimlich unb »erbech be|"d)dten /cogitatio- 
nii caaro duntaxarconvitto verberarc aliqvcm. 
Ļird?ffbelfen/ confcinderc, perftnngerc.omnia 
maligne vcllicarc, inronarc viras aheujus. (El 
f)«l iUn fo DiiT(b|'d;olren / et iit nie^i« öiubcr / Hc 



©c 1726 

r a.l ejus tam* fiiggiliationcm penetravit , ur ul- 
rima cum expenri roluifle crederes. (gitd>;U 
ten / extorqvcre^iliqvid jurgii» dr maledidis. 

ßorffebelten/ * Oüfiifrfd?clien/ fuggiJl*«do per- 
gere , increpando porro aliqrem infcqvi. (pf. 
neu- * iÖlcöcrfCbclfen / refpondere malediöis. 
par pari referre oberedando. $RU dt fäfalU 
|cj)elfcn / cuipar« cum alus omuibus. pttfötU 
-ifftn/ increpuare, culpirarc, objurgitarc. ^ic5 

lutiiuttneii'/ior tuiteinanörr lerfd^elten 1 «n»ic- 

did 1» cercare , mutuö fe rodere , vcllicarc, adla- 
trarc. Söffcholten/ infamis. Unbt|4>oltfB/ ia- 

reger , honcirus. 

masft fcrminain- 

crepana , culpans , carptor , reprehen ibr , neupe- 
ro. Vri£fCII|Cj}dtcr / Center inorum. Urteil« 
fd)drer / appellans , ad lupenorcm judicem pro- 
vocans. *i$X<n\§<\t<X I injuriaos, caiumuia- 

cor. 

£d)drcr/ ©et/ (Sei'jeftcrf/ ecbelfun^ / X>it! & M 

(£(bdtCH / objurgatio, rcprehcnfio , taxauo , it. 
calumnia, cnminacio, injuria, yv* ttiam exf- 
nuniur ^DTcnfc^eltunq. ^eidfenirociien/ fugil- 
iandi gratia. oerbietwt friw «Scibeltuu^ 

id noram non habet, maledicto nihil in hac re 

locieft. (£in beimlid>er(Sebeltre/incuratiota- 
cira. ^chdt im,; eiuffiüf t ; infcaacione 

abftinenu Siuefcheltling / acerba opprobra- 

cio. 

eehdtbar/ & echelrhaft/ *J h &*Jv. culpabüis, 
cuipandut, Tiruperabilis. (gd)eltbar nxvDen/ 
vitupcracionem fubire. (Streitbare Xabt / fa- 
Aum ob: [ cä am dignum. Unfd)d tbiU / incul« 

patus, inculpate. 

^cljilcben/ <©d)jld)fcn/ 3»lf<n / &&biu 

pCH / paffnum rß, & afono fitta vrrba, fntinnire, 
pipire, fnnguhare. ed)«lcJ)nnü|/ * (gf^irptmij/ 

Me/ it. t<w €d)i(ci)en/ & <Sd>irpcn / ipfa vox 

friemniendi c^fonus pipicndi. 

©d)alt/ fcfcaltcn/ gcfcftaltct/ »w 

iß: libereagere, imperare , jubere, arbitnö, fnt 
arbicracufuovivere, poceftatem vivendi, uc vc- 
Iis, habere, (wo modo viverc, ^V. Std rtixm vi- 
carium cfTc , in Iocum alicojus fubftitui , alcerius 
Ticem explere.yiw gerere. ^6) babe l)ier nithf^ 
)llfd)al(CU / nihil hic poflum , haut cft , qvo 
q vcam , parüm ad hoc porens Tum. TOTail \ä$t 
&Oit fd)alteit UitD walten / Dei confiho dt Pro- 
videntia? commituntur. vod^aUcn r'<vi*i rß in- 



1737 1 ®c 

rercalaxc , unjt 0d?dtttdg / dies inttraüdrit. 
öcbalrjabt/ anntu biffxtüui gff'DU Ädwltjett/ 
interc&lanum. inccrcalarc r/um expomtur l£ill 
fd)dltt*H / inter venire, imercurrcrc, inicrponcrc, 
infererc. jllucompofttafiait: £urdf)fd}dltrU/ * 
fi}crfd)rtMcn / variare, di ftingvere, difcriminarc. 
SKUt'd)dU<rt/ conforrem impcru .coadjutorem, 
contutorem , coaeqvaJcm eile in poceftace qva- 
dam » alias 'Sic bciWQalr eil. 3terfcr)alrct/ wie- 
garus, vicibut refurgens, ac dcfccndcns. 

<r<f)dltcv/ Ott/ & vgchdltcirtcr / admioiftriror, 
moderator, redior, if. vicarius,Iegaius,dclega- 
m. ?ifid)£fd)dltfr / dicraror, vicanu« imperii. 
grwt ©djalfft / Uber* agen«. ©frid)f«|"(t)rtl 
UV/ pnefe* judicii. £ ebd I rc rinn / ttc / regna- 
crix , rnoderatrix , gubernatrix , it. vicaria. 
J&aiHbrtUfdjaUtrintt/ difpenfamx rci familutis, 
rcrum domcfticarum gubernatrix. 

^(hnltung/DU/SS'ÖMgdj.iIfcn/ potencia, pote- 
fta«, moderatio, facultas , pollcnua , it. admim- 
(tratio , regimen , guberrutio , magiitcnum. 
SXcicbst. ftvr jfrnfcrfdMtunf) I »icariatus iniperu. 
Srd)8tvfd) \\t\Mi\/rft vanetas, miftura, vul io va- 

riegatto. 33crl'd).iltund Der garben / colorum 

diftinftio, pcrmiftio. ©tf fd?nltll!ia, t>C< ÖlÜcW/ 
forcun« mutabiluas. 

rb dl r er en i Du / vicariatui , delegario , officium 
&dtgniras legati , fubftirurio , & fapiidrnt qvod 
ÄcbdltiinCt/ adminiftrario, it. inccrpoficio , ar- 
birriura. vrd) ".Itcrci)/ in acadrrmts vulgo dteitur 

€d>alf!q / ft @d>altbar / *4 & <Kk>. </. ©cbalf/in 

eompof. ut: &A}allWihr./ A'imu btfrxhii . (5<tMlt< 
ffotg/ vkrrex. 0d?4ltot*rfcr / kg*/«! cf>i- 

lurch*. 0choltt)Aubtmanrt/ v«Jg3 Acuten 
iSjftm / fuhctnhrie. ödMltpfdrrcr / fubflitutw 
fjfioru eedrß*. ^djaltig/ & faltbar a//«» 

r^t vicem gcrens , ir. fuborMnAtut , pro 97*0 rrQiits 
jt:c-:ur : fufFcltas* fubftitutus , fuccedens. fub- 
dclcgatus. <?d)dlfbarc ©icilflt / fcrYicia vica- 
»•»• <£r fft nur fchalf ig/ /i w fdjaltbaff/ in Jocum 

altcriut fubftitutus cd. 
i^C()öm / tit/pl'tr. C4r. primJ &propr. rfl vere 
cund«a,pudor,pudicitia,innffpi yta^ t €<pdm 
yä»f ingvina .pudenda , verenda , geniralia ,par- 
/« rorporif adpitxrtandum. SJ)Jd" nnlidjC (£d)am/ 
Yirilia, peni», menrula. SBcibltdjc <?d)arnv 
muliebru , loci » cunnus , vuha. 3una,fcrlid)C 
©djam/ vuejuadia yirginalis,pudor Yirgiacut, 



JSc 1728 

3SrtUrrtffct)Ctni/ pudorrudii, ruftiens, Ttrecun- 
dinnfulfa. Olinc<£eJ>dm / impudcnrer,auda. 
acr. <gr bat n>ct>< r 6*an? / nwfc <£|>rc / petfn. 
crx fr©««» eft homo. €r n>frD ret iw»r v3<fc(imv 

pudorc fufFundirur. ©{< ©{ödni l4|K'f rtni^t 
(11/ deterrer, impcdit verecundia. 
@ty jiacn/grfflrfntrf / »creri , verecundari, «rub<- 
fecre, pudere, confundi. €r fc^iSmcr tm& fcftflKt 
fi(D HlCt)f^ / cum nec pigec nec pudet. |)dft 
bi* nid^f jllfdd^mcn / ne verecundaror. Uber 
Darf m in ftd) nidjf formen/ verecundari 
apud menfam neminem decer. 3<fc fchinw 
niiAi itifigcn/ rereor dieexc. »orcintn 
fthflmen / vereri confpeclum alicujui. (*d;^|Tir 

, &i<&/ pudear. 3df) fcf) t iinc mid) Deiner / pudec 

me cm . CompoJ.funt: Sliiefdtfmcil/ depudere. 
& hdf fid) fl«^ffd)(Jmcf / dedidicit pudefeerfc, 
omnem pudorem abfttrfir. föbmcn/ pudo- 
rem ineurcre alicui , ruborem injicerc, -vtt aC 
ferrc , confundere aliq^rm. ©ffdjdlllt fenit/ 
pudefien , erubefeere. £>nibtT /?vr aPorubft^ 
fd)(iincn/»erecundiirerii^cre, a rcaliqva dercr- 

rcri. e<d) über dntt inbt fdj^meny ob facinut 

alqvod in ruborem dari. rfcfj^men/ id. qved 
fimptex. «BcrfcDiSnit fc«IV verecundiam habere. 
9btcDcrfd)dimn / deouo pudere. UiiBerfeftÄmt/ 
impudens, invcrecundui, impudicui, obfcccnui, 
Sfbioipudcnrer, obfeanc. 

Tcrecrihdus, verecunda , mas Ö* fccmina pudena, 
Terccundans. Q^cfü'tfmeT/ ruborem clicieni. 
Aliud tß (in >8c fdjdmfcr / pudore fuffufus, in ru- 
boremdarut. D»rir«» rtiam^ßtx\^hmtfX I con- 
fufiii. »2Ju*fd)4mcr / tß diflolutiflimus , o$ fet- 
rcu m, gnavirer rmpudent. 

Sdwnioflfr/ 8d)ambnr/ 44/. &adwrb. a. gfianu 

Im f : !■:. ft 6cbdmf}df(t(}ljd)/pudibundiM, pudens, 
»erecundui. 6d)dnibdfrig fron / pudore fc- 
ptum efle. €r fd)rine( febr fdjdmbdft ifl/modefti» 
fpeciempr« fc fert, pudoxit Hgnirlcatto in eo 
cft. Ocbdmbdff nindbrn/pudcfacere. lonfun- 
dere aliqvcm. €ci)dnibdfflgf ©cbcbrtvn > mo- 
rcivirgmei .geftus terecundi. $d)dmbüffid« 
©Cftdjt / front modefta. Advrrbtal. reveren- 
ter , pudice , vexecunditer , carte , pudenter. 
Unfd)d0lbdfti4/ inTcrccundui, impudent« in> 
pudicus, obfcanui, £J impudenter , pudorii 
prxmorrui , praefriclx froncis , irrcvcrcntcr. 

UR|'d;auiQ4ftii) fcon/ ä pudore abefle 



1729 



1730 



dcvcc, mdccorum eft. <3r$ \\\ Dir bis nu< croi«,e 
©d) mbC/ accernam »gnommuc hbcmhöc mo- 
do iubit. DMttf iviKcn iji feine Scbanbe. nid>c< 
Urncu wollen i}t eine vrdMbe/ non pudor eft ml 
.feirt» pudor nil difecre vclle. 3Jt;,n b<Ht ic$t 
■ ÜiUMC cor v^d) mDc / paupertas probro haben 
.jcapjt. *Bc&mii b.vU-vti ab tfdjrecft werben/ 
niccu infam rasdeterreru vfinem QUÖ ber vi ebJR* 
be iKlfcn/ liberale altqvcincurpicudinc. (&QUU* 
De »eiüU'iDen / einigere infatnum , dcvicatctar- 

pia. 'iluf bce. vEcbaube fomnieu / ex probm 

emergerc. ÜiUfciiauDc/ meeftas. €bren»/it* 
9}abmcn»fcbilHbe / dehoneftamentum • infamia. 
*ii'j|u).' :;C'C / fummum dedecus. Dtwnut, eß 
(rcbätlDleill/ Oflö/ labecula, macula levis. 



©4 



Öd; ;mbarfc«t / & v£(bamihwi»jfcit / ort/ «». vf dm 
inung/l)ic/dci>a9^(bii»nen/««/.^fmV'ö»d?a»n/ 

vcrccundu, modeftia . detus. QiV vr d) itU 

barfeit gute 9c..d;t ijcben / pudons * revercaux 

clauftra ref nngere , inoperto »;ap«cc luxucinri. 
Unfebiinb-'ftijfeif/ vcrboniivuuipituda, y 1 Ke- 
rum obfcecqitas , it. audacia , temeruas, tanpac* 
tunitas,, obfecenitas, procaatas, }mraoicftia, 
fccdicas , turpieudo. 
vq(^rtllllid) ftdj. &a.h>erb. pudibundus, puden- 
dus , £5* verccundc.cafte, modeftius. Unfc&.lm 
lid) / fubimpudens , parüm pudentcr. ver ci?i3ill- 
lidje labt / factum pudendum. v$cbamlid)C 
' jteDen / verba obfecena , pracrextata , fcrmoucs 
proftituti & theacralcs. 

©c&umlid)f«t / We / idm qvod &4>Amb*ftt0* 'sSdjänb / fc&änben/ aefchnnbet/ infamatc, notare 

aliqvem, collutulare, curpiradinc notare, exifti- 
mationcm alieujus »io!arc , confcclerarc, teme- 
rare. ©cbÄnbeH mit» fc&mabeil / fama ac fla- 
giciit aiiqvcm opplcrc . omnibus concumcliü 
aliqvem or.cr.uc, convicia petulantius jacerc. 

&11 wirft von iebermann acfcbimbef / malcdicrj- 

tacur tibi vulgö in fermonibus. (£in SltKJC 
(chillbct Den rtanjen harten / egregic impndcn- 
rem die deecr. q vi femcl tincs verecundiae crani- 
icrit. C! v :nu t l'dxtobet md)t. paupertas non ha- 
bet infamiara. Jungfrauen fcbÄnbcn / temera- 
rci violare virginc«. vrttf)felb|i|d)Än^i/ cul- 
pa t'c ipfum conraminare. €men an feinen vi'!)« 
ren fd)(iuben/ probrolisfermontbus aliqvem il- 
ludcre , contumcliam faecre, diecre alieui. v?ü 

nen im Kncfen febänben / abfenti male loq*i. 

Compof.funt : 3lU6fd)ältben/ opprobriit afteere, 
manifeftis contumclns verberare. Dkiturrti&n 

3}urd)fd)imbeu / & 3erfcbaubeu. €r hat tbn fo 
DurMefmubtt / ba& nic&t ein ^)un& cm ßturf 
SSvüt von ihm tubmen mdetite/ omnem nomimt 
Am memoriam inexpiabili deteftauorve pertu- 
dit. ißefu)anbcn / macula fcelcrit imbuere, 
(plendorcm vi ix alicujut maculis afpergerc. vir 

6cfd)unfcet mebr / alö er belobef/ eosdem lutular, 

qvoi collaudac. ©ceiCufc^antTö/ roalcdieüs re- 
rpondere, convicia cormciis penfare , xtiho rt- 
torqvere Injuria! : J:ci!rtr ttmm SUieberfcbänfoeB. 

s)Äeine|ru vEcf)dnbcr / man werbe tiefe nicht wie« 
l)cr|d)iinben / tu contumcliam alteri facta* t eibi 
non dicarur} Öef(f)imbct / violatu«, pollucut, 
conraminarus , inqvinatut , dehonrftatus. Un» 
n-> luniat . f ; purus. incorruptus, integer, iuviola- 
wx%, emaculatu», incaminacus. 



iiMI pudor , moderacio, remperatio. Uiijth.iui 
liebFeit/ impudentia , infoicotia , intempencs, 
liccnuacfrVcna.procervitas. la^civia. vfdmr.i 

liebFeit bringt fein ^rot/ verecundta inuiüit,xuo 

egenti. 1 

dtn/0<t/ larva , homo exfangvii, qvrm 
qvafi piulet m lucrm proMre ob drformitttrm ö w*- 
trortm , umbra hominis » bcßctl man fid) |d)a 

inet. €r gebet wie ein t3eb«im / homo eft vc- 

grandimacie corridut« corpus ejus macroreex- 
ubuict ambulando cantüm fc viverc tcQ^tur, 
tocusoilaatqve pelliseft,ex gcncremofi 
mor 



un. 



101 um. vreb^m tliam prr ft umbram iirtiti 

dt v3d)nmmer/ ©et / crcpufculum s^ilTücu- 

lum did polt ß , vi Je Urnen in v^cfyiiumern/ Jf*H 

eß in v^tbein. 
SJcbnnicl/ tf. äUifcribuHt ©efecinmcl / Oer/ 

(cfa$ humilis» icabcllum , qvafi in tjvo fedenl te. 
nuiorti &qvos joitti fiut pudtt atqvc tsder, Iktt 
boJueübjqi i^nom/nia fit ,federe humtiitn , ii.ib ja mi> 
ris commoJttu in fcabcllu nonnunqvam fedtant. 

berfcbjmel / infiüa. $u§fc^eniniel / fuppeda- 

neum. Diiuin.rjl: <5eb<miclein/0ä»/ noftra dia- 
leclo\5eI)miKlc6fn/ Tcabellum exiguum, cjTni- 
mu humile. (fr muß auf bem cehAmdacu filien/ 
in fedecuü fedendum eft ei.fcdcnraru ejus opera 
c(r,fcilibuluin mrmmcfl, imi Aibicllu vir eft. 

©cbanö/ e ©d)ant)c/ t>tc/ P /. ©d)an- 

Dell / ignominia, dedecus, curpitudo. maeub, 
labes, probrum, infamia. vBcb^nbe Über (Ed)«!!' 
t>c . iniandum. nefandum , dedecus roaxtinum. 
(jdjanbetie^cbcn / dedecus admitterefufeipere, 
viiaui turpitudinc fedarc. i\l cetymbc/ de- 



1732 



• ^nifännbcr /Sodomita.ema- 
f(f)4UDcr / diframator , dtffa- 



C£ti Ute f / Det / vicupcraror, injunans, malcdi- 
cui.camt, fcordalus, os improbum , barbulc- 
| us. ^ cbjnitf rinn / Dt« / famtna concumclias 
«Jtcem . malcdica, injuriofa in omncs. Qttlgt* 
"f\d)t]d)iinfcr / taciem vulncrcfadans, froncem 
«Licatricibus fcindcns. (£l)C< five ^bcbCttfchflH 
X>tX I adaUer , alieni matnnionn fubuflor. vü'l> 
Tf nfd)»faDcT / calummator , obrrecraior. (£rbäf< 
Tcitfdj^UfCC/ cvcrfor honcfti . ccmcracor dtfci- 
plin». (SVlfctyinbvT/ ncciviiIJmus conficiator. 

f$raucn< & 3HH^fr.iucn|'d?dnbcr/ nugrator.cor. 

rupcor , viciator pudiciti». (3i'fit5|d)5nbCT/ 
«ransgrcfl'ux, violator legi« , legirupa. (5ottC< 
fd)5nDrr/ blasphcmans , malcdicus in Dium. 
J^Cilicjfuntf^^nbcf/profanan's, poltuen« ,func- 
ftarts Sacra 
feutans. \ 

mans. flcontKnfdjflnDfT /moniaiium t iolator. 
jOl*ri.lFciftcf>cin&fr / fcditioujs, cavillacormagi. 
ftratus. PiCfJjt^dnDrr' vituperarorjurii. l£U' 

9cn£J .viritttn * 3ud)ffchJnt , t , r / cormptor mo- 
tum. SBirtVilif^dnDrr/ viduaruni agtrator 6t 
temerator. 

*3cr)»inDun] > t>rc/ Sf'DAS (^chjtrtrn/ provr. ftu- 

prum , ut £ ijrföäntaini) / violatio cori : In gtne- 
re Sutern >jv*vk infamia, turpieudo & labet , it. 
VKuncrium , vituperatio, conncium , calumnia, 
obtreftatio atij, corruptio rß. 3 nn 4fr* ,Uf!l 

fötlnbung/ ftuprum, viciatio. $nabenfd)<in 

tum/ Sodomia. ^iTtfcfjän&limy cavillatio. 

G^anbbar/ * v^chJnMicr)/ A.ij.&*dverb.türp\s> 

nefarius , feedus , probrofus, nedecorofut , igno- 
miniofas, cJ*; turpitcr. turpe, nef.irifc,inhoneftc, 
faede, »mpure. (gf^ÄnDlid)« iKi|C I federate, 
fedeftc. £ d)5n&licr)cr SRcnfd)/ fcclerofus, por- 
icnrum, tanum, puridus canis , propudium. 
(r d)$nMid)c £racf»t / foediras veftitus, Habitus 
indccoris. vfcbänMidxr Warnt f turpirodo 
exiftimacionit. ^d)ÄnMi(5f ^BprfC / *erba dc- 
honefta, deculpaea, optea. fpurcidica. Q 
Ii Ji CHffubt / djftortiillmu» vulrus , ora cicatrici- 
bu» deformia. SdMttbbarc dlrt< n / obfeenitas 
\erbofum , difta feftennina. **d)jnbbar*<*k' 
bcrbtn / geftus mollis, fluftmns , hiftrionis. 
©innMiihe 55onüffe/ volupraresobfeen«. 

v~d)flnMid)Fcit / Die / id. qvod ecDdnDe/ dedecus, 
fatditai, dchoneftamentum , deformiras, nota 
turpis. ftL^ 

ed)»inMid)cn / * 5Jnf<^5nMid)Cn / inqvinarc, 
poÜucrc , roacuUrc , confputearc , dchonc- 



ftarc , obfolclaccre. Öcrfch^nfclicjjrt / turpi- 
ficacus- 

^d^nulüfccr/ *2?crfd)(Jn&li(r)fr/ Der/ Mtmjtvi 

0 diant» t r/ ddormans, funeftans. 
6d)(inölid)ung/ * 3crfd)ÄnMtd>inig /*U/U.<jvoM 
&A)ktiVunQ/ ddioncAamermira. 

ScfcdnDiren/ ßefdjdnDirrt / ttum @cfcai|# 

iTirCll I id.eß, qvod 3iuefd)5nt)Cri / aliqvcm ia> 
jur 1 is profcindcrc , clamorc con » icioq vc ja&arc, 
petulantiflümc inkd.ui , intemperaneiä 1mg vae 
in malcdida pro vchi. Comyo/. 21nö|'d)aitMrcn/ 
idrm tß qvodfimpiex , probra Uidibriofa 4c turpia 
inaliqvcm ingererc. 
\3d)til^U'cr / Der / vjcuperavcor , y idem tß pjod 
&d)knV>tt/ con victaror, malcdicus , pipulö ali- 
qvem diffcrcm. -^lll^^nbireC / conviiiator« 
dirfamator . vf d) a nc ii' . 1 1 t>W / foemina ma- 
lcdica, cavillaos, con viciaas. 
vrcl)i^l^irid)t / a .it. &adv. malcdicus , y nuleduc. 
(5ct)unDh idb^ Auflage / malcdica compcllatio, 
probrofa ineufatio. 
vcd)4nMnin^/ DIC/ vituperium, calumnia, obtre- 
ciatio , petulanna di ftorum .feedidimum convt» 
cium, lingvae incemperantia ciT mfertat 10. 51ui. 
fd)ii n&irnm/ opprobnum , amarrflima objurga- 
tio. vf d)»iithri|d) / lingvi intemperans, con- 
viciisconfccxans, c^inccHcus ahoi. 

<3i1)Mif / diai&c ©ebranf /rxv/ f i 

©Ct)äilfC / ©d)rällfe / armar.um. 

fennium. 95rotfd)ianf / panarium. ^ ; iicl)tT 
fd)railf / ferimum librarium. glci|d)fd)rilllf/ 
caenanum. 1 i'OCIl fd> l' a lt F / penatium , cani- 
ftrum carnarium claufum. ^Iciöcrfc^ranf/ vc- 
Aiarium. 6pcitV(d)ranf/ promtuarium. QB^* 
kni'c!)iMitF / armanum 111 frtat. Sic OSKik 1 > 
febranf / vafanum , ßvt hyalotheca. (Silber« 
fdjrailf/argyrorhcca. öiffClfdjranF/ üuuium 
claebratum. ^ rcfiirfcbrailF/ abacus, S$V. 
(3d)iiluMf in / /i w fctä lein DO» / dimm. Tcxinio- 
lum, armanolurn. »^rot|d)rÄnFI(in / panaiio- 
lum. .HUiiu^lü)r.uilK 111, daaylothcca. 

vSd?rÄnferl/ ßefC^rC^nfCt/ propr. in ferinio fer- 
vare , in armarium rransferre , in ri/co condere, 
mrtaphor. autem tß ar Aare, coangußarc, rem coa- 
traberc, Ö^nanguftum addnecre. Compnf.tiu- 
trm nottora &frtqvrntior*>lnet vtrit fianifiiatwnie, 
funt, &vulgbc*mtfitiluntur t ut: ®ff(j)rnifcn/ 
pmpr. in parvo qvodam & anguflo lexo conclu- 

Krr xx d«c> 



173? 



1734 



1 



dcre , dfinde cocrccre, cohibere. SKelwüf r Urft* 

(1$ mit Feinen ©efefjenbefcfcrenFen / fachoii nuU 

Iii legibus Ircnari poÜunr. v5«llC üillU* bcfd;i'CI|i 
Fen / imponcre libidini freno*. £)IC (Erf liuung 

ni mit »icIcnAlaufcfn befe&renFct/ nmhi» clau- 
fulii adjectis declaratio ifta limitata eft. Duüur 
fü4n»Sift. ßve Umf$r fofcn/ reftringere giütt 
©CWalt fimftyrenfen/ alieuius poicntiam prx- 
tfdere. $XtQtltit ctnfd»re nf cn / rcfccarcaliqva 
xx parte audaciam alieujus. (£r lebt gat ringe 
fd^rinFct/ aliendarbitratu mit, infn* poreftate 
hon eft. Stofcfcttllf cn / fcpta daudere, clathra- 
tc, cancellare. Q3crf<&VC nrtt Scnfttt / feneftrae 
c'.atbiat*. 

GfötCWFcn / tt«/ ff. H«m. /«nf. repagula, car- 
c'cret. (S^ranfcn tOt fcem J£>aufr / d-athyrum. 
Scric&tfföiMiifcn/ cancclli. KcniterfefyranFcn/ 
tranfenn*. £t5Ucrneed)l\inren / clatnrum,«* 
claihtu». 2auf yifr ^ptelfc&ninFcn/ carcere« in 

ßme* 3n feinen 6$ranfen bleiben / modelte 
te EfUbRinencct gcrere, mochim terminare. 
(2 Avanfun^; Mtl & Söcrfc^ViSnriing/ ipfc aflus cla- 

- iftrandic/ canccllandi, mettph. auUm coercitio, 
coarct.u iO, reflriftio, & ' nonnuttqvAm moderauo, 

st* hdc etiam Mcuntur : SBcfcMn Fun*)/ Sinftbran* 

Fund,/ «* Umf(&r(Ünfun9/ <ircumfcriptiOiCoac"rio, 
limuatio. , 
(gd)rÄnfid)t/ *6*r^iFli<l)i/ «4^v.clatEra- 

tus,canccl!atus, Öfcancellatim , claihrorum in« 
Aar , mttapb. coaftu» , coarclacus , coanguitacui, 
hmicatu», circumfcripeu», Öfc a(trictc,rcftric"tc, 
artle. 

©cbans/fcftansctv aefebanjet/ «kkj. 

mumre, fepire. fcd)Cinseil ttiam tfi operai ma- 
nuarias praelrare ad comporcandos aggeres. 
llintf 2ol)n feftanjen/ opcra*fuaiducendis fofli» 
molicndi» valli« mercede locarc. ^d) Däb 

midi nnni muDc »irfdjan;ct / dcfarigatu«,c3 , iai. 

fitudinc lere confectus Tum in rounimenri» rol- 

Icndi», Compof.funt: Sluflcfinnjen / * 95cfd>an» 
iW' aggerare »aggeribu» fepire , cxftruerc valla. 
Vrid) bOC& nuffd&anjcn / aireerti inaltitudinem 
fummam perducere. (gtnfefrmiCII' & StTHMlp 
«cn/ yallum obducere, objicere, ©i<& im U )CX 
öcrfeD^njen/ vallo caftra munirc »Sit foaben 
fiel) In Der etaDt wo! wrfc&rtnirr/ aggere maxi- 
möoppidumcinxeruTir. ftürUcbanicn / muni- 
menta conrinuare, porr© Tallarc. SBie tvir an» 

flefangenbaben/ fo mö§m tviu for4c&ani«q/ w 



otnrumus.iumunimcata peragendafuoc. ^DtT* 
{im /Jvr?linii5Ümf4>aniei|/ circumvallarc. €intf 
Äivcbe ruMbccuiu »erfe^aujen / citcumdarc 
valium tetnplo, cingere ardem Sacram aggect- 
bui. ftBeiferfcfranicn/ excendere aggerc», lon- 
eiüt inlcqvi mummenca. SOBtcDCCf IH< fivt VCX> 
fd)inien / reparare muros dejeäoi , valla refice- 
ic. 3^f$ a,l iCn / folum cuniculn Ö'aggcr bu* 
vexarc. 3 c I|^ l UCn / ttiam tß evertcre 95* ex- 
feindere mummenca, «tiks UnDf rfrfj ,UJ jfn .' mu- 
ri: ir. ab im© fubcucic. (^ci^anifn«''<xm ahbjign- 
ficätu eß audere, magnum q*id aggxcdi , w ie 
Ccmpoj. (£ - r|"d).uljen / compcndium facerc cx pe- 

1 riculis, lucrifacerefummo labore. ^uefd)aniCll/ 
imperciri , ptaeberc , miuiftrare , confkerc. 

ScanJet/ Oer/& cBcbnnjerinn; t>i«/maj,cyrcc- 

mma operam locaas muaimcncit & aggenbus 
comporcandis. 3uef(5dUicr / pratbitor, fub- 
mmiftraior. Sjiefcftanici'iuncu itx Leiber/ 
connubiorum efFcciriccs, conciliarricutae. 

Schani/ * 6c^anje/ oie/p/. (gd)anjcn/ propugTia- 

culum, munimeocum »caflrum , ibrcahtium, it* 
periculum, alea * fort» fortuna dubia , unit : 

0ein geben in Die 6d)nm* fcbla^cn / fuum capuc 
in periculo poncre» %m bai 6eini^e in Die 
©ci)än<jC tfeben/ discrimen omnium femunarum 
fubire. himi auf DitStj)rtnjC mageil/ aliqyid 
magnum invadere, E^aggrcdu (Er fd)!dqt vlfle 
SQeinmnuntjcn in Die vrQanjey omniaccmfiJi* 
fuperhabet.nihiliafftimat^ ®{unif(6tinif propr» 
.j: nii'ultura , agjicilio pe rTonata. Hinc; ÜfitlCITl 

eine 5)?umfci)aiijc bringen/ ißTaderc, inleffarc^ 
impercre r adoriri aliqvem nec opinancem. 

5alfd)c ^Üiumfc&anieffilagen/ faiforum raxillo- 

rumjachi homines deetpere. (5d)(ini anlC(jeny 
inatdificare munittonenr, locum openbus cin- 
gere , propugnaculö obfepirc. (^d>nniC beft* 
\-\ai I praelidium imponcre propugnaculö*, in 
prxfidiii collocare roilicemv <3<4)iin}e eiUICifi 
fill / dirucre aggeres , muniraenta difturbarc. 

6tabtftl)anien/ caftdla. Jöanbtfc^anic/ pro- 

pugnaculum arcit. (^reafeban»/ / reeeptus, 
rcduau$,C4Ü Redbucc. @e|'d)ilf>fci)anje/ Ahas 
35rüfebe / 87 TbaiXtXCf/ fuggeftus , agger tor- 
memariui. gelDfcftunje ;five ein« f kitw 
je / fivt &ä)amUin auf eine Seit / muniuo 
campcftrii. ^ternfcb^inie / mumtio ftellata, 
c^dVtnje ÖmDafj giUjer/ lorica caftrorum. 
(rcfyaiuuno,/ M'e/ * o<»»3d)anien/ cum Compof. 
5B<f4aniung/S5erfeöaninnä/ Umfc^nniung / 'ß 

ipfe 



I 



1735 ©c . 1736 



tpje circumvaÜjnM aHtu , cxftrudio propugna« 
CuTi , excitano caftclli , munuio , opcra. £>i< 

innere Scrfcbanning, / receflüs , regreflio. töei 
fchtuinD amgrivorfcnc Eerfchanjima/ agger con- 
gcftictus. jUerfehanjuiu. inir iValiii fepi fu- 
dium, fudes vallarej. 3ucffl).:niiiiiij «■/? iniluuj- 
rio t fubminilrratio , fuppcditatio, pnebitto.' 

©chanjbar / £d;aniid)t / 4 (SetMnjhjff / *4 # 

Adverb, vallaris, in formam propugnaculi , villi 
drfortalitu excicatui, conftruftus, feprus, ob- 
-»allatus. Un|'ci)vUijb.ir / incptui ad munien- 
dum. 

fricare. 

feabere, mmucare. Vidttwr rßr » 0d)aren/ ut- 
p»f# qiwcum ontdogxA rti & nommis congruit. 
3£r JHC fd) irbctl / brarlicam capitatam confcin de- 
rc, catdere, confecarc. <r\d) im Äopfe febar« 
ben / capuc Icalpere. Compof. funt : 2lbfd)Ulbf W 

defnearc. ©cn £fio|t mit Der ftcil< abhüben/ 

iubig nein limi diflnngcre , geradere. 
^)(d) von Dell $>( unten abfd)iU ben / arboxum fuc- 
co manantium picem rciinamqve abradere. 
(finfchurbcn/ minutini conignderc. QJefcfoar* 
ben/ luftncare. $Cl Kl) nk'll. perfricarc. 

^cWber /Det/*iicharbennn/Die/mas,c# Ir- 
mina frican», feabens, radens, roden«. & i'UUt 1 
fd)>'.rbcrinn/ braflicat feclrix. 

<£ charbunq / Die / & Das (Scharben / friftio , frica« 

cio , fncatus , ipffty feabendi \f> erädendi olltu. 
-^)oUfd)arbunij/ rafuralignorum. 

^djarbC/D<e/p'«r. (Starben /radula, inßrumtn- 
tumfrrmtm.qvi ertdimtu ,*liki nur um. 

f2charbid)t / feabiofus , radulanus , feaber. 
©d)arbichjer Ollaun/alumcn faflile. Slbfe&ar» 

bid)f / qvod rcfccari pocclt , utrefegmina. 

(gebarf / fd)drfet/ febärfetfer/ ad), v*ru figni. 

ficattortifrß , r.olat tnim acutum , acrem , in gen 10- 
ium, öTevcTum, vtl vehementem, ^eftarfe 
9lricncn gebrauchen/ triftiü« curari. Scharfe 
H\ltfii)t / cenfura , ferula. 6a)arfc SBcrtc bWUi 
eben / cxiim dicerc. (Scharte iXcöt/ oratio ve> 
hemens, pugnax, atrox. & ift ein fcharfer 
©flft / liomo violcntu* . fervidi animi vir. 
(Scharfer (fjjia, / acetum acre. (Scharf ©cDÄcht- 
nfl§ / memoria tenax, divma. (Sdjarfcr 35c» 
fehl / mandatum acerbum , grave , intolcrabile. 
Scharf ©e|ld)t/ oculorum aciei. «Heftarf ©efefj/ 
lex fc v cra,dura c (hart JKcdjt 'jus ruraum>gUYC. 



. ^e^arferSBimV ventus urens. (SdjarfSDie^'i/ 
" cultcr acutus. <Sd)nrf Regiment / Manlwna un- 
peria. 

^cfyifl'fc / rti / acredo , acritudo, acrimonia, aca- 
mcn. gjjff (>ft Schärfe oerfarrn/ crudelitatcm 
adhibere in aliqvcm. Slmtefd^rff/ feverita« 
ofEcii. 2llliJCnfd;iirfV / oculorum fcnlus acern- 
mus. *Deijcnrcf)4rft" / gladiorum aciet. 
fd)iirfe / afperuas aeeri. @erUf4)feh4rfe / nares 
«munft». (Sefeljl'ch^rfe/ rigor legum. ©lau> 
ben^fchÄrfe/ robur tidei. iKauchfchÄrfe/ fumi 
morfui. vr (J>cinj'd)är 'V / (imulau feveritas. 
©iniU'llfchdrfe/ aeumen iogemi. iobc: ; fd)drfc/ 
fuppliciiacnbirat. SBvitfcbArfe/ afperitatver- 
borum. 3ü4)tfch^vfc/ dtfciplina: amaricudo. 

Scharfen/ tjefeftirfer/ acucre,txacuere. ^In SOfef» 
fer fchjrfen / cultrum aeucre. (ginern Das^efl^ 
fd;ärfCB / in metum aliqvcm adduecre , terrore 
cxaaimarc, aenüt aliqvcm commonere. (£r< 
faruna febärfet Da5 Urteil / experimenta Judi- 
cium aeuunt. ©er fljferöe €«K n fehdrfen / fo- 
leas eqvorum afperare luna. {£in (£lfen fdj^l'' 
fen/prolixareaciem terramenti. Compoj.Junt : 
2lnfd)arfen/ praeacuere. 5)a« 20Je§er am 2Seij< 
ftetn t'charfen / culccllum coti attererc. ^ib'> 

tetirreti/ ut : &it £ücfen au^fehdrfen/ denticuloi 
exterere , vel «qvave. d*iUfd)<Sr fen < cum acer- 
biuce moncre. <£twa$ treulich cinfehdrfen/ ac- 
<uratilTime moncre. 5'^Td)^nVu mucronem 
fairigiard curbinarcinmucroncnu c 
<3ch^r(cr/ Oer/acuens , exaeuens , famutor, cotia- 
rius. djar ferinu / Die / fxmina acietn proli- 
xani, e^prseacuem. ^efeßf^rfer / conciona- 
tor vehemem. 

(^chiirfuna / Die / ö^d<» ©a>(lrfen/ ipfc acuendi 

ad>uj. ©tferJiehArfung / admonitio fevera. 
52J3ortfd>tiSrfilHG/ exaggeratio verborum. 21»*' 
fchtirfung / exaeucio. Cinfcbdrnm,] / mcvlca- 
cio , exhortatio . &dehortatio aculeata , it. in- 
fridio. Jiif fcf)irf tma / ipfe >^ u > acuminandi 
E^m mucronem turbinandi famiando. 

<3d)vSrficht/ Mf. &*dverb, u. 3eharfichf/ fubacidu», 
fubacidulus ' , fubargutas, exaeutus , aeuicatut, 
acuminatus , it. fubtilis , acutulus. 

©c&orf / Der / p/«r. c«r. feabies , 4 fd^arben / ut 

fesbiu afcabftido , fdiabcrt / fcabritie?. 6<r)n?e> 
fei i|l gut MX ^en 6c^orf/ fulphur collit feabtem. 

Äuno,er unD ©urri^rcit ociuvfad>et Den S<J)ovf/ 
fames * maciec fcabiem faciunt. d)on am 



1 



1737 



SiWl/ rncntagra- Unifrf jjcnffr Scftwf/ Impeti- 
go, liehen. Jöifer/yw auöft^iijer^dwrf/pCora. 

tHßorficfyt/ a^i- feabiofus. Dicitur rtiam 

(cf>orbubt / a Saxon. ®d?Otb / tiroi f/J ae 
i^djcrf / fcabie turpat ui , (caortue inie&us. 
(5d)orl)i(^fc6 dxmlii/pocc« (cabiorus <£djor« 
ticl)tKi)H/ l.\Wor.uc(Ubic Die .mörni fmö ron 
f|)iU aud) fd)örfld)t WorDcn/ conragium feabiei 
c t um tu aliot vulgatum cft. 

bem fodere, cer ramievif er exfcalperc, dtciturq^ 
evaniu mrtaUani tecenttm fifllonem vrdiuntur atft 
vrnat & fl»*S ftrutar.tur , «tltf» flC tUU\) <3a\V 

g«n wib ZU&ften tisfudKn antjeben / indr rß 
t^tirfcf / &«/ ciKumfoflor, vreburfmu}/ 
bl< / cireumfoflura. <Einfd)in'Kn / infodere. 
9i3ieöf rff^ilifCH/ refoieic. sippe'dant rtiam (ero- 
bern einen ^cWf/ proplerßabtttxtmttrr*. . 

@dxrbe/ w«/ Kita, * ja>«rb*u/ fW/aci/« 

fianoatur B* minutetur. @d)Cr bt / rn am f xpwii- 
fnr olla ^B'urceus , yw> plante &ßom in/nun- 
tur, ahks Efonuntopf / IMumcnafd?. *>«»»"»• 
r/f€d)frbel//ive<Sd)erblein/ po»/ icftula.ol- 
lula. SRad>tfa)erbil/matula. «Millen (?d>a. 
bat urteilet nmn vom qetoefenen Sopr"/ jwwrfc. 
fpicam * eulmd conjicimus. pcufteric&erbc/ 
hör tul us feneftralii, r. • . \V«i" ? H tkin. 
f^(t)(rf / bCT/ minutamoneta, ttricia, arreolus, 
ria dicitar , yvt* ff/?/tw ^wii/i rtjrrt. %X l>at md)t 
tinen <5<&cTf/ H& pauperior tf>. 

©cbaw / fAorvcn/ sefetjarret/ rUcir«, 

pi op» . humum eftodieado »cJudcrc.egc rcre, cu- 
nicaloi agerc , folum bidentibu» per fodere , tcr- 
tarn verrcrobipahü , ürobei Uvcrc y mrtaphor. 
4uJ"»,©d)«tffeM corr ädere , avariciar miliare, 
in aviditatern praß uro, avidiorcm ad rem edc. 

<Er |d)arret geroaltfa, / cupidifllmuscft pccHoiic, 

•pet appetit maxitne. Hmc Compof. vxt 'u ftgrnfi' 
i4lu>ni*. 2U>|cfwrt;en / derricare , dtitringri». 
«rädere, ©laiCi^dbjcVrrcn / maÜam raduiä 
diuringerc. J)nriCU / effodere . paftmarc, 
foflurä exinanire , cxfcalp«»c. 2[Uö|'d>arrCH/ 

fodiendo cf.ercie. sßfan föarret Die SRcfalle 
aUfifcCll&wften/ merallac terrae carem»» cjki- 
ciurirur. iÖffd)aneU / terra regere , opeme 
pufvere, mrtapKoi. rtiam fepelire , inhumare, ria- 
mulo conte^cr*. bie S3crae§cnbcit befd)ati 
ren / beharret icpn la^tn/ ßlcmiö premere, 



1738 

arrodcrc,(u(f'o- 



ccgere, obliterare. ^ei)ld?an 
ekre.Sicb t>oti besD^ac|)l)ani?ani»c cinc5(?d)iidf)^ 
breit bct)fd)arren / vicini cefpircm fuo folo afro- 
dere. €r|d)arrcn / lucrari , q vseftum facere , 
avidem in vitio rß,& ut ajunt , ptr f*s $5* arfae m- 
iervtre comma to fuo. <£mffJ).trrCtl tJem rß qtmJ 
Äffdjflrrctl/ mfodere. gortfu>flrrcn/iodien- 
dopergere, optbui coaccrvaruin porra ineuoi- 
bere. 2e^fd).irTen/ radices paftiuando luxare, 
aliqvid c terra exfcalpcrc ?l \d)fd)arri'B tollo- 
ren» infeqTt , porro fodere. 97ibenfd>anei/ 
juxtä fodere , » infoderc. llbfrfc^arren/ rerta 
contcgcrc. ißcilcbariill / deloderc. ^prfc&aX* 

rni / alüs acqvirerc. 5>er t^kfiiae |d)ar ret 0<iO 

S3ertub^T Mr / tenax reqvinc prodigum. Uli. 

bcrfc^arrfM / fuftodere. dtfkticrfebarrcH / refo- 
dere , iterarc , tertiäre agrum. 3tT|cbarrflt/ 
fodiendo turbarc , everterc. 5"tl"d)atn:n/ ope- 
rire. 3"f«^linenfd>avren / corraierc. 
<C djarrcr/ txr/ foflor.rafor, paftinator, &me!apb* 
avarui. ©djarTCTinn / Dt« / feemina fodienf, 
fealpens , & a vara , aTaririat dedtta. ^d>arret 
rtiam Jidtur 0fbanryart5 / Etttlh. 
fijjarrrr / rrumaror.vefpillo ©f!t ftvr ^dj^fy 
cinfcbarr(r/thef!iurum dcfodtcn*>abrcoiiden». 
(Sdjarning/ Wtv * t>as ^tt>arren / foilio, paftina- 

tio.fotlura. Uinfcfearruna/ orcumfofTrra. 

t3d>arren maepet n?o! rcid)/ abrr ni*f wrt]nmjt/ 

nimium ad rem attemus opulentttt . (cd oon 
comeneuK 9^efc^arrttnq / fnt l£infcl) -rrunj 
ber ^Pbft'n / fepultura , humatio. ^USfdjaD 

rung- erfoflio. Dinrur ttiam ^>erau<- & ^>et»ot» 

fc&arrUMV, 3uf« l " u B cn l < t« ltruni i / coacervatio, 

congeries. 

(r d>arre/ *W radula. <pfluqfdtarrc / $™/ taman 

HoM u»9 f altem T fcribitz.r: ^fllia/d^r/ ralKim. 
$rP^fd}.Trre/ corraforiumjca'prum. ^ ! c I !*d) - 

fdyarre/ </t" >.i rtiam .iuuur ^lctfehftt»crm / ma- 

crüuni , tibi miandum , qvod qviUbrt Uxw teflu,, 
fivt trzttmr»; ubi tliifvtd erraithtr , app-M tut 
0ebartt ' 0<Demt/ ^permttatn. i^&i wnnc ' 

ut »Jiptfcftirue/ ^cfrari« k €röranne/ fuicrum 

panarrum. C^)d)r(lNfH okm ttiam fcholam de- 
^;ma.i4/yr<~oJ)rawicr/ X>tt/ Doaor.Magiftcr, 
ProftJÄor , informaior , pasdagogai. 

@ChartC/ M</P/m». (gebarten /crena, dente», 
denticulr. Eß a Scharren / fodere . rädert, 
fcalpcrc , cavare , rfiediuntur «»im &tav*ntur frr- 

raia. (gegarte einc^SRegcr^/iff SOittinfetaae/ 

<ul- 



1739 



(Sc 



cuJccr rccufus , cren* culcrorum. vf üactud) a Vi 
teil /(errarumdermeuh. ^d)»irtr etiam pro da- 
mno t demmenco , difpcndto y nocumcr.ro 
€i* irirbbic Sc&.irte fa Uifyt uid)t au*. 
IvcJjen / haue racilercfarcict damoum iftud. J£u. 
ffnidvUfC / labra leporina. ©a CÜK ^ajCH' 

fd>aTtc bat / lagodtffus. 
^d).utu\ ' * (Bcfocitii]/ /!.//. crenarus , denricula- 
rus , ferratu*. Cl U»ii tcf>a r f niad>t fal tig / <um- 
mum jus , fumma injuria. 

<Bcb5nigfctf/ * ©cbartiofric i^U/propr. denn- 

culatum ,metapb. afper itas , rigor. 
Scherten / dtcuntut laoiinae ferrcae , propr, plagh 

©cfcatt / <&d>attt l v (Scbattcn/ 

D(t / usnbra, potiic, etiam ptural. in ufutß, X>ii 
VT dritten/ umbrae ,metMpbor. refngcrauo ,-vul^b 
Tffrigerium , ü. ref ugtum , protc&io , afylum, 
eegmen. Et<pvia umbra nihil äliudqvam lunune 
tmjfm Mir eß , ideb ettamfumüur 1&d)ütt( pro vani- 
rate , B" dclineation« qvadam rcrum exigua. 
2>ie icülidx ^l>tt ift iw< ein Schatten giona hu- 
mana ut umbra tranfit. ;\imh Hl iel>t nur ein 
(rd)>Ufeo flf«>cn yitioz I Roma hodicrna ml m(i 
Jlmulacrum ert dignitaci* prjrinae« gehalten 
qi'otfo omnrm opacitatem , Iwi rp/jf tentbrai , trt 
noilcm PeW*» &QraUsr.>biu r. uu. *$\\\ iSdMt- 

tfn rubro / «o«iidcrc in umbra. jnt gramer 
IWrD Drr (Blatte Flein / aclrarc umbracontrahic 
feie. Qai CQicfc; au? Der <Soun<n m Den ^cha t> 
fCR flirm / peeuderu a fote in opaca cogiurr. 
SÖif rjinben cjc* bf n aurerr vTcIjafrcn/ nliae defen- 
dunrardores foln. (Scharfen mit S&cocn ina« 
d)t'n / frondibus umbram cfficcrc 2>iili'H|'cl)tU 
lc / «cemen Sfbori». l£ri>fn|cfyji , {c / umbra rer« 
»** ^>tr«4l0f fci>aft* / coloruiB. föefpcnftfcijdf. 
tt f lar»a , umbwe fptärorum ^ichrübilf ttf/ 
umbra ä 1 um ine fru candeta. füll« fivt Vr Uul 
|d)j{tc / comadu umbratica. ?}Ji'Ui>fcn.Uti7 
lumen ob (cur um lunse umbra prementc. i30H» 
BCUttb^UfC/ Codi lumen ä corpore opace impc- 
dicum. ie^;(d>a(tf 7 ccncbtacmerua. £i>.ini>< 
fchacre .' parier«* umbra. -T2a<f)(f(f>.lttc / pUnl* 
c/l, nc^t/* (ulanum . Ih't i'ohirun» ,piopr. jioätt 
tenctn:r. ^caliju-tjofturna 
«Schnrff«/ ifmbram dar« , opacarr, umbrarc, ftm» 
plrx mn mim^am m ufu rß ,fe.4 Contp-f 3>cfd)ilf* 
teil I adumbrare, obiimbrare, umbrammduce« 
ttt fokmarcccc, depelicre. .Die VJÜlDc bcldjvlfj 



1740 



CCt &CI1 ©JonD / um t pul; 1 . u terrae intcr folem & 
lunam ccüpftn lunarem cflfjcir. UbiT|C^aUi:tt/ 
4 UuifchiUten / /kwrtfSvrfdtoffCR/ unum &Lüm 
ff'trü cum Äcfdjfltteil/ obumbrarc, onacare. 
9tbf<9tirim «» JwR«»k r/1 adumbrare » o-vod etutn 

ZutWMUu tdUuur, licet CnijcJ^tten / ahds ßt . 
illuminarc, umbram pcllcrc, cmincatiä ptilu- 
ratuolorum claruarcm excitarc. 

3d)aituna t x>tt/ & c M eebatren / tnßtcve^u* 

Jwl. *C|ehatt»mj/4u/fWf/? o^utas, cUcur». 
tai, lumin n pti.atio. Ubcr|d>.ufllliej / obum- 
brandiaaus, «mbrÄinduttio. U!U|rJ) k urilua/ 
«ircumflexu* , circumjtaui umbr*. 2Jf 1 jehat- 
flUlt) / adumbratio. 
6c4)nffi(t>(/ *dj. *ga.iv. umbrofus, umbrifer , opa- 
cus.obkurui, umLraticus, umbratilis, f£ : ad 
umbratim f obfeurt. &d)atti$tt SBalDcr / fyl- 
▼jecaca? , opacae. <*(j)Cittid)t< Omer/ loci tc- 
nebneofa , obfeura. 

^d)a«iren/ rß wob. finvribm ußtätum: Lim. 
bramimfucere, r/ dehncarc, informem futurat 
imagmis fpeciem dcflgnarc.ris'dclincarc. S5er 
feh.mim!'/ timbrarum , receflus pmgerc. Q>c» 
fCöafrirtC ilerc l) / monochroma , imago uni- 
color, aiiht <Stm(d)t(&. 
^chtUttnifliV umbra. rcccffui pi&urae , opaci- 
tas, it. rci pinccnda informis ft nnpolita defi- 
gnarro. Ü>i Tfctjar tiruiTjJ / umbramm ijjduftut, 
receffuum illi:us. 

thefaurus , fla 

vilfa, diviti*rccondic*,gaia, & m genneowme 
id, ifved pretioCam , cxcclrtns , dcddcrabilc, gra- 
rum W aeeeptum eß, in (prriertmm amafitun & 
amaGam notät. €r M mein &4)aty amormeus, 
dcfidenum meum eft. Q tu faufent » 
charnlima anima mca, 6mihiunicömagituni- 

ce • ör^fdjiirj/ 4>eT|<nffa>iit/ eeelenf*o$/ md 
ac dehei*. fvav ia mcllita , in mcduHis ac vitccrU 
bus banren». fobfcr / fn^rtier ^ä)atf I dulcis- 
fimus, dulce decus mtum. Dimtn. eß '3cMlj 
Irin/ ^cl)äl>.;cn / r»s?/ dcliciolum.accllutiikx- 
tclb. cfinen ^c^nij »erarrben / ihefaui um d«. 

foderc. nbrucre. rrcfoB (irrten / invrnirc, (?c< 
bfÄ/ effodere, poriri (hiiamo. (f «( i|l ein tcrdjil? 
in i'i n .ö.unV larei in bis aedibus thefaurus, dc> 
toflus cft. iXiu t?c4) ( ^cfibcr nie 6rf).^c/ anro 

conrrä non caium , fanttitlimum , ^antirrvifli. 
mum , lc clillimum . 65" praefrabtlißimum. (gr; 
ÖC»' yiT<- ^cr 3Bcl( £(häf?e/ siiuncra terrae, .^im« 

«Krrrrni xtufa 



»74 1 ige -ige 1742 



mr|£f$Agr/ bona ccrlertia. Unfer <3d)*i<j i;t im 

Gimmel/ chcUurus noftcr in cociu prV gtlV|icn> 
^'OnitjöfcOaii / fifeus prineipis, TCgil. <3taDt» 
fdj.llj}/ xrartum publicum, (gm ^tir|Ü^Cr ißvt 
iK'j'.lcJjtT ^d).ll> / ironici dicitur dt mulicrcdcfor- 
mi c5* vecula , nvAm appdlant pyheuum 4c(pm* 
turnicium. Ö£j)r|ch,»lßy an/ifi' a voXjiaudcinium, 
et uo nein, iwfgo rtlexmm, 1!. emendam vafalli no- 
ra/w, aliifcribunt €rbf(j)a|| / * (£r&f(hal| / 9 vi* «<V 
äfiimatiortetn agti laudemiajolviattur. Hmc : <£f>r< 
!c!m: : 1: ©fiter / pr;cdia y qv«,qvoties vendun- 
cur , tociet aliqvid pro ufurii domino pendunt. 
Qijillf iMUnml).tB / dicuntur donana Principtbus 
advenienribus oblara. 
Gd}(J^Cn/ qi'föäitft / v*rutfijimficatio*Utß,nolatq i 
taxarc, aeftimar«, penderc, ponderare, putarc, 
duecre, dignari. magnifkarc , ü. judicarc, exjih- 
mare ■ rcri , arbitrari , fe7 (tipcqdium exigerc, 
colle&am imponerc. J£)CC^ UIlD n>eb«fc&a?fn/ 
magni efrimarc , pluris penderc. töcriiuj fd)i!S 
Jjt'tl inlevi habere» hurailitcr aeftimarc. 

©nllfdweiijen mxb vor einen JP>o$wuf acfdM 

fict 1 filenrium ejus in fuperbiam «ccipicbacur. 
QSiebod) fdjäßeflu Cf! qvanriindicas, pretium 
faett ; 23ie nun ein £infl i'djifyct t fo i|i Hi tau- 
et unumqvodqvc eft, qvanu illud taxamus. 

ftreoe tfnnjie toerDen md>t ft >ut>erlid) arfäilöet/ 

non habent faxU Tdignitati» bonie arces» 3oü& 
9Sl>lf feigen/ dctctibercpopulum cenfu. £)UH$ 

Me3S.uif / fivt eins tn$ onterc fd)&?<n / rem co»- 
- fu»e, n'mul , aexrvatim , univcrtaluer , &>ätJCti 
faqvuntur , dvrrfione taxarc , non fing^ulatm & or- 
iit>ie, fedprrtto in fcmel iiSo. 95ranb ftyftQtfl/ co- 
locos ad redtmendam villarum dcflagraticmcm 
1 nirtmpelJcre. Compof.ßtnt : gur'/m twrfchäßen/ 
-.. pLurn habere, faccrc.opnmumdijudicare. '^Xit 
l3[<rSßcbcn|"dj(i^en/ »qvecarum, codem numero 
habere. 9}fld}»'d)AfjCn/ininons penderc. Uber« 
nud|(t)t1i^cn / lummum prerium conftuuere , im- 
moderatiüt licirari. Uberl)ifll'ci)ä$CU / fubmic- 
cere, minucre pretium. 3 u fa ni III Cii)~dj4 8 cn/ fi- 
mul pretium facere. 
©dj^er 1 / arftimator , extftimator, cenfor, ra- 
xator.<3ej}(ic>cnnn ruVtocmin.i prerium taciens, 
indicans. l^clblifdjÄß.er / immodicus xftima- 
tot fui. 33riU< gleifd)' 5rnet>f 2Bcinfd)d&et7 ta- 

xaeoretpanis, carnis . frumcnti , vtni. Dicun- 
tur täte* cenforcs rttam antiftire« « praefeett & in- 
fpeciores rci mcrvantilii. v£(ftrif«n' fivc!)$\u 



tcrfctJßcr/ bonorum taxator. X'itliflcr »Btfca' 

^cr / juftus rcriim aeftimacor. 
c ., ,üi?iiiui Oif A sf ;! :,i.;cn - wftimacfo,;*f}i- 
miura, caxaeio. //. juduium» cenfura, exlfri- 
macio. 935ir tvoflcn alle? deiner ^efei^ung toif« 

Ii«; '.Iii fim omne ad .ubnnum cuuni li- 

bcucillimcconfcrcmus 5Rtic|) fdnci' ©C^imfct»»!' 
^tltta urtCttai / omnia a»1 luum arbi irium refer- 
re.fuis ftare judiais. Stimme Othaljuni? / |u- 
dicium tciTierarjum. ^au^fc^Aßung / atdium 

taxatio. ©ie QSJahre \)l / We (£<t>ä&un$ 

ficht bCQ Ml' / tua merx cü , cua cd indicacio. 
vr d),UMlHA / t>f< /colkAa , tnbueum , vedigal , (Vi« 
penduim, profcllio, cenfus. <cd)t.l^Un9 ättfCi 
ßcil/ /iw .illlsfdHVlben / u.Wum imperare. 

^c^a^uiiq ant fahren legen/ ««fum agnsim- 
ponerc. <5<f)di5uu3 geben / /Ivffntnd)tcn/ cn- 

butum dcpcndcrc > pcnblvcrc. 0)tlt Wielen 

©d>afjungen befduoecren / ccn.um augerc, ex- 

ac^ionibuigraviflimis populum onerarc* «exa- 
. rc.gravare, Cdjil^UHvj einnehmen. cnbura<co- 
gere, cenfum exigerc. €inen Der (rd)aBjini| 

befreoen/ Uibuti» hberarc, immunem reddere 
ahqvcm. ^IMIlDld^BUIIt} / dcflagraciouum ;c- 

demtio. . 

^cJ)(5ljbar/4^/.6^<i^'»'.*ftimabili»,prcüorus,praE- 
(tani , egregius , prasetpuus , prascclJcas , it. ia u- 
nu , opiparus, ö-' pr*clare, cxcclicnccr* egre- 
gie , le&iilimc , pretiose, affabre, elaboracc, i/. 
lau r e , opipaxe. vir diäHi" eixe ergeben / ptetiofa, 

111 a u n 1 prent merv.es , dapfiliaw J^O(t)> & töref . 
fdunlw: / honoratitlimut , venerandui. Un> 
fcpdrjbar / in*ftimabilii> civilis prent. <3d>«5> 
fjig/ & (5d}.^barlid) / tdtm avod &<b%tybat( ©e» 
rimfch^(4 / iprctus , neglcclus , concerntus. 
©eviu^waijiaerÄerl/ caput TiliiTimum, nitc- 

dula,«oqvi (ubiingio. Vrchaljbar ttutm txw~ 
nitur ftipcndunu« vcüigahs. vSdjOl^bare ©IU 
ter / bona tributarta. 
i3u*)^l}barfeif/^M/ÄftiTBium,digniras, &td.<?vod 
»3cl7Öm»»^. vrchiiBb'.cK'itmÄleiDuna'- lauti- 
tta. Unfd)^brtTfeit / in»fttmabile. ©crin;. 
fd)t^bnrfelt/ dcfpicicncia, dcipicacio. 

©ebou / flauen / gefdxwct / niau 

ijieAarc, terncre, oculis uiurpare, pexcipexe, 
perrpicerc, luftrarc, fpccuiari. lt. conildctate. 
cognoCccrc , cavere, obfcr»arc, curare. SJlüH 
fan C6 Kfjauen / ocuhacerairur , fenueur aipcftu. 

Q3»m Gimmel fcl>aucn / de «xlo profpicere. 

Cii 



1743 



(Sc 



€in ©piel Köllen/ fpeaaculum oculis capcflcrc. 
3<£ Will KbrtUrn/ m>\6 tt IlMi'bt / »nfpictam qviJ 
iaiue. 6cbilU »Ol JU/ eave , operan» da , animo 
aderto. 6cbau boeb / refpice ! Compof. funt : 
&bfchauen/ £crubfd>uien/ SRufccr ■■ & Hernie 
t>t,r|d).iucn/ exalto vifere, defpiecre, oculosde- 
xnirtcre , deprimere . dcjicere » vultum lubmittc- 
*c. 2ln|cb Ulf n / afpiccrc , intueri , infpicere, ocu 
Jot ad rein conjicerc. tßic »erbe id) Di)d) niei' 

Ben S^nt» n«jd)aucnfüitncu ? qvoaipcauvide- 
tc poecro hoftem meum l dliiftc^aucn/ oculo» 
tollere, Icvarc intendere, furfum dirigerc, # 
mrtdphor. diu diligcnterqre conuderarc, fubli- 
afpeftare. Slu^^ctflii^ Äinairtfdjauen/ 
fuofpicerc, tran»fpicerc. Sunt gcilftCV 1)ÜIJU$< 
|(5»1UCn' ex feneftra vifere, gern l)inaU6fd>iUICtt' 
iongiOime profpeftarc. S5cfcf;aifC« / oculis co- 

gnokere , judicaxc. Qu rooüen ibn gern fdjau. 

cu vulrum ejus cognofeere concupifcunc (f i 
f Ctnilll Hill JUbcfd)illieR/ fpeaatum vcn.c. £wrd) 
fd) iuen/ mrrofpiccre , oculis intenris mcueri, 
perluftrarc, fludiosc, accnimc.cxaac'conccm- 
pJati , fubtilitcr difpicerc. gern, /iw öon nxi> 
tem fdjiiueo/ ex longinqvo fpccuJari. &m> Ulli) 

(kricbaueiw /Ifc bei um' umber & umte^aueu/ 

cmumfptccrc * circurovidcrc , circurnfpeftarc, 
«oLlurtrarc , huc atqvc illuc intueri. SRaefc. 
flauen/ oculis feqvi aliqvcm , exeunrium con- 
fbcAum habere, connnuare oculos, hinein mit 
Q.\<if, llfldjfd) rtilClU cantentis 4 tumentibavocu- 
lt* profcqvi aliqvcm. ObrilbtnfdMUCir / per 
exansennam afpiccrc , iran*?crȟm intueri. 
jQpar anfctriue»/ ob iqvc, oculis limis afpiccrc. 
flßvlbrfcfeaucn/ prsemoncre, dchorcari. (grifl 
gcroal)t|'djaucimüröen/ manum ei mjecitaliqvis 
ne facerce 2tfiftHrfd)aiicn / revifere, in con- 
fpeclunt redire , oculis denuö fubjicf. 3nc 
(et) JUen/ afpiccrc, fpccUrc, &mttaph. curare, at- 
eendere, operamdarc. 3wucf|'$flu\n / retrö- 
widere, refpiccre, refpecrarc 
(BdWUtl/t>tt/ fpcaator.mfor: it. corycxus , cu- 
ftos, fpecuJacor, coiucmplaror. <5d).lUainny 
Di«/ fasmuiafpcch»ui, obfervans, cognofeeni, 
conKtnplamju grrnfc&ii ine / vul»Q perfa«; 
ftlV/ tclefcopium. 6temfd)auer / eubus atfru 
fpuus. //. affronomui. "Srorfdjauer / aedili» 
Cereahs. Äleinfc&auer/microfcopiumv QSabr» 

fefrauer/ momtor » dufvafor. , 3uefd)auer / fpc- 

aator.a.lnotaror. 

CcJöau/ft ödjauw oif/ fp«uIa ; domus/U:ion> 



1744 



xiorura. Und* auf Der e*JU fenir/ in fpecutis 

efle. QPtncn nuf bieeebaubcrrclleii/ coliocarc, 
conftuaere aJiqvem in fpecula. «Srir^cbrtUft- 
Wflir/Iiofpectio, obfervano, confpettu«, mtui- 

iu«,afpcau$.obt«ui. 3ut ec^au einen fami 
deduecre per publica» uxbi» via«, ofrentationi» 
grau*, eie gebet iUretfttltt/ pompara progre- 
gfö k Q9rffo9/ luCptüio fcpuxicnrorum. 
W0\<wv/ viarum #fcmicarumluffraiio, Di- 
S&«Ä2 W*tt<*to&** # Untttaana/ inde 

VM«CHf*»iuei:/ö'Uno«fl4»iicr/ jud«? c $via- 
ium. 

©cftauuiw / t>fe/ e^ö« e*flum/ ff. ©Aauerfo/ 

J>« / fpeaatus, (pedatio, luftratw, it. fpeaacu- 
lum, comccd.a tragoedia, eS'ihcacxum, cavea, 
orchertra. 2lnfe5au»na / afpcOv , conniiw. 
^Uffcöauuiiq/ obfervano, atreniio. ^ffiail» 
Ull^ / prorpcöut, ^efebauung / oculari« infpc- 
i .^'^W^IUna/ coiucmplano. &vubi 
perluftratMB. ^ernfcbauung/ Providentia, pru- 
den«*. aßul)cr)d;auHii4/ re^fi©» 3iiefcbau 
umj / anirnadvcr/io, cura.cuftod.a, adnotat.o. 

a84l'f(5auunft/ caiucla^dcliottano, praano- 

mtio. 

©djaubar/ *ed3auhcö/Äi/.yifibiiii, /pcftabili», 
vifu dignui. o/fitor ttum ecboubarlicb / Sc 
erfjauid)t /adfpcflabilis. Mci i fefiniibnr 
tlf^omne , qvod fub afpeaum venit. UnfÄau» 
Pdf / inviubilii^ 

Der/ fpumav <Sd)ttimUin i Ami*. 
Da* / fpumulk €d)aum auswerfen/ fpumarc. 
f.* flibt 6<&<lHm / fpumar profiuunr. &oU>* 
fdjjunt / cbryfitis , fpuma auri. (Hilbrrfcbaum/ 
luh ^ yrum ' ar Sy rit »^ JBItofd>aum moiybdi- 
f». 3Äefr»/rw(£ecfcfjaiini/ ipuma-maxis. gfeerr* 

fd) .1 II nirlum rß ianugo sttdamaiu , nomine halo- 
fachnc. ^icr^auin / fpuma. ftx c o c ; . 
COeuubrcbauin/ fpuma , pituir» orit. tynth 
("djauinv fudor, yfouma eqvr. €oerrd)unin/ al- 
bum ovorum. (?praeb»nrd>aum / cxcxcmcn* 
tum, & fexlingvarum. 2Ulln^en^d)^lunl/▼ui- 
aerum put, SS'fanic»» ©icret SOjClifcb^um/ ffo- 

CCflL, 

6d> l inmen/&rd>eumen/ fpumarc, fpumam agere, 
/bumefecre , clidere , fett cjicere Hoces. -^fp 
3ll(fer fcbeuinef / /accharum eft impurum, vet 
Jimofum. ©a< SDfrrr febeiimet/ marealbefeie 
j fluaibm, 2Jor 3orn ft&cnmen / excandefcere 

ipumat ex 



1745 



1746 



otc ü<lu$,b/ciuilcliiaicin anheilt k -.if-jj' fu t : 

Si todjcuiiicir Je ipuBur c. -libiH 1 ebrumt er £Ar(fU/ 
«mpacäa , fanaio , (cum , vappa. '3u9|'d)eu> 
null / & $C|d)Clinien / fpumam «kargere , tolle- 
re, glcifcb .iiivl'dk'iimcu / purgarc caruem cli- 
x .im. §if'($C bcfd)fUlllcn/ pi&iculos defpumarc. 

£>cv 3urtcr föcunitt vtd Unflat an*/ faeehariint 
suulras cxfpumat forde«. äöiebfefd^UlUVTl / dc- 
nuöfpumas torqvtre. 

(gcb-junitt / * i3<JKumer/t>«t / ac £etKnmtritut/ 

Die / mas , Ö> locmuia fpum j ns. 3ibfc^tfUincr/ & 
?lbfd)i'llllUTUUI/ defpumans , fpuraas abigens. 
(r du-mmnw / Dtc / D40 £d)aumcn / & Mc £ dxu 
HH^fdl / fpumatus. It a^rcracnnim, fpurcitks, 
fordet, immunditia, fex, impuritas. J^rnfdjCU 
niuna, / irae excandekentta. <D}cer(mcuiirattg/ 
maru fpumar» adfpergines. 5|b; SbefdxmiMncJ/ 
4 j£)inrpcq(cbcil Hl 11110,/ fordium amoiio , vulgb Ac- 
fpumatio. 

£<bouniicbt/ 6(Jxniiii<j / * (Bdvwmbaff / fpa- 
jd . u, , fpumolus , fpumifer. s?dKUinicbte$ $St 
fen/ Utaus, phlegma, pituira. (SttyumicbtC 

S^tllllY / »11 In us put u! cn cum. djC'.r.'.lKÜ . 

*J>fcri) / eqvus Ipumans. 

(^d)Cbll / ßmplex inufitätttm kodterfl, prtqvodü 

eimm ©cfd)cfjn/ 3* ö<ft&<b</ a<f*icbcii/ 
er wltykhw Ü-vulp gefebiebt/ Wiv qcfcbcba/ic. 

flCf4>e()cn/ & lejdjcbll / fieri^ accidere, concinge- 
re, «venire .elfici. perftei, conrtci , confumraari. 
li. $<\<S)i<S)l :u, continglr, cvcnir,cradic,non 
carec c ti cdu. ivj fan obne Deine J£)üifc nid)f ge 
fd)t'bcn/ hoc nec infticui nee eflici poteft finc tuä 
°l ,c » 3d) hofft/ ti »Irb qeftftebtR/ confido con- 
fururura. (g5 i|f u.ich SSunfcb fli [(beben/ oran ta 
profperedr ex fenrcntiä fufccflcrunc, belle ccci- 
"dir. £.1$ fan umuiiqlicfy aefr^eben / uuilö id 
paäo poteft procedere. Slßcnnd qcfcf>ti!u* / toit 
«ail$ ()abcn tvoltc / fi deftinata provenircnt. 
r.K: evi (ebn/ ir.itf gfK&icbt / aucca videamus, 
hoc -i voi in m evadar. Oi'j i]ck!>:. dj bcttl guten 
032 ii:iu* / calamitai Ulaobtigic bonoifti viro. 
Vi» «efehitbt ffltcn / rarö incidic. (bltt III 
Cl'lf <U|(ycbcnfcpn/ hoc fackndum pnimim fuir. 
(£i i it Dir mhr .u id). iui / meritö tibi ca evene- 
mne» (gl mu £ qi/cbcl>n / hoc ficri ic of arret * 
opus cft. Comp»), fuat : Q^efuSchcn / 'fvod i/Ltfl, 
tfc gefdbcrKtl / conficri , nafc« . fa&itari , efficri. 

bsj^idxt cJtwvK'9 / iU;v alicntal Aubtrt 



multa fiunt eadcni , Ted tlucfi ^i'rt» Ar fcnuT« 
/irr Weiter geicbrlKtl / progredi , procedere, fre- 
n. enterb afliducevenire. (£5 |0ll Hiebt frrntT/ 
/irr mebr grfebebtn / ab i(h re tcmperabicur. 
J^in> Ulrt) lOicbcrgcfcbcbtlt / partim connngere. 
^Itqefcbcbtn / una fieri , limul cffeöui dan. 
tJclcbMdxbi'tt/ faftum confcoTi, ex re aliq»a 

man.irc. 5J3.^ iiiicbqifehcl)cn fan / i|r ungcmi&/ 

iitcctrus ef> exitus * aneeps forrunae. Üv: 4e 
[UOCrqtrtbcbtny iaanceccfl'umficn, pnevemre. 
Qßifbageffbf btn/ recidere , redirc. 
^fl'cbi'benv^.faftas.effeftus.crtcdüi darui. ©<» 

fcbcbcdt v?acj?tn / res pera&e. 3n grfdjcbcncn 
2>inqcn fpfl mnn ba^ bcf?e rrben / qvando jam ac- 

cufando fieri infe&um non poceft , ignofee. 
Sor* * IÄin»?l»jrfcbcbmf^ antc-faöa.res oüm ge- 
rbe, ^e^ .tfcbfbcnftv poft faihim, re* confeca- 
tK.confcqvcnria. ^fjiebt * UltrtCjcbcfoniftf / m- 
jeclum, minime faftum. 3d> gcbcnft* ti rlliqcfcb<' 
h n hasc res omnis in incerro (Ica e(r, irr ico forte 
intept o abfeedcadum eYt. ÖlMebiTiU'fcbfbfnrt/ 
frertta, repettta, recraftaea, infraurata. 
Ör|cbtcbt / S*< / faftum, hiftona, aAum» re« geftx. 
Qy<\d)ii}l rrjf bltn / hirtoriamnarrare, comrae- 
morare. ©rfcbitbff fd)rubtn / fenbere re» ge- 
(ra« . monumema t'aclorum componere. SRit 
(Scfcbiebtrn bciPCifffl/ monumenns ceftari. ©c# 
If'Muve (eleu ' poncre aliqvid operis in anriqrU 
tacis cognicione , memonam annalium replica- 
re. Slltf ®ffdbtd)fe Iffcn/ monumenta veecrum 

excuterc. ©ie ®cfd)id>t< bejenaeni/ hiftori» 

loqvuncur, produn c , prxdicant, fic ex hiftoriis 
aeeepimus. 5i(t< (5r|dji(btC etiam abufrv't dicun- 
tur Fabulx anciqvae , amies. £ll|(ivic / ß it ft^lii 
d)f / ÜcbÜöV ©CfCbicbt / hiftoriadulcis, c!c«xns. 
non injticunda cogniru. C5ci|lli(bc / lt>clflic&< 
C^tfcbid>t/ facra , profana. ^ecnf'd[}C ©rfebiebt/ 
ßvt (?>rbicbtgcffbicbt/ epos, hiftoria eqvcftns.fa- 
bularis, vulgh Koman. 5!f rgcrliebt ©cfd)td)t/ 
fa£tuiu rurpe, fcandalofum. ÜRchc @tfd)icbt/ 
cxcmplum reecns , noftri tempons, aevi , hu;ui 
icciilt, cognttio rerum pracfcntium. SpffrtttK 
(?>.'fd)id)f / hiftoria communis , conrrira • nottt- 
firoa. UnFlinbiafcit bfr ©cfibicbtC t infeientia 
hirroriarum, Gr*e. «n^nnm 3" 0>efcbicbtfR 
Wol f ffürvll biiloriarum pen tiilimus. £u' l»nv 
febiebtt fflqcn ein anotr^/ pragmacici homines 
omnibus hilloriis praseepeis eavere jubent Sc ve- 
tant crcdctc. QU ©<|"d)i(btf belfcn eiiK-m aar 
Md / inagao uwi cd memoria rexum gdiarum. 



1747 



1743 



^ud)er Mn ©efcl)icbtcn/ libri chronici , anna- 
Ics, Jiana.ephemcrulcs ,fafti »mouumcnca. 
2ilfcn)Clbcr4<rd)ic()t/ hiftorix fabulares, anilet fa- 
bulaa. fbttt<l^t\d)id)t l fa&a racndicorum. 
SDlcbS* 8c ©d)cl;mjCl'd)ldjt/ impoftorum yfrau- 
d^corum afta. glud)iK!'d;ict)tf / blaspheman- 
tium cx<mp!a. grcuDciv five £iifiijefd)id)'e/ 

hiftorix lcpid^e > amocnac •£> nmnunqväm lafci vi. 
j£dbClU3e|d)id7IC/ res gcftxHcroum&fortium 
virorum. jF>uren*^efct>idS)tC / Vcnerca irapudicc 
gefta. ^^-KKbiChte ' venatorum cxempla. 
&ird)cn4C|'(hje&tc / hiftoria eedetiaftica. Jtd» 
nK)&H|d;id)tC / commentaria Rcguro. #riett> 
flefd)i(t)tC / res bellica*. £an^gcfc^>i^)fC /patriae» 
provincialcs. £fbcn$»Kf(btCbfe/ virxhominum 
niuftnum. l'dmK|d)id)rc / praeeepta hiftorica. 
£ii l^i?acfcf)ict)tC t feripta amatoria. (föecr 
* 5öilpCl'«Jcf(t)ld)tC / hiftoria maritima, marina» 
diluviorum.&cxundarionum cxempla. 3J?orl>* 
flefd)idjtC / tragica. !R(ld)fijcfcf>K()f< / faöa no- 
cturna. 3larrcngcfd}id)fc/ deliramenta.ftuite 
diÄa&facia, ut ntvUßultigtra. £K6mifd;C<5e< 
fCbit&rc / res Romane. (Sflufi;cfd)id)(C / Bac- 
chanalia. Qd)XÜtqc\(S)\(S)tt / cxempla Biblica. 
©tabMcfd)id)te/ res civitatis, <£,flt»W*(hi<hfe/ 
cxempla politica. ©tfTbcn^ five XObtentje* 
fd)(d)te / moribundorum exitus. labten« 
gc|d)icj*te I fortia facinora. $ranergcfcI)icj>fC/ 
cxempla rriftia. £n(jenbi;ffd)td**e / faneti mo- 
rc». ^cltgcfdjt'chte / hiftoriamundi./twuoi- 
verialts. 9Trm4imoiirni^onbcrgcfd)l(btC /parti- 
cularis. 5üftten}ffd)id)fe tempefratum^pro- 
cellarumdcfcriptio. Üöunbcr^cfc^id^fe / mira- 
bilia naturx. ^illlbrr* fnx £erengcfd)id)te/ 
daemonologia. 3eitgefd)ic()*e/ chronologica. 
©cfd)id)tCT / b*t I hiftor icus , rcrum geftarum feri- 
pcor, aultor hiftoriarum,annalium conditor, 
Alias <5<f4?id3tfdir«ber/ acommentariii^Qc» 

fehichterfaljrner / five Äunbigcr/ polyhiftor. 

©c[d)ichtli(b / adj. &*dv. hiftoricus, E£hiftorice. 
(^cfd)id)tlidjc $ud)cr / &fr t qvtntws Gifäiü) tt 
bödmet/ opera hiftorialia. 

©ebeib / febetben / wmttta *w<*</ 

pattic. ©<fd)ieben/ & rarb gefdjeibet / feparare,' 
Hividcre , difting»cre , dispcfccrc. Z/.abire, pro- 
fieifei, fcjungi, discederc, disedfionem facerc. 
Slntf ber 2ßclt fd)eibcn / rebus humanis excederc, 
de bac vita emigrare , ab hac luce fubtrahi. Jöcv 

fföarfflein reibet ba< 2anb/ Umcsdcfiairag« 



extresnam partem. (£to<n Streit fdjclbCU / pu> 
gnam dinmere. (Jri fd)Cibcn/ materiam mctal- 
licam a rerris decernere. 'Dfii'i Jpol J fd)f tt»ci\-' 
anda ligoa colligere. <EbC fdjfiÖcn / repudiuin 
miccere , conjuges fepararc. 33ir ntUUen tinf 
föciben / emigrandum eft mihi , abino mea in- 

flat. SBcnn ftc& üctb unö (Seele fefreibet/ ia 
articulo mortis • cum anima vineulis corpon« 

exuitur. SLßiv (inb leidet |uf(^eiben/ fejungi(a- 

cilcpoilumus, it. exgratia in inimiciriam rerc- 

nire diflScile haut cit , 5Doit einem 9efd)tebe» 
rorrbfn / avelh ab aliqvo.' (£r bnt |td> t>on feinem 

vlßcibe gefd)t(bcn/ dirortium feeie cum uxorc, 
coujugem fuam fuas res tibi habere juiTIc, ma- 
trimoniö ejus exturbavit eam. Compof. /wirf.* 
31bfd)Clbt'n / feparan , abirc, disccdcrc , in ßecie 
attttm mori , vita excederc , viram reddere , ani - 
mamedere. %\\i>9t J^erou^fcbfiben/ emigra- 
re , exire. 55cfd)cibcn/ propr. dividere, diftribue- 
re, partiri, dispartiri, it. attribucre, legare. Hinc 

Sßcfd)eiben <^nb. / legarum. iBefebetbener ZtiV 

portio dcbita , dimcnfum , vulgb drputai : eß 
tmm ü$cfä)dbcn etiam difpenfare . (0 addicerc 
£>iUHMrba!uH m\\ ihr Imurek dr fortfd)etben/ 
Cubducercfere , discenionemfaccrc,amoliri fc k 

loco. Ol ü 5 einer (Stabt fehetben / de oppido de- 
migrarc ,ab urbc alio fc traosferre, rransmigra- 
re. Q3crfd)Cibcn / c vita diiccdcre, it. diftingTe- 
re. Hmr vSerfd^icbene £eut( / homines dtvcriT. 
9?crfchicbcnc Jochen /res yarias. 5Bifberfd)c.' 

bell remigrarc. 5ßtcberabfc5c^cn/ denuo abs- 
cedere. Unbcrfcbciben / discernerc , dignotee« 
rc , disertminare , diftingvere. ^ ift )t] unbet' 
ftbeiben/ difpari pretio xftimandum eft. 
(r d.Kic-cr / \>et / propr. divifor , difterminator, di- 
verfor : drinde etiam intercefTor, parti tor, arbi tcr, 

vulgb rndMor. ©er ©rjjeibcr friert batJ 95e|le/ 
al ienis fc negoci it in terdans magnam adit aleam. 
Congruit provetb. Tu ä qvod nihil refert, percon- 
tari dcHnas. ©rciljf(bciber / limitumdiftribu- 
tor, confinia determinao«. ^ (bcibcviim / DU/ 
mediana. 

(^ebeibung/ bit I & x>ob Sd^etben / «e in compoßk ? 
(Scftfib/ (Scfcieb/ («/ SJaureurcfiieb / fententia, 

qvä res perpiexa dividitur cum impen(ärum 
compenfatione : y W»iacufd)icb / laudum in - 
ter agnatoi *) €d)Ciben()Cit / feparatio , divi- 
fio , diftributio, diftinöio, partitio. t£ t)cf(hdi 

bung/ divortium^epudium. ^ren^fcbcibun^f 
terminatio, definitio atiniarum oV grammato- 
6ffff tum 



1749 



1750 



rum conftttutio. SÄbfdjeibUHO,/ abitio,valcdi- 
ftto. Qlu$fd)eiblino,/ metallorumditcrerio. Sße» 
fd)Ctbtin9 / * ^efcfcicb / decrttnm , judicatum, 
fcntemia. (£nDbcfd)Ctt) / tcntentia dcfininva. 
•Öinroegfcbeibunoy abitui, migratio. Nebenbei 
fdjieib / intcrlocutoria. UllbcrftyftUlU) / * IIa 
•crfd)teb/ differentia , diferepantia, condicio. 
5Da$ mufc mit Unberfd)eib »e»|ianben WtjMU 
cum grano falis accipicndoro crt. S23cfd>ciötfl' 
fccit/ modeftia, modetatio, temperantia, pudor. 
ClbfdjicD/ mitlio,li k tcr3edimiflon«, .t/iisdcccs- 
fut, digredus, ifc decretum, Öffcntentia. QBill» 
f»rlid)cr ?Citf>ccr«bf<l)ieb / laudum. 5Ui3be» 
|(()icb/ praeetpuum, praclcgarum. (8orbe|'d)»eb/ 
dies» fi-ve tci minus judicialis, slikt >Xeci)t0be» 
fd)icb. £>bnc Uuberfd)ieb / indifcruninatim. 
Sunt & *h.i ivmpoftt* cv decompofita : <Xcid)6ab ' 
fd>icD/ reccilu« imperii. ganbtagtfabftfcieb / re- 
ccflu . comitiorum. 23orbrfd)eib jur fönte / de- 
cretum, qvö citantor partes ad amicabilcm com* 
pofitionem. Jt)iiH>fd}Cib/ dimidia partadjudi- 
cata. ^aurcnbcfd>Ctt> / portio pagana , fge, 
£cf)eU> tluun lunei eß, hmc 2Bcae|d)eiÖ / bi- 
vium. 

\Td)Cibbar/ &adverb. dmfibilij, feparabilit, 
folubilis. Unfd)cibbar/ indivifibilis, infepara- 
bilis, indilTolubilit. Dkituretum l£d)Cibl)iVt/ 
* Un;d;ciM),t f t / feparabilucr , & infeparabili- 
ter. 

€ ebeibiefc./ * iBdjeibenb/ it. (ge&ieMid)/ äAj. &adv. 

dinduut, dtftributus, diltinrtus, zu : diürcte, 
partitc , diftinße . articulatim. y.i* nfd)eiblCJ 
bipartito. .DretMd)eibiav tripartitö. Wkxföd* 
t\\ 1 qvadripartitö. <£d)icbliej) etiamtfl: paci- 
ficus , diferete. ^ . iioltcb unb febjcblidf) Iii cn 
vi t a in pacaram degere . nemini obefle. UnbtT 
((btcMld?/ divetfus, varius, ö'-' diverse, varir. 

(gct>eit / tue / pl. &Üt\tt I i &d>cit>cn/ fin- 
dete , feindete. Sunt enim fe&a ligna , li<*norum 
fragmenta, &caudice$ ligni. (£ln j£>4!lfe Crdjei' 
tcr /»w &tt)etterbaufe / meca. £ine Jflaftcr 
(Bd)i'itC/ oriyria lignorum feftorum. Siaffcl' 
fd)eif in lontumeliam dteitur anus rugofa , ijvt- 
)iM facies turpicula. Inderf y? dv.ttch affu- 
latim. ©0 bftrrt' IVIC ein e dnit yegrandi ma- 
cic torridui, monogrammus. 

^d)Citel / t>i«/ p/«r. (gd?CiteIn / vertex . i 
0 et» C tn . Eßtmm propr. difi rimrn ctpiüorum, 
(ccl).tul UU d)cn/ diUcrnicuid ccincs dividcre» 



pc£tmc , tt/ acu difcriminare , capillos difcrizni- 
nali diftingverc. S3on bis auf Die 6d>Ci< 
tcl / acapitc ad calccm usqvc , apedibus usqvc 
ad caput , a fummo captlto, ad imum usqvc caU 
caneum. Ab hoc &i)C\t<\ I venä &d)ti>CU 

fiw ©cf>ebcl/ ^er/ pi. ^cfccDel/ qvafi ek^ct« 

Del/calvatia, cramum > &ffn*cd. caput, unde: 
<L m c in ben ig d» ;^cl fvt innren ctiir? auf b( n £<fX' 
bei geben / commitigare caput (andaliö , dolarc 
fineiput plagis. , 
<3d)Cttcln / QcTcbeitelt / fejungere comai calami- 
ft r ö , &id. eß, avod titli 0d?aul m*<t)Cn/ cujm 
Compof. eß : Sluffcfteiteln / difcriminare. ©ie 

!jtiU:jfcr ift aufijefcteitelt / omata & comta cd 

hxc virgo. 

Vereitelung / MC/ divido , ydiftinftio capillot um 
discriminali ,five ditccrniculö facta: tnde v£ chi u 
telid)t / *dj. ditcretus, discriminatus, *dv, 
discrettm , ditcriminacim. 

vaglna, ru/t* 

^uni». (Sebeibetein / * i5d)eibcben / vagmula. 
^Den ^Deaen aus ber 8 d>eibe jiel.-en t evagmarr, 
diftringcrc,cduccccgladium evagina. D:..;a 
Ül bi< ^t^eibc licefen /gladium in vaginarccon- 
derc. vlvfldjciti' .iicitut Tcgmen ligocum , qvod 
lignatorcs vefpen fecum ferunt , [tu domum 
portant, feewi appcnAim. JL>i , 'U , u , 'd)e»bc ' va- 
ginagladii. T|"d)CtDc / cultri thccacultcl- 

laria. (3reu}fd)eiben/ cetmini, iimit» , fincs, 
conftaia. ü^iinwtbftbc / 91W dum apptüant 
Öebcttcm&nK/monctaar^cJTro iilita. Sßcg» 
fd;eib< / bivium. ffljftterfc&eibf / regio act 11 
tempeftatum concitutricula. ^d)eiDc etiam k 
ßmüitudine vMgirnt dicitur pij'rii trvidam , nomine Ci» 
lurut. Sk pttulanticTti d)eiue apprliant t cum- 
num , vulvam , /jxy muhebria. 
^CfccitCm / QtfotiUtt/ propr. eßxn atTulaidif. 
findete , y redicere , me!äpfmr.*utemrß : contc» 
rere , friare , in rragmina , particulas , SJffruftilla 
frangere, & disrumpere, minutidime commo- 
lere. ©a#(?ebiff fdjeitert/ navis naufragium 
facit 1 nudtibu» ad Taxa ferrur , frangirur. H 
phraf |ufeb eitern qebrn/perire, ruinam edere, 
qvafläri. Compof €lf(f)eftern/ conqvafläri , con- 
cuh %<TfötutTn/ comminueic, coavellerc,^ 
comminui ,convdli. 
6d>eiterev/ l>Ct/ concu/Ior, effraAarius , effia- 
ctor. v?dKiiirinu / nc/ famina convcllcos, 
cifringcns , lntcrfriogcni ,compagcs iaaans. 

e*e u 



1752 



Ocfjcttcritnq / Die / 25" öäs iSdxitcru / concuffio , 

conq vaffaiio , fradio , cxcidium , ruina , (träges, 
cSades. 3crrct>cifcnmti bei vrdjifrcä / nauFra- 
g; um, fradura naris. 3 nfcbc itc lim .1 b<T SO? all 
ICH q vaflus , concudura murorum. 3 ü',ü';i i(C 
VUll.i Del ©djcnfcltf/ fradura otfii. 
C?d)Citfrid)t / & advftb. qvaflus , qraflatui, 
concuflui , ruinofui , dcfradu« , laccratui , item : 
<5<&eiterbaft / ut : öc&rifcrbaffc ^$i/fe/ lania- 
ta nangia. 

<Scbrin / fd)cinen / 3* r*i« / 1* royncv 

ge)'(fccinct / & gf |'(t)if ncil / r*ri4 no*4i\ Eft enim : 
fplenderc, niterc, lucerc, fulgere, micare, ra- 
diäre, rutilare, fcmtillare, corufeare : deinde, 
apparcre, emincre , cxftjre , proruberare ; de- 
mqve : videri , pucari , fpeciem beere, five praB- 
berc. (£i fäantt I indicia , veftigia funr , fufpi- 
<io , opinio cft. €r fd&cinef f in cbrlidjct CO? ann 
iUl'cijn / fpeciem boni riri praebec. SBic ff l'bncn 
fd)einct/ utfert i Horum opinio» ficut efle non- 
nullit opinatum, A placirum reperimui. .f)icr> 
flll$ fd)cincf / inde apparer , colligirur. Tic" 
(?onnc fdjfinet/ fol lue«, luftrat. JDer^oub 
fdjrinct / luna fplendet. <£r fd^Ctitct febr ijrofc 
jUlcpn/repraefcntat hominemprocerum. €cf)fi 
nen tft niit flUcjcit ffrjn/ »ideri * effe fcpicule 
discrepanr. CompoJ.funt : 5infdjCtn<"n / affulgc- 
re , » obfeurari. 5)ffd)nncn / probare , do- 
cere , firmare , fidem f acere ^proör. colluftrarc, 
illuftrare, irradiarc. &nrdjf(|)r tnctl / rranslu- 
<ere , transparerc « pellucere. ^infd>C<ltcn/ 
©rCtH * .$iiirinf$cincn / collucere, clartficare, 
diluccrc , lumen jaecre. (Srfdjfirif IV perfpieuum, 
darum , manifeftumefle , parefeere , d<regi ,pa- 
lam fien. finr< f n ' e ^ or ' * ^cnn'rfdjcinfn/ 

«minere.prjcfulgcre, praelucere. (0?if«ft<J(C' 
fKnfdjcincn / collucere. 9?a(&fd)cineii / luminc 
feqvi. Ubcrf(t>cilicn/pr«radiare. SSfrfdjcillCH/ 
obfeurari , renue <Sr exeremum lumen fpargere. 
tifyt t>crfd)finct / lux occidit. HineVCt 

feftienen/ pr*teritü«. 58<rfd)icncnc^3abr/iu- 
perion anno. 2ßcitcrfd)Ctncn / emteare, reni- 
rere , lucem jaculari , prxmicare. i£ic iHTfuV: 
nen rtfulgere.refplendere , repercuicre lumen, 

ff;<rm©caciif(^cincn. 
<£d>rin/ Der / r*$rftroOfl / trfc/ #t><w feinen/ 

fplendor, niror, vul»6iubar t iU opinio, color, 
fpccics, forma« &*ulgo apparentt* , it. (imulario, 
przccxcus | divcrticulum , lacebra. 21u| 6(11 



Odjcin/ fimulare. Unbcr l)cm <c<^<üt &£c(&» 
Uni/ fub fpecie redi. JDbnt i2d[)cill/ l»nc fueo de 
failacüs. €r oc(>c( babtx tpfe ein <3$cm/ rix 

oil-bus hnerce , diaturtfo de homine vüto , **- 

fang™, (ginc n <£<bein »on f"ict> |?c öcn/ apocham. 

documenruro , litcraa confcllonas traderc. 
21nfd)finung/ illuftratio , collullrario. ^ t jchci » 
nuni)/ probatio, eonfeflio , confixmatio. (£r* 
fcf)Cillting/ apparirio, apparitura. guffcrff^Cti 
nungm/ meeeora. ^iii'cl)|u')C!!unM cransmit- 
Holuminit, e^cramjedio. QJcrfd)cinung / oc- 
cafus lucii , defedui luminis. QiJif Dcrcrfr4>Ct» 
nmuj ' novi luminis acceflus, redinregratio lucis. 
apparitura altera. ©<ii @dj^nf(t)etiu:n / pul- 
cluum 63* decorum in fronrem, pigmentum , le- 
nociniura. bucca purpunflata : ita baifsTCmm* 
fd)Cllltn/ fpecieiprobitan$. ©a^ €l)rlid)fd)ci< 
nen / honeftatis obtcntui. Qi\i grcpfd^cinf ny 

fimulacrum libertatis. 

fSnbndj^fdjcin/ imago devotionis. 9Iu(j(nfd?etn/ 

vifio, oculorum fenfus, evidentia rci, vulgb ocu« 
Iari» infpedio. 3lugcnfdjf in cinnebmen/ in rem 

praefentem venire. 21upenffJ)Cin / ialfa fpecici, 
orten tus, dicis causa . ^lettDfd)Ctn / Cpecies ina- 
nit , fueus . propr. fplendor oculos pracftingven», 
fjf fulgurans. $(utfd)cin / imago fangvinif« 
(£mpfan^fd)fin/ eonfeflio, reeofimtio, vulgi re- 
cepifle, JCt'h apocha. (Sl'n|t|QCtn/ rigor afli- 
m u latus. ^rcii.^cnjdK in firons exporreda, ta- 
cict hilarii , apparirio gratias, qwd etiam dicitur 
Vm^cw'dwn. ^ricbcufd)Cin/ radius paci». ©Cj 
gen» ßve 2Bicbcrfd)Ctn / lucif repereuffio. ©<i 
iUii|'d)Ciü Dtr Planeten / oppofitio planctarum. 
föcfid)ffd)rin/ phatma. ©laubf n^|d)cin/ fplen- 
dor fidci JS" fimulacrum ejusdem. J£)eu(bcU 
fd)(in/ aflimulatio , hypoerifis. .f>nr cnfdn'Mi ■ ha- 
bitus meretricius , imago proftibult. ^(Ui]cnD< 

fd)cin/ Hos jatentuti». ^pmcfcnfcficin / come 

tarum livor. iMficrfduMii / vitiorum fufpicio« 
V i !' f |\!' ; " (plendor lucis. V n itUl: ;mi lux amee 
na. 53Md}|(f)i'in/niveu» ladu fplendor. SjSiQt 
notfdjcin / qvsne tß %Rtr\< 3lpriB' ?0ivi»fd)on/ 
afpedut Maren, Aprilis» Maji. WiM^!(h;n/ 
fplendor lunz. COi ert* fibt iii / fignum mortifc 
rum. SJ?oracnfd)cin / diluculum , ficut 5lbcnb» 
fd)Cin/ crepufculum. Koff llfcf>r in / color ro- 
feus. ^d)rinfd)cin / praerextus 6dut , fplendor 
fallax. vr cb."i[tf»|'d)cin / lux debilis umbrx. 

cf>i5nhi*irfdtKin/ decor pulchritudinii. <$<fy\i\t 
l>tnf'f4)<ill / obligatio dcbiions. ^OflUCUfdxilt/ 
6 ff ff ij tad» 



1753 



1754 



radii folarct, (gttVncn((I)Cin/ ftcllarum fcintil- 

Utio. XasSfdjcin/candordiei. Sranttfefaüv 

triftiti« venditatio. SllCj inbfef)ein / fpecies vir- 
t u c is. 9?0rfd}(ilt / cxhibitio, cditio, przfentia. 

QBabvf(^cin/ probabiHtat. ^etterfqjein / ful- 
gur 1 tcmpcttttis prognofticon. 5ö:vt|d}cm 
prophafis. flBunbcrficin form«digmtas,ve- 
nuftas adnvrabilis. 3 llffcftrin Mit compofita, 
jurgium rictum (^(f)CMleitl / X>AS / tß Aimin. 
a @cK'Ui/ nc'jii ^chiinct?«!*/ lux dubia, lumcn 
crcpcrum, 1/. cxcufatio calva, vulgb taufatiun- 
cula. 

6 cbeitut / fc«t / & ^djeinenber / ac 6d)cincvinn/ 

Tie/ mas, Ö famina ficrae, fimular*. f urat» fan- 
öuatis , 8" fiici , hypocrita , hvpocritica 
muher. (£ 1 if(i>cinci* / fimulator fallaciflimus. 
RlcmmiCtJCinH/ pictatis artifcx. 

(^djeinbar > <9 J>cfnl)iift / * u.&Advtrb. u. <cd)C\n> 
Iwrlicb/ f*«in|>afti4/ * fciWbtftirtlicjV P™ ba - 

bilis, vcnumilis ,55*; probabilitcr, verifimilitcr. 
. £cbf inbare (SrilB&C/ argumenta topica , credi- 

b ha. vr djcinlMic UrMch / cauiatio, pratrexens, 
' obiciuus. Ullfd)finbar / invenuftus, ST inve- 

nufU. 

iSchl'inig/ & (£d)Cinlic()/«.^ &advfrb. convenii cum 
antectdtntibut t Jid in compofittf falirw rtptritur, ut : 
iUugcnfd)einliQ/€vid«n».pej:rpicuu» s £5evidencer; 
2lU^CIlf(icinlid)f ©efafor /periciilumirominen», 
prsfens. SiugenfdWiilie&cr 2tW ocul»- 
tus. ©critlvlfcbcinffl / fpecie vili*, :e,n::s, exiJis. 
9icd)tfd)einig / in fpeciem juitu«, furcimagina- 
riö. S8cÜf(f)tinii) / cogitatione ion«inqvus, 
amplus , proltxus , difTufu» op inatu. .'Dm ä)> 
fc^tnlg/diaphanus. 

£ d)f iuigctl/ Öf ^^«/^(ftfinigfii/probaTr, wopr. 
lignis c-V indiciis fidem iacere. - r biJt > 1 ü 1 
guiuj / demonihatio nuda, qvali» q valis » je« fe- 
rniplcnaprobatio. s11tudrftgd)tint\tn> A^c- 
fc!)cinc!eB/ caui'ari . cxtuiätiooesprietcnderc. 

£&eiu!icfcfeir/ eoVinbürfetf / & (SdKinbaftkj; 
feit / Mf y i<. &cv (SdKtniaJ/ jh# 6d)ciRfel / 
$W &d)utt ■ prophafis , color, fuuu, vuhb 
äppartniiä , mtliut vcrifimilitudo , qvx ttiam ex- 
ponttur SLß,ii)V|U)i iütictNiL probabilitai. iStffcr« 

" li<&£ £d)einl»tuFeit/ fpeci«« extnnfeca. SRijeb 
bem ©c^finfvl/ prous appar« , afpeftu exte- 
riore. 

^chon/ febonee/ febonffer/^. er^v. pui- 

eher > vrnuAuj, clegaos» formofus, fpccioAii. 
&d)6nt &tft&U I facici <onv : nua , foxma Iibcia- 



lii. (Bd)(fo3£cib/ luculenta , 4/^fcflivafoMni- 
na. &atf v.V. iüc!) ift fd>6n genug / Tat» ü-uum n- 

lum , i. r. Iiru*mtr.t:tm mulxns. ^ d)Cn ?D?cbl/ 
polier» , Mos farinae. ©d)6n 33ff tCt / rereniras, 
fudum. ^c4)i>nSdt>/campi über et, nitidi,\»- 
ridiores. <Scftr3n jlictD / Tefti« egregia , orctio- 
1 a. vf c! iMi 23clf / cohorres op:im:c, inftructai. 
@Ci)6n ©alj / flo* falis , tal Candidus. € (f)rjnfT 
Jeib/ corporis nicor , vcnulras. ^C{)r5lie 2k» 
gen/ oculi vcnuiri.rlagranccs, hilariores. V^dji; 
nc Äebe / oratio comta • iplcndida, flonda. 
vr cijciii' 3^nc / dentes candidi , minutuli. AI- 
verl.^Qüntß : bellt, pnlchrt, venufte, ele- 
ganter , comte , decorc. (r d)6n fchreihrn / feri- 
bere feite-, bene , pcritc,aftjbic. vfd;6n Hilf c*l- 
nenillibn/ alludiare .lenocinari ilbi, I.e. gratio- 
fum fc reddere , iubblandiri , iv fuppalpan jIk-m. 
Hwc nov* phräfet : (gcboneii giiftn ÜJtorgen / fe- 
liccm tibi diem peecor. (Scl)CllcH Z> .Ulf / nia- 
ximas gratias ago. Vitien \<H\\ grüßen / pul- 
cherr ime falutarc. ^ tl)dll rcDtn / pulchredice- 
*e. (gei^rJn njcrDcn / venufrari , juvencfccrc. 
6cböo machen /venuftarc. Srd «Scfeöu innren/ 

etiäm oifcuna eß locutto , notstfa nates lamberc. 
Diamui ttiam Ironice : 2)U baft tti fcb^R gemacht/ 
rem acu tetigifti , egregie opeiatus ct. 3Du blfl 
ein |d)^ner Xerl / «gregiui tir t»,fciucet. 
Qiugcnfd)ön / tegeti», claiis, nitidiiqve oculis. 
ihluuiCH|"cfjön / Icdidimi* flonbu« veflitus. 
5>lanff"Aön/ nitidus, candidulus. ^fuiFelfc{)i3ii7 
opinionc puUhcr , formofut fibi. (£itetf(tt5n/ 
pulcbriuiöinis fluida?. <5f ficfjf «*fct»6n ift eitel» 
fd)c?n/ iugen^fd)^5H ift waftrfcbpu/ Tcnuftai fa- 
cici «ata eft, pukhrimdo autem anirni verum 
eft decus. tui;ef|'cbc:i / Angel ioe rli"oitatis. 
OMänj ;n£tf(()PU. fulgurans, radians. ^Slauben^ 
fcr>r)n/ fidc fpleadidus. (Ölcidjfcb^n / aeqvc pul- 
eher, ^ülbeiifebön/autcolus. ^eriicfd>6n / pro- 
cul decorem mcmicni. glflinmen|'cbf)n/ rlam- 
matus, rlamrneui. J?i»icf)ufri;on / in fpeciem 
palchcr , /• •/ polius Gmulate probus, purus , inte- 
ger. ^)immelfcb^tt / dWinxdt calcllis forma?. 

J&m*eiij%dR / fueö ilütus. ^uii4fVi'fn>pn / vm- 
nuiut. jii'ifiiilli'Mfdu'n/ fpiendor tryltaUicus. 
^nnftfebon / oftucii» coloratu«. EceFenfcbön/ 
cirraxin, ums pukher. 5)Ji!d)fd)l)n / niveus. 
Sföiidfri'fafü^nc OBan^en/ gen» purpure« la- 
aiiqveafpcrginc r inclae. D^dbrfctjPn/ Drope, * 
cominüs, i.e. rere pukher. ^Pi'r.^rfd)^:; ma- 
gnadigaicatepraeditui, Vtirpurfdj^R/ purpu- 

nlTa- 



1755 



riflacui. i^dji'infd)tftt / lcnociniis ac colonbus 
pollutus. (Silb<rfd)tMl/«nftarargcnii Candidus. 
tSitteilfd^n/ animö* moribus elegant. IrPtt 
Bcnfd)tVn/ «nftar felis radians. <Stricmichfd)PH 
pulchre vancgatus , undularusqve. Xuufcnt 
fdfjlhl /plättta rjl , nomine Amaranius , ö'rlos amo- 
ris. utiL > fJu , ti / virtutc infignis. Uber* 
fd)dit/ forma exfuperanri, fpeciotlitinius. CLuTt 
fd)dtV verbis elegant, blanditiis poilens. £3il!l; 
fcerfd)pll / nairä fpecic. 3icrlifbfcf)pn / pulchre 
decorus , pulchra pulchntudinc , pulchern 
mus, 

ScMncT/ X>tt / h-jpocorift. diciiur de ämdßa. Qftcin 
fccf)6ttcr/ five £ (fünfter/ venulhile mi ! Ilaama- 
ßam appellamtu , meine ^C&tfnc ! & hypocor. SJJfrin 

•t- ^d)0nd)eiT/ lux. voluptas. columba, bclla mca, 
ro('a. cinnamomum, deliciae mc c I 

@d)6ncn / gefebonet / /rmp/rx rar b occurrit ,Ced Com- 
pof. uftUtiora funt, at : W>fd)6nttU deformare, 

ö deforman. £)a* 24Iccr fdjfact alle ©cflnlt 

ab /fcnile corpus deforme eft, feneftu* conficit 
omne decus oris, in pulchro corpore meeftafr 
fqvalida fenedus eft. Slitfcbrnen / i. f. fd^one 
conciliarc formam , ampiiorcm & au- 
guftiorem facerc , fuco ilimerc. Vinte bci'llicbe 
föfffalf anfd)Pncn 'cerufsa , (tibi© $ mclino , pur- 
pur iflo , rubricetö & alus pigmenti* vitia corpo- 
ris inculcre. Dittturtttam Cluffd)r3nen/ inrerpo- 
larc . mangonizare. SUlffchÖneil/ £Uifd)pneil/ 
* Q3crfdjoncil / id. qvod Sbföonetl / pulchriru- 
dincm corrumperc, delac ,cxtingvcre. (Sie 
bat au&uTd)0ne. / cxfljrmt digniras , forma 
ejus extinda eft. SBeföjrJtU'n / propr. ma las ob- 
lincrc, buccas intingererubricä, \td md.iph.co- 
lorate patrocinium afFerre , cauian , cnminis 
depeücndi causa diecre . noxam avertcre , leva- 
reculpam, purgitarc fe. Uüci|'d)diien/cuiem 
medican lcnocin>6 dr colonbus. 3?rf$p r UCn 
id. <jvod *f~m\~&>oncn / formam depravare, vio- 
lare, devenuftare. '^rrffipilrll rttam rfl venu- 
{rarem afFerre, S^cfFerre, atft frtqvrnter dicüur 
93 ti Td)6ncrn / pulchutudincm augere , luculcn- 
riorem reddere. 

^djrJnlKit / & wrd)r5nc fci* / > •«> 0 öic 3 djpniafe ir/ 
putchntudo, vcnuftas.elcgantia, forma, formo- 
fitas . corporis concinnitas , fcftmtas , digniras. 
(r dnuilu-ti perfdjnuriDrt Icidjt I forma bonum 
fragile eil. SRu£Ürll<l)C ^ct>cnf)tr.t / nitor natu- 
ralis» »0» fucaxiu. 5)iannc? vrdjpnlicit / dkitur 
dignitas Yirilii- ©cibcrfcbpnl)eit autrm, venu- 



1756 



nufta« muliebris. (Bit ifi wn gemeiner Ocbon; 

beiC/ forma IIa tä eft & uxonä, i.e. netf. pttlchn- 
rma nrq. d/fvrmijfun* , nmir. WUäbn&fUg, 
3unqfcrUcbe(S(br3nbei./filumvirginaie. SiSj 
trerfücbe iScbtfnbeit/ forma regia, augu(ta,fufpt- 
cienda. Urbare ecb^nbeif / honeftus modus 
f ormas. (Sie übertrifft an 6cbdnbcit alle ibre* 
glcicben/ aeratis fuai focminas pulchritudinc fu- 
perzredirur omnes. €< mangelt nicbtö liberal 
anibrer Oebrnbeit/ usqvc ab ungvicuioadca- 

pillum fummum eft fcftiviiluna. ^eibtsfebüm 
belt / corporis fpecies decor. ©e'.ifitffcbön; 

bell / puichntudo ammi. ©unDerfcb^iibeit/ 

Tpecies roira. 
^Cbrirtunq / Wc/ Ufmqvod&d)on\)Cit/frdr4ir U m 
fft; Compofüafrtijventiora^ut: ölnfcbdllling /five 
93erfcbdmmg/ pigmentum , lenoeinium , conci- 
liatio dignitatis, ettam g3erfcbr3nerung / additio 
form*. 5>f fcbPRUng/praetexcus, obtentus. 
€cl)dnlkb/fcbc^nbar/ *Kbönbaft/ *d\.&adverb % 

pulchellus, bcllulus, bcllatulus , & 14*. r/2 qvod 
ßcbilt/ decorus» fpeciofus» nitidus, Icpidus. 
25ficbitolicb / expurgatu racilis. SRarrifcbcii 
Verleben ift nnbefeb^nlicb / ftulmne peccatum 
exculätionem non habec. 

Zimmern / flefebimmert / qvaß ed?«» 

%t\t\)Xttll micarc, corufeare. niterc. febim^ 
mert nllClJ in fem £aufe / aedes has nitem. C.i* 
Ctugenb febimmert auef) im $iinfc!n/ Vinns lücec 
in tenebris, fplcndctqre per fc femper. SJeeber/ 
TP in". v£.\'lui!fcnu-ii febimmern / diftinaa gem. 
mis fulgentibus pocula. aßnffen / We mit ^er< 
len febimmem / arma margaritis candicantia. 
©ie Qlugcn fd)immem ibm im tfppfe/ lucem ja- 
culantur oculi. ßdn $Uib fcjimniert wn 
(Jolbe / veftis aurö collucet. JmrdiCäjirnmern/ 
penuecre 3n?ff(ben. »'©arjirlfcbcnrdoiinmern/ 

internitere , praemicare. 

ed}immernng / we/ * o<w @o)immc r» / corufea- 

men , corufeatio , fptendor , fulgor , nitor. 
©plb'UnD ^ilberfcbimmerting/rlammea auh * 
argenti daritas. vf f binmic run j Der (Sbelgcfrei* 
ne / Japillorum & gemmarum Tcinrülatio. Qcig 
Slbenpfebimmern /crepufculum. <»J?prgrnfebim» 
mcrn/diiucuium. ©p^fvbimmern/ auri flam- 

mula. tPvrlcnfcbimmern / exalummatorum 
unionum praraiican* nitor. (SPnncnfcf)im< 
inern/ fotis radiär 10 , fcfcandor illuftnor. f&ttft 
neilfcbimmern / fyderum fcintillatio. $ugcnb; 
febimmern/ virturis lumen. SSprft&immcninti/ 
€ ff ff iij fplen- 



« 



1757 



(Sc 



1758 



iplcndorprsefulgeni . cxcclfiui magoiriccntiu*- 
q*e ornamentura. SBaffeilfcblmincruniJ / eo- 
rukano armorutn. SßiebCD five Örgeilfebini 
Hierum] / radiorum repereußio. 

(gebinimerbnft/ A©ebiinmeiifJ)t/ 

rufeant , corufeus, micans, nitidus , SJ'.-lucidc 
fplcndide, cinic. £ ebmiincrbafrc tpofemcntcn/ 
iacni c renidentes. Jg>alb|'c5üiimcrig€ 2Uincn/ 
oculi langvidiüircfulgcnres. vS<tH1lint(rtd)Ccr 
Sit (.is? / fericum rafum remdefecns. vfci).niiit; 
rid) / * ftbirarnerlich, t idem qvod Stimmer« 
|)aft / fcintillans , fplcndidus , refulgcns. (Ein 
fd)imnicrMC5 ^lämuilciu geben / cremulam flam- 
mam qvaterc. 

©cbcmmccn/^ffcbemmcrt/ lucem dubiam 

dard non fatis lucerc , luccfccrc, obfeumacem 
qrandam afterre. ©er $ > ü beginnet >u febem- 
mern / lucefcit , diefeic. ©er vf 0 turn l'd.Kiil 
mert nur / Saturnui exiguum jacit ignem. 

©ebemmerung / Sic / 8" oa» (Scbcmmern/ lux du- 
bia »crepera» nondum iarisclara lux. SU v .'Ui* 
fcbcmuierung / crcpufculum. ©a$ Jorgen' 
febemmern/ diluculum. 

<5d>cmericbt / * (Se&enierbaft/ ad}.&äJv.atfc- 
rus , nebulofus , umbrofut. 

65d>ciß/ fcbdßen/ 3«r*i§/i*f*^/«<» 

fd>iß(.*n / cacarc , poncre tentru onui , alvum le- 
▼are.excrcraenu dejicere, ftercu» «gercre , ex- 
cerncre » opu« naturat facere , irc , qvd bturi fo- 
Icnt , i. f. ad feüam , confc£tum A coufumtum ci- 
biimdetrahere.neceflltati operam dar«, lavari 
fe Teile. Ponitur etum pro omni aha forditie, hitx 
Norimbergenfit dicunt : ©er Seiler ifl befehlen/ 
impurui , commaculatus eft iftc difcui. <£r bdt 
br(a)i§cne<Sd)Ul)Can/ indutus eft calccamentit 
cceuö illitii. Sed Compof. $cfd)ci§en / propr. con- 
fbrire * k plehejitfreqveniiffl ufurpatur pro deeipere, 
fallcre. fraudare. ©er senfcl bat i&n bcfd)iücn/ 
fraude diaboli ülcdus eft. ©CT $eufcl Witt) &ic& 
befd) i§cn / peffime cecum agetur , triftem exi- 
tum habebunt re» tu». 3lU6fd)Ci&CU / dejieere 
ftercu«. S3lutflU^fcbci§en/ Cingvineraegercre. 
Slnf einen febeipen/ confpurcare olcto ahqvcm 
mcpr.ftdmetapb. peffimu modil detpicatum ha- 
bere. ^Cb mi Uiil Oieb / aflh te non facio, pro 
mhilo «Tuco tc. ©nrcbfi&eiljcn / exeremenra 
erlocumaliqvcmdcjicerc, inetaph. dilapidare, 
^ona fua confumerc. eir.fdKiÜen/ merdä im- 
plcxe, mctAph. defpker« , contemnere. 3d) febifl 



E 



bir bl ein / lusq v c dcqvc habeo , flocci facio , nul- 
löloco numero. güri|<bcijje«/ pergerecacan- 
do, metApb. maturarc, abigere. ©d)Cl|j bid) fort/ 
propera ! feftina ! apagc. 25erfdKi§en / * ^er« 
fd)iißi'n/ mttaph occafionem pcrdcrc,amittere. 

öielegcnbeit ifl »erfc&i&en / tempora fucc 

am; Ha , opportunttaspraetermi 
fen etiamtflpropr. cacaturirc, mttapb.Autrmzagi, 

prcmi. ftßie icrfcbciBt er fic& boei>/ qväm paxtu- 

rit, fudat > q van tum laborem capit- 
etum expvnilur pederc , vifire , it. fupcTbtrc. 

€r maebt jicb trefflieb bcf(bi$cn/nimium fe effert, 
inturoefeit , vcntouis eft. Sed omntt h* locuto*- 
net obftatuc , fordid* 55* jcurril« , nee *b honrßit vir 
rkfacile ufurpand* junt. 
©ebeiper/ / * 6cbei§erinn / M>/ fopr. acanf, 

ahufive Mitrm pro homine vilt * nullius prctii 

poni^wr. gr i|t ein rcebter ©ebener/ homo nau- 

ci&nihilieft. Dicitur *liks 0dKt^rtt(Jt>. 
fcbei§er/ txaudulcnrui , deeeptor, ad fraudem 
callidus, falOriui. Jßrucb' /»ve .Ocfcllfcbeifcr/ 
naculaot, confpurcant calieat. 53Ucf fcbeiSer/ 
fenba , amanuenfi«. ©ellfcbei§er / pccunias 
crogans» monetariut . 

C<b»§/ 0« / 014 Ocbeife / SJ'öa« Scbet§en / prept. 

dejedio, egeftio, Ö» i'uho cacAtio , i/.fluida pat- 
fio egeftiöni» , alvu» foluta, c«ra, laxa, pio- 
fluvmm al»i , aIias AtptlUnt bic ^^^^ne reebeise/ 
ßve tw» J>&nnc. feiner ber bie Dünne iccbetjje 

büt/ foriolu«, alvi profluwtö laborans. (r ebi ip 
fen mnebt J^nnqcr / qvi multum cacat, multum 
▼orat. Aittapb. ttum fumitur pro anguftia 
ruinl. €r bat bie ^CbcipC / ad incirat redadus 
eft , q»ö fe »ertae , nefeu. ©ie 6cbei^e fr)mmt 
ll>n aru venter cfHuit, al v« prona ac praeeept eft. 
<3ci)iB eli*m pto crepitu »entri» fumtur, Öf Sge» 
fchtß pro circumvencione, Ö'deceptione. SJaU/ 
rcnfcni§ / exerememum ruftici. "Orient nfchi^/ 
five ij»icnenbrecf / Appt!Unt mel Abufnk. SRlut> 
febtf/ dyfenteria. «TJ * ^ofenfebif / pfrfe p*- 
Irnt &puttnt. 

ecbei§üj/ ecbei^bflft/ *^ebei§cnbM.^*i«rrJ. 

cacam , tencrem exonerans, cacatunens, mrf^p«. 
anxiut , aeftuani . H. »ili»,e<ano emerfu«. €lB 
ftbfiBiebter Äetl / eapur ^ihflimum , inqyinan»- 

(imus homo. <£cbei§iebte ©neben / ntivilhua, 
gemefieul*. 
(5(l)Cnjcren / cacaturire , aWi onerc premi. 5JIic5 
febei^ert / fentio moferi alvum. AirtApb. tti**^ 



9 



1759 



eß fudarc, obnici, anxium gSTolIicitum cfle, cum 
la bore operofo SJmolcfto moliri . 
^Cf)ClRf W)/ t>it/propr. rfl ipfc aU:u cacanM , meltph. 
dutem pro laboribui inanibus fumilur. $|aef< 
fcbrtfcrcp / mifcralfludiorum & feribaxum con- 

«Scbenf l fcfcenf en/ 3eb rc«c nrrc/ * ptaim/ 

icbfebflnFie/ gefcbcnFer/ *geicbanFef/ donare, 

muncrarc , munen mterere , ciargiri, impertirc. 
€tn«n ba$ tcbai fd>cnrVa / fuppi icium remirte- 
re , t*/ condoaarealicui. 2>ir; Strafe febenfen/ 
peene jraciam faecre , culpa folvcrc. (gtaöt' 
rec^t Icpcnfcn/ eivitate donare. Sang geborgt 
l|( nid)tge|"cbcitFt/ qvoddiffcrcur.nonaufertur. 
21111$ l&elte feheuTen/ puerper.-cdonationemra- 
cere. € (tcilfcil et tarn nonnunqvAm expomtur 
cauponati , ut : 23cin unD $ier |(|)fnFeW ytnum 
de cercvifiam vendere, ccnopolam & zrthopö 
lam agerc. %<j) miO fcirt ni<&t fdjenFeu / hujuu 
rci gratiam tibi non faciara , mance aha mente 
xepoftum , inulcum id nunqvam aufcrei. Com- 
pof.funt : 2lbfd)f llffn / diftribuere dimen U po- 
cionura , it. defundere. 2iurYe&nifeil / potum 
pr*bcrc. Sluafcbcnfcn / efrundere. (fr bat 
fein Q3ier flUtfqcfe&eilf«/ omnem cerevifiam ven- 
didit. %ni)ifytnl<Urßelum a dando cefläre . Ii- 
beraliaci renunciare. Qkfeheilfcil / iArm avod 
wdicnrcn / dona conferre alieui. (glnen l)cn 
lief) befdjenfen /opiparealiqvem muncrari. Un> 
befdMtft/ propr. munerecarens, donatione mi- 
nimc auöus. Sf.imrtonjm. r/7 locorruptus ffjn 
J»l<fd)aiffcT Siebter / judex integer. ©ar» 
g>enfcil/ pi*bcre , pr*fentare,offerre munera. 
^urchraKnFeu / mifeerc. ©rriniuVnfen / mu- 
nufculum addere. Sri €inf*eilfcn /ejl infun- 
derc , cyathiflare ,&metapb calumniari. €r bat 
ihm cini eiugefefienFt / odmm ei conciliavir , ab. 
fernem in invidiarn * crimen voca»ir. klaren 
©ein efofcfienffll/ vera loqri, plane* libcrcdi- 
cerc €lf(benFcn munenb« corrumperc, op- 
pugnarcopprimerc. Uberfehnifen/ diffundc- 
re Pfod.gi.rri .elTc muner.bui. 3?en*enfen/ 
d.largiru ©feOerfchcnFfn ' munus muneiecx- 

Sungcre . remuneraic , dorm cenarc inter f«. 
lica &£mirt '.ft&rnfeil liberalerem exerce 
wc , donationem faecre. 3uf» & /JrviuiQVnFf w 
donat.yu», addere. 3uru(F fivt ©ttjenfehenf cn/ 



8c 



1760 



munera compcnfarc.antidora mitterc. Jnffim 

tnenfe$enf en / «omnufverc. $j C v w&5Bkk *u> 



fammenfcftenFen / Bacchum cum Ccrere cooul: 
! rCYinumcumcerev.fiiconfundcre. F 
eebenFer / Oer / mumficus, benefieu«, liberal« 
vrdjeBftrmn/ tue/ famma benigna, X 
arga, mun.fica. glftofer/ pi^e^poS 
la m.n.frrans. tfmjcbcnfer rM ^ calumma- 
tor.rycophanra.dclator. «öerfehfnffv/ prodi 

ru. »1... JJc«mnierf(hfnFer/ atar«, . 

feftenf fer/ donatarius. 0 ^ c< 

eebcnfnnq / febanfunq / We / ef Oas <?4«- n pm/ 

.T 11 ^' / lIbera, ; ta •• SSSS 

lem / 0ß8/ munufculum, xen.olum, mSScfS 

amnl/Züri V n C - , €tflttI ^ donum 
ampUiLmum , praeclarum , pretiofum , maen.fi. 

na uicnt, obioiefcunr, inqcnt Bda#ai»— n 
*en eigen / munera fumra'l.gant. 'S Sfe 
fehenFe »ofrrlaiflai/doni. p g romereri ? r c?u!^ 
nar. , nund.nari. e«eb i>ur(b ©etcftenf r rinntk 
inen lofri / P reri6 fidem .oW™«Ä 

©crdKttF MMinicn/ augeri munerc. © r fd>cn! 

fe m<3)t onneb.nen woHcn / repudiare , «2222 

auqvem agg redl , tentarc pecun.a. QJafrtS! 
leifqejdienF/ nuptiale , aliks &rauttiM« >tz 

nera narahtujum Chr.rt,. CbKnqcfdjcnfX 
naevurn^ gfirffen M^liqsaefcb nff " con- 

rum. ©efitnrenqefcbfnP / lautia. iu^ 
fcbenF</xen,um. *e 0 aff er qefef,tnF/ fufeSS 
• um munufcul«. «0%« ftftcnF / fortuna Ii- 
beral.tai . ff gratia . mmmta^qtfZnf, 
apophorerum , feftivum. njniiül • S „K 
ftrena. Vieb5qefd,cnF/ pig'Tit S*g[ 
toenr auf ^»Ö^aff/ donatio mortis caS 
gJWj« 8 befeuten/ mter conjug«. unber hm' 

SgSlK KS!!»' 'donat.o'proptcr^ öS 

g5!S52 C>,f ^ n,f ' donat, o «muneraforu' 
©car nicbrnfiiaq/ donario reeiproca. 0bfi£3 

^enfe/ t>W/tabem.,caupona, hofp.num, di- 
verfonum, cabema merirona, qviftm-^ . 

äS', 1 ^ 1 -, * fl »f««»«fc/ tabernapaVni 



1761 (Sc ;@c 1762 



xcnodocbiumhcrcdirarium. &i(b$|d)Cllfc' la- 
cronum rcceptaculum. 3&eiuf(fycitfe / ccnopo- 
lium. f£Binrclfd[>cnftr/ tabcrna »eeiia, «xca, oc- 
culta, privata. 
(rdKiifi' / Oer/ a poculis, pincerna, pocillator. 
SOiiinDfcfeenfc / «nophorus. Ober* * <£ rjfdjeii« 

f e 1 architnclinui. Uni>erfd)enFc / tricliniarius. 
SBciltfdKIlf C/ ocnopola. Jöicrf^cnf C / tenditor 
ccrevifiac. 

<^d)anf / Oer/ propr. ii. eß, jW ÖcOcnruncj / do- 
natio * notat tarnen jkpe etUm cauponariam. 
SSraRJWCinfd)anf / qvacltuscxvino adufto./iw 
fpirirus frumenti. $ia*fd)jnf / venditiocerc- 
■vifiac. 3Beinfd)anf / aenopohum. Sic $J?Cf)t' 
fd)anf / nundinacio cum mulfo. V . CU l Kl)/ui! 
in aulii eß diftributio porus dimcnft. 

(gdKrtfiebt/ 6d)cnfbar/& ($ti)tnfbaW 

munifkus, largus, benignus liberalis, 65* • large, 
benigne, Überaliter. (Öcrf^cnf id)t / prodigus, 
protufus, prodige, profuse. 

©eberj/ fdjerjen/ gcfcber&t/ joca«, h. 

derc, movere, in' dicerc ridicula, fales afpergere, 
faeeeiis uti. Qjniui.hm in locU ܣd)CrjCH. etiam 
exponitur ferviria mutare, aJiks 2ib>!CÖCtf/ ui; 
JDlC vDJagD »III fdjerjen / ancilla abituric , fed 
tjvo.i huc non jfffl.u , r/i t mm k fdlCt'Cjt'rt / aretre, 

äbigerr. (Sic fc&erjen oerrraulid) niiicimmDer/ 

jocularitcr inter fc ludunt , familiarircr invicem 
cavillanrur Ö> jocaneur. SÖJciiutu icf) fduTjc tmt 
Mr/deridcrice putas, mejocari rcris ? (grliipt 
Ititfot IBif fefttrien/faectiisinfeAari fc non pa- 
«itur. (£r fierjet ntCbt / ferid <l»cic , rigidus eft. 
Compof.funt : 3k'fd)crjcn / irridere, ludibri6 lae- 
dere , fubfannare aliqvem. ©IC fabeil ihn gr<lU< 
fam bcf"(l;cr;ct / nare deroru varie illumcavillati 
funt. SSjClf^CVJcn/p^pr.joculocverceteÖ^alic- 
raic , generetuUmpcr ncgligcntiam amictere. 
*?cin CBlucf Wrfc&crjen/ fortunam deterere, tem- 
pora amitterc. 

^(fterjer /ücr/&S<|)crjcrinu/Oi«/ludio, homo 
facetus 1 dicax , i abulator , facmina urbana, ridi- 
cularia , faceco leporc follcrs. ©dtfimmer 
(2ct)tT|Cr / fc,urra de crivio. ©robft (£efrr|cr/ 
cavtllacor falfus , ilhberalia * inepeut. 5ÖC|"<t>i*r- 
J(E /rifusconcitator» fcurnlisdicaciratis, cani- 
cula. '3 1 ' . | . !) t r je v / forcunas iux faber. 

t£r d);i i / ttt/plur. car. jocut , jocatio . ludus , face- 
tiae , falcs, lepos , ridiculum. (£ f uw$ im Vr d) ;r j 
fflflfU / per jocum» ludum auc lifum dicerc ah- 



qvid. Slus^cbcri/ joci «raeii. 4>umiifiöu< 
(rc!)cr| nid>t ^vuumacbcii / Ii qvid per jocum 
u 1 x 1 , noüco in ferium cou vertcre.- j^cii <T d)Ci j 
binD.in)V(jCU/abriru & rolutojoco ccmavocarc. 
(ÖtDbct cd)crj / joca inka foccum, fcomma, 
afperiores facetiae. J^flidKV ©(fcci i / joca plc- 
na face darum , urbAmcas. jv(Ut)t'l ^ d)CV'y ict- 
memes urbani & vcnufti , jocus gravis dr uigc- 
nioius , lepos modedus. Unl)P^id)CV <&d)CTi/ 

ad taeccias urfi. vr dje rj mit einem treibet / nfu 

cavillari, ludiilcari aliqvem, pctulantibus iur- 

aii« illudere aliqvem. (Ii bat utcrmann feinen 

v?d)Cl j tmtibm/isderidiculo eft, qvaqvamin- 

ccdu,omnibui. edKriunD Srnftben|ammen/ 

feria facetiit permifta. 
Olficiilitcr; joca incondica. mimicx facetiat. i5tlU< 
rt'it]d>ci'i / ridicularia rufbea. (fbefd)cri ' con- 
jugum lufus honefti de caftt. (£{)vcnfd;er^ jocu« 
liberal»» , ingcnuut. ni|f|d)er|' jocus aculeatus 
per (eria & ludum,jocofcria. ^fcUfd)cr^faccciae 
ui;i. geinbe^rd;crj/ inimicorum ludibria & ca- 
villarione*. ^rail^C5ld)crj / ludus famiiiaris, 
grcilbenfclKrj / difta brevia hilaritare Ar joeö. 

©Iftdeöfcjeri/ lufus fortun». ^erre nfd>er^ feu 

SuCfienfC^eri / magnatum 4c principum acute 
dida. ^U^enbfd)eri/juvcncutislafcivia. &iiu 
berfü^erj/ puerilia. ^L ebieitfdjerj/ nuces, Fc- 
feennina carmina. Jppf|(berj ■ facetiae pol itts« 
fimsc', ludibria aulica. tu'bes- & 3>u!crfd)crj/ 
lufus amaconi. f Uinpcnfd)frj / joca inepta, 
fcurrilia. 9lamen^fd>er \ r alludoncs verborum 
Ol nominum. SF^arrCHfdjCrj/ urbaniras vernu- 
la,dicacitasruftica. 9^0(fe^er)/rifuscri(Tis, fc- 
fti»itas coaöa. OiebC» ßve Sßprtfdjerj / fermo 
facetus , dietcrium , fal & condimcnta fermo- 
nam. €d)Cmfd)eri/ hilaritas fifta gTftmulata. 
€d)anbfel)Crj/ jocandi genus petulans . obfecc. 
num * improbum. l?tad)cl!'d)cri / afperiores 
facetiae, molcfti fcommatumaculei. ußetber* 
* JP)ui'f nfd)Crj/ luditicationes muliebres, dendi- 
cula>doli Ki'praeliigi*, fixe fraudes meretricum. 
SBunberfd)erj / urbanitasfumma, mirabilis lu- 
fus. 3udcrfd)Cri / joca dulcifllma , f»a»ia £^ 
mellita. 3n)drt(jfd^rr| / urbaniras frigidilTima. 
Diminut. eß «gd>erjlein/ 040/ joculus, ridicu- 
lum. 

6d>erjun<i / ue I * 04« ed)er,cn / ysti. etixm 

&$<T\tXtyid.eß t qvo.i&&)tt}l jocatio , ludi- 
brium, irrifio. S£cfdjerjuni|/ ludificatio , irri- 

fui. ^cfd^enung folgt dem Unglncf gern / lu- 

cUbrü 



1763 



1764 



»j dibriihaurcxper* , mala qvem fortuna fatigat, 
mliks wtx Den 0d)aD<n l*n / D4tf pot D*n 
@pott n tdn fotgen. 2><i|cbci iutia / jaduxa, 
darr.num , pcrduio. 

<?cfc<rjbflr / fctxri«d>t/ * fdt>cr*bafe / «4 & *Jv. 

}mit.f<hcr t \wj * JcbcritnD/ luden«, jocan«, face- 
c«s, icftivus, falkts, urbanus, SS" . jocoK,j©cula- 
:*itcc, facccc , 'fc^ivc, ndiculc, fal»e, Icpidi 
«Sdjeribafie tgarben/ ics jocoCk, jocok diQ> 
& f ütj. €in üHcDner iuiib ntd^ctf fcberjbafa 
lcid)tli<fc»orlmn.U'ii / fcurrili»dicaata«Oracon 
magnopere fugicnda eft. (Erf.ijf -;ar (in fcherj 
Detter SO? cn/cb / falfu* o mmnö eft homo , perfa 
cecu» cft. 

©C&eribafthlFeit/Dl«/ idrm ?weidjer$/ ftl di- 
ccndi , Icrraomsfacrna . veuurtas, feftivitas, ur- 
bamta». <j?reb< ^{feerib'iffi^fdf / fcurnlit jo 
<as . aut roimicus. Jpöfadii &tyTfyaititf(iti 
poluiih'mxfacctt*. 

©ct)eu/fi1)ctKn/gef(l)cuct/fug«e»evi 

tare , eivere , mciur rc , t.mcrc , horrere, formt 
. darCj paverc, veren, pulere. (£r fd)CU<( fi<b 
1>4>l' if) m / habet cum in meru, veretur conlpe- 
Äumcjus. Jft&fftfUe micb$jufaajto/dicererc- 
formidat animus , vercoj profan. \£r ((fyClU't 
UllD ftÖ»imcf ffcf^ Vertilg« / cum neepigee nec 

pudec. cjrtn>Aö auf Da* cuftrllr fdjfBeu /fummö 
Audio aliqvid virarc. (fl?an fd)flirf bfltf !$tf(c 
t>rn / a malis natura dcdmamui. (Er 

fdxue t fld) wr Dem 58fU'fgeff ehr c/ defugn difpu- 
ranonem. (feinen fyillb fdf>CUfri / hortetn ex- 
timefeere , horrorc per/rriiv;i advenru hoftis. 

Cr i|l ehter / De r ff inen mD nidjf febc lief / hofti- 

bu» haue tergö , Ted forci peftore norut. (fr 

febeuetfieb/ ttDtSrfeeS nicht tbun/ wtcmr, ne 
non hecar. (Er fcbciicte ftd) / man nuJcbte ihn 

»Or rüicn Oraler hfl'ffn/ ciruebae , ut oftentator 
viJeretwr. <&Ü)tü(nrtiamrßpc\\CTC, fugarett- 
norem meutere , pro yvo tarnen communittr dici. 
mtu ^COrnchen. Atc^ inderf. (*it*fd)fllt (jvod male 
feribunt ©cfcbdD / 9 »'<»/» id. fit qvod modeßiu. Eß 
entm a @d?«UCn/ Untere, expemlurfy: Vcxatus, 
oronia timeus , fufpieax , meticulofut, &meto- 
*<jm. prüden« ,callidu3. (rituufchcatfr Wanil' 
vir cautut , catus , exercitatus , incelligeni. (Er 
If! i)( febeut genug / uimi« doclu« , feicus & yerfu- 
tus eft. 

£ ebeuer tttt/äe gebeuerinn / X>it I mai , faemi- 
ua raeiu pucernca^ imbcllit 1 crepidaos , veic- 



I 



cundaos, mecu niadcat t bavicans, rremebun- 
dui , rremcbnnda. Üülfcr fd;c HCl"/ ofor Vicio-' 
rum. ^ßunDcnfcbcuer/fugicorvuiacrum. $r« 
bcitfcbcucr / fugax laborit. 
6(&ni/ M«/ «<• ©1« 6cbruung/ * tv<a ©ebfuew/ 
• cimor , mctui . pavor, formido, reformidatiag 
anxieta», fuga» cauüo, verecundia , pudor. 
Crcbtu trafen //jvrb^^n/ ▼eceri* Jodide, 1 «, 
vitare, rcrormidare. fugitare. Olüi d;cn fal» 
Uit la^Clt / proeul eile a eimore & (bliritudinc^ 
(Er i :i gan) Dhue U / cffrontidimui , invere- 
cundus , procax , impudens , propudiutn hotnt- 
nit cft, -...'»> h.;tiva s .r vrd).". m iw d)vrd)i , u. 
Olbfcbe»/ aborainatio , deteitacio, ü. fa(lidium t a%> 
ftinentia, od mm, fuga. Rillen ^bfC^CII ive r uue 
habe» / execrari Sc dcccltari ahqvid. tUbfe^Öl 
cor Dem ©tuDircn empftuDcn / (tudia averfan. 
Slbfcbeu wt Dem (EM / naufea. <c3(utfcbeu/ 

afpcÄum fangvini« non ferem. OSiicbiTfchtu/ 
ä leftionc librpram abhorrens. ©fafiifcbi'U/ 

imbeilii. (gb«< five aßeibet» * 3'> n 9ferfcbeu / o- 

for mulicrum , permius thalamitatdxqve, «xW 
lebs. (Jbrenfcbt'll / contemror honorum , fpre- 
tor dignitacis. &\t$i * 4Ba0crf(&CU / hjrdro- 
phobus. @rqm|cbeu/ verecundia routua. ®c« 
richt^fchfU / fugten« licium , qvo etiam ferhnet 
(EMtWfcbeur abitinentia a jurando. ftaH< nfeben/ 
felcs avcn.ins, abhorrrnt confpcÄum fclinum. 
Äliqfl» five ^)ulfcrfd)CU / dUÜur de e6,avi ammi 
pufiUi eff &umbt*nifaam metuit. £a|tcr |d)CU / vi« 
tiorum fugax, i'cili fd)<\l I Ibli tanus , morofut, 
mifanrhropus , tfvalii erat Tinton , Athenünftt* 
i'KhrfcbCU. ttncUno, vefpcrtilio, ofor lucis. £ufi* 
fd)<ll/ homo triftis , fever us Cato , rigidntmo« 
rum cenfor. 50? aiinfcbf U / virgo acerba, virun» 
abhorrens. 3J?uofd)eU / five Ölrbiitfcbeu / fu- 
gient laborit. ^aturfd>cu / antipachia. $<Dr 
fcbeil/ timidut oraror. Sic iff febeu/ pericula vit- 
rum per t . mefeens. (r f Vafl'd)f U panai mecuenx. 
^unDenfdKU / peccara evitant. ftßcUfcbeu / 

qvoJ2(mfd)C\\< ooloimundi. 2b\*iltfdKtl ab- 
Äcmius. ^inDfcbCU / tempe ft jtem dr procdlat 
defugiens. Sunt &alia f Iura, vi t ^)fcrDcfcbt'U/ 
qvi beftiae rali fe crederc veretur. öblifdjril/ 
a pomorum cfu ahftincns. ?i ( l|»:fci)ril / conlilia 
reeufans, ÖJ*c. (3<beU etiam adjeHive ponitur , ut: 

efinfcbru $ferD/ cqvu« paridut. if in febeuec 
9J?i'i:fch.- homo fufpicax dr meticulofus. vf d;i uc 
^ehjrbcn / figna pavorii, Duitut yvo'jvc 

(Scbeuicbt 

Ztt tt edeu-. 



1765 



1766 



*3 ct>Cltf^ I / ^ C I? / p/«/ . (£<t)fll|llr abommatio , exc- 
eptio, averfatio, dcicftauof ^djeirf il im ftont' 

'/hw'tykttt / diCitur cci nculum. Sed (g(f)cl!fal 
c/idw pro bominc abominando > & > , ut vulgbihi- 
tur , auachcm:zacop3mf."r , &talH äuitur anathc- 
' ma, i. r cxecratuj , dctcftabilis, tuncftus. (£et)Cli 
, f I «Waj'r/! exemplum panae . «/ .- tltlftcrn ilt ii 
i^d>ClI)al , m cxeihpiumdc ca'itibnemWM 
delinqventi'ttm , ^/ ip/i p.*ri6«fc /v/M 3 
Vtfi-i apptÜjrJur Q$tvf % \lvttlgljuß.fiJti » <wne 
0 äitOtt/ o/t/h malcdi 

Cd>cufdli»j/ fd)eub:v/ *fd)cmWt/ ad).& ädvfrb. 

, it. <5$ettli$ / f<<3UM'd) 'U id)/ dctcftabili*, abo- 
, mlnandus,,cxccrabilis , Im jure : «c= J).'if;vu'iT 

j^Ct dichatur locus rcligmiut , yvi iÜaUeut mor- 
, fuhrst» tfic.ibalur. (^(ycülMfC ßilf ofe/ p«na 

gravior » f f * ttttnr Ancumrnto tß ad ernrndatio- 

ntmy-vuljh ißt COipldl f.t). 

^cftCUeJlich / adjr&.&ädvtrb. idrm {etrtß , ovoi 
0:rvuf&ii$/ ♦ jucftu» , confcclcratus , contiiiii- 
'«acus, rn ßtaeamr'n dirus , tctcc, tctmus ,fc- 
vcrus » rigidus > horridus , afper , tcifrit, bifpidus. 
Crd>iii;lid) ^eji(bt/ «uUustruculcnius. £d)«tf 
liuVs 0U3ctb / turpis , dcf ortms > focda , impura, 
di ftortitluni vultus mulier. 

£d)eu$lid)fttt / * «Stbcuf&iqfftt / Di« / turpitudo, 
dcformicas>fccdua5, immaaitas. (Sd)Cli*lid> 
feitbetfCSeniiitctt/ depravanoammi. 6d)etlS» 
li<f)f itt t»CT 2ßerfe / obicocnuas vcrborum. 

<gd)?UCi)en / i ©ctjeue» / rugar* , acccrc , amo- 
vere, pcliere, ftmoliri. »Bö \cl |d)CU(f)ctt/ aves 
abi «crc. Compof. QCbfcf)i'UCf>ff n / au$fcfKHd)Cn / * 
Dcrf(fKUd)cn / idrm feri notant. %\$ ÖCltl .n.Ulf: 
f(f)CHd)flt/ lotascxtruderceliminarc extra ae 
des » dcturbare , cxigcre locö. Ij a$ 2Üilb CiT 
fd)CUC|cn/ fcrasfugate, in fugam xcrtere»cii- 
pcllcre. (9efef)eud)t autem rß unudus percul- 
ftit, mcticulofu». 

1gd)eud>et/ Dflr/exaftor, depulfor, exagitator, 
cxpulfor. (?(f)eud)fnn5/ Die/ fctmina excur- 
ban$ , dejicicnf , protelam , exrrudcnt. Stc 2lb» 
fd>euet)er / * 2?f rfct>cudF>cr r/J amoticni „ amo- 
▼en» . abigens. 

^dK!l(f)Hm / Die / & *ScJ?f HCfaR/ amotiordc 
traÄio , dcpulfio , & tvmnuntfvam rclcgatio. 91b» 



U(bi(yj/*<Scf)rttd>«d»t/ Adi.&adv.6t)i<tcns, 
' amolicns , cxrui bans , cxtcrminans , dcturbans, 

Ö"; difpcrwr, dilperllm. 

@cfeud)tcr / Der / (gctucfctf rfxit / t>it/ id. 

?vod &6)tu/ metuft, timor, formido, timidiias. 
v|^fCfrau/r>«confternaiio, perturbatio, animt 
motui fubici, y> ae^rotationcv, ftvt x-gritudrac*, 
ÖTconcitationc«. 0d?4^fn:bt'it i\CtoNOi/ 
in exanimat'onc« incidere, inordinatis pailion;- 

bu* rurbari. 3>er 6i»)ftd>tcr nK-vailcr ibuvcor- 

pus borrcr, cor (alte, metus agitac illum. 
<Sd)nd)ferfl/ idem tptod C5d)eoct>cri / difturbarc, 
pcrccllere , confnndtre , tttrbascirrc, faecre cur- 
bdlat. Di(\tuTtüam S3frKl)nc5fcm/confteroa- 
rc, inde -öcrfcbhcbttTt/ condernatus, paviduc, 

perculi'us. Jcbbin 4 inj\>:rfd)Hci>icrt/ n«ilia» 

confilii nie ctle cootirxor. 
v5cb»cbt(vun^ / Di«' & qas ^ebnehrrrn > rJ. 9TCT- 
ftueß^vod&diiifrut/z; ^ciiud: rcrtKiiV tre- 
pidacio t jaclauo tt motus citrbuicncus anuiu. 
SSirfl^llcbtcrung/ dcpälfTo, Jifturbatio. 
CCl ÜCbCCfLjf & (Scblicl)t'cricl!)t/ *.*}. ^ a. ■. - • h. rm - 
batus , percurbacus , cohAcrhants, p.i/idus 
paTide, turbide, turbatc. Cfjjftcbfcvii »-4. tß, 
ut: ScblKb^rilC <Pfcrl)C/ eqvi cxßcrnati. 
^jCt)aUr€U/ÖCfttOUrCt/ horrcre, contremi- 

fc/erc 3cbfd>nurc/ »cho idj ib« nenne« bore/ 

ipfum tiomencjuk reformido. £b f(J)ilUlCt ihm. 
Die ^>ailt / crcpitai , inicclo twrorc pcihor- 
refeit. <6(l)aurctt ettam tß obngerc, geiu tor- 
percalgerc, obngcfccrc. 
»Schauer/ DCt/ & Da*(3<&auTCn Borror, formido, 
it. t rem 01 ob tempefratem pcrfrigid.in>. vi"< 

fpmmct ibm ein (Stauer an / trennt * aibcfcit, 

otnnibus arturxi» contrcm.rc.r , corpus qvaci- 
tut trcmulo fngore. gicbcrfdjauer / paroxy- 
(mus. fcbtilis, qvcrcjveius. 
^cebauerlidj/ »t//i.S^4iv.i'ubfrigidus,c^fubfrig ; .de, 
borridus , horride, alius , w alfioius. ^livdjt 

maebt i^.mcr icb timor cftalgificus. ^ flauer» 

1td>C 2uft/ acr praigclidus, 
@d>ÖMÖ^m / idem fW 0ct»ÄUrm / horrerf. 

öor fem £obe fe^iubern/ mjcöö torrote mor- 
tis horreicere. 5>cr Lim m . d)it iebermnnn 
fd> hjDivii / tragaediar iftae perturbant omnes <5r 

(Ingulot. 



fd)eud)Hntj/ cjeft-o.exaaio, expuifio, «/Wrt- 

iam dteitur ?ti!sird>ciier)nng / & 33erfd)eud)iina. '£djanr-er:/ *(rc^ibfr/Der/ id. qvod &<bjuet/ 
93ct fcfv tld)HIUJ öei' <2K'f.U" / ptopulfatio puiculi | horror , tutbatia, turbamenrum. ©er 0$aHi 
*amolmo, • I hr^t ibttrt»/ boaor pafunditcum. 



1767 



1768 



©ctuttctn / y ed)nt(crn / aci'djutrvrt/ Ö" §c» 

fcfr&tttTt/ propr.4tiameß trcmcrc , imSorrcfcerc, 
poßmodum atrtrm qvati, concuti, qvaflati, a 31 tan. 
Compof. t)iu funt : (£rfcfrilttetR / percclli , fuc- 

«uflari. S>nnf> unb öurefr crfutfttfcrn / gramci 
cxamman, de pnftino ftacu convc Iii. 3crfd)tit 
tem/ «<i <jJ, aepretere* comnunuerc. 

©efrüttcrUH(J/ fcl'C/ ö'ÖW^cbÜttcm/ qvaflätiö, 
coneuflio , morus violcrrtu« , »gicacio , commo- 
cui.- Crr^uttecuiiij / ü«" tß. €rfc&nfrcning 
Dtr vfrCc terrae motui . 3< r f4uKtt un !) / c ^ ra ' 
tlura. 

Gd)Üftcridjt/ ^v. qvaflacu» , gfqvatiens, 

coneunens , & coneuflus . agirans , 8* a^icatus. 

Sfc £rfd)urtrTi(&r. €ifd)fictcricl)t ©cmüt am- 

musagitatus. mens concitaca. 

<Sd)euc/ fct)curen/ gcfd)cucct/ f»care, 

purgafc, pohrc. ©ic i8tubc fdxurcn I pavi- 

mentum purgare. ClUtfr iutti) 0>Cl'd)il'! fffrcltrcn/ 
vatu vafa derncare. ©(heitren metapbor. eiiam 
fß perftnngere , »exare r exagttarc. inem i>f fl 
tfOi)f fd>CUTCR / defneare caputalicui. Compof. 
fuut : ^ibfuyuren / * 2lu£fchcurcn / item : ©Htcfr< 

fdjniTCn / defnearc . perrncarc. Hillen Jöf (fret 

mitXiinncfraut abfdjctircn / poculam eqvjfetö 
ftnngcrc. igd)Ü|>tlK ablcfrCUCCn/deiergere lan- 
<cs. ^id>nu^|djctHfn/alvum purgare. €iucn 
IPOl t>irrdjfdKUrcn f acriter all q »cm iacrepare. 
(£rfd)CUTClt / tricando prrpohrc , ü. poliendo 
qvxftum facerc. 9?ad)fct>nircn / defricare qvod 
immundum rclinqvirur S3cr|d)a:i'Ctl / frican- 
do corrumpere , conficerc. Um)d)(Urcn / ei« 
cumfricarc. SB ubtt f(frcur<U / refneare, repo- 
lire. -i '•- im 1 I 

<E<frcur<r/ r / * 6d)fiircrinn / W«/ mai , &fcc- 
mina purgans , derricans , mundans , elucni. 
Sk <Jlbfd)iurtr / & <MHs|(bciirer. €tubcnfd)cu< 
rcrilin / ancilla pavimenta verrens & derer- 

(^dKiintna iUt/ & *as (rdHiircn / purgatio, fri- 
et\o, pol 11 10. 2it> Ol ni <* ©nrd)|d)ciiruna / U. 

.tifvod fbnpitx. 21ll$|(frcilVUHa t>cr ®<m&d)cxi 
Ptt conclavium pcrfrtctio. 

<~d)CUrtd)t/ &<f)tüXb(lT / *Jjr3.&a.4vtrb. mundus, 
rerfui , politui , fcy qvod mundari 4c expoliri 
poteft. 

<3d)cur/ ÖtC / Saxon. fufluram ;vrimam notal. 
Cr d)Clirc / Die/ autem rugurium, (ffgranarium, 
fivt horrcum , bojieq^ tß ab antiqv. üothuo: 



«Bfior/ fivr ©f nr/ tctnplum, arca , locus purui, 
m u nd us de clarus. A i\ duUeSo dtettur \Bd)CUtIC» 
*r (b niiic in Der Jfr6bt/ horrcum pendle, ^or n» 
©cr|kn J^.ifcr)d):imc / granarium , horrcum 
^frumentartum. Jg>CllRf>CUiiC i iacmle. 9Bt|b» 
iT^fq^CUnc / horrcum Tyltaricuin. ©(fyucrlcin/ 
X>a& I dimm. horrcolum. 
£d)icrcn / a ödjeuren / purgare , darefacere 1 
w « \5 (frier / citrus , Ii nc fece ! 5f i iure r4i i 
«ccurtimL 

^cfciirrcn /b* ©dorren r/?coiiigerc frumen- 

rum. (ftnfcfrorrcn / in horrco condere frugem. 
Ii ©CfJCUr. ün^c ^rcnVr ttiam ©(frorf /* <Scf>UTf/ 
pjopr. agncola , rtifticus , frA Jan Je pro fordido» 
ignavo a avaro , homine nihüt, & conttmntnAc 
cotuHtion'u babrri capü. In Je ©(frllff t rfO / avari» 
tia, forduici,Ö'f cfrurFif(fr /viliflime, fordide. 
^chiivvcn rtiam eß per glaciempcdct lubricare, 
lubricannbus pedtbus fummam gladem pcrlabi, 

i. t. auf Dem €ife fdjurrm. J 

@Cf)Ut^n / prorucre , trudere , ferire, commo- 
verc, pungere, fodere, ftimularc, concitarc 
Compoj. äiiffcfrnrf n / irrirare. gwer aiift'cfrürcn/ 
exciurefocum, flammam proricare ,metaph.A- 
citur de fediiione,not*tqi tumulcum conflare ,tur- 
bam cicre, concierc, coocicarc. Qat feilet 
n T'il> i'i t'til / ignem difljparc , perturbare , ditficc- 
rc.dispergCTC. 3ucfd)iil'Cn7 inft gare, impcllc- 
re 1 inflammarc , oleum affunderc. 

Sd>crflm/ er ©cbörgen/ tdem ^ e<jjö^ 

r«t/ trudere, 85* irritare, urgere, impellcrc. 
i. "wp/'-ÄM ■ /M-«' juefefrergen / adduecre, allicere. 
Sbfnfd}crqctl / advcheTe, attrahexc. SBcg /i-pe 
J^»tm?cafd)CT9<n/propellcre. 3 
©efrerguug / Die/ * ons ©cfrcrqfn / incitatio , ir- 

ritatio. 9Inf(frcrgun(J / impulfus. fiext' five 
5ßcgf(fr(rgun3 / propulfio &vulg6abflr*klio. 

@d)erfl / e£f@d>CrflC / Oet / liftor , appamor. 
ratclles , accenA». (f inem t>ni ©(frergen tttf 
J£)au* fCa>icf cn / citarc per prxeonem. 

©efebirj / Ofle/p/.Q5efcl)irW 1 vafa, inftrumen- 
ta.uteofilia. ©d)inunb©ffd)in/ infrrumenta 
rufrica. <&h\\)C\\ llllD filbcril töcfcfrift / vafa au- 
rea&argcnrca. ^ud)t'ltqcfd)in/ »aCa coqvina- 
ria. SKild)iK}(frin/camella. ©cf(frin mtCitOD 
J&anbl>abcn / vafa amphota. 3ri>in @c|'4>in/ 
v.» , fiade. .X)uppda(fd>in / vat duplex , dipo- 

ma. 2rinf<ie|d)in/ pocula. ISlafvrn @cf(frin/ 
ZU tt ij vafa 



1769 



1770 



vafe vier«, cryftallina. <Ct f>aCtHcl filbf Hl $ifd) 
. Qefd)H'J / abundat af-^cntö ciwArio. (*j C j"d) I V • t v l 1 
Knblid) fcftfn/ dttfponcrc , diftnbucrc vafa. ©(< 
fd)itilciu/ no b'n öc|"d)in(^cn / Da« / vafcu- 

lum , qvod etum pro *ctcndi$fumüur. i'o'ji Ad)ojji<&t/ Ö»^' furculofus, furcularis.fnr 
€>efd)in qfvaKioqvt pro compotatioDC pcmtitrVT culaceui.ÖTurculosi, rcpullcfccn* , a< 

Tupfer» /n*cfocrn ©eftin/mamema. a| 



renn is. Dififw» ri.u/« de homine grault Sf'procc- 
to tener* acratis. 3SlUUU(fyt)}i / fron» novclla, 
latus arboxt», palmcs novcllui. UbiTidjO^UliJ/ 
rutnpus, cradux. 



$C|$in/ fexramenra. $iniKU M c{)ii: vaüftan- 

* nca>cx plumbo albo fuio. virin «rojj iiiiiKu'- 
fd)in / ciborium. Rollern £rmf <j?f<&in / cyfli- 

biuoi. Srtlllfgrföta / excipulum. ÄlcineS 
£iinfu;e|d)inlcin/ poterium Samiolum. (J)Ut 
^kftbil'im.lfivP/ gcnio indulgere. UndeGaUi 
ücunl : t'.i irc bbnnc chere , carptre dulcis , ptrgrt' 
au*. 2ö<lB3cfc|)in/arnulluni. 

©efrirren / # ©d>ieren / *.f. toi <5ef<#in 
Atifkgen/ /«< "Mnftylrrcti/A (FinfebirrcH/ pinge- 

xe cq»o». 2ÜW|d[)icrciV Üibfd^icrcil / di» jüngere, 
jugö i'olvcrc jumenta. 

©cbeug / tf<Sd)ieg / fliegen / 3* 

fcfoeiie/ ön fd)ic^t|i/ * übeui;e(i/ r r Kbicjjct / * 
fdhu&t / twr fd)icjftn / jc. 2W> I W< ' * fd)i>|j*te/ 

V W) |d)l>pc /0jr4d)i>|f<i/ fruiicari, pullularc . gcrmi- 
nare. Compof. tarnen Juni frryvenltotd; 2liijd)h'|' 

- :i adhsercre . accrdccre , infptflärc , Alcdici vo- 
cant frtfaUtfare&fublimtr*. WfföltftW * 

jjfPVKbiC^cn / luccrcfcerccvalcfccrc .adolcfccic, 
grandcfccrc. X>«15 tflrtUt fdjiejiet auf/ hcxba| 
profilir. 5lU$fd)icicH / cnalu, progerminarc, 
»nixondem cftV.ndi , gemmarc , egennuurc. 
5or([d)ie$en/ incrcmcntacapere , inamplitudi- 

'^nem cxire,profcrpcrc. ^l<DeitCUm'|Cbiejji'n7 
" ^xegermirurc , repulfulare. 

£d)0&en / gfff^pßct / furculos agere , propere 
gerrnina, c/nicare , gemnus agerc, in arcicuTum 
jre »nodun^jemitterc. CompoJ &uf| CV- 
furfd)t>^VIl / pro<;edere , grandcfccrc , coalu. 

W ßve Vf ntfdFjof ;n/ furcuiare. ©a$5wrn fdjcf 
fff / txpomttir : Segercs coneipiune feinen , in fpi« 
catexeuot, criricum pullulai. " 
gd)p§u!t9 / * ^d)tf §un<r / I a. 64)ofcH/ & 

• r&^l^m/.^ipff^wpMmafctnJi, gerininacio, 

pullulatio , feutteaoo. 

' $jn*»'ß&W$tto>***l cyma.fureulus. @d)^> 
lein Ctfl1ft]CU ' humare talcas. iRcbeilf(ftcj/ne. 
pot. DirbCHfd)Df t fureulus vitigineus. »j'.iif- 
td)u6lin^/ 0«r/ valdc javenu, adolefccns, mino- 



cgemitnans 



dolcfccBf. 
rcpul!uiaos,tc* 



2ßicbiTfd)CBid)t/rtj 
Turgen«. 

(Scbeug / & ©ebieg / fct)tcgcu / 3$ 

l^icßc/ ^u fd)cu|vfi; & föiriMi / er idjcHft/* 
fjicf et/ wir fd)ic^cH/ k. 3tt} * fdjcVjc/ fl<* 
ff^CBcn / jaculari Taxa, rcla, globot. glaudcsp- 
cere, emittcic, dejicere , it. cum imperu ferri, ca- 
dere, volare. $5LU{CU l'd)tc6cil/ dtfco ludere. 

©er SJoticl föitfü hwä) Mc Ym t r.»ic ein \P frtl/ 
aTCScicUHmeper aera feruncar. »yitKi fd)ii^CU/ 
aves glandc nxl grandine , i. f. mit i\U(t» I oDOC 
Ädjrot/ pecere. 5ie ^Äeo dt tqrd : ißa^it 
fdjiC&t flb/ * btrab/aqva per Taxa dreurrnt. 2in. 
j'^iffien / levuer längere , ferire globuld. in 
flni)r|d)P§ener J5>ji|d)/xcrvutjacnJarton« uuua- 
tu». 3illilC)"d)P5CH iftrtft / partes in turno iom- 
paöi. !}|uf|(f)iCHcn/ displofionebombacdarum 
confumere. £r \)At alltb" fciu '^nlfcr UltD 
flUf^ffd)0^;n / pulrerem pyrium & piumbeos 
globalos eont'ccit omnci fcloporum exonera- 
itontbos. 2llWtd)icpc n/ intor(;*ere tclum, mi»- 
fltibu« incdlere, ejaculari longe. ^üi^icjtW 
etiamrß eltgerc , dcltgcrc, excetpere. ^rf4HCf» 
fen / probarc iclopum, rxpenri bombardx bo- 
niratem . L ti am Rftcftfc bcfcbic|?<n. €r i(t 
WOl bcfd)0§Cn/ egregie tnfiruclui eft tclii.Tr/ 
fetopis» i.'. exercitacus cd in tericndiihoftibut. 

£)it ©rubc ijltnit^itc bcfdjo^cn/ fo»ea terra 

replc« eft. (SltlfdjirBrn/ propr. tclum mrigerc, 
»ulncrarcglobulo, c^rerirc. (Stire ÖH(t>|C cmj 
fd)it'BCn excrccrcbombardam. Die COiJlUT ift 
eintK|d>0§en / murus proiapfus eft , preeep« in 
profundum mit. Sgrpt eiltfu^ie^CU / immitic. 
re « innerere maflam turno per praeiurnium. 

Öurd)fd)ie9cn / ßvt <grfd>ir|eu / trajuerc tclo, 

cooficere iagictis , transverberare glandibut. 
©Urebfebie^ene/u»«^/? milcere.difttngverc. vf in 
S&ud) mit roeipem tfiyir Dnrcbrd>ic§<n / iibrum 
chartä pur j diftingvexc. .Die Stauer mit einer 
Äll^el blird)ffftie§en/ murum cormenri jaexu rra- 
jicerc , ferrcö globo uansverberarc. Qort< 
fd>ieWCtt / pergexe volando, fluendo , jaciendo. 
gei)K & 3fjebcn|)iuf<f)iej(lr/ aberraxe jaau, ccceo 

iftü 



177 1 ®( 1772 



iclu impcllcrc. J^crfcf)lcpCIl / in huac tocum 
ccb jaccrc. j£erunDiT|'d)ietien/ dcorsüm t/er- 
lüm mittele. j£)infd)ICtjCU / idrm qvod fmpiex. 
j£>iH4bfd)ictk n/ cx Aifcrnis ininfima: Jjniuuit 
fcbtrwn / ex inftous in fuperna jaculari. J?\n- 
ubcrfd}i(ß(R/ transtnittercjacluin. SDJitteiuill' 
fdjieicn 1 fcopum, mc um attingetc , cjaculari in 
medium. O^r.d) idjicßcn fecundo locö difplo- 
derc. S5orfd)U'Bni autft: cß pruno loco jaculari. 
£1 l" tid;it fji U / incerimerc, uucidarc» confiecre 
jaüu. Ubcrtmfc^icBCtt/ defuper jacere. SJtT» 
fd)iCÜCtl - confumcrccdadt tägitra». (Ereilt fid) 
Vcrfd)P^i'll / dcüctunc cum tcla. Efi etiamidem 
ep>od hIfcf)iVßcii / tdum imbelle fine itlu couji- 
cerc. ^ci.fd)iet«n /longo jaäupetere. QQlC* 
DcrfC^IC pen / iterarc jaftum. 3u^f^ic§cn / feriö 
aliqvcm pctcre,4/f«ÖrüUf|'d)iitCH. %tvfökf> 
fen / laniarc , dilaniare ja :1h , 4/ub £11. jiccty 
fließen. 

©CtOf] / D€C/ mdaph. dicitur de amafio Ejfama- 
fia , ^T«/i amorit fagiträ fauciacus , aliud eß 0>C 
jby& Ö*r/* Das/ pl. GkfdjcBtV jaßus, jaculum, 
iagitta, telum, (piculum, iclopus, bombarda, 
omnuiU arma , /tvr tcla, qvibui ferimut , icimw, £5" 
iroi drjtniimm. 6<lbarfd)np. tXr / 55" &<W/ arcui 
automatus. Vergiftet t»xfd)0B tclum venena- 
tum. vcncnöinfcäum. jtfocllü) Öcf(l)0$/ fa- 
tale, mortiferum, lethiferum. 

l^)(j)U§ / fSS nonnunqvam etiam , fed minus reBi 

fd)C§ / cclt jatlus. Dicilur qvandoq t etiam $\t 
Scj^ifßung/ * DO* ©djiejjeitj' 9V*« pierumq^ 
iplum aclum fagitrandi Öf ejaculandi notant r 
cum <Sc^ll| <p°^t vulnus , L5" l*fioncm ex iclu 
yf^nr/. (£r bat einen (Scbtiji befommen / faucius, 
▼ulneratus eft globo plumbco. (££n)tU'e llid)( 
gut/ wenn alle (Bchntie treffen folfen / durum , m- 
cvicabilc, tk dcteftabilc forcr fatum , (1 omnes 
globorum miflus co irent , qvö jaciunrur. (£r 

bat ciüe £aq feine breo gcroiije <3cJr>fi§e/ qrolibet 

die terno cerco & nunqvam cmcnticntciclu tu- 

tu» cd. Einern einen v£ d>iiB aoxbalten / pericu- 

lo jaftüs fc exponcre, fub iclum fe darc. 9111* 
«f llfd)llj{ / oculi morficamr» , virido igne fla- 
grantes. 9hffd)H§/ ehClio ,t>id.&C*ii$ / infrk 
proxim'r. ÜgOQenfcfoUf} / propr. reli p&M , Ö" fa- 
gi(i*mi(Ius, jr« tc^us. I/. libratio arcuata. In 
tonlrtBxbtu Mutem dicitur averfio. i&fldl)Vnf(!)U$/ 
iaua (<lof i t Mt SKuafcunfdjuB / fiftulat fcxxcas 



maions, Vi(iolenfri)u§/ miiwrii. Äarfaun<tt» 
fcJjuf / tormentoruro. gebUd)of / iüw cacui, 
jaclus inams, aberrans, tclum imbelle. gre< 
tVtfd}UB/ jaclus temerariut, audax. greuDeiU 
rd)iüj/ tc!>. vui. $re »fdjuH / i^us fixus, indnbi. 
tatus. J/.jaau»liber,adjeclaf. Jjxjubt Ännfi» 
& ?D?et|ieifcftii^/ infignis, «. er c 1 ll. rr 11s, artificialtl. 
^0niQ^fd)n§/ rcgiu«, viftor, uunni.i arce dire- 
ctus. gifbl?rd;il^ vulnus amorii. 3iC^n{cj)ui ' 
torrens, duvics. rtinnpclfdjUB/ propr. idtus fu- 
bnus, fubitar üs, alias impetus, irruptio, ineur- 
Ais , aHu ms. ^ o;i h. v, fdüiji / cango cx intuitu 
folis. <StCincufd)U§ / ftdla cadem. tr(tKt> 
f<f>uf / tormenti fragor. 3Bülfoinmenfd)ifge/ 
tormenrorum boatus feftivi, & gratulabundi. 
<&circnfdjUp/ fragmen nubiom. 

(gcbli^f / X>it/ piur. ©Ci)U^en/ jaculator, fa- 
gittariui, venacor. (£in tjCtDt^er <3c|>Ü^</ arcu 
pollens , (ägitrarum ufu perirus. Un>;eiiMticr 
trd)Hf?e/ jaculator crcmulus, inccrtui. ©er 
Mint* ^d)nfte / Amor, Cupido, Vtntris fllhu. 
<£d)nr 2 C ont .pinhlltl / adrum fagirtarii, arcite- 
nem , Chiron. ^ chi-.f- c in ftholif tham dicitur 
Vitium, erratum in cxercitiis fcholafticis , fo- 
lacitmus« fphalma, menda. "Ol b C |d'ill?e / «u 
runculus, elcmcncarius , alpbabetarius. ^p; 
genfdjllrje/ragittariuf in freie. 06#fCH(W^C/ 
bombardarius. 4>.iFv rifcl)nt?c / feiopeuriu«. 
Jeibldjllrje/faicllcs . curtos fclopcrarius, pratro» 
rianns. £teb£|'d?tVje / Anteros, arciccncns Ida- 
lius , aliger Paphius. ?0?ci|ier fror ^linjtfd)H?e/ 
jaculandiartilex , certos iclrut iterans. tnuipcilj 
fd>UQe/)aculator inexpertus, ignobilis, inglo- 
riu«. ^i|bfd)fl$e/ jaculacor ferarum, falcua- 
riu»,^Tenator im freie. <Bdt)i\t$a\rtjmMc:<ntur 
curfores, acccnH.circumpcdcs, un.it ^Inrfcfjiifee/ 
fixt ;53o^frf):i$e/ accenfui campeftris ,aiiks fy\t)t 
fd)ÜQe. Snviri ^vaü i cribunos cemurionii ST 
mc ca tor is. £d)fi ^uw 1 1> l« / famina arciccncns» 
jacularrix , venamx ,53* venatoris uxor. 

^(bllrJerCO I D> e / •»••* iv-urandi, artiflcium balU« 
ftartum, pyrotechnica. It. machinarum bellica* 
rum apparacus , alikt 2Jr?clcy/ GaU. ai trillerte, 
commeatus balliftarius. QlbcfcfjK^eret) / titou- 
ninm , imperitia , barbarici. 

ed)fif?idi( / ^d)icp(nv"f / & (5c6{c§id)f lad). adv. 
lt. fd)ie§erliti)/ & fd)i('6ent> / mi(Hlit,jaculans , te- 
lum immiuem. <Sd)it?}enbe v^ferneu / ftcll« 

cadentes, mtttorum. Qd)U$i<l)tt ten/ ignef 
I miililcs ,radii nitrati. 

X t ( et in ©cfdjufj/ 



1773 ® c 

©Cfd)Üfc / y®CfftU߀ / X>ae fplur. ®t f*Üf]C/ 
fclopus, bombarda.machmac bcllics*,iormen- 
tariac , tormentum. £cr Äcnfcr itf mit tveff* 
lidjcm ©cfttfifc (hotä Jicitur artollercy) »er* 

fcfoen/ C.xfar machinis bellias inftruftiffimus cfV, 
plurimum valctrc tormcntariS.apparatu xiko- 
rum tonnen rorum firmißimus cft. ©roj) C5c> 
fchflfc/ ballirtacgrandiorci, tormenta muralia, 
/ru obfidiorulia, bahlifci. Äldll @cf*ft V tor " 
menta caftrenfia ,five campeftr ia , -vulgojakona. 
(Eifern (5cfd)ll| / tormenta ferrea. gfreta Hin 
©c/dt)U^/ aenca. £ct>CMC/ coriacca. 6tm| 
fliegen / tormenta militaria ex aerecaldarioiun- 
dcre,/Ft*con8are. föefcbuß pflanjen/ poft cra- 
titias gerras loeare. GkflQfii laDfH/ iarcirc pul- 
vere fulphureö fcrreisqve globis. ^cfd^ut W' 

fen / !o rfrennen / fivt fliegen / disploderc. 

©d)icf / fd)irfcn/ gefdjicfct / wim*.\« 

gare, ablcgarc, amandare , tf. aprarc, con venire, 
deecre , Ö* parare , accingi , providerc : vanai 
enim habet fignifkationtt. ginm in b\C 55>c!t 
fd)i(f cn / peregre aliqvcm mitterc. Sieb III t»IC 
(Welt ffbirffll/ rempori infervire. ©mm ©<• 
f(t)cnfc fcbicfcit / mictere muncra. ©ic ©C' 
f(l)cnfc fttfcftfölttöt/ hjccmunufciila fu/Kci- 
entia non funt. tgief) auf bie DCtifc fetycf cn / ad 
iter ic accingere. (£$ fd)icf( fiefr nid)t icfccimaiw 
|U aller (et) / non ex omni ligno Mercutiui ex- 
fculpitur. Q3cn ©Ott febief t / tan mattycr gc» 
fd)icf t / qvem Deus vocat , hunc ipfum idoneum 
»eddit, alias : a Deo vocatus, rite paratui. 3ßa$ 
fcn fcüfl ftU / fd)icf t fid) fclbjt wol / vocatus atqvc 
non vocatus Deus a 'ehr. %$K& ©Ott fd)itttV 
fü bin id) tfcTtillu'qt / qvö nos fata irahunt re- 
crahuntqve, fcqvamur, Slllf alle? ijrfd)icf f / ad 
omnia paratus. UllCjfldjifJt' meptus, rudw. 

<£d)icfcr / ©er / & «Schitfcrinn / w« / mas , & fb> 

mina mittens.ablcgans, -vulgbVrimifalif , mr/ius 
auftor Ö'auärix, mandator. 

Gfttifetg / M€/ & Da» Schiefen / miffus , miflio, 
legario , it. aptiludo , five latituits aptum , K'com- 
modiras , apparatus , dcügnatio operis , appara- 
tio: iuapparatiorM/rmMe^idjirfc^ieiHng. @0t» 
t(i Schierling / Providentia divina. (£inc l3d)i» 
rFnnn tilbn / legationem mitterc. Sef)icfiina, 
aus 2luDaehr / legatio votiva. Schill nna jum 
Äricqe / apparatu« bellicus. Stfrcrcn* 
fijiclcn/ tß lnßa, cr>w pueti globuloi fiüiit« info- 
i>ram mittunt. 



1774- 



90M baff / Schief idbt l «4 &*dv. miffili», apttu. 
idoneus, commodus, & : apte, anpofitc »aecom- 
modare , «onvenienter. i|l nif^t fd}icilid) 
lum ©eborfam / imperirus eft obfcqvi. Unff^icf ; 
liäV ineprus , inconcinnus , * tnepte. 
®ClCi}irf / *OS / ptor. @Cfd)icf 1 1 propr. qvidem 
U. tß qvod miflio , legatio : in fttrit tarnen ex- 
poniiur factum , tiimirun; qveda Dtocuift mittitttr, 
i. f. dcvretum ^ voluntas divma. unt?Ct» 
BlCÜ)lid)C (3cf<f)icT/ inexfupeTabjlis vis fati. ©a< 

cwi4f©cfd)ict bot ti iilfo mitaebrrtf^f / hoc cx 

omni aBtcrnttate definitum eft fataliter. ^9 
tattC^Daö fölticf bcfd?10Kfn / h*c perpetuis nc- 
xibus Sc immobili fueranr ncccdttatc devinda. 

<5cfd)idli4> / * ©cfdf>tcf C / &*Jt*rb. aptus, 
conveniens »deecns, concinnus« aecommoda- 
tus , appofitus, £5*: apte, dcccnrcr, concinne, ap- 
poiitc , diatur a 0dncf CM / qvia qvi mittitur , prtf 
idoneö habetur. 5fi (Sif(^ictt/ ttiam fumitur yo 
do£lo , perico , habili .exeixirato , promro. Vfin 
0Cf(|}i(ftcr 3Jfann / cuivis tempori & cujusvis 
ccinporishomo, it. per i tus, E^cclcbris ingenii 
vir. ^fd&«dI»d)C<3j>rud)IP^rfcr/ proverbia op- 

portuncaptata. Un»jcf(t>icft/ & Ünaffd)uHid)/ 

inept«is . infeitus , minime aptus , abfurdus , in- 
concinnu«, irapentus, 85': inepte , abfurdc, in- 
cempe(live,pr?cpoftetc, infubide. Utl0Cf(t|l(f> 
t(i $<i}fl)rcil / flolida , impudcnsqve poßula- 

CMu 

(3rfd|)icHi((fct(/t)if / aptitudo.concinnitas ,con- 
cionirudo , habilitas, conveuienria , congruen- 
cia,t/. crudjtio. doßrina , literatura , facultas. 
Öcfd)iciltd)fctt im iXcbcn / oratoriavis diccndi, 
facundiaflorens (^cfd)icflid)Fcie ill bitten/ ac 
commodatio. ©vr^c C*5t fc() icfl ic^>f c 1 1 / altirtima 
eruduio. l|n0ffd;icflid)ffif/inconcinnitas,in- 
fipientia t ru(licitas , ineptia. 
Cibfcbtctcn / 65" Q3crfdyictcn / ablcgare , delegarc. 
amandare aliqvem. (Sffantcn abfebitfrn / mit- 
terc legatos. 9lb.icfd)icn / five vfrfchicf ( wer» 
öcny legationem obire, aeeipere , fumere. habe- 
re. 2lb|"cf)icfuihv * 5Jcrfd)icf t»ie / le gano, 
miflRo. 3lb(jcf(ticffcr / & 53crfd)uf kr / miflus, 
legatui.dcputatus. grict>cn^abijcfd)icffcr/ ca- 
duccator. Qlbacfl&icficr )u Ärifg w b griebe/ 
feciaii«. Bfr £>r(/töo bic 5lbgrf(fetcf tc cingetti^ 

HMcf 11 Werben / grxeoftafis, lectu, ubinatnnvm 
fubßßtrtnt legaii äd Stnatr-v miß» ( Rom*. ) 
3lllfd)icfen/ aecommodarefe, apure, attemperare, 
conformarc , it. accingi , paraft, inßrucrc, prx- 

medi- 



1776 



mcditan , cogiure. (£nca* $11 einer <3ad)c «m 
fcf)ufrcn/ concinnare aliqvwfad rem. irtcbjur 
^d)lacf>t anfcfttcteit/ inpr*liumaccingi, apure 
fc pugnac. (klieren anRI>uK*n / ornarc $ in- 
ftrucre, ö appararcconvivium. 2lnfd)i(fling/ 
aecommodauo, apparatio. 

UirTd)icf en / ©raufi * i^Gt>roiif(cI>icFeii/ U. ftre rß 
<juo.i 2lnf<frirfttt/ pracincdiun , accingi. (£3 
fct>ccf Ct fld) liiert DarilUfV uon convenu, qvadrat, 
cohacrcc, conibnat, eft incommodum, inconfor 
ir.c , indecorum , mintme aecorumodatum. 
JgHcTauf h.iihi bid) jnfdjkicn/ Iwec multo ante 
med ic rix, huctcp.ucs, hxecogites, adhaecte 
cxcrccat. 2ßic »iiltc feilen uns auf ben ^Ibfc^uD 
febutvn / inapiamu» in> icncccucc vau colh- 



LClCr 



SUüsfd/ufcn/ JfrttMlt &ßinauö|'d)iefen/amandare, 
ablcgatc , cmictcrc (£iaen an feine flott au*' 
f^urt'n/ dclcgarc , judicem mirtcre, vuarium 
profedare. .\euei auf alle c tc \mi autffehjcfi a, 
ci^vic«s circum agiosdimitterc. Ji.i-.-.U'i'u'-.if.:;' 
t>ct / Emilläcius , amandatus. •2ii;:|u)uhi!ia 
Die / cinulio, arrundatio. (£incil in DU 2Belt 
b\\. m&fdjiiien cxcru.iercaliqvcm adulcima ter- 
rae loca, proeul amandarc Oft Ulli) Vielfältig 
(Ul fvhiii.il miiliculare, i.e. crebrö, permultum» 
frcv]vcntcr, ££qväm fcpilTimc mitterc. 
^(fd)lttcn / fropr. eft allcgare. glHCII bcfrfjtcf Cll/ 
«uncium ad aliqvcm allcgare , deinde : ad folli- 
citandum aliqvcm dimitrere. In ßreie autem iß 
adornare, viamtSbi muntre adaliqvid, ranoncs 
foas aecommodare ad rem qvandam. Hillen 
<inct Kcbe nXflfU b{fcf)icfcn / inqvircre, anq vire- 
o ic.cxplorare vencatem concumcliar per bonos 
▼iio«, injuriam ad disqnfirionem vocare. t3fin 
J^U$befd)ifJen/pro»idcrc rebus ini*. rem fa- 
miliarcmconfrituere, curare. Q3e|d)K"fer' fcet7 
inJagator ,exq*»fieor , icrutator , vifor , veftiga- 
tor. lJ(fct)»Cflin9/Die/ disqvilicio,mdago 
cura,^provifio. 

55»? nftbitff n / 3Bif> & 5c<benfrnirfeu/ "«» mitterc. 
pantrr , fimul E# in comiratu ablegare. <?r ift 
imtflef<J)irf et / legaiionn comes eft. (£f finö Cin 

jgKiiifea Seilte mitatfebiefet twvpen / gtegatim 
roirti funr. <£$ itf mir ein (Sefefriif Darben ge* 

jd)t(f(t rcorbfie / munufcuhim adjun£tum crar. 
«bilXJtfÄicf CCr / Oer / dclcgatuo, robdclegatus, 
commirtariui. 
©nrd)fd}ictcn/ transmittcre, transportar«, trans- 
ft«c. 



^ntaegen» five £>cgen|'tt)l(fen / obvum muecre. 
€ntgegengefti)icfet tverDeH 1 obvum procedere, 
prodire, ob^iamalicui dare, & fette (c(e. vi : v 
tfi mit<ntQtqenü<\ä)iÜtmKbtn/ advcrfMin mihi 
null us vc ii it. 

(etinfebiefen / !>i- einfrieren / id. qvod fmplrx&d)0 
efe»/ aecommodare fe. Cf^an tTlup |id) m Die 
Seit fd)icf cn / remponbus aflenciendum. vi'V bat 
lieb in Den(D?ann m<\ fd)iiten gelernet/ ad c m 
viri \ u 1 11 n rarem nucumqvc apprim^ ac lotum (c 
converrus ei>. Cfr tDCOB 1 1 (!) twl Dr ein j 11 1 d)i d ,11, 
haurqvaqvam rudis cit iradandi rem iilam. 
(|uifcni(tuug/ Ote/ aptitudo, aecommodatio. 
<£iil)'cpietli(t) / «v- appofitui »congruent , deecns, 
eonveniens , idoneus , gfT 1 appofitc , percom- 
inodcr 

^OTtrd)icfcnv amandare.ablegarciY.rcIegare, pro- 
fenbere * deporrarc, jv.t tttam dicuntur : ^rttf 
€le uö furtfd)kfrn / Wit c d)in:y f fortfc&icrcn/ 
cum mala gracu dimicecre. jrb habe bcn3)0> 
(en iteaf* fi>rtaefd)i(rt'C / proper« extrud ubclla- 
rium. ^i>r(fd>iching' Ol«/ dinuilio, amandatio. 
^orf .U'iv'bi .} f ee. amandacus. 

3flf » (tve 3JcrpJ)irfert / praenn teere , fW etiam dici- 
tut Vor»;»; Ö J Vorauß; 1/. aftwtpfft&f cn/ 
praemandare. (Einen ^ot c» »or.. »lelnel en nun- 
cium prjcmittcrc. Sßotangcfehietter/ ©er/ prae- 

nunciut, prxrnidus. 

^erfd)i(fen / allcgare. ^er ftieftfer h.u berge« 

fd)i(te(/ judex mißt acecr/i tum ce, vocari cejuc- 
Hr. \£g fint) ^iefaute bergefebief er / legati huc 
miiüfunt. ^)erg<fcbicfter/Ocr/lcgacus. ^er< 
febirhing/ iegatio* 

^>infd)u(en/ ablegare. ^in unb he rfcbkFrn / ulrro 
euröc^ve mitterc. bin iu ihm aefdjicf et/ 

acecriitum cum mifi. (Er bat Um in ein anber 
{eben hingefebniet/ rebus humanis eumexemit, 
vitä cxpulic. 

J^eröinfebicien/ & Umfebiifeit/ eixetrmmittere. 
lenbbalben naeböelte nmfebiefen/ad folliciwn- 
dam pecunum paHlm fugiratorcs mitterc. 

COfprbbrcnner im ßanDe berfimfcbicfen/ incendia- 

rios per provinciam ulrröcirröqve transmittc- 
re. Umfdjicf Ulig/ Ol?/ convoeatio, antiifv.in- 
ctlätb. 

%ld)fif)fcfen7 deindepoftbaec, poftmodum.po- 
ftremo. poitliminiomittere> it. aecommodare, 
obfer vare , curare. £icb IlO.cb Ctnrn fd)|(1en/ 
colcre aliqvcm, ad nut»m alicüjus viverc. (£i< 

Rem IhSv Briefe nacbfcbicreu / nueuli» mfamia? 

all- 



1777 



1778 



aliqvcm afpergcre, ad intamiam alicujus lirc- 
zai fcriberc. |i flH)tt( C* bald nad)|d)ilfcn/ pau- 
cisdicbus *d nulluni, erat. 

Aliud rß Übrig /»w Drubcrfdjidcn / piui , am 
plius , ubenus mietete. Igr bat nod) (Seit bru< 
D(ri\(|d}iffct / plus pecuni« addidie , tuprä ad- 
jecu. Ul«cr|"ciicfun9;l>rt/rran*mu5o. ©ru* 
brn'djicfllili)/ au&arium t additameritum , ad- 
jcrtio. Ubcrqcfd)l(tCt / ttiam eß doörina abun- 
dzns,ftcut4>H\H(i<S)i^t/(cmido(kuu 

Qi3cffa|d)!Cf(lt/ longius ablegare , ulteriüs mittete. 
|'d)i(fet tlid>t »<iter/ non qvadratam- 
phus. 08 ii tid) l ii vor gefftiefet bat/ fd)icfef | ■ 0 
tat nicht weitet / olim pulchra dt decora » hodie 
abfurda & abfona videnrur. 

93Jieberf<bi(rcn/ dt 3urftrt|4>icfcn / remitiere . re- 
ttb amandare-, fonificat ettam folrcre dcbitum, 
nomendiflölverc , fidem fuam liberarc . reddere 
pecuaiam , fivr aliam tcm. 
ti< /rcmiffio, rctributio, redhibitio. reddmo. 
fÜ>icöcrfd>icfer/ t)tv reddcni.rcniuncrans, red- 
hofticni. dÜutXrocfc^icfC / remiflui , redhi- 
bicui. 

BfffAfcttN / nitro citroqve mittendo moleitum 
ctfc, ftcqventibus miflionibusmolcftiam exhi- 
bei c , f: ur fauidio efle alieui. vr r jerftbitf t ßtb 
ja Den ganzen 2ag/ totoi dm miflitando)ru mi«- 
llcHlando confumit, (Eine verbrü&licbc 3<v> 

frbiif lin-.l / mitlio (rcqvens odiofa. 
Qucidsi fctt/proyr, mutcre, mandare ad aliqvcm, 
. ii adornare , \S m ftecir con rivium apparare , i/t 

inrtruere. ©er sßraut 23ater Riefet trcfilid) 

llir J£i)d)«it JUC/ nugnifice , tplcndideq» nuptia- 
le* omat cpulas. £r |'d)ici« fid) nidjt DiUjU/ ad 
haue rem non probe eft aftc&o«. 

3u|animen yiw UnbcrdnanDcrftbitfen/ unaft fi- 
mul [mittere t it. convocare, adjungerc , aflocia- 
re. 3ufammenf(f)itf lina / ÖtC / con rocatio , con- 
v c n cus , congreuus . com 1 ratui. 

®(j)0Cf / X>a» / p/ ^(fcOCf e / fexagena , nume- 
rtu (exd - nii continens. Idtb dicitur a djiilt'li/ 
qviä , antrqvim mittat ur , nttmtrari folft. in 
t2d)0Cf <£ocr/ fexagena ovorum. Sin halb 
tr J > 0 1 r / fexagena dtmidiata , dimidium fexage- 
nx, 7 v*fi du tu trtctnA. (£in alt iSdjöCf / *iccna, 
/Ic«t ein neu 6d)oct / fexagena. (gin ?attfd)ccr7 
qvindena. (Ein par <BÖ)cd/ du« fexagenx, par 
rcsagenatum. <8ilbfrfcr)Dtf t tHem qvod Heu 
©eteef . *rtii<|>o(f /ftufotiii fS^f^oef / 



proptrrcultumm Carduus fattvus "w/altilis, cina- 
ra, leolymus, (Vrobtlua. 
rtbötti'n/ perfexaginranumerare, tu 0ctioef ett 
u-rrl»-« /; :i* lufammenUQsn. Qai 6ktreibi# 
|d) lUk'tl / coagercre fafeiculos frumenti fexagc- 

noi. Compof futa : 3iu$i'd?ocf en/ & 33erfd)ocftn/ 

Memfa qvoj »3d?0(t'f n mutant. 
Ä(b0(tid)t/ ai). fexageni , &U t q'vodftrJexagnM 

dttrrmmAtur'. vrchoiHcJ>t / /ive 0cho<f<a 
schien/ fexagenario numero coacervare. 
^d?ld)t / f(i^ict)«n / getfttCfctet / ordinäre, 
digerere, componere, difponere, rß k &d)idtjn/ 
qtatenm dectrt vd convtnire fignat, ^'Ünfitif^ 
|d)id)tcn/ digefta arciftciotc componccc. CoMftß 
3lb|d)id)fni / in ordtnemadducere, aliqvidor- 
dinc diiting vere, di fponere, moderari, infttucre. 
JDfcf Arbeit abfd)id)ten / laborum gradut ta- 
cere. 

v3d)id)tcr/ ^et / moderator, atbiter, ordinator , 9 
in re mtUÜici prxki, fivr praefcclus todina:, dhkf 
0und;trt1CljlCt:/ qvi rtiam exponitur operarura 

fcriba. 

g<\)llS)t/*it/plur. 6t^i*tnt/cla(n$, feric», ordo, 
diipofitio , nonnunoyam et'.tan ^d>t<btun4 / OK/ 
ordinatio, dicitur. £<3)i<S)t ma^CU/ propr. ordinc 
coliocarc, in otdinem adducerc , in [freit »utrrn 
fumiturpro fenari . qvicfccre a laboribus , ijv*nd0 
mim AgticoU per manivvlos ,fltuei £5* metufiuep 
diftonunt , Um labrrma fuü colophonem additnt. 
Ii: re metaUuA V?d)id)t dicitur opera , £5* rcbt 

^d)itbf/ heluarioi uttde: wttt bicrebe <?d)id)t 
ferjfii / fn>r 6ber X>em Ächlemm^tnben axbiU 
ten/ pergrarcari, popmati. Port o ^cf)id)t / id. 

eß tjvod 6c&ei&unj/ unde ©uterfd)i(bt / dmfio 

bonorum. 

ecbidjtig/ * (?d)iu^ti(fef / «dj.&sdv ordine.or- 
dinatim, diftinfte, diftribute , it. compofitus, ia- 

(1 1 1: : t u5 . difpoflrus, ordinatus. 

©ebieby fcMcben/ « *iu naiss ^d)öu^ 
ben/ e @d)ubcu/ 3« f*Kbe/ du m> 

beft; & fcf>citbefc €r fd)if bet/ & feheubet/ tt>ir f" tb«- 
ben/ je. 3* |d)ob/ & Icbub/ 3d) |"d)6bef & fd;ube / 

qefeboben / qcfd)aubt / * acfd)Ubt / truderc , pcl- 
lere , traducere , rapere , Ö* melaph. currcre ,cur- 
fere, curfitare , provolarc ad aliqvem ,/«* curfu 
tenderc* ii. vorare,avide manducarc, $3* come- 
derc« ptxctpuc in compofitk. £>as ^ebcUdc bat 
fub ^ettbclnn / xdificium iftud fede faa convul. 
iiioi. coropag»bus,/fti compagimbut folucum, 

^laxa- 



79 ®C 1780 



! iaxatum cft. ©ic £d)uli> von ftcfr f<&icoen/ 

ilparn amovcrc, in ahum denvarc, five trans- 
rre. ©Cf\ir »011 füfc fdjicbc«/ propiilfare, & 
:lkre periculura. Slrbcit »IM ficj) fcbu'ben/ onc- 
1 objc&a amoJin. ßtqd fqjicbcn / mctuJas 
rcutcre , trunculosluforiofrdcturbaxc, dcjucrc, 
cnilisludcre. , , 

icbtr / &er / * ©ßickrinn / W«/ mas, & fe- 

inatruden«, propclUni. tfcjclfcfyirbcr/ lu- 
r mecularum 1 /•'.'< ciunculprum. <3 d)hbtT 
iam olim Antbatur Studxofw tiovititu , vulgo Pcn- 
llis, qtri mtrA annum domum trmeatat atq. dam in 
\tnam fe fubduetbat , yvafi daferror aeademiae, 
'jtuMmui. £ ü)[ c bei Uni / 000/delicatulus, ne- 
nuiue , pacriam ante tempus revifens. 

ic6un^y öw, c?0«6 vSd>icbcn / ©cfcaubung/ 

IC/ volutio, traft us, volutatio, voluratus, pro- 
ultlo • amocio , propulfus , propulfatio , rnoli* 
ien tum , molicio. tffqelfcpit'blina / trunculo- 
im ludus , metularum Infus. ©IddjfC&ifblllHJ/ 
qvamentum. rununfdjicbutti}/ in obliqtum 
ttrattio. 

^biä>t/ @*icb/@*ieF/ tfSAetf/ 

adverb. propr. trufatiü« , fedfreqventius po- 
.':<> pro : obliqtu$ , transverfus , dctortus,ob- 
ipus. (Ein fcfocffcr Äfrl/ homo detortis cru- 
bu«. (?<J)Cif ©cfi<t)f / limi oculi , five rerorti, 
valts habtnt paeci ^ Strabones fru lufciHofi. 
$<&icbi(f)tc9$ctnc / loripedcs , compernes , vari, 
i* ral|i. &<5)icbiÖ)tCT ©1IH1J / motus obliqvu«. 

;d)icfe -öofjcr / H n * |r«i?«a. Griffet 

>atf / eollum obftipum. ^djtcfcr (Sinn/ ani- 
ius iniqvus , perverfus. &d)icfaltA ttxam Hia- 
Öo fp»r/«r <£(&ff / & 6<f)ö7/ curvatus. <£<$6fc 
: pif£C/cufpts curvara. 

jiefbeft 'tue / #das Schiefe / 8£ (Scfccffe / cur 

itas , obhqviras.flcxusjcurvamcn , curvacura. 

J)cifclen/». r. ©cfceif/ /h* Sdnef geben/ 

laudicarc , difi ort is cruribus incederc , varicari, 
mpedem eile , vacillarc grcflu, nucare. Sea 
:d)Cif\lCB/ * <£4)icfd<ti / ttiam intnpretantur 
eclinare potum compotori, par pari non rc- 
rrc in bibendo. Hmc <r d)i ifdmu} / Die/ clau- 
irai , claudicacio , ö" (£d}cifcliuyt / claudi- 

lnl * 3S' 1 ** 

f)ief<t / ^er / propr. tfl aflula , # lapis (ciiTtlis, 
tj 'is ardeuam apptiUnt > qvs tamtn rtÜitu vaca- 
tr lapji Lydiui , blauer ^4)tcftt / vtnit<h a 



&d)itf/fvM ardeft* cbltqvt ponar.lur in te&Uin- 
ßtr fqvapiarumi.binc gc&irfcr auf t>(tt\ kaufet/ 
per mttapb.funt furfmes capitii, 3flnfcjirf<r/ 
tcila deutit, ^bufivi ^(S)i(iet <pjo& eß impc- 
tus iracundiae , Arne ; €inen ^d)icfcc oaben/ in- 
dignabundum , obftmatä iracundia eile , ümuU 
tatemeum aliqvöexexccrc, 
^"C^iefcm / Andere , feindere. //. irriratum , p€r- 
motum , correptum irä erte, de potefrate exirc. 
21utffd)icfcrn / iras contundere, mdignationem 
mollirare. 

tgc^ic fever / DCt / feinden» , finden* , it. aemulus , t+ 
mulacor , invidiofus , indignabundui , ofor. 
(§d)iefcT(ntt / DU/ foemina indignabunda , trux, 
(tomachoü , propr. ejfet fcaJptor, fivt lapicida la- 
pidiscyanci. j 

©(Lieferung/ feiffio, firtio, £iTura,r/.ir>dignatio, 
fimultas, aemulatio infenfa, & ira preffa, ani- 
miqTC feabitudo, propr. caefiolapidit lazuli ,/ive 

firtJlis,«/iäj Dae eebiefern/ * @iüfcrbrec^<B. 
vr ebtera uj / & edjuicncbr / 44 fciililis , fiMilig, 1/. 
odiö incenfus, mdignabundus, ad indignario- 
nem pronus, aculcatus , fubiratus , amarus , diS- 
ficilis, afper. S<feicfcric^tC Briefe / ftornacho- 
fiores literat. 

®CbicpCU/ propr. protrudere, propcllcre, mtta- 
vhor. fallcre , infidias Aruere , inde compof. 55c 
fd)ii"pCH/ fabneam ad movere, fycophantias in- 
ftruere, binc n'n^cfd)(evcr/ deeeptor, flraiida- 
tor, inplanator. ^ffcljicvung / tue/ illufio, 
circunotentio , defraudatio» deeeptio, ^5* 53c?« 
fd)if pid)f / a Aj. fraudulcntus , fallax , fubdolus. 

»3 rf)»b / Per / pulius , traftus , voluiio , promotio, 
1/. niu», öTddatio. C?iq(n (Bc^ub tnbn/ pro- 
vehi , propclli , prorrudi. ©nrn <£d)\lb qtb<llf 
protrudere, propcllcre. rfnCOI ©d)UL7 
uno motu. <Sd)llb rtxam Aicitur fafeis ftraminis, 
(Bd)ttb&hQ\)/&JCU> tß pignoratio ciT»dam per- 
petrati criminit in memoriam, alias 0d?Muf/ 
cyRecbufc^ub. 

fl 'fd)iPPCt/ paU !c* Are, rutro tollere, &'afpor- 
tare. Compof. >21bfd)UppCH / 2JÜC*J- & ^)imt?ül 
fdjüppen / rW. r/? , nun. auferre , cripere , ita Jvrt« 
K^flppcn protrudere. ^UiT^upPt'n / terra con- 
tegere | humi abdere. 
8d)upp< / & (Sö^PPC/ ^/ P a,a » ruf rum » bati lliim, 
i/.c)eaio, amotio. <5c|)üppc bclommctl/ 

repullam patt , rejici , repud un. ^ 
Hu 11 1111 



I78i 



1782 



Ödjfeppt 1 fiiblaiio > cje&io, ttnocio , Jcvaclo, 
qvxpalädr rucro fit. &iitid)ip*un*/&£tm»cd' 
Vdjippung / dctmbaiio, cxpulüo, & fMtufeft 
•fttxlegaiio. 

c^g^cljUPf /porcicu», npbUar. Diu/ur dun» 
£d)uppcr / iui.it £d)upritw Det/ capronse. 

Sunt crtwtßi capiii Anterior ti inß Ar. nubilarh cujm ■ 
dum. Hrnc tili sScf)Upf fy\XV tß manipulus er i- 
nium t «.«u§ iiS*». «ÖO^ifd)opf/ crifta. Uber» 
(rtwpf / projeüum coronarum incolumnts , aijii 
Gcfimafoii». 2Jorf<&0PI/. vcftibuium , pro- 
tjtytuajf ptopylatum. üorv>.moÄ 

@d)6be / Oü/ dni <2d)itec 55rof /mtäo pmis j 
in turnum , femd atif «inmfll Cirt Bccfcr in 
fcen »«cTofcn febicbet / i»^ <*»n<ur edjobtr/ 
a«r / ffcues. €in @Aobcr £<ii / fr* £cu|d)?. 
Her / v*i ttum diamt jp<ii(cbochf 11/ * &»«lincj/ 
ntttafcm. Jr>c!lfd)Obav ftrucs lignorWi«. • 

@*$UCM / öü / 9^ 0d)<ebdkl/ -ta<r <• Jen 
MalrÜö <^fjt)^ufd / pfcillum , rj.-.ir ofcilloja- 

* ü ftari, fd^uctcln / & fdjdufdn / a/iiifc&ecfm/Ö' 
fdumen. \£d)auFclung/ &w/ofcniatiq: <Sd)U< 
cfclid)t / «Jjf ß> »«illani , rieuban« , ofciJlö jafta- 

tus. * ' /j^'i^Urf« ; 

^CfcUpe/B»®<6Uppe / t>U / fqvamä, if. por- 
rigo.tf fmfurcscapitit. .£>atlbtfcbltpC.l itrrum 
k &(Üiibtli / f™* f<p>Am* c6ntigu4cfunt t '&fub- 
o, dtnau tßi uuitntur. A 6c&UP< eß 6d)lipcn/ 
& (SdjuppCll / dcfqvamare , it. feabere , (calpere, 
fncarc fe. Mttaph. tttAm fisriAt avarum c0e. 
Hute ein 6$UPpcrt / & £(&ubcrt / parcus , ava- 
xus, fordidu» , numibafiui. ^d)Upid)( / Ad}, i. t. 
rollet ©diupctt / fqvamofui , fqvameui , itrm : 

porngioofus , fcabiofu». edjuplrin/ **»a/ 

dimm. fqrainula, 

©ebeppet / ta/^"« 'Jf* CW)wbcn/ tß^ gJo- 
bu» lan«, Cfa&löben Wolle/ Ata. dt bat 
vjd) tVVit'non Jäfw» tS<t>0PP<r / vcllui, Ö* 
<3d)fb<n / cortice* lini,/^ triam cm ^d)^P^ 
Ycr»tx,«ri<« <aiVrahi«.fa«i rttomfcnhiur ($d)4pi/ 

' & f&(Al*thr. dt nomine fto! ido , Öfbar- 

■ do itn(«r. €« i0 rin alberner e(ferp< / biitcus 

eft : 4 (SdKPSbaft / A</.agrcftl* , limplcx , it.m- 

fV>cc , a-reftc. (?d)fpP<r / öct/ df efaPpcr. 

' 'Iffn ^ t>A6/ </^«»4i M»iu 4wt fafcioU'pcftoralu. 

^c^ap/iw (gf^p/ iflo«; ^flbit / fooi« tnftw 



ct)C foir» uno bmoen ♦ibbanfwn?) t)4bcu /so- 
Minr fcapulare »■ uui« Oic Öfo^roUr^HuDcci 

ffbafl / <on/r«miil« ftxpulAtu. 

i^»ct)0pp / Ö4» / tsirtw 4 0d?febfn / triodiölbi. 
tfin bclb »clytn»«. (£m €d^pplcin €»3r<ur 
modiolus »im. (Bcbuppf Auttm, Ot«/ !3<p* 
Vif X>it/ fß gaufape , anuculum mznicatum, 
jvA eüto<oKwmi'4*4)\\u\)t-/1lt/ töga multebric 
^alla, ftolafaminarurn. (Strobfdl^UbC/ AtOem 
tfl manip«lufc , (h , amini*, 4/«i/©<©aub €Wfb. 
Vtnit Auttm hmc ein 0Cbrtttbl)Wt/ fett/m, um- 

@dlllt< / ^rffö^fcnFe / Ofe/^enu« navi. 

gii oncratii longiottv , dikitat i @du«bm/ >]voJ 
faafe crntiuht pojfrf. ZXtd-'five'^i, * ^t'frbr 
fvhlltc/ bippag'o, navu craftoria« a&uaria , ^ 

hei 



(gdiaufel/ ou/ ?iur. ^cbaufeln/üm q-vod 

©ebuppe / pala , mir vtrb. (jd^ufdn / pall 
ptojiccrc. vSctjCUfflfin / t»a5/ ^mi/r. li^ula. 
feurffdjirufcl / fcapliium. ^ttmr r>fcn* 
fcbtlUlil/ mfurnibulum. £aDf)4)aU^l/ rutzupa 
t W medium pulvcrarrtirn. 
^f|)Clff / l>Ct / <ß menfura aridorum , mithin 
gd)effcl / medimnus , modius. ^albet «S(|jCt* 
fcl/ femodiut ynDenf).ilbc6d?c/fcl/ fetqv». 
modius. (5(J)5f(Inn/ lancca , fcriflä, 4 
öcbieben / , /rM projicerc, Alüttti noßn 
appillant \&$A)K\in: fn't ^djcflim 

5ct)abel / oiim&bodit ©ebel / t*r/ 仫^«- 

um /riwin rMi, faunium dtSum , /iciir aemace», 
harpa t glAdiut curvm , ort Vokm , Ungari & Tut- 
et utuntur , und* etiam cbcli(fet tß , curvnf , 
fiilcatu» , curTacuj. 6d)ar fei Scbcl / fal* per- 
aeuca , acicaces exaeutior. Ucr^f tCCCr Scb(U 
veneno infedur. 
(gcbelfn/ gffcbclt / copidibuj, i.e. glaiiis levitei 
curvati» i talcibmqvc fimilibus rrucidare , orde- 
re , diflecare. Compef. SRkl»eT|Vbfln / difltiOi» 
aeinaeibu« gladii»q*e ineurvis malrarc, obernn- 
care , morre mulöare. €iufcbe'tl rß acinacem 
demanibuiextorqvcr«. ^frfebflll/aKinacoxa- 
putdcmne.coneidcr«! )ugularc. 
^riclrr/ ter/ « e. 0«bvinmcher/ Vtrtüxxfit 
tiriT) €r&Q*t I mach»rop»uf , falcifcr , it. inrer- 
tfctor, percullbr.honiicida. 
i^ibdung/ bW / «acidano t jugulatio, obewinca» 
no ,occifio,<a:dc»> yv**cmace fit, itA$lUba(\- 
bcluua / owifio 

C<pPf 

V 



ippC Öie/gradus cögnationis. Duitur ä fäjict 
bilt / «"VJd numrntnäo protruditur qvafi. ybcant 

ttiAm eippwb!/ ;<t Sßact rctf>tcr vrippiabt/ 

fecundumgradut praerogaciratn. IHlC&jlc 
lu Ca* ^ifipc / proximiorin gradu. 
Sippen/ g^fippft/ pioximiorern lngraduefle, liho 
codemqvc fangvine ercatum eUc , ptodirc ex 
domo aliqra. £r tft i!)in Hübe «n.if fippt't / co- 
gnacionc illum attingit, in.it <Sippf0afi\ t>W/ 

«onfangvinius. ♦jU*atf**J' , v .MV 
<?ippbaft/ & C?lppi(&f/ ^Sfädveib. cognatui, 
propinqvui , confangvmcus, cjusdem fliipii, 

proUpix,progcnic^ WJJ ^ a t v W|W 7 ^^ 1; > j^jifoC 

®d>etbe/©if / piar. @d>cib<n/ <hfcus, orbis, 

&haut**rl, tropica , iriV«™ « ödjubwvwi/, 
yui* propter rotanditatrm ftciiie protruditur, E^m 
ditthn, *fi , ^d)f ibldll / X>0» I oibiculu« , orbicil- 
Jim. gcttfarfacibe/orbisrnrc««. &uaclfcbeu)e/ 
globului , fphara , gtabus. PCäl>clf(f)cibUlH/ 

v.t#cufc. (gd)tt#f>cft»C / meta , fcopui, rotirja- 
culatoria. <StMlUCnfd)Cibc / difeus folis. <Spie- 

^3§ri(kfWffa( orb,irex virro fpecüJari, /n< pur/flimo. 
(£UTWnfd)clbcn/ orbesAcUaxum. Sripterfcbjft» 

f 1 1 Vota figularii. SRncb Der treibe feblfjrfn/ 
djfc^'fadcre, dKcum globutii {tritt, trajicere. 

23» it ^c^ v^d^riVc fpirlra / trochum verbere ior- 

\&<5)<ibiQ)t / Ad). & adv. orblcularui, orbiens, £5* 
orb:culatim. 2nnafd)clbi(f)t t ßve SangfftribC' 
Ud)t , ovatu« , T!//^ovali$. £ inen Slpfct / tth 
ben / Xefricbe / ic fdjeibiebt fcf)iiciDcn/ poma , ra- 
p.is , rapbanos otbiculaeim femdere. Dicitur 

r:;jtm vrctjcibluiff. 'Sfe «Ä^i* ^ 

^iVfcfyicbcn / protrudere , nropcllere , dimovere. 
hic £hy.[cpcii fieb ^bfebifben/ deeünare pa- 
jiam. Örinrn Stalten abfdueben / arcam fubmo- 

vcrcaliotranifcrre. 2lbfd)icbCr / t>«i/ depul- 
(or , dcmolicni. 3tbfd)iebunQ / W«/ amolitio, 

depul/io. <£in Schiff pimh gellen nbfehuben/ de- 

irudere oave m (copulo. ^^^ fPPft'y ''^^MC? 
2ll^cJ)kb?n f atrrahcje, arieflere, ad f*e tradiKere. 

Slntufcftcben / cömiguui , attraftu« , admohru». 

llininacfcbobcfl/ diijunftus, amotui.frpararui. 

Slnfcibiebcr/ t>«r/admolien«. 2lnfd)iebnna./ We/ 

ndmotio. admotns. 
£lu!fd)icbcu/ differrc, prorojrare, protendere, mo 

riti , prolaiare. (£ine $n4)t n«fTct»tf bot / tra- 

hcre rem in <crum. ;>jaef)5ta<] ai!f einen flnÖfTn 

SJvCiMt nilfiiticbtn v temiti* ihalium menfem 



ptotrudtre, ^ rejicere. ©ff (?adK hJ^tH* 
!lid)t tlirffeJnrtftr / negotium iftud nW16 mOf«ic» 
proeraftinatur. ?|uffd)if brmg /4c 5!uf» 
fefaub/ comperendinatio , cunftacio , mora , di- 
hidium , prorogatio. ' (Eine* J aqct ^lufpftub/ 
ptolatio dici. 2lnff»tifbcT/ tdr/Tnoirttoi'. 

3lu$|'d)ic6cn / ft J^iniiiieffefirf ben / propr. commore- 
fe, de priitihö ftaeu convcllcrc. £}\t ^eif »cit 
l)inau$fchiCbcn/ Uxiü« proferre diem. ©ie ©a« 
d)c nnf ftnel Slnfnnft antfdjtcben / caufam ad 
alicujui adventum fuftenurc 2iu^fe})iebung/ 
t»ic/ prolatatio. 

Senfritcbm/ 3ncff^tcben / «. Aerbct) * J&cTjnc: 

fiieb<en /»^/'» f fT'=</2tnfcJ?lgbcn/ attrahere , id- 
"' , tehere , addircere , admoliri. \£inen mit 
Walt bcrbcnfd)icben / vi adhibitä perrrarhere afi- 
qverrtih !ocum. 95cvfd)iebting /©t< / annexut, 
comrages , coagmentum , commiilio. at traft io, 
' a'w/po rtram ftiboiTiatio , melius fuppofitio. 3üe* 
fdjllb / piop'ii actraftui ,&in}uTt frans , doluj, 
iv!"h fuhmatio. ' tat '^3Cil{B!!»;oViU »'iiiS 
^re^fciicbeit V propr. permirrcre , f5 petpellcre, 
a/ijj perrundrre, = r transnütterc. ^inenöjja» 

flfn^u^^^Tc^^nrd)fd)iebe1l/ ebrrom per por- 
tam protrudcie. jOurc|)fcbicbuU9 / X>U I tram< 
mifHo. »ÄW:i<t)|53i»j2 
(&rrfcf)icbefr^* Unberfefjleben/rnbom^re , fnbjice- 
rt , immrteerc , interponcre. ffmen 
! finfd)febcn / aceufatbrem parafe , w/'i'ppoAerc 

<&ttf) in drte^f cimbf^ftft dnfc^icbctt ' irrepere 

paulatim aheujus antmum. miinnare Cc in fa- 

miiiarirjrcm aticnjui. ^cnticn unbepfcljiebenr 
fubornarc eeflti.- ' €fnd<f$pkni* ' f^Tpnn^e^r4C 
fcbebClff Srffff/literreftrppofititrat. £inflrUi :e 
'©OTj^tW ^<lPifteK fttirln-n v?n;ar<m caufw 
confcicnti« aluujui co r mmittcrc , jtrramenrum 
deferrc. »fipftbubumv» t»!'C/ interpofirio, in- 
finuatio, /uppoTiciö. (fftjf(böb /t>«t/ ^<tw /ii- 
r»«fj;r cfhiKfcb/obene (Sffflt / menfa fecuntfa , mat- 
test , guftatio Tucccnturiara li!>&frfcf)icburhl/ 
&lln^cr^ l C^)Hb Mucai, mfldi«r, /<?/»>■ fub- 
repeto" ü ;V *??|ttf^9 ,iri ' "' ,>r 
(Jrfc|)rebei! / admoliri . magn6 hifn propellere , ajt- 
tVaherc . comniovere. '-Xfrf 9fäb tftftttn 
Änmnfd)t erfebieben / eqvi hujn» vir« non fbf- 

riount aii iftiuscarri onu* trabenduhi. (Srfc^fi'i 
birnei tfnt /mobtib ,tommotk>, propuffu?. 
^3rtfd)iebtn / protmdere , propellere , de Idcd'mo- 
ver<; Iriplarttk rß airffefrere , gr.mdefcere »y»'** 
fiHrt , adolefeere. SDcr^OURt ftt)ifb( in rdlrftC 
U ii u u u u Uxj 



«789 



(Sc 



®c 



1790 



diu: 10. 3uff<buji/ adje&io, addicio, fupplc- 
.tnentum. ^ufauimc ufchuf? ■ fymbolum , collc 
äa 'IbtTfdjUtt/ fupcrrluum , rcliduum, lucruro, 

qvxftUI. • •!• j» « • :■»/ | 

t3d>icjjer / o«t / * @<fcie|}crimt / $te/ mu , # foc- 

mina numcranf , porrigcns, prxftans. 51 IT?-' 

ffcfti<§<r/ cicdor. 2ln$fcf)ie&crinn/elcdtrix. wftoJ 

W? ^'.1 •»dMiUtT / mil« provinciali« dclcftus, 
/iw C*>clff<^!C§Cf / crogans. S3prfct)icf er/ 
luppcditausfumtus. Ubcrfdjicf CT/ fnpernume- 
ranus. 

-€5djie(mna/ tfe / * $4« ^djieljen/ i.Vm r/?^t«oi 

Äcfcu^/ # m fimplict multb frej'vtntiiä. @>dt 
fd)icälM<J/ nusneratio argenti. UnipfrenfehUf 
pmcj ■ erogario fummum. 3l!l£fctMcfum<J/ele- 
Äio , feparario , & rejeiftio. liBnjfd)ifj}nnj} / ad- 
jcdio.cumuius ,nppoiitio. ©rtrfcfycjiiing/ prx- 
bitio, dano, praeftatio. (D?rt» * 3«fimmcn 
fihicKiin»w collacio , concribucio. 3fttld;f(f)icf 
fling / cxplccio. 5ÖPi'fd)icpiing/ irnpcntaröm 
fuggeftus. i 1 • " « '"^ » 

iSttl&freqvtntws ©Cfc&Oß / t>a*/tri- 

bu cum , vcÄigal , colle&a , ceufu« , contribuuo, 
ftipendium. ,Orbcnbü'(fK$©cfd)pf / ftipendia- 
rium vccligal. ß^.fivr jjrU$ Öcfdjot / cen- 
fus annuus. 53ui\;cittcfct)Ob* ' prxftacio > onera 
civica. Ctncr / Der ©cjc|p,\iua,cbcn fcfrulbirf ift 
uibutarius. .Öpbetf / cxaäionc« gra- 

viore«. Oa^au^ ftc()f buch im £>*fd)O0 / aedes 
' ilbsexinaniuncur vcdVigalibui4airncniis. <3 d) 0 » j 
entrichten / cributurn dependexc. SÜbfd>0^ *has 
'ZlatyUut/ JUS darjdiunii Ö uu 

grationii. 

(Sd)C^cn / acf(hp§Ct i ttibntuoi folver«, confcirc 
ft.yc:\ i.um , cenfurn conficcrc, proficen , penfi 
tare , pr*rtarc. SB'filtC (SutCt /c&Ofjcn »icbt* 
fundi difera In ccm'um non Vernum. 3c\lil) 

fcem man ha ( n acb hm fcfjpuc man / qvihbej fe- 

cundum aci 4 libram , feit pro viribus p.uumo- 
nii collefiramdcpcmlir. Compof.funt: SU'fdjPf 
fm/ contribucre, perfolvere tnbutum. &et) 
fvbc§cn / ionferre vctligaL 2Jcr[d>ü^:n / ferre, 
prefiuri rnburvm. Jcber muß feine (äntcrwr* 

|'c!) ilt / tu'.vcnda cd coüc&a. de bonii o»nni- 
biri. *.'iJ3&L|}fVvj v> y ».-(uswiaaTC^ 
©CfcflßCt / &<r/ r€<«ptor,prasfeau*»rarij,qt ac- 
fror . magi Oer feriptttra:. $mtfuy*jjei:/qv*|tor, 
pr.xcot paganus, judex prasicc'tur*. (^niiiaev 
llllijevccptei" £<fop|ja'/ qvaftor rapax * io)uftu$. 



€d)r$ercr) ix>it f QTjeftura. Slmt^tffern) / ptx- 
feöura. 5lmtfa^n mujlfn rcr ^cc ^dj^eret) 
ff eben / nobiies non immediacc Aibdici cenentur 
in prxf cdluris compa rerc. 

60O§td)t/*e3ct)O»bar/4i;.y«iv. (ripendiarHn, 
crtbuuriut. ©(ftogbare ©ÖttT / bona cenftri- 
ca , ccnfualia , cenüiifabjcela. UnfcJ)0§b<ire^U> 
(CV/ bona libera, immuoia, coilcttis haut ob- 

noxia. 

©Ct)ifF/ p/. ©d)lffC/ navis, narigium. 
carina: cujut dimin. tß @d>l|flv'in/ DM/ navuula* 
navtgioium. ^cbectt navis conftrara, 

teÖa. '£>flcn ÄCl>fff/ aperra. ^el .tviic rff/ 
onufta t plena , mercibui reierta. 5lif5i}erufte( 
<?d)l|J navigium armatum. inirrucxum. fyfid 
©tjift/ probum. SColbefiarlf (^d)iff navmn- 
credibdi celcrirate. iebia <6cf)lff / exmaniuu 

3erbrce^en @cbi|f/ difloiura, diffpata. ^.mg 
unb cncje* <?chin pt»ftii. Schiff mir enter *iti\jt 
?tuber/ nari« oniremi«. 30?it |ir>ei)en"9ft1Wii/ 
1>iremis, ?0?it l»TCDen / rrirerrtis , CfV. v^C^fK 
bauen / «dificarc , confiecre , comparare nave«. 
©d)i)fe ÖU^rilften/ navci contrahere, inftruerc 
©ith in v?d)i^ begebet! / narim eonfeendere, 
ni?igarionem fubife. Schiff tfem ?nnte |tc§en^ 
•folverc natem, anchoram tollere, <^<tifl 
1 Wfrb getrieben / tiavn coneuamr , cuetiun fucrrji 
nontenet. JDa^6d)iff \tt$t (in eine n Scl^Vn/ 
navisadrcopulosappellit , orrendir. (cid) Atti 
lem erd>ift begeben / navi exire. egredi , e nafi 
cxponi. 3" iScftiff uberbrinaen/cran»porurc 
navi aüqvul Schifte uber^mbw / nav« «p- 

pnmere , cxpugnare. £)te Gehilfe ^CbCO tot 
glticbt ' naves diffugiunc, disjtciuntur. Qai 
vrd)(f1 iit'bf Ü5i>$er / nafi» convulfa haum 
mare. ©ebt Uübcr/ derhergiaic. (^djiff reqje» 
tCU/gubernate. moderari navirn, clavum teuere. 
SSaud) Ört €eh«ffe^ / »Weus, venter ruvu. ^i>i 
2)Ctl/ carina, t an dan-.en tum. J^Ütbfrfeii / pup- 
pt«. isoröcTteii/ prora. ?ianö/ five ^r«r( 6c< 
£d)iffetf / oranavit. @kiBA/ Überlauf / per- 

»uiaion , cabuiata. ecblft Ulli £*iHf< UU\)OU 

iaburarrc navem. ©<hir! mit bem Olnfcr befetu- 

%ttU AabHire navem anchoris. ^Ci)l|flciU eli*m 
nonfoium diötur navi« parvula , />« navicclla , f i 
et: Am lembus, lembulus, lembunculus, cymba, 
lintcr. L^f« vftfy 

Jlbmiralfcbilf / pr«ror4a. ^luelane 
Sßad)rfd)iff/ exploratoria,<xcubuoria, $-lott' 

lehin'/ 



7 9 I 



t ^7. r> «1 
I79Z 



xt)ifi: navjs uabica. f&Tantofint* §flifrfd)l!V m 
icm-iiar *5<U(d)fft/ vcäoria, ponto. gmibf tf 

[d)*n boftil>s.. rtwunbcdfäiff/amica. ^If'djcr 
fd)»n / PI 1 «**?"** ?llli^d)i|f / limcr, lcmbui. 
^ric^CtlSp^in ' 1 fui , paccm vchcas. @5ÜöV- 
Difd)»ff/ idem\tj'vod / navis prxlidta 



um 



• Ulis & J>Hl- 



rta 

fcelföiif/ mcrcatotiär 

/ prxßdiaji». ,Jg)U»{>tr; /ruf 2i<t)tevrd)tn 
pupp is, p ßr>io) frirs navi* $ iocw horußur , ubi 
gubet ,iAtoi jtdct, CMp*J i pppafiM dicüur »3orfcf)l(l/ 
prora , anterior pars navis. J^)ulfeifd)tfft / auxi- 
liana, fuWrdiana. Jg)P^lUl1»l^|'djlff. pett proCpc 
dubia, anxiagf ancipin J'umHur, £ja^Dfc|>iff/ ce- 
lox. Jtiict;* /Ji-fOrlptJfflhilf militans. gafl 
fchin one rana , eoVbi«. frbcttiföiff / VoiLpro 
curtu meeno vit*. Ür]ifd)i|t/ & <&pif(fa)iff/ na- 
•vislufona, ph.ifclus. 3)iCt*rfd)ifi / navis audax, 
manna , oeeano'defhnata. "W x\\i\v.f foren- 
fis, aitiraria,7WrxiJf«i>iuD(r|fitff^fif«r. 5}a.r 
r CUfd>iff navis ftultit'cra, tjvaltm Johanna Brand 
. *%lu<rmrdid)i. Ofrbenjcbiff/ Uburnum. ^ofrcbij/ 
angaxiarum, pottarum. ^riMantfcOip/ 
: firmscotana. iHnmid)in /dromas. ££aiibüb»ll 
myoporo, navw piratica,prxdatoria. lid)IU 
bcl|d)in »rata, roftrara. c icad|d)iffr laurcaca. 
€pÄ|d)lff /caufcopium , navis fpeculatoria, ex- 
plora tona, i8miifcbi|V *hdi Allere / tmc- 
mis. 5iirFcnfcf)in T.iicicairiteinis Ubcrfabr 
frfyft/ «/u/ ^ati/ ponto. U>i^Dmical|'(f)in/ 
propratona. äßUilDtrfcbift/ admiranda. 3id)C 
Su8> * iXoä' /ii«' >i)fert>fd)ift / Holland» freef. 
fdj)iff/ tSocbtfitU*/ corbira hippagoga, navis 
codicana, fluviacilts, helciaria* traclona. 
GcbilftW i}C|'d)lffct / navigar« , navigto fe commit 
tcie, per mace ire, navibus proficifci, faecre vela. 

8Ber Kbiffro tritt/ mup t>arf<ju!<QS*mr mifnrb; 

nun / cui animuü in cur iu eft , bona * certa er in 
peftatenavim confeendat. Q?m g|u^/ t»cn man 
ld>in<n fiin / amnis , qvanavesambuJanr. ajuf 
PCIU j)i)bcil 3)u'.r l'cfyirtClt / per luromaaeqvorum 
vebikare. Compcf.futd : Olbfcbiffcn/ cportufol 
vctenavitn, portu exire. l&nn rtUttt SBinö 
ijt' (bli mdll4ib|<bijft'n/vclacxplicanda Amt, dum 
vcmim opcMtmiac. 3Jlifd)!fl\:n / appellere ad 
Dorcum, portibus adremigare, rerram legere. 
5tU5fd)irTt*n / vela in alumidarc. cxccnftoncm, 
ftu defccnHones in kontinentem facerc. $i'fcf>tf: 
fCH'iinu» manscireuire . navieare Httora. 5)^Utt« 

mcbriii fa|( Du* aanjc iGctt bc|cl)iffct / omne ho. 



die mar« remis everberatum eft, omne freruni 
trantmiflüm nraosgreil'um. €infd)i/tCII An 
na*es hdmincs collocare ac merecs imponere. 

cBicttsimi faum cfntjcftfjiffcr/vixdum confeen- 
deranr. (£nffü")ifteu / navibus aufugere, con- 
rento curfu mare tranfire. (Er^ljfc» / navuu- 
- laria qv*ftum facerc , feitchllme conficerr .ur- 
lumnavi. 5£hrr unb 5pr«fJ crfuSiffm / i»rbnä 5e 
prasda claile pourt; jDurd)f(1)incn/ & Ub<rfc&ü> 
fC» j trantfretarc , tranfire , transgredi m.^re»' 
jYürtfcbiffcn 'curfum tenere. J^frf(I)i|fen / navi 
advchi. ^Infttlffm / curfum aliqvd dirigere. 
•Bcrfcftiffcil/nattfragium faeere, bonis in mari 
elavari , perdere Aia * con/umere. ^mtt« fixe 
^0rrtil5f(f;irfcJl/pr?irnavigarc, prxlegere. öerr 
II / pnecernavigarc » navibus prasttr- 
vchi. SBcg. * ^intüfiifcbine»/ navibus in ali- 
qvem locum proheifei , enavigare. 3uf fd)i|fai/ 
adremigare. W^^btAfSkMtm Veruriat 
navem advertere. 3urili1|cf)incu / cremigarc, 
renavigare, vc^Iificatioiicm mutare. , 
lBd)iifcr/ t>«l7 nauta, navarchus, navicularius, gu- 
x bcrnator,tnagi(tcr navium, tnerarclius. 

fbu mit <m &aqhafrcr unb frnnrer ed[MI1fr ? 

Qsid mt poceftadjuvarc rcclor narigii attoni 
tus & vomuans > v3(biffciinft/ Ol« / nauclert 
uxor. Aliud rß vBcbi/fbcri' naviculator, domi- 
nusnavis , £f5'e(^lrtDtlUa• / naupegus. 
ettiftumj/ tU/ * *a9 ed>i/Tfn/»i.ed)jftrt«/Wtf/ 

navigatio, vclificatio^ctirfus, cranfitus, fj)irans- 
greflusmaris, iternavalc. C A )iUCtlid)C ÖtOl^Uf/ 
decurfus bclliflimus , navigatio proi'pcra. 

g*limmf ed)i/funrt / navigatio pcfdiffiahs. 
2Bintcrrd)iffun9/hybexna, hyemahs. grulin^; 

tytyÜl l ctniln ' 6wnracrfcbinuufl/ a,»ft 4 va. 
^crb|tfd)i/fuBijyauturonalw. ^n^bi'U' €(feif< 
fung / clafli«. 3«in e (biffcn qf böria / res nava- 
les , nauticac , maritim«, 0 (i>i|trn lllU§ 

man fub nad) Dem SßcrUT ridbicn/ curfus navi- 

gation-s ad rationem tempeitatis moderandur. 
tenendus . dirigcndiu eft. (r (fti^rr billtcm/ 
navigationem pr»fcludcre, 64)lftUHa wlU'n. 
i^CH ' conrivtre curfum navi , portu pociri. ^Ib- 
rd)lffilrta / profcclio , ingreflus maris. Sinfcbif* 
flllia / appulfus. yihfytftunq I levatio navir* 
£ii:fct)iflunfj / oneratio navis. Sfiru!>af(br* 
fimq t ptartetnavigatio; llbcrfcbiltUtia aaUm rfl 
cranstniiito . Ü> trar.svecljo. UtJlbafd)i,^:i: 1/ 
ambitus , W'circuitus per Jitrora. 3ll l 'ÄCM{bi t ; i 
jtilhy mutata telifieerio , vttlglrmavigalio. 



»793 



©C 



»794 



vEc&iffbar/ ©cfyffbaft/ tszüiMii <u f .& a.iv. 

Ii.,. n ui , nivalis, navigabilis , nurmmus. 
Ö(W$t2ÖCtfer UllbSBillb/ vcmi fc«;undi,na- 
vigan Ji commoditas. (äröbalbbfli $%t(T fd)l[f 
bat ft'On tt>irb / firaul anni tempui navigabilc 
pratbucrit mare. Un[d)iffbtir / mnaviga- 

btiis. Unfd)i|tbarer (£trcm/ flmrius innaviga- 
. biliii 3$ bin nidjt aar Ktyifjifd;/ oaufcatui Tum, 
marjSatrocitaccm abommor. 

ongam nanganoncm 
ingrcdi, rcmigiö in conrrarium ccndcrc, curfnm 
ccaere scgrc poflc , marc peccmacius remis cver- 
berare , liecora de fpumantes fcopulos navi- 
garc. .*i*m 

feurum . elypeus , umbo , parma. -Oclill linb 
«r dii'C 1 / arma A infignia. (Stallt) tv i) DOP D^ITI 
j£)ailfc bÄtttjf / fignum. VatU olim futrunt form* 

Oer Öchiloc : featum , ein langer febmalcr 
v? <t>ilt* : Clvpcui , ein rnnber v~cpb : pcin , ein 
rnnber halber <8ct)tlb/ t»ie Oer wetiebmenOi 
tHono*. cerra, ein ffeiner ©panifeber 6d)ilb: 

umbo ,propr. eß bef SSUtfd am ©CfcilbC I id. ifVod 
rxtai in feuto parma, ein flauer 6(&i!b/ fite 
f lirjff ©(foilb / Acutum brevc. Dimiru iß ©cftilb» 

lein ' oa« / fcurultim. ©n ©ebelm verliert ben 
ed)ilb/ ignavusmilcsabjcöofcutöfugit. H 
fueruntj q-vi ©<f)Clm deriväUim tvere a (3d)iU> 
nctjrmn/ ita at&Ü)t\mper crafin diestur qvafi 
öebllDttettt / ftd btc derivatio longiut ällt ab ana- 

logiA. Vide tufufr. &d)hl ©ic& mit bem ©e&ilbc 

Wrwabren/ corpns clypeo proregere. UltöiT 
beinem (gc^ÜDc / fub umbone tuo, L t. ßtb pro- 
teÜionetui. ^rf)\\ttnimmeiapb.qvo^ nolatpto- 
cc&orem , defenforem , fufeeptorem, 'J>fc™<h dc- 
fenfionem ÖT fccurlratcm. Hmc (£j)renfd)ilb/ 
aller cor, »index honoris. 9tamen$fd)flb/ famae 
defenfor. ftriebentffd)il!> / interceflor , pacisar- 
bicer * media cor. £r tfl mein griebcnd 
Semefen/ fecurum me reddidit , illius virtutecu 
tus & fervatus fam. $wjcnbfd)ilb / virrut is tu 
cela , afylum , ruicio , prasfidium. 2lbe!f(!)i!b 
autem propr. dieitur de armis gcntilitiis Ö'infigni- 
busnobiliracts. 
©(fctDern/ ßefcbiHert/ excubare.vigiliaiage 
re, fufcipcre , in fpeculis pratfidere, exeubicorem 
agere , <jvod olim firbat cum cl*jpeo. f J(n belli £l)r 
einer gcfhmg fd)illcrn / ad uortam caftelli noftu 

vigilias aguc. 2Ran muß bar Die gan,e SKacfyt/ 



Dbiie cm iluijc iu,utubn/ fcbtlirra/ perpetem no- 

ftem eximic vigiiandum cd cxfcrtisdr inconm- 
v is oeul is. '2lu •$ |"dj ill ern / vigiliai conficer c. 

»Stillerer / Oer / qvtm kodit «ppeiUmu &4u1&# 

tvaebt/ excubiior , miles f>ationarius , qvxfi &vi 
cum feuto ßat # vigihat .mgit. Unde etuxm ohm 
(Scbilötnecfet dicebatur, i. r. fcntigcrultrs , 8^ ßtt- 
cactiB. . • I TU''. 

^rJ)iUnruna/ Me/ * oae ©ebiOem / exeubias , «ttu 

lix, pcrrigilaciones nofturnx, unif y-i«^, Ä/y. 
(Sd)iliericbt/ vigilaos, exeubans, v i gi lax. 

©cbilDem/ e^^j mbs Schillern / pryr. 

arma & inHgnia pcnicillo colludraxc, £5" c&n- 
gcre, ßvedc\i 

gere, eß<fr vöx Belg, unde etil ©(biliarer / pi£or, 
w Die Cl;it£>cren / pidura. tabula pida, imago, 
fimulacrum, effigics. ^)e^lid)e(Bcibitö(:reD «ur- 
pc Sc hurnbile ngillum. HU .J) mit f(fyS » 

nen d;ilberunaen ojisbu^en/ cameram egregüs 

p.cturis loeuplctase. 

@d)iÜinö / fva/i 0cbi!t)|illg/ Oer / eßmoneim, 
propr. arma& tnfionux PrwctpK pr* je ftrtns , />*^if 
monettminutatß, dcuarium, fohdum, fefttmum 
notans , qwtMdmodum ettim feuratum dximtu e\) 

neu önf aten / tip"* *ß frutum , w/ c^p>«< 

•cum rftk oentthtüs, Um <Sd)tllui.i j Schilt» <i ■■■■ 

?nm\tut tapit. yariAttutempreüum etfieö 0Cb:! 
incjS / pro diverftiäte toecrum; rotmunqvam rtü« 
ein v3d)i0ilU; iß »Wi* ■* H<A&ndik , nonnttn- 
qvam bet duoaenarii^ul Lubtcc Hamburvi, ac 
in Dama, nnrtnunqvtm nummulum Misntcom 
vAleU ut in BorujßA & PoloniifMlibi^ äliter. jjaiip 
fd)iilina 'pretium venditionis,/!vr rei vcn lifeL 
^>fcin^fd)iUitiq / arrha, oppignerario rcrum im- 
mobilium, emtw vendioo cum paöo deretro- 
vendendo, altkt Xt>ICt>Cctauf. ^(ftiOma rttam 
abußve funritur pro caftigatione, <\rx fcrulisfir, 

binc : Einern einen 6rbinina aeben/ »«rgis casdc 
re aliqvem. €inen öd^iüina au^1>altcn / p«. 
nas dare natibus. <£r !><JffC (etd>t einen £$fl> 
limj befommen/ nihil propius abfuir, qSrimut 

Virgil cxdcrctur. *£r fra»u niebt imcI nad) einem 
»cebiUing/ nonmoraturfenil*iftum. ©fo.i 
fcbillinq/ Oer / fuftigarto. €r bat einen <5twf 
f(binini befommen/ faftigatione mulOatuseft, 
publice Virgil efteaftigatus. 

^Ct)ilTl/ Oer / p/. . vttußa vox German, ho- 
4irft mßflgio ufitaltßim* ,ß^n*t^ fqvamas capitis 

ßvt 



1795 



1796 



/rvrfurfurct, @kbupcn mif Don iitopf'uriD in 

1 fftcf diam appfliatta cq vüs*iau< u» , fett cam co lo- 
rit. Namhemt eti*m dlt^rt rtltCtt <?d)iinmrt / Cc- 
licm t canum Ö* dmcpitum , (iliccrnium. 
' jtqvtrum.tM.'lvhntihy t>ct Ökfcirntm! / vari* ge- 
ilet* fnnt : Qlpf<lfd)iWmct/^ils^nHibros, fcu- 
culatut , /(•tfviancgatus. fjltr^rtl' five 3RtKfcil' 
fcbjmftui / srtbas niero irtfufcartM, maculis nota- 

fHotfdjiuimel/ ruboris-fubalbeicentis. <5pie*jd< 
fdjiniHKl/ conchyliatus. 

<?d?iiiimrfn/ c)cf4)immf!f/ mucefccre, mucerc, cor- 
rnmpi , mucotcnl contrahcre, putrorcm nan- 
crfcf, caric rnfeftart; ^(himnjcltu^w expom-* 
ti c.incrc cant-rcfnr. <3?r fihtycf fd)on (Nl 
fd)tmtic!il't«m capilli ejus c«nent. $Öa$<Sft iM) 
fdjimmdtattffctlt^tfrtTn/ tcäa fa" «anefcunc. 
Compoj'.ftmi : 5ltl^fd)im!nelH/fracdcerc, vcrufta- 
tc pene confumi. 33ffd)hlttiirln / diftabcfcerc. 
Iha'.-.r ttiam ?!nf$itnmriir ' firtjtn contrahtrc. 

' 1 ^©(rfdjhnmrtn/ caricm vchifetis'ftlrpctt.pmri 
larpnr conficil ^lÖrc^f rfd>im4ttdtl / intcgro 
piitrere , mücorem rtrurricre. 3UiTd)immrln/ 
rbftuHifd)tmnirf«V * pbcubt'rfd)ttnnu!n t obfi- 
dcri rahcore. £)ir <£iDf PPI1 Pidctl SK«K tl 
eben iucgcfchtmmcft / intempefti vis cximbribui 
putrorcm fibi nrtÄaeft luimidatc!liis. 

(?d)üfrtuntl Dt</ *Di» ^d^nifvtt/mucor; carres. 
firus r pmredo .piunlagö , vetuftas , &hntapkor. 

camrirs ,fcncOu5. <Jlnf(f)jmhirig/^ffd)mtluna/ 
f3( rftf)!'ni!ling / Ar 3»ffd;unlunijy Mmfunt. 
GrtjbJmWjf / muefda». ed)tmlid)t Strip!)/ 
• carqr 'faactda.' f?d)inrtrdjt 35rof / panis muci- 
e '\!atI*CdlfmHd^^^m^rapwfIru!en( U s, 
Gtu corruptui. Vi d)imlid)i fcrttl/rancere. (rtfifljl 

■ 'lic^nkT^n/pvÄri. 

<Sri)impf / febimpfen / gcfcfcimpfct/ 

fe? jocari* Btconrumeita aiiiccre noUt % oltmJio» 
\.$rq< tn mnimU'v /«CK tfftrtu) (gcftumpCll/ iv 

convidurr/aHc« fYeere i Itfdere alqVem lUdi- 
btfö. 49?it CrttCItl f(f)»iT1prVn' ludrficire , dcludc- 
ic alinvcm. 3d) fcbiiupfe ukbj / fcriö dko, 
igo.fcrlbor ^l)flt}imp^nid)t/ tuferridicula 



1 



na 



UniftCMlimt t nc probrofis fcrmoni- 
buftne nUidai, noli male ioq»i. Cvmpof.fiints 



aiusfdjimpü'ii/ fi«ca au^iiiipfcn / & bcfd)tm> 

J»fC!» / increpicar e voobus , pet uiannbus jurgus 
dlludcrc, canllari , infti nota inlignirc, »gpo- 
• tarjfcü Office r« aiiqyoBi. njDlir(bld)Uni>fcB/tüa« 
faraiopcrä ahqvcm dclioncrtarc , ommbusno- 
tis igu«miniuqvc confiecre. ferner > fort & 
tDCItc'lTd)in)pfcn / contumcliis uhcriüs venire, 
proporro per ora hommum tradiicerC. ©WU' 

law/ greulich ftvctv & i)ßd> fd^nipfca/ rurpiifima 

maeuia nocaxe » inligncm igr.omimam untrere. 

J^)od)d(fd;nnpft tPccDcn/ fempitemas foduümx- 

q\ c tut ptrudinis notas /ubirc. 3ftit> * 9R(Pf IV 
fd;itnpfca/ conruracliam in aliqvcm coaeexva- 
cuu jacerc. ß!t Ijat (id; unD fon Jjpau* mifqc« 

f(l) impfet / flagitiis Aus honort poUcrorum lito- 

'«SVWi^cx iaaus cit. 95cvf<ftimp|wi / * Äe^ 
, ftbnupfen piobns lacerarc. ^ici)crfdjimp;en/ 
njaledicla xualcdidis compenfarc, <uus ^k^Cfl; 
fdjimpfen. 

*od)ilHPf(r AjoeuUris , -dtcax , ludio , lairra , 1;. ca- 
. vj)lator,calumo<ator , vulgb Jijjfamaier ipf*~ 
matot. vsd)ilBPfci'i:ui SU, iudia , famuwlu- 
. «iura . jocu).tria, dicax , eaviüans , cauinn.19 .1. 

tofcbuuwVr/ £cfd)iuipf«/ ^r|'dji\up/c5-/V fm 
qiMfimplfx. 

(Ed)»mpf/ t>ix/ (5d)impfuna/ *trd)u.npfe ret)/ pi«/ 

*t)fl0i5d)itnpfrn/ jocuj,)«cacK>,factna:. 
rcu)(l)iinpf/ iocu^iiltbwabs, üurnljs, ineptus, 
diaturrtum ^bfnftftunff icqmm^ <£bwn; 
Fd)impf/ infanua. VT lnltfdxu»^' / «ioniumclia 
jßlanabtüs , nct»^.n^^ fiyf-ß}ubtfäimw 
fumma , extrema. ©e4eilfd)ajlp; , ,retorfio in- 
juriarum. föc|4)H^t6fd)tUipf/ dedecus S5*op- 
probrinm .Maj^rum. Ö>cffJjrd)ijlipf / fivt 
rchimiNUH^ ■ wlmr.ma, nuiujofa ;uns mtcr- 
prerario. ^Wniföjimjkf /. ncft*a» obücpnx. 
JiugCUÖj^impi./ dcdccus.juycntuus. , Jj/St 

|d)inip}7 uirpicüdov t;c. ?a"bcsrd)iiui)fi 
Jatip,«icarnx. '^uftfdjinmf . ü!jcs uiBaj^^cc- 
ti«. 9^ad) /»r e iKinihd)er ^djimpi/ obcrccla- 

tus. O^wn'CIlfdjMUPt/ niutab'aceraniema. 
nicnsfoiuiPi" / pota mfam^ae.. 3?ebeii|u)impf / 
riota turpicula.iupcrvcnicns. Dbriafeitf(I;inipf/ 
rnapifliarus contcrutus. ^d)<lü[d)ll\\^ ; inve- 
chu iiaa. SC(lcttfd)iuipf / jCOÄxUijfljn miriri*- 
cum , (ununo euni t;cdio Lou/unctum. SSjtcr- 
|iin^f<j)impf/fäc«fitas patriae inufra. Ünfdjimpf/ 
rurpiuidinecarcns. ^C.ibtrfdjirUpf/ ludibrjum 
foeminarum. -Ticitfc^impf i^nommia publica. 
£8<t ffdMow t injuria tttli», Sßprtfd;imp^ 
«FF FF inju. 




Ol 



I 

Öd)fad)t/ fd)lo*icu/ #f*iad>ttt/ 

^'drtui 4 04?laßCti / nuctarc , pccidcre, 

trucidarc , it. iromolare , viöimas catdcrc , (aai- 
fcöart botfcas , pciluarc ^ viöiroare hoftiam: 

v«mmu«. Dvia W '«htm. 3" " wi» ttbU** 

fcuf <*r iianum rartracrc. tfiu vschtvnu fü>U4) 
teil / iu«ulaic<u<ro. • jOÄW^jhkM* niAa *- 
.«iibövrm. SÄCiutKU ld'lüd)lfll / bommtf tru- 
cidarc. SKciiicbto *«m Oimr |d)lo chicii/_u«i 
ficarc homuicm . hoftiam humanaar» cssderc. 

anucnia. WM(SP !l, *' al/ .ntettue* 
intecMfecttrlfr« Ädcqf«praitcrtieror.^tcWirr 

Den wie t>«* «wb oftaciW*;« / p«om modo 

con<cmckba,uir. .*ufoWacfefl./*a^*M>» 
ttfr/ ccmficerc pecora. $d) I>«bc fltlc* nutge* 

am ocr<uöttnL^^S»»I»»Mn cft. JlJ- M, ClUül 
roaeiaodi arten. to<*c . m tfrcir aukmj u«fm 
deergere, pclicmdcuahcic. tyu&Uld)'»'»)"'} 1 

t(tl/ usqve occidcrc, infangimc ve>6« , «pree 
oiiu.es mutcbre .uxgcrucu. exuemed«? 

fd)lrtd):tll/iundttnidQn>cfttcurocarnaM.stuOTO 
Lcanrlisjnftiuc.c .TO*la*tcn/ -uiu uuf«- 

daconw facerc. 33or» /h* ®erbyt!*U*tcn/ 
amK.parcc^cm. £r tf)U<hunl : n u ibcr nb/ 
<f)C CT gcfa*i««*fato' P caui C ) U1 1"">«"J«"» 

e<Mad> ff T/ Wrr Uni©, laniös, «aÄatnr pecorum. 
e(h!i^fVr«"H' <a*na«a 4 l*n.onu u»or. 
gKcufd)f«fchl^hta-/ peKuiW, iruttfcttw- ho. 
minum. Jr«ibf(t)!ÄOKci / H'^* t <e<t) " 1 
fdMdjrtT/ lanii» claflkus. Opf.T|d)lfld)t«/ my- 
kagogus.racritoulus. . Sta\t^\^Ml?er ipi*. 

IfttVrrretio.^b^Iurn mwnecmam . patthi cru- 
enta. e*ladjtt)fl'^V P u ä nam cpmm.rterr 
clium ficere . <onrTi*ere cum ahqvo: tl* 



1802 



;n / pcrculfa 1 
rT^chlaättiint 



_ — _ 

erlaßt fCPR 7 irucrcfi"c prscho , ftare » aeic. 

Die £d)lact)t ruÄbvct fange / pogna feireYctt, ex- 

trahitur. £tf)tA(ht gewinnen / v«ftoriam obn- 
ncre, (upettorcin cfle , prxhödevinecre hofterri. 

(jd)l'd)f rcrUcven / vrdVuro dircedett?. 

navitaciei-Türcattfral^ 

i'ihctt / cxicdcyc t a pi'S^^ ^ CTfpcrr. 
(3d)!a(ht ü!)rie \Bthd( J prxlrum rnanibut ra- 
ftum r i. e. fbtriormvntk. vjdj! cf) r 511 t viy / pc- 
deftte ctrumen. (3d)lad)f JU jgec^e/ praelium 
cqveffre. ^ld)re ' /;tr Herne Vr'CT)!- d)t / f«*gi 
0charfd?nrcn / runtultöuiunv pnehurjj, 
mihtum procurfus , ctimjii;).?. '-■> , i. e. tr , :- pu- 

gtu, an &<toi&ä)tUm /JröSifrbt ^. S^nri^i 
fd)!aeht/bcl!umciTilc. gclti|xl;l rj)r/ pr*;iirm 
judum , qvpd cttlatK jignti fit. ^J^Ut'flcniacpl/ 
univufjc rci dimicaxio , pugfia (umma conren- 
tioac coramifla KcbenfcbtrtCr)! ' leve ccrrame*n. 
<5ccfd)(tif4)( naümachia.pujnanäYaUf» SBbl< 
rcilffilJetX / phTiiomcnon exercir« ra acVc. 

3»ciffffc&^chf ' Mars dubius. W<\\\ rbctifcmeht/ 
wer &ic ed)lad)t gewonnen bar/ xqvö campo 

ccrtatumcfV. m*'mat _ . 

6diIaehtcrto^* ^er)!»ict)run^ Utf * vbcftladv 
" ten/ laniatus, lintcna , Jani atio , it. hortia^tl^i- 

ina,i'mmohffo. J5)an*|cr)liWftrnn.l ,'mac\.uu? ai- 

fi'ium ^irllfcfcftliiehf UHiw' ncn:ino pcdiculot^m. 

' sjrtc«fd)i'Ulu^;'d)tUna / racrifit^om' huraanum. 

n^|';ii , cblad)fuiL3//iwSiebc|*!idjnirhr boum 
' ac'ptcu.lum miaatus. £pfcvfu%tthttmQ/ facti- 
i!c ium TOtndte. ' " r^^iLz^ 1 
e*d)th.;ft/ & (? efcldcWnifct / ^u.^h^rh. 

__i.'ii^B-jwfl.' CrcMadiN 

ed)Kid)t> 

ten mote« 

UnfcJMi«ct> 



Uni» 

Eff<s< 

lamon 

terifri> 

10 , r.tc 



it. pucriiix, ö 

irt/ (us opfma, faginan 
tmtas macdlariorum. 



prae 



gcfd>(ad)t<t/ 

ru. g^.iehichlagen/ 
parem 
loficnio 



Tarn inr etfiTW' tti'i* matvi , ad pa«n«m 



jafammen gehen / ßs» a «oarerrc». m-*a 



@cb(acbt/ fd)lad)ttn 

aflimulari, rtfcrrC, conytucre, «qvau 
c(Tc, habitu orij, corpori«, moribus 
: conrmmnrHm cn*. «Ci**ip^l «jS'«»»»« j*ntt : 
QllrfRbl übten / differrc , d«ftare , d»(lii«item »'di- 
^kudirite.dcfcVccr*, deficerf, ^^d< gcSicrare.dc. 
«criotcrb fien, aiii* »Jlbfcblflchtcn. ^r fcfilfld> ; 

X au#iiÄ^w#f<ww »ort;««* IMp 



i Majorum fnorum viftute foirgiflime rcmotus 

c(V. 'Ubtrcm< *9cad)fch>d;ren/ pirem ingcmo 

flc moribu« efle , con»cmrc, non difconvenirc 

intcr fc. SDcm 95atcr nad)fcWa(i)ttn' pacriflare, 

pacris mores imirarw • 

~d)Ud>t/ p>o qv6 Jicimw Q3cfd>l^d)f/ gc- 
nus, profap a, ongo.i/. fcxui. 55öinc!;mC^ ©C' 
fcI>lCC^t / vetusac multarum inugin\Tim.profapia. 
cUricudo generi«. 51tli »orncbntcn ÖCjvÖtetht 
acborcii/ tpkndidfc natu«. tJüiflyCm 
f<TV\;Cl)t/ moitcui ortginis, cx fc lUtus. Clu) 

in cm fviitibci @cf<f>lcd)t aufliefen / in familiam 

aH<marrt fe innrere, £mc: <ScM)ICd;rctf / con- 
gener. ©Cfchlf tytt Dit *ÖP»Wt ' S CiK ™ » Vmni - 
$OJand)CtlifO t*KK6i<*tC&rr$iwe/ *aria anirria- 
l'ium venera. ifrftifribnften (5cfc&!r<ftfC*/ anv 

biguö fexu. ^uinjc Kute bcnbcrlf!) ©fid)lcd)< 

tC^/ utrii»qvc*iexu$jUvcn«. flR&tillidjCS 
hhlccbt/ fexus »irili». «JßdblidK* ©dehketo' 
fexu» mulKbHi. Da* 5Rcii|d>lKl)c IbtäSefät 

gcr.u* humanuni' 53iUtt»dt'!chUa)f > paecr- 
, num . SRMtUrgClcHlcdjt /• maremuu». Sau 
ttU4<fd)lcd)t^ gcnuslordidum, obfcurum * 

glouuau ^uben» yivr ©Kbr^ & £*dnici>jc« 

fd)'.C<i)t / geno? infaroCrdorou* fatinorofa, plcna 
Ucdccom A ,nagmi. £cr<U4d(&U((H / 'armia- 
ramlbbolcs. JpÜftM4)lCCx)t ' Umihaftupro 
infamis. #nea).Su4ci)lcd)t / fengvi« vernuja 
tun). gunrpcn^t'c&lccht / frmilia abj<äa, genus 
humde. SCabt«bcm»9cfd)Ud)t/ famdu con- 
fulans. 9itftcrad#lc<&t/ eqvcftm, SKXjtyttP 

ÄCfd)kd)(/ propagodarorum virorum, mrps A 
& ftemma faoiciuiic. frufdtfO/fc&U'C&t/ Proze- 
nte» hiriarunt. «y,.,, ■ mj Aa 

«<f(Wcd)tcr> ^«/pacritiuf. <Mc&l<:cl)tcnn» 'Vit/ 

pau.tia, dicfyr'tUrin $ t *fyteWtd)ttr. KabW» 
ü<fd)lcd)UT / pqnfülaris. ©er füiwbinjk ©c> 
filcd)tCl/ primanus, prineeps genrilrutis. ( 
fccbUcbtuna. / Di*/ & T>a* Scfclacbteu/ 71* <«>«f« 

itt fimol^itm M frtfvenJU Üutjunt, finuluudo. 
jeqwalitas , miago , effigies , 'fimiilacrum. 
fd)U$tUnO/ dcpr.vracio, dqflcxus, \>ulg<> J-y- 
utiätio. Sach|*d)!iid):img/ tmiraxio virtutis & 
tinorum Majoium, Pairium, vulgb patrißatw, 
i. t iqvitlio morum fittrnorum. ^ j^,. 

©ebtaf/ fct>lafcn/ A^df^tum 

fd)hü' / tu fd)^a ff? /er 
Olafen/ dormirc, <iv»cfcerc, fopitum efle, 



fomnä proctmibtjc. J f&ttVt föllfm I fomno 
ftuderc. jpnrf ftS^lafW/arftt* gravier dormi- 
tare. 1 ©dilllJC fchlnff n / fcnrüfomncm , ftmifo- 
picamtflc. Schlafen br^W^amvi^/ m lucem 
qvicfccrc, 2Bcr |u'b(n@iuDDcn rd?1dfct/|(hl<ift 
(tllC tUiMM / fepeem horas donuilk iat eft juve 
öiqve Teni^«. (tr f(felÄ}J «XliifJ / parcilliniilfo- 
mnic(h Gompof.fitnt : 2lbfQ>l.lfVn/ fomnurrtfe- 
pthrc»abolercfomno>foporcrh. ^d) habe fthi U 
'1 .1 ^e|(b| iffFIrjamfoporeartuiIan^vidos 
placaT». ^luitlu^lafcB/ cdormirV. Ii fi^iüct) 
tlUijKfyUÜ'It / noÜurnuin Vinum , ftvr ctapulam 
cdoWnire. O&cfäfoUtt / fropr. corpore at&tto 
adTOmnum protkifci, vrl qvod gerendis rebue 
- fnpeYcft.fttietidare. QBirivD0<nMc3al^ft>c> 
fd)Iil|t*n / interponanius lomnum delibcratioiu- 
bus. <£ov»Kltbtffd)lilfcn/animi anxictanbiisin- 
'dormirc. Srd^c(<bU\f(l\'ffam»otatcoiTt. €m 
^Ki^blei!! bc|d)lafcn/ ftuprare.violarc vir«incm, 
coneubarc puellae. Die itur ttunn S&mftyCR/ 

actnb.ifxr, tonenmbere , & 33n>fiitnmrrtld>!afcH. 
öurchfd)l»i|cn / «» t>ic tjanu 3H<fcf tuvcfefdilwi*' 

f^lt / toti* nofttbut conq vid'cere ^ foporaf t) 
UMl'djlafctt/ * (Cnt |cf>f afrn / obdormire, obdor- 
milccic, fomnum capere gc|i cinfd)KlfVn / al- 
tiorc lomiic opprimi , .uftoiomno dcviiui . in 
, fomnom uravem mcrgi. (fi«W)laFfn /qv*ftum 
cx fonraci facerc. harfcill« (öcfoiiöbcit CV> 
fd)lafc&/ mcdicamenxrs foporiferis iamratrre- 

, ftuums oft. QorCKhlafcn / mdormitare, cOUti- 
nuarc foninum. J^erümfd>l^'cn/ Einmal 
b^UUlfa^hlfiH / unum fomnum cdormifccrc, 
3)?itfd)l»»f\'ll/ coa<umbcre, cpndormirc« SRacb' 
l'cbl.iKU / aliic fomnö opprciC» guftum foisni 
haurtre. 93crfct>Ia|Clf / tomnö v»ftum4tori)i- 
dum eile, mtUpfi. iß negligentia fua alMvuida- 
mmcontiahcrc, t:t OiUffin Qjltid m(d)U\fvv 
ipfe (Tbi perniciei fuic racuria Tuä. 2>i i ba ftbln« 
fcit/amicipate fomnum. 2ÖkiVr<a>hlfi'B/re- 
do^mire.itcrum dormtre. 5a5hTCrcinfcbIaf(H/ 
rutHis införnnum decidere.'" 

(3cf>K?fVr/tKr / * (gct)Ti1fcn'nn/t>I*«/dormirator, 
^rfeeroina dormitÄö*. fomnö torpidus , cV tor- 
pida. ©f mitunter ^fbliUct / vetemofus , inex- 
citabili forhnooppreiTu« , male foporatu*. £«nq> 
fd)l^fcr/ pcrdormiTcertf , muhum fcmniofui. 
^urifrht^ftr / qti fornnip-iiKiflimi cft. ^icbCH; 
fd>lAf"cr/ utiiä ex (f ptem dörmicorabu« infitlum* 
n v.i. hm trmto.e Drcii, /Cif/. fcf fxperrrHk, 

I A. C 446/temprt Thtodof. Junior, SEwfölilftv/ 



i8oj 



i8c6 



concubitor.concubinuj. I&eofcfrläftnnn/ con- 
cubnu. iag«^fd)l(Jfcr / mendians , mcridia- 
ciombus indulgeni. (Ein vrcI)!«i\T boret unt> 
flehet nid)t / fomnus aufert fcnlus aihoncmqvc 
toll ic omnem. 
(£d)l«f /fc}«/ (Schlafen/ r*rhtuUm (rcbKv 
fung/©«/ fompus, fopor, qviei» j,iK'd;h r ~ 
gcra()((D/ oecupari fomnö.in fomnum dclabi. 
Schlaf iir.cbai iopo r.irc, foporemdarc. SJptt 
freiugrm v: cblii'V (cniu brcvtdimü fomno uti. 
jDcr(5c^tilf|tliU^t aDC6 Kl'iJC§cn/romnus aboli- 

cor omni um. 3J?ittag$fd>laf taug md)t non 
bonus fomnus eft de prandio. ^ cM.iTfn Mc!>i"n ■ 
^eubuum ire, disccdcrc , dormicum feconferre. 
QÜivi .;cv ßvt £ ihV- |d)l ,u oox aeterna . veternus, 
lethargu«. .0tU'ter(3$!af/ fopor gravis, (ganf» 

f er \Sd[>laf / dulcU ,leni«. Äuricr (Schlaf/ bre- 
ves fomni. U unihujci (Bdjlaf / fomnus pertur- 
batui, inqvierus. 9Ror>]enfihlaf / five griü) 
fdjliif / amcUicanuc <BünDcnfd;(af / fopor Ti 
xiorum, fecuruas » vecernus peccati. -^MlVn 
fd)laf ■ fomnus apercisoculii. 

&4>! jfcricfr/ * ®<WÄf«B/. «t. 93rrf<&lafen7 * ijeljla » 
feiiD/ «i/. oiv. fomuolcnrus, fomniculofus, 
.foppratus. £ dMferigee Wem»! i animutin 
fomnum profuius. öerfdjlafen / ftve jerfd)! »' 
fen f ■ Pit oü i rant cm , ncgligcnrcm cfle. Jfj.iib 
ftblafciU) / (caiifomrm. frijtfcblafeiU) / lenfo- 
mnu». Aartfdjlafcnö/ vctcmoiu». ^djtäfcvi- 
yfgt Ü)?enjd)/ morator , morabund«. (£6grbt 
'diliVi viv\ in / res rrahirut, opus fr iget. > 

/ TIC / plur. iicimtu tarnen nonnunqvnm tn 

■v ßnguUtri, Der (Sdfrlaf / rempora, qvta dormuntti 

" temporibia pimtmft meubtrt Jolent. 2lü «SdMaf 
fc&laqen / percuecre rempora. @d)l4ff rttäm dt- 

■i**ntur fpongiae cynosbaro accrefccmcs , «Ith 

&<blaitumtn c5Äd?!afipt«l<ir?#. 

©cMummeren / flefcfolummert / w sin du. 

ffncop.lil f/ dormitarc, obdormifcerc .femifo- 
puum efle , femifomnem ftupere. Compo/l^jn,. 
fd)Iltnilli(rn/ obfopirc. foporari. Invtmtur et- 
iam ?H$fl1)(uninicrn/ fomnum ex oculis deter- 
. gcre , oculot ex fomno caligantcs corrigerc. 
5kr Prummern / W. *ß qvod Verfdjlafcn / cor- 
pore merciflimaqyc ignaviä flbi deefle , ofeitan- 
do& dormitando opporruniratem pracrermir- 
iTtl / eß non folum tdrm qvod 
€lflfct;lwnim«Cll / vt im ttUm foitur indoimi- 



entern cxcirxrc, lan^veorcra & defeflum com- 
movere , ad vigilantiam revoearc vcl expergi- 
iccrc ,ßvr expergere SJ'cxpcrgcfacexc. 

sr^Iuinnurr/O«:/* ^lumnicrinn/Du/nu». 

raemina dormitant, obdorm.ücQs, ti. langri- 
dui , £5 Ungvida, piger, fiTpigra. 

6cbluinmcrittjcit tie/ eyDrt? Scblummfrn / der- 

miratio, fSmttüti dormitio ,Jhtp7t>us redormi- 
tio t tt. ofeirario , torpor , fegnitta , pigrina. 
6c!)lumnifruu.)i|i fein Odjlaf/ pupularum oc- 
cultatio fomnus non c(k,J'ru umbrare pupulas 
atqvc dormifecre non eftdormirc. 

©cblummcriij/* öcblummcricbt/ *d\. &aJ-v. fc- 

mifomnis, femifopicus , ofeitaucer , remiisc. 
ignaviter. 3cf)lummmcbtC %t\\tt i homincs 
fomni 4r deftdiae plcni. $.\X»\i fcblumrafTicbt 
OCrriC^i'n/ fomniculose agcre. ccflacorcm cfle 

in rc aliqvä. Uber Nc ma§en fcblumuicrübt/ 

multum fomniculofus. 

@ct)Jaff / s*xo*. ©(Wapp / «4 er-A^. 

forlr a £<JJ>p/ pAnntadw % txponitttr mim flaccid«», 
maretdus laxus, diffluens, reoiifTus. &mrtayhor. 
langridus, piger , fegnis , defet. ^cMaffrT 5Jo* 
aen/arcuiremijTu^relajfatui. (?cb!flff maebfn/ 
iaxare, langvorem afFerre. Scblüff njrrrt«/ 
flacccre , flacccuerc , mareere , marecicere. 
^cblfl/fc Obrfll / «uretflacada;. ^?dlt ^Ifij 
Wirb febtaff/ efns induftria lang ve feit. 3brfevl> 

ctani febluff mit der (Sacbc umgange«/ rangti- 

diorc (rudio in Caufa fuirrit. 
^Cfrlappf ti / flacccre, flaccefeere , laxari , dicitur 

rtiäm @cblaffni / a ^cblappcren. & fcblaffet 
unb fcfjlappert affcd anibm/ arresfr armsejut 
aitusqvc marcenc , & omnii et lanivida flu- 
xoqveconatuseih Compof.r*>*funt : QJcrf(b|afr 
fett / * 3crfd)laffen / &metaph. noUnt « frigere, 
frigcfccre, langvefaecre, nervös incidere, ardo- 
rem reftingvere, ammum frangere. £ani]C< 

2Barten »erfcblaftet/ fit* »rrfe&lappfTf. ba§e<i 
mflt/ expee^atio produdior multum langvorn 
afferr ammis. . 
<C CbliWr / * ^cblaffcrfT / fcCt / elumbis . fegriii, 
jaecns , fopinus , fegnior , langvidior , foluteae 
ncgligentcragms, fomno torpidus , langvidnm 
ingenium dr in fomnum iturum. 

<S4)la/rung/ (?eblaffb«f/ ©e^lappernnaMc/ cor. 
por , torpedo, uioliicia> lentitudo, Ux amen cum, 

frigedo. 

^<t>!.lffiC^t/ 4 6d;Iappi(&f/ *Jj. flaccidus, rcmilTi!«. 

Jan- 



et 



1808 



OTfcag 1 itfus, &idrm qvc.4 0d)!dff. trtfclrtffityfl 
aUd'nc iVflfc iKlJbc/ langvidior berä , unAtbtti. 
Z*rt & /«cft<miZ4i f prilangvtrt Mttum. ©(& Idf 
ftd)t( «ötlitet/fide» mccm renne. 

©cNcppen / # ©cN-ppert / fjefd>Ieppet/ 

er gefet) tippet/ r'apcre , crabere violcncrr , ra- 
pnrarc , u. improbo jaborc fc vcl jumentum 
conficere , Itai. Strapirrare. £i(b. mit .piU Ut 
fctjlfppcfl/ ircicmcrs fcdarr, Com fcortis volu- 

öti. ^ä) fo.ibr mtd) Innge mit ber Arbeit ge 
fd^CJUet / multum negotii habui in rc ifra , plu 
rimum induftriac adlübcndum mibi fuit. 3 imi 
^ ODC fdj'cppctl / ad (oppücium trahert. £}ic 
€ac4)C |d)lcvpcf / n^goriam trahitur. Compof. 
Jmit .- 5ibftbjf ppi*lt / prepr. di fb alier e, aoferre, d»- 
ripere, <r:/:ir tttam fpoliare, compiiarc. ^tlH 

©übt tft mebrenteite ;.b.^f$| i -ppt(//i'r* w»Mflep» 

prt ftPrPrn / Patrimonium ejus maximam par- 
tem in prvdam celbr. SJmJ- ^)it1 Mr* JpinpH'4> 

!öer> * aBf,;fcl)^ppi'ri/ r*r* rfi. Qiuetf un>j bem 
-fratre binr\u* ;|rj>!:ppCrl / domum cxinanire. 
Jpfrbffl; & J>irmff(f)l^ppr»/atrraber«,adf€ ua- 
diuerr. 9fflc rlm Uifrd)« herbtr)f<(>leppf1l/ Va- 
ria* caiifationcs an euere. Dirittft rh*m (£tn 
fd>!cpprn. 35ciltC einid)kpprn / prardas raecre, 
rapto »i?ere. ^)tTMmfdEj!f PPttl / eircumduceie, 
circumagere. circumferrej circumgefrare. (£1 

neu' im Äot l)erfrmfd)tfppen / exfcxerc abqvcm 

pulvere. 9crtd)ld)lf ppffl trahere poff fe. rapere 
fecum. S5lT' jßve Jg>fTMf ff^lcppfn / lubllraem 
xapcrerorai, rapttm extruderc. 3iTf"d)lcpp<n/ 
perdere, profligarc , peffundara, diltiparc. 

^(f)!fP1>er / / rapror , rtpax , traho , hamotra- 
bo , i. r. yviuntb caJtvrr rrahü $|b.- 5lntf - 29er 

flß«j/ j£Hnnxg * Jcrfrölepper/pwpdo .direpcor, 
prxmiator, pra^domHas , rur.faTax*, fagax ,in- 
-»olaror. lavermp. !&l(&f(^lcpper7calo,cacw- 
ra 1 expilacor, ab»gea». 
©d)lepp< / WC/ Tyrma , vrßü oÜMga , mejfiu vr- 
ßigtAqvafi vtTitns. rcd)tcppCf'i4wi ^icirwrpcrti 
cuJamcnt,um £5" «"tc T7:r.ir. p< rßj/} { u ni : :r. jjrcir 
MuTtm fterrtina ig-iava ,'tdenofa , if.lafcira .ftfh- 
Wülino(#, Ci4Ä..Trajoar.de ^:tu.f,ß an ^i|'d)t<p 
afTeftatio, feqv'efa, ^com^arui. £>rr ',fitTff 
faftirt grP^ S^tcppC ber) jl<ft / prineeps ifte 
affeftorum copta n.patn«. eft , rum magno corni- 
fMnproftcifcicur. £Ü{CT4 (gt'l'cflc^Pf / ca 
tcr»»Imperaror 



afleftario , comitanw, it. raptui , traelm, tra> 
du er 10 , ac>uf vioinuui. vib< 51urf aßtfi) S5cr» 
A 3erfd>'eppunq/ rapacitai, rapeacio, expopa- 
iatio, direpei», fpoliatio. 

6*lei>piö/ ettleppif^f/ & «eöfepp&aft/ *4 » 

ddv. trahax , rapax, rapienr, it. cormtaus, Ic- 
ftans. ÖT ignavu», defcs, rardm, knlu». 
Schienen / 3* rd)Ififtc & i~ct>tt;T ^ »w'aVafW. * 
Gcf^liHcn/ rrahere, raperc , idrnt^Qvzl &fr>l<pf 
pat/tt. ferpere, proferperc. J)<r ?vPcf fdjlaiet 
<Ulf ^er Srbe / mnica tafam foluto »erric 
um »or @Cri<Öt fd^lcifcn / aliqtem obtorto coMo 
ad Prwtorem rapere, <^r fd)!^! mit Den gll^n 
»PfSUtcr/ Jaffa trahic vcffirjia pr v femo .inni» 
& pr*gravi j edrpore , fcflu* ^en io eff . fjjjci; 
fcn»o/a/f/i4winfitiuare, ingerere fe, clanciiIuiTi 
intrare, cujtu Comptf. rfl lginfölciftü l yvafi U*irw 
njifcirftcn / immergere fe in confverudinem ali- 
cuju«, cf? UnPcrfüMcifrn / ftibdere, rupponcre. 
^i^bWftfcn '-AI»«**»**" - r«- 



fcn/jAinrpt^fcMon 

fCTf rid.funt )fi>oA Com, 



jtfifen/ ^inöcrl).rfd)lii> 
tetfcH / & 3iufct)tci» 

ftOlCIfCnriamf« inftecietjl rcum ad painam mortit 
condemnarum rrahae imponcre Sc rllig.uüm ai 
locum fupplicu perrrahere. £)uxd)\iuift;n/ 
perrepere, pretrpere fe ad alj<pcro lowuin an- 

guffuni. ' ^switt 

(gctletfeiT/ gefcfeleifet/ roIÖ*qvare,cverrere, 
ex/cindcit.» excidere, Jelerc, extingvere. €»0f 
. Cr t vi CT rvbintVlt / arbero diruerc , tefta pervene. 
re, »affiratero cfficcrc. <£in fliinje^ i{a«b fdjjei» 
fi'B URb »erberben/ vaitas folirudmcs ex agns& 
cerc, provinciam fundituidclcre, cernbih ffrage 

poj>uiari. ©ie etabt ig flef(t)!eift/ urt» uia 
p c n i r, 1 n rc r 1 1 r , jace t , proÄr a ta , labe fafla ra , di- 
repta, aratrüm oppido indudum cft. Ccmpef, 

3erf(hleifen/ tJ. rßavr>/ifimpl f x. 

aeucre, aciem excitare, 
propr eß tcrere, artcrere ; trrtndo emm MJujvidfo- 
tilr, fenuc& hmatumfit. £tn 93cr|1anb \<$)\ti, 
fen inj;eniumacuerc. (gut ©tal f(t>lcifct ba\ 
andern / forum ferro aeuimr. WcpiT/ %ü/ 

Cr (berat frhleifen / cuirros « fecutc». foifüe» coti 

aitererc. Slbfc&Icifrn/ & 5ln^f(&If iUü/ Uem qvod 
ßmplex , exaeuere , acuendo ateenuarc. VI u 
fd) cirVn / acuendo repararc , refkerc. (cpi^e 
dnfd}[(ifiTi / in mucronOD ntrbtaajc* vU. 
»<J)4rf<n/&tfccrj*n. 



.f*>r-, pcdaiw. 



1773 <^c 

fclopus, bombarda.machin* bcHicae,tormen- 
tariae , tormciuum. £cr Äcüfcr ift mit treff« 
ttcf>rm Gkftuft (fttfift üc-ter attolkrey) ver» 

fi'bcn/ Crcfar machinis bcllicis in(tru£tiflimus cir, 
plurimüm »aletre tormentariä, appaxatu .xnco- 
rum tormentorum firmifllmu* eff. ©roj) ©C* 
fd)Ufe/ balliftacgrandior«, tormenta muralia, 
ftu obfidionalia , bafilifei. ÄUItt ©cf*(t!J / tor- 
menta caftrenfia ,ftve campeftr 1a , mlgofalconcf. 
©fern ©efd)il& / torrnen« ferrca. gftefalim 
©cjcf)n&/amca. £cDcruC/ coriacca. ©Cj*d)lM 

Sit'UCn / tormen« mili«ria ex aexccaldariolun- 
ere,/h*conßare. CScfcbuß JjflanjClt/ polt cra- 
titias gerras locare. ©cfdjutj laDf n' iarcirc pul- 
vere fulphurcö ferreisqve globis. Onfchulj 16 

fen /!orfrcnncn//?t>rfcOit§fn / displodere. 

©d)tCf / fd)i(fCn/ gCfdjtCfCt/ mittete, le- 
gare, ablcgare, amandare , it. apnr«, convenire, 
deecre, y parare, accingi, providerc: vartas 
mint habet fignificationet . gtnm in bie SBelt 
fd)icfcn / peregre aliqvem mittcre. <£ieb III fic 
(Fielt fcmrfeil/ icmpoxi infervire. (Einem ©« 
fdxnfc fcf)tcfci1 / mitrere munera. ©i< ©C» 
fd>cnf c fätfcfetl jid) nidjt / hacc munufoila fu/Eci- 
encia non funt. tgief) auf bie SXtifc (thtcfCH / ad 
iterüe accingere. fchjef t fie& md)t icbermoitn 
fU äQcriCO / non ex omni ligno Mercutius ex- 

fculpitur. QScn ©Ott febiett / ben mat er 

fd)i(ft/ qvem Deus vocat, hunc ipfum idoneum 
»eddit, alias: aDEOvocatus, riteparatus. 
bfl früfl fltt / fd)itf t ft4> felbjt »Ol / vocatus atqve 
non vocatus Deus a lerit. 2Lßtc* ©Ott |d) 1 I 
fi) bin k!) tOlttftgt / qvö nos fa« xrahunt re- 
trahuntqve, fcqvamur. $||f alles ggföfelf/ ad 
omnia paratus. Ungefcbicf t/ ineptus, rudts. 

<5d)icf er / oer / & tScbitferüin / of« / mas , fa> 

mina mittcns.ablcgans, vulgb¥rincrfal'H > mr/ii/i 
auftox £$auärix> mandator. 

tBebiefung / x>itf & t>oa <8 (bieten / miffus , miiTio, 

legario , it. aptititdo, five latinüts aptum , i-T'com- 
modiras , appararus , defignatio operis , appara- 
tio: inapparatio/'M/fwW«5KiebtfcbicfHng. ©Dt» 
fCÖ v3cbichlltg / Providentia divina. £ iric v? iht. 
cflirnj tilbn / legationem mittere. ^d)icfnnq 
011$ 21tlDacbt / legatio votiva. £ &:d \nu\ Ulm 
Kriege / apparatus bellicu9. <g(fricjen6 
(bieten / r/? /«/r«, c^w pur» i ghbulos Jifttics htfo~ 
•vram mitlunt. 



1774 



e<bi<f baff 1 6Cf)iCf iCf)f / adj. &*Jv. mifiili», aptns, 
idoneus, commodus.Ö': apte, ar>pofite,accom- 
mo.iuc , converuentcr. & ifl nid)f fCbicflid) 
JUnt ©CbOrfhm / imperial« eft obJeqvi. UnfebKf t 
I ul) ineprus , inconcionus , * tnepee. 

®e|d)icf / *as/ftur. ©efehief e / p^pr. 9 w«n 

ii. r/? mitb'o , legatio : in frrae tarnen ex- 
ponitur faftum , nimirun. qveda Deocaift mittitur, 
i. e. decretum voluntas divina. ©tltf nnperi 
mciMiebc LHefcbtff/ inexfuperabilis vis fati. ©a< 

cwiiie©e|el)icr bat t$ alfo mitaebraebf / Hoc ex 
omni aeternttate definitum eft ratalicer. £9 
battf <« DaS ©IncF befebtopen / haec per petuis ne- 
xibus dt immobili fucrant ncccflttatc dcvinda. 
<3tfd)lilllCb / & ©efebieft / aH. &adverb. apttts. 
conveniens , decens, concinnus, aecommoda- 
tus , appofitus, EJ*: apte t decenrer, concinnc, ap- 
polite , dicitur a 0(J)lftcn / <jvia <yvi mittitur , pro 
tdoneö habetur, Sed ©efebittf / ttiam fumitur f ro 
doclo , pertco , babili «exercrato , promto. in 
0Cf<bitft« 3)?ann / cuivis tempori * eujust « 
xctnporishomo, it. peritus, E^celcbris ingenii 

vir. ©efebicilid)e'3i , nid)ir^rter/ provcibia op- 
portune aptata. Untfcfcbitft/ & Unflefd)uHiüV 
ineptus , inTcitus, minimeaptus, abfurdus,>n- 
concinnus, iropcritu$,Ö':incptc, abfurdc, in- 
tempeftive, prscpoftcte , infubidc. U:i0Cfcbirl< 
te« ^ßcijfbrcit / ftolida , impudcnsqve poAula> 
tto. 

Öffd)icfliebfcif /Dt« / aptitudo.concinnins ,con- 
cinnirudo , habilitas » eonveuientia , congrucn- 
cia,tt. etuditiot doarina, literatura, facultas, 
©cfcbictlidjfeit imiXcben/ oratoriavis diccndi, 
facundiafloren«. ©efebicHiebf eit in bitten/ ac- 
commodatio. ©vrf c ©tfebicfliebfcit / altiilima 
emdttio. Ullijefebicilicbff^/ inconcinnitas,in- 
Hpientia ,ru<ticitas , ineptia. 
Clbfdt)tcfcn / QSerfcbicfen / ablegare , delegare. 
amandare aliqvem. ©efantCIl nbfd)icfen / mit- 
tere legatos. 5lb£jefebicf t / five »erftfoief t wer» 
J)en/ legationem obire, aeeipere , fumere. habe- 
re. Slbfebicfuiuv * Scrfebicrimg/ M'e / legario, 
miflio. 9lbgcfebicffer / & 5Jcrfd)icffer / miflus, 
Jegatui, deputatus. gr ieten^ab aefebicF t er / et* 
duccator. Qiuijeflbicfter ju ^rieg v* b §rietw 
feciali«. BerOrt/tüo öie ?lbgefebicftceiniKtt , ic 

tfiefen »erben/ gr»coftafii, locw, ubinatwmm 
fubfißerent legati ad Senate? mißi. ( Romar. ) 
5lllfd)icfen/ aecommodare fc, ap«re, attemperare, 
conformaie , it. accingi »parart» mftrucre, prar- 

medi- 



1775 ®t @c 1776 



niedtun , cogitare. (EtiDO* |U CilUT @ad)C fli* 
fd)((fcn/ concinnarc aliqvidad rem. lrid)ilir 
<Sd)lad)t aRfcfcitfen/ in praciium accingi , apure 
fe pugnac. Ö^|icrO) Ullföutcn / ornarc , in- 
ftruerc, f5 appararcconvivium. 3lnfd)i(fun«J/ 
accommodacio, apparatio. 

§luffd)iefen/ A>rauf»drü3oiiUMTd)icFcii/ id. fort rß 

tpjoi 2Lnfd)irti\l / pracmedirari , accingi. <£d 
fct>idct fid) Darauf/ uou convenu, q vadrat, 
cohxrcc, conionac, eft incommodum, inconfbr- 
ir.c , indetorum , minimc accoinmodamm. 
hierauf halt» öidj Jilfdjfcfe»/ b»c mulio ante 
ntcditcrc , huc tc pates . haec cogiics r ad h*c re 
cxcrccai. SQ^ic ftUe feilen M\b auf i)cu tUbfcf)tcD 
fliMir » n / inapiamu» m i'cnciiutc vafa culli- 

SlucfduJcn/ ßCMlltf & JpinnUsjföicFeu/ amandare, 
ablegare , emicicre viinen au feine ftatt Mit: 
f\i)uren/ dclcgare ., judicem mirtcre, vicarium 
pro fe darc. Reiter auf alle vi 1 r i§en aurf|(f)icfen/ 

ci) ■ .ccs mann agrosdimmcrc. 'JUl&jefd)ierter/ 
X>et / Enniläciut, amandatus. 5lil<>fil)iijiina,/ 
Du/ cmulro, amandatior (£inen in Die 2ße!t 
biii.Ulöfd)tehn cxuu»lcrcajiqvem adulcima ter- 
rae four, proeul ainandarc Oft illiDoiel faltig 
öU/fdlitKll rrnrticulare, i.e. crebröi pcrmulcum» 
frrqventcr, Ö'qväm fcpillimc miteerc. 

35efct)icJen/ propr. rß allcgarc. (Einen beriefen/ 

«unciumad aliqvem allcgare, dexndtz ad folh- 
citandum aliqvcm dimucerc. In ßecit autem rß 
adornare, viamfibi muture adaliqvid, ranoncs 
tua» aecommodarc ad rem qvandam. (üiiun 
CÜlft Äebc n>C(JCH bf fdjicfeil / mqvircrc, anqvire- 
tc , cxplorare veritatem- comumelix per bonos 
y\ 1 os. injuriam ad disq^ifirionem vocare. vf '. in 
J^UU$ befd)i(fen / proviUcre rebus !n s-. rem fa- 
miliaremconfritucre, curare. 53c|d)icfcr' Oer/ 
in.tagator .exqvtfiror , ferutaror , vifor , vcftiga- 
tor. gjtfcbtcfimcj/Oie/ disqviiitio.indago ,1/. 
cura ,Sf> provifio. ' '. ^ 

9^ci>f(||icf en / *Dt*if» A ^henfffiirFeti / unä mittete; 
panter , fimul Öf in coirriracu ablegare. €f t|i 
niltaefilllitfet/ legationr comesrft. finö ein 
Jaunen inuf mitatfdndret twrDenv gtegaum 
nntft funr. & iß mir rfu C%fd)iiif Darben qc 

fd)i(fct tVOrDell / munufculumr jdjunlhim erat. , 
feioatfiicficr / Oer/ dclcgaxus, lubdclcgarut, ; 
commnTarius. 
©Hrctjfdjicfcn/ transmitcttc>erajHportare,cians- 
fene. 



«fnfacgcU» five ($eaenfd)icten / obviam mmcrc. 
äitaon n. u '(!>;- rtxrDeH/ obviam procedere, 
pro di re , obviam aliem dare , b" ferre fefe. vi ; 
t|i 1 1 1 Ii" f ufi( eil iU"ld)utt ivu l in advctfwm mihi 
midusvenir, 

(£infd)icf(n / ^i-einfchnh-n / id. qvod fmpUx&d)ü 
den / aecommodarc fe. fOi.m IUU^ 111 DU 
3i i r |'d)tiJin / cemponbus aflenciendum. vir bat 
fidj in Den 2Rann wvl fd)urcn ({clcraet / ad c]in 
vin volunrarcmnutumqve apprimeac totumfc 

convcrA» eft. €r trcop fid) roc! Drein jufeb/itfen; 
haurqvaqvam rudit eft tra&andi rem iAam. 
CMifVidUM / Ote/ aprieudo, accommodacio. 
Viiitfdjul li(I) / « appofitui.congrucn», decens, 
convenicns , idoncus r & : appollte , per com 
mode. 

5orifci)itf CtT/ amandare, ablegare, it. relegare, pro 
fcribere • deporrarc, t vx etiam dicuntur : v \nc 

SlenD fürrfd)icft-n / iO* ic <Sd)impf fortf(f)i(?cn/ 
cum mala gracia dimirecre. jict) hubt' Den $>Q* 
teil lUuffi fortaefd)iCTCt / propere extrufi tabclla- 
rium. Ror(fd)i(riin(]/ t>l</ dimiflio, amandatio. 
^l»rtgefu)iif Uti amandacus. 
3ÜT» ßvr ißi>rJU)itf<n / praenrirrere , fvcditiam diä- 
ter X>ov,;ir :y X>otauSf it. V>Oi bcrfdnrf <n/ 
prxmandarc. Qjinen ^DCen i>or..n(d)idf:i nun- 
cium praemittere. v i>or ^ iMi fchuhci . Per/ prae- 
nunciul, prxinifius. 

j£)erfd)icfeu / allcgarc. £)er ;\id)ter btU berge< 

fd)tdfe(/ judex nnfit acccrdcum te , vocari tc jui • 

Hr. ^0 finD ^cfniue ber^efd)ic!er / legati huc 

millifunr. #eraefci)!rJter/ 0«/ legatus. ^>cr- 
frbtrtiiitei/ legatio. 

^»n fd)uf en/ ablegare. J&tit unD brrfdjkfen / nitro 
curöqvc mitterc. ^d) hs.bi bin ;n ihm aefd)itfef/ 
acccriitum cum mTii. v£r bat ihn in ein unDer 
geben bincjefu)HH't/ '«but human:» cum exemit, 
vita expulic. 

J^evm!ifd)i(fen/ & Umfcbiifeuv citcommittere. 
IcnDb^tben naeftöelte umfd)icfen/ad foiiicitan- 
dam pecumam pauim Aagiratorcs mitterc. 
$?orDbrcnner im ganDe benimfebiefen/ incendia- 

no* per provinciam ultröcitröqve transmittc- 
re. Umfdjifiunoy »IC/ convoeatio, anttqv. in- 

ctdücx ... Ä 

3i|ad)fö){cfe!T/ deindcpoithaec, pofrmodum, po- 
ft.(in ), pofrliminicraitccrc» i/. aecommodarc, 
obferv.ire , curare. v?id) u.. cb einen fd)l(lfn/ 
colcre aliqvcm, adnutum alieuju« viverc. QU 

Kern luv Briefe nau)feticreu / nuculu infam>s 



1777 



1778 



aliqvctn afpergcre, ad intatntnm alicujus htc- 
xas kribcrc. v raoUc CS balD nad)jc(jitf CH/ pau- 
cisdicbus ul miflurut erat. 
Ubcrfcbjden/ transruicrere, &U qvod ÄctncFcn/ 
Aliud rß Übrig f lve Druberfdjidrn / ptu», am 
pdus , ubcnus mietete, igr fcat nedj) (Seit 1 1 u 
rcr.;cicl)i-f et / plus pexunias addidit, (upraad- 
jccit. Uberfc&iihmg/Dfe/rransmülio. ©rn> 

bei l'd)icfnng auetarium, additanicntum , ad- 
jeet u>. Ubcrqcfd)l(t(t / ftt«w tß doörina abun- 
dans , ficut J^albücfcbJrJt/ fcmidoöus. 

tBMttlfäk&tii longius ablegarc , ultcriüs mittete. 
fd)ict'cf fify llitfot Weiter / non qvadratam- 
phus. Qßtf nd) iuüorflcfcf)irfcf bat/ frieret |id) 
je 15: nicht roettcr / olim pulchra dt decora , hodie 
abfurda dr abfona videntur. 

5i5ict»t*rfct>icF<n/ * 3ur(lrt|4>i(fCll / remietere, rc- 
crö amandarci figaificat etiam foltere dcbitum, 
nomen diflölverc , fidem fuam liberarc , reddere 
pccuuiam , five aliam rem. äGictvrfcbidnng/ 
Mg /rcmitfio, rctribuuo, rcdhibitio, rcdditio. 
€U>ieÖcrfcf>icfe > r I OCC/ reddens.rcmunerans, red- 
hofticni. ii)iiDcr.;vfti;utt / rcmiflui , redhi- 
bitus. 

3irff&icfcn / *uhro citroqve mittendo moleftum 
c*Tc, frcqventibus miflionibusmolcftiaro exhi- 
bere,/ivr faftidio cfle alieui. er «cl'Rt>icf C fiel) 
ja Den £ag/toios di«s miflitando/r« mis- 

ficiilando couf;imit. <gine vi'ii Tu i'ilulii jjet 
fei; uhiiu / miilio freqvens odiofä. 

SlICl'vblv'Klt iprop». mittete, mandarc ad aliqvem, 
ü adornarc, Ö*»» Äftif contiviumapparare, S0 
inftrucre. &er ©raut Sater fd)icfet treftltd) 
ilir J£)üd)ieit JUC/ magnifice , iplcndideq» nuptia- 
le% ornat cpulas. £r fd)irtw rieb nic&t Dann/ ad 
haue rem non probe eft afircltu«. 

Stammen« /u* Unberetnanberfcbicfen/ uni & fi 

mu! mitierc , it. convocarc, aHjungere , aflocia- 

rc. 3ufammenf(f)icf ung / Dt« / con rocano , con- 

ventus , congrellus > com ua tut. 
©Cj)0Cf / Da*/ p/.^C^OCfe/ fexagena, numt- 
riu fixtginU continent. Idtb Aicitur k (Striefen/ 
fyiM t antrqv&m mütMtur, mtmrrari folet. (Ein 
<&d)0Cf <Et)cr/ fexagena ovorum. Cr III halb 
vf J) Ott / fexagena dimidiata , dimidium fexagc- 
nx qväfi dicas trtcenA. (gin alt (Sdjocf / *iccna, 

peut ein ucn 6<ftöcf / fexagena. (£in ?anfd)Mf / 

qtindena. (£111 par (3<f)0CF/ du« fexagena:, par 
fcxagcnarum. <tMlbrrfd)OCf / tdrm «W VTctl 

Ö4?ccf, ^rti(4>o(f//eMi»o/iiri€rbfiocl/Oi«/ 



proptrr cultutam . Carduus fativus itf/altihs, cina- 
ra. fcolysnus« (trobilus. 
rcf)i)t?Ctl/ perfexagmranumerare , Jtl0ct»ocfe1f 
;crt1trt »ufrmmenlcejcn. X^.is @Ktrcibi9 
fd)0itCU / congerere fäfciculos frumenti fexagc- 

nos. Compoffuut : 2lu6i"u)orfen/ dt Serrc^ocfrn/ 

idtmiU ay*od <3d?orfi'l» notant. 
v5d)0Ctid)t/ 4*4/. fexageni . ^id^qvodptrßxägerui 
d«trrmn*tuT. @d)0ifid)t / /i« 0d)O(f<fl 
;ct?Utl/ fexagenario numero coacervare. 
^d.Hd)t / fcfotCfotcn / ge|d)tCt)tct / ordinäre, 
digerere, componere, dtfponcrc, rß k &dnc? en/ 

?<vatenim dtctrt vel convtmrt fignaU jHtnfiitö 
d)id)tcn/ digeftaarcificiosecomponeBe. Compe/. 
9ibf'd)ici)frn / in ordinemadducere, aliqvidor- 
dinc diitingvcrc, diTponcre, moderari, inmruerc. 
5DiC Qlrbett abftyltjten / laborum gradus fa- 
cere. 

^d)id)tcr/ Der / moderator, arbirer, ordinator , Sf 
in rf mrtdUtcä ptx(ct,fivr prsefcclus todmac, stikt 
@cWd?tm£i|tCC/ yu» rlian exponitur operat um 

feriba. 

^d)tf4)t/ Dt« / p/«». <£cf>id>fCtt/clafnt, fene*. ordo» 
difpolicio , nortnunqvam etiam ^(fridjtnng / Die/ 
ordtnatio, dirifur. ^ f^i(?)t machen/ popr» otdine 
collocate, in otdinemadducete, in^tcuaulcn 
fumitur pro feriati . qvicfcereä labortbus ,</T4wi« 
fjiioi AgricoU per manipulet % ßiuti Ö* me rav /< u|S< 
difbonunt , ;am labmbut ßtti cokphontm a idunL 
In rr metalltcd <5d)i$t /fici/wr opera , £9* rebe 
©deicht/ heluatio ■, undt: Ufer bic rebe <rd)id)t 
fefjcn / ^ve Äber Dem ®d)lemm^taben fixbat 
tetll pergrateari, popinari. Porra Q cf)id)t / ti. 

e^ ©dKil'uuj/ «»^f ©üterf<t)t<bt / divifio 

bonorum. 

ecblu)tig/ * 6d)i(&ti(f)t/ iti/.^v.ordine.ot- 
dinatim, difitnÄe, diftribute , it. compoiitus, ia- 

ftrucrus, difpofirus, ordinatus. 

©ebieb/ feftteben/ « *m Maiss ©cbaiP 
ben/ es @d)ubeu/ 3* f*<^/ fö* 

beft. dt febenbeft €r Riebet/ & feheubet/ roir fd)ü> 
ben/ ic. 3* i*ob/ dr fchnb/ 3d) l"d)r>bff dt fc&übe/ 
flefeböben / tjcfrJbaubt / dr gcfd)ubt / truderc , pel- 
lcre,rraduccre, rapere, Ö* mtiaph. cutrerc ,cur- 
farc , curfitare , provolarc ad aliq vcm , fett curfu 
tendere , it. vorare , avide manducare , come- 
dere, prtetpue tn compofxtii. ©as (^ebcllDe bat 
gejo^üben / sedificium lAud fede fuä ronvui- 
fum t compa«ibus, < /ea compagimbus folutum, 

c^laxa- 



1779 ©C <2>c 1780 



# uxaiura cft. 3>ic 3 cfculD p©n fid) fcbicl'cn 

culpam amavcrc , in ah um dcnvarc, ftve trans- 
ferrc. ©Cf'.U - DDR |ld> f(l)icbcil / propulfare, Ö" 

pclkre per icu i u m. Arbeit t>ott jid) Trieben/ onc- 

ra objefta amohn. tfcgrf fd)Ubcn / metuias 
dreutcre , truneuios luforiosdccurbaic, dcjiccrc , 

«lCtu|isludcrC. v > v/tÖ v JIC? ■ >U 

(Schieber / X>tt / * ©ci)id>crinn / MeV mai, äfroc- 
xnina trudens, propclUns. $£4dfd)rebcr / lu- 
lor metularum , ('.-•■ ciunculprum. vf d)iebei 
eti&mohm Antbatur Studiojm noviiitu , i/«/gePen- 
nalis, ^t« tntraannum domum umtat at atfy dam in 
patnam fe fubduetbat , ^Tj/i d«fcrror aeademias, 
cujtuAimm. iBebubeilt'ill / DflB/ ddicatulus , ne- 
porul us , pacriam ante rempus re v ifens. 

tSctuc6ung/ öie / tf&aa (Schieben/!/. ©c&aubutio/ 
Die/ volutio, rraäus, »oluratio, volutatus, pro« 
pulfio , amocio , pcopulfus , propul fatio , moli- 
meneum , molicio. ftetjelfcpicblinf) / rruneulo- 
xum ludus , metularum Infus, (^ldd)f(f)iäuilW 
arqvarucntum. j£runiinfd)iebun4/ inobliqtum 
dctra&io. 

@c?)iebic5)t/ @(4)ieb/@d)ieF/ ergföetf/ 

&*<ivrrb.pTQpr. trufatilii , fed frtqventtkf p9- 
mturpro: obliqvus, traruverfus, detortus, ob- 
ftipus. (Jiu fd)flfcr Sttx\i homo derortis cru- 
ribus. (Bdjctf (Sefidjf / limi oculi , pve rcrorti, 
qvala habtnt pasti Ö* Srraboncs feu lufeicion. 
©<f)icbid)ti' Sßfine / loripedes , compernes , vari, 
valgi . d)icbid)tcr ©aiivj / mocus obliqvus. 
(f)icfe J^ofiCl" / l'gna transverfa. <£d)(ffeT 

Jfrali/ collum obftipum. £djicfer(5tnn/ ani- 

musiniqvus, perverfus. 0d?ief *HA ttitm Axt- 
Utto ffftrtur <gä)<f/ & £d)flf / curvacus. CBdjr5fe 
Vr pirjt / cu/pis curvata. 

vjeas , obhqmas, j1exus,curvamcn,ciHvacura. 
Di, Hut ttiam vgcJjicfülFcif. 

(^cbcifelen/ «. ©d?erf / ßve ödnef geben/ 

claudicare , diilortis cruribus inccdcrc , vaxicari, 
Jonpcdem eile , vaciilare grclTu, oucare. Sea 
Vr4)f»ÜlfÄ/ *ÖC&icfde»/ *ti*m intti prtlantur 
dcclinare potum compotori, par pari non rc- 
i erre in b bendo. Hm, £ d)i ift I1IH4 / Dil Clau- 
dicat , daudicacio , üT vfdHiicliJyt / daudi- 
cans. **•>*:-. 
<^d)tefet / D« / propr. r/} aflula , 5Jf lapis fciflilis, 
tj-rsm ardcfiam spprüjnt, q-v* tAnun rtäitu voca 
lur lapii Lydius , blauer tScfoief« / lyrnttf, a 



&d)(tf / ivba 1 trdffi* obliqi* ponarAur in träütn- 
ß4r fqvani*rum;.lnnc ec&«fcr Üttf btm Jg>aitb(/ 
ptr mttäpb. funt furfurcs capitis, ^nfcbufct/ 
tcila dentis. Abufivt (gd^ti'fcr 7^09. eß impe- 
t us iracundias , Ai»f ; (Jinr n (Scbicfct oatXO/ in- 
djgnabundum , obAinata iracundta eile , fimui« 
utetneum aliqvöexexccrc. 
(^C^iefctn/ findere, feindere. 27. irrkatum , per- 
motum » correptum irä cfle, de potefrate exirc. 
'Zl\\i\<H)kf(X1\ / iras contundere, mdignationem 
mollirarc. 

©tieferer / 0<t / feinden« , findens , II. xmuius , x~ 
mulator , invidiofus , indignabundus , ofor. 
©djiffalnil / Die/ foemina indignabunda , trux. 
ftomachora,pn>pr.f//fi fcalptor,/?Tf lapicidala- 
:pidis cyanci. 

ecbieferuncj/ faiUo, fidio, fiiTura,«. indignaüo. 
fimukas, aemulatio infcnfa, Ö"ira preffa, ani- 
miqTC feabitudo .propr. caeilolapidislazuli ,ftve 

fi&lit, ältis bai(r liefern/ * ®ä»eferbred)<rj. 
<£ cblcferig / * ©ebif feriebt / ädj. (dmm t ßffm f ii. 
odiö inccnüjs, indignabundus, ad indignacio« 
nem pronus, aculcatus > Tubiratus , amarus , dit- 
ficilis , afper. ^^iffcri^fC ©riefe / ftomacho- 
fiores lirer». 

^)Ü)\fytn / propr. protrudere, propdlere, mtt*- 
pbor. Fallcrc , infidias ftrucre , xndt compof. >£>c. 
jdjjiCPCB/ fabricam ad movere, fycophantias tn- 
ftrucre, 'bitte ein SJ3cfd>feper / deeeptor, frauda- 
tor, implanator. ^( fd)iepung / Vit/ illufio, 
circumventio , defraudatio, deeeptio« & S£o 
f£Ö i e p i cht / *Aj. fraud u I cn tus , fa I la x , fub d olus. 

(Sefyill* / Der / pullus , tra£tus , volutio , promotio, 
it. hin», & dilatio. (Einen ^C&Ub ttlbn/ pro- 
vchi , propelli , prorrudi. (Jinen ^c^nb cjeben/ 
protrudere , propdlere. 3 n r ' n *-'0l @Ci)lii-J/ 
unö motu. $cJ)llb rtiam Aicitur fafeis ftramims, 
(£ä)l\b& tlOfiföJCtU tß pignoratio oraedam per- 
petrati criminis in memoriam, altai 0C^I»?uf/ 
SJ'Kccbtsrcriub. 

®d)flppcn/ ©cfitppeu/ gefttüppet/ ö* 

0Cfd)tPPCt/ paü lc»Are»rUtrö tollere, J^afpor- 

tue. Compof. ilbfcbuppen / ü>ctj ft pinütty 
fc{) tippen / id. tß , mm. auferie , cripere , tta fyiTU 
fc^flppen/ protrudere. Socfetuppen / terra con- 
eegere , humi abderc. 
*8eJ)uppc / * t2<bippe/0<</ pala , rurrum, batillum, 

a. cjcftio , «mono. £ic ^djuppe betoimnen/ 

repuliam pau »rcjici , repudun. £ 

Uuu uu <Sct>i r ip» 



I78i 



et 



1782 



ct)c forn ut»r hingen ab!)*rtjwno babcn /nu- 
«iw Kapillare .und« Ott &f«pulttbtuO«rj 

övxpalä&rutrdfic. Qlli fldWP'm*/ * JPMUHU' fäafal tonfratmiiKftapulaiis. »J» ( . 
(ebippung / dcciubaüo, cxpulii©, fWiuiof, ®d)Cpp/ 048 / ihiem ä&dotibtn 1 modtdlut. 



Ödjftppe / Äiblano , cje&io, imocio , Jcvatio, 
Wc rx palä & rucro 



rclcgatio 

©eboype / tf^ebuppe/ pu I «. &et ®cb opf / 

\^d)Upf y portiicui, niibiiar. Diulur tli&m 
£d)lippcr / tm.jt cd)Upun / D*t / capronac. 

caioi tfli cayiliianterwiei inßar nubiiam cupu- 
dam. HmctM &4)ütfJ$atCf'P manipulus cri- 
nmm.c.trus d£ut. SÖOdelfdjopf / "itta. Uber« 
ftf)0l>f / projeitum coronarum in coluauiis , zl&t 
Cefimafran*. 03orf<^ppf/. veftibuium , pto- 
thyiuwi piopylacu^ .,^ f .r, . uo-< **<■'. ml 

^ ebobe / ow/ uttint e<ft6bc $ret / mitöo p.m s 
m turnum , (ovid a«f etumal et« BcctVc in 
Oen fcaef ofen fetnebet / ftüfc dmiur <*d)obcr/ 
Oer / ftr ues. ein @cbobcr £c u / /»w £cufd):>. 

Cf r /" fW rti*m dktml Jg>CUfct)Od>Ctl/ & ÄtetlttlCj/ 
niciatajn. $*\\fätfXXJ ftrucs hgootum. 

(g&UCfef / Ott' / 0<lj<«bCfiI/ Jicilur eiixm 
ßlii AidltU ö^Zd)') llf d / O fcillum , r>; Jr o fc i 1 1 ö j a • 

* ü £kari, fdjucWn/ &fdjrtuff1n/ a/iii fcfcocfeWss' 
fd-ut)«» 6d)aufclU»4 ' Ou / ofcitlatTo.' &d)U> 
cfdld)t racillans, tuubans , oioliö jacta- 

©CfcÜp*/tf®d>UppC / Wi/ fqvami, it. por- 
rigcÖ'tutf uro capitis. Jf) k illbtfcb»pCn " • 
k (Sd)ieb(ft7 ft'ü» ftvam* centtgutfuht , Ö/u6- 
orJmaUfß'tviMnlur. A 6<&upe $ 64)111X11/ 
& <5d)uppCD / dcfqvamarc , it. (cabere , tealpere, 
fricarc fe. Aletaph. rtiäm figtiat avarum eile. 
Hmc ein <c(&Uppcrt / & (g'^ubcrl / parcus , ava- 
xus, fordidu« , numibafiui. vr <f)Upid)t / *dj. i. r.; 
rollet 65cr>upcn/rqvamofui , fqvameus. Htm: 
poingiaofus , feabiofus. (SdjiUpIdn/ Ot>0/ 
damin* fqvainula, 
©d)cpper / 0««/««^»» CScOubcn/ r/if, glo- 
^>u» lan«, 4<«*f cinÄlobcn Wolle / 4/^. boc 
^(fytWiX non frihm vtmt t?d)ppp<r / veHut, 
^d)fb<n/ cor'nc« lini./rtf" rf»«m ein ^(f)^pg 
vc r»ex ,a ri<« caftratus.^in f tiAm fenbttut ^d>(Sp« / 
& (^d)($W f&aiiaehr. dt honiioc ftolido , Ö;bar- 
: do Jrnt«r. (£« i|l ein alberner Scferp* / blireus 

c(\ : de (Sd)Cpsbaff /«.i|.agrcltu,limplcx, i/.*u- 
ftice/agreftc. ^(t)fpptr/ Oft/ de <?tt)cppcr 
^Hfttl ' 000/ '/fo<fi rßhki* out fafaolapccloralu. 

igc^apyii/f ^fai>/ ifto« ^f»bii / foow -tnftn* 



<gm rjalb a<t;tnH»». €in «Stbtfpp'cit« ^13dn/ 

modiolus vim. ^chüppf «uff^:, Oie/ a/i*/ ^^P 1 
DC/ 0(</ <ß gaufape., anuculuni manicatufn, 
jv6 cüfttKouxxmi ^d)^»«b< /Ote / to«a tnuücbric, 
palla, ftola fdemmarutn. <5tTCbfdl>iUbC/ 
>JI manipalor ftrimints, a/ii/' ©(()aub ^fWb. 

beüä. 

yg*Ute / ^^/r4 ^ffifö 3feof< / o<e / 

gnonerarti longiotiv, ^nftfr .1 0chtib»*rt ^rc.^ 

/rfei/i» prof ra/ii pöjjw.M'^tecf y«T«*3ifl)e Ererbe« 

Kbüf ' hippago, navu tra^tona . aduana , 

hclciatfa. ttfifTi [yt^tmt^H ,« • 

(gdiaufel / ou/ p/«r. <^d)QufeIn/ 7 w 

®d7ÜppC / plU , mir- -wrf. ^d^nifcltt / paü 
projicerc. fe^Olfc'lfm / 0^5/ dmin. Iigula. 

teurfi'djarufel '/ fcap'hiutn. fvcmx ftve ,Oftn« 

fc5ilü|\l/ «nfurnibiilum. JabCjCbail^l/ mtru» 
tri ruccllum polverarrum. 
^d)flff / Olt / (ß menfura aridorum . undt €ili 
(Steffel / medunnut , modius. ^albft ^d^cf» 

fcl/ femodiut 21n^rtf>albc^d?cff^ ' fctqvu 
modius. (Sc^äfcIctB/ lancca , fariflä, i 
@COieb?n / }*cm % ßru projictre, Aiüita tfcßn 

5cbabel / oitm t &bodit (^cbel / o«t/ <t»/»fü*rt- 

iam ttlum trat, faun 1 um Juium , bo.ii'e aemaeet, 
harpa , gladiui curviu , orJ Po/ow ,. t/wgan ^ 7ür- 
c* uluntur ,unde ttiam<£tbt\i<j}t /<J.</.r/2,curvus, 
falcatus , curtatus. (Surfet gebt l / falx per- 
aeuca , aunaeet cxacutior. Vergifteter ScbcL 
veneno infechis. 
<3cK*lcn / ejcfcbdt / copidibui, i.e. gladiis lericei 
curvattt , talcibukqvc iimilibus crucidare , caedc- 
re, diffecare. Compef, SRlcDerfcbcIrt / dtflriai» 
acinacibusgladiiaqvc incurvismaclare, obtruo- 
care, morce mulöare. Ciufcbchl eß acinacem 
de maoibuiexrorqver«. 3frfebcl« /acinaeexa- 
putdcmcie.coruidere* )u«ularc. 
(Setcirr/- Oer/ 1 t. ^ebvimdcher/ V«rf»ttif<r 
unO Cricjer / mach»ropaeut , (alcifer , rf, inrer- 
feclor, prrcunbr.homicida. 
v8ibclnni1/ Oie / ttucidacio» jugulatlo. obtmnca» 
no , occilio , eaedes) tfUdMcnuce fit t i/a Diiu s i r(V- 

bcluna / ou.uo. . 



178? _ 

■ - • ! " ■ ■ >» 

<S IpPC/ Ol'«/ gradiis cognai ionis. Din/vr i fljJJW 
b€tt / numrranäo protruMtur qvafi. yocant 

ttiam eippwbl/ mi..- 9ßa$ rechter cippjdbl/ 
fecundum gradu« praerogativam. £)ci" »ädjfrc 
fü Der ^ippc/ pro*iraior in gradu. 

Sippen/ g^jippct/ pioximiorem in gradu elTe , unö 
codcmqvc fangvine creatum cue , prodirc ex 
domo aliqra. £ r ift i[)m ruhe aiiaefippd / co- 
gnacionc illum ateingic, inir <Sippfd)aÜ, Di«/ 
confangvinitas. 

C^ipp&aft/ & Oipjiit&f/ tf^wft. cognatui, 
juopinqvui , confangvincus , ejusdem ßirpis, 
yrolapix , progcnici. totb^.VUlJ/dfc^ 

(^d)eibc/oi«/ ftar. Scheiben/ difeut, orb«, 

Ö'foMd.r«^, trochlca , ütitm k &d)iebtnv*ntt, 
pviM propttr rotuniitatrm faeiie protruditur t fyw 
ämnn. tß , <?d)<ibldn ; t>4* / orbiculus , orbuil- 

tut. gcttjK-rfaribf / ortm mrc«. ÄU4clfd;etfre7 

globult» , fph»ra , globui. ftAtelföc&lfln/ 
r*m!a. ed)Utfd)cibe/m«a,fcopui, rotarja- 
culatoria. ©i'nncnfd)Cibc / difcui foli«. ^pic 
fl«lfd)Clbf> orbitrx virro fpeculari, /ev pur^flimo. 
^UTBfüfdjf Iben/ orbciitcliaium. £ wtcrftfyri' 
Pf röta figulari«. tRfld) Dft Sef)C»bc fd)lrfrcn/ 
difc-öMudcre, dikum globulis ferirt , trajiceie. 
2Jiit ^cr ^dji'ilc fpifUn / trochum terbere tor- 

G:d)f i6iä)f / «4 Ö> orbiculacui, orbicBS , 
orb;cuiatim. 2anflf<f>ctbid)t t fivr &Wi}fcbcibc 
idbt/ 

ovatus , vtihb ovalis. ijtncn 2IPfCl / Pill 

ku / KcNicbc/ K.föribit&rfcbnciDcn/poma.ra- 

p.T5 , r.iphanos orbieulatira femdere. Dfciiwr 
^fc^ieben / protrudere , Propellere t dJmovcrc. 

Qic £trufetPn fi<3> abfärben/ d'tcTinare pa- 
ri am. €incn 5ttljicn abfd)icbtH/ärcam fubmo- 
ycie.aliiuramfctre. 3lbfd)tCb{r / t>«t/ depul- 
for , demoliert*. <Mbfd)ifbunß/ 0<«/ amolicio, 

dcpuülo. £iav3<bjf? uwn gclfcn (it>fc|>Ubcit/ de- 

trudcr'e navefn icopii!o./^J*tVP#Ä^' w wC/ 
$lK(J)fcbcn/ äitirahcre, arceflef«. ad fc traduecre. 
OlniltfCöcbcrl / cöntiguuii artraöu« .admoliru». 
llnflll()ffd)übni / disjunftus, amo* us , fq>aratm. 

ülnfÄ'irDcr/ D«t/admolicni. SJufcfyicbimcv Wc/ 

.idmotto, admotus. 
tfjljfpjjicbcu/ diffcrrcproropar«, protendere, mo 
ran , pTolaure. €tflf ^a<f>e <i||fT(bkbai / tra- 
* hete rem in << mm. £»icTt3&yta<i onf f inen anürni 
tPiOlia! flHf;(t)icbtn / comitia* in alium menfem 



ptorrudere, ^ rejicere. ©tc <?ad)t 14^^ 
nid)t ilirffdn'rtrtT/ negotium iftud nblio movic» 
proeraftinatur. 

l4)Ub / comperendinarto , cun öatio , mora , di- 
lti diu m , prorogatio.' £inf$ £ciijc$ tHufpiÖub/ 
protatio diei. 5lnffc|)iftCV/ t>«t. motator. 

2(usffcf)iebcn / * J£mau?f(f;icbcn / propr.commoTe- 
re, de priftinö ftaeu convcflcre. I^if 3fi( »cit 
t)inau$fd?icbnt/ laxiüs profetre diem. ©fc ©0« 
d)c auf eine* Slnhtnft antffd^teb«n / «ufam ad 
alieujus advenrum fuftentarc ilitef^u'bim.]' 
t)ic/ prolatatio. 

^3eDfciiebfn/ 3nrf0icb«n / ir. Äcrbcu * #er$nc: 

fdjicbifn /ti./n f <p5^^nfd7iebcn/ actraher^id- 
Tehere , addutcTt , admolin. <£inen mit ©o 
Waltbcrbcoft&ifbcn/ vi adhibid pertrabere all- 
qvemin locum. ©CUfdjiCbling /Oi« / annexut, 
comrage* , coagmentum,commi(Tio, atcraftfo t 
i'itigo etiam ftlboiTiaho, n;rhtis fuppofitio. JB'* 
fdjub/ pjopiiracrraftu»,^/" Jurrfram, dolui, 
Tuhhfuhrnatio. ' . > 

^rcffCl^cbnt '/ propr. perrnitrere , # petpetlcre, 
fl/iiaperrundtre , 6f transmitrerc. ^incntSBü» 
gm ^u^^ 2or Dnrd)fd)ieben / currum pcV por- 
cam protrudoe. ©Urct)fcf)icbUHg / 1>« / t«o»* 

©nfttncbrnv * Unl)crft^icbf n ' fuborture , fnbjüsc- 
rc , immrtterc > inrtrponeTe. (Jtnrn Äl^<Kr 
dnfdjicbcn / aceufatbremparan! , w7'afpon*fe. 
(5t(f)radnf^SrcttnDfcfjnrf finfebirbrt ' irrrpetc 

paulatim alieujus animum, inlinuare Ce in fa- 
miliarirareni alieujus. 3f»iicn Utib^rf?r)f«benr 
fubornarc ccftesV €ina<f<t>rh't1f .' /Ire ntlttf^C 

'fä^pbciff Briefe/ Itter* fuppoütiti*. ©ik-^i 

•^oiu)r in^ ^firlß^tl fififbtH/ rentarem cauf» 
confcicntiar aluu|u% u mmitttrc , jüTamemmn 
deferre". (gipftbifbumj t Vit/ interpofirio, m- 
finuatio, luppdfitio. <£fhfd)tlb /t|«t/ thtim dt- 
cunn>rübi\ti<tyvba\< €§eH i menfa fectrnda , m«t- 
tCÄ ; guftatio Tucccnturt.iM llt»i>f l*fcf>icbllItQ/ 
&UnbctR)Hb Mucui, mfidiic. /Owfub- *w- 

^rfdjtcbrtl /admolir». magno hifu propdlcTC»,'/' 
traherc , comrtiowe. ^JfcrD |«H^cn 

5T<irn flicht erfcüicb>n / cqrl hujus YiTh non flit- 

ficiuntad iftittsorri ernu« trahen Jum. (Jrfc{)U' 
blrHt| /^1«/«»oiiriO AommotH», propuffus. 
^Ort|d)U'btn / protrudere , propel lere , de Ibc^rto- 
yere. Ii: rhnt'%- rfl auj^feere , grnnddeere ,yr^- 
filtre , adoldetre. ©fr '^dunt f<t>irbC ilt i3lfftC 
Uhu uu i) fort/ 




— — — — — 

faxt/ arbor in longitudinem, ramprum evoc'a* 
cur, fruticis pxoccricas inciunuLj : Hw §((rt- 
, jWubWty) / OU/ incrcmcncum, gcrminatio,ftu- 

ticauo.. jv(n^n">t9«nrr ' «JflÜ 

^ur< jnri8crfd)ic6en/ obderc, occludew. ©cn 
Stichel »Drfd)iebcil/ claußmforcs;obfcrare..pci- 
. tulüm, modere. SSorf^icbcn f/K'» Wi juvaxe, 

. Opc|n.fcrrc , fubvenirc. Wi'wrQ3orfc$ub , ; $Ct/ 
atdjutorium , admimculum, fubfidiunn ftlir 
f3)Ub, ttitm.cß obex , repagulum. OSi-rfcbianT 
tNr / admimfter , pat^onus. 

£iU UIlD Jf)f rf(J)j(bcn / ultro cirroqrc movere, tra- 
i.crc, pellcrc» iruicrc, Cjispcllcrc, vanü motu 

Tcdarc : £5" awjTm«J£)itt*"d[>iebcn r/1 propcllerc, 
procejatc. ^)Ctfd)l\l)Cfl w acirahecf^'kd. fe 

. yadiMyc^q £^icL !b.r tr * fl*eh: VT;; .' i 
^Sf4)icb<n/ uAheado , trudendo Uber^re, ape- 

iuc ( ,difloUc^.. ©<n$ie}}cllitffd)icben/ paie 

faecre jaauam , pandcrc,.xccludcrc , apctire fo 

aes,/epaj|uU rcvdkre. 
SDJit» & &cbciifdjicbCK/ una moüri, conjunftis vi- 

iibiil,pt©trudcrc, grcgatim volvcrc. 9)}Üfd)ie.' 

bot nitie$t If t(h t c 5Irbu V multac manus onus red 

duncj(ev*tt$. SJiltf^icbttng / MV / fuppcciae, con- 

foicium opcium , opcr.cinutu v. 
£Rad)fd)l'cbcn 'volvendo.Ö'volutancIo fcqvi.tup- 

petiat in voluuoncaftcrrc, fubventarc , <ubvc- 
•t aire amoliendo, £5* melaph. adminicuiari , adju- 

tarc t manus pojrigcrc. . , H(HC,$l<\li)fä)\xb I 0«r/ 

iubfidmm . adjumentum , auetanurn, adjcÖio. 

TRad)f<bifbcr/tcr/ adjueor. 

*lbci'fd)tcb<n/ involvere, circumvolutare, oer feftu- 
r as cavaa immietcre , fcy confibulare. Ubevfd)illv 
Cci'/ proje&a , compages , commiflura. Ubfl ■ 
fd)icbnrKJ / OiC / ipic a£rus fupe nnge rend i , fuper- 
induccndu üAttm +^ii. jj&jfflMri ' 

Scrf(5i«bcn/ «i.<^9^2<ufrdbi«bjtt/ difTcrrcre- 

rardaic, i cmorari. ©ein V? cf)Vi'lblll üfrff^icbcn/ 
intcrcapxdincm feribendi . facere. ßll fud)C|l 
6U<$lU9Cl'f({)Kbf fl / tu omnes moras inrerponis. 
58ir(q)icb(ll prpp'-'fi locpmoircrc, de ftatueon- 

vellere. ©a< (Sebeube pat fi<t> verfc&oben/ (bl- 

.-Ijcuatum eft acdificiuin , fabrtca common cft. 
35(Ffd)i<bnna' tue ; *2frifd)ub/t>«i diiario, 
mora, inrercapedo. ^id) langem 93crfdwb/ 
poft loiigum intervallum» ßie vrid)t' leibet 
feinen 23crfc|)Ub/ res jam non ultra cunc>aiio- 

nemreeipit, iqt* ij^Mi»TV^.ipi7*1t". f' 
>EBc4tertd)ieben/ longiü« volutaic. protruderc, pro- 
<u) pcllcrc, longiffimc disjungercxraßu, a con- 

VM jj uto muH 





1786 



fpeftuamöverc. t)er2Bageiiijf'njcTfcr.öomJ&a4i» 
ff gefcf)pbcil / fummorut longiüs ab »dibus cur- 

ruteft,' 1 ^' ^ ' 
SBÖCfl< * ^inmegfebieben / ti 

amovere, fubmo verc. J^flH mn^ \f)tt fc.mc fan. 
WeQf4)ieben' proeul abOmcndus cft acqvc ftgre- 
sandut. ^Bca * £imtw[(()h , bnncj/ Ol«/ amo- 

tio, dcrraiftio, propalfario. 

3erf(bicben/ five Q3cnelnanber|d)teben / diflblvere . 

di vdlcrc , laxare , diftraherc. ^SoncinanbctnC: 
fd)i>l>eil / diftrattus , divulfus , rcmi»iu$ , /egrega* 

tus. ^neinanberfc()iebung/ Me/ diftra&to, du- 

folutio, cvolutio. 
3ufammf nftbieben / contrahere , cormeftere , con- 
. ebtetc. inrolver«. 3ul l oiuic8getd)übfn©eH/ 
pecunia colleäa , coaccrvaca. 3u|ammenf(ftie< 
Dlin^/ Die/ contraftio, implicatio. 
3wtfcbcn five ©ftrjfolfdjenffWben/ interfcrerc, in- 
nerere, infcrc rc , it. mfinuarc fe. €in J^inbCT» 
mit DaritrifAinfcbiebcn / interponere iraptdi. 
mentmn , disjiccrc , difturbarc, compnroere 

@d>ien/ & @d)tcnc / ^/-/f^ Ai/f8i 
©eftenne/ Gp/^. ei<n<i/ ^xo». «d?ctn/ 

crus, tibia, qvod& appilUlur ödbienbeiru Ex- 
pomtur itum bracrca. ^tprrne <Sd)Unc / bca- 
öea,r<-«laminaferrca. SKabf //rr «Ißagenff^le* 
ne / canthu«, hamus ferrcui. ^d)ienen rtitm 
dicuntur träbei feftae I ftu fcifTae. 51lin <V f^cin« 
f^ienen / fcrulae fifTac. Vtmm. efl 6*lenWn/ 
Ä/»if'3fJ)Ünbf iniein' C»J6/ crufculum , it. lared- 
la , braftcoia. jpiücFerfd)icnen/ «««« <ppw- 

f4n/ur canthi, /«k.'^ typorum afTulae.. ^^Ltt 

©ctienen / &A}U,4iAitBb ^(ftennen / prmr. munlre 
roum ferro. (£in ierbrixfcen %><\n f<6cnnrn / o« 
fraftum a'flulitjigarc J ^Rv'in mu§ e< beSrr fd^n' 
nen/ laiior'valentiorqve ferula jmponenda cft. 

Hinc^'Knnn^t * 6<&ennuno,/ oi«/ firmitn- 

do, columen. 
@d)enW / Öfir/ «M» ?W (rcbieiU/ p« in- 
teger, femur. Gin Scbabcn am 6cbcnfel/p*- 
aisoiFenfio.. £eicb( ooit «Scbntfcln / mobilii 
pcdibu*. SWit bilden (?d)enfeln / pedibus in- 
«oa». ^cbenFcl am SU3ein|h et / crus vianum 
rädieibut. ^6r&er(eil oti vrdjenfeli / femur. 
J^infcer^eil bei ßcfeeufeU / iemen. Htm 
Sebcnf eilest / ccurtbu« pollcns. ©rc^febenfe« 
\\d)ti plautua^plancus. (ftnfcfr.nfcildjt. mono- 

podms. ^rumuiid)enf<li^t/ lonpcs. Dum*. 



1787 



et 



©c 



1788 



lus. 



:k'jli/ crufculu», pcdicuJu). ^pedio- 



guliir. wvemutur , ita pcdcs odiosevulgb apptÜ*rn 

tur : (5ro&> / göriti^c <r d)imfcn/ plani ö rpurci, 
jr.<: cctnofi ped«. Der ijroBc vrdmufcu bat/ 
aj'k^'T' $ro&!ct}iinfid>t/ planipcs. igdjunfcn 

ttutm /hcuntm Ttf'AvtnU cahrarts: carb.uin.r, 
calopodia. Vo>rh (£rd)U 8 ffn die tttitut* ungulse 
bovina,5$ , vaccinac ^ iiw r/Mm r^? urrfo cvmpoj. 
9>f fc^nnf cn/confpurcarc; commacularc pedibus, 
• : calccamimbus casnofifc.™^' 

f/UiA ©(flUnFc ncwtuUis in kth ivmiur , coxa 

poi cioa. S4)iuf< Der tn-vte 1 Tun /patHuic 
peraa, gtbinfr: ton ötr {juifrriun -panunc/ 

petalo, pciafunculus. g<ttcr <3d)inft/ .ßCrna 
pingvi*, opima. (&Fod)UT vrcfcinrc / clika. 

iXolx:i:6d;uifc/ ciuda. iKofcr ^4>infc / rubi- 

fcr(rd)iafe <' vaneguca, pingviufcula. £>iuuv 
(refcinfe/ matra. (3mu<Ki'tri: £d)inrc/ äk 

cidix porci mfumibulo exlucaex. 0U'O.uU"n 
Ufr (Sd)illFc / ofl'a pccafoini pulpi& vuiujt.t. 
(SdjütfUiO/ tos/ dm, pctafmKuius , perna mi- 

(oCt)IC t / Adverb, ttmp. fcrc ( ferme, proper, penc 
"PÄropemodum , proximc. Compar. feu pettm 
1 Superl. r/?<$d)ICTft propra«, # proximc. Sunt 
■lS)\{X ä ürdco %'tir dtilum volttnt: Srd talu 
ti&buttmtur Ingtnit fu6 &imptnse tmptiunt. 
m Et^tium hu'nn uoeü , que tarnen p;ir»;irir.j 
tß, siiatnJr accrrfenjkm forrt,fumfrrmr<i.i&cbon 
qi l ohrr &d\bn rflrrthAiur. €*d)DR/ fivt <§d)tW 
V0I1 Diltafl'/jam ab dlo tempore. (£?d)r)n Itnim 
65" <S<f>?CT / rempus infians JeftonAl , ffftxponuntui 
raox . cito. lu aufa fd)irrfrc ' qväm ocyflimr, 
qväm maturrime. ^ü) ttWtiftc fü (tyitr ba|Vr)n/ 
<tlß er /tamlcvi rrmporii impensäadcflc vellcm. 

q>3 ille. (gr ift nrdSfthtcrcT ba/ trmporiirtad- 
cft. «*ffb^T njfejcif ? fere , ferm«rcmpeT 3<f> 
1)4 ftf «ffÄtrr tfrqrflouprope oblitut fum. t£$ 
tPiirm fetvier ^fhn ^ÖfCf^f tf / rjvafi decemhemin« 

cranr. war febier (in ^f^n /oa$/*.\ jam pro 
pc erat . ur , *c. <gr Htrt mid) fd)kr bffroaen / 
mc proximc feFeUirtet. J)rr ^onö; bÄrfe tKH 
ObriirfnffMfrbffv'mmcn/ non mulrumabfuit, 

avin hoftisDuce ponretMr. ftnb fd)kr \mt\i 

ucrrounbcf rcprot«' ad *igin»i - raueu rueninr. 



5. 



€< bdtte fdjür ^dnDrl ofi)cbcn / jam prope fedi. 
uonem res erat. n&Vt »Pfl Vorteil 1d)i(t JU 
€ , d)ldi}fngcfüiumcn7 rixis« conrumclut juxta 
verbera ventum erat. 

©Cf)lCß/fCt)tc6cn/ 3*f*icfc/ »ufAicfdl/ 
er fdjjr^i / 3d; fd>o» / id>fd;rj|ic / öcfdj^cn / nu- 

meraxe, darc-, prxbere, folvete, ifc eiigercie. 
pararc .cxccrpcic. uirj>riwll |'d)u|jcu 7 |'cß 

aud) llid)t gcnit-pCII/ qvi mlulcrogat, nihil per- 
eipiat. Compof.Junt freayfntioTMtUt: Qlbfd;ir^(II/ 
dimucre , pallcfcexc. öliS^rPc fd)«cjt ab / co- 
lor e vancfcil. '?l Ii | m w legere , de i i cerc. fe- 
ligere . habcic. ^)apir Ull^ftirprn 

charua/ciuiigcrc , fcccrncrc. SÖ«|>fd>if tCB/*ic- 
cedionem faecre , curuulum afferre , aggre^äce, 
adjicere, adjungere, apponerc, (upplcre. ©ar; 
fd)icfttn/ btr< dt binfd)l^cn; numerarc, exhibc- 
re . fuppeduarc. ^lifcDic^ri/ co|ligerc,rccipe- 
jre.Gbi habere. (£rf^ir|cn / juvare, prodciTe, 
adrainicuUrc. gr)rt * fcrncrfd)if (KU / ultcriut 
Aippcduare^ poxrö numexaec. 3)flt« 4 Dif ben- 
fd7K|?<n/ bonaebnrmnnicarc» focictatcmcoire, 
five «oncrahere , fymbolam conferrc. S^ad). 
fdjirBrn / fupplere , fabpeere, explcie qvod dc- 
eft. 93crrdncM/diIapidare,confumcrc. 2Jor: 
fd)if §cn/ pranumerare , furatui expenderc , im- 
j'tn fam » aecre , fumn» fuggererc. ?ffiKt>crfc&irf' 
fen impendsa AipUcarc'i ircrare, denuö dar«. 
Ubcr;&£rnbcrfdlu«tk'n/ a^llndare, cxupciarc, 
fuperflucre , exuberare. 5»cfd)UBcn / id. qvod 
»cyfc^i^n / adderc, camulare. Surillltncn 
fdjiffiM / conjectari , communi Aimiu vivere. 
conrnbuerc- 

6d)u6 /t>« (fh*. <*d)uK*c ! numeratio, praebitio. 
3fd m tompofiüsheqyrntihj duditur.. JJtbfdjUjj bei" 
SarbeH / dexoforat io-, pallor colorum. 51u3. 
(d)u|?/ leftio, eifern, Separatio. EanbsaU6Td)llß/ 
delectui militum provlncialium , militc» or.ii- 
narn in domiediis fui$ rclifti, avosrtiant le^io 
nanos AHcuh vocant. 2!il^fdSu§ t>cr ©dtClV 
nummi Trjifuli. rejefti. JanPfd}aft<>aH5fd)UB/ 
primorc? ftatanm prorincialium. ^n^früÜü^* 
frbll§ / proerret , dclccxuj ftatuuni anguftior. 

2Bf itcr ^rf«fd)u§' laxior. öu^fchiig beß ^fiw 

charta rejcfltna. ?Ccid)^flU^fd)UB/ ordmaru De- 
putat! wnperii. &t\>fd)tlflf aoftarium, mar.n/Ta. 
T?tt\iQ)\\$' donatio. ^infdjijR / A 23i-V,\ J ; 
damnum . jaftüra (*5C0fnfd}|l^ ^ parpr^brny. 
9c^(hfcfm|i. fupplemcntnm; SStfrf^H^/rnppc- 
UllU UU iij ditatio. 



«789 



1790 



diu: 10. 3ucfd)U§/ adjc&io, additio, fupplc- 
mcmum. 34f'lUtm( nfc^UB / fymbolum , col!c- 
Cla 'lbeifd)uj}/ fupcrriuum , rcliduum, lucrum, 

qvacftus. - i' >* « • 

<3<b«c#cr / Der / A ©(foießerimt / Ote / mai , # fe- 

mina numerans , porrigcns, prxftans. 5ln§< 
•fd)i<Scr/ «leaor. 2lurffcbur§crinn/<learix. Aliud 
tfi 9n5(4>H(ier / mile* provinciatis dcleftus. 

•bar /»w ©e!tfcbic§er / crogans. 23prftf)ic$cr/ 

mppcdicaus fumtus. Ubcrf(J)ief Ct/ fupcmumc- 
ranus. 

GÜkf im t bfe / * $4« Stiegen / iV™ M 

@(tm£/ & in fimplici multifreij'vttttiut. 
MPÜP>9 / nudneratio argenri. tlrtfpfrenfejjffep 
«fnmj/ etogario famtuum. 2lH5K&ic#tma,/ele~ 
flio , feparatio .{^ rejeftio. Q5eufcf)irttmg / ad-« 
jeclio , cumulus .appofitio. SDarfd)if&ling/ prx- 
bitio, dario, prasftario. ?D?it> * 3i!fimmcn ! 
fdjicb'iino, / collatio , concribucio. Di i cl; |VbK T 
flUtf} / explctio. JölTfc^icpiing/ irapenfarum 
fuggeftus. 7* ■? / "SLJ?* 

@d)0g iMzI&frfqvtnLius ©CfC&Of? / OW/ tri- 
bueum , veft igal , colIeÄa , cenfus , conccibutio, 
ftipendium. ,Orbent>lic&e$©efdjC>f / ftipendia- 
rium vccligal. 3 j(jr. jlrr j.U'lid) @cf(^0| / cen- 
fus annuus. i]Cra.cfc(jüjj l prxftacio , onera 

cj vica. (gtner / Öcr ©Äwuflcben fc&ult>ia iji/ 

tnbucariui. .»>bcö ^c(Qp| / exadioae« gra- 
viorcs. ©*g £aus ficht boeb im ©efd)p|j / »des 

ift.Teexinaniuneur vccYigalibusimrncnfis. (gd)P|j 

entrichten / 1 ritjueum dcpcndcxc. 2lbfcboji' 4*** 
Ub$ug/ & n»;d?|teur / jus dcuaöioois fc> *m 

grationis. 

<&d)Cfien/ iJt a f(i)P§Ct l ttjbanun fokere , «onferre 
ftipcjodium , cenfurn conßccre , profucn , penfi 
tart ; Pfxftäre. göfiftc (Jutcr J~c(>0§ca VUbW 
fundi diferti tu cenfum non veruunr. SRfld) 

Dem man bat / naco Dem febofet man / qviUtxc fe- 

cundum xi & hbram pro viribus pactimo- 
nii collcdam d^pendir. Compof.funf: 2TTd)iT 
feu/ cor.tribuerc, perfolvere cribatum. &ft) 
f(bC§C0 / tonferre vccligal. 25cr[(büpin / ierre, 

Profiten tnbiirum. jjebe r mu§ feine ©uter wr» 

l'e!} 1 rill / tulvcnda eft collcfta de boms omni- 
birt. '"' • ' ,;)!|Sfitiif v> j iu-iyj««.*' 
^4)?(;Cr / t>tt/ re<«pcor,pra?fec>us xrarii , qvx- 
ftor , magjßcrfaipturac. .QlmtfdH^eT/^vitftor, 
pr.cror paganus , judex praekclur*. OuJjiaev 
UUgtrecJkr C<bP§v^ ^qvxftor rapax * in)uftus. 



»gcb6§creo / tnt f orxftura. amt^feb^erfo /ptae- 
fcöura. 5lmtfti^en mü^en wx Der vEd?6^erci) 
Itcben / nobiles non immediace fubdici icncntur 

in prxfccluris cornpa rerc. 

6d>0§i(bt / A ^cbOHbar / adj. &*dv. ftipendiarnr», 
tnbuunus. Scöogbare ©nter / bona cenfiri- 
ca,cenfualia» ccnfui fubjcöa. llnfd)0§6are^lV; 
tCV/ bona hbera , immunia, collcccis haut ob- 

noxia. 

@Cf)iff/ 04«/ p/. ©CfoiffC/ navis.naTigiuiiw 

carina : cujus Aimm. tfi Cd)iff Ulli/ 000/ nayieula» 
navigiolum. ^ebectf <cd;i|f navis coallrara, 
tecla. .OfTeu aperta. $n'i .bell c cf)ftfy 

onufta , plcna , mcrcibui rd'crca. "21 11 C- prüftet 
^Cblff' navigium armatum, inftrudum. f^jcnCtf 

Odjiff probum. 2Dolbcfcinir(?d)if! «avuin- 
credibili eclenrate. i'el>i«j Öcblff / exrnaniia. 

Serbredben Schiff / diflolura , dUEpata. ^ang 
imt> m ö# ptifti». («ebrff mü etnrr £Veihe 
?hlbcr / nati« «nitemis. 3D?it itwnenÄemtR/ 
biremis, 5J?it btenrn / trirenfis , 8*. ^tfe*^ 
bauetl / «edificare , confiecre , compararc narcs. 
©6iffe au?ril|tcn/ navci contrahere, inftruerc 
©<9 in ©d)iffe^ beejeben / nanm confeendete, 
navigationcmTubite. ©(bifffOIH £anrc tlpffn/ 
folverc navem, anchoram rollere. JDfltf ^<fcuf 
rttrb getrieben / navis coneuamr, curfiim fuum 
non xc nee @d)t/t ftdßt Alt eilKtl §el^n/ 

navis ad fcopuIcH appellu , ortendit. iStej) AUi 
Dem €?eJ>ifi begebe«/ navi exire, egredi , e navi 
exponi. 3 U ^fbiff überbringen / transporure 
navi aliqvtd. v? chilfc llbei u>üll>en / naves op- 
primerr , cxpugnare. ©IC ©(feine qek'U Die 
g|lld)t / naves dijfugiunc, disjiciuntur. Qfl^ 
v§d)iÖ jlebt Qi^a^er / oavii convulfa haum 
macc. OHlitimbcr/demergiMir. <^d)iff re^ie» 
retl/gubecnare, moderari navim, clavum tener c. 
Sftatld) Detf <Scr>lffeÖ / alveus, »enicr navu. 
2>C(l/ carina, tundamenfum. J^Ulberteti / pup- 
pt«. QJoröerteii / prora. ?iaiib/ fn<e $prt M 
€d)i(fe*/ ora navis. @>anay Oberlauf/ per- 
gulafori-» cabulaia. iSrbipT mit 6anD lelaben^ 
iaburarr« navem. <5d)ilf mit bem Olnf er bcfeici» 

gCIl/ AabHirc navem anchoris. (8<f)lfflctD etiam 

nonfrlitm Mcttur navis parvula , (tu navicctla , frd 
ttum lembus , lembulus , lembuneuius , cymba, 

lintcrMt-' tü'ti il&^^fyinii&t' i) : 
•Jlbmiralfebilf / ■* v ' s prairoria. ^Inslaqc /h* 

2i?a<f>t fd)i(f/ cxplora toxia, ojeubuoxia. 



I79 1 



ec 



r 



MW navuuabka. 8)ranfo/Sw gflierfd)!^/ m 
•mdrtfW- 5^aMd)<^/ veaoria.ponto. frrfflbc'ä 
fd)in [. boftil«.. ^r<unfr^f(t)jn/»anuca. ^ifdNr 
fd)tff7 piicAxoru. 3lU|}Jd)i|1 / liwer, lembui. 
ftrid ciiep^f 1 < pac"itka,pacem vchcns. ©Dill' 
Wfäifi «^T" : 2ßdC&K&l|f/ navis prxlidta- 
ria, <&iucvb Äaii/i iteo •^•luimannf frJ^dn* 
«Virzin / rncrcaro'ria. tSc'dtfcfrift/ /»* Ä'üllTMH) 
J^ify t p^xfi4uuia Jpiui cr; /ii* '2t€t>tcvfc^tn' 

r.uppii , }> /.'• $ beut bontßujr* ubi 

gubn nMot J'ratt (uifAr4 oppefua -dictlitr sÖor(d)ift/ 
prora , anterior pars navji. j£) nl fr fd) int / auxi- 
kafia,fuWiduna. J^offniinqtffc^iff' po« p»ofpe 
dubia, anxiagfanctpiri Ji/m/<«r. 2^^f*>ff /c ^ 

' lox. Äiici;^ /rifOrlp$?frhi|f militans. ga|i 
trjjtff onfra.ia, co^rbira. &'bcn$fcj)iff/ yoit.pro 
curlu .neeno Vit*. ÜflffdM/ & £ptdfct)iff/ «- 
tis luibria, ph.ifelus. ^CCTfd)ifi/ navis audax, 
mann« , oceano'kftinata. ^Dfarffc&iff'' foren- 

ü$, aiJuaria,7Wf</jmi)iut)cr|d)irf 9ftar> 

rcilfd)iff navis l}uliifcra,yvaie»M Johannu Brand 
m lutrm rdidtf. 9W)«nJtJ»l(l ' Ii bur n um. ttyoftSAijJ/ 
angatiaruin • Tn'gi poftarum. ^>ro©ia ntfcnifi 
; fruiBcnraru. 9knn|d)lfV dromas. ?iauJ>Kj)lfi/ 
myoporo, natw piratica, prxdarona. (SdjtliV 
bil|d)if!' »raxa, roftrata. l5Uai|cJ)ifV laurcata. 
*BpÄ|d)in / caiafcopium , navis fpeculatoria , cx- 
ploratona, *Strcif fchlff ✓ GM«« I tnre- 

mis. 2;iirFcnfd)in/ Turcrcamremis. Ubcrfabr 
fd>iH / «iiii-.^Äti/ pomo. ^ii>,iDuiiriil|'d)ifi". 

proprjetoria. fißUfi^rfcb»ff admiranoa. pici)C 
3U4 <* SilHf' /i-w tyferDjcfriff / HeUandit X r CCf 
f4}iff/ 4/14/ "*5ott>€TWW/ cor bira hippagoga, nav is 
codicana, fluviatihs, hclciaria, tradona* 
Mehlfien/ i)C|~cf>lffct / navigarc, navig o fecomnm 
cere, per iroce irr, navibus prohe ifci, taecre vcla. 

äßer jdvncnivitl/ mufdM* rjMt , 2Bettcr imrncb 
llU'fl / cm ammus in cur tu eft , bona «V certä er in 
peftatenavim confeendar. (gingl»*/ t\nilhiu 
fdjiffcilf^n/ amnis, qvapave« ambulant, duf 
t>Ci11 Ijcbfll SO* c - r i'd)ir|cn / per fummaaeqvotum 
Tchticarc. Compcf. jfmü : OlbfcbiftcH / e portu fol - 
., vere navim, portu exirc. SBcnn flUtr? SBinO 
i|( feil motiiib|d)int'iVvcJacxpiicAnda funt.dum 
venrus operamduc. Sliifcb'.fKn / appellere ad 
porcum, porcibus adremigare, rrrram legere. 
£llI;fd)lfKn ; vela in altuni darc . excenfionem, 
fru defeenfioncs in kontinentem facerc. $}cfd)if: 
fCH ' fmus maris cireuire . navigarc Httora. fftuft. 

mebr i;t fall Oua^njc äßelt bc'i'djinct / omne bo. 



I79Z 

die mare remis everberatum eft, omne frenirö 
transmitlüm & transgreflum. ^infd)iffcil / *»n 
r.a • es hdmincs collocarc ac merecs imponerc. 
©fc mxtn faum cfn<jcfd!jiffc(/ »ix dum confeen- 
derant. <i*nrflf>inc!I / navibus aufugere, con- 
tentö cur fu raare nranilre. <S!vi(f>i|fcR / navicu- 
lariaqvxilum facere, fclicrftlrne conficerr cür- 
lumna*»; - Vcbu nnbQ?cnrc crftfiffffn/grorüde 

prseda clafle potiri; ©urc^iffcri/ & Ubcrfc^i[< 
fc»/ cfantfrctarc f tranHtc , transgredi mive. 
^ort|"d)iff(n /curfum tenere. J^frfu)i(fcH t nari 
advchi. J^infcbiffen / curfum aliqvo dirigere. 
•8crfd)tlfcu/nauiragium facere, bonrs in mari 
elavari, perdere fua e> conTumcre. SorflIt>/iTf 
3?0raitsfu)tffcn/pr%nayigarc, prxlegerc. Qcr# 
bfnfci)iffiii / prxcernayigare , navibus praster* 
vchi. ä&g Jt .Oimpf.»'|dMJTiH / navibus in ah- 
qvem locum prohcifci , enavigare. 3*»t fct>i|fCJt/ 
adremigare. Üitf !Qf[uiUi} \U<\(f)if\tW Venctiat 
navem advertere. 3ur»i«ld)»rtCU / crcrnigare» 
fenavigare, vdi6ca(ioucm mutare. 
3 chtrü r bit/ nauta, nai'archus, naviculariue, gu 
( bcrnator^magiitcx navium, trieratdius. txQÖ 

foll mir cm j.ujbnf(cv unb franftT ©d^(f<r? 

Qvid ine jjoteft adjuvarc redor navigii attooi- 
tus & vomitans? ^cbtffcrinil / Ol«/ nauderi 
uxor. Aliud fß (ScbiffbtTl/ na vicularor, dornt, 
nusnavii , y (§d}itfbi)Uir / naupegus. 

6t^i/t»na/ tit/ Ayas £d,)iffrn / »/-^ebinart/ We/ 

navigacio, vcliricado^curfus, rranfitusicpcrans- 
greflusmaris, iternavalc. 0 In ilid)C <Stt)inarf/ 
decurfus bcllidimus y navigacio profpera. 
<?d)lirnmf ^d^ifT»»^ t navigatio pcrdiffidlis. 
2ßillftrrd)iffutld/hybexna, bjemalis. grulings^ 
fcbiffarr/ vernaÜs. <3mmt\fo\j\lU\b< a;ft»va. 
Jbcrbllfcbiffuil^yauturonalis. ^tnHi)V'U' VsAifi 
fung/ dartii. 3«»n£<Mcnqrt)r3ria/ nava- 
les , nauticx , maritima*, Jjm ^cfrtRfn inu§ 
man \\ü) uac5 Dem äScrtvr ridbten/ curfus navi- 
gatioivs ad rationem tempeitatis moderanduf, 
tenendus , dirigendus eft. iSdjiffart htlltcrn/ 
navigationem praetludcre, ^(tinUHij DClUn. 
r*Cil 1 conti vtre curfum navi , portu potiri. ^\[\. 
fd)lfflIiTa/ p'foieÄio, in^reil'us mans. ^tl|d)if. 

fmhW appuifu». ^tutfajiftung / Icvatlo naviv« 
^infdn^unq / onerano navis. '^[r.iiJiifdji'' 
flinq / pt artet navigano. Ubcrfd&iiJUrtil ».iL m rß 
cransmnlto , {•> trar.sveftio. Ülllbcvfd) ifyi \f 
ambitus, y'circuitus per littora. 3" l 'Ui.!djt 
flina,/ mutata vchficatio , vttiglft)UViyal'.j 



\ 



nautuus, navalis, navigabihs , maritimus. 

£$iffid;t 3ÖCf(cr Ullb I&Ub / vcnti iccuu J i , na- 
viganJi commoditas. ^Obalbbatf SR«« fd)l(f 
bar fi'ütt iDICb / fimul anni cemput navigabilc 
prxbucric maxe. Un fdjiff buv / inoaviga- 
b. is. Unfd)inbarer (Jjtrpm/ fluTius innaviga- 
. bilit. 34) ^ Q nic^t gilt febiffif^/ naufcacui ium, 
marj4atrpcitatcmabominor f . . ] 
©CfotfflCn/ flCfcbtfflCt/ iongam ruTigaticm,em 
ingrcdi, rcmigiö in contrarium ccndcrc, curtum 
cencre aegre pofle , mare peccinacius remis ever- 
berarc , littora de fpumantes fcopulos ni»i- 



1794 



g.uc. 

Scfeifo/ D«t/ P /. <Scf)ilöe/ * ©ctyl&cr/ 

Mit um . clypeus , umbo , parma. -Odin unt» 
<£<QÜD / arma de infignia. <£d)ilb bfl* PPr Dem 
-0 .UlK hängtV fignum. P*>i«e o/w» fueruntform* 

Oer PSdnlf« : feutum , ein langer fcbmalcr 
©ctylb: Clvpcui, f in runber vcdjitb : pclta, ein 
mnber rjalbcr (Sdjilb/wteOer >«eneb»nenO« 
OTonO: cetra, ein Reiner 6panifd)(r <Sd)»lb: 
mnbo,prop.r/r Der Würfel am lirc&ilbe/ W. 
eXtut in feuto : parma, ein flauer <Scf>ilD / jfae 
flirjfT (S(b<lb / icurum breve. Dimimeß (*rd)ilt>' 

lein ' o«p / fcuralum. €in ©d)C ttn wrlierc ben 

tSd)ilb/ ignatus milcsabjcäö feuto fug ir. 
fuerunt, tpn (geeint dtrivätfim ivert a (3d)llD 
ncb"Kit / ita at 0d}c!irl per cra/w itea/t/r fra/i 
0cbllOrKi11 / ßd h*c derivatio longius *llt ab ana- 

lofiA. VU*tufupr.&d)iL ©ic&mifbcm^d)i!t>c 
pcrtpabren/ corpus clypeo proregerc. llnbcr 

betnem *£d)ilbC / fub umbonc tuo , L t. ßtb pro- 
trUtonetuä. ^e^iWjenimmeiaph.qvoq^ notatpxo- 
teftorem , defenforem , fufeeprorem, ipßunßi de- 
fenhonem & fecuritarem. Hmc (Jbrcnfchilt' ' 
aflcrtor, »index honoris. 3}amens?fd)flo/ &mae 
defenfor. ftricbcti8fd)ilb / imerceflor , pacis ar 
biter de mediator. £r tff mein grifDctl^fdjilb 
fletpefen/ fecurummereddidit, illius virtutetu 
rus & ferratus Tum. £uflenpfd)il& / *irtutis tu- 
tela , afjrlum , cuitio , praefidium. Sttelftbüö 
autem propr. dicitur de arm is gentiliciis gj" infigni 
busnobiliratts. 
©fÜBem/ flefcbilTerf / excubarc.vigiliasagc 
re, fufcipere , in fpeculi« praeüdere, exeubitor em 
acer c , qvod oiim fitbat cum clypeo. <](n bem %ÜX 
einer gcflung fd}illcrn / ad portam caftelli noftu 

vigthat agexc. 5Ö?an mim bar bie aanjc SR ad; t, 



Pbitc cm Üuij« iutucubn; fcbiUcrn/ perpecem no- 
clcm cximie vigilandum cd exfcrtitdt mconm- 
visoculis. $Üläf(blllcrn/.vigUiatcon6ccrc. :1 . 

6d)«Urrrr / o«t / qvem-badA apptlUmtu GMbitoi 

tvadlt / exeubuor , raiJ« ftationanu? , q Taft qvt 
cum feuto ßat $5* vigikat *giU Unit ttum ohm 
t3d)Üöfncd)t dietbatur* i. r. (cacigcrulus , feu- 

'1 ca tut. . 1 t '.idjT''., >«]BUÄp>M . 

6d>iUfruna/We/cVi>fl«@d;iDem/ cxcubiaB, ntU 

lix, pcrvigilationes nodturnx, w«Jr yroj, A/jf. 
Cd)iUrrid)f/ vigilans, exeuban«, vigilax. 

(gcbtlDern / &*ixx juuai Schillern / propr. 

arma Ar infignia pcnicillö colludrarc, efta- 
gere, five dc^liicixc, deinde obtinuit qvidlibet pin- 
gere, eßfa vöx Belg, unde tia ©cbüDiTcr / p»äor, 
i-j OK c (bUberen / pidura . tabula pitla, imago, 
fimulacrum, effisics. ^>e§licJ)C <£fb»!&tfCD «V'* 
ped; hurnbilc hgillum. (fm ©.HU .'<) mit fc^P' 

tu n £ d;ilberunacn ausbuhen/ cameram cgrcgiis 

piÄurii locuplctasc. 

^ChiDitlÖ/ fi«/» ©dMlOiiltg/ 0«r/ eft montU, 
propr. arma&tnfi?Hta PruittpH pr* Je fertn* , hadü 
montta muiuta tß , dctianum, Tolidum, Icftcmum 
not ans , qvemaimoium eftxm (luratum ^tri/rtau 
IWIt ©UfatCIl/f«^« f)ptutß feutum, wi c/^pr« 
cum no.'K gentilititi , iM icd)illilUJ 4 ©chllO 
onrnfrif/ cerpif« A^na/ «u/rm pretmm «rif 0 ddtyl* 
UltCj0 / t?ro dtverßäte locerum; nonnunqvam eWm 
hll v3d)l(Iiua f ß , «/ »1 HdUndxk , nonmm- 
qvambet liuodcuarii ,üt Lubect'i*) Hamburzi, 
in D4m4, ncnnunqvMm nummulum Mitnicam 
n.t^<, u/ in BontffU &* Poloniä, altbi^ aliter. $,"tuf 
fdjillinit ' prenum rcnditioni«,)ivr ret *cndi' 
^>f"ant»{d)iUina / arrha , oppigneratio rcrum im- 
mobilium . emtk>-vcndir»o cum paüo de retro- 
vendendo, alüu XÜKOcrfmif. ^ä)illina-ri»«* 
sbufive fttmitur pro caftigauone . q^asfcrttlivfir, 

ftmr • Einern fiuen vrtt)ifl«na aebm/ ▼irgis caedt- 
re aliqrem. €incn (gcb«Üina au^balrm f p«- 
nas darc natibus. <£v Mffe lcid>( einen 6fb«l ! 
limj brfOinmcn/ nihil propius abfuir. q-»am ut 

virgu ejederetur. vEr f rflat nio>t piel na$ einem 
<3cbiUin9/ non moratnrferul* iöum. £fpd 
febillina/ Oer / fuiligatio. €r'bar efneti (Stwf 
fuMÜni " befpmmen / faftigationc mulAitus eft, 

publice virgi« eft caftigatus. 

^Sdlittt / Oet/ pl. car. vttußa vox Germsn. ba- 
ijrfj in Betgit ufttAtißima , fignst^ fqvamas cap in* 

five 



I 



1795 



(2c 



1796 



ftvrfutiuTtt , @d>up?rtmjf Dem Äopf unO m 

ruf i muco*. «S'^ ^dj>im» 
■ md ''ii* 1 apptlUtu* cqvtu-^aiKu» , fett camcolo 
ri». Nomhcntt t)htm tflMlftlttH <£$hnmW fc 
mm , canum £5" ekerepitum , (iliccrriinm. 

• tulatof , 7>f/-vari€gafU9. f$lif!W1»/rw $Jüftcni 
ftyttttlTUi / a^bds niero irtrufeatift«, maculis nota 
tus.S^diftinclus. ^riHJtC^imnfft/Icucophaatus. 
$Vpt|*d)imm^ruboriilubalbcf<enns. £pie»jd 
ficbimmrl ' conchyliarut. 

Ci^immdn ' rjfftf) tmnifff/mucefccrc, mucerc, cor- 
rtimpi , mneorem corrrrahere, putrorem nan- 
cifVr, carlc rnfertari. &ii)immc\n<tiamtxfH>m- 1 

3pfrM . c.Vncrc , (jnt feere. (£f |ÜH»lCt |"d)pn »-Ml (II 

fd)imwellt' : ra^capi!licjusc«ncnt. ©fl^ttofr 
djimmrff fittf t*c« £nd)crn/ tc£a fltu canefeunt. 

Compif.fiwt : ^iHf'fdjtlumclll'fracciccre.vctufta- 

tc pene confumi. 5?rfd>hmt1f In / diftabtfetre. 
***PifffKr i f//«m OJnfAiinmdnv fitutn contraherc. 
• fcJ ©(rfd)hnnlfltl/ carietn vrtufotiircdpcrc.pmn 

laeine confici! ' ^ictyrfebittrUTdn / Hc intcgro ; 
• jputrere , mueorem refumerc. 3Uffft)intmcln/ 

rbniim-fd)tmmi*l«V * tfbcutyTfd)imnu'!n / obfi- 

deri rincore. T)it QtrDf tff Mtl »iciClt ?i«Jfn 
rbi'H 'jUCgcfcftimmctTpntempcftivis cx imbnbus 

' n %n trorem ftbi nactaeft litirnidatcjlui. 

^ff)äntlim] MC / *M« 6d7Ttn1\-t!/rmicor, carre», 
fitus , ptitredo ,putnlagö , vtfufras , ^hretabbor. 

caniri« ,fcneÄu<. <Mufcfjimfiirig/ ftf)il1tmniV 

SJcrftftmiluruj / * 3«rf<$hnliin<j/ iirm i unl - 1 
^cfcfmtof / aij. mucrdni. (3d)im!fd)f Sltifef)/ 
" carofaneida. (Jrjjimtkfjt 55rpf / panii muci- 

Ctucorruptos^ »cchinilldj^ lrftn/ranc'crc. (SdjtUl 

©ebimpf / fd)impfcn / gefdjimpfet/ 

. & jocari« ä>coruumeiii afneere «o**<» oluti'ho» 
*Mtt&m memuliy hen tffntur (gr^umpeH/ ÖT 
^^UmpfCtT edjOTflp / jvcfci, r/1 

convicium* aHcai fVcere i ködere aliqSJcm Jud.- 
b¥iö. $0?it filtcni fef)firi^fi*n ' ludificire , delodc- 
ie aHqvetiK^ f$d) f(&HWp7r If^t / ftriö dko, 
ago.fcribo. ^RI}<m^cnid>t/ tuftrridicula- 
'tia 1 ; ß*mfif*ti9*f > nt probrofts rermoni- 

blu'tne' flkida*, noliüuW^oqti. GimpoJ.ftlnti 



3lii5fd)i[nrrcH / rmen airtfd;üiipfcii / & bc|'d)nu. 

pf'rtl / incropicare »ocilnu , pctulancibus jurgtn 
alludcrc, <antiari] tcifti notä iniignire, igpo- 
nainiä afiiccrc .m q vem. d)|'d)iin|»feil / Un ■ 
fami operä aliqvcmdchoncOaxc, ommbus Bo- 
us ignominiuqvc conficcrc. 4 ^crnfr> fort de 
tDCItClTd)impf([l / contumcliis ultcnüs venire, 
proporro per ora hommum craduccrc. {$\i\U 

fain/arculid> wdv & I)od> fr^imofen/ turpulim j 

maculj notare , inligncm ignomuuaro.4nurcrc. 
Jf)o4xjrfd;nnpfx luciijcn, fcmpitcraas tadulimx- 
qvc tutpirudinis norasfubirc. SJJlt' & D^COCIW 
fd;ini;Mcn/ conrumcliam in aliqvcmxoacma- 
ruu jacerc. €t l>a( fidj ,unö fcin^aüi mireje« 

fdjimpfcf / flaguus Aiis honori poflcrorumÄJü- 
rum »ibex taftui cft. Sctfd)impfcn / & 
f(bi»upfcn 5 ptobns Uccrarc. 2BicDafcbimp{cn/ 
iiialcljcra JiulcdicLs compenure, aiiiu ^kjjCH. 

fd)hnp/cn. ;i ,.,:i,.,o^ 
<3d)il1tPfcr /jocularii , du-ax , ludio , fciura , U. o- 
^»Jlator, calummacor , vulgb digamMcr inf*~ 
niAtor. vsr^iiHpfi'rinn / SU/ Mu , foemuu lu- 
. ditra , jocularia » dicax , cavttUns» caiununou. 

5liwfd)inip|Vp/ ajcf^iHiprVt / 8>c rfdjruip/cr ; »^«> 
«E-d)impf/ D«r/ 6*impfuna/*;ed)inipfcrfi)/p<«/ 

ADilO ^d)i|!tpfen/ jocus.jocatto. facctiac. x5üii 
rcnfd)illipf/ locus Ulibcralis, »i-urnJis, ineptui, 
AiaU>rrHam ^(«nfttlllipf'icqnim*«»- ^l>t(H- 
Td)impf / inlamia. SrnffÜtHW^A, «PHlumclia 
ißlanabili« , nciana- \£\' v Ui>e-JMubLföiw\/ 
fijmtna, externa, ©cm«fd)i^ip^/^rctorfio irl- 
juriarum. ®C|4)Kd;l6|9iaipf/ dedecu« ^Töp- 
probnum ^lajorum. &cfc^^f>iilipf / yii»r ^iC- 
j"d)UniMlltUJ. caliimma, ^nulicjofa ;ur:s ^licr- 
prccario v ..^HurcH^imUt / nenwj obüccnx. 
JiugfBö^itnPI./ dedecus juventutis. Ücbcil^ 
: |d>imp|" tur püudo. v iix, i'ä'bcsr^üiip f / iim ci - 
Jatiq,cicarnx. Jyjlfdji'njpf : falrs i^ftaiijJlSf*- 
ti». O^aü^. /irr bcimlid)<r ©tjuiipjf/ bberefta- 
iuu ^arrcnru^M^pfyfTulublaccrajnenu. 3^,1« 

riota turpicula.hipcrveniens. jDOriilf CUfc^impf/ 
m.ipiflracus conremtus. ^d^tlOf^Ulipf ' "i'-c- 
Oiofiaa. 6«lcttfd)illipf / cor.TiciMOi miriri- 
t um , 'fummo cum t:cdio conjuncl'um. SStTtCf - 

lanörtf^impf/focditas patriae inuOa. Unfcfiitnpf/ 

turpitudinecarens. ?li?cibfrfd)irapfr ludibrium 
foermnarum. 23e1tföilbßf' ignommia publica. 

Wxlfifivm ' inju"* tctlii. Oßorr/ctimpf/ 

XjtJC ?)C inju. 



&d)faljt/fd)tact)t«H/ 9<f(t)lacl)fef/ 

*)drtu> cjj* a 04? lagen / madarc , pccidcrc, 
trucidarc, it. immolarc , vi&imas ezdere , jafttt- 
neue hoftias , pcrluarc 7 »dimarc hoflum : 
Ct,r«wurr. £)pf'ct fd)l übten. ^ ^tlv t<bjü4 
|<U ( car naruun intimere. VJ?m V3(bWfW f4>^4) 

ten /jutfulaic4uemj>^d)fcii fcTtodfl&f 
ttffrovrm. DCtii vl)iii|d)lad)tcil/'bominrt tru- 
ddare. g)?cji|d)cn tum Opfer |<tf a 4)re » / 
ficare homuicm , hoftiam humanam caederc. 
l>) ilKC JÖt'CV t'tn |4)UlÄtCfl / c:cd,cif: gftges vfi 
aimcata.' ConwFjwf^WüQuw inltrfict« 

^ffrucidarc ,a«deil> tacese , tx\ »lion<ocCt.ieve, 
iftHrcMtcftiift-» CTedeqfK-pfaftcrnereiri' ©icWUT 
fcftt 11>!C DV»$ TJicb OWfWy&cbt«/ pecom modo 

1 confcinckbji.uir. -4luf*d)lact>crii/dc «8er(d)l«id)> 
(dt / cfciifkfcrc pecora. 3<t> fo«t* «1W «llfed 
fd)lAd)f\'t > qvodcunqvc cx alcihbus iupeierat. 
jam percuflon«^'^g?ii»iu«» . KPJ-'djtcn 
nuaaodi iinem fac^c . xn -/rcir aukw ■& cutem 
decedere , pellcm deuaherc. 'ÜUlMcfäH^li'tlV 
<Sd;eptf/ »ervex *.oti<Mxfertu«. ^l'UHffdil'ifl)' 
tCtl/ usqvtoccidctc, it»fang*mc vciün , morce 
omnei muldarcmgcnccu» ccücmcdctx £in 

..jcblacbtcu/ Oicad*a» mtißj) <p>D(»» ,\cint) uu 
(d)Kid)[«l/hoftcnntwive<are. §|ei|d) iiiDtand) 
fd)lrtd):«V iundamdonicfttcum «.afiivbiitfüjpo 
fictandisjnftruac. ^f|d)Uld>ttH/ una truci- 
•acone* facerc. five $iul)Clfcblud)fcn/ 

anuciparc «erfem. 1fr W>U<foftibli ttuvbCMb/ 
C()C CT 8Cfam«tBlirDc/ peüus «ju» fc«fKiaj«ii, 
ttenfU^Cfpctatinin ( i.o'U((i ccin«j)t^ . tr.m 

^d)lvld)ffT/ &«/ lanio, lanios, maÄartor pecorum. 
€d)!^d)ftfY»!IH/ 0(«/'<a*iia)r>a< lan.onu uxor. 
5J?CHfd)fUfdlla f btcrv pereuflor,. injerfe<:tor ho- 

• niinum. ftlifrfcfytöi&tcr / p«diooin». <£rd)# 
fd)l^d)f<r/ lamm claflkui. Opfer fdjtöcfot«/ my- 
Ikagogtii.facrtfWulüs. /£«Ufd)!«cbJnup*r igw»- 

irftWnttrio, bfllum'inteVn'eoham . puttna cru 
enta. Crdjladfjf h.ilrvn/ pugnam comm.ttcre, 

Prxiium faecre , conffi*ere tum a M^'**H; 
fam iüT ^tbTrttirr ' re* ad minus , ad pognim. 
T C »iebar. Sdjlrtdft wraftbifrtn/'iinf ^Tifdir! 

«Il^rbrrppn^namoefe. Stfnjfj™ g Jjfttbf 
flnfrmmfll/ acte dccer«ere/' gR-TtT « mUTOf 

iufaromen geben/ co»f«icv $W iwcv 



I802 



C|>r fiW/ fntcrefle prtclio , ftare kj wie. 

^Ic^djlncötnjSbi'ctlatnjc ; pügnafenefett, cx. 

trahitur. £d)lacW gwiniicn / viftoriam obti- 
nere, fupetioremede , prxliödctlnccrc hoftem. 
<3d)l.-.cl)f pcrlii'l'fri / vichira difeederc. 5>cr 

^ u vf i ; b ft t f : c c ■ ( i j ! r. ri; t s r r I r r »: n / p e r c u I fa n ■> J i - 

.naviracicsTurcanim.' QJlI-j ^d}lad)l tlirclj» 

ÖCf)C1t / acte excedeye , a pitgna enpci^. 

fed)|ac5t \3tfitfe / pr.v: ».-n mantbus fä- 

ftum r t.«-. fbirlormmtk. {*d)\\l$)t \ll ä'lp/ pc- 
deftre certamea. (*d)la(|)f JU *B/ci^C/ prachum 

cqvcffrc. ^tld)ff /*^ve Ftome ftbf djtA *p 

w^Miä ödiörfcDirm/ roirfultoanunv prarhum, 
militum procurfus , ctimounfl Ariels , i. e. tr ■ - • 

|dF)(ncbt/ bellum ii»ilc. gd^i'djf/ pr.ciom 
juftum , qvpd ccUatii ßgnii fit. '£. v !ibff$ta(&t/ 
uuivcrisc rci di/tlica'tio ,'üugna fumma conceti- 
tioac commiflä 9^cbcnjct)ladjt/ levc certamen. 
<^CCfd)tild)(/ rtaunuchia.pugna näyalu. SBbl» 
Fcitfcfilacbf / ' phaenomenon exercttin in acte. 

StbiifcffcWadit' Mattdubius. gjv^in lvcnjimdjt/ 
wer tk C:cf)lacl>t gewonnen M/ »q*® c«np«i 

certatum efn"^-r'^ 

€cöIaettcit9/*^cJKictfund/W&ri30 6c&löd> 

t^O/ taniatu's, lJniena , iantatio , »i.'hofHa, Tifti- 
ina,immohfio. J^atielcbluCfirillT 1 ,'mac>aiu- 
tihum. J'ilifcfdjlidyrunit/ *etnno t>tdictt!or«ro. 
SJ^cnfd^i'UicW'djlUna / (acriflcftim humanuni. 

Ö cl; ! . 1 1 1 ht a et) tun g / //-we 58ir r>i* fd) 1 1 cfcni i>i boom 
8c 'peeudum ma&aru$. Optev|d)l»l4)tnno/ faen* 

lanioniua, il.pugnnx'.S«: pugnacitcr. O'cModit' 
hdfte ÖcßfcB. a!t. Im , boves obcG. ^d)(v'.d)f; 
bulffä (5ci)WCUt/ fus ö'fHrha, fa^inaria , tj-vjc A.i 
pihn.ium .ipta iß. &6i\ä<!bUl'fäc giften morei 
Tanionii, urbanicas maccllariorum. Unfd)lfldj> 
(erifd) f(bUid)ten / ma^are peeudes morc info'.v 



tu, 



©ct)(ad^t/ f*Uu1)t<n / gcfd>(ad)tet/ 

7 Mim r/7 a ®cbl<»?Ctt ' j*ufcthu t^.T^fcW««!!/ 
afTimulari, rtferrt, convruere, arqvaU m, parem 
efle, fiabituoris, corpotit , mocibus , »necnio 
: crtnrrnr.inrMm efle. 'CtrtrpifU ttfit*Vcr* J5«/ : 
5lll^fd)l Kbteit / differre , diftare , ditllmitcm ,'di- 
r- »^ifxritl'dfcw d^^i>WderTceTc^digctt^tti<b^ 
J teriorem rten, oüii i2H>fd)(ad)teru (fr fcblfid)« 
ret aue/iw ,ib uw< fcuiev JÜorfarcu ^Uijcm\n/ 

äMa- 



IrMajorum fuorum >irtute foiTgim*mr remotiis 
eft. 'UbtTcitt' *9?ad)fcJ)ltTt^ffn/ pirem ingcmo 
dr roonbus c/Te , convcnirc, non difconvcnirc 
intcr fc. JDcm 93<lfcr ndd)fd)iaci)ft n/ patriflarc, 
pacris mores imirari. 

^>d>tCd>t/ p» d 'fpi diexmtu Q5C fcfclf C&f / M»/ ge- 
rn», profap a, ongo.i/. fext». SSoi'Hc! ITK3 (5r 
fJ)lC(f)t / vetus ac multarum imagimjm profap'ia, 
daruudo gener» SU|$ pprncbntfll ©C|d3tccf)t 

fleburtu/ fpfendidfr natu«. 5lu£ jciintieni (*>c 

ySfttijt I moiui» originis, cx fc jutu^. ^id) 

tu cm fvcmDcä ©cft^Iccftf cinflicfcn / m lamiliam 

a!i<mam ic ingererc. <£iriCL< tT)C|'d)lt'd;fC$ I con 
gener. ; ©odjlcdjtc DiT / geuera avium 
^ÖJaitdjCtlciJ VJn"K5lcrf)(ct?ff im'C/ *aria aninia 
I :um »encra. %W( ifclbnftCH (5cfd)!cdjfC?!f am 

tüguö fexu. ^m^f frutc bc^crlf!) ©fl'd)!ed) 

tCtf/ utnusqvc fext» jüvenev. 9#fanltr£t5 (*jt 
fd)lcd)t/ fexi» viril». SBriblidyn? ©e1cfilcd)t. 

( ,gcnui humumm. ^iUcl'»di'|d>U<*)f / pacer- 
num. 0)»i;lfcuu - Kl)kcyi t mucinum. ^.m 

\ rii.ii !Ci)lcd)t / genus (Ordiduui „ obfcurilU) , jn- 

eioi tum. ^tibi'R' /»vr £)k&c£ & vi:d)il!iuii (O 
fd)k<t)t/ genu» infame, Jomus faemorofa, ulena 
Jcdccor» 4 flu« nii. J> a' cuu - |'d)li d) i ; lanwa- 
romibbolcs. Jpnririiqv jcl_)lcct>{ fanuhä rtupi» 
jnfainis. ^ncQJiSfttfdjlcd)! / fangM« vcmuja 
iuo. l'iliili^ ti j;Kf;lcri)t / familia abjefta . genus 
humilc. a f) C ö ö f n t ! I tj C f d) 1 1' cb f / familia con- 
fular». SR\tttn]<\d)Uä)t/ cqvtftiis, Sic&vfut< 
^C|d)lcd)f/ propagoclarorum virorum, ffirp» 4 
, &ftcmmafa^icuti;c. JiUfcl&jcfcftkdjt/ pro<£c- 
mes furtarunit. 

©«fc^Udjtcriöet/patritiuf. ©iTc5Icd>t fvmn 

pairteia, äuitwetuim vr ( ' tr.jfjdjlt' d)f<T. ?ull)rS' 

ücfd)lcd>ttr/ Confuians. ötr flirncljiniK* @e< 
fd)'icd}tcv Primarius, prineeps genrüuacj*. 
£<felvKi>tUttg/tue/ & fcd* 6d)la<{)rcU/ yv* Urnen 
mfmplir.i .t, '/-<»f,uniilirudo, 
jeq valita* , imago , <m"gie« , 'fimulacrum. 
fQI»Td)tU(Ul/ dcpravacio, ilortcxus, rulgn Arze- 
na Alto. &ad)fd)(ad)!llhg I imiratio virrutij 4 
vitiorum Majoium, Pairium, vulgo pAtrijfattv, 
i. t. tqvätio morutn paternorum. 

©d)(af/ fctlafen/ cum 

föWt i wir i^Lifcn / :c. 
grf(|)lafcn/ ddtrauc, qvid'ccrc, 



I804 



Ad drffrrentUm 

cf icfr feft liefe/ 1 
(bpittun dTc, t 



fomno procun.txic. 'i&tx\\<t fd)llf(ll I fom.10 
ftuderc. J5>nrrftJ)lafcH/arclc*gravircT dornu- 
tarc. ' Q)dillbf fcblfl/fn/ femifomnem, ftmifo- 
pitHmtflc. ^ctjlaffnbrtfcfjnqivi^/inluctm 
qvicfceie. 2Bcr |ubcii©tunDci» rd)idf«/|d)l4ft 

olle \\t ntM / feptem horas dörinrdc lat c(r juve* 
niqve fcmq¥c (crfdjldff »1><I%/ parcilltmiZTo. 
ranieft. Ccmpof.funt : ?lb^l.U>n/ fomnumfe- 
pclir« , abolere fomno foporerh. ^d) bilbf fd)0M 
einmal r.l)|je!d»l .'Vn/Mmfoporearcu*!aijpvidos 
placar». 3luj|fbliifrR/cdofmirir. 5>cn äCull|d> 
auäfd)lati'IW noftornum Yinum i fli>i crapuiam 
edownirc. S^t a >'4>|.lfVlt / propr. corpore at+ecto 
ad Tom n um protkifu, vel qvod gcrend»'re]bus 

fi»p<rrcfV,qtiet»d.irc. 5Bir roollenNe ©atfir^e» 

fd)l>l|CII / nuerponamus fomnum dcliberationf- 
bus. 6orilcnbtffd)lilfrn/animi anxietaubnsin- 
'dormire. Sed l&c(<\)l\ftnrtiam nct.U coire €in 
J9!d4Dlein bc|Ci>lafcn/ <Kiprare,violarc virginem, 
coiKtibarc puellx. Du xtur rtiäm Sftnfrjfoftrt/ 
• act »bare, eortcumbere , & £n)ftmnNtl!d)hfrR. 

g)urc5fd)!afen / «1 ; Q\c ganje 3^iHt>f bin 

ft\\ / toti» uoftibut coaqvicfcerc & foporar'Ü 

ire , obdo r- 

mifccre, fomoiun capexe geft cinfdjlrtfc» /hl- 

cioxc, fomncropprimi ♦ arclö>fomn6devinci , in 
fomr.nm uravem mergi. <&?W|)lafcB /qirtftum 
ex fomno facerc. .^f feilte ^cfuiU)|}Ht CV* 
icbiafctl . medicanuntrs /opontens iarwrati'rc- 
ftitimis eft. $ortfcMdfeit / indormitare, couti- 
nuarc fonmutnu | J^cr6illfd)l.ifcn / ut : Einmal 
b i' 1 Ü U 1 fd> 1 a f & tl / unum fomnum edormidere, 
9ÄUfd>lafv'H/ contumbere, condormire. SRaQ* 

fd;Lifcil / aliis fomno opprcilis guuum fomni 
uiirirc. 2}cvfcWa|CfI/ fomno vifturo 4 torpi- 
dum ette, mttaph. f/n«glig«otiä fua aliqvidda- 
mm contrahere, (gr ^Otfritl ©I&d BCrf(t){afrn/ 
ipfeCbt perniciei fuit mcuriafuü. 33ik l>< r ftfe tfl • 
feil/ anticipare fomnum. 2^ii^rß)l«ifcil/rc- 
dormire.iterum dorm^re. Süii'tcr((nfd;lilf(H/ 
rmfus ihförnnum deeiderci" 
^(f)li!fVr /XXV ' * (Sd)T3fcrfnit't)rt/dormitator, 
^fTfoeroitta dormirans, fomnötorpidus, <7c tor- 
pida. '©tfliiflinicr ^ ii)U\fcx i vetemofus , in'cx- 
citabili fomnoopprefJu» , male foporacu*. £anq< 
f(i)\&fcX' perdormifeens , mtilrum fomniofus. 
^urjrd)UUcr ' qvi fomnipaKilljmicfr. (giebcil; 
ffblufCV un:a rx feptem dörmientibu« in ßelunc* 
qvadatn ttmpo.t Drfi«, A. C. j/ /. %f txpeirrSK, 
A, C. 446. tempere Theodöß Junior, !£eüfd)!<$ftr7 
IS ÜJ ct-n- , 



1805 ec 1 806 



coocubiror,<oncubious. 25cpfcj)l4ffrinn/ con- | 
«ubina. X agfifd)ltSf(r / meridian» , tncrid 1- 

ciooibui indulgcm. £in ©(fclÄfcr 61W unb 

ftfbct nid)t / fomnus aufcrt fcniusaihoncmqve 
toi 1 1 c omncm. 

cBeblaf / t»et/ & tm» Sc&Iafim/ wo äuUm 

fung/OiC/ fompus, fopor , qvict, ^n vf cbhf 
gcraf)((0 / ocrupari fomno , in fomnum dclabi . 
*C(h! lf in iclKll foporare, foporcm darc. S3on 
tBClUgttU ^ d)hl' C (CIHI/ brc vnli in o fomnö uti. 
jDcr vf dll. f lUd cht all Ii- iHTvUljin / Tornaus aboli- 
cor omnium. SOiittaqtffcfcM'af taug iud)( non 
bonus Tornaus cft de praadio. 6 d)[afcn gebet!/ 
cubitum Ire , disccdcre , dormirum fc canfcrrc. 
<£iim er £ obes fcfolaf / aox xterna , vecernus, 
letrurgus. J&UXttX <3<&laf/ fopor gravis. <ganf» 
.r.lft £(&laf / dulcif .Icnis. tfuriCT ©Cfclaf/ brc 
ves i'omi.i. Unrubijcr (rd)Iafy fomnus pen ur- 
batus, inqvictu*. ^öra.fnfd)laf / ftve grÜJ) 
|d)Kir antckicaaus. <Sünbcnfd)laf / fopor Yi- 
riorum, fccuritai , vecernus peccatt. -5>%lft n 
fd)laf/ fomnus apertisoculu. 

^u>l^f"cri(^/ *<gd)lifrrii/i<. SBttfdjlafen/ A 6dtf« 
fVnö / & adv. fomnolcnruSf fomniculofus, 
foporatus. Cttflitfcriac* öcmiir / animus in 
fomnum profufus. ©crfcl)lafen/ /irr ferföh« 
fen l'cnn/ ofeicamem , ncgligcnccm eile. jf> a I b 

. fölilfctlD / fetnifomnis. tti|'ijd)lafciiC> / lenfo- 
nniu». /3 inrd)ltlf'i(lCt/ vctcrnoi'us. (Bcfctöfcvi' 
morator , morabundus. Qjtfgfbl 
leblAftrü} \n 1 res trahirur »opus frigec. 1 

©ff /plur. iiamtu tamrn nonnunqtmm in I 
fingulart, X>tt ^,fS)\af / tempora, <jvi* dormitrttei 

" tmporibm plrrumq l mcubtrtjolcnt. 211t £<f>l<W 
fä^laqcn /percutere tempora. ©ebtäft rfotm 
e*w/ur fpongiae cynosbaro aecrefeentes , ahn 

^cMummercn/ flefcblumtmrt/ er *haau- 
. /f^s^cblamem / qvaft 0<fc!«fmc.?reri / per 

fincop.lil. f / dormicarc, obdormifccrc , femifo- 
puum cllc, fcmifomucm ftuperc. Compf. (Fjn- 
juMiMUlicTn/ obfopire. foporan. Invtmluret- 
iff $ll$fd)luiumtW / fomnum ex ocalis derer- 
gere , oculos ex fomno caligantes corrigere. 
tÖcrfu^Iumincrn/ U. 4?f vod Verfölafictt / to r - 
porc inertilfimaqye ignavil fibi deefle , ofeitan- 
do & dormirando Opportunitäten") praetermit- 
icie; Cluffdoliimnifrn / eß »on folum iAem qvod ' 
iWföiummiVn / vaim etüun pkticr indormi- 



entem cxcicarc, langveucem de dct'cflum com- 
movere» ad vtgilanciam revocarc vcl expergt- 

(cete ,ßvr cxpcrgci c ^cxpcrgefaccrc. 

8 cbluraincr/ &«/ 4 v5d?Uiiunicnim/ t>u/mas. & 
foemina dormicans , obdormifccas , iL langn- 
dus , & bngvida, p»ger, gfpigra. 

©cblummcrigfcit Ut/ &vas ecblummrni / <Jor- 

rhiratio, & melius dormicio ,ftup<rt'us redormi- 
rio * it. ofeirario , torpor , fegnicia , pigrina» 
ecl)lummfrun.jiii fein (Scl)laf/ pup ularum oc- 
cultatio fomnus non eft, Jra umbrare pupulas 
atqvc dormifeere non eil dorrairc» 

öcblummcr.a/* öcbluminaicbt/ &aJv.Tc 

mifomnis, (emifopirus , ofcirauccr , rcmi&c, 
tgnaviter. 6chlunilUCricbtC Üviirc / homiaes 
fomni *r delidiac pleni. fcbluuimcricbt 
DCrrkbiin/fornniculosc agcre. ccllacorcm effe 

in « aliqva. Uber l*ic matten fcbluinmcrubt/ 

muleum fomniculofus. 

forte ä Ätipp/ panniatitu, expenitur mim fl a ccidus, 
marcidus, laxus.diffluens, remiffus. &mrtaphor. 
' langtidus , piger . fegnii , defes. ^cMaffft S5d« 
gfn/arcuiremi(Tus,rclaKatus. C?cblflff maebtn/ 
laxare, langvorem afrerre. ©cblaff Werl*!!/ 
flaecere , flaccefeere , marecre , marcefeere. 
Schlaffe Obren / auret flaccidae. {*cin fi\ai 
Wirb fcblaff/ ejus induftria langvefeit. ^br iä)t> 

aatt, fcblaff mit ber <5acbc ümgangcnriangvi- 

diorc ftudio in caufa tuiftis. 
^d)lflppf 11 / flaecere, flaccefeere , laxari » dicüvr 
rtum @cf)!a/fm / A ©cbliippcrrn. fcbla/fct 
unb fcblappcrt aHe$ an ibm / arre» * artus r;us 
achiMjvc marcenc , de omnii et lan^vido nu- 
xoqve conacus efl". Compof. rar* funt : 3Jcrf(t)lafr 
fen / * 3erf<&la/f<n / &metaph. mttnt : frigerc, 
tlrigcfcere, langvcfacerc» nervös incidere, ardo- 
rcra reftingrere, ammum frangere. £an.U"^ 

SBartrn »crfcbla/fct/ fix« otrfcblappcTt ba{J©f« 

tltflt / expefctio produdior muleum lang vorn 

arTerr antmis. ^ * 

(Ecblappcr / * <5cfj!affcrnr / btt / «lumbis . fegriis. 

jacens , fupinus , fegnior , langvidior , folurc ac 
ncgligentcr agms, fomnö torpidus , langvidam 
ingenium dr in fomnum irurum. 

6(blaffuna/e(bUffbci(/ ©<&lai>pcrm.i,/ötc/ tor. 
por , torpedo, moHitia> lcntitudo« Uxamcntum» 

frigedo. üi]r:h-yp 

icmi/Tus. 



1807 



et 



1808 



lau gvtdvu,&idem «rc* ©dllflfT. £<&lrtffi$fer 
ftWei'nc m\U iXubc / langvidior betä , undtleti- 
zsrt y / jrfomiMi r pr* / jh o vrrr iicZjtM. (gicbJa f 
ftd)(( <5t1f(f«/fitfe»inc6fi renne. 

€>d>krp<n / es 1 ©cM'ppm / 0efd)leppet/ 

rc , crahcrc vtolentcr , ra 
ptirar« ,.*t. iniprgbo f jabotc fc vcl jumcntum 
conficcre , //*/. Sttipirrare. £i<b, mit .gmeen 
fcfyleppcn/ mcrcmcrs fcc>ar», com icortisvolu 

r «a«.' fcabe lntdj fnirgr mit &er Slebeit ge 

fcftleppcf / muhum negotii habui in rc iftä, plu 
rimum induftriae adbibcndum mtbi tun. jjuill 
5obr f(t)!cppcn / ad fupplrcium nähere. £)it 
€il(J)e fd)lfVpcf / negotium trahitur. Compof. 
faul r QibftbJrppen / p>rpr. diftrahcrc, auferre, di- 
riperc, it\nit ttia*n rpoliarr, compilare. ^<1H 

£*ubi ift mebremeiW abijeftyleppa/ fi™ pei|"d)lep< 

* p?f WPrivn pacnmonuim cjusmaximam par- 
tem in pr*dam certir. 2Jntf ' J^iROlK* JpinUH'U/ 

!8er * 5Be >frt>I :pp.'ri; 1 ><■«! r/J. «jflitf aml bem 

JhrtU'C hiillVf ;fd>! ppi'tl / Hörnum exioanirc. 
-PcrbtfO' & J>c :'$uef(Wepprn / anrahere , ad fc tra- 
«hicerc SfflcrleT) Ui f rdjen berber)fd>!eppe*/ va- 
rix» caufationes arieflrrr. 1 f .'.-.:>« (£m 

fd)!eppen. 33eufe einieMeppen / pr*da» feuere, 

Tapt o »i?ere. ^ftMmf^lf PPf n / circumduccre, 
circumagere. circumfcrre , circurrrgcfrare. 
<*VtR Hfl ÄOt berfanftyleppen/ exrexere alnaircir» 
pulvere. 3ftrtd)!d)leppefT' crahere poft fc. raptre 
fecum. ß*» J^eTfCfffJjleppcn/ fublimeni 

raperefora», rapttm extruderc. 3tT|"(tjleppen/ 
perdere . profligarc , peflundar», dilKparc. 

^ d)!fpptT / Oft / rapror , rapax , irario , hamotra- 
lio , t. r. fWi/HCA cadrjtr tr*hit. %Tlti' 93* r* 
*lBc^- J^HniPtg & 3crfcf>lfpprr/ prardo .direpcor, 
prxmiator, pr*donulm , f ür .furax, fagax , in- 
•volaror, lavemio. giiK^fc^lcppfT / calo, Cacil- 
ia , explator, dbigeoti " « rai'?n»»f uo 

^Ct)lepp< / Di«/ fjrrma , rrj?& oJ/okj; j , mffjj«; Tf- 
ßigiatfvtß venfns. ^d)fa$C rtiam dtaturpttM 

" itdum : in (brttr 



aflecratio , comitaroi, it. raptn«, traclui, rra~ 
AuQio , actus riole ikui. *JU>. Qlutf SÖCij 95er» 
*3*rf<t)'c1»pmi^/ rapacicai, rapucio, cxpoj>u- 
lacio , direpti», fpoluno. , 

e*lfppiö/ e^lcppjf^f/ & Cctffpprjaff / «4 » 

trahax , rapax , rapien« , >t. comita^s.allc- 
Äam. £3* ignavu», defe», rardu», Icruui. 
tgchldten / Weifte / * feti;?/ gefd>!crfVf/ * 

gcfd&Iinen/trahcre, rapere, Um}. qvoJ(ScbUoi 
pfn/ it. ferpere, proferpere. J)tr rCbcf fcijlaict 
fltlf ^cr Srbc / tunica ralaris toi um rerrit 

neu »or @cri<^f fdf>lrtfcR / al imrem ob ton o coüo 
ad rretorem rapere, (fr f(!>!f jf'r mitten Rttfa 
OOrSlltiT/ laffa trahic vcftirjiaprv fcniOf-iiini» 
& pr*gravij edroore , feflus fenio cft. (§tiioii 
fen nofa/ r/i«winiinuare, ingerere fc, clanculiim 
intrarc, cuitu Comp^f. ,ß <£irt|'(&lciftu / itritf 
r<Jifcit^C«/immcr"cre fc in confveeudinem ali- 
cujns, ST tinfrcrfcbicifrn v flibdere , Tubponerc. 

5^<Ub|Q>fcifrn / «färri/cn / ^inöcr!).rfd)(n» 
fen/ £mnv :i] fcf)fnfnT/ 2frr]fflte(fi'B / & 3uc|cljlci> 

^Icifenramr» in (f ror tfl rcum ad panammorti» 
condemnatumrrahx imponcre & illigatum a<f 
locum fuppluu perrrahere. £>md)\$Uif(n/ 
perrepere, prwrperc fc ad aljqvcm lo^uru an- 

suftum. ..'«war» 



cuiamcnuim c< " ' ^ *»orJi. prn^m.iun, 
Mulm Rrmina ig iava .'ecenofa , tf.iailri?a.5jni- 
Wtdinofp, Q4Ä..TrjyBatd< A\m.U$ ein CÄ:fd)!cp- 
«r/afTcclatio, feqv'efa-, Sfcomicacui. fcrr^firft 
{af tiit ^rpM ®.ftt)tcppf f»CI) jl<tf/ prineep» iftc 
afTcftorum copia fliparuteft, eum magno comi- 
taiu profteifeitur. £>e j jÜJifer^ ^efe^tenpr / ca- 
tcr»»Imperato 



©Ct>teifca/ ßefcfeleifef / folö^varccverrerf, 
exfon-itre , cxcidcrc, Jclcrc, cxtingvcic. (£uif 
CtaW r<fi!cifctt/ urbem diruerc , tc&a pcr'verre- 
re, »afljtatem effiecre. tgin 4^njc^ ^a«b fd)Uü 
fen imD »crDiThcn / va/tas fohrudmes cx agris fa- 
cere, pro»inciam fundituidclcre, tcrnbili ftrage 

poj»uiari. ©i< etaoi (ff o,cf<t)lrifr;/ urbs ab 

perrit, inrernt, jac« , proftrata , labcfadara , di- 
repta, ararrüm oppidoinduclurn cft. Compef, 
3f rfcftlei fen/ tlejt fi*>d fimpirx. 

aeucre, aciem excicare, 
ptofr tß tcrere, attercre : trrtndo mim *liqvU fa- 
ble , fmur & iimatum fit. £><n 93erflinb fcplei' 

fen injjeniumacucrc. ©Ml f4)leifct b$n 

anPevn/ ferrum ferro acuitiu. SDJcßer / Qtä/ 

Vf fJKe<H fcbletfen / cuicros , fecure», forheej coti 
attercre. 5lbf(f)Ie(fen/ * 3ln^Fe(fen/ idemqvoJ 
fimhlex , exaeucre , aeuendo attenuarc s J|u, 
fd)!eifen/ aeaendo repararc, refkexc. (^PHe 
anfc^letfen / in mucroncao (urbinaac* fV. 



ed&leppaen r&QWM$fW*QM£ib\iVvw $d}kifer / D»r / v*ni txpwiUtr, Ef tmm t*L 

pedam, 



1809 



1810 



pcdant,atra. iallj \crt;g»a nahem, & uiboj» di- 
ruuis, loU) fcqvans, ac cvrrtcj».. ,1:. cxacutor, 
fvalii (in s8c()mn|<i)lttfcr / rtutices <x*cu»ns. 

Vr tcinfd)lcifCt/ lapicida, 1/» fcalproc gemmatöm, 
feftor Japidarüifc t£(j)lrifcriUtt/ f f**1*ß 
focminaacucns, U ddcmx. .£jn»fcbli'i|"a'. ia- 
pcrda, Minenram doccn», vcicutor in hoo/is. 
jRilfciI'(l)Icif\'r/ Khinoccros> nafor.ua« niedKus. 
* ©llfAfwfefirtß'f^A' 7 -' mercatorimpönor. 
Brlg. ÄUl'^tlörfy Cf / f^wjw^«^ ÜiJrAu'Mtnti 
ttxpubl. rjtuq x civmm alirna nfgotia, äljettifÜampe- 
tuniA rxercent , ftHoref nimirum tUxiti &frAttdu- 

lenli. ' ' jji^» «, '„--"»o j . » i j.l 
£ d)lcifC/ Wf'rfif w mj/«/. ' Dici/ur <-/i jm traba, 
£5" tendicula, fyrma . jive pcmcti'ärncncuni, 

e^nodus laxus. cdjlcif«: mit einem .tfiuw i a * 
vus YefKiärius , globulin caudatu«. ^dbU'ifcn 
qvoq.,ii£unt:ir : minutae tcni», rjcniolar , taUio 

1«, liguJjB. (gm ^i<iD mit (Ed)Uifcn jtaflfrcf 
vcflis vituu, lemnifcaia. OilbClUC« l&ÜlfcciU'/ 
^ClK'ir; t^djLlÜU/ ixni.cargeiuu, iura, fenco 

tc.vrnc. vScfclcÜ^ madjen / fiv< binfren^ nodum 

; VdftrlfltÄe» * -Ii/« r ^' f.y b ii 
<^d^li'if/t«t/p»^.fj? traaui,cuniculu«,adduftb$, 
Tucctlus, tia c'ooßcf^. fecretj , Ö'abfcondita, 

Ciiie gdiltf ffrA >/? p£Wö/Ä ■)) lim. Stc tttam U II 
tcrfcfclrif/ rf: v ; . a.-ccfl'Ms ictxcru?, tfloaTa fub- 
icrranca , pf ius intf rnjftir. ■ "-VeceptiöriC, W 

i'i&jpcicato' cbmkftino. UniH'i'ftylnf einem 

<[<b(\\' fuffugium pr.tbere , cVccattareelk reeepta- 
rc ahqvem. (fitt.T D v T'Ultt , Crf4)lCif <Jt<bt/ pc- 
-enlraror, reeeptaepr. 5^ ub f Uli Vftj> IdfCCin»/ 

^(Ml'ff/ c:<axur.i©, ipffnwilrumAcuenJi.iU'ut. 

£?fTCl'(10'^(J!ij^fixaauiorudU*afpera f £rr 
tUu\Ti. /Irr ynvi)(t*ccf)(iff/ exaeuejo poftcrwr 
w/ polirio , dul proiixthtr acia frrramtttti. 
• "HPüt^iff f'r73/rf ^rrWj-'Tadiu» tnlflae ineoftas, t)t'C 
Streife »im tclfti» Brot / ahh QU XDafietf 

fftiif*/ .;r:/r tfMrr vibcx aqyofa. Htupertmrt 
'■«Stifter/ altik Atofjemfj / rupnjra torrch- 

C^MfetfV; ^ctflrifima/ tte/ & t>4» (Jdjldfett/ 

p^ri/r, hxcjtnit figwficttionU. AloJb 

4nitn nbtänl {*raduih laiTüm', qvrm vuhb ta!ipt.{j~ 
tiottWn i/tjfAW , c Inn 6Sß?ifc#' nltmbrA'vix fußthtnt, 
in'.-, .rlitmferrarn^^faaajmuundi , w.^aexo- 
(Ioncm, di>pcrdiin .Ii cxcidiüjn urbium, 



tmpoiii iQ , y tlligatio crahac ac rapiacio a.d lo. 

cumTuppItcii. 

eebicinef}!/ 6*lcifba'ft/ & ©<rd)l»fffn; a.v. » 4ir. 
aeucns , acutus, Syacucc , pioTcrpcns , lao» vidos 
»teil us irahemt, y lolö arqvans. UlUUf^Iirfcn.' 

pi cpi^obtufus, mrtapk. autrm inurbanus, uicul- 

tus, afper , agicftis* ' " ' 

^d)!upfen / ßefcßlupfct / ör (2*lüpfVn/ 

Jatcrc,occultarc,öCci*lcrc fc, ferpere, ^irahi in 
lanbula, cx occu'.co proiabi, abderc (c , fu/penfo 
giadu urc. J3icii«r ctuim ic djUlHCII £5" rxpfim- 



ccrgivcrfari. 



< . Dl 



f. jkw : 31U5» /n < Vtnt 
fd;lupfcil/ p'opr. conjiccrc fe in tenebras, cian- 
culum fefe fubdiiccrc , in occultuzn abdcrcr'Sci 
ttiam rß per latebras cxirc , laribulis occulcorum 
locorum. impunitarem obeincre , flagiciorum 
intc^umenta qvxrcrc. (tiüfibllipfcn ■ & J^in; 
cill|(bluPKll / clamirrcpcrc, cx occultoinccxvc- 
nirc . iecrctö arbiuuqvc remoti» obrcpcrc^Jad 
atiqvem venire» cclatin fefe irnmergerc. <£C 

hat fid^ in pim ©un|Uinaci"4>Iupfct/ aftua>am. 

nuini ipi'ms de icc.-. ai .Oct VlU Kbllipfcil/ prod rc 
c cenebr« , aper« ie~ palam fefe o(Undcre. 
jDuc4Md)lnpfcit/ ^ c «irculo fc fubduecre, lilcnc o 
egredi , cvolarc . cxccdcrc c mcdio. 
fcbltiprVnr U. qveäfimple};, tegere ac velarc fc, vtl 

<sd)lupicT / fcex/JacebrKpljK «pbuurus in »g/mio, 
ccotbno , confcicntiä iclus lefe mla^tcbrans. 
vri'bliiPiCV occultacor , ft-i 4^01 eWaf. 

MC^inpfcrinil/Oiei lccm»na larens. tatcbrtt i'c 
occulcus. s 21tiÖ» & ^n(fd)lupfcT« fugmvm, trani- 
tu^a , proiugus. JpiiiCiiH'd)lupi'cr / caiiide ac 
^ftiifc u\linuans<. 3aUßfd)lupfcrleiU/ pAß/Avit, 
afiB3tfi*,regulu»& uochduj- 

CtpfHpf</^^/^ ll >^ lum > a,i ^' ^Ci)!upp!i>fj5 l lare- 
bra , ccncbiac .cuniculi , recondicum, occultuin, 
inregumentum, receffufj. ^libcc ($fJbiupfc|tt' 
CfCÄ/ probe in latebris fitum efle. UMR 

tiid)t / wai er »et eine iSdjlupfrcrfintan 

FoitQ'tC/.po'o. invcni'p , qv.x ei latebra efle po/fit. 
©ic (£d>IupfC eilrtCCfcn / oeeuita a^cklrccy .ta- 

dagare. !^^2t2fcafc " • W 

^djlupftte« / (£(&!iipfuiui / ^.fe ^& f <?cj;fupfrn/ 
occulcatio , Vaciratio. ^ic (Sd;!i;pM;m) i|] nie 
linnDc-n rümlid)/ turpi» occuhaTiö fui. (Pitt; 
fcblMpninfllhfillcA6U / .occupatio in fpelunca. 
^lil^ & (SntfdjtnpTlinq / Whdijitlo in libertatem, 
.crruaiuwi^ d,abn>uwK,dcviuuüpcr:cu!i. 
tat iö mct>mhicid i aIrctr]qB^^^^^ w '' 1 * J ^ 



i8rr 



<5c 



1812 



d}!lipfjd)t / ed\. ^aivtrb. abfcondicu« , abdirus, 
abftrufus, abflondcns, rcrcnrans , occulcant, 
Celans, r^.abfcondite, abuuc, obfctirc , dam, 
furtim , fccrerö , cciatim , rcmocisarbirris. <£t 
lü.is rd)!iirücb[ |udj;it/ rem aliqvam occulcc cu- 
mcults oppugnare. 

©djlag / fdbtojjcn / 3$ / du wagn 

er fälÄat / ttir fd.dageu /k. Wtfua. / i$ f$lü= 

(je/ ijcfj)! ujcil / verberarc, percurere, pulfare, 
ba euere * fenre, mulrarc , rundere, pugoii r> 
verbcribus oncrare vH CJcdcrc , larcra altcujus 
«onrercre. öcfdjhgen Werben / vapulare , »er- 
berari, pugnii coerceri. 55nfter fd)ljgett/ bu- 
tyrumag'rare/Jt* jaftare.-' (Sieb fd^la^CR / ma- 
nu* conterrc , confererc , conccrrarc armis. 
Cid; mit Stuften mit einem ftblagrn / pugnis 
cumaltqvoconrendcrc , congredi. 3J?itÄ uüt« 
tdn/ ßvt (prügeln fälligen / fultibus mulrare , ac- 
cipere , contundere , ofla feipione comminuerc. 
UbcrbÄutMfd) fd)lagfn/ averfa manu percurere. 
(Üine OlDcr l'djlagen / venam modere , percurere. 
<£lUCU -Öl0§<n f<jtf ageil/ frufrrä aliqvid fufeipere, 
fpc (i'.li . operam perdere. $H(&er fd)Iageil/ 
Iibros mallearc , maMeft rundere, (f itrid) fd)!»i 
Ocn /pavire, pavimcnrare. ©cngeinD bitfailftf 
J^.uibf p.h! hv:n hofti clademafT'crre,occidionc 
oecidere hartem. SalflJ)e üJ»mtJC ftfjlagfrl'num- 
mos adulrerinos percurere , pecuniam impro- 
baro eudere, fignare. ?Äqer fd)lagen / caftra 
«necari. ©er tyut j ftbMu beb<nt>e / /I w flarf/ 
f>ulfu$arteriarumciratuj eft. *r d)Uigt i ingfim 
iangviduf , imbecdlus cd. (gintn )Ultt Ritter 
|"d)l.l KU / in ordincmcqveftrcm reeipete. ÖCf 

s3 ci uv f).if iirr3lfc gcjcftt-icjcn / lignum duodea- 
mx darum cd £>rn $actt fd)lagen/ canrum nu- 
mcrosqvc in concen.u moderar i. trchiupgcil 
fd)lagcit/ concreparc digitis. 

^d)lav]Cr/ ^ 6c^(i^er/0cr / pereuflor, pulfaror, 
♦ ppgnax, pugil. Vottni etum einen 0er)Uig* 
aus f ». e. horninrm rixofum , jurgiofum, litigtofiim, 
a tercatorem, autciemnx* £5 cUiiAtottm , aiqvr 
tncourm. <£r$< /Zw Jf>anbffd)lä\irr / gladiaror 

audaodimut. ¥autenfd;!ager / ^nttrunicnt* 
:£>arfenfd)!a"ger/ic. Utmjvod iautenift/ 3"' 
|trumenri(t / ^arfutiti / chclonius , organi- 
cus , rafor. Sic £>rgelf(bl<iger / pfaltes fyrnpho- 

macus. 3itferf(f)l^](r/ ctrharadut. Trommel» 
fd)lii4cr / tympanifta. ^tijlägcrinn / Die / foe- 
minapcxcuücas. -)i{fcr|"d;lä jtniin / fivt J^ur* 



frufdjIdgcriHR /cytharrfrna. Söpilfdjlagcr /• la- 
nanus.lanifcx. 55rtllfd)!i^fr/ rilKrcpus. ©plD« 
/?wS5led)t'dj!«igfr/ bradrcariui , braclcaror. 
6d)(ag/ Oer /pl. €d>M»«/ pereudio . plaga , iÄut, 
Terbera , conrufio. (fr I)at <SQ\&(1< bcfi inmctl/ 
rcrbcribuf casfu« , pugnis cQnfcifl'us ei*. J>artCt 
©d)lng / ictus gravi» , plaga vchcmcnrioi . ©c« 
liilt>cr Vrd)I>n\ / plaga mcdiocrii , levn iftu«. 
6d)liiie aufteilen / deverberarc aliqrcni ,-dicc- 
rc vcrbcnbui. (Jinetn Derbe €d)l(Jjc geben/ 
piagas altcui praegnanres darc. ©ilag/ rtiam 
pro confrerudinc ponitur , ui : %if bell tllCC« 
<Jrd;lag/ morc majorum, confverudinediurur- 
oi. ailfeinen nnDern e<ftlag / alia ratione & 
modo. 2l»f einen 6d>lag/ «n6 tenore. -,rin 
Icicbtcr <2d)tjg/ via compcndiana. Ȋtif tiefen 
ed)hg / hoc pacto. £cr SBerVM lauf ete auf t>ic« 

fenedjlag / mandarumad haue fentennam fen- 
prum crac. ©d)|ag porro in mufick tß nora [tvt 
Ugnum foni Auf vocn , \t. mora. 6> U1 «c i" ©(felag/ 
mora inregra t cujtu nota ^td/ur icxntbrevu. J^>al* 
b(r d;Li»l / fecunda cemporit pars , nomine mi- 
nima. SSirriel (Sd)lag/ qvarratemporis part, 
nomine femiminima. Jpt'.lboifrfci ©(felag/ ruiä. 

Snrpclfcbl^g / brevis. Q3ier vSd;'ige/ longa. 

2lf&t (r (ftligc / longidima. Porro g d)lag «wr- 
6wt r)?, apoplexia, fiderario ner»orum. <£<ftla$ 
auf einer vreifc / ßve halber ed)lag/ hcmiple- 
xia. Cr ift r pm Schlage getroffen / apoplcÄi- 

cused. In re monetaria rfi Oer ^eblag / monet» 
ftgura '.W nn jf'chfaa ' nora, imago , typus , com- 
ma , characier. vgchliSije öarwn fragen/ ferrc 
pugnos. £^en ^ftldium entgehen / dedinare 
ougno». «Dfir (Sd)Ulgcn wor^u gebracht wer» 
Den / plagi« adduci ad aliqvid. (g^lagc fftUn/ 
verberum ictus amaros fenfu expenri. <Sd)Mge 
Verfemen/ intercipere idlus. ©cjchlagen/ percut- 
fus. C^i|'d)laacner/ plagiger, vcrbero.plagipa- 
tida. Ungifd)liigen/impcrcuflus. Unge|d)lagcn 

Silber/ argenrum mtertum. 
5?atfem"d)Iag / colapbus, alapa. ^.uf:rfJ)!aic 
geben / de palmare. \>n ü.>f ||'d)lag / fuft«iarium. 
^rnftrcblag/ conrufio peeron*. ©enna« fn* 

Sd>ettei'fd>lag / conirrus , fragor aubium , it. hü- 
rnen. (£*()renfd)lag/ ignominia,convitium ,in- 
famiae nota & macula. (futeufölag/ aaacum 
venatio. li|V!|"d)ljiU caUirratus .ilini. .Ö.imUHi. 

fd)lag/ itomoma. (Indurx. jrpaucfd^lag /ftl- 
pulatio manu facta , ftipulata manus , it. cola> 
phus. Jpenlfcrfdylag / decoüaci» , capitis aropu- 
yon 09 tacto. 



i8f4 



io. £«ifd)lag / palpiratio cordis. £o!j. 
RMog/ «fio lignorum. Äfi^olW^d rtf *" 
jus lignan.ii , vulgb btfcandi, i. f. Jus fecandi 
Tignain fylvaalieni. £ltfYd)lag / fi w ty-crbbt» 
f(i)ljg /catccatio cqvorum , folearuin ferrcarum 
impenf*. Ält>Utnfd)lflv} / puir« carnnanx. 
ÄOBMtblaÖ / capitis pcrcufao. tflipfcrfdjldi]/ 
Krit Iqtama. €W \n:<If*lfl« / pacagium palln. 
m cu fd>vn r d>ivia / cotcabus , flagra . cenfio bubu- 
la. VXitfatnf&ty I dunium cxlio lata ferula, 
vnhi Jtfaimat»ftrulsce*&t>imp*mzatio pyita. 
IMllftoWty / putfus arteriarum. $ulrtT> ß vt 
$frd>!CR * 0tflCfctmfd>la9 / bombus , fragor 
fclopofum . ig pyrobolorum chairaceorum. 
V^it{orf(h)A^ / •flumtio in ordinem cqveürem. 
füülttL /iwlg-tOUpcnfdMfl*/ fuft>ga»o v»rgarum. 
^ (I>tPCrffc!)la<5 ' iftusgladw , vubo vibrätio* me- 
lius casde» , ö" pereutilo. ed)iilfd)laq / difcipli- 
na , caftigaoo fcholaftica. e«fl«fd>liig/ fignum 
horologit. V£ccknfä)la<J / mcmii coikuiKo. 
perturbatio .ig motus animi tiolentus. £aft 
jdMiig/ modus, numerus, raenfuracantut. £."IU> 
b<nfd)l.ig / columbarium. $0bffd)laa / cardes, 
homicidium. $riftf<t)lag / pecom appulfus. 
jrpnimclKbtog / pulA» lympanorum , nulgb 
tynvAmzatw. 1 aboplexia , ig fide- 

ratio , fwt propr. rß DcT Gtyty tlB Sfrltmcn. 
&ßca,cfd)l.<g / Callis, ig cacarada vi*. 3uitijcn» 
fd)lrtg/conTiciutn. 

e<i)irt\jclcin / Mmm. o.i» / «Wk< ©ctylrtgcldx n levis 

iftus i leniMnanu monuio. * i f bctffdjlÄgdd)« u 
amantium irae , caft-gatio modica. 
edjl^Jfrct)/ ettytigung / oü / * oas ed)In?cn/ 

dimicatio, pugna.contentio . *erberaiio, per- 
eußio, certanirn , conflictu» , colluftatio , con- 
fliftatio. <r*d)lÄ4Cr<t) »l>r belli ZOW dudlum, 
wonomachia. 5L8cibcrfd)l4 jirei) / controver 
Ctx mulierum , turbas faemmeae , certamma mu- 

licrculamm. Sur 6 d>(ä0crro .* u* fort f rn/ pro- 

vocare , ad pugnam clitcrc. vf d)ltSi3CVCt>Cll 
Jinil / paeificum efle , deteftari lites. $ri*miml> 
f<M.iqutt3 / tympaaorum pulfatio. SöctDntCBa« 
fd)!iiqcn / mulfta yenatona , qvae parazonio fit. 
£Vl$ i<lUfrnfd)l.igcn / concenrus tcftudinis. 
SÜi«in;f(f)t "iilCll/ percutHo monetär. 

ed>läi}ifd)/ ©d)IÄi)ic()r / a £d)!<i.tl)nff / «Vf. 

pugoax , content iofu$ , amans Imum , ferox , £5" 
cupidu« pugn* .gladiatoriui, pal.vftncus, liti- 
giofui, lg'; pugnacica,pugnacirlia»e, conten- 

t o'.r. '■>' 



^d)ldq<l/ ecr/ eudes. J&6ljcrncr ^c^liigcf/ 
malleut ligneu», ^atl; fi-ve ^a!t!'d)Ui]H/ fiftuca. 
5ßin&frf4?lÄ3cl/ cudcs^lignca. 4>i>lifd)I^H'l »• 
de» caudkalii. €ftnu^rd)l4;jcl/ pavicula. vre!' 
gel <H*m dicitur m ammaltbtu coxa. ^Jirfct'lC^Jii- 
QCl/ duni* cervinus. SScbfdjIÄgcl / ™** ^a- 
prcolt. 

*cd)U^chl t gipfelt ' meptire, aberrare, profr. 
batuere , 9 pavimcntum complanarc. CH| 
Nitrid) fd>lil]d 11/ pavirc, pavimentarc. 2>trr 
jftrl fd)l(Jqdr/ homo illenugas agit , dcliraitcn- 
ta loqvitur. £r l'^ljgclt JU'ltllld) / exetaolea* 
vagarur, imprudentia Iabitur , exreanumerum 

fc movet. fd)J^jdt nicfyt envan dum 

qvi» eft, q»i nilul öftren iacaut nutqvam incur- 
rat ? 2ilt3|d)laildU / aberrore rcdirc, re^ocan. 
abftincre a nugis. €i!i|d)li»jdn I exrore impli- 
cari , in piagas induci. 3ftu|Ct)lagdn / coecum 
accccisduci. in muruo,/iw coHcroerrore ver- 
fari. 2fa<tMcb!&}Cln alteriusopmionc in erro- 
rem rapi. 98tcbcr|'(^l j.ldn / rclabi , tccidcre in 
priftinam ealigmem. 3uffd)lÄgdB / p<«p»-. eß 
xa »are paviculit, ftfrucarc. 
v£d)ligclvr.' 0«/p»-<)pr.riftucan», aeq»ant, compla- 
nanstudicCi drmctpt nugator r fycophanta , nu- 
gigcrulu», inepeus , eJ miubidus homo, it. erro, 
tairu$,cxorbitam. gd)uSijUdfln/ Ol«/ roemma 
nugax, inepta, opica. 
tcd)lu\ldMti)/Oie/ prepr.itidrm c/?ft/tucatio, drtndt 
deliratio, infulfitas, nagalia. r(. error, impru- 
dentia, erratum, hallucinatio, aberratio. Uhu 
tur rlnun £d)!j\}dcT)/ tit/ & Das vrd)l<i4dn/ 
ineptta , nugae , infipientia , &qvicqvid inurba- 
num S3" intempeftivum eß. 
£6)\ä\]<\l&)t i <u(;.^aJi».abcrran*, exorbitani.la- 
bent% indecorus, inventifrus, inconveniens , 
indecore, intcmpcltive, paeriliter, frigide, Utt> 
beralitcr, illepide, nugatorie. 
@d?löPV</ ttt/ alapa, colaphus, & mtUpb»u 
tfvodiibtt damnum B' dctrimcntum. (£inC 
ßd)l pj)C Worüber frieflctl/ aliqfid damni ex rc 
qvadam conuaherc. (Er bot CHIC b^Ud?« 
cdjloPPf b«rt)DII ijf tragen/ plagam odiofam ac- 
eepit. <td)liippc rttam rß famma criftit, pigia, 
& lucofa. gd)liJpp/ 0« / ^vo^-voctur ptleui 
depreflut, kr. corrupius , confcOus , ig nullius 
pretii. 

3>cblau / (gcblaue / ig (gcfclaun / «4 aftu- 

ius , cautu» , callidui , pcti'picax , ü % pararas, 

jironv 



i8i5 



Sc 



1816 



promcus, tpj&fi V<rfd)L;gcn. ^d)lailClt «nm 
o/im multuin loci», j/j, etmmnum in Thuringiirf- 

frriur £d>laun : (Er bar miü) gcfdjlaim/ pcccus- 
Cc mc. ©cfclau / & ^ cblami 4«/rm lir i « ©d>la> 

gen rräf derrvintur , ^vid freund, prov. Pilcacor 
ielus fapic, & vexano dat inrellcclum , nocu- 
menra etiam funt documenca , /feu/t Cyf f(ftcUf/ 
froJ lirm 00/4/ , pr»pr. mulcüm vexatus, Öfcx- 
agicatus, •/?. (flauer @ • ft vetcracor, hoino 
«CUCUS ci> vcrlucus. (fr l|t fci)i- H t\UjU/ 
ad cam rem /atis cd doftus , kivt» , cailidus, fa- 
gax, perfbicax. tScf)lauc J)irne / puclla fokrs, 
varra. -Vci (Bfblail r tum in m&l&m pjrtemfumi- 
tur. £iu fd)Uuicr Äopf/ multiplex »ngenium 
fg cortuofum. <SfJ)lau;r <3ltlt I fenex fallax, 
fubdolus & malitiotöi. t£d)lau auf bifei |lt> 
IbUfl/ neqvitisevertutus. Parrogdjlauexpom. 
:mi rertus, follicicus, rcligiofus, circumtpectus. 

£arju ift er nid)t fcplau gcima / ad id minime 
cauuu cfh (£m flauer J^>unt) / occulcator, 
Simulator. 

^cfolauig / »dwtb. aftute . cautfc.providc, follicite, 
verluce, vafre, iL vctera:onc , fubdolc, dolose, 
matiiiosc, fimulatc , cefle. UbrrfdjfauÜJ / per- 
aftutc. 

C(M nii^ffit/at<5d[)!aHf)CU/ Wc/aftucia, perfpi- 
cacia,calliditas,acumcn, vafwria , ftropha, va- 
framemurrii it. fraudatio, maliria, fimulario, 
lariracio, E^neqviria. ©tfolatltafctt III bcn©e 
fd)^f R/ promtirudo, folerna, indufrria. &cau- 
tio in rebus agendit. (Er l|l »Oft fcfclimmer 
<p CblrttlMfcit/ colubrino ingenio cfh <Ed)lauig' 
feit i>Cl* SK'rftanbetf / vigor animi , acumen inge- 
Qti, mens ignea. 

(gd)launcn / gefcWatnief. $upr* t» voeak. 

SLaundiclum rß, (3d)Uiuiicnro/d>r c.idcrc, acci- 
dere» fucccdcrc, in qvo mttUeäu etiam a Salin/ 
qvod fortem B'cafum ftgnal, reHe derivalur : hoc 
roßnan £d)laUUCIt autem vemt a <£d)\M I ftvt 
(Bcblaim/ cxpcditus.paratus, atfy exponitur in- 
. »aiuftrium 1 folcrtcm celerisqrc expedicionis efle. 
Hwc 1 Iii fjjlauü t ni'd) WPl l res profpere fucee- 
dunr, ad voluntatem nodram fluunt , i. e. prxftö 
cfl ubiqvcfortuna, t»^0Ö51ftcf jnunt fid?/ i|t 
flefcljiima un« b€y?ujT«b«ri. Ubd fc&Iauncn/ 
form na ad versl , 1 c n u, fc* va * cacca utt. Jf}tn 
fdbUlUOCn/ <* fch ! a im ft> bin / medioeri forcuna 
ueor» profperje funt res. mox ambiguac. 

©(tlCUnig / *df- &*dvetb. fubitancos , repenti- 



nus, ecler, velox, pernix, rapidus. £5*. cirö, eck- 
xitcr, fubito. repente, ftaum.e veftigio. (3AlcU' 
nige QßtcDrrfuiift / redtet» cclcc. (£un^ f$lcu> 
mgen $ube$/ perceleri intericu. ©ic uflf rfölt'lü 
nii}|(e Sile/ praepropera feftinatio. Gd;lcuni» 
gcv^Ple/ nuncius vobns , Pcgafus , velocitace 
p eroix. QJjafj) bid) fd>Iciir.t jmed;te/ expeditus 
xaeito vc Iis. (£d>lcuntgc ^)HlfC / repenüna 
auxilia. * 

Q4)kuniqtn/&firjvfntiu$ 25efd)Ieun{gen/ Uftytut 

ntgety feftmarc, accc'.crarc . nu;ur.'i c, | i-_ j era- 

rc, cxpcdircfe. 2lbfall befcbleDulgeii / admacu- 
raredcf cftioncm. ^rjeg bC|d^leuni8Cll feftina- 
rc beilum. gricDeB befd)IiUltiqeO/ pi operarc ca 
e|r« paci ui in um r. «Heifc befdjlcimtgtn/ aeeele- 
rarc ircr. ©eine 6ad^en I»cfd)leunig(n/ diflbl- 
Tere ic ocyüt. ©ie €rgebiing einer (5rat>t bc« 

fdjlcimi^i'n/ deditionem urbis properatc. 
maureebe ntad)t/ vi fd}t>ii bcffjleuuiget/ fateelc- 
ritcr ficri eonfenuneum cit , cjvicqvid fiac (aus 
bene. 

(^(bicuiü^unij/ &ufiutwi ^cfcblciinidung / W ac- 

cclerano , Icftinatio, properacio» properancia« 
(£r (u!)t alltf mit !;6d;|iev 23efd;l(uiiigung/ cun- 
Ctz perceleri pcrnicKaie pcragit. Q)efa)[euni« 
gung tubn/ five antvenDcn / celeritarem adhibere 
in re aiiq vä. $efd)lcuniguiuj tdSiCtbttni/ »a- 
ruratio jnfrWx , -vulgo aborrvuUio litis, ^rj) bitte 
Ulli $C|<!)lciltugung/ peto nullam inrerponi mo- 
ram. ^\'fc. r )laiii 1^1111^ Ct^ ^ üDc» / mors llrcnua, 
fubua, cita. 

^djIeUBioffit/ Öie/celcrirai, Telocini, pernici» 
cas , properario , agiJitas. ffißf nöe Olle (r d>Uü# 
nigFeit an /propere propera! (Sdjleunigfett btt 
Gdnffc/ naviumagiliras. (f r gebraucht ft*ld)C 
^eblcuuiijfeit / Dan iHanaurJ) aid)t nwi/nwes 
lUrimt juegebtt / canta inciuiionc fertur , uc ce> 
leriras ejus , qvanca fic » ne cogitari qridem 
poflir. 

»8d)!cillti llid) / adv. vivacilllmx per niciracis , yvod 
etiam dicitui fdjltUIMalicbfl/ & ffjlcumgfl/ perccle- 
rucr, protinus, propediem, temponus, cirift- 
lune , praspropere. 

@d)lcnD€m / flefcfelcnberf / tß a ©cht»»«/ 

qvttrntu (ollicirum, caurum, Ö'providum notat, 
qvafi ditas ^ehlilUnbem/ ntftWUUt A propr. caute, 
fjT.iß fimide agerc, omni caunone rem cra- 
clarc. mde cunclatiorem efle: q-vtenimac- 
ttnate fieridebent % tnorsm poflttlant : nfu igiturob- 
' timity qwd vrtfllcniVvn duAmtu plactde, SüTfu- 
2? »0 »p ij fpenso 



i8i7 



Sc 



181 8 



rpciise i'ii'ln irc , fculim progrcdi , fcdaco nifu 
ingrcdf.rarduaieutt in grcflu, c5 mttaph. ncgh- 
geiurr. fommculosc, otio>e agcrc, ÖTpcrttqvi 
ahq.iJ Lompof. funt ; 2tl>jd)K TlTl 1 H pedetCU- 
tim fccedcre. &;lfÜ}UHDCfR / acccdcre gradu 
plumbeö .-D".. o|ü)Liu.nt paflu tardiufculo 
vadere, proccdeie. gtrtfd)Icilt>crn/ gra u te- 
ftudmcö progrcdi. Utritur ettam & Jpn 
»CUt'd)lil^Crn/ pcJetcntim J movere ic. Sflftf« 
ffb! tuWii l comnari aliqvem animi causa. 

SR id)fd)linDe rn / feqt i knto gradu. Sftcbenb<r< 

fehle, i an / ad latus molliter inccdcrc. 2$or> 
f<l)Unbern & 93pr i M|d)teuDe m< aoccgrcdi.pr*- 
ccdcrc moliiore pallu. \Qi i fd) Ii BbeM ' damnum 
faecre obambulaudo. Umher jivt Jfperum< 
fd)!cn&Ctn / vagari , circumirc tarJiori grcllu. 

»Uiif Den ©drfern miiberfe&IenDern / perreptare 
pagos. !l8ieberbrrf4)lenDern / fenfim teverti. 
3urÜrJfd)K , nt , cnU gradu iormicino pedem xe- 
fcrrc. 

^d)U*nl)Ctfr/ feft/cardigradus, tardipet. <H d>ltTll' 
ftftinn/ ©IC/ mulier tar a, louinKuioia, okitans. 

• tjl tnim £ chlcut ircr ettam ncgligcnl, & igna- 
- *us, utajunt, focius. Votatui ÖTcill £d)Uubri.lH/ 

• inen, indoltus. Hiwc sf d)UnDna H txtmditur ad 
rabulas ^ /Votortw impeiitos &infaos 9 qvosnuigo 
formulatios. cfT formulanftas apntüant. Hirne : 
(Er f an nichts* / als De n Cr ehltnDrrfh / nil JP«"« 
formulas communiorci intelligic. Et its Cr d)len< 
DrtiM rri4M fumiturpro ipfu formulii juris , & Üy • 
)o curia? communiori. 

Cfi)lf nberung / &K / dt ©«• £ cMt i^crn / rardiras 
g^moltuict in grcflu, gradus rcAudmcus, dcam- 
bulatm lenia, &mttapb. negligentia, focordia, 
fegnitict. 

^(J)lcnbcrifd) / * lSd)IenbfT&afT / adjr ff advirb. 
fufpenfo gradu incedens, inccfTu rardus , fedato 
nilu mean» , 1$ metaph. vag ut , <hflolutiis , fluxjc 
&curitatis,negligcns, pigcr,«c;ncgiigcnrcr, pc- 
detentim. diflolute, vage. 

©d)laut>ern i Scbleutwn/ Schlau* 
tem ßef<i>! aufcert/ propr. rfi diOoiuto&va- 

go ammo eile , de ntttlä rc mag nopere Jaborare, 
nihil pcnfi habere , 4iii Urnen fiomfkutioue nottt 
... Mojiccrc, lapides in acrem mittereiundä , tcla 
cxcuccrc , fcy librarc tax« dt glandes. Ccmpof. 
funt: Qlb|'(M^nt)crn/ faxafun«la l.btarc ,?1p,r). 
piumbca cuit« fpargrrc pondera fuodx , jadu» 
axte cxyeudcxc. 3iot'd)U>U^cni / ieme ja^tu i ua- 



6x. 2lu6fu>!cui>crn / idem 4vod Q(ufd)Uut>ci i 
cxcutcrc lapides torincntit de catapulcn. d) 
fc^ieubern/ j.«;tu iund« crajtccrc, Irl bona iua 
dilapidarc. Dicttur ctiam ^tTfd^ldliDcnu ncgli* 
gcntiä , indiligentiä de icgnine fuä tempus dt oc- 
caiionem perdere. (£r oerfthlanöert £) * feine 
UcbcCtiuV omruabona fuap erdittäimc devorar, 
effundit atqve conlumic per luxunam dt mer- 
tiam , Patrimonium attcric de profundit opes 
Aias projefta audacta. ^crt^lcubrrn / id. ipvod 
5>trfd)lcut , crn. 

v2d>lcUbfT / DK / propr. rjfrt luxus , dtlapUandi mQs.; 
it. fegnities , Ö* mdihgentia, uttmur tarnen pt$ 
funda. (Sro§C(BCifiurd)ieut^r/catapu!ta. £)di 
WtT an Der igd)lcilbrr / habena , fcurale. SSRit 
Der <?djleui>er ausholen / Die £d)!i-i:Dir 
fü)tvincjen / ad emitlionem rotarc , circa capur 
circumagcrc» libraredr vibrate tundam. $UtiC 
Der vrd)lcuDcr merfen / fundii lapides excutac, 
craiticrc S0?itD<r ^tfelcnDfr ein £ar tre/fen/ 

)a£lu fundac relcapillutn contingere. 
6d)UuDeriin4/ DlC/)aaus lapi.itmi funda , excut- 
lio laxorum fundis. Im eomprfilif auttm Sui'(^» 

l'd>lcuDerung / ^crfdj'.euDcrtuic}/ di 3cr|(blvuDc> 

XWWty, notant negligcntiam, fegniticm, inemain, 
U luxum »luxuncm , coaimcilationcs , fcJcom- 

pocationet. 25crfd)leulieruit4 ter 3cir tempo- 
risjadura Q5crfd)lc»^eiiiiia Dei &lücl£/ His- 
pendium fortunae. iBrrfeblauDerunij Der <£&r</ 

digmutisimminutio, cxiftimationisoffcnfa, 
3d)liUDei'Cl* / t»er/ funditor, hbratorfuudaium, 
it. Ammus £bi indormiens • prorligator , ganco, 
dilapidans argentum tV boua fua. Cd^Ieubei 
rinil' tit/ famina negligcns.dr diffoluca. *}U\i» 
fdjIeuDerer /©urej)« 23crrdr 3eifd)lfuDtrrer /hä- 
mo profufus, dilapidans, prodigus actis. Oi(t!(f$ 

rerfa)iei^erer/ negbgens forns ruae^incttnoAn 
rerum fuarum. 0e itvrrfctlf n?era/ tanus tem- 

poris confomtor , für remporis. 
€ d)lctiDnrlf(|) / de (rT^ranDeriTd) / »Ah & D«- 
d/Mrrti4iingd)lanDfrid)(/ dt fcJjlanC^rbaft / dis- 

foiutus, remidüs, laxus, vagus , incuriofus , Ö*: 
lente, langvidc, cunftanter, diflolute» ignaritcr. 

€in fd;liiuberbaftcr $?enfd)/ *ih ettam 6<tlaUi 

DrrliHt}/ evnfihaju* diffe>fa habet, minmirx tol- 
ltüa t fecuruft&'parüm cflfjcax homo, vulgititl 
^d'!,u»rcr n\:rj ßcert. 
5lbf(l)la(]cn / »cibeiibus lacerare , probe pu»nis 
onerare , egregie aliqvem percuterc. Wtt 
S&lUBelB lU^J^iUjcn / lufl.bm male muiit.rc. 

Sed 



1 8i 9 

*ltßed metaph. ah* ß^mficat , qvt tx pbraßbtu 
cognojcunttt). £|ne löirte »U füll v<cn rep udiare, 
rccufare. dcnegarc {petita. ißiilUT »ib|d)hi}Cn/ 

'^Utinam reddere, veficam levarc, & manit prepnt 
aqvam avenerc. ©lf ©etrerfre fd)!<M ab / an- 
Bona laxatur.convalclcir, %&)<t)lü$ / XXt / de- 

% "*licg3tio, rcpnlfa, avr rlio. 911 frfjluonnq, / repu- 
«tiatio, deeuflus. gntcf>frtbtd)!aijunrt annon* 
lcv.it o 31bfd>!^ijii3 / renutus. ^ifd)Ia.j|id)C 
51nirt»prt beLminen/ repulfam ferrc. 

flnfd)! 4(jni • .iffigcre , mfigere , luftigere , it. dehbe- 
rare , confulcare, incra pelrus luum cnnfiltaagi- 

carc. iL? ic jVU m wi fln|d)!»iqrn / qvid conttlii 

captenduin » €(».1 $ in CII1CM1 l)fllVu 'JH'CIS ™ ; 
(cf>l »ii\rn / dimidiö oanüs citunarc ahqvid. Chi 
NC .jjr.' T!fcM V'fll merepar«, fet ire torci. (El 
ru öih1>ic anfdMd eil / Hilulam pararc jaftui. 
e3d)l t^cc anfdjlaaen / &ras rigerc clavit. 9UDiC 
€*ulc anfAUia* n/ inpofte Hgcrc. giabmrn an 
©alqen fdylatU'ii / luftigere alicujuinomcn pati- 
buio. . teilt aii|d>lnqcn / libcllos m cclebcrri- 

•'Hmis-lociiptoponcrct prugrammain parictibus 
figerc. vini JC rc Iii aufd)lntjen / ia crucem age- 
re. Slnfdjla«)/ Wt/ conlilmm , propolitio , deih- 
Batum , .«ftimatio , valor , ediäum publicum. 
Q)ltrcriinfd)l(1t} / aeftimario bonorum. VT r Ü a II ; 
fd)lftq / taxarto hcrcdicacis. 

9Uiff<i)ln<)cn/ eftringere . refnngere , comminuere, 
convcllerc , pertunderc. $ftr üUrd)l*Ut'tt / fo- 
ret effringerc , convcllcre. cxinum äffet re io- 
ribus. i> .\i ($f frenbe fdjltiill auf / annona in. 
gravffv.it , TubliJu annon* tlauduntur .H elten 
flllf|"d?laaCB /arcai refnngere. Rillen .'.Ufv SWaill 
fd)tagrn/ colaphum alicui ineutere, palmä teu- 
re, sbllbc ilflfbliiacn / tabcrn.im cxrtrucre. 
ftOonunq Auncl}!aqen / federn rerum fuarum ali- 
MHtubi habere. (*kylf rtuff(i)lna,en 1 tentona ren- 
dere. ^ftlcr aiind)lagm / ignem excitarc ,«li- 
cere flammam exftlice. «£i|]i>rtcn atlffd>lagcn/ 
inomtmcnra Teterum excutetc. $>ÜdKr auf» 
fd)laqrrt' ex auftonbu» coQqvirere. ! 21of t>tt 
D\ u! f(f)(il^cn / organö eanrrc, ludere. Oluf 
fdjl.14 » dilatio. fuhh.ifratto, adHi&io in 

diem. 55ud> tum <Hirffd>lrtaai/ di^aofTdrlag* 

tun1)/ lexicon. ^rt!(htaÜffd)l->9 t Caritas an- 
non?. üßvmmi^auf|d)laa / limbus. Kautel« 
«Hffcblag/ paragium. 2tut'fd}!a<j auf De n 3ÜBr m 

exalho vifltMl*" • » . J 
91iiJKMfli]cn / eterberare , iAum alicur injicerc, 
iaBrgcrCyü. germmaxe, ffutkaxi, 85" icipueie, 



@c 1820 

abftinereabalicjväre. 2llf«/€bre/^rnrat at&t 
fd)I iq<n / munus reeufare , officium dctrec>are» 
honorc« contemnere , marrimonium repudiare. 
Jtrirg _ au6t4>l*i%trn / mil.nam detreaarc. jj&ai 
Äini) |djl«S<(ef au5/infansmcntagra vexatur.i)a^ 
$) T ft& Id)!ii]ctau5/ eq«ui Calcitrat, €<ncm ein 
^Ui)eau$|d)ltiqt'n/r>culum verberibut excutere, 
cxfculpcre. Qlll?fd)| jgctl t>cr l&hftcrn/ cruptio- 
net pituuae. 2lu?fd)lna t* r ®ad)cU / e? entut re- 
rum. 9(u?f(^|a(i t>cr 3>CUm</germinatio. 9Jutfi 
fdjlag nm ©CIVld)t / fuperpondium. HnMM<|i 
qunq / puiiano , C xuu>. föcrid)t^iu8|d)l»iay 

<cntcntia , decretum .decifum. JRaVtt flUSfcf)ln* 
(JCtl /< baitas lulonas mute rc, jacere. $UJci Ijat 
Dell 21U5fd)!aa/ qvu cft.q? 1 pnmum miuit > ^i, 

nrr 6ad)t Den 2lns|d)lag qcbtn 1 rem definire, 

colophoQcm rci imponcre. 
'5?efd)laacn/ munirc ferro , malleo conrundere. 
Cifl »JVcrD bcfd)lagen/ eqrum calceare. ©ni 
9Ji US ilt bifdiLi a.f n / pulmemum Heu corrnptum 
«ft. «Tiflin fechten n>ol bcfd)!aqrn / in (fudio 
juris cgregius , legibus inftruftrtümus eft. giur n 
^cd.)i mit (5olt>t bcfd)l.iqcn / oram poculi aurd 
circumcluder«. ^ffd)Iaacne^,i|lcn / arc* fer- 
rarae. €r i\l Ü&CT t>i( mciftai bctyLwu/ vaide 
perturbatus debiliutusqve eft. S&(!cf)(agrn 'i/*« 
r/rcallidus , aftutus. lÖC|'d)laafnc Wufcr / bona 
aftecla. 9cfA(4gc oon (SilD imD Silber/ 
drargentcarbulljt. 
©raitffctlaqcn/ usqve rerberare ».plagii coercere. 
Oluf eilten Drauffdjlagcu/ bis er |lirbe(/ usqvc »d- 
eo verberare aiiqvem . dumanimam efflcc, uu 
qvead necemeaedere. ßclt Darauf -firrmtaufi 
fd)l iqcn / liecre , prerium rei imponcre , xftisna- 
re rem , it. indicare Ar eonftitucre preriom. ©je 

Unf eilen finM)Mtrfijffd)laflfn / impenfjecompu- 

tat» , accenOc func. 
©ruber ßw ftbrrfd)Iac|en / imponere, apponerc. 
Uberfd)lt1gen rttam rß computarc, enumerarc, 
delibcrarcE^ccpcfcCTe. .©ai^ier ifl öbcTfd)la. 
qcn / cere»ifia te'pet, inteptti». ©n grefeff l>ru> 
berfcMiidm /prerium adjicere, augere. Üfjflr» 
nten 5üteiu uberfdjfaqen / vinrroi eafefaftum At- 
perimponcre. Ubf V ftt>lvtcj / Xftt / eollare , «. 
epithema auetanum. 9)?.infth'tbcTf"d)fag / 
patagium pallii, Jh inDubafchl,^ / numcj fim- 
briata, reftexa .replieata. HticvfcMa^ Der C'KrjrtV 
iplcnium , caraplafma. i 
©Urd)rd)trt(|fn/ coaciderejaefrare, confcrerejpTr- 
ritodcrc. T>at i^pir fd)töfl*t Dnrd>/ cbarra 
2^P0 99 Ii) traut. 



1821 <gc 

transmtrtit litctas , pctrluic. Vrid) Dlird) tKll 
Sdllö |cf)Iaycn/ pcrmcdioshoßcaprotumpcrc, 
©rdines müdere. £ur#KbUj/ Ö<*/ colum, m 
rtmtUÜtU £)lir(br(f)bg f/? cranfuus , apcttura. 

XOtnn man in geldwerten Otut ofccr 
0 tollen gegen««*«»?»« tttibit/ Do£ man 511 i 
fanimeo fommr. £>i!id;|"d;Jmitt j j)apir< 
charta bibula. 

&nf(fylaq<fn/ * ©rcinfdjltWlt / incnlcare, percote 
re, iftui corpori inrigere. SJJJit gru|ir;u#r<llt< 
fd)!.n;cu / pugnis conlcindcrc. jd) mag mid> 
nid)( Drcinfü^lfl^cn/ noncommnur, in caufam 
non defeendam nev dimutam me. Jpflnt) CHI 
fd)!.iacil/ porrrcla manu ftioulari. ffn Die Vfi« 
Ich 'u)hiu - n in compedes dare. )Dj^5U5rfCcr 
hat ciii )i |d)l.U]CU. fulmcn cx c.i parte codi vessit. 
9ca<icl einklagen / davum figere. ©f ii ftotf 
eiU|'d>lihjCn/colÜgcretunicam. vrtsii'cM.i • Der/ 
confilium. SlBcindnfchJ Jfl / condimcotum vmi 
iulphuratum. l£*in|'d)luij &ffd ttxteru etiam Ai- 
tititr drama, rabtegmen. l£ülfd)Iaa, t>er 9>fcrt>e7 
cacaplasma hmarium eqvorum. 

(ElTffdjh<Jfrt / abftinexe.abire, Tcpudiare.f tigere, 
niannm fcorAim habere. (£tq) De* €0iCl^Cntf 
fll(f4)l^<Jfl1 / i cwdibus temperarc. (clti) einet 
©ilftcret) (ntjd)\wn/ * eonvivio fc rerraberc. 

€incr ©ffcllftnfif jlcfr curfölagrii / focicutire- 

nundare.cxcluicrc feipfum aconfvcrudineali- 
cujus. CPicJ) Dir £ic£>c cntfvblagcir amorem fu- 
gere , faftidirc , amoris pertnefura die. (£nf > 
fchUlflimoy Wf/ wcdhim, fuga. 

CErfdüaijcn occidcre.rrucidarc, interflcerc , iL lu- 
crari pugnii.qvxftum lue* 1 taecre. £)ie (ül>ir 

finö fo bart/ mau Fan jic Faum crfdjliujcnv pinn» 

organicas adeö rcllftune , uc vix trjüan q vcan t. 

©a$Q3oI? i\\ alle erfchlacjen/ cxcrcicusdcictus, 

hoftium copiac occilionc occifac funt. SSeill 
vH^c((cr crf^diocn/ fulmine iflus. S3on Olrbcir 
Cl |'d)!rnKil / laboribus defeflus. Güll erfdjhnjin 
©eiUUt/ animus anxius , in fummas anguftias 
adduftus ,dejc£tus,homo exanimatus, pavidus. 
(rrfchlaplt DU/ catdes, dades. ftrages. 
5crtfd)liU]Cll / protrudere . prorurbarc , pergere, 
connnuare verberando, it. propagare, qvodin 

ftreit tß (UJdnfcd&fcr lortfAlaooi / femina »ine- 

acica plantare. Und* etiam gonftnlao, dicitur 
mallcotus novu», ahk> Sefrftt. filier fort' 
HWaacit/ avettere aqvai. <£c fchUiijcf nriiiier» 
fort/ verberando non defatigatur, infeqvicucfu« 



ftibuj, porro annitur verberando. ^flpfte fert» 
f(fyldi)CU/ paxiUos promovere. . 
.^Kr fiy< 33orf4>l.niCH / pr.Temunirc , prxferrarc. 
Vßrcf »Orfd?l»UJCU/ paxillum pracHgerc. »31 nr 
t>ei'fll;'^ijv'f1/ provincianideferrc. Milien DC»lit 
Übet i'ü'.Ma vorrtb'.Jilcil/ conülu de aliqtä rc 
con<erre, in medium conuiletc. JpCliratMr» 
f4)laa^'!l / proponerc nuptias. (£MK18 mit ^rr 
Cetil Verfu)ia^tll / atTcnbus aliqvid prxmunire, 

contabulare. s2kdifli)nnf)(n ȟrfd>laocu / con- 
dicioncs orferre. gncDc 00lTd)lilt]lcn/ pac» lc- 
ges dicere. ün-.r|"d>l.».;un.i & $orfd>li)4 / rec/ 
conüüura , admoniuis, tra£xatus praeambulut, 
conditio oblata. ÜJoifd-lrtflC (Hl)ll / conditio- 
ncs proponerc. 9>0r^efd)ldijCiKr lllujtll/ fe- 
c indum monitt«;' , r :rrr ty>^t 'jfixMiwä 
^)er|d)l iqcil / fenre, vcrberibas manus incendere. 
^cblai'c bf r/ lociinOiiDa^ J^crjbnfi/ fen, liau- 
dct. & |(bi,i \a alles Unti'üa brr/ nihil feevn- 

di hic confpicitur , oinmbui ruinis oppreüut 
Tum, monics malt irruunr. Ui'i'l tcr|chU^en/ 
Aiperimponere , applicare rei alicui. Uuöer- 

iHlfdjlaiU'B/ Adrigere« u> (t> ,a '«^»^ ' E 
•OciMU-. |d)LiiU'iw cxturbare.climinarc, evannare, 
profligare. <£tncn ,uie bfllt -0 nifc i:ecau:fd)Ui« 
am/ domoejicere, evannare. cfJ" cxrrudcrc foras. 

.Di: 3Maftcrn fehlten beraub puftu!«, vanolx 

eminent , czpeiluntur , cliciuncur. (rillen 
Iu'ran.-;tr)fa(U'n / edejicare, dcnti!e»um t*ocrc 
aliqvem. jäii^ Hm *iujev l)tlClüi{4)tiQtU i cac 
Ans aliqvem exuere. 

^)ctilll^cridtjP)erabfd)la4etl/ deturbare, dejicere. 
ißuii'ebcrmiocrfd^r.^en/nuccs dccuccrc. vr 
|ch ()erabfff)ladeit/ decacuminaxe« (Silber wtn 
VrtOCJ l)Crill'|d)!tulcn / exarmare fcipionem ar- 
gentc. 3»'*ireppen bctfl[>fd)lfiatli/ per A-alas 
dejicere. (jtne QÖiibre febr bcrimJ)erfd>Ia^cii/ 
deprimere , cxinaoire pretia mercium, vmlga 4m- 
yrrtituri, . ','t>mtM*HMU^^M 

jT)inffi)ltiqcn / i^«9W/iinp/fx€Jd)U»o;eity ferire, 
prepr. obiiccrc , projicerc, conremnerc, Aisq»c 
dcqve habere. Du ijaft l)in|"(hlagcn / nihili 
facere, äocco&dcrpicjtuihabcTC, parvi prerii 
deputare. Bein £cbcn t»a()inf<lblagen *■ vium 
profundere« parvi dneere, in minimis ponerc. 
•Öüt.ib- [)\'.u\üi. InillfiMfcbKiain/ propulfare. 

£06f<J)lfl5fn/ provocarc, dcfcndcrc fc pugnis , laxa- 
re, c? labefaclarc , /mdcbilirarc tdtbus: tt.aJie- 
nare , vendere. «(Siitev losAblaarn / bona lua 

- venalia proponerc Um utien 9CriR4 / 4TU tyv<ii 



1823 



lOSIiMigcn/ parvö pretiö Hiitrahcrc, divcndcre. 
(£id) losfdjhigcn / rtiam rß per mcdios hoflcs 
p rorum pcrc, acicm diijungcrc, manu i'c in libcr- 
caccm vmdicare. £o?fd)!aguitg/t>ie/ venditio, 
alknano. Offenbliebt goäfctyagutia / auftio. 
golfd)(agtr/ fctr/ vcndnor. £oä|d)l<iglid) / 

promcrcalfs, vcnditalii, vcnalitius, venalis. 



1824 



re.infuper habere. £0?an fcbldjf mid) oben bin/ 
mci ratio non habetur. Oft,™ fd)lig< Die jeut« 
fd)f epr.id;« oben bin / ncgligitur iingia Ger- 
manica & nimis abjecra atqve ftulta ducitur. 
lObcnbinfchlaguii'j , j>, c / dcfpicario , defpicatui, 
dclpKicritia, conterntio.ir. iciui dcfuncloriui, 
»" verbe r puerile , etiam capitis pereuflio. 



unani rerre 



ift/ verberando aberrare, it. Attrjc&idai»/ /ft* ^icffqjlagen / raanu arersi 
1 fcopo aberrare. l£r fölfact veeberaic .obliqve percutere, it. traniversc in- 
iil fVnif r Jf)pf«tinq |CQl / fruirratur , lafcntur, deci- 6gcrc. XJrtrd)» ßvr ÖPcrfchlaj / itlut caefim 
ditfpe. ^fijircblaij^et/opcraotiora, labor tactus '£\c &x-ct auf ton tfeinb \Mfd)\a$<U/ 



irr 

cn! 



mauit. 
uicerina. 



SDiUl'djUj Der Stöünic/ p« 



ex traosverfo impetum faecre in hortem, in 
rransverfa hoitium iatcra iocurrere. 
SÄU <Sc3^cl)<nfd)hgfn/i7mulfcrire,pugn.T8pariter 33etfcblagcil / damnum tibi create five arten c di- 



uuaqve inccrcflc 3)5 f f tctlf i n |ld^l a QCII / in me 
dium intimere , in mediam fc dimicanonem in- 
ferre v£jiu'n 'JJfal initlcncinfefolagcn / palum, 
rtitucam , fudem medium in locum tigere. 
9}ild)td)liUJin/ fecundö loco ferire , compenure 
vc iber a vetberibu«. (gin 5!$0rf litt 5)U(J)f H»l(t)< 
|d)tV.gen/ vocabulum in diäionario inqvircre. 
Oiiil iQatd i; .djtf4)Iai]CU pacriAarc. £«' ?Jiih*- 
I l? feril.ui);i1)' 4C« / matnilärc. Äalenber/ 
five %ma\xu\\\ux nncbfcblaatn / fatroscvolvere. 
Keitum cYbrnicifier nadjfd)! jomi / in magiitri 
moret de inftituta abirc, Do&orit fui veftigia 
ingrcdi. ^ t :d)|'d;faquii9/&te/imitatio,»mu 



micationibus , ;t. negligcre. non curare, no« 
laborarc de re aliqvä. s£i tt( £ anD *erfd)I jgen/ 
manum luxare verberando. ©ein ©Ifttf »er» 
fc&hgtn / nauiVagium forrun» facerc , occaiio. 
nem perdere. <£$ Nrfdjiilgf nid)f Ml'! / parum 
intcreO, nihil refert, fei nocet, ©nftblrtgcn 

$ier - cercvüM <ug,em. 9Jcr|(blatjciia 2öcin/ 

aeccum moreuum. 
SSerfd)!agin / ßeciatim notat callidum, aftutum, 
verfutum. vafVum. Serfdjlatjenbeif / afhitia, 
folertia, peri'pieacia , calhditat. 2?erfcblrtgen 
banbclu/calhdc&aftutc facerc, circumfchberc 
aliqvem. 



lano.fimilirodo, fetra, it. inqvifirro, evolutio Uuifd^lnOfn/circumligare, inTolvere, coroplicarc, 

«.'.degenerare, depravari. (cid) miidnfm bcT. 
Ilinfchlagen/ manus conferere, con ferre. congre- 
di cum aliqvo, pugnä mutuä tumulruare. Q\( 
Xrinumcl um|d)Ia«B / five bie 2Ö.id)c foj 
{d)(aiKn/ tjrmpani» Ii- num dare. igjfr i)i 

fin!ijrfd)la.)(n / cercriHa fugit , corrupia eu\ 
Umocfchlflflrnc %\&UCI I folia plicata. QMatr 
km(W«Qt üer/ auricula piginae. Bf^Pbf 
fd)lai)/ tegumen , involucrum. Umfd)!aq *-/i*m 
ej?, ufura. fecneratio , it. cataplat im. Un»fJ)lag 
Off harten/ fblia charrarum invcrfa./rvr retecta, 
chartula Aipinara, qvam bttücem t .iuminarncem 
&g*l*niät,kem apptüant. \\mfäh(\ bcö CHM i/ 
fortun« vanetas K*ludibrium, wi TicifTuudo. 
5>er erfie UmfdjIaOtr ©alblrcr/ pnma hgatura 

clururgorum. Unil'djUliJ rtutmp>o nun .•imis /y. 
m /«r , 1;. pro mueuo ex re vendita, fc^ anato- 
cifmo. 



librorum. $ad)fd)hqcr /Oer / perqvifitor. 
SRt'benans- *9(fbcnbinfd)laqcn/aLierrjrc rdru t iie»n 
(/f , <]wJ Sttyb 55 ITJie |"4 lugen / frätnt* cal- 
citrare, tt, degencrare, depravari , defleetcre, 
dcflccre , de ftaru fuo declinarc. ^JJcbciMU^ 
fd)la ?UltQ /Ott/ depravatio, conuptio, vulgb Ai- 
gner atia. 

9^teDfTfd)(aqcn / profternere. profrrare, dencere, 
deturbare.everrerc, eomminuerc, peflundare. 

Silber nicberfcblaaen / imagincs du umpere. (£i< 
tten }U Sboben nubcr|d)l iqcn / ad terram dare, 
i*ub lolum fubdere , pronum mirterc . refupma« 
re, in prxcept jaecre. 9<irb«gf M 'd)l<^CUl.• 
gfrl / oculi verecundi , fubmtlli. 3f ifbergf fäUv 
gcnÖcmflf/ animus abjectu«, TraAu*, fcangvi. 

du«., percu An. 9Jlcbcn'd)I.igum bc^ (&mürc$/ 
puiiüitas animi de abjeebo. atfcbiTfcbhlgUng/ 
M'c/ciedet. 



£>bfUbln|"d)laafB/ Aiperi in affigere, qvmidmodum Unberfcblrtgfn / interverrere , fupprimere. ©nj 



llnbrnl)infd)lageR / inferius tigere. O'.v !'.!': 1 
fdlUtgtn etUm rß dicis ergo Ktum inrendere, 
* fimuUrc , 1 defpecaarc , nullius momenti ducc- 



^Oc.inrd 1tnDerftf)faa<*n / pnllium coiligere fub 
uno brachia. ©fftcr linbfrfd)!agcn I "argenrö 
circumvcrccrc, fraudem pccuni« facerc. Indt 

Unbf?; 



t793 ® c 

nauiuus, nivalis, navigabilis , mantimus. 

6ti)itf>$t Detter. Ultö 2Billb / venti founJi , na- 
viganiicommoditas. (g^balbDatf SDf e<f fd)lff 
bar fcon Wirb / Graul anni tempus navigabiie 
prxbucrit nurc. Unfdjiffbar / innaviga- 
bilis. Unfd)inbdrcV^(ViMtt/ fluviusinnaviga- 

. bilu. 34) bin niebt aiu fc^iftifd;/ naufcaxuiium, 

marjs atrociratem abommor. wW. 1 1 

©CbifflCH / flCfcblff itt I longam nangatioaem 
mgrcdi, remigiö in con tranum cendere, curram 
teuere »gre pofle , marc pcctinacius remis ercr- 
berarc , liccora de fpuraantes fcopulos niti- 

feutum > clypeu» , umbo , parma £elm WlD 
vr cbi'b I arma Sc infignia. (£d)llb batf IHT Pf Hl 
J^ailfc b^nat/ fignum. ohmfueruntfurm* 

t>ct (5chilt>c : feutum , ein langer fd)inalcr 
6<Wlb: ciypcu«, einrnnber6<bilD: pcita, ein 
runber baloer (Scbilb/t&üt>er Mtenchincnt* 
ttlonO: «rra, ein Heiner @panif(bcr £<bilb: 
umbo ,propr. rfi Der 55ucfcl am ^rbilbe / M. qvod 

eXUtinfcuh : parma, ein flauer <5cbüb/ five 
f lirjer ©d)ilb / feutum breve. Dimin» iß Crdjflb' 

lein / &a* / fcutnlum. €in ©djelm ocrliert ben 

/ ignatusmilcsabjcäöfcutöfugit. Hinc 
fuerunt, epn (5d)flm deriv*{um ivert a (3d)tlD 
nehmen / ita ut &ä)c\m per rra/m iica/wr ftu/i 
öchilOnem / <f derivatio longiut abit ab an*- 

loftid. Vidt tufar. &<bhl ©icb mir bem Ö^ilbc 
uerroabren/ corpus clypco protegerc. Unbcr 

beinent £d)ilbc / fub umbonc tuo, i. e. fub pro- 
teüionetui. (getyiltienimmelaph.tjvocfo notatpxo- 
teöorem , defenfortm , fufeeprorem , ipfi'n'h dc- 
tenfionem £5" fecurirarem. w ' nr (Ebrenfd)ilb/ 
allertor, «index honoris. 9Ramen$fd)fl&/ timx 
defenfor. tfriebeitf fd)ilb / inrerceflor , pacis ar- 

bitcr * medtator. c£r tfl mein §rieben$f<bilb 
anvefen/ fecurum me reddidie , illius virtutetu- 
tus dt fervatus Tum. £ticjenbfd)ilb / »irrutis tu- 
tela , aiylum , ruicio , praefidium. 3H>elf(bilb 
autem propr. dicitur de arm is genrilitiis S5" infigni 
busnobiliratis. 

(gebiflern/ ßefcbiHerf/ exeubare, vigiliasage 

re, fufeipere , in fpeculis praeßdere, exeubitor cm 
agere , <fvod olim fiebat cum clfpeo. *]|n Dem 

einer giftung febillern/ ad portam caftelli noöu 
» igihas ague. CO? an Hing bar bie gan»c SRacbt/ 



!794 



obne ein üuije iu,utubn/ l'ebiUcrn/ perpetem no- 
etem eximte vi^iJandum efr cxfemsdr mconni- 

vis oculis. 3lll3|'cblllern/ vigüiascon6cere. ;i . 

6ebiüerer/ txr / qvm-bodü apprUamw @4)t1ft# 

waeht / exeubuor , milcs ftanonanus , qvafi qvt 
cum feuto ßat # vigihat mgit. (Jude ttum otm 
(Sdjilöf lted)t dicebatur y i. r. fcntigerulus , & feu- 
cacus. 

eebilleruna/ We/ * (^(biflern f «eub iae , rtti. 

Ii«, pervigilacioncs noclurnx, t/nir yro^, idfy. 
©djilleridK/ v igilans, exeubans, yigilax. 

©CbÜDeW/ Ji4/rß5 ©Cbiüern / prnr. 

arma dt infignia pcnicillö collu(rrarc, STcftn- 
gcre, /?rr dclihcaxc.irüiif obtinuil qvidliket DUl- 
gere, vöx Belg, unde iia ©(bübercf / p»öor. 
rjX>lt Kz. cbilbefcn / pidura , tabula pitta, tmago, 
fimulacrum.emgics. ^licbe^Ai'^Ui) iur- 
pc dt hurnbile iigillum. (jm O.ma -b mit feb^ ' 
nen ^rd^ilberunaen ausbuhen/ cameram egregus 

ipiduris locuplccasc. 

<3>Ct)iÜiriö/fW i 0*dWlHs|/ eß monetn, 
propr. armaif infi?niA Princtpx pr* je fertns , hodik 
mottet* mwutatßidtnittum, Tolidum, kftcrcium 
notans , qvemadmodam emm feuratum dieimtu flf 
tlffl Untaten / cujm t^put tß feutum , -vel clyprut 
•cum notü genttlUiis, it* (Edjillitli] * 0c4)UC> lex 
pnmuus taplt» Vdnat *utem pretmm eines «ödjllk 
lincjS / t>0 diwrßtate locerunt ; nomiunqvam e*:m 
ein oCblOiltq al^ s ^ i/< HdU*ndii . nomnn:- 
tjvam bes duodenariiiUi Lubtc* & Hamburg^** 
in DamA, ncmiurtt]v*m nummuium Mismcum 
valtl* ut in BorvJJid $5* PoloniAtälibiq^ aliter. ^auf> 
fd)illina 'prettum vcnditionis./Jvr ret veqdi' 
^>f'ant>fd)iUilia / arrha, oppigneratio rcrum im- 
mobilem, cmcio vendino cumpaQo dererro- 
vendendo , allh XOWOitVauf. ^d)illma flram 
abußve fumitur pro cafligationc , qyaeferalisGt, 

hinc : hinein einen *3cr>iHnta aeben/ »irgis caedc- 
re aliqtem. (finen 6d)ȟina au^alten / pa. 
ms dare natibus. (fr bÜrfc Uityt einen £ebtl< 

Hn^ befommen / nihil propms abfuir , qSram ut 

virgis caederetur. ^r f "ra»u niebt imcI nacb einem 
^ebiUin^/ nonmoraturf<rul«iftum. ©flKt» 
fd)illinq/ T>ec / fuftigano. €r bat eine« ©twf ■ 
fd)inini befommen / fuftigatione mutAatus eft, 
publice virgis c ft cafttgatus. 

©d)ini/ p'« f* r « vetußa vox German. 6o- 

i.-r^ i« Jör/"ia ufitalißima yfign*tt^ fqvamas capins 



1795 



1796 



frur furtum , @fcbup?rt auf Dem Kopf *»• in 
. t -rflgocctn ff) */> äoc ^d)tm # ,>.-»3pnh 

• md Witfii apptliJtttx cqvü$£iau<ut , feu am Co!o- 
'rii. Nomthemt r\Hm «He"n (Ilten <?d)imill W fe- 
ttem , canum 65" decrepirum , W liliccrflium. 
Kavorvm c#i 

TTffi fimt : QlpfelfdjiWlKCl/tqvilsfonHibrm, fcu- 

rulatbt Sjhr+iiKgttus. fflittt(n r f ,vr SJCuctcn« 
rrfjittrmcl/ albus niiiro irtfufcartrt, maculisnota- 
tus, «jfairtinaus. (SraU|ct)tmTTft!Alcucophocatus. 
JSPtK&iMinid/ rubontfubalbcfcentu. tEpi&jd- 
fc()innnc(/ ccmehyltafas. 
<5d}Hlimdö/ <\cföE)hlimrtf/mucerccrc, mucere, cor- 
mtnpi , moeorem contrahcrc, putrorcm nan-j 
c'tfci, carte mfertari; <£Ühiti\m\n*tiamexjH>m-- 
/'•) . c.Yncrc. canc/fccr*. i£r filn^Cf fd)0H flt 



fcf)inumln 



tarn cai 



ejmeanent. £)fl$<gtVP(> 



fdjimmdf et trf r t>c u £äd)mt/ «fta tu «nefeunc. 

Conyrf.funl : 5lllifd)tmi1iclll ' fr.icefcere, vetufta- 
tc pent confumi. $rfd)fmfllrtn / diftabefeere. 
P .ff- r f/i'Ätn 5]nf<f>ittlWdH*/ fttmn concrahere. 
UJcrfdjnnMdtl/ cariem vehiftan* redpere, putn - 
«' f limine confici'. '^irPrrfdjmittrdn / de inregro 
purrere , mueorem refumerc. ^UCfttymmdH/ 

rbt'iquvfdjtmmdn '/ * cbcirtor rfd)ininic!n / obfi- 

deri rancore. £if (&fbf tft Mtl üidfll PvfQfn 
rben 'jUcgcfcbimtllcft / intempcftr.is cx imbnbus 
"pTitrorcm Tibi mft.i eft iitfrnidatejliJi. 
<?'d)tifrTim4 r Die / * t»a# ^drmTfrtt/Vmicor; carte 1 , 

frus , ptif redo , putnlajd , Wruftaj , yMrfipfcor. 

canütrs/cnertu*. <}iitfcf>im!iiitg/ S^eftfjlTlllllllCi/ 

*Jc rfötmlimg / * 3»ffö»nlttmy Umfunt. 
Oc&lmurfjf / «4 mucit,a »- <3d?im!idK ^fifd)/ 

caro f artfida.' f?cbimlkl)t 93 r Pf/ panis muci- 
" M dfti * C^cfj* m ttdftt dfcfim 'n<ty fapor firu ! c n t u s , 

Ciucorruptus. ^ AimlidWffftlVrancVrc. (gcfylU 

<Sd)impf / fd)impfcn / gcfd)inipfct/ 

ci? tocarii fc£ concumelia aifiecre notar* oltm-ho. 
>Jll|t$ öt namuliy tocU t$t*tur @(j)unipf U / 89* 

'JJormcHiffY alica^ fasere i krfd<f€ aliqtato jtfdi- 
briö. ?0?it n«f m fd)Hnbftn' ludrficire , ddode- 
tc aliqvcm. 

igo.fcdbo.' €»PI)ift»»^ni^t/ toftrfidicula- 
ria; *y:tliA fifinfietlimitt'nt probrof« fermoni- 
buf.tnc ilkidai, nohilttl^4oqn. Cimpof.ftlnts 



Saii5fd)impkn/ eilten aiitffcfpmpfeii / 4 bcfd>ttn> 

pU'ii / incropitarc yocibu» , p^tuianeibas jurgus 
•illudcrc, <a Villau, tniU nota inügmre, igpo- 
ininia aßiccrc aliqvcm. 3>iiid)!d)"iiu*>fcn / ,„. 
famioperä aliqvcmdchoncnaje, ommbusjio- 
tis igaominiuqvc conficcjc. ^ernfr» fort & 
tPCltCl'fd)lllipfcn / contumcliis ultcriüt venire, 
proporroper ora faoxninum rraducere. UhTMi 

nuciuä notate , inligncm 1 'Ii: omin.am inurci c. 
^)ec(vji-|'cbmipff weiten, fempuernas faditKmx- 
q\c (urpirudinis noras/ubirc. S£Rit> & JRcPCIU 
fd^illipletl/ concumcltam m aliqvcm coaeava- 

um jaurc. €r b^t fic& iinD fdnJ^au^ niirqc« 

f(f)impfCt/ flagitiis Aits honori poflcrorum iuo- 
xum vibcx ia«u$ cft. S5cvf<f>intpfcil / & jjei- 
»3 Jfb«»UPfcn ptobris Uccrarc. ^tCDttfcfcimpfrft/ 
tnalcihcla aiulcdtdis conipcniarc , utiks Qx^ClL 

febimpfen. 

s? (IjUMPfiT/ jocularis , dicax , ludio , kurra, i;. ca- 
villator , taliinmiacor , vulgb .üjfamMcr, tf ifif*- 
mator. £d)imrfenmi X>ti/ iMÜia.fcwnfiulu- 
•licra , joeuiana» dicax , cavillans, caiummoü. 

%»*(<i)\mmv/ ^efd)impf'et/ ÖJcri'djiuip/cfv^"» 

6d)impf/^<r/ 6d)impfuna/ *(Sd)i^Pf<rfj)/ 
*t»ne<?d>impfen/ jocu$,)©cac»o,»dc<tuc. Sfy\w 
TCii)d)inipf/ jocusillibcraiis, fqßwfn-i fnfrnr. 

i >rn<f/r r Uam ^ttlHn(lI)i»Urf Kqnimata. ^bsen; 
ld)impf/ infamta, CrnltldHttl^'^ *oniumc!:a 
infanabdis , nciana- 'l&Jj ^' ->C>^ubC fcj)impt/ 

- fiuruna, cxiunu ( x . ;eu|'cf)mipfj/,recorfio in- 
junarum. föe|'4)ie(^(6|'d)uiipf/ dedecus ^öp- 
probriura Majornm. &tfüijd)imtf I five 
fd)Ü»iMUn^/ valumnia, ö'malniofa jjuns intcr- 
preracio..-. j 4HtffWßll»npf / neu*» obfi;cp«?c. 
Jtugeuö^iinpi/ dcdc^uHu/entLius. iibtwfr 
|d>tllU))' turpituda» .' c. Si'ibcsitl)imi>f / JBvn- 
iatio .cicarnx. JuflfdjJmpfi fal^f U| &*3$Bf«- 
twe. -9la^ /i« bi-inili(ft«V <£<&Ü1I)M7 bbtrefta- 
CU« 0^'«l'l'enfd)HUpf/ niiitablatcrainciua- 

meiis|o)iu»pf / |iota infam^.. 3(ebfuWHinpf/ 
rioca turpicula.hjperveniens. jD6riilfeUf(()inipf/ 
Tnagißx4q«>conrcmrus. ^d^mf^Ullpf ; inve- 
tha hcla. SCClcttfcblUJPf / cor.xitium mirirt- 
tum , Tumnio cun; t.cilio coiijunclum. 23atcr^ 
lanDtifÄimpf/föeditas patri* inufta. Utlfcfiimpf/ 
turpuudinecarcns. ^eibcrff^itUpf/Judibnum 
fcctwnartim. 2*.U'ltfd)ilbpf' igaommia publica. 

WrrWBif f t injan* tetiii, S8prt|<bimpf^ 

Syj: n mju. 



J797 



et 



1798 



injuria vcrbalu. 3cWncrfd)itnpf / ignominia 
1 «molerabilis. ©ifi\S(&inipfnnD£rn{t bcDfam« 
nie Ii / hxc fefti viral conjuncla eft cum icveritate» 
Iii falcs faifiores Aint urbanis falibut. €iHCUl 
^d>iuipftnw«r(n/ perftringerealiqvcm facetiis. 
£>()>IC ©Cfrimpf/ extra jocum , joeö remoro. 

^impfa /£<f>inipr1id) / (gdjimpfbnfr/ äJj. if*dv> 
jücufus, factras, comicus.y .-jocos^, faceteveo- 
iriicfc, jocularirer. //. dcdecoroiV dedecorofus, 
ipnominTOfus, contumeliofus ,turpi$ , W.igno- 
ani n tose , contumcltotr , turprter. <£r ift fd)impf 

|>nfe in feinen Sieben / facetui , ö> dukn , fcftivi- 
«ve fermonis eft. förobfc&impflicM (ScWAfd) 
foll nirtR meiöen / fcurnUs dicacttai mag noperc 
fii|ienda eft. >«oV» ; 
t£d)mipflid)fcii7 Ofe/Famrgcrario , dedeenr, infa 
mia , dchoneftamenrurn , turpirudo. £en &<\> 

• «eil (?d)impflid)feif crnxcrVn / maculac & dede 

cori efle Alis. 

^djimpfrrtn / 8^*/i4^/«/fS^(?eJ)Hmpf}ren/ contu- 

melü afficere , verbif laceflere, laccrare didis 
improbii • acerbc in aliqvcm dicere. Unfeinen 

Ibrt he 9Xfl§e fdjtmrfiren/ contumelH>fiflnrie>di.! 
erre aJi<ui. deinen in VbroejcHncir fd>imp£ren, 
abfenti male loqvi. (£v heu Den garlten iiemlid) 

fct)Hlipnr ff / probrofis (crmoinbui prineipem iL- 

lufic. I)n fdjimpftreft miefr mir burd) Deine $0$ 

«• ftclt/ famofmn me faeü flagmit ruii. Compef 
^irffebirnpfivrn / & SBevfe&impfiren/ maleaccipe- 
rcvferbii aliqvem. ^7- . £ m '" 
p chim pjrrtT / t>cr/ * ^^impftrerinn / Uet id. <tyoi 
£djimpfer/ ar^tfympfertim/ ma», #f<*mina 
-'•Juggillanr , inclamans , increpans , culpan« , to- 
J <«ii libertäre perfrririgem. t£foren /iw$ftrtbmen$ 
W)impffT/ ▼irupero ,calumniator, obrreäator 
&OrtfiJ)iinpfer/ objurgaror , cenfor. 

^Aimpfirercu / A ©djimpfinina, / Wf / *c 

pfunej'bbjnegatto , mfeÄatio , fuggillatio , vi 
»uperario , malediaum. 2lllfb*ren WO £ef)im< 
ffinMIÖ/incufacione, rWittfcftation« ablrinere. 

Jperbe edjimpfung / aeerfca * "P r <- 
henfio a q - 

r£<f).inpfinfd) /<?^impf?r$aft/*4 &**vrrb.iJtm 
evod Ä^dnr^icr) / virupcrab»lis, caftigabrlu, 
crtilprius. ed?impfhlid>e9öprte/ «rba objur- 
gntofia. „.^«L«» 1 " «/j 

©ebinb / fcfeinbcn / 34 1*111*/ * »wwe/ 



Ort/ glubere , tergere , pcücm derrahere, corium 
detegere, &mctaph. cxfugcrc , turpitcr fasnerari, 
avarumefle, curpe lucrum tiiccrc, cxcorqTcrc 
mvno acqve ingraens. Da ü iHrmann id)itti 

Det/mercator permagno atrtinvat, dimidio ca- 
r 1 us licet mcrcci fuat , prccmin araplificat. jf 
fdjinbefi Du Die Üente / cur vexa», exagiu», ^ «• 

teris plebcro ? Compo). 3lbfd)illDfn / deglubere, 
exeonare, eucem diripere, dueoriarc. 21u^! 
fd^UlDen/ i i<m tji, &meUph. vi cxprUncre»ex> 
terebrarc, cxtundcrc,£5cxüulperc. y 2[dcx <UI<- 
fd)inDen / defrugarc. ^Mufe Rubren ausfd>m* 
Den / alimentorum precta uuenderc. ©ttrcnDf 
ai)^fd)inDen/ arüiorciuannoaam facetc. jjlcifdj 
nujfcbiiiDcn / cxcandcfaccu annoxum maccUi. 

t/i >2lue|"d>»nDlin^ / / caefo ,f * -vf>it/* «u« 
/»« fxjeäui. ^e|(f)inDeO/ coavdkrc , deftnogc- 
rt »corradere j>ic Jp.iut bct'd)inDcn/ qvodttium 
diatur 3lUM'd^inDen; eurem lacJcre. laceraxe ,afl?.i- 
gere , exafperarc. ^cine bc|'d;iiu\-n i pedes Tub- 
cercre, coatundere , fauciare. iDurCQlctinDen/ 
pereuodere, aicius vulacrarc ^"ricbilii^cii qvav- 
fr us unmancs , inimcnto» . inroicrabiles ca- 
ptarc. vil «rfd)inDc( was er fan / nuAdioan, 
praemiariqvc foliruk cO, qvomo.iolibcr qvxftura 
facir. i» ic I (Seit c v fd) ti grandem peeuoiam 
demererc. gürlftöijlDen/ ad foididum lucrum 
Tubindc accingi. g«,- Soi't'djim^cii < aiits, 
non Tibi rem q vacrerc , ad alterius q»acrtum nun- 
dioari. SDJif' AScebenf^inDen/peculiui^graa» 

dc cum ceccrn cor. fixere 3c . d)l'd)in&Cn i locu- 
plcnori« alicuju» fordidas mcrcii oegotiacori» 
vcftigia legere. UbcrfdjinDen / rem fuam luaria 
qvadruplicarc. £SicDer |"d}inbcn lacunam ret- 
ramihai miqvis coinpcndiii cxplcre. 3crf(ftirU 
D<R/ ddauiarc» corium exfecar c , nudis i lacer i$ 
vi'ccnluis ichclis. 

^(ftinDcr / o«/ & ©d^inDcrhul / t)i€ / maa', fijT f». 
mina deelubens. dcgiabraui/pcllcm detrahem. 
5r/(^d)U^iT ti tum Jicüur carn:fex , & m 
morricinorura exeoriator , it. fan° viluga , ava* 
rus , aundmator fordidus. <Ein farner 
Der / mpaecus. ^tHer|"d)inDcr/ c xrorcor bono- 
rum ; .1/«« l<fi fÄcf ei|d)iHDer/defrugans. Mauren- 

fd).llDei' < cxHC^or , iuO'»-orum vexator. 
griid^[»&^aeoDe|c|>inDcr annonxrlazcllacor, 
dardaiurios. UiuVr (abnen fnr *2l u in ti c fd) in De r / 

(ubditorum, & pauperum cortor, & h.rudo. 

feici . fdiinDer 'peeunifli coaOor. 2öeibcrid)mbcr/ 
uxorü carmtex , Uäei , loraxiiu. Süitl9CR> U«D 

aßaife* 



»799 €fr 

Q&di|enfc$tnt>er/ Tiduarum A orphanorum ex- 
agitaior, fpohator , pratdo, concuflor. Sunt 
£5 alu compofita , ut : dicü)t$\(\)int><x / rabula , 
prasvancator , c verlor juris. //« Jp>unt»C' tyftTt)> 
A S3icl)(|u^int)Cr / dtcuntur miferorum tUorum ani- 
mtdmrn crudcltt affiiöoies , » excrcicatorcs , pa- 
rtum denegantes. (5d)tll&er f/M« per coniume- 
lidm vocaiur non folum , yvi nimium lucro infervit, 
fed (tum omnii homo diffiulis, morofus , inhu- 
rnanus, faivus, 5f» crudclis. ©er giir |1 ift ein 
<5d)int>et / prineeps tyrannus cft. (Er ift ein 
r ed)tü' d)inDcT / ejus pacer eubico fc emungere 
solcc. capuli decus. fcclcrum caputeft, ata^ai 

hoc (5djin&er venu Mtiqva vex (Jkrocrfefcfein/ 

ujurantu publicum, a©CH)iU'i>e/ vulga Gvtrantiä, 
i, t. ajfecurattone , 8?(Sdjill&er I per apocop. (&d)\n 
qvöd arrodac debicorcs fuoi. 

ecüunft/ Oer/ ®<&in&ereo/ Me/ * twjSdjfn 

t>CQ / von* ßgmficatitnh funt . &avidem v3 djU llfc/ 
propi. tß ipfe aäus exeoriandi • /iw dcglubcndi. 
Dtmdr ^d)üüt> Jicitur (ozd'nudo , /jw (ordes , fjf 
xcuimcou, qvat intcr deglubendum decidunt : 
Mq^poßea Aiqvailtbet tor des , caoum , atfy ftcr- 
cus txttnittur. In Je S5aiircnfd)un& / exeremen- 
tum ruftici. iStfUfdjUnt» / ftercus porcinuro. 
jWeUph.autem (Sdjanb fß turpe lucrum c^ufur 3, 
feu faenexatio impia , Ö* frxnus ingravefeeos. 
CdjinbereO Verb» ptdter JetiaUionem cuttt in At- 
cie carnificinam nottt : poßmodum etum frxnus 
grave, iniqvum, ÖMIicuum. Tandem exadio- 
nem, feu coarxuram, £5* coaclioncm argenra- 
riam. Hinc (^C^tnDrTCD treiben / defeenerari, 
trucidare feenorc. $aureflfd;tub(rct) / rufti- 
corumcxac*h'oncs. $tüÖ)tfivt (^frCT)bffd)fn 
DCrCO/ annonas vexatio, vubb fiaaeüatio. (~ cf)iri 
Dima W id. eß, avodÜAB (5<6it1PCn/ aide 2lnU$; 

fdjinliung/ concuillo. 21rferfu , )int>uug/ defru- 
gatio. ©cltfdjint»un<j/ ftve (St&unD / exaäio 
pccuniaria Jucellumargrntarium. 

^cfynfcifcj) 6<fcinteilf(t) / & £d)inberh^ft/A»J. & 
<iit>. propr. exeorians » discoiians , corium Acic- 

\Acat i in'nir ctrorqrcns.« pecuniam fanori 
dans, foenchris, ir avarti«»avidus,B'pecuniae 
fjticns. (rd)U^aifc!)t Vinte / hominetrapaces. 
^(fem^lb Jffcr »UlfUhmn / mercator prciia rc- 
r um augeru , j uAö gra v 1 ora pretia merobus im- 

., ponem. T^tTir!»-. >ri!>?rib \ nvtrhi litjfcuC 

ernm 

afulafäff* &MorttcaU ein 6 SiBlwiit^rt 
Od)int>cl(n / fexagena, centepa küidularum. 



@c 1800 



t)i5nHniC^(t>inklrt/ fchidia abiegna. <5^i(U 
be(B 111 -cf)CH //i w fd)lieit>eO / fecarc aiTulas. ^in 
mit (gdjinOiiti / reftum fcandulii ftra- 

turn. 

6u^inbelen / feandulare, feandulas fecare, ftcroe- 
rcfcandulis. Ranmuß hoc verbum. DicuntuUZ 

men «BefdjinDeln / & 2Jer|<J>inbeln / fim SuefdjiK 
beln/ feöiJibus tabulit regere & muntre. im 
tr Ü)inbtkxt Der/ (candulanus , .hcr.in rttam (£d)ltt» 
Delma(t)er/ fector.^cavaror feandularum. ^1/. 
<^d)iRt>eli<^t / featlif , &*Jv. ail'ulatim. 

@*lQbb/fd}labbcn/ 

m«/<v etum feribliur 

©Ctlappcn / aCfCftlabbCt/ prof r. f/I canum 
vorantium B'bibentium, qvando fc ingurgi- 
tant, fegest»: 0d?lab/ 04?Ujb ! ^vs.ir/l 

lambcrc cum fono, forbendo. 55 forbillando 
haurire , metvnyn. etum figmftcat pituium ex orc 
(hliarc , fpuma ons fqvalere, dicitur & diui d:M- 

avide hau- 

riendo dcglutire. €d>i4t>eM *utem imprunis de 
li^vidorumjbrbitione dkiturt undt <5d)l4oertwerf/ 

»a»/ (?d)I^ereD / Wc/ & D<w ©c fdjldDcre / for- 

bitiuncula , forbile ! in (perie VM9 Den &ät)et1 
unD Ödttucinen ctngenwd^t unO gegeben 
«PltD/ ü/fii <0<fpAlic$ / colluvio, colluvics. 

Cowpe/. 31uöfd)labben / * 5ibff4)labben/ abhgu- 
rirc, Inrcan, cum a«iditate comclTe , exedere« 
exporarc. ^inftt)labbcn / euburcinari , rapciua 
comederc. 

v5*labber/ ©d?!»ij>|)er/ ©(^labcrer / * ©d)l<Jöe» 
ter/ ©et / 6d)!obeTiiin / & (rdjlfacrinn/ ow/ 

mal, SJ'famina mucofi.piruirofi , &jtcqventihs 
bibaccs , bibui». Dtcuntur etixm paejuarii , cav 
tiUones, liguruorcs» gluioncs, lurconcs, gu- 

mr» , polyphagi , guigitcs , S5" voragioes , man- 
dueoucs, ingluvics , de eibicide, fivt pbago- 
ne*. >tt\ »,. •< ^ rfitul •lyAL' * 

(3 djlaberuna/ * edjIiiöeTuiifj/ Ut/ n. f W ©<Wi» 

OtTeO / A ^djlabircn / uvgurgKatio, forbmo, 
edacitas, > or.uaas , bibelia .»fotia. 2lllf|d)la- 

bening / liguritio. (^infd^rtberuna/ linft^cu» 

foniru , cuburcinandi a&us. ^(fcqlabcvUR^ 

tem eß fqvalor , frxditas , illuvica. 
Ocblabcridbt / * £ djUfocridjf / *dj. &*dvetb. for- 

bilis, ingluviofus, gulofus, gmturofus , in- 

qvmatus , (qvajidus , lurrlidus, frxdus, C3 picui- 
v tan us. C(bl(lter«d;te (Spcife/fQrbitiuijeuTaju- 

ruknea. €d)u^CVtd)tCV W(nfd): bibax , bibo- 



8oi 



1 




ar 



■iftÄt/ f*ta*tcn/ acfcl)lad)U(/ 

«difcfti» * ödjlagcn / mattar* , pccidcrc, 

et ucidarc , «. iromolarc , viaimat cxdcrc »J*« 1 - 
ficare hoftias , pcrluarc viöimare boftiam: 

<;«*««*. i)p*r fcfrhdfrim 3i5^ui»i<fa 

tf n / juaulaie <u<m OAfcK fci)lüd)Wn> nucia- 
«ebovcm. ^<n; J)<u|d>lad)teil/'bomincs tru- 
ckhr«. ^ai|d)cnnimöi>fcr|d)lod;ictt/ »«" 
ficarc homuicm , hoftiam humanam cacdcrc. 

Wo/. Ii J7: 5lrf(^la^lClT7 mtttficc« 
„c« J^ai» 1 accctf , txiilioncocci^cve, 

!ntVnt«5ni. ncdcqwf roftcrnerc/fi' 6fc»ff< 
tdt tOi< «Cb fllMff*&*trt / pecons modo 

ttn | conficcrc p«ora. 3<t) I>«bc flIW «** 

am pcrcuÜom Ä i^gulacum cft. ;ltj: |it)!.'d)UU 

„uetand. nucn. U-ctc. ^.V-v 

decedere, pellen» dcuahccc. fltliyeMUu) UU 

«Chcpi/ «rvex .ori* exlertui. 2)WB|ldiLV*- 
t(n/usqvecKCidcrc,ia«an-..ncvc ( Mri,monc 

omnci mulctaie.mgenicu, « J «m^ ' *\" 
Vd)l0.d>;(n;tundtui»domcilK«m,aiiiib V .stuwo 

jgÄ ,nft.uc.c mmp* 

anuc.parc ^cm. £r fthttftCtlbti «!» 

nc nvui capcreiunifj ,i,otum cciru jii * 
e<Wa A«t/^r/ Unio, Uni«, matfator poxmirn. 
e<f)!6«t«i!lH^ Ol«/ caaiwona* Union« uaor. 

minum. NWA^« / H'« *, «^M- 
fehlerer/ laniusclaflkui, OpKrld)l4At«/my- 

V cid* : ftrag*?.- «««»nie» btot«t vr-W^ 

irtttrirrccio bellum »nm'ncanum . p«ynacru- 
enta. ect)lad)fljcilrin / pi^nam co.nni.imc. 
pr*lium faecre , conn-cerc ciMi riijvo, (Le- 
imt iltr ^AlftdTf ' rci'M m«nui, ad poßnim 
.™So*t wrantafrei /-1.1t £A?J*t 

Siirrmnifn/ >«e WgSEE 
iufammen geben/ ßgn» coaftKA ?JT" 



1 802 

C£dMa<t>r revh / Jntcrcfl'c prtelio , ftarcin ax.c. 

Die 6d)lad)t nräbm laityc / pugna fc»i*fch,rx- 

trahitur. V?d)lad)t gerinnen / viftoriam obn- 
riere, fupCTtoreincd'e,prxlicVc?c»irKcrc hofttm. 

(*d)lad)f wrlicrcn ' vi dum diftederc. ^)cr 
SüvfctarMf'vf d;lfi(öp«rlcrcn7 pcrculfa . 

navitaciCtTürcarnm. 5Jl!5 ÖrT^d)lad?ttltn5)» 

ÖCllCft / acic* exccdcrc , ä pttgn.i fc rtipeifr. 

%d)jad)rol)ite v£tf:cfc / pr^i l nm i 

ftum , u«; ßnrlorrr.inii'. vfd;|Vd)l 
deftre cerumen. (*d)lad)rjtl j)tCC 

eqvcffrc. ?ctd)tc /■ ;h c Herne ed)! 

militum procurfus , clim^unBätidj 

ppt, ein 0cfciacfctfemor<)tWÄji 

fd)Iad)t/ bellum civilc. gelbftl)!.^ 
juftum , qvod uilaüi jigntt fit % ^ 
uuivcif?c tei diniteatio , pugna fumma conecn- 
tionc commifla 5RcbcnfdjIndjf / leve certatn^n. 
^CCfd)tildjt' naumlchia.pujnanava;!». S3bl» 
fcufblaAt / phxnomenon exercittrt in acre 
SttJi'U'cffcW.iAf / Mars dubiu». «JKau 1Vt*T>^Hid)t/ 
»er Die ^d)lad}t gtiucnncn Ijar/ *qvo camp* 

certatum cfr. 
ed)lac()tcrti)/* €d;Kid;f unij/ W » P^tP* 

tctl/ laniatu^, lanioia , laniatio , it. hoftia, t»0i- 
inap'mmolnfio. JP)nU6|d)la<f)liiiT \ /maftaiusai- 
tümm ?ciifcfct)lac^rfirn*V • -y- ° red»ct»1otirm. 
SSJiCtlfdjeut'eW-djlun») / facriHcitirti "humanmn. 
pfri:\v.d)UQtüny im IBifhcfcftl'iArnmj/ boom 
^pccuJum miftaru». OpfcvfdjlaT^tUntJ/ facti- 
Äciumfolcnnc. 



!/ft- 
Itum 

liuip, 
1 rc* 
rraff» 

üitrm 

u 



c5 .t.nvrp 

e'AlaAt 



lani< 

hafte Od)feo/ ȴUa 

0ÄK*^ S AnJt'Ut/ (us opima, faginana , / : * 

»uljTidum .y'-i'ß. \Sd)IatI/tirifd)cC3irtcn^mmc« 
Tanionii. ürbanitas matfellanouim. Unfd)lAd)> 
terifd) f(t)tiicbten /. maclarc pe,cudc*morc ;nlbU- 

lü , «f f [rclindyrp äTti n c Y) :X> lirum. 

©cblad^t/ fd)lad)ün / g«fd>Cad)tc.t/ 

,i'!tm < ft -t ÄcMflgctt ' fiüycfiku 9(a<hKt)bi3CH/ 
aflimulari, refcrre,con:'tuere. arqvalcin, parem 
clTc, habittioris, corpot»», mocibus , ineemo 
: confemant»iTTr «fl<. <Cw). ufit*t#r* : 
Wftbllfbtt» / difterre , d.ftare , ditLm.lcm , dl- 
na^ÄHWdrfafcer^' dcfic*tc;d<gcncrarc,d<- 

t«ior<m fiem 31M'd)lfld)ten. fcbUd)» 



T$Ö$ (SC 

a Majortim fuorum rirrure foirgiffimr remotus 
cft. Ubtrcit.' *g^cfcfcblrtd)fCn7 pirem iogcnio 
Ar monbus cflc , conrcmrc, non difconvcnirc 
intet fe. &m Satcr naä)iäAA$ttn' parriflarc, 
pacus mores innrarw^ 0 

©d)led>t/ p» o 'f** ^rimtc (ycfcblf d)t/ w*/ gc- 

nus, profap a. ongo, i/. fcxus. ©O.lIcI'niCS (^e< 
fcl>tt*^t / vecu* ac mulrarum imaginum profapu. 

claruudo gcncri«. «inj »orncbmcn ©ci'djtccfct 
geboren/ fpkndide natu«. %\uß geringem (5< 

für'i'ChC/ moiuui originis, cx fcnaius. 

]u cm i"i»mi>c$ C5cfd)l<d.)t einliefen / in familiam 
alknarr, feingertre. tg.ncs 6 tfcfc U*d) tt§ / «on- 
gener. 1 ©WtyccMe öflf genera iVium. 

$OJnnd)Crlt!J<^vfcf)ltr(ft(C^r .i.tn'e/ varia ar.ima- 
5 Ihim genera. '3«VCtfcthafttfU @rff|>!r<fefC? / a"»- 
fcxu, 3u»9c Sfcutc btDberleo ©cid>led)< 

tetf / ut nusqve fcxus juvenes. SO?dHlllid)CS 

fd)Uci)t/ fcxus Virilit. Söciblidjf* ©cfd)lccf)t 
fexu» muUcbrif. £tf 9)iClli<i)Ud)C fcfld)M£/ 
genui Kunoaiium. S3kll{VJ»d<|(W(4^ pacer- 
num. ?ÖJnU<rdci*d>lccÖt f maccinuua. ^iu 
VCIKjc|d)U'd)t/ genus loididum , obüuruxu , in- 

clo< mm, ^uben' jn>r ftKbftf- & Scfcdmcilje» 

feh ltet / genu. infame» Jomus fantiorofa, pkna 
^dedecom & flaguii. £i7C^C|'cbUd)l / lamia- 
rnmwbolcs. j^ÜKItyClty.Cty / famiiii ftupro 
jnfamis. tfnt'ty.Stufcblcd). / faugns vcrnula 
mm. gun|VCBijcfc$lcd)f / f amilia abjeÄa, genus 
humilc. ti.ibt9;:inv'U^Cf'd)Ud>(/ famdu con- 
lularts. 3itffcr8(|dj!c^/ eqvcllxis. .S«:.2>of{e.r 
OC|d)U'd)(' propagodarorum virorum, ftirpsdt 
& ftemma fapicnu.c. JiU.cl&JcfdHfC&t/ piojjc- 
Bfes t ut iar uSL _ * • - i » ._ w .. < . . %, 
©cfcbkc&ttT, tot / patritius. ©cfdjlcd)tfnnn me/ 

pamtia.iinftn-r/wiw^t ^I.JC|Cl}li(f)Ur. füll)!?' 

acf<blcd)t(T/ Confuians. öcr ffjrncb'miK* 

fd)lcct>tci7 primarius, prmeeps gcntiluatis. \ 
£<t)lad).unö / ty«/ & D»16 6d)ladjtCU/ fv* tarnen 
m fmölkilui aJ-u Jftjft*«/ü ' ' ' i <>;t> fimiWtudo, 
jeqvalita* , imago , etfigies , tfmuTacrum. %\$- 
fd)litC&tUng/ dcur.vrat.o, d«flexu», vul£> drqt- 
nadtio. Ulad)fd)!ad):nng / imicatio.virtu.tii & 
litiorum Major um, Pairium, vulgo patnßatic, 
i. e £<p)(tlio motum paternorum. 

©d)faf/ fd)lafen/ <umun;cof.*Jdtfrrr,,ti*m 

(rehhrf ■ ■■' r »• *■ ^AfAKvV/tnfdjlaff!/« 
fihldft / wir ichUifcn / :c 3^/a>Iicf fcfjünc/ 
yfd^lafcn/ dotmitc, qviefcwe, fbpitum die, 



(Sc 1804 

(omnö procumbeic. J tÖCrtnf fd){,lfcn/ fothno 
ftuderc. J^arf|^afe1l/arcle*gravircT dormi« 
tarc. • (3cl.lll>e fdf}Iilff n / femifomnem , femifo- 

1 piiumeiic. ^d)kfcnb^r#5iuia^rb/inluccm 
oviefeexe. 2öcr |ub(n »inDcn fdjiafft / |d)l<if( 
iiUc t\cmiil / (eptem horas dormiik far e(t juvo 
n 1 .] v c fcn.^vc. (£rfd)Ijr> IPfl'i;; ' parciliinu io- 
mnie(r. Compof.Jhnt : *lb\<t)U\f<n/ Comnuntfc- 
pclire » abokre lomn» foporem. j<1> hil b( 
<ilmtliflbg<f(t)l if(l»/ jam foporeartus langvidos 
placar», ^|u^)u)Llftn/ edorminr. ^R^Atlfd) 

^ ,c iu$fdMrtKH 1 "oöornum Vinum , ftix crapulain 
edopmire. $bi\ä)\xit\\l frefr. corpore atfecto 

•- idtd fömnum prorkifti, vrl qvod gerendis rebus 

t* ftw yft«<|victidarc. OBir moü<n Wc <5ti t^Mrt»e* 

fdil^lCR / uiterponamus (omnumdelibcrationr- 
bus. €Dr^citb(fd)ltirVn/animi anxieraiibHtln- 
"dormire. Sc i ^c|" Ill.lfCII ft:am >i::.Ucone £\H 
^iiiilMcm bc|'d)lnftin/ ituprare.violarc virgitlrm, 
coneubarc puelMt» Du itur rtiam Q^CPfc^Iafcn/ 
actubanC( «oneumbere , Sc SScijfftmnif H!"d)!»lfcH. 

Durt(>fd)la|cn / m ; ©if cjanie 3?^r &uv<ft<il.v 

fttt / rati» noc>ibut contjviclccre foporari. 
(^illfri)lafcn/ 4r(£urrcf)(!tftn/ obdormire, obdbr- 
mifccic, fomnumeapetc gc|l cinfd}!nftll/bl- 
tiorc lomnö opprimi , arflö-fornnö devinci , in 

. fomnum gravem mergi. (tcftijiiif'cn q^T.'h: n 
ex fomno facerc. ^1 f>»1t feine <öffuui?bf(tCl» 

. j(d)löü'Ö/ medicamerms /bpontens famravi're- 
ftmicus oft. ^urtfcblufcn / indormitare» coilti- 
nuare fomnum. J&crÜinfd)t .ifVn / ut : <£innul 
b Cl ÜUl fdt>I a fi' n / unum fomnum cdormifcerc, 
^iUfd)lafvH/ coatumbere, cpndormire. SRad)- 

KiinfCU / alias fomnö opprcilis guftum (omni 
urirc. ÖCtTcWaffff/ 'omnö viOum* torri- 
dum cflc , mrtupfi. cß nflgligepni fua alinvid>«la- 
mnicontiahcrc. ^rOatfnil föliltf öcrfd)ltlffii' 
ipk (ibi pernicici fuit rncuriä fuä. 2>i l l)i rfÜ)fa» 
ftn / annciparc fomnum. ^ii'fcrfci)ltlft'U/fc- 
do^mke.itcrum dormire. fÜltTCrcinfttlafcil/ 
rutfUs infomnum decidere.' 1 ' 
(3d)K!fct /^<r / * <Scfrt5fcvtnir t>ie /dormitator, 

Sfffoeroina dotmitatfs, fomno torpidus» de tor- 
pida. ©tflllfllTlICT ^rJbMfcT / vctemofui , inex- 
ciubili fomno opprcfTu« ,malc foporatus. £anq» 
fd>Mfcr/ perdormifeens , mulrurn fomniofus. 
iiiirjfcf>!Arcr ; qvi fornnipaicillimi cft. (gifbcil; 
fcfjlÄfCr' urisa rx feptem dörmicotibu« inftelunc* 
qvadam tmfo.e Drcii, A. C & experrrftti, 
A. C.^Ö. ttmp^rThtodöJ. Junior. ^Cvfötöftr/ 



1805 ©c €c 1806 



coocubiror, concubinus. 2)<ofc|)I<ifcnnn/ con- | 
cubina. XtUjetffdjIdfü' / meridians , mcrid.i- 
tionibui indulgeru. ©d&la'fer \)CXtt unb | 

ficdct tlicfet / fomnu5 aufcrc fcnius aüioncmqvc 
tullit omnem. 

cBcblaf / t»et/ * 6<J)lafeii/ **ro «irf<m 6cbl<v 
fung/OU/ Tornaus, fopor, qvics. 3"^ c b |ir 
gcraf)((0/ occupan fomnö.m fomnum dclabi. 
<rd)blf lll.ld)CU ioporarc, foporcm darc. 83on 
ttcni^cm <S<5lafc (tW/ brcviflimö fomnö uti. 
JDcr ®d>lflf m.id) t uüetf »cr^(§t:n / Tornaus aboli- 
cor omni um. roittaqtffe&laf t U14 iud)f / non 
bonus Tornaus cft de praodio. (9d)UfMije()fn/ 
cubxum ire, di&cedcre , dormicum feconferre. 
€»iiKf • ß™ ii^C?fd;liif ' oox merna . vecernus, 
lcthargus. parier <CtJ)laf/fopor gravis. <ganf« 

. r f er 6<blaf / dulcis , lenis. Äurjcr i3<b!af/ bre- 
vesfomni. UunibhJCi' (3 d)l>if fomnuspertur- 
batus, inqvicrus. 3)tort)fn|d)laf / ftve gröf) 
fd)laf antelucanus. <SÜ!lbcn)d)!rif / loporY» 
liorum, fecuncas , vecernus pcccati. jQ>afi n 
fd)Iaf / fomnus apertisoculis. 

ei[^rVrt(^/A©d)li|rtii/ir.SfrfQ^lafwA^(Wn' 

fillD n . if> adv. fomnolcnrus, fomniculoius, 
foporatus. tf dj'uifm^n'? Ouiin'i t / animut in 
fomnum profufus. Q?erfd)Iafen / five jcifihl'. 
fen |Vl)fl/ ofeiramem , neghgenrem eile. Jj.i Ib 
f(ft|ilfeiü> / (eaiifomnis. Jcift fd>l afcilfc / lerifo- 
innus. ^):infd)lafiHD/ vctcrnol'us. £d)liiü'Vl' 
AtT O.Vnild). morator , morabundot. (£tfq(bl 
|d)lvifc V it\ iii / res rrahicuc , opus frigec. 

Vit I plur. diemus tamrn nonnun<jv*m in 
ftnguüri, t>tt&Ü)\af/ rempora , qviadormitntet 
»' tttnporibtu plrrumfy ineubäre filmt. 2in <?d>|ilf 
f(&laqen fp«rcutcretcmpora. <&Ü)\&it ctiam dt- 
tuntur fpongiac ernosbaro aecrefeentes , *hki 

©cbiummcvcn / gefcblummerf / &sham*. 
irfls^dbiamttn I qvafi 0ct>!afimt>reri / per 

f)ncop.lit f / dormirarc , obdormifccrc , femifo 
picuqi efle, femifomaem ftupere. Compof. (Fjir 
fd)Ilimnicrn/ obfoair«, foporari. Inventur et- 
iam $ii£fl1)luinrncrit/ fomnum ex ocolu derer, 
gcre , oculos es fomno caligantei corrigere. 
tBcrfcblununern / id. tß qvod Verfdjlafcn / cor- 
pore inerriftimaqye ignaviä fibi deefle , ofeican- 
do& dormirando Opportunitäten) prxccrmit* 
icir. (£uffd)lumn]Crn / eft non folum idem qvod 
i \mnfä)iummtVH / vetum etum paticr indormi- 



encem excuare, langveacem de dcüüum com- 
movere, ad vigilantum tevocare vcl expergü 

(cere ,ßvr cxpcrgci c ^expergeiaeexe. 
cd)!uninu-f öcr/A ^(felumuicrinn/ Dic/mas. & 
faemina dormicans, obdormi/ccos, it. langTi- 
dus , fi5 lanevida, p»ger, Ö'pigra. 

Scblumincrigfcit tu / &*a* Scblummrrn / dor- 

micacio, &mtlt:tt dormitio ,ßup7t^us redorroi- 
cio » ii. orcirario , torpor , fcjgntcia , pigrina. 
€d)luniincruu.)i|l fein (5cJ)laf7 pupularum oc- 
cultario fomnus non tfk, Jeu umbrare pupulas 
atqvc dormifecre non cft dormirc. 

6cblummcriij/& 6cWummcricf)r/ smj. &aJv. k- 

mifomnis, femifopirus , ofeiraucer, rcmilsc. 
ignavitcr. v? chluiiiiucrichrc frllft / homincs 

(boini Je defidia? picni. fcblumtofrichc 

rci lilhtin foinmcuJose agere . ccltacorcm effe 

in re aiiqyj. Uber h'c mafen Kblumuicrübt/ 

multum fornniculofus. 

Ad]. &ad\-nb. 

forte ä fjfpp/ paunicultu, e xponitttr rnim flaccidus, 
raarcidui, laxus.dittluens, remiffus. & m tt*p b or. 
langvidus,piger,fegni«,deres. ^cMafffT^O* 
qf IV arcus remiffus, rcla ratus. (?cl}lflft macbfR/ 
laxare , lancvorem afferre. (Scblöff 
flacecre , nacctfccre , marcere , marccfcerc. 
(rcblaffc Obren / aurei fhccidae. - Cnrt ^leig 
ttirD fcblaff/ ejus induftria langverdc. 5br fcl>b 

qw, fcbldlf mit ^er (SöcIk ömgangen/ raogri- 

diorc ftudio in Caufa i uiftitr'--^ 
^d)lappen/ fla ecere, flaccefeer« , laxari , dicitur 
rttam ©cMafftfii / & (gcl>!appcrcn. fcblaffrt 
tlltt) fcblappert a\Wt anibm / arrei * arrusr;us 
aflusqve marcene , ft omnii ex langvidq flu» 
xoqvc conacus cft. Compof. rar« ßxnt : 2Jcrf(^laff 
fett / * 3frf4)laffen / &metaph. notant : frigere, 
frigefcercJangTcfaccre» nervös incidere, ardo- 
rem reftingvere . aaimum frangerc. £aniU'$ 

2öarten»erfd)lnffet/ five otrfdjlappert ba^Oe« 

niiir/ cxpcctatio produclior multum lang vom 
affer r anunis. . 
03cl)liipper / * t»cb(affcrfr / ÖCt / elumbis , fegri.s. 
jacens, fupinus, fegnior » langvidior , folurcav 
negligenteragrui, fomnö torpidus , langr idum 
ingenium de in fomnum irunim. 

»S4)la|tunq/6(tUffbeif/ 6eJ>lappernnq/©ic/ cor« 

por , torpedo, molluia> lcntitudo, laxamentum, 
frigedo. \tL^h>hp 
e d;l Ü ffid) V & ed?Kippi4)(/ aJ } . flaccidus« umiffut. 

lap- 



1807 



et 



1808 



faBgvnfus, &idrm»vod &d)lflff. <?(fej<lffi4)rcr 
tUctnc iVfifc dillbf / langvidior beti , undtbeti. 
t*re & /acfttfNi&n * pr» l*»nvrre dittum. (g(^laf 
fid)lC <ßi1ttCB/fide» incontenue. 

©d>kppen / er ®cW { ppett / gefcfcleppct 

Ö'CJ^lCtlipP^t / rapere , trabtet violentei , ra- 
ptirar« »„•**• improbo labo« (c vcl jumcncuai 
confkere . //«/. Strapatrare. £1$ mit .nilU I! 
fcfelfppcn ' mercmcr? fetarr, com fcortis volu 

ran. (>.ib< nritfr (nrrgf mit tot flrbek ge 

fdMepPCf / multum negotii habt« in rc iftä, plu- 
rirnum induftrixadbibcndum mihi fuit. 3 111,1 
£ob? f(ft!cppcn / ad fnpp! ic : uin nähere. £ic 
€d(foc fd)fcvp<f / negotium trahitur. Compof. 
fiffit : QifclthJc ppiril / prrpr. dift rahere, auterre . 
ripere, tr:nir e/iaw rpoliarc-, compilarc. <j*ctn 

^ubt if! mcbrcmrü* dnKftyfiPP«//»™ Miidjkp. 

~**pCt tüPrbfJt/ Patrimonium ejus maximam par- 
lern in pnedam celbr. 2il1$< ^Jin-'Jr* JpinilH'4' 

!Bct> * aBt^f(t>kppen/ w* 9I1U* aitf bem 
Jbawx biiin>tf<ifd)l' ppen / domum rifcaänfre. 
JHcrbiJO; & J>rmffrfMcppfN/annhcre,adicua- 
diufTc. 9(flf rlm Urf idjm bfrbcr)f<f>leppfli/ va- 

ö'kias caufationc« andlrrr. D'mtiit rtiam (£in 

fdili-ppon. 53fiiff rinid>lfpprn / pr*das feecre, 

rapto »irere. JfjcTrmiftfcleppfJl / circumduccrc, 
circumagerc, circumferre, circumgeftare. £i 
Bfll HIT jföf bffinilfd)ffPPrn/ cxfcjicre ab«j*em 
pulvere. $l<ut)id)\<lpp<t\> trahere pofrfr, rapere 
fecum. 53iT' jflve JfJrTWrTdjIcppcn / lublimem 
rapere fora*. raptrrtt exirtiderc. 3 cr fdjlcppen< 
perdere, profligare , pciTundar«, diil>parc. 
^(^ffPPCT / fcer / rapror , rapax , rraho , hamotra- 
ko , f. r. fviunti cad*vtr trahxt 51b- 5ltltf' 33< r 
5ÖC<J- JCHniPCg Ajcrfr^lfppfr/ praedo .direpcor, 
prxmiator, pr.« Jonui (i - . fur.furax, fa*ax,in- 
•volaxor, lavernio. 9^i$f(^!rppfl:/calo, cac*- 
h , expilator, ibtgear 




ui 

Mufft» fixmina ignava ,'c<cnofa ; ff. latri »a , 5<T ti 
buimofa, U-iii. Tra^naroc A, u.'.iß cui (&fd)tcp 

C/ affcclatio, fetp'efa, =- Y com,tatui. £>rr '^HTft 
ftit $rofir$ ©steppe benrufr/ prioeep« iftc 

afTeflorum copia ftiparns eft, cum magno com» 
tamproficifciiur. ^C^ÄaifcN ©cfc^llc^pc/ ca- 
ter**Imp<rarorii. 



afleebtio , comitaru», it. raptnt, traelut, tr». 
duaio , a&ut viol r ik us. yU>. Qiu^ 2öcij 93er» 
*3frf(b'f|>ptIIKJ/rapacicai, rapucio, expc»pii- 
iatio, direpti», fpoluuo. . 

e^lcppio/ e^lrppi^f/ & «(öffppbaft/ «i{ » 

a^v. trahax, rapax, rapien$,rr. comitaos»ai!c- 
etanj. \$ ignavui, defe$ ? rardn«, Icntus. 

(Schleifen / 3* rdjlciftc/ & fcf>n-T/ %tmW' * 

i]C(C9linen/trabere, rapere, ^;; ii? ;^.i0dMfp^ 
pro / ;t. ferperc. proferpere. £a ^pef f^ldKt 
flllfPfr (rrbf / «nica taiansfolum »crnc £i« 
HCn »or ©Cric^t fcblcifcB / aliq^em obtorto coMo 
ad l»net,c>rem rapere, r fdjlfift mitten RHm 
»OrSUtcr/ laffa irahic vc(ligupr*rcnio r mnif 
& pr.Tgravi» cörpore , feflui fen"i6 6*1^- 
fcn»of*xrri«minfinuarf, ingerere fe, clancii]um 
intrart, cujm Compnf. tf £in|'<&lcif( u / ?W ^J j£, IM 
K^fCtcfecn/ immergere fc tn confveeudinem .il i- 
cujti«, & UnbcrfcftlCl/rn / fijbdcre, Tubponcrc. 

5ci<ab[d;!crn-n < ^liiÄifcn / J^inDcrLffcblci» 
fcn/^nnjtrgfcfjftifn! 5} t fchld;Vti / & 3uL|cDlci> 

pjjlcifcn tamrninftrcirrj} rcum ad panam moitit 
condemnatumrrahar imponcre * illi".uum ai 
locum rupplic.i pcrrrabeMi^^ £)K4\$Uifcn/ 
perrepere , pronperc fe ad aljqvcm lofum ap. 

guftum. tmrfi ut&vviit 

@dt>Ulfea / j3Cf*!cifef / foI6»-qvare,cverrere f 
exfcimler« , exetdere, dclcre, cxcingrcrc. €inc 
(2taD( r<ft!t'<fclt/ orbera diniere , tedVa perverie. 
re, »aflicatem efficerc. (gin ijanjc^ ^anb fd)icn 
fen linbmDcrbcn/ vaalas folicudiacsexagrisia- 
cerc, provinciam funduus dclcre, tcrnbili ftrage 
poj>uiari. 2)i< etalt in geföleift/ uib* lila 
pernt, mrcriu, jaeet , proftraca , labcfaöara , di- 
repta , ararrüm oppido iodudum eft. Comp*/, 
3( rfcftlcifftl/ iJ. fß ji>f>ii fimplfx. ' 

aeucre, aciem excitarc, 
ptofr eß tcrere, attercre : terenJo enuntüiqvidßtt- 
tUe , fmtu & limatumfit. Qtn SBfrflvinb Wlei* 
fen ingeniumafuerc. €w 6tdl fdjleifc^n 
flnPd'tl ' ferrum ferro aeuirtar. 33?fprr/ Qlt;// 
vr clv;rcn fchlcifCM / cuitros, fecurc», lotücct coti 
ateererc. 5lbfc^Icif(fn/ * 2ll|^If IfCtt/ idtmqvad 
ßmplex , exaeucre , aeuendo attenuarc. ViU/ 
fd) cirVn / aeuendo repararc, rcficcrc. <Spi|€ 
OnfdjIciftH / in mucronen turbiuaxc. fW. 

C*d>tcifcv . / wie rxponiittr, Eß tniat lali- 

pedam, 



1809 



1810 



j)cdaofr,atra. lailu ,vcrtjgM Maliern . £5 utbc« di- 
rucns, lo'.u rcqyans, <ic cvc rtcjis.».i.\ cxactuoi, 
fvalit (in Ö(b<l'Cnr(tjU'i|tr / h>rtic*s ex*cu*ns. 
V5f cinfd)leifct/ lapicida, 1/. fcalf cor gern marum, 
fcftor lapuürius. l£(j)lei[ttiWl/ Die/ etiABitß 
focm i na a cucds , & d c 1 e r n x . .^t llfötc i |V f £ ia- 
pcrda, Mincrvam döcens, vcieiacor »niioyis. 
SiilfctlfchlcifiT/ fthj'noceros> na^nufl^.nK.iu js. 
* ^Wt(S)\tt}\dfcV in \}rae Jicihn mcrqatqrj^cmor, 

Brlg. £uit>»:nt>i cya- / 

rnpttkl. rjiu Jj civium alu 
cuniA rxercent, faffore'i 
lenll, ' ' : uwi ^i 

Ö tehdicula , ; öJ* Tyrm. 



ur^e/ui, 4u>od//.i4m pr- 



trdigfn craha, 
:ii1amctiium, 



E^nodus lax 
vus vcftiam 

: qvoft iicuiiUir 



u$. t;$leitc mit einem Änopf/ cia- 

vu- vcfliarnis , globulus caudatus. <3djlei|Cn 
; min'ut» teni*? , cncniolac , f.ikjo 

Ijt.'Ttgulae. gm XlciD mit edjlcif'en fnflfrct 
veft is vit'cata , lemniftita. (r Meine / ßüibciny 

iBcjt^nciScIjIufiJlt/ tspnwcjirgentu, amo, fencö 
«• 1 c. vc^i^'uiaQCn/ five binbeiW nodum 

ÄilrlnfwBjy^ ^»tn» « -o-o 1.' u kj 
<?(fclt'if Det/pff. 'j? cra&ui, cunicutus.adduftus, 
accctlus , »ia coopcriä\ fecreta , Ö'abfcondita» 
: i//4iCl'lHg(ftUc^./ *<gc' 

c'uie«*!«tHllf>/f»«« 

terfdjteif/ nf? Drop?, aeed 
•'tfifftridayptörikfw^ 
■ reeeptaebfo ctandeftim 

^b/rt/Tuffugium pcsJeberCj , ofCtVWWÄÄeitj^a- 

xcaiiqvem. (£m;r bcrUnfcrfcfrtcif njebt/ pc- 
•«ÄjlcÄor ; r&etwft. jßicb5llui?tTf(j)Uif(rinil/ 

/Set/ cxaaicio, 1 



[NCSA ytrmadnfoJum 
\> um. 5 ic (tiam U II 

■'.)■ pi Ü-Vcceptionc , ££* 

,J lKÜJtrttyli'if rmem 




wciaaitio n: J ü & afpera, £iT 
tylf i2<f)!iff / CXaCUtio pofterrur 
i'fl policio , ävi proiixtlur aciet ßrramtntt. 
<?ttliff elftni Al/Vfadius maflar incoftje.Dif 
Streife rttn ( te!tyn »rot / 4/ii* Die X&aßctt 
fttiife/ :7? i.'ifArr vibcx aqvofa. Hucptrtiutt 
•Vr^Üftcr j.'w/ $?nf5«mfc / rupeura torren- 

pflrj^r tfuth1p'.!;is Hxrjhnt fenification'K. Modo 



«^^piwrjfvfuyiVIfmi^. 



Scylnfiliitj f/i^w rjt 



impoiiciq, z3> i.ligatao ualiae acrapeatio ad lo. 

cumCuppUoi, ,Kt 1 pjiii VyHf||V iHHft * 

atuens , acimu,Öacutc, ptoferpent , lao«vWos 
gr<lTultrah«i»,S^ folo arqrans. UlhUfdiUnCH.' 

pi epr, obtufus , mtiaph. auleut ir. u.'baims» uicul- 

tiis, afper , agrefÜs. 

©Rupfen / flefeßlüpfet / -s; (ScMüpfm/ 

latcfc,occu!tarc,öCcifIct< ife, ferpere, B'trakim 
Jacibula, cx oeculep pro^aoi, abdere fc , fm'pcnfo 
gradu uc. Dicitur tthini {f~d)hlf[a: \y r.\pc.:;- 
/ar ccrgivcrfari. Coafpof. Junt : 2lUö< /iT'X (Jnt 
fd;!lipfi'lt/ fopr. conjiccrc fc in tenebras, clan- 
culmn fefe (ubdixcctc , in oeeukum abdere : S:i 
tfam rß per latebrat exire , lanbulis occulcorum 
loyorum lmpunicaKm obeincre , flagtrjorum 
jmcj"uincnta qvzrcrc. (£iHf(f)llipfcn/ 4 Jj)itl» 
Cillfdjlupfcn / clam irrepere, cx occultoinrxrrc- 
nirc t iecrctö arbicricqvc remotif obrepere ad 
■ ahqvcm venire , cclacim fefe immer gcrc 

bat |i 4 m r<inv ©un|t cin^cK^lupfcP art ." »dvu- 

murnipiiusdciccndu. jQ)flX^PlfcI>llipfc«/ pio^irc 
c r<ncbr« , aperic de palacn feie oftendete. 
Qur<fr|cfrlnpfi'n ' ^ c «it^'o ^ c Aibducer«, liicnno 
-cgudi , cvolare . exefdere e media. SäfT» 
fcbliiPKll/ i>i. qvoÄfimplex, tegere ac vclacc fc, vtl 
3 1> i> i u der e^n j>, , j j riwt^M»ik*vrr, Auhjti) * 

»ffld)lyyi'cv / X>us/ latcbricpl^ »^bfcurunn Ägjroifo, 
tco.cbno , coufeienttä ,ieltts ic(t inlaxcbratit. 
^5dlllip|<C tiiamtß occultacor , fvi ilui cfi.u. 
Cd)ll|pfci'mil/ DU/ lasmina iarcus» laicbri* fc 
ucculcns. 4 iluÄ&<£ntrd)lliPri'l'.twg»«»*«'.iraM- 
(uga» prp/ugus. Jpinciiit'^luufcr / cailide k 
aftu fc mlinuan».. 3vlUllfd)llipfcriCm/ 
mujiwe rcgulusJc uqchiim. 

^(pljjpfi'/DU/ iatibuluc^ c<^IupPa>^ / laxe- 
bra , cenebia; , cunicult , iccondiium, occulcum, 
inregumentum, receflus. ^l\bcx ^äAupfäii 
(ICIIV probe in latcbris fitum effc. ^d) U'iifK 

ni.c^t / »a^ cv ooc eine iSd)tiipfT crftnteii 
Fotfntf / non invcni'o , qvx ei latebra efTcpoflit. 
Sic ec^lupff ClUtCtJrit / occulta ajpetirc SJfin- 

dagarc. 

v3d?lupfct<n i (Be&liipjima. / Ue Je t>ds _(i?Qjfupfrii/ 
pccultatio ^tiratio. ^ie (ccftlupfunfj i]\ nie» 
llianOe^n imnlld)/ turpis occulrarip fuf. Gin; 
fu^l«pfimijlnn'nc4I>d|C / x>ccultatiom Tpelunea. 
%W * ©itf^Injlfnna / ^ndicatlb m libcrtatcfn, 

o^hHct>rnhiö3i alTcuju*. ' '' ' 

©♦tu» 



j8" 



<5c 



<Sc 



©dblnpfidjt/ aJj. &siwrb, abfcondicus , abdicus, 
abftrufus, abfcondens, rercnrans , occultam, 
celant abkonditc , abdicc, obfcure, clam» 
furtim , fccretö , cclatim, rcmorisarbirrü. (£( 
loas' |'d)!iipnd){ fu$ai/rcm aliqvam occultc cu 
niculu oppugnarc. 

©cfclag / fetten / 3* föi w / t>» f*ia#, 

er fehlet / trir ftylagen /*. 3<i fWuq / id? fcplü 

ge/ ijcfdjl iqen/ verberarc, percurere, pulfarc, 
ba euere , r'enrc, mulrare , rundere, pugnit 6£ 
Terbcnbus onrrare vtl cxdcrc , larera alieujus 
«onrererc. @C|"cbl>l<jen MTÜtll I rapulare , Ter 
berari , pugnis coereeri. f&UtttX fq%1Qen / bu- 
cyrumagtrare/Jw jaftare.' ©idj fdjlaijen / ma 
nu« conlenre , confercre, concertarc armis. 

<2id) mir geniten mit rtnetn fällen / pugnii 

cum aliq *o conrendere , congredi. SpJ it $ Uli t» 
tcltt/five \prjli]fln febt ujeii / ful>:bus mulrarc, ac- 
cipere , conrun Jcrc , ofla icipionc comminuerc. 
UtHTbÄnMfcf) fd)hgm/ averfa manu percurere. 
<£tne "M&cr fdjlaqeit / venam fncidere, percurere. 
«fllli'U tieften fqjlaqetl/ fruftra aliqvid fufcipcrc, 
fpc fidli . operam perdere. Sb{ic&cr fchlaqeil/ 
libros mallearc , malleft rundere. (£|trid) fcbla 
OCH /pavire , pavimenrare. ©cn gfinÖ bi$ Öttftf 
Jp.mbf fd)l JCtCR/ hoiri cladem aftci re , occidione 
oecidere hoftem. galfd)e SO? MttJC fd)!acjen.'num- 
mos adulrennos percurere , pecuniam impro- 
bam eudere, fignarc. f&qtV fchlaqen / caftra 

cnecari. ©er $ul$ fd)(a\u bcbent>e / ftve ftarfV 
©ulfusarceriarumciratus eft. vgd)!tSqtlanqfam/ 
Jangvidus, imbecillus eft. (Einen jiim JXittrr 

|<f)l.l iicn / in ordincm eq veftrem recipere. ©er 

v3i*iatr IjiU jirilfe gejcmaqen / lignum duodeet- 

mx darum cft. ©rn $il(ft fd)laa,en/ canrum nu- 
mcrosqvc in conceneu moderari. <5d)mpa,cn 
fdjlaqen/concreparcdigitis. 

<5d)lfl»ier / & Scftli^cr/Ocr / percuflbr, pulfator, 
«pugnax , pugil. PbcMt etiAm einen öeblacj* 
ÖUS/ i.e. hominrm rtxofum , turiiofum, htioiofum, 
Aittrcätorem % outottm rix* V! glidittortm , atqvr 
tncvmrm. (JrV /ii" JQ>.ll»br fcftl^ijcr / gladiator 

aodaciflimus. tfautcnfdj'.aqer / ^nitnimenf« 
JEJarfenfd^qeme. ürm avd lautem»*/ "3m 

litrumewift / ^Qtfinm/ cheloniui, orgam- 
cus , rafor. Sie OXi\e\fä)U\$tr l pfalrc« fynrTpho- 
nueus. Sitferfcbl^jer-' cirharaedut. Jrommcl» 
fd)l^er / tympanifta. (»chliScjcnnn / öu / f«- 
niinapexcuücas. jitt(r|d;lä jciinn / fivt SjtXt 



m 

fenrdbldqennR / cvrharrfrna. 233nilfd)la^r h la- 

nanus.lanifcx. ^rtUfdjIrtijer/ pilurepui. ©tlD* 
/iw53led)|"djl>l(jer/ bradreanui , bracVaror. 
6d)lfli}/ Ocr/p/. e*ld5f/ percuilio.plaEa,iAii«, 
▼«bera , conruflo. (fr bat <£d?i»Si]e beL :nmen/ 
Ycrbcrmu« cxAi« , pugnis CQnfciiTus eft. Spartet 
<Bd)lafl / ictus gravi« , plaga vchemenrioi . ©e« 
lil^cr vrebU} / plaga mediocrii , Icvü i£iut. 
6d)laiicau<letlen/ deverberare aliqvem.arficc- 

rc verbenbut. (Einem Derbe OdjIÄje qcben/ 

plagas altcui prargnanrej dare. ödjlao,/ tiiam 
pro confverudinc pomtur , ut : 5luf t»en alte« 
Srdjlao, / morc majorum, confverudinc diutur- 
nä\ 2Jnf einen an^e^n <5eftlag / aliä racione 5^ 
modo. 21llf einen igdjlag/ «nötenore. '^irt 
U'Kbfcr euVIag/viacompcndiaru. 3Juf" biefen 
ecbM / hoc pado. ©er S5efcftl lanfete auft>ie« 

fen teplaij / mandarum ad hanc fcnrentiam fen- 
prum erat. Q<f)\aq porrd in mufich iß nota ftve 
(Ignum Toni Aut roci«, (/. mora. 4) 3tt|Cf @d;lag/ 
mora inregra.f//;«; wo/4^iciiMrlcmibre*i». JfyaU 
ber vrcblaa / fecunda ermporit part , nomine mi- 
nima. 58iiT(el (Sd)Iaa/ qvarratemporiipart, 
nomine femiminima. ^Ibmertel 6djlag/ rufa. 
.5)iippcl|d)laq / brev.s. Q3icr vSd)'^c/ longa. 
Sicht <r d)liJiK / longiilima. Porro gdjlaq mor» 
^M/r/?,apop]exia,fiderarioner*orum. ^(bJa^ 

auf einer creite/ /i^e halber 6 Alaa,/ hcmiple- 
xia. (£r i;i vm (rcftla.K qetrvnen / apoplcfti- 

cuseft. iirre moneUrU eft Oer (SdjUlXJ / moner» 
ügura nijunjfcblaa/nora, imago, rypu», com- 
ma, charader. tSd)It$t]e öar»t»n trafen/ ferre 
pugnot. £en (rcftlaiiM ent ;cben / declinare 
ougnot. sOfit (Sehlaaen ivcriu cjebraeht wer» 
bett / plag« adduci ad aliqvid. (5d)la\)e füllen/ 
verberum ictus amaros fenfu exnenri. ^ebMQC 
»erfirjen/ intercipere iäui. ©e|d)liiqen/ percu«- 
fus. ©efehlaaener / plagigcr , vexbero . ptagipa- 
tida. Unqcfd)la()en/impercuilus. Utuuid;la!).n 
(Silber^ argenrum infectum. 
5>aefenfd;laq / colaphus, alapa. fjjiä \< 

qeben / dr palmare. Sblfiaeird)!»^/ fuftuanum. 
^rilltfd^KV)/ conrufio peerons. ©inner« yi-- 
USettCl 'fdllaq / romrrus , fragor nubium , it. ful- 
men. (^brenfd^laq/ ignonnnia. con vitmm ,in- 
famix nora Ö" macula. (£Htenfd)laij/ aaarurn 
venario. (ffclfd)lag/calcirratusaiini. fiamtiM* 
fd)laq / ftomoma, ftricturas. ^)anbfu5lag /Äi- 
pulatio manu fa&a , ftipulara manus , it. cola» 
phus. /je nr'er |*d/!a»j / dccollati» , capicii aropu* 
$00 0 9 ratio. 



i8i3 



i8r4 



tatio. JSKTif4>la9 / palpitatiacoHJj £e!j. 

fd)laq/ cxfio lignorum. Sr/rf.pi)l$rd)la$ ftww 
rfl jus lienandi , -vulgb bnfcanAi, i. r. jus fccandi 
fiffnainfylvaalienä. ^iiffdjlaq/ fivry\crbbt> 
(Älaa /catccatiocqvorum , folearum ferrcarum 
,m P «nf*. ÄlNÜcnfltlaiJ / pulfu« campan*. 
e 0 uM(hli»fl / capit« pcrcuttio. tfupftffQlaQ/ 
«tis io^ma. üJ*Mi:df*la« ' pa«S««» j»»' 1 
<pcit!d>cn'd)iaa / cotcabus , flagra , cenfio bubu- 
la. M>i itfd)tnfq>Irt<, / dumum cxfio lara fcrula, 
Jrpa!m*ti9 ftrul*cra& t^mparnzMio petita. 
Qu\i\d)[\q I pulfus arter iarum. ^tllfcr ßvt 
Sflribfc* * Wfl(f«t*flf*^9 / bombus, fragot 
fcloporum , pyrobolorum charraccorum. 
i)iitfiTf<»>U(l / «ffumtio in ordincm cqvc/lrem. 
?vHIfll /iw<S*aUpCflM>laa,/ ruftigatio virgarum. 
(2(l)iwrtfd)li1<i ' «& uS gladn , vublvibratio, mt. 
Hu, c»des , 85" pcrcurtlo. ed)ulfd)lao. / difctpli- 

■ n* . caftigano fcholaftica. Mjptftbf/ frgmim 
horoiogii. <£i'd<nf(&ia<} / mcntts cotKuflio, 
perturbatio .& motui animi violcntus. Jflftr 
Eh|M/ modus, numerus, raenfuracantui. $»111« 
Rrlfllafl / columbarium. $Ot>ff(fclaij / casdes, 
homicidiurn. Sriftfölaft / pecom appuliu«. 
jvpitimcl|(t)lrt9 / P ulft " »ympÄnotum , nulgb 
tnmvamzatio. £n>pffd>lafl ' apoplexia , & fidc- 
rario , qv* fropr. rfi Der <?d)(aa, fli Krumen. 
SßccJffd)M / Catlii. 8£cataraela vi*. SU'W»' 
fdjtrtil / convicium- 

r»d)l(Silctcm lAmm. 046/ *liks »»chJilqddKn f levis 
iftus , lenic>manu momtio. 1 1 1 i\i |c]/l.i.ulc!.n'i'. 
amantium ir« , caftgatio modica. 

ed)lÄ\jcrcD / edjtaquiuj / ©i« / * da» <?d)lfl<».c n/ 
dimicatio, pugna,contentio, »erberano, per- 
cuflio, certamen , conflictus. colluftatio, con- 
trario. e*IÄacrct> tor ttm £ore/ dueiium, 

töcibiTfd)IÄ]frci) / controver- 
fia mulierum , turb« facmineae , ccrtamina mu- 

lierculantm. 3»ir <£ d)Iäijerci> fl utforbern/ pro- 

vocarc , ad pugnam elicerc. G^tfgCtttKl \< int» 
fitirl / paeificum cfle , deceftari lites. Srtfmnid» 
fd)l.iqutt.J / tympaoorumpulfatio. ©ciDmCgcr» 
fcfriaqcn / muldra rcnacoria , qv« parazonifr fit. 
Sa* idUfrnfd)l.^en / concenrus tcftudinu. 
^Diiinifd^l '.qcn/ percuilio monetär. 

pugoax , contentioiui , amans iitium , ferox , ö 
cupiduspugn*,gladiatonu», pal*ftncus , liti 



5d)ldcjel/ ©er / eudes. JF)6l$crncr 

mallcus ligneui. ^ail. five gapfd>ldijri/ fiftuca. 
^infccrfdJ^Sd/ bgnea. ^ü!i)'d}Iä4d rü- 
des caudicalis. €|intftfd)!4ijd/ pavicula. V3d?tü 
gd eham Mtitur m animahbtu cox a. ^)jrfct*(<!r)la^ 
gd/ clunis cervinus. KdjfcljlÄSd/ coxa ca- 
prtolr. 

(Bd/igdtl / gcfibl^dt / ineptire , aberrare , prof r. 
batuere , 9 pavimentum complanaic diu 
€firid) fd)lilldn / pavirc, pavimentare. 2)cr 
£tx\ \Q)\^tU ! homo illc nugas agit , dclirarten- 
u loqvitur. £r |'d)IiUdt iWlllUd) / catia olcas 
vagatur, imprudentia labitur , extra numetum 

(c motet. Qßa- fcfoltSsjclc nid)t ctWiMi nsnalv 

qvis eft, q»i nUiil oftien ^ataut nusqvam ineur- 
rat ? 2lU3ld)!d»ldH/ ab etroie redirc, rc\oc- 
abftincre a nugis. (£ilJfd)IiVjdn t errore impl«- 
cari » in piagas induci. SÜ}ii|£l)lwii)dn / couum 
accccitduci. in mutuo , five codem errore ver- 
fari. flftad)|d)!4t3dn aherius opinionc in eTro- 
rem rapi. SßicDcrjttl ja.dn / rclabi , recidere in 
priftinam caliginem. 3*lcfd)uSa,da / propr. rß 
aeq rare paviculis, fiAucarc. 
&0&ttkt1 ©Ct/ propr. fiftucans, «qrani. compla- 
nans »udite j drinerps nugator , fycophanta , nu- 
gigeruius, ineptus , cv 'miubidus homo, tt. «no, 
faffus, eaorbitans, ed)Uijlcrifln/ Di«/ faraina 
nugax,inepta,opica. 
<5d)W^dunj}/0i</ propr.Uidrmcp Muazio t Atwb 
deliratio, infuJiitas, nugaiia, rr. error, impru. 
denria, erratum, hallucinario, aberratio. Diri- 
r«r rtiam »5d)liJi]dcn/ et« / * Dae ^rtftliqdn/ 
inepn«, nug«, iniipientia , &q-viapnd inurba- 
num intempeftivum tß. 
^d)lailflld)I / &<*dv. aberrans, exorbitant. la- 
bens» indecorus, invcnuftus, mconveniens, öT: 
indecore, intempelhve, paerilitcr, frigide, iU> 
beralitcr, illcpidc, nugatoric. 

(SdMflPV*/ W*/ a' a P a » colaphus, ig meUphor. 
qvodiibtt damnum &5' deenmentum. £inC 
(Sd)! ppC»prÜbcr frtegen/ aüq»id daroni ex re 
qvadam contraherc. b«"»t CIHC l'ä^lid}C 

($d)lappc DarPDIl ijf trfl(Jfn/ plagam odioüm ac- 
cepit. (tdjKipPi' r/'am faemma tnftit, pigta, 
& lutofa. ^d)l JpP / 0<t / 9^ -w>c«i«r pileus 
dcprcll'us, i.e. corruptus, confcöus, & nullius 
pretii. 



cunulus Dii'»n* . "ladiaroriu», paixuncus , 1111- r- _^ . . 

Ä 5 n pugoacitcr , pugnaoflime, comen- S*(aU / ®*lttUf / V ©*laun / «4 ^ 
f lf>lfi rö I cus , caurm , callidus , pcrfpicax , it» pararui, 

pronv 



i8i5 



<3c 



1816 



promcut , yvefi V<rfd?L?gcn. (Schlagen tnim 
etim muith in iecü , <aiJ, ettätnnum in ThunngiA rf- 
frr:ur £d)l.u:n : €r hat mich gcfcblaiui/ percus- 
j r me. @djlau / <Sc v~ d)lann a.vr f m u'rd ü Bchla* 
gtn /rär Hertvantur, cjvia fecund. p>ov. Pifcacor 
iftus fap«, gfvexatio dai intclleclum , nocu- 
rnenra f/um /««t documenta , /icuit ©ffdjcUf/ 
^•oi iirro notat . propr. mulrum vexaeus , 8J 1 cr- 

ttegicatut* r/h (Schlauer <Sa|1/ vetcrator, homo 
acutus # vcriutus. (fr tf t fehlen genug bariuv 
ad cam rem /atit eft do&us , fcitus , cailtdus, fa- 
gax, perfptcax. tgchlaue ©IMc / puclla fokts, 
■vafra. oW<3eblailrfr;»rn in malam p*rttmfumi- 
tut. (£in fdjiaiier J^opf/ multiplex ingenium 

. cortuofum. t£d)lau;r <örci< / fenex fallax, 
fubdolus malictoids. <gd)UlU Hilf bOK? J1I» 
t!.iun neqvitiae verfutus. 1 j j>; j vrcbldtl expom- 
iui tcclus, follicirus, rcligiofus, circumfpcfius. 
«Dar^U ift er ttid)t fchUui genug / ad id minime 
cautus eft. <£in fdjlaufr -£unb / oeculiator, 
limularor. 

6<i)laulg/ tdvttb. afture, caut&.provide, (biliare, 
■verfure, vafre, it. vereratorie, (ub Jole, dolosc, 
xruluioic, fimulaefc, cefle. Uberfe&laufg / per- 
a flute. 

<£chluiigfeit/& (Schlauheit/ Wf/aftutia, pcrfpi- 
cacia , calliditas , aeumen , vafi itia , ftropha , va- 
framemum, it. fraudario, malitia, Gmulacio, 
Utiratto, Öf ncqmia. (Bdjl.itiigfcit in ben 
fd)Äftcn/ promtitudo, folerria, indultria, 8?cau- 
tio in rebus agendi«. C£r i)i Wn fchlimmer 
<f chlaufilFcit/colubrinoingenioett. (Bchlauigr 
feit i»fr 5Serftanbe$/ vigoranimi, aeumen inge- 
nii, mens ignea. 

^.cblauncn / qefcblaunef. $up r * in vocab. 

gjMMdiBum rß, (Su^laUlH'tlR^rrcadcre, acci- 
dere. fucccJcrc , im tjvo iuUÜt&u etiam a &1HII/ 
qvod fortem Ö" cafum ftgnat t reHt dtrrvatur : hoc 

^cjioßrum ^cfelaUUCn äutem venit h (£d)lail / fiw 
i?cblauil / expeditus . pararus , atfy txponitur in- 
duftrium , folertcm celcrisqve expcdicionit efle. 

.tJSfctV Ciff^UMntni'C^lvrl/ resprofpere fuecc- 
Junr.ad volum.itcm noftrarn fluunr, i. t. praeftb 
cflubiqve Fortuna, l«»:e G5lftcf jöunt fict>/ i\l 
Qtfä&ma uns bcyjuftebcn. Übel l'c&launen/ 

fort unä advcrsl , lenti, feae vi de ccxca uri. j£)in 

fdblauticn/ cö fd>Iaunct fe bin / medioeri forcuna 

ueor» proiperx Tunt res, mox ambigux. 
<gej)[CUni0 / **j.&*dvetb. fubitancus, repenu- 



nus, ccltr, velox, pernix. rapidus, cito, ccle- 
rucr, fubitö, repente, ftaum,e vcaligio. ^8(bteu< 
in U' äßteberFuiift / reditus eeiet . Qjnu t- fc^leu» 
nnjen Z i»be^/ perederi mtericu. Die aflcrfcbU'U' 
\m\U &le/ praepropera fcftinatio. @d)leUDt> 
gel' ^Pte / nun tius volans , Pegafus , vclocirate 
pcraix. SKac^ bid) fcbleiinii] |ined;(e/ cxpeditui 
facito «tfis. iScbUunigc £ü!;< / repentma 
auxdia. * 
<5<t>leuniqf n/ &fir*antttti$a Sefdjleunfgen/ 1 » fd;leu< 
iu..i" feftinard accclcrare, maturare,propera- 
rc, expedire fe. Abfall bt'fchUuiiiai«' / admatu- 
rarcdcfcAionem. ^riea beidjleuillgCU feftina- 
rc bellum, §"i'ben bcfd)leuitigeO/ pi operare ea 
<jt« paci Ulm um t . ^veipe befeblciunßin/ acede- 
rarc iter. ©eine 6»id)en l)cfd)leuniaen/ diflbl- 
▼ere ic ocyüf. Q\( (Ergebung elntr (S(abf bc* 
fcbleuniiien/dcdiiicrnemurbispropcrarc. Cu3ii$ 
mau 1 cd;c nuid>r/ ift fd)i>n kfcjlcuiiigcf / fat ecle. 

Titer ricri<onfcnuncum cd, qvtcqvid fiai fatis 
bene. 

(wrd>leuuiaiinij/ &ußutius SJefcbleunigung /*f«/ac- 

ccicrano , (cAmano, properatio» properancia. 

(£r (ubtuUeimit böd^iret^efebleuniguna/ cun. 

öa pcrcclcri pcrnicicate pctayir. 3>efd)leillli« 
gung (Ubn/ /; i<- anwenben / celericarem adhibere 
mrc aiiqvä. $efd)lcuniguna beö?icd)fen^/ma- 

ruratio jviftWx , vulgo Abbrevialio Ittif. jjd) NttC 
Ulli $>c|d)leillU41ini)/ peto nullam inrerponi mo- 
raro. ^crdjlcuiliiJQligbe^ iuDc^/ mors ftrenua, 
rubita? cira. 

»EdjIeUBigfeit/ Öi</celcrirai, velociras, pernici. 
cas , propciano , agiiuas. üßenbe alle (r e&leu« 
nigfeij an /propere propera2 (8d)lennigfeit bet 
©dnffe/ naviumagillrai. (£r gebraud)t fi*ld)C 
cblcimigf eit / bau mm and) uidjt tvcoH / n>ie es 
bantlit |ucgcl)et / tantä inciuticMicfercur.ut ce- 
leriras ejus , qvanta Gc , ne cogitari qvidem 
poffir. 

Sd)leutti^Ii$ / ah), vivaciflimx perniciratis ,qvod 
ttiam dteitur fcf)!cuit4^f ic^fr / dt fcbleUlliafl/ percclc- 
riter, protinus« propediem, temponus, cittf- 
iurje.praepropcre. 

(gd)lenD<ni / qefc&lenlxrt / efl k SebLwit/ 

qväifnw follicitum, cautum, 65* providura notat, 
qx*fi ditat C&kMfottW txpeniturq^ propr. caut*. 
& qvaft tiraidc agere, omni caunone rem tra- 
ftare, r»iiVcune>acior(m eHe: ep>* enim ac- 
em ate fieri drbent , morsm poflulant : nfu igitur ob- 

tinuit, qvod <rtf)lenbern du Arm* placide, &fu- 
V DD 09 U fpcnio 



1817 



Sc 



Sc 



1818 



fpeiisi» gradu ire . fcnüm progrcdi, fcdacönifu 
ingrcdi.rarduateuti m grcflu, & mttaph. ncgb- 
getuer, fomnKulcwc, otio^c agcrc, ü;pertcqvi 
ahq • i J Lomfoffuni : jlvjtl)lcn&eril pedctcn- 
cim fccedcr«. 'jl l(d)UllDCTH / «weckte gradu 
plumbcö .ei'|cl)lcn£>crn ' paflu cardiulculo 

vadcre , procedcvc. gi rifd)lcilt>an / graou tt- 
Audincö progrcdi. Ücitm et>am ÜJct) de Jp n 
iüCi,,Ci)l.ltfern/ pcdctcntim a movere fc. (0fif' 
fd)(:nDcrn ' comuari ahqvem aniini causa. 
3c id)f<l)L'nbern / icq« leoto gradu. SRebenber.' 

MIcnDcff / ad latus mollitrr incederc. 5iiU'- 

fdjUnDern * SBori tn)4>tciiC>r rn/ antcgrcdi.pr*- 
ccdcrc molliorc paflu. fA)kübitW damuum 
facere obambulaudo. UillhCV five J^nintl- 
fd)'.cnDctn / vagan , circumirc rardiori grcilu. 
3l«f Den £) jrfitrn imibtrfefrlenbern / perreptarc 

§agos. dölcucrhrrfcblrnDcrn / fenfim reverti. 
urÜcftdjUnDcrtW gradu formicino pedem ic- 
fierrc. 

vr (fylenberer MC/ tardigradus, tardipet. (2 d)len< 
Detilin/ ©1*7 mulicr tar la, ibinniculofa. ofcitans. 

• Eft trin. v thU'iiCi'Vcr etiam negligens, & igna- 

- »us, utajunt, focius. Vtxalut y cill vrct)U'UDri.iH/ 
inert, indoäus. Hinc (E<felcnörwnrx<r»ii/«r<i^ 
rabulat 55 Notarws mpentos &mfaot , ^ v« vw/go 
f ormulai ios, rormulanfras apütüant. Hure ; 
•fr fan tuc^c^ / altffc«! ircfolenörflh/ nilpr*tcr 
formulas communiorcs incclligu. Et tta (3 d)lcil- 
tvian «km»« fumitur pto tpftt formulis juris , ßy- 
lo curia; communiori» 

ecbienDcrutiij / 0t< / dr ©<w <Bd)ieubern / rardiras 
B" mol! ii i es in grefiu, gradus teftudmeus, deam- 
bulann lenia , & mttaph. negligentia , iocordia, 
fegmtict. 

£cf)lent»crifcb / * 6d)Icnr>erbaft/ aJjrtt & advrrb. 
fufpenfo gradü incedens , i nccfTu rardus , fedato 
nturmeans« £9 metapb. vagos, diflbluttis , fluxas 
fccuntatis, negligens, piger, ac: ncgligcnrcr, pc- 
detentim. diflolute, vage. 

©cblauberny Scbleu&mi/ Stöiau* 

fem ßCfcb'dUbert/ propr. r/2 difloluto Ava- 
go anfmnefte, denullä re magnopcreJaborarc, 
nihil pcnfi habere» aiti tarnen fiamfitatioae notat 
projicere, lapidet in acrem mitccre>fundä , cela 
excutcre i fc7 librarc Taxa dt glandes. Compof. 
funt i ^lb|ct>4 luDci a / Taxa fuoda librare , & poit. 
piumbca tortat fpargrrc pondera f und* , ja&u» 
arte cxuendccc. ^0|'d)Uu^rH / Urne jaäu fuu- 



dx. 2iu5fo)lciiDiTn / Uem fw^ 3ll)fd)|<ui»crn/ 
excutere laptdes tormentis de catapulti*. ©nrri).- 
icl) aitau. ja£tu fundx trajicere, & bona iua 
dilapidarc. Dmtut etiam ^Jt rfdjiaH&cni' negli- 
gentia , indtÜgentiä dt fegnitie fuä rempus dt oc- 
caiioQcm perderc. (£r vcrfcbS.i liDcrf Duf fctOC 
ItrpCCiidj/ ommabona fua perditulimc devorar, 
effundit atqvc contumic per luxunam dt iner- 
ciam » Patrimonium attcric dr profundic opei 
fuas projeda audacia. 3cr|ct>lcut>rrn / id. iftod 

C tt)kUi s i , l' / X>lt / propr. ejftt luxus , dilapiAandi aBw, 
it. fegnities , $5 indiligcntia, utmur tarnen pi$ 

funda. @ro§c^(iriurd3l':ut^r/catapuita. Zxi 
if Dfr All Der tSc&IcuDer / habena , fcutalc. 8Rit 
Der ^<4)lcui)cr jushrlcn / fi-ve {>ttr ^chkuiüc 

f(J)UMinjCl1 / ad emiilionem rotarc , circa caput 
circumagcrc, librarcdr vibratc fundam. OJvlt 
Der «SdjlCUDcr merfcil / fundis lapides excutetc, 
crnittcre. 3Rit Der ^djlcubrr ein Jpat treffen/ 
jaclu funda: vclcapillum contingere« .. u- 
^CbteuDemni}/ OlC/pdu« lapidutn lunda »exvus- 
Co (axorum fundis* In compcfu\s autvn ^utct)* 

|'d)lcuDcrung / QScrfdi'.enDerunv, / de 3cri"d)kuDc» 
rumj/ notant negligcntiam. fegnitiem, incctiatn» 
ü luxum .iuxuriem, commcllationcs , fcjcom- 

poutioncs. 25erfcJ)leuCerung Der Bat tempo- 
ntjadura. SBcrft^lcuDcmni) Det* ^3lucf^/ oit- 
pendium fonun«. ■Brrfd)lanfccruRt) i)cr (£bw 

digntatis imminutio , exiftimationis oftcnia. 
(Ed)UuDercr/ Oer / (unditor, hbratorfundarum» 
it. animus Qbi indormiens , profligator , ganco» 
dilapidans argen tum dt boua fua. CcbU'ütV' 
rilllt' OU/fcemina negligens.dr diiToluta. 

fdjleuberer /©«rdj' Söcn * 3eiTd)lfuDfrer / ho- 

mo ^rofufus.dilapidans.prodigusaeris. ©Iticft?» 
rei'fd;!eutercr/negligent fort« fuae , incurioius 
r et ii m Cum u m. 3e ,t1pf rftt)tf ni^crcT/ »anu» trm- 
porisconfnmtor, für remporis. 
€d)le»brTifd) / Sc erffd) / aA t . &*Jv. Di- 

eitur etiam v£ d)lauDr riö)t / dt fdjl i nDerbat't / dis- 
folutus, rcmiilüs, laxus, vagus , ineunofus > t^T* 
lente, langvide, cunclanter, difTolute» ignaviter. 

€in fttliii^erbafter 3Jtenfd)/ alths etiam tBc&toUi 

Derling/ qvi eonftUa Jua dtffetfa batet, minime± tot~ 
hfia, fecurus » t^parüm cfHcax homo , vufaittn 
0d)IflöOCtltißt>//ocor/. 
Olb|d)!a^en / »crbeiibus lacerare, probfr pu^ni? 
oncrare , egregie aliqvcm pcrcutcrc. Wlt 
i^tutjclB aö|vJ}l.uji'n / fuftibus male muia.rc. 

Sed 



1819 



1820 



'itfed 8f melaph. famficat , qvc ex ph>aßbw 
ngnojcunttu . £jnf w, ;f : t ai fihi eR/ repudiare, 
recufarc, dcnegarc petita, $3 iflcr *U l |d)I.U]fn/ 
unnam reddere, veficam Icvarc, Sf? ma*üpropru 
aqvamavcttcrc. ©18 ÖftrfDi't fd)liS'.ft ab/ an- 
oonalaxatur,convalcicir. ^((bliia, / Der/ de- 
■egat 10, repolfa, arerfio. 91lfcl)lügRRq / repu- 
4iauo, deeuflus. §ril(f)Mb!(l)!a^un^ annon* 
levatto. 3lbfd>li^)iq / renutus. 21t fd^laalidK 
5Intrt»prt bffcfnmcn/ repulöm ferre. 

ttn»"cf)'ji|Cil affigere, infigere, fuffigercir. delibe- 
rare , coiifulcare, intra peftus uiumconfiliaagi- 

■ tare. ^tc fi4l miH^on|(blo^Cn / qvid confilii 
capieodum ? £favi5 iR einem Ijchcu iUei? an< 

' fd>liMirn dmudiö car its jtllunare Aliqv.i] Olli 
CK J'V. .■'Tf"(t)hW!/ increpare, ferircforc». (gl; 
Rc <^)K(>|f «infcM^WI / rirtulam parare jaitui. 
Geblökt 4 tinfcl;Iiiafn/&rasrtgerc clavis. 3lRtic 

(retile RRfAIaqeR m poftc tigere. Rahmen an 
t*>fllqeR fdjlaqeii/ (uftlgerc aiiarusnomen paci- 
bulo. $.:(rR( aH|d)la<jcn / libcllo« in ccleberri- 
mis-locispioponcre, programmain parictibus 
rlgere. Ulli JcrcilJ ailfcbjiigrfl / in crucem age- 
rc. Slnfd)Ii1vJ/ Der/ coniilium , propolitio , defti- 
Batum, xAiduiio, valor , edietum publicum. 
föi!fcranfd)lin} / aeftimario bonorum. «OJibau - 
fd)laq/ taxatto hcrcdiracis. 

*9inf fcf>(nc|eu / erh-ingere , refnngere , comminuere, 
convcllerc , pertundere. $fir aufd)laqeR / fo- 
res effnngere , convellere. exicium afferre fo- 
»ibus. ©il# ^ffrenfe fd)l»i'f fl!lf / annona in- 
gra vc fei t , fubfidia annonae daudumur. galten 
auffd)lJO,CR /arcas refnngere. Milien auf« Wallt 
fd>lilf}cn / colaphum alicui meutere , palmaren- 
re. jftube.^urfcbhiqen / tabernam exftruere. 

»**$BeRlinq mjftcblitqen ' fcdem r er um fuarum a ! 1 • 
eubi habere, (S^ftauffölagen / rentona trn- 
dere. %(U( r auftcblagen / »onem excirarc , <li- 
cere flammam exfilice. Unionen aiiffd)lagcn/ 
monumenta retrrum excutetc. Rüther mir' 

fdj)lat|en / «xau&onbus coqqmere. 2luf Der 
Orac! fd)l.l<JCfl / organö ean^re, ludere. 91uf> 
fd)laq )Ou , dilatio. Aibhafratto, adHi&io in 
diem. S&ird) iiim «HiiffcMaaeR/ *Ha/ 2JnfteJ?laej< 
buäj/ lexicon. ^nid>failffd)|jg/ cariias an- 

non*. 51ßamm?auf("d)lag/ limbui. sfRanttl* 
aRffchlaq/ patagium. Sluffc^la«] auf Dcr SScin/ 
exalho vinaria. -*> . ; 

SlttsfäjlfiqfR 1 «▼«rberare , iftum alicur injicere, 
jnflfgere,!/ eermisurc, frutkan, & idpuere, 



abrrineTcabaiiqvärc. 5lroi7Q:brc/.$cnrar Cllgt 

f<f)l ifjeR / munu« reeufare , officium dccrcclare, 
honorci contemnere , matnmonium repudiare. 
.XTifq auf|d;l.l4CR/ miluiam dccrcöarc. £)n< 
j( UiD |cf?lii;;cf au?/infansmentagra vexatur. /i$ 
V'ftb ld)Mjftau5/ eqvui Calcitrat. (glRCRt CIR 
3lU -eaueKblihUn oculum verberibut exentcre, 

cxfculpcrc. Sliisfcfjljgcn Der flattern/ cruptio- 

net pituitae . 2ilrt|<j)|flq Der QadHll I erentus re- 
rum. 5ll!:fd)lflfl t'crSbcunte/germinatio. 9|»tfi 
fd)lag am (^cr?«!)! / ruperpondium. itRMMai 
aunq / puljatio , cxitu». <»Hi<t)li<im\(i)U\y 

lententia , decretum .deiifum. JcarteaU6rd)la' 
qttl/ Chartas lufonas mirtcre . jacerc. Sßci bat 
DeR 21U5fd)!ag/ qvu cft. q*i primum miltit > <Ji> 

«er ead^e DeR Qlit6fet>la(j gcijcn / te« definire, 

colophoaem rci imponcre. 
MftMcaV muntre ferro , malleo contundere. 
'iiR Jlfeit bc|'d>!agen/ eqvum calcearc. ©n< 
9)?U5 il[ bifd)Uia < (R / pulmentum Htu corruptum 
«ft. «TifljRlKr^enRjolbcf^laqfR/ intfudio 
jun« cgrcgius , legibus rnftruftiihmus eft. ^int n 
*ed;cr Ulit (3olDe bcfd)[.iqeR / oram poculi auro 
circumcluderc. SBcfdjIaqcne ^ajU'R / arcae fer- 
ram. €r ijl nber Dir mafrrR bricblageu/ valde 
perturbatus dcbilitatusqvc eft. 5?i''(f)laqeR rtiam 
//Pcallidus , aftutus. löffdjlagenc (*>ufcr / bona 



'Silber, aiuc « 



affeaa. ^cfd)!i*i9e ÖOR ( 
&argentca*bulljr. 
©raUfTctdiaCR/ usqve vcrberare.plagis coercere. 

5Inf eiueR Drauf|d;(aGeRv bis er fltrber/ usqve ad- 
eö verberare aliqvem . dumanimam efflct, ut- 
qvead necemexdere. Öclt Daraflf fix* ircratlf' 
fq)l itJCR / lieere , prerium rei imponcre , seftjma- 
re rem , it. indicare 4r conftituere prerium. ©ie 

Uuf i'llcn |inD tr^trtqf fdjl»Vj eii ■ impun.c compu- 
tara» , accenf?c funr. 

©rftber- five fibrrfd)!agf a > imponeT«,'appon«re. 
Ubfrfdjlagen* rfuiw eß compurare, enumerare, 
dclibcrare , tepcfceTc. ,©ni r if? ubcTfd)|a. 
9CR / cere?ri7a tepet , inrepuit. @n grp|jr£f Drtl» 
üfrfditrtöfn /prerium adjicere, augere. QBciTt 
RlfR^cill ubf rfeblaaen / vintrm calcfai>um fu- 
perimponere. Ubfl filDlafl I t»er / collarc , H. 
epithema & auAanum. *^anffh'rbfTfd)fa5 / 
patagium pallii. J^iRCubtTfcbfiiq/ manica fim- 
briata, reflexa .repücat». Qocrfd)(ag Der 21er JfC/ 
fplenium, cataplafma. 
©Rrct)fd)taqen/ concideretlacfrare, eonrerere^per* 
ritndere. ^flpir fd>hifl<r DHr<^ / charta 

2?0l> 90 Ü) trani- 



1821 



1822 



w . i — ; — -w- • ■ * 

transmitut litcras , perriuu. Durd) Den 

per medios hottet prorumpere, 
ordines inci Jcre. £urd)Khliirt/ 0<f/ coium, m 
remrUlltcd £)üXÜ)fö\ >Q tfi tranurus , aper iura. 

VOtnn man ta J>ctgwa?*n Otut öfter 
(Stollen gcgcnetnmt&ei; treib**/ D^j man >u 
fununeo fommr. JDurd;fcWjauHrt ghpii-0/ 
charta bibuia. 

<£infd)ldaen/ 4c ©rcillfcIjUiilCIl / incalcarc, percute 
r«, iclui corpori inhgerc. €D& it gci!|lt'U *rcilV 

fcfrl.igcn / pugms conkinder«. jefr mag mid) 
nid)( Dritnf(l;UICjcn/ noncommiuar, incaufam 
non defeendam nc*. dimittam me. JftftnD etil 
fd)iiUuit / porrf&a manu ftipulari. ;\n Die l£i« 
feil fcfylagetl/ in compedes darc g)a| ftüffCcr 
hilf ciiU)e|d>l>l^(D/ fuimen ex ci parte caeli renir. 
3< ' iel fillfchlaaen / davum figere. ©en ftoef 
Cin|*d)lrtijen/colugcreriiijicam. £infd)ln j Der/ 
conftlium. &Bememfd)l Jg / condimeotum vmi 
fulphuratum. (£'in(d)lag xpnd ttxtota etlam di- 
äter drama. fubeegroen. <£iflfd)iag Dt* $(aftf / 
cacaplasma fimariuin cqvorum. 

(Enffc^tacjc n / abftincre.abire, repudiare, fugere, 
manum t cor tum habere, vrici) i ti iDiülbcnd 
eiufdjl jgM / a cxdibus temperarc. (rtd|> (fticr 
©affereg cntfcl)lmcn/ * convivio fe retraberc. 

€incr (3e|rllf<f)afif (i(^cutf(t)lagj:n/ focicutire- 

nunciare.excluderc feipfum aconfvcrudineali- 

cujus. £ ic$ Der Siebe cntfrJblagrn / amorem fu- 
gere , faftidirc * amoris pertnefum efic. Vittt 
fd)lagung/ t>tC7 nedium, fuga. 

Srftfylagcn/ occtdcre.rrucidare, interficere, it. lu- 
crar i pugnä.qvxftum ludafacerc. 'Die tflütrir 
finb fo bart/ nun Fan jic Faum ci fd)!ageu/ pinn» 

organicae adeö rclißunt , uc »ix tradari qveant. 

£>eisf Q5oTf ift alle erfchlaijcn/ cxcrcicusdclctus, 
hoftium copix ocauonc oeeifc funt. 33i ::i 
vHfrrrev erfragen/ fulmine idus. 23on 2lrbeif 
ci fd;lagen / laboribut dcfc/lus. (Ein crfdjhigen 
Gemüt/ animus anxius, in fummas anguftia« 
, addultu« ( dejeltus,homo cxanimatus,pavidus. 
Q?lfu)KigUrtg/ DU/ caedes. clades, llra^cs. 

Sor(fd>Kl4CJl / prorrudere , pro t urbare , pergere, 
conrmuare verberando, it. propagare, qvotiin 
ftreie tß Iis. um rj)|; r rwtfd)IaOfll / femina »iae- 

, acica plantare. Und» rtiam gt>r(fd>(aa dicitur 
malleolus novui, aliks Se&fcr. Q^d^er fort« 
fcWa^eu/ avertcre aqva«. (ge fehltet mt:iicr< 
ft>r(/ verberando non detatigatur, mfcqvuur tu- 



{ribus, porro annitur verberando. ^flccte fert' 
fd)Ui)Cll/ paxtUot promoverc. . >^g£ 

^hV'fiye 23e>rf(t)laiicn / pr«mqnixc, pr<vfcrrare. 
s J)ficif ü^rfd;laijcu / paxillum pracrigere. »Mrir 
üeiTd)lageii/ provmciam deferec. (£inen 9C»iht 
Übet efioatj VOrKb'.ageil / conGlia de aliq*ä re 
conferre, in medium coufulere. JpCliraJ ttfr- 
f4)lagen /proponere nuptias. (tMvÄö mit ^re< 
(CHI : :\ }ü)\ iqen / ailcnbu» aliqvid praemumre, 
comabulare. j^eDiflijarigen porfd)la<jeu / <on- 
duioncs olferre. gncDe »orfd)laöen/ pacu lc»> 
gc« dicerc. SJorfcbU^unoy & 2>eifd)lti»j / ftet/ 
conliüura , admonicus, tradacus praeambulut, 
conditio oblata. 33oifd)laße tuhü / conditio, 
nes proponere. a>oraefd)ldijefler uiagcn/ <c- 
cundum monici«. r , f:n , «rf^f I'fJVMclfi 

.^cii.'hl «UM! fenre, verbertbus manu» incendere. 
^d;laijc her/ irjciin Du Do^J0crib«|l/ fori ( fiau- 
dct. (£-j fchlii ;cc alle* Unalna ber/ nihil fecun- 

di hic confpicuur , omnibus ruinis oppreüut 
Tum, montes maii irruunr. UberbcrjchlMenv 
Aiperimponere , applicare rci alicui. UliDer« 

I)Crfd)la«U'H/ AdHgcrc. ■u-y > '^. 
^eroUö|d)la$eil/ exturbare, climinare, evannare, 
protiigare. gtncn ciu^ Dem ^>aufe ()eeau?fd)la» 
qctl/ •lomocjiccre, evannare. c$ exerudere ioräs. 

Z)ie 9MiUtern fchlaaeabernu^/puilulx, variolae 

eminent, expcltuntur , cliciuneur. (fiuen San 
frerau-JiC&Iaqrn / edentarc. dent:lcnum iaerre 

aliqvem. ittiö Dem iiiijev becau^ffOldgen / «tar 

fins aliqvcm exuere. <5 
^frimDcr &J^erabf"d)la3en/ deturbare, dejicere. 

Ißub'e bcrmtDciTd)liUieB / nucc« dccuccre. «3pi* 
Bin berabf(f)laaen/ decacuminaxe (Silber oem 

&tüü IjembldjIaiU'n / exarmare fcipionem ar- 

genco. 3»r treppen bercbfcblaaen. per feala» 
dcjtc<rc. ^tiu äöflbre febr bcnmDerfcbl«<icn/ 
deprimere , cxjnamre preciamcrcium, -vuho de- 
prrtiAri. 't^tncm^fS^^M 
jT)tnfd)li^Cn / iJtvi<j-vodftmplex&<bla$enJ ferire, 
prepr. obuecre , proiuerc, conremnere, uisq«c 
deqve habere, ftü Die £llft l)inju)laa^n / nihiü 
faeexe, rioeco ydc/pica iui habere, parvi prctii 

deputare. (cetn £eben Dabm|"d)laiKn #> vitam 
profundere , parvi Jucerc , in mimmis ponerc. 
.p\Mb> i'im.utj. bimtXrjrehlaqcn/ propulfare. 
t!f>efd)lfl.icn/ provocarc, defendere fe pugnis , laxa- 
re.e^labcractare, feu debilirare icxibus: italie- 
nare , vendere, .(Silfii k^fcblaaru / bona fe* 
venalia proponere Um einen Oering«« tyuii 



1824 



losfiMufll parrö prctiö diftrahcrr, divcndcrc. 
<Sid) lOSfölagctt / rfi«im ^ per mcdios hoftcs 
prorumpere, acicm dujungere, manu ic in liber- 
tärem vindicare. £ß5fd)laguitq/ Otc / rcnditio, 
nlicnatio. OffcnWid)« l?ö$!'(t)lagiili4 / auftio. 
£06|d>lagcT/ vcndicor. ^OSlcblrtgltd) / tut). 

promercairs. vcnditaln, venalitiui, renalis. Ö" rerbcr pucrife, ttUm capitis percuftio. 

*£RlS'f">r ftrblfcftUjili / verbcrando aberrare, it. 'QKrföldai'lt/ /iw £d)icff<hj»igr; n / manu aversa 
rcpulfam terre, a f.opo aberrarc. l£i fälliger verberar«: , obhqve pcrcutcre, it. rraniTcrte in- 
in Kuicr Jgwntinq fehl / ftuftratur , labitur, dcci- 1 figerc. Ovcrd); /i tf A^crfcfclaa / idlui csefira 
ditfpc ftiijlfdtfag^&ft/operaotiofa, iabor fcaui. £ic ^rcr auf ton ficin& |p<fd;lagfll/ 

cx crans M-t o unpctuni facere in hohem, in 



re.infupcr habere. 9)?ail fdjhljt mid) üben I)Ü1/ 
mei ratio non habetur. Oft an ftllff fo* £ C Ut< 
|d>€ ©PI MdjC Oixn hin / ne§ligitur iingva Ger- 
manica dt mmis abjcöa arqve ftulta ducitur. 
O b cn fj i n fc^ta ou 11g / m c / defpicatio , defpicatus, 
defpicieotia , concemtio.ir. iftuj defunftorius, 



itrittu £5* maui». 
culiio aduiterina. 



SDcrif'c^latj Oer CÜ^ünsc/ per- 



SKiC' *3i<b<nf(?>l iflfn/fimulicrircpugnwpariter SBcrfdjIagttl / damnum (ibi create five aftcric di- 

micationibut, tt. ncgligcre. non curare, non 
laboraredere aüqrä. £i«f £dnb »Cl'fdjlagcn/ 
nunum luxarc verbcrando. <gein ©IM »sr« 
R)l jgtn / naut'ragiuro fortunae facere , occailo- 
nem perdere. <£$ txrfc&la'gr ntdjf Biel / p amm 
mtcrcit , n hil refert, vei nocet. $>nfd)lagcn 
SBict- ccreviila fug.cm. 2Jcr|*d)!agcttcT 2Scm/ 
▼appa. Q3tr|d)higcncr (*§ig / aectum mottuum. 
SSerfdjIagcn / ßetiatim notat calliJum, afturum, 
Tcrfucum, »afrum. atofdjlagcnbrif / aftutia, 
folertia, peripieacia , calhditat. SJeTfCylagen 
Rinteln /calude&aftutc facere, circumAnbcrc 
aliqvem. 



uuaqvc intcrcllc. 3J?iftem :infd)lagfn / in me 
dium inrtgere, in mcdiam fc dimicarionem in- 
ierre <£Hi<n $fal uiimnctnfcfolaqen / palum, 
hftucam , Aidem medium iu locum figerc. 
S^ld)!d)l.i.Mt / fecundö loco ferire , compen&re 
verbera rerberibu«. £in QUort im 3>lld)f nadj» 
|d)li^jcn/ vocabulum in dichonauo inqvircrc. 

£>em '.Öafci ind)ff4)la0tfU'patnilirc. £<v OJJut- 
i, ? fcr aad>]dj! gen / matrirtärc. Kalenber/ 
five j&ucnrcgiittr nad)fd)lagcn / fafto»cvotverc. 
(Saturn M)niiciftcr n,ul)fd>!jgcn / in magiftri 

mores dt inftituta abire, Do&oris Ali vcfhgia 
»ngredi. ^idjffjTfagung/ Ol«/ imitario , »mu- 
latio , (tmitinirio , (cüa , il 
libtortai 
yi-: l»;n Jiif- & 

fß , qvoi $t\)V c^tnttffc^Ugfn /&pr£ttrea ca 
curare, 1/. degenetare, depraran , dcflccterc, 
dcHccrc , de fratu fuo dcclinarc. Oicbtitan?' 
fd)Kr iung / Die/ depravatio, con uptio, vulgbde- 
prnr ratio. 

SJilCÖfTfdjlagcn / proftetnerc, prüft urc, dcjiccrc, 
deturbarc , evr rtcre, fomminu<te . peflundare. 
Sbilt>tri' nirf>rrfd)ldgcn / imagincs dinunperc. ^i' 
nen |U S&cDcn nieC>cr|d)l.igcn / ad terram dare, 
fublolum fubdere , pronum miteere . reTupina» 
re* in prxcepi jacerc. Witbttqc'ibh'Utfnc 
rjftl/ ckuü verecundi, fubmifli. $Jic&Cl*gcfd)la: 
gcn@cmflN animus abjectu« , fradtti». hngvi. 

dus, pereufu». 3tfrtcri'd>liig»ng bii (»nmurci/ 
pufiüita« ammi de abjetbo. 0^icb;rfd)laflung ' 



lilitndo , fc&a, it. inqvifitio, evolutio Utnfd^ngt'n/circumligare, i n ro Wer e, comp licarc, 
^ad)fd)(ag(r/Ocr /pcrqviHcor. i/.dcgenerare, depravari. ^td)miidnmi bCT< 
k^fbcnbinfd)1agcn/abeTrarei£hi,iir»i ) flinfdjlrtgfn/manusconferere, conferre, congre- 



congre- 

di cum aiiqvo, pugna muiuä tumulruare. JOic 
Xriitninrl iimfchlagm / five tit iü.uhc iun< 
Ma§UM tympanu (ignum dare. J)atJ igjfr i|l 
uiiigrrd>taijrn / cercviHa fugit , cotrupta c(t. 
Umaefrf)!<igcnc $l4lter / foiia plicata. $>\au 
tmifd)fa<J/ Cer/ auricula peginas. ^ricfTmti 
UhUW legumen , inrolucrum. Umfd)lag rt,am 
fit ufura, faneratio , it. cataplavma. Umfv!>lag 
Der harten/ folia charra tum inverfa.y»w retecla, 
chatcula Aipinata, qvam iu inem, Aomintn ierm 
&gml*rnat>kem apptüant. Uinfd)(<ig tict ©Illrf il 
fortunae vanetas & ludibrium , -vei Ticiflttudo. 

ma ligatura 

chirurgorum. UiHfd)lag rhampto nun.imis fu- 
m tur , ti. pro mutuo cx rc vendita, anato« 
ciimo. 



XT>beit Wnfd)I«a«ll / fuperiinaflieere.^'i'rm^o^/w Unbcrfdjlrtgm / intervertere , fupprimere. J^tu 



U»t»rnl)iufd)laQen / inferius figere. £)bi'nf)iu 
fd)tagen ttiam rß dicii ergo iflum intendere , [£> 
limuiajre,ii.defpc<aarc, nullius momenci duce- 



-SOinntd linDfl-fuMagcn / pnllium coliigere fub 
uno brachia. ödur linDfrfd)lagrn / "argento 
circumvcrccrc, iraudem pecuni« facere. Init 



J82S 



1826 



U;it»cr|<t>t»i»3cry t>«/ feUanus , fuWoi«üm«<hi- 
nator doli . 8» Uau'.KOUuuiu.j. Öl«/ orfucue. 
flropha,fruftratio, Aircla, uagula. .Hu: lint . v 
üCIl / fubderc , fufligcrc tun cum. tf.HUie 

uuiictfdjliujcn / inccrcedcic. ©nein ein &an 

U^ei'fd)lug,en/ fupplantare ahqtcm. Ulli"«' 
fc!)U»J einetf ÜSCC&KU / fupprcQ.o literarum ctm- 
bii , W«a coUybtflicArum ttßcrdrunt. JfrtVl lltl' 
fcer /kr ^>inUUÖaf(&laflCn/ ipargerc crine*. 
ftl>i'itei'f4)lai}ei!/ porrö dimicarc , inftarc pugnan- 
do. fciijcr n)Cltcrf4)laiJcn / caftra proferre, ex- 
icodcrc , prolatarc. (Eineu 2?edjer a\itcrfci:la 
fdjKlflcn/ poculummailcocxrcnuarc, 65 exteu- 
detc, fit* diftenderc. Weilar tiutm äl3citCVaU& 

einander fd^Iagcn / -vulgb proüxarc. Sßeitcr 
f^laptia/ excenfio, prohxitas. 
2ßicöcrfd)la(jcn/ rcpugnare.rduaaxi, referire, t*. 
«cpcrcutcre, refonare, reboare. (£d)lai]Cn ijt 

»erbeten/ »ieöerft&lagen ift nit&t »erboien/ de- 

feiifio juris natural* «ft, frefr. feiire legeveti- 
tutn , referire non itejn. t£Ütem J>»16 ^ ' . ni Wie» 

fcer atw fcem Seifte fdjlaucn/ exculcarc boloi pu- 

gni«. SCBif brtf(blvl»)Ung / WC / repercuriio , tt. 
Echo, reforutio, reboatio, cht ötimme äSie 
«T - * i? I 

3cr|'d)lakJCII / diverberare, diicutcre, it. comrru- 
nucre, efFringcre t qvaflare , pcrfringere, ©BC 
?a»UC/ OÖ«&aa« icrfölavn/chelyn, w/pan- 
duram concidcrc. ©Ute bat (ld) jerftW 

am'wabilis compoücio irritafaita, rupta, 

exciniu cft. 3er(4>l Jarnsen / cor eftwrietm. 
3erfd>laauna/ t>w/ coiuiio. 
3»K|({)iad<»/ "reime pugnare , manu» aheui in- 
tci rc, itl um innigere, ©n Sajj |Uefd)laa,eB/ do- 
lium compingcrc.colligarc, c# adig<re , rWar- 
£kare. <?ehlr.g Jlie ! fcmnlufiuhartaiurnffl; *d- 
jioc! £ÜUUC|Qlaqcn/ daudere januam. &ic 
£ur »er einem juci'eblaqeu/ claufam habere do- 
mum alitui. <£r bat guten 3uefrj)lag / cupidos 
cnuorcs invenir, emcor incrcium fuarum non 
dxcft. 3ue!d)Iag f/l <]VoJvi< cm»lumcn- 
cum , qv.xftu» , lucrum, SJ'acccdio, w/proren- 
tos . it. intcrdiclum , nc victualia extra terrico- 
riurn dißrahaatur. 

3ufamntci.i$laacn / fiv* CKiteüianiJevftblra^n/ 

confligere , conflictare , decertare, lu&ari cum 
. abqvo. £>it £ä:iDc jiifutumciii'cblagert/ plaude- 
re mambus, dextram dextrac jüngere« -OailTe 

Äbern Äcpfc jufauiuunrcölagen/ pi.ingerc, cju- 
larc , lamcutaxi. , $?*n bat iufaiuiucuacfcbü 



um omni- 

iutif(bi<>acn 



ytn 1 alias cueg«' Uutit / ternure 
bui campant» darum eil. — 
cruvurp conjurarc, con^iraic , coitioncm facc- 

re , <iri/ Itiocctreu. 3n|V>mmcnff4)ln(«unt| tec 
J^iilliC / plaufus , applaufus. 3ji|V.miucn|(&la»» 
fluno. Der jflruen ccrtius campanarum pulfus. 

Sufaiuujeniebl.'^unaöet^ürer/ commumo, 

in emtione -wrhutienr averfio. 3uf^nimenf(^Ll> 
gun^ l»fe< (Jjcl.nDU'in» / coirio tacinoroforum, 
cougrcgatio fecn civiratit. 3u|ammeit!(^U» 
iWuU UÜt bem ^einDe/confliAio , congreflus. 
3»lfft>eil> *&Ar}mifd)cnfd).>vcn / intercipere ,ex- 
cipcreidus, averterc plag.n , it. tntcrponcrele. 

5Jd5 m«9 mleO uicfct btirinu'theRfd^la^cn / me ni» 
hil mterponam. nyivb ftd) V.'RMji ein Ungllld 
jnjifcfien biefc $relit»e (o>laoen/ fmc dubiowgn- 

tudo qvxdam huic gaudio interceder. 3«if4>en» 
ffhUaet / incerccflor. 3 tr i f e4?CTl fc^la CJUH'3 / »nter; 
cefllo , ^intercelTu». 
vBd)la4)tfU/ qvan.h .i QcbbdteJl itiivstur x tiem 
tß, ijroJr'ypzs refiicre «Sc inrtrudionibus rauni- 
rc : mde «iBaper fd)lad)ten / aggerem ad flumen 
contra itiundaci'ones agri facere. 3 ,lr SJJnlflt 
5ßja§et fd)lad)teB/ aqvam in molcndinacoir- 
ftare. 

©Ct)(CUtirn / tcr/f/wr.c4J .lutum , limus, coe- 
num . fordes , fpurcitics. ORIt ^djUmmeü 
lien j'c^mteren/ canoaliqvem oblmcre. £:d)nxü 

nefebren fid) an feinen vrcblamin/ canum r« 
munda fubus vidciur. ^etn \rd)la'.nin in |0 
be^'.id) / al5 freier $?cnfd)/ c6 non lutum eft }a- 

liilcunus. Zitier ^Ct)lawm/ lutum cral!um. 

©ftnncr €dS)lüium / aqvu hmora. (Btinreuter 

ig (blamm^ putre lutum. 

2ü>\ •innien / & sr d>länun«TB / 4cf<c|>Iauiiiit / * «e» 
liblfllUilU/ dclutare, ©biin arc, tn lutodtmcr- 
gcre, fordibus contammare, fordidarc. ^tC 
§UCfer f(f)lamuift/ faccharum tordcf fcculenii* 
gignis. ComMj.Sl)if^\ammca/idfnt fir'rtß. 5?e» 

|d>wnuucl>i4*Doei uicl)t fo/ocadc^.ic »uiutc* n 
luto. '2ib|<t)lammen/ * ^lusfcblammtB/dctcca- 
re , depurare, depurgarc , forde» elucrcpcriuf 
dum Matur (Slltfd)l.nninCR/ emaculare.ciptua- 
rc. s£incn Seid) auf id)lammen/p^cioain dclu- 
tare. 2)a$ CBcmüt »cn 2a(lcm cn.fd>lammcn/ 
mentem vuut dcrracliscmacularc» candefv 
«er«. Ifinftblammen / coinq*inare, pollucrf, 
& (osdarc/qfAlQrc €ifd)lanuuen / omne» irn- 
j>uittft£» UAiiipcrc , featcre iiiüvtc iSortltfoiau.' 

nun/ 



8^ 7 e t ©c 1828 



UU »1/ -dcccrgerc fordet ,ftcrcore Itberarc , depur- 
«arc qvicqvid immuudi cft. SerfchJamilrftt/ 

luco opplcrc. S3ciT(J)l.\Jllt njftiCU/ lutclccxc. 

33 er fcbldmta- Bieter/ agcr oblumtu». 

ct>\atnmer/ & vBc&lamper / t>«/ homo fordidus, 

fqvalidus,facdui. (£lUCßd)la»ll]>r/faminaco> 
noTi, pannoü, pigra , illota, fqvalor^>bfita, 
pedorchomda, lirtlutulcnca. l5*hl«ninu*r 
um expoiiüur lutum ipfum. 

d)Iatnmuni] > t>uv & tus <5d)tommen / ««. ötc 

<r d)ianilUi.jKi(, fparcicics, focdius, fqvalor, im- 
puncas. vf c!)lilHHJiii;Fcit M Ecibetf / corporis 
illuvics. (Bd)lammi]Feif Hx <£rDcn/ terra lu- 
tofa. <§(hj.uiinifgf i'it ucr vr wxw, immundities 

xnorum. £ (hlamniigfett t>cr ä£?ortc/ obfeeni- 

ca» verborum. 

^d)lammid)(/ v£d;Limmf)^ft/ «4 c-fai-v. lutofus, 

luccus, ecenofus, lumlcnrus , ipurcus, fqvalidus, 
inqv inacut , faede, inqvinate.putide, fource, 
horridc. £$lainnii$t ^liriiil) / fcumui lutu- 

lcnta. (rd>hmmid;te 6t{)nccicn / ceftudincs 

lutarias, L e. infuto iegentu. 

pulari.popina- 

ri.hciuari, pergraccari , luxuriari, c^iuxunaic, 
comefliri , ÖT perporare, ftve pocitarc. 3° 
()innn''d)(cnintCII/ prapr. usqveaddiurnam 
Adlam craftinam convivari , communiter , gulae 
dedicum cfle , voluptaübu« fe totum darc. 
^d)lfmmcn urü) ftcmmcit / diem noÄcmqve po- 
tando concinuare. S;Tfä)Icilimcn/ dilapidare, 
confuxnere.dcvorarc nummosdrfacultarcs fuas. 

Tpiciturftiam £urd)fd)lcmmen/ & 3crfd)Icmmcn/ 

prodtge viverc, luxuria dufluere. 3> : f minun 

fivt mucinanfeerfd^lcmnicn/ congraecari, com- 

potarc. 

^d)lfnimCT/^«r/popino, lurco, helluo, epulo. 
ßt^lcmnicrinn / DlV famina multibiba , mero- 
biba, profunda:, incempcfti vac ac fordidae gulae. 

^itfilcmmcrv compoior. 5)jitfd)lcmmcrinn/ 

compotrix. *3crfd)!cnuucr / homo ingluvio- 
fu$, vulgh JecoHor, 

^d)!tinmcrco /tue/ & fcas <BiS)\t\nmcn / ttiamvu 

(Bd)l(nimimq / popinatio , luxuria , luxus.biba- 

* fitai. SJerfcbUmmimcj/ * IDurftfölemmung/ 

diflipatio, confumtio, profufio pammonii per 

laxuriam. %n tBchlcmmere i) erfoffen fenn / lu- 

xuria 4 laiciviä difr1uere,dclicatedr mollircr vi- 

T«e. ®cm (£d)Unimcn ergeben fenn / oiiof» 
y\tm , voluptaubus plcn» & confertae dedere 
fcfc. Wfc't^'«». 



&<j)\cxntl\id)t/ aJi.&ad>o. luKuriofus, incemperarw, 
»c!un deduus, bibax , ebnofus , luxuriöse» 
inremperanrer,per luxum gflafcivurn. <5(f)lem» 
I1ltd)trr 9J?enfeft/ afotus, homo vcmri deditu«: 
6<J)lenimt)flfceö aBeib/fccmina vinoknta,gulo- 
fa, cupcdiarui, remulenta, bibacula. 

Schlampampen / ncfctlatnpampet/ eß wx 

^poinpfll / ftve pomp treiben / i. e . luxuriam 
oftenrare , ira heluari & pergraeeari , ut omnibus 
norum fit, acunusqvisqve intelligat Vitium ten- 
tri« Sc gurturis: in ßreieautem eß prodigum cfle, 
fumrus cum probro arqre dedecore emmdere» 
neqve pecunias , neq ve famas parcere , in fumml 
abundanciä pecuniae illudere. Compof. ©ur<ft» 

fd)Iamp.inipcn>/ & SJerfchlrtnipampen/ perulan- 

ciä prodigirateqve aiTiduä foriunas fuas oblt- 
gurire. 

6d)lanrpamper/^er / & 6c^lamptimperinn / öt'c/ 

mal 1 &* feemina praeter ropdum debacchantes. 
(Sr)f<hl4tUp<mtper/ homo profusa luxuxie,im> 
modice, redundanter genio indulgent. 

^Sd)lan?pampern) t Wc/ ft» 6d^lQmpampen / * 

M€@(hl,uupi]nipung/ hcluatio cum pompa & 
oirenratione, luxusperditut. 
c d' I MV. M in l- 1 Tb / .nr. &4dvnb. enor miicr 1 u xu - 
riofus, £5* luxuriöse. 

propr. eß panno- 
fum enc, obfolectori veftitu incedere, feifsa 9c 
fordida rimica ftve parnincia circumdari , eßq % k 
0di!cnitncrt / tjvoA pattpertat luxuriei fit odtofa. 
Jobole*. Utimur Urnen ©djluinpen fere pro lenre 
gradi.pederencim gS'gradatim progrcdi, &a.vafi 
adrepere,/ct/ pToferperc: Voiuplatet enim, corpori 
ultra tjvampAr eß, ingeß* t fttppurant, m*lumq^ eor- 
porii htbitum tabemq x indttcvnt. <3d)lumpcit < i vol k 
notAt cafti * form na accider e. & fd)Ul'.HPi T . ti 
tabfr / cafus obtulir. 

<Sd)!irmpcr / Vet / & ©chlumperinn / *tc/ mit , 
foemina obfolero amiculo velact, pannofus, ^ 
pannofa , lacernarut , Ei7 lacernata , it. fenHm ad- 
repens , laflä Teftigia trahenf. (Tr;fd)li:nipci7 
Margices , alias tin &Ü)UnW<t)UnX. 

vr c!)lump / rec / cafus , qvi praeter meritum , aut 
praeter opinionem accidir. vr cblunip etiam eß 
calopodium, calceamcntum ruptum, 8^ lace. 
rum , vel crepidula , it. qvodlibet vilc ▼e(rimen- 
rum , pannucia. (9uf Den Vrd)limip/ repenre, 
fubitö, de inprovifo, inopinanecr. (Ei •> ■ ur" 
3ft.it ^n 



1829 



1830 



&«n<8d}li!mp aniitl)Cll/nc^ligcnicr fe inducic. 
(gülDvlt auf bell tfcblHUlp/ fubuancus mile». 
6d)llin?pi/ adv. aliks ^djlunipolWÜt/cafu.forr«- 
iortuna. • cum alütr mcUtt ac putätum fä. v£3 <\t> 
f(J)a(t) filUinpSWflfC / fors tiiic, cafus llc ob- 
tulit. 

edjlmnp»»^^" / * 5>ae<5cblumpen/ »<"«.• &»« 
ec&luniperuno, / & ecbuimperco / g"**»« 

dus, fcgnis, cun&aiio, tardicas, i/. ami&utin- 
cu Uns , & agreftia. Porro infpcratum , inopi- 
num , inopinaium , fortuitum , vulgo caßt.ile. 

<£(&lumpi(&t / «4'8. ed^lumperifd)/ & fchlum« 

PCVid>C / »gnavus , difl'olutus , panais obficua , ü- 
lotus , impcxui, inconfui , it. lentus , tardus , pa- 
lüm efficax , tardiufculus , impromeu* , fubicus, 
&aJv. repente , e veftigio , lerne. 

plumperen / ijefeblumpert/ famt. k 9Mutw 

pen / 4i$ Uemftt inotat , &pr*terea remisfiilimo 
ad otium animo eile. €9*if € djill) Ullb ©trüm» 
ftn f4)lumpcrn/ laxatisac folutis calccis.tibia- 
libusqve deftriAis inccdere. (£d)lumpernrii4wi 
rß omnia ncgiigcntcr, pigre, rcmifsc agete. 

©cblcw / 54X0». ©lat?c / & eti*»* 
©flaue/ *«/ p<- ©cfclavcn/ es ©f la> 

VCtl/ propr. Sclavus , Sclarinus , Vandalus, fru 
Winida , gtntii Si^tlic* & barbat * homo. Hodt'e 
aufm fcrvui , mancipium , dcdiditius , glcbx ad- 
dictus, qv\a humum ifli omnei vtl inßar pteudum 
exlmSi vtl in ßcrvitutrtn a OtmianU rrdailijunt, 
mttapbor. rliam rß fervas natura* , impos rümirum 
ßti ipfnu , ac partim 4 bruto dißans <£r tf C <i\\ l'<(f) 

(er vSflape / fervum pecus cft. £e ibciqener tirfla» 
tc ' ^rvusemtitiut. ©dbcinviebiuMUT £fld»c 
verna. ^aner^flaiv:/ glcbaeaddiftus. £riffla< 
Vi (crvortim infimus. >\ununu l -VC / manci- 
pium prineipum.» alias j£)i>f|rlrtPC / mancipium 
palarinum. (öeltjTLlPC / feevus mammonae. 
(rUIlfallfflaPcV peccati. XeufcWfFla»« / man- 
cipium fatanae. fffioi'tfFldPe / fenfus literahs 
aUcda. SBeiber« /h»r ftebc$fflflPe/ uxorius, gy- 
narcoer a turne nos , mulicroAit. 
(~($lvlPcn/"i>uMr/i, mtitfr inftar mancipii labo- 
rare , ramulari,& anci.llaru CompoJ. 5hi$jTIat>in/ 
libertäre potiri r gravi opere dcfiingi. Vottkr 
Gll{fflrtPCn/4/rfl/|lctl0#|fIdPC!l/ libercatcm re- 
cuperarc. 35e|Hat>en / aliqvcm in ferviturem 
abriperc,tradcre, redigac. (^idj idffl.mn/ 
Ubpnbus fc frangere. 



Od)!ap<;reD / * eflowrcD / Vit/ ©flapbett/ 

(5fl<U><nn>tTf / Tcrvitus, munus icrvilc, jugum 
fer v 1 tu eis , famulatus , ferrientia. (Einen in tote 
©NaPWfubrcn / /fwperffUl»<U/ infcrvicucern 
aliavemabduecre. JP> iU$ffltlPcrcO/ vcrnüitas. 
©el^piapcrcp/ fertirus pecum*. gürflcn fit* 
Jfyofifla*CVa) I fplendida aulae Tcrviros. 
rd)l»iPifcb/ *6d>l-.ipfnbrtrt/ *4 Bf«*/*. Tertilis, 

ö» fervilitcr. 2lu| "^fUpifd)c SüCift / fcrnlcm in 
modum. £flaPi(cb crjP^f I! »Cl'bcn / ("cr. ili ver- 
nilirare imbui. ^flapifcier2)ientt/famuliiium. 

@*lccf / fdjlccf cn/ gcfcbUcfet/ «an 

vrnirt a JL<rf C r» lambtrt , ij/wf rc , i'if »n mtm ; 
8?» »on woi'um tfl, multaGtrmanka vocabula ab 
04) imipientia Dti ivata tjfe , ita , fltu/i 
compofitum vccai'ulum faciai , /J/ft i.irm fW^t1< 
wi bi§/ u/ (B(fclcrf<ii /// Äctfcn. 
Öcbliippgn pojit f|Jr 4 ^nppen / 0<Hcnfrn * 
t,en?tn/ öd^reefvn j ^cf<it/ 04)«ucr> i 
Reiten / &ü)tot\\en k WclUn / 0c1'a>crt * 
X0i\W/&4Wit}tnaXOit)Ctl/K. Nmlamen 
mteiibi (S<f;lccf fll / P'O primitivo ainofeimw, Jor.cc 
ahtcr edoüi divttßm ßatuamtu. Efl igitur £ C^llC' 
den / avidc manducarct dclibare , cupcdii mo- 
rari , cupediofum eile , ligurirc , catiilaxc. Com- 
pof. 2lb|d)lccf cn / latnbitu detergere, delinire. 
ÜU5fd)!<cft*H/lingcndo confumerc. Q5'.'fc!)!rcfctl/ 
lingvä lcmrer demulecre , circumhmberc. <£iiu 
fd)li'(h'lt / cuburcinari,dclibando de vorarc, avi- 
dc aliqvid confumerc , ingurgitare fe. 3£itfcfjle> 
efen/ parafirari, unacpulari. ! 2>cr|d)U'rfcn/bona 
fuacomminucre, intcmperaniii > iautuus, cu- 
pediiStcVconqvinrisctbis facultatcs fuas cx bäu- 
me. SBicbcrfc^lCfFcn / fympofia, dr coroiila* 
cionc« continuarc, poftridie fe rurfus ingurgw 
rare. 

<3^>lccf CT /tCt/lurco, Apiciui,cupediu5, carillo, 
liguritor, parinanus, cupedo, cupes, 4&ej)lrcfe* 
Vinn MC ' faminacupediofa, patinaria. jv\tfe< 
fCbletltr / fifcellus. Vjfdjlccfer / phago , pro- 
fund« gulae. JP> Uli) J d> l ctf er / mcliis linÄor. 
Qlltffeblccfery clinaor. 55cf(blecfer /deguftans. 
ddibans, guftu expericns , primoribus labri» 
guftans, 

<Sälctfcreo/ ©efjlecfung/ Me/& ^ebletfen/ 
cupedi» , cupcdia > linltus , iauritiae , ommaqvc 
edulia , feu efculcnta cxqvtllta, opipara , ÖTddi- 
cata f ut bcllaria , rragemata , aliaqvc feitamenra» 
ayptUtnt Mattrat &. (olutbra , alias 0$Krf itt 



VMAt fcitamenta duUia. flilf vrd)lecFere» 

bcf!<lKli]fH / vcnan Icporcm , i. <\ deUcatiorem icr- 
Mm, pravtrb. 

t*d>l«ef brtft / iü)t / ©(blecf erbaft / & e*Ie< 

etcrlwftltj/ 44jftr. advetb. cvpediofut , cupc- 
dmanus, laacus.opiparus, andu» cibi dclicatio- 
ru, cupcdularum jmans.y .- opipare , laute, cx- 
qvifit*. edjlccfcrbilffrr 0Xc«lC^/ naufeator. 
(2d;lerferhafii£i;en/ deheu*, ckuicnta magni- 
fica. gfrferbifaSKabUeit/ ccstuCcrcalii, Ue. 
multk ferculii cnerata. 

(3d)W'cf CibrtftiiiU'tf / Di« / avi Jicaa, defiderium . cu- 
piditat voraoi.li dukia , dclcctatio cibocum pre- 
rioforum, orexis, i. e. appehtm fcitamcntorum, 
ÖT liguruio. Diriter rif«m Vjr&lecJtltfcFeft. 

(^CfclUCfcn / JJCfcbtUCFet / devorare,gurgita#e, 
glucirc , it. forbere & abforbere. <Sd)fil(teB/ 
rtidm metaphor. ußtrpatur pro mifcidm eile, cum 
paupertace conflicxari, yvi* hi atrum panem flne 
jufeulo & cbfinu vorant y dtfficulttr eibum dtltu- 

dum. ©er rtvuic icufd inuü t>ftl)f mic fc&lucfen/ 

proletarius iftc , mifcrö viöu Yiver« dr furfa- 
icum panem clicarc tenetur. Compof. Qlufi 

fdjlucfen/ (Einfcfclucfcn/ J£)in«in 4>inunlxr»^)iii' 

nieder A ^ci'lcbliul'cil/ degluurc,devorare,in. 
gurgirarc , ^ tuburciaari notant. 2}er|'(&lutfen 
«urrm mttaph. qvoq^figaat : fimularc, filcrc , tacc- 
rc, vclarc, lilcntiö transmittercu'. colcrarc, pau, 
perferrc. Rillen »crfd)lUffcn / propr. deglurtre 
bolos, metapb. didimulare, fufferre, mufOtarc in- 
juriam. tiikt ißmfrcficrt. 
Gdjlucf er/ Ö«t/ gluto, larcev, mando , phago , po- 
lyphagus, parafitus , aflentator. ßi&liuf erinn/ 
t>u/ foemiua vorax,edax, bibax.bibuia. <2d)Ul< 
dfen melaph. eliam eß pauper , homo tenuif aiqve 
egens, rcrumqvc inops. jJImier <&d)\üd < XI pau- 
pcrtinus.capitc cenfus, perpauper , cujus faccu- 
fui plcnuseft arancarum, d/ü/^ungciUtöCr/ 

Bfurio. (?r iß ein guter £d)lucicr / fj"* "afta- 
bili» cft. Äalbauwnfcfoliicfer / P™p r ' inccftmo- 
r um gluto, fordidoqvc SS" vili eibd viram tuften- 
tans, ut iüi qvi in ftpulchrtt'u ipß dt »ogo canam r*~ 
ptunt , ptr contumtlism in McaJtntiis ftudioH te- 
nuiorii fortunK, qvi in conviclorio publico ac- 
cumbunt , tliks Roitimunuiut / conviftorcs. 
Um AUtrtk pulli Alufarum ßliot apprüint ©infOl' 
fd>lucf Cr/ cryibw caviUatonbtu mtritb <pM rrpontt t 

<Pulfer< ar^fcrbfrepfdfc^lHrfer. 
G<tlurliing/ öie/ & öaa edjlurf cn/ forbiwo , rora- 

UQ,°luliendi±*3mi t cuiit$sudtt : ^uffc^UCfURft/ 



I832 

€in< ^mm^ hinein» ^>inunDer> * ©evftjjlji* 
(i un.u Q3erfd;lu(tung/ qvt^meuph. tß diflimu- 

latioinjunarum, patientia, 9ioJerantia limula- 
" ta. Dictiur etiam @d)l"C|fereö / ßd frtqvtnlwis me- 
ttpbor. expomtur pro egrftjrc dr mdigcntia 
tatcqvc: qvandoq^ etiam faftus (in« rc, fuperet- 
lium , typhuB, contumaciam arrogant de fc per- 
fvalio.a ' 
«Se^IucfOaft / iSetyurf frftf / *lj &adv. forbilii ,de- 

vorans, Hcgluticni, tngtirgitans fefe, tuburci- 
nans , & metapb. ineps , pjupet tir.us, cruda c«> 
meden», it» marif pvopnt gulofut , ingluviofui, 

gocturofut. fe(tjlurfid)tcr Brüter / catill«, 

oirculio , hguntor. Un|'rj)lucf()^frig/ qvoddift- 
cultcr forberi vel glutin poteft , ut peracrrl* 

guflui. 1 

©eblucf fen / ^lucbten / ©cf)Iud);cn/ 

propr. plorarc cum ftngulribui, atikt Hngultire. 
Dicitur ettam ^atfd^cn / atq^ fapeconfimjtturcum 
(Sc&luclf 11 / errbtii emm ftrigultibtu "verba qvafide- 
vorantur tfrrmo* interfiettur y ßj angulatur. Com- 
poßfunt: 3lU5|(0lllv'hcn / expu icic rem nodvam 
impaclam fingultu , nngulcuui curare, j unucr- 
fbrt ff^Iucrftfll / fin«ultare, crebro (ingultirc. 
SßeiT4)Iucf f«n »' metaphor. eß muflit arc , devorarc 
injuriaa. 

6d)lucFfcr/dc (Sd)'U(6}er/Dtt/fingultiens, finguJ- 
tans, it. Actus cum linguhu c Jens , pauca Gngul' 
tim loqvcnt. (£fi)llicf ferintl/ Dt«/ famina cjv- 
lans. 

(Bc^Iiicffen/ A ©o^lucbjen/ 04«/ flerui, ploratio 
cum fingultu, ttiam cd)!Hcf>iUin] / & Vrd)lntt. 
(um / öic/ fingultu«. v£rtvvTo mit €r$Iucffen 
l'CDi'H / fingu'tim ioqvi , fingultaaciiun modo 
«oecsaegre inirtcrc, vr/verba clu£Uxi, adhaeti 
rjj ' tuibidc loqvi. 
*3d>llicf |ld>t/ dt 6$ln6))i((f / At;. &advtrb. fingui- 
eient , fingulcan« » it. flcbilcs voces referens , gc- 
mirui dr ejulatus edeni , £fT: fingultim , cum lin- 
gultu, B'ploracibu». 

ScWct)/ ^ ©ct)lcf>e/ 0«/ P /. @ct!ef>n/ 

Ö" @d)lCl)Cn / acacia , acantha. Jpetf» dr 
Jperl)|iff4>kbn i prunui fylveftri». GJaitenfd)k' 

bell/ prunui fy 1 veftrit transplantata , xel horcen- 
fis. ScribiturnonnuOi(<i*(i)\tWfedmale. (3d)fe« 

ben fcon feine ißcinbeere/ prov. Diffcrunt xra 
lupini«. C%n>elfte 6d)lel)H / pruna fyheftria 
in furno exficcata. (r d)Icbtl in freie expoatm- 
t«rpruncola prunula : psunus fylvcftrit au- 

3ki u ii 



1833 



1834 



Um ©t&lcbnbtlfcty & (5fdilJt)Ut'Ö|rh / «liäi fp»- i£d)UlÜ)t/ Ote/p>pp«rrJJ7< animalfrrpent, adrc- 
nut. pcnt»vfi occuitc utpiam latent , {\mttun aufm 

©d)lCld)/ fiftlCid'CIl/ 3cbfcb!ic&/icMd)it< ^««H.^UnWci^/cocctl.afcrpeni. 
(fce /$i|M)l«ti'U/ /«»fr« &Ü)iui$+tl / cortuofo* 51b|4)lvld)tn / lenio gradu abire r filcntiö e«rcdi. 



re, /<n(tpi ilUbt-, claneuhim ingxc/ir. SRac^ 
•0- ufcffyJlÜbflt' pAdetcncunfedortMiro rctipc- 
ie £t fC&kl'd) 11- . a ;v pedem ictcr:. tpol< 
hnfd)k dji'U' abcama* ,im damus. vrinWerb 
f(bb icbvll *lt*> fUckfedll/ poppyfmacc,/™ pop- 
pylmo eqtum nmUerc. VT d)U'ld)t.'n rß 
pc r t :.»üu t ias- dicert » fnbb'aiMin , fuppalpari 
aiicui», i/. q/icfccre^irtimularc. fiLcntiuabqv d 
.91c niete , iura filentium fctcncrc. v3d)\'»d)iii 
feK Üll 3U(!)P/ vulpinarü . 

^tf)Ificf»v*r / Oer / * £(f)[<id)frina/Ote/mas,& 

famnu lufpcmö gradi» acccdcns, mttapbor, 
latent» taritant , dcii tefecns , tränt > clandciti- 
fiUS,Opcrru», infidiator , \*> : tefta , clande ftina, 
operta vi in £rjf<bk(d)er/ fimulatorcalViditli- 
nuis. ^cfcnfdjkidjfr / Apprllant crepitum ven- 

• tri» £iti'«|((}!cid}(r /molJ;pcs , palpo , palpatcn, 
adelaxor«. 

11.040 ©f fä)[(\(t){ I & t»fC ^d)!cid>CVCV) / repta- 
tut. gradusforroicinui, tcftudincus, mollities 
greuus, it. palpano, äduiacio,. blandimcntimv 
bünditia ,<St fimulatio, diflinntiatio, (peciet , fo- 

<a», occulurio cbkicbcrco »pmcbnicii / (j- 

cophaneias (Huerc.fycophaotartj <Sc fycophan- 

tirfätc vBidj auf v^djlckberci) begeben / r*tc 

bras , rencbrasqvarterc , rtcxtones fcqvi. 
€cblfiet)ercn ©UBII fud}Cn / aflcntatnineula gra- 
tiain aueupari. $5o$brtffe V^Cftlcttbmn / odium 
ob&uritm , latent , filent. ^icbc^fd)lcid)UtKl 
amoc furreptiuus. (gr tveu§ b«l VC^ICH £ (Wirf) 
omnes novircaJIium anfradut , femitatqvc düf 
fiules , tf? metaphor. onuiem habet cognitam 
itm» 

Ufte ingredrent , mollucr «Sc gradu ui/pcnfo 
procedens, it. in(idio!Ut>tcclus , cclatut ,c!an- 
deftinus, occultu« , i- : pc.1-.-tcn« im, placide, ta 
cur, tc^r , rnfidiose , affcntatOTic , blande. 

Cd)l id)id)t binöcr rt'itcnt Drein ffnn/ exinddhs 

• fr clanculum aueupart. qvam rem aJiqvit gerat. 
c»r flk n<\ fcbtacbbflft binber mir her coniccutut 

> «ift clancolum mc. vSc5[citfcif0tcr %üä)i l dan- 
dcftinut Tpcculacor , obfervaror occulrut» 



lurtivc ftwcdere. Jpcimlrct)«lll< bflll J^Aut ab* 
rd)'cid)ül / ctftrn clatn cxccdcre. i&ui i>cr 
£d)Ld)f 1 1 d> .".b,cblcid)cn / c pugaa fc criprte, 
fucrtm-iclalM cx prarfiov Scn D;r©"«(irrn) 
v'.b,(i)lv.ii).n ct>uvif:o Tot^auccfe <e. »?tbfii)!i: 
c5eK/0cr/dci'crior,proiug\u. Stbfc))lcid)uNa/ 
OlC/proCugtnm* 
.»Ii. cbici'J" t ti / obreperc , rcprntfe ag*re<li t oecul. 
tunvvenire .0ln|dtfticb«7 Ocr/obrrpcnt. 9b> 
|cblcid)HatV OU/acctMns mo!l(»rrinotrt<)ve at- 
bnni, 21tlfd)lcicb!d>(/ J.^rcf. doIofu$, iofuiiÖ- 
(ui »öÄtitwio. iniidioie. 
^USf(t>lcid)Cli / tlam exite , dcambolaruni ire , fub- 
niovcnc fcfunim , diverncula- qvjercre. (£rt|t 
i1U6i^jd)lid)i'tt / m (Kcuitum fc abdadit, cläm 
cvalit , in fnga tibi prarfidiuin pofuit. ^lll^- 
fcbli'tcbCC / OtfV./ rnddiator. obicüor viatum. 
9iU5ftblcid>imii / Olc / exeurüo , abmo teda. 
iöCf(T>lcicbcn / obArrvarc alujvcm f fubaulcuharc, 
q-vac dKuntur , (erinones aneupari ex inrUii*, 
obfcrvauoni operain dare. (£intnbffcMddKn/ 
obreperc aliqveiti. Ofr^i^b^f ll}Hbc«"d)Ud)«l/ 
mors «um obrepfic. Q)e|d)icl(bcr / 0<t / obre- 
ptam > cuftot danWcflimi» , aueeps verborum. 
^J'djI.'U'hmi.^ Ol« / obTcrvariocj^aggrclIio- oe- 
cul tj, vulgi vbrrplh, tUaoveatw. 

^urd>f(tMci(t>cn / difFugcre r rranfiirc cfanculum, 
perrepere, perreptarc, in fugamTe penetrare. 
vir bat ft^iiu-»j)SÄaaj?^rc^}cfd)!i(ben/ penc- 
travjt fe ex fcdibui fori«. |)iircb|d)lticf)fr/ Oer/ 
pem-prans, penetrant. ©urcb^UicbuilJ / OÜ/ 
decbnaiio^fuga fccrcca. 

v£iitf($h'i$cn./ irrq^ere, infinaare ie , obrepeare. 
Vr id) ilt f inVf ©Uli|t Ci»fcb!eid[)f II / aflcnratiuncu- 

1 litgratum aticujut aucupari , in ammum illabi. 

6icb in?CaM|hnb cinW)ldCi)di/ad masulranim 

obrepert. iSrinfcblfW^f r/ Oer/ in<T nuans (t ', ob- 
reprant. . (SinfcÖlcicÖlini/ OlC/ obreptio, inß- 

niuno, ttlapfus. 

(Enrfd)lcicr)cn/ titmtß poJ2(bfdj!eifbeir/ e?*fere, 
crumpere »effugere, elabi. (fr itf UTl3 ftltfcbll' 
ebefl^ fubduxit fenobit, fubtraxir fc eelerr;mc, 
gradum fenfim rerrödedir. (f tt.'fcbli'icbcr/ Oer/ 
fug>tivu!,.rcrugw» gnt|'djlcifj)uil3/ 0U/ dtffu. 
gi um, cffugium«. 

17 



et 



<tr|d;l«<fecn/ idtmftrt qvod J£>V (11 litten / obrepe- 
ic , J«"ipj *f/rc« f/? inveftigare, in vam devenirc, 
odorari rem, pcncrrarcadalicpid. vi'tnnr^iV 
rflf)t crfd)lii(^;n natentenr conjuiarioncm dc- 

prehendere. (£m< 9£ rinung erfdjfcidjcn / opi- 

ntonem allcq»i , pci fcrctl.ci e. fffcfrld 1 
d)CI!/ feras captare. (Erfd)!ci(fo<r/t>*r/ mdaga- 
tor, venaror. (£'i |'d)!:icf) 'i'inn > Die/ indagacrix, 
venatnx. €rftf;lci(t)UIl9/Di«/indag«io, inre- 
frigatio, perfpicicntu.artificiofa conjeihlra. 

rpere, prorepere r adrepere. 



1836 



pro 



fc 



SDatf 'JllfeT fcHctcfrt D.lhcr / obreptt fenecVu». 
-5>ial»cr ctnrin lKr}'d)lci<fccn / confefta« al.qvcm 
chrm. Jf»crf(^icid>ung r Di«/ acceftu» fubicus 
Jfria\XT\)<xfÜ)[<ill)\im / DtC/ rekjVef* infidmf.i, 
obferratio firaudulenra. .^tnDcrbcrfchfci^Cr 
©er/ feftaror abdirus. jF)cro bfd)l f i d; 1* n ' frnfini 

defeende rc. J^rrnnDf r & ÜtxiföafMttytnj 
•[iirm. JfrtranGidflätyn/ & .6crf»irf(ft!cicfjcrt/ fo 

r ai fc pronptre. 
Jj)inftblf teilen • clabi, ev^ivrfc^rr, obiir, procurrere. 
J5»iuf(t>Ui4)»:H.laßfn/ conuivere, inHolgcrCrfofu 
te ac neghgemer habere. (£e? finö DiTO 5<igf 
bingcfHjlidjclt / trej die» abicrunr. Jßjnfthjci- 
d)Um] f Die/ connifentia , indulgentia, faciliras 
•pin»ibfcf?Icicbcn/ deorfum prorepere» j£)inauf 
fäflc\<t)tn/ funumgrcflümmolrn.acditern effc. 
.Öiiiau^fchlcichni t pederenrim exite £inun< 
Dcrf<f>!ficbf P/ decUvem efle. 

• * SndiTRp^If !Ct7f I! / uoa fcnflm progrc^i, co- 
micari obarnbuiamrs , ä tatcre, vtl ad latus fen- 
fim inccdcrc. ÜKifcitianDcr in$ 23irtel)rtu$ 
f(folcict)Cn/<omiccm feadjungere alicui ad raber- 
nam meritoriam. WJit * 3^ebcnfcbUicf)fr/ DCt/ 
comrs icinettt molhoris, i>ä ambnlaciuncnlae. 
Miit\'ä)\iib l Der / comicatuf , auedratiot SDilt' 
fd^cichung/ Die/ idm* $Jccbcnfd)lrichung/ Die/ 
confeaauo. Sfrbcnfölcit&cT / Der/ con/etta- 

tor. 

2Rat^fd)lcid)Cn/ fcori eunres furtim , teftigia ali- 
cuju» placide pcrlccjvi. (i uif m flücVrüffJf n naef)' 
fd)Iciei)cn/ curioje aliqvem obi'ervirarre , in fpe- 
eulii eile. ?ftad)f(j}lcid)i'r < Öf r / aifnotaror, ob- 
ferrationr clandcu;n;e operam dans. ^ll<ä)> 

fd^Incbcrinit / Die/ conftflarrix. (£&rciirtaclj 
fc!)leic!)Cr / rencaror pudicuiac y vuigi atUnta 

S^tücnbiufcblficf)fn/ aberrare vii, deviare r exorbi- 
rarc , diterneula qvjercre, fipinvenixe. SJfrbcn 
Oer Oc&ttlC bilifcblc ichcii / dedmare kholam. • 



9^cbflll)infchf«cJ)mig/ MC / abcrraiio, declinatio 
a jufto tr.imitc. 

Ubcrfcbrr icJ)cn/ ? x>©.y bf fd?Ictd;<ri/ örcrfdjfrf# 
djftt / obruercc5 opprimere aliqvem inopinatc, 
incurßoncmarqve iinpetum per infidiasfacere, 
derepenre irruiupere , fe/mcirefare. UbfTfcbici» 
Cbnng/ Pte/irruptio , tr>»afio, impreffio. Ubtri 
f:b'xk1)( r/ ?<r/ üKuiTor, intsfor. 
Untcrfc^lrfcbcrr/dccrpere, perdolirm atqre iniidia» 
alicui iraponcre, fraude ac dolo oggredi , ali- 
qvem in fraudem deducere. UllDcrfcbld'cljcr/ 
Dcr/circunifcnpror. fraudatorJalTax. Ull&iT< 
fd)lci(I)iinti / CK/CircuraYcnriOjfallacia.fu^la, 
n- n 1. . tranfenna. 
SaföiCieÖCH / dilabi. fenfim abire, fu6duccrc fc 
dam,* id. q vodh\\\W)\uä)t II / disperire , defi««. 
r«. jDif3^iCn»tT({t)lci(&Cir/ tempora labunrur, 
IDirD |tr^ fü^M Mlfd)lci*cn/ in oblivionen» 
djuturnitatcadducctur, memoria hujut^ciabo- 
lefcer. (^»v^cr ücrfdHcitbt fic(v aqta (cn- 
fimdiffluitr dilabitur. g3ci|ctlcidjling/ D«i/ 
abitioi 

Uro«/iw^m r mifd)!tic|)<n/ fagati» circumirc.per- 
errarc, peragrarc , pervadere loca. gerinn ■. 

fd)lfict)ung / x>Uf tagatio. JMmfmMbtti 

Dcr/cirov 

Ö 1 Vtftfc1)lclcl7ei1/ de medio rc^cdcic, de circulo 
fc fubduecre , disctßonem facerc. 
Werter ßvtfioitfö[t\<t)Ctt/ longius diicedere pau!- 
latim , ex Foco femorcre , in uirima loca fe con- 
jicere. 5ortfd)I<icf)Una / Ote / migratio , abscei- 

rcpcntinadiS' 

3u fa iniuiiirdilcicfjcn / dam cofre , clandcitina con - 
venricula habere, i/,fociumeV comirem iiineris 
•vtl deambulationii euer 6«f filtÖ illfammcil 
tVcgg(fd;lutcn/ ucriqvc in fugam (c peneuate- 
runXp . 

ÖT©Ct?^^WI / f/J p«/fW lubrictu , tinca 1 nomine r 
etiam tencha , fr merula paluftris. ^d)fci()cn 
mtrpen lupl gcftiljcf IWrDctl / tincae fale probe dc- 
fricandat funr, 

,uccr. 

5-ixT>».©chlfHfe/ WC/* ecftltKf/ ttt /fed tunc 
/Jgm/iid/ caulem brafficx non capitata;, fed qvai 
ex mens foliis conftat. Sßfinfd^lt'iicbf / urrei 
vinani. 5Bicrfcf>Ui uct> / cuieui cercrifiarius. 

3lii«m £>at 



2)^^ 20(5/1^0« §jmnDam(2d)lniid)e/ W«» 

un.it lut conti t 1. e. cap.icif ouU.botmna , ovinob'h 
mttapb. ttiam vocanlur : fcßdli' dr ^iCl -, (T)!v UC&C. 
Hinc dn»oflcr£d)KlUCb/ cbriofu*,benepotuf, 
viao i;rjv;s , madcns , fn- madidui vinö , .v :i .1 
dulfa »<tc .'.inpi.iu. .V.-^ ß;djl»tud) ettam notat' 
cqvorum de afinorum genitale , fivt j> Ariern cur- j 
porw ad proereandum dtßmatam. (?itl öltcr 
<£d)lrtlld)/ ucer yccus, putriduii piccacii» con- 
fueus. 

(*d)lnud)ief)i7dr i?d)lau<&&aft/4^/- &adv.inmo- 

dum utrii w/ culti faftus. f/«r düun ptrtitttt 
Aimin. v' d)'ai i:i / fnä / uicrculiu , utriculus, 
' Äff, e$lrtU$tr/ /TW 04?U»4?H:3fiCt / 0«/ 
urrariut. 

^>d)f(Üft7&ft IpUtr. car. Iimus,p ituita -.ittdrm 

vUeturfJfeag.eim/vt öctylerfcn/ a gseftn : tft 
mim matt) ia tenax Itnta ,utß*r glutinU. Indt 
iiil'Ci' c:(!)lcu)t ' huraor, vel phlegma peftus ob- 
fideni , fpifium , 4r leneum. (g d)J x et <r &\-:m\ 
acu r.i p 1 c ui t;e fl n x i o. Iii < l |( lim lli\Tv£ d;!i; Ml 
deftillario putris, de faccida. 2Jr$Cltn) / bic 
Gd)Idut |iebei / medicamentum phlegmago- 
giini. t cblnni in. übt ri 5 c!;!:iiD piraitafacii.ut 
fpirarnenta faucium ftruiuiumfoncnr. vr d)!nin 
ttiam qvodvis fedimen tum craffum dicitur. 

(?(J)ldmfn/()ff4)!C!inff /oblimarc.limum facere, 
Dituitam movere. 9J?tfd) Mlb $l!f fer fd)!dmm/ 
lacdr burrrumpituiram moventdt cretme. £\v; 
SMcr fdjleinWf/ccrcirilta fccibti« abtmdat. (?d)ld 
ntf n/eliam aHivefumitur , ut ©efuTIIiefdjlc imfll/ 
pargarc vifeera animalium a fordibus. 3urVf i" 
KbltTlinCR / fpumare faccharum. Ccmy^f. funt : 

wbjdjleimcn / de augfoldmcn / u. cnttc&lnmrtu 

limurh txrrabcre, dc/pumare, dcfccaTC. QJc> 
fdjldnifn / de Q?rfd Idtncn / pituitä redundare. 
Dicitur ttiam ©urcbfc&Idnicn. i$ Diircft- 
fd)l C im f ( / turbiduro , pituitofam cd. SScrfd? In- 
nu n ; featcre muco degravedine» alias juddjlti' 

mm. 

Ccfoldmcr/ &«r/ dr ee&ldimrinn/ tic/mas, dt 

f cum na pituitt redundantes 1 gravedine proflu- 
entes , phlegmaticus , de phlegmauca. 

r*d)ldmun<i/ Die /dt t>ae 6d)ldmcn/ id,eßfvod 

öcbleim / &qvidrm redundantia pituitae, po- 
ttjimum atitem protpfa generacione phlcgmatis, 
dt excirattone pituitae pemtur , dkiturq^ ü>*c. 
rheumatifmuf. 5lU^fcIjlciniung / purgacio,<x- 
uiüio huonorura ooxiorum. S5cfo)ldraun3/ 



• immundtria valerudiharia ifpurcida vicioforum 

humecum. {8ci'fd)tciUIIII1C(/ obduftio hmö. 

^djlcimicbt/ de^(j)ldnibaft/ Adj.^adv. iimofat, 

pituitoius, phlc^matuus, gravedinofus, it. fecu- 
Icntus, fputcus, fordidm. (?d)!fHmid)fC 9* 

aen / rluor oculorum. (5d)ifuiuid)tcT Xraaf/ 

porio fexuieata, S^curbida. Ultjd;(citUI$t / Ü- 

limit, imperturbatus. 

<3d)lci§/ fd)(cißcii/ 3* mit f$ujc/ 

gcfd)Ü^CR/ pf opr, f-p: feindete , findere, fecare, 
cacdcrCi incidcrc , deinde : fcali erc , üulpcrc, : > 
cclare, pirro: rerece, fricatc, & tandrm dcplu- 
mare. ftciVVli f'djlciii'ca - pennai dcplumarc, 
rc , dcccrpcrc plumas. J^oi} fd)ld|;cn / ktndcrc 
ligna. (steine UbUiyai / Taxa difÜndere. Com- 
prf.fimt: 3lbfd)leifcn/ refecarc, fuccidere. 24rv 
icpUiicn/ fuftodere, incidere. CllfiWCnfdjUil"' 
teil dr iScr|'cl)lci|;cn/ diflecarc, cultellofolTCre, 
it. atterere. Dicdur ttiam 3ciTd)lciBCU/ dirHndere. 

SScrfd)U)jcnc /h/f ier|'(|>lt0cn(6iiv^er/ veftesde- 
nivtu ufu eouAimcx. 
cd}lcipcr/ 0«/ f<aor, feiflor. Gd;[cif;f rinn/ bitf 
ftrmina feindens, ij difiindens. $cDrrf(|)((i^> 
tinil/icxminapJumascarpens.dcpl uruans pem- 
na»._ jr>oli|"d)Uipcr/ fxandularim.^xj 
v5d)lcipt / DU/ afTula , khidia , fegruina , fegmenta 
li^norum vOiubuftipni dicata, ut luceanr, pineas 
ued». <rcbK'l^C ttiam txpanüur inivilitittio, 
intertrimentum, ramentum , c# qvalibet tuk ir-.. 
(Schleien t!lfld)f It / diflSnderc ligna in afTula» te- 
nuiuimai. i?infd)Idpcn/aflulacpinaftri. 2)ftrrtJ 
(£d)ldf:cn/ fegmenta andiora. <Sc|>Ict0lctlt/ 
t><)6/ dimin. ipinula. 
te(Wd§ÖIW/ t>IC/ & VA» Scbldjjen / difeidium , (e- 
tho, ftflfio . feiilio, fiflura, puratio. ^Itl^fcblctf« 
funij/ exfeöio. 23crfcf)lctj{un9 tcr ÄUiöcr / 
(rimentorum laceratio , attenuatio * aerritus. 
Scbf rfcbWpiing / ipfe deplumandi aÄus , vulgi 
dtplumatio, carptura plumarum. 
6d)!ci§ic()t/6colviBfrid)f/ dt 6cf)!cit'f)ü ft/ ad,.il 

jtdverb. fciffilis , hiTdis , fcAilis. (JchkijjubrrS 

JP)oIi/ lignum feaile. J^e(|iHnicbr fcb(n|# 

luift/ lignumdiflindi commode non potefh 

@dbli(SCn/ gCfcblltjCt/ incidere , crenare , fer-' 
rare. Reiben KbltBCii / incidere crenas, ineifo- 
tas Tcindere , fecare demiculos. ©ctl Sjauc!) 
f(bli?<n / infecare, fealpro foltere ventrem , cul- 
tc 116 rindere , r atnut fupplkii wi mortis in ImMA 
«ntnUh. ^i\mhUi 2ßaDimc4/ thorax incifua 

"4 



?39 



Sc 



<5c 



1840 



\tq % difciflus. ©efc^ter Warfen/ mala diffifla. 
^ompof.funt : 2lllfd)ltf}cn/ infccarc, ferro fauciarc. 
UU5 ßve 2Jbfd[)litfn/ amputarc , oppurare, prae- 
ccarc. SluffcbU^cn/ refecarc ferramenrö , mu- 
rone viilnerarc. 5'fcbe auffcbligcn / pifeem 
>rofcindere , pifeis ventrem rufpari. £>urcb> 

c^üßen/ Ecrfctjlifccn/ & 3trfcbU^ctt/ fucemdere, 

uffodere cultcllo, lijffindcrc per mcdullam. 
I)li^/&er/p/ür.^c|)li^t/ crena, rima, fiffiira, 
»ator , cu;:u dimin. X3M £cl)lifjlcin/ rimula. §e< 
UTfchliH crena, rr/fiflüracalami, ineifura pen- 
ix , «Mb ^cc-erfraufe. vr cMiij reißen / facere 
irenam. j£ofenfc!)liß / caligarum rima, pacor 
>raccarum. j£>eniD|'(|)liQ/ pator & fifTura indu- 
ii , jh't ineifura mtcrulae. £en ÖC&IilJ IUC1U l> 
f)Cn / ineifuram fibu! is conne&ere. 
i)llRlinq/»te/* <&ä)\\fylV rofio, fcil?io,fis- 
io/feftio. ^luffölifzliug / aperrura & apercio. 
Infc^liBun^ / fauciatio. (finfcblifeHng / incifura. 

Durcb« & 3crfcblii|un<j / rcfcÄio » caefio. 

l>liBid)t / & (jcblifebaff / adj. &ädv. fciffilis.fis- 
iiii > S •' incisc, fuccist, per modum ineifurae, per 
acilem & leverh plagara. T)m<bfÜ)\ifyÜ)t/ & 
crfd)!i^id)r / discifliis , confe&us 1 fucetfus. 

Cf)ICU§/ fd)IiC§C!l/ 3cb feblirf e/ Mi feblirf' 
f(t/ * icbleuKctr / er fdjliejjet/ er fdjlem?/ Wie 
.'blieben/ ic. 3cb fcbloj/ & f$cb febtöpe/ gcfcblof» 

'Clt / claude rc , clauuira rencre , fepirc , it, conji- 
ere, concludcrc,conjccturarc, fenrire, ftatucre, 
irioncs putarc , calculuin revocarc , argumen- 
in.infcrrc, coarguerc. (£ü|$ flU$ Dem illlDern 
blieben/ argumentis uri, aliud cx alio coliigere. 
)ai iobr febiefen / claudere porram. £ic 
Bunbc fcb!eu|i/ vulnus coalefeir. ©ebroibboqen 
blicken/ abfolver« arcum. t£inen &ebe fd)»ef' 

11/ perorarc. Unrecbf fcl)Iie(jen/ alitcr , qvam 
ar eft , judicarc. VTS? 1 f t kid» jufcl)lie|?ei1 / Icvi 
snjeftura pender. Vis fcbliepen itld)t clUr 
:d)Ulf?el/ non omnes cla*e« aperiunt. Q>\4 
^rant f(ft!if&t ficf> / braffica incapiea abic. £)ic 
[pfe ift nrd) (Kfd)loj}fn' rofa ofeirar, corymbum 

ipillatum haber. vSeblic&en/ nev Siirgcrmei' 

.T feun foIL defignarc, deciararc confulcm. 51r 
it fd)liejjcn ' opus abfolrcre, laboribus perfun- 
, finem imponcre. £)cn slßeg !d;lk'Kcn ' in- 
jirum praedudere, icer obftruere. £>ic ^el 
rfinNcfd>lofjcn/ pafeuis interdichim cft. ine 

fanD fdjliejjcn/dufare larus. ®efano,ene fcblief 
l caicnas injicere reis, catenarc fonecs. 



<S (blie§ee/ Oer / promuj condus, difpenfator, pro- 
curacor, carecrarius, janitor carecns , ahkt @|» 

finijnu^cblt^cv. iobrfcblie^er/ *Ms pfotti 

ner/ janitor, of>iarius, claviger. (5cblie|fvi'ii|n7 
OiC/janitrix, it. procuratrixpeni , difpenfacrix, 
fivt gubernarrix rerum domefticarum , cellaria, 

imacor iniqvus. 

£cblie|}ungv We/ö'Daaeebliepen/ dauftrum.fc- 
pra, praefepia, cataraÄa. 6(6licfilin4 Der 9De\fl)i* 
|eir / confcöum prandium. («cbiiefjiing De* 
ibxitfil daufula, conclufio cpiftolae. ^i)\U\ 
Hing De^ geben«/ exodium vitac. (ceblicKunq Dcc 
Arbeit / confummatio opens. Jßeo X ohi fcblicf« 
fcnincieetaDrfoininen/ praeeipiti jam die, ät in 
Tcfpcram indinaro, cum jam porcae dauderen- 
tur, urbem intrarc. ©crodlbejcbliejjuni] / forni- 
catio. 2B»inD!eblicyuHÖ / doftmm intergm- 
num. 

gdfl Ugfo / 6eb!ie§!id) / ©(b!ie§bar/ etyicföaft/ 

ädj.&äJvrTb.cluCilit, aprus ad claudendum , & 
aperiendum , 1.'. ftnalis, racionabilis , confccla« 
nus, £5: ad exrrcmum, noviilimc, poftremö^uu- 
dem. 

©(blojj/ / plur. e<f)!rff er / fera , dnuftrum , KT 
nonmmqväm clavis , ut: ^|jf(jf tüOl OnDer bun* 
Dcrt (Sd>Ir5t?^ril / centum ferc-ferTarurcIavibus, 
«plaft ^(bloj;/ fera plana, tefta, lamtnä munira, 
Mitks ^linD ecblcp. €0?ii|f yfvrSWarrfcbiof / ap- 
pcndula, penfiüs. Älinfeuf'ef)loi / & $fir|d)lojj/ 
fera cum uncino, pefliilo, Jfumanubrio. gali; 
|'d)!o§/ fera-«Jufili», fire incirari pcflüli. ©oppel» 
feftof/ fera gemini laceris. §urfd)liigfcb!o(j' 21n; 
*«5cvlenfeblop/ fera catenaria. 6cblcHmifei» 
nein liegenDen 3uuv ferajaceatii pciluii. ^a'> 
Deff te< / y?fr jßlinDfd)lP^ / rtüm Laconica dir 
citur, 

6cbl0p/ 04«/ p/wr. <g<f)tö§er/anc, fortalirium, 
caftellum ,cattrum , munimenrum , propu«na- 
culum , munmo.oprra ,cujtu Jimin. ^(f)l0§letn/ 
i>as I caftellum minus, propugnacuttim exilc. 
(r(f)lü{i bauen / caftellum cxftruerc, excirare, 
mummenris fepire , operibus cingere. d)!op 
beigem/ caftrum obfidionc cingere, armiscit- 
cumfedere , exercieu fepirc. (§d)l0§ f CUTiii i*n/ 
impecu oppugnare, aHalire, imprdfionem in 

arcem facere. (gtblßB ( innebmf 11/ ßve erobern/ 
expugnare , occuparc. <£d)lvb au^bnngern/ 

arcem famefrangere. ©ö^^dwergiebt jiej)/ 
arx dedic fc hoftibus , Vit^Oti fe commiior. 
6(blOB bffv'r]en/ pracfidium in arcem collocare. 



1841 



Sc. 



64)lo§ WiÄöijeu/ dcfenderc/sa ft^H"». ,>£:(fyü>B 
t)f VlCl§CII / educcte prafidiuai e caffro,, c^rcd*. 
£)ic SRclijccu«^ öci c^Hi'Hrf »«UijrtL ofeuäio- 
nemarcis foltere , rcint'cctädisvcdcrc. v£. J;^ 1 
fei* in Di( ftlft ballen/ in fomnit iaborar< , umoras 
fc&ari. (£r boilft J&(fru%r III AU teil / <og«- 
tationefibi macnificadejn'ngu.vanaffigurario 
lies animo cxiUuic ©CÖlufj »Oll Iftatttr fcfiC 
eaftcllum natura mumtum. ߣE IDOhnct im 
£ / caircltuni Jubiur. £>a j iß elf t(t auf 
ÖiC ©Cötiicr ßcn>i4>m / exercicus per cafteila d"s- 
fipatus elf. «Sd^lüf befeftigen / roborare, fo!i- 
darc , rumare , munirc arcem. fEMtUi/jtflt$> 
trcftlid)C$ @d)lO§ / caftcllum munitüllmum 
JfJ)i>lH'S (3if;lo§' arx j'u ,cxceua ( cdir4 t üjrgcos. 
f&crbrailt/ rofijlef &$l0§/ inecafa« vacua.la 
tfn. (?d)lc«Ü mit einem XaiJH / caftcllum.uir- 
rirum. Uilubcrn»iiiMi(()C5 ©djlof/incKpugiia- 
bik, infuperabilc ♦ bello tutum , invicium mu-' 
nimen. Unnuljeä v2d>ir|; / caflxlluni incr«. 
3lnh'?fd)lp{j/ praetorium > praefecttira ,domus alta 
prxfc&t. $)ci'kjf<fykt§ / caftcllum momanum 
(EI)ri|lcuf(blO§ / arx Chnftianisparcns. (£b«n 
fd)lüp/ am glonat , carte II um honoris. l£rb» 
fd)!og / arx hereditär ia. ScinDi'pfthlOß/ditioni 
hoftis fubjaecns . cafteilum hoftile. ^ctier& 
fchlojj / rota fclopctana. Sed gctlf r|"d)rP^ 
rß caftcllum pyrotechnicum »pyrami« igniarias 
itruQurx. §ren|"cf)lo§/ -A r * i'bcra. §rei)bcit< 
Sucflucbl' &iftrt/c|'d)lojj / afyliun gentium ,tute- 
larc. Srici l cnffd>l0^/arxbeata,pacis4t fecuii- 
cacis refugmm. \] 1 palatiura Prin- 
eipit. (^.U'UTi'ch'.O'j peri ff ylium horten t"c. C?k' 
rachf mi£fchlc<& / memoria domicilium. Orfltj« 
fd)ll)(j/ arx Iimitanea. J(?aubtfd)lojj /arx pnn- 
cipa!is,ampli(Üma, omncsaliusarccsdr laxitue 
& dignitate&muatüonibusi'uperans. . Jpcrvcn« 
|d)lOB / «djficium magntücum , dorn us angufta. 
JfMinmfl^t'd)li^ arx (rcllifcracttli. \\\\\ t}| railt 1: 
fdjlop / decu» virgiauatit» horrus clautus virgi- 
oalii. jrdni9sfa)lp§ / redet Regia, gnmpcir 
fd>(cf / arx humilit , inralida, nudara. \v.\i 
f^lcü / arx Fcila , fuperba , ameena. SÄccr fi *' 
<Ci\(d)le§ caircllum mantiruum. Barrett' 
(cbltMlil / fubftruäiones infan*. iXflllbfchloji/ 
, fpoliarium, arx prac Jatoria , latronum caftcl- 
4um. Sd)illlfdj!l>6 / propr. arx confpicua , fr.i 
itä diu poffunt amplin'm.T thearrorum dt amphi. 
cheatrorum molcs , ^qviJent theatrum . 0 c h .1 ! . 
U'f» ly ampbitbcatrum , gcrunbet 'c 'S) ip. 



1842 



vf c^i'4)!c(j/ Capuoüurn. iSinnciifdjlp^ »Sf D 
|[.»i. k c\ ! ,; racionisiaÄigiurn, inteucatU fc- 
. des. <&jnimq|*C^lD5/ arx atftjva : aßi«tCV|'d)l»p/ 
«Jfrm hybtrna. ^UflCBlH*d;(p§/ paianum v»rtu- 
ti$. föt§<rfl3)\6BCr t Poet.junt : navesmilicares. 
(St^ffi^lOif/ caftellum urbis. aütiffiinrtffJblfff/ 
fudes dotalü , arx dotahtia. Q^olt'cufc^to^ 
xthra. ^unta'fifjlL^ / »dificaiio immenfa, 
fjTfturenda. ^aui'lc^lüjj; arx lmgioia. 
bcv/d;lp§/ arx magica , rigurata , imagtaaria, L r. 

ium\bloü. 

>3d;lpSCV/ Dcr/clauftraiiui, faber ferariu«, clau- 
ftra ac feras fabi itans. OcblPjkrinn/ OicT/ Ccn- 
rii uxor. ©CS € d>Ii$ptTÖ ^crfftaif / officina 
clauftraria. vcd)ttf IJCItf SBcrfiCilä/ in/lrurocnta 
icraria. Jfir* -siab'jei 

2)CbiUfj/ Ocr/p/. ®Cf;lMf1C/ pr*p».r/! claufura, 
/nc avlps claudendi. Fttqvtntiw auttm argu> 
flientum 1 ranonem , conicqvcntiam , conrti- 
cutum, dccrcturrii cj coufc£rai mm »etat. <£in : rt 
vr cli!:i : : f»1pt'll/ decerucre, in aaimum indiKcrc. 
i^ü habe ich C»cn £<fcluü aemadjx / b4rht&: 3<A) 
bin Ijurn» txfolvtict/ hoc mihi condituuira 
eft , fic dclibcratura eft mihi. <SfbiuB madjen/ 
dcHnire.^etcrminarc, (tarucre. ^0 u i'ü mit ben 
£cb!u5cnuic&rfiH$/ fententiadivifa cft.fepara> 
eim decreveruar. Qcn vr d;liiH an^rn/ fenten- 
cii defiftere. wollte / ^^ IWireft aiiixvi 
Kzü)Uv;x-> ■xmcüv. . vcllem aon conOituiifci. 
Die v5acbc beruhet auf Dem i3chlu£e / caufa co- 
lophoncm addcodamdctidcrat. & JÜianbflt Den 
rcdjluS'lt'br gelobet/ magno ailcnui eclebrata eft 
(entearia* 

ClU!l^f(blU§ / judicil inferioxis placitum , ctev ifum 
rrarfedt vtl Qvaeitons. *2lliafl five ^llfctUB' 
coniiltum ex arena. Clrocüidv ar, / recjvics ä 
laboribut , perfunAio operis. ^>.lU|d)IllK ' co- 
ronidis impoittio. Q^lurfdjll)^ / feotenua ca* 
pitalis -» crucneum conlilium. (il)ri|tenfd)(uj;/ 
fententia ChriAianö hominc digua. v£hrcil= 
fiw iugenbfcblu§ / dcOinatio glonofa, honcftis- 
ilmum mentu propofitum. (£t ;cilfd)lug / Jxve 
i'lblif.Wii;? / contumacia , pertinacu. (£ nD; 
fd)lll|/ Cenccntia dcHnitiva, ultimum elogium. 
^ciuDcs|cJ)Iub / condlium hoftilc. ^reunDcs* 
fchlttfj / autem amica intenrto. grenfeplug / Vo- 
tum liberum. ^ruDctt6|'d)lit§ / paeificatio, in- 
Arumencum pacis. ©cn>olb|'d)lu5 / fornica- 
tio. Ttthc arciuUio. (^tUiä)\(H)\\\ft / conformatio 
confilioium. .öaubtfd;luB/ dectaum prinzi- 
pale, 




(Sc 



1844 



pale , caput conftituti. 3 ifd)!ti|j / pedaria fen 
«cntia. 3ll(|enDf$IlI§ / majorennes. £;Ulf» 
fcf)ill B / contrarius cmtionts-venditionis. 
■bcrfcfclujl /argumentacio pucntii. £anbfd)lu§/ 
dccrccum provincialc. Gumpen« & Marren« 
fcblllß/ inrtirutum vüe, fencentiaftulta, Öffidi- 
cula. €0?ad)t|'(I)!liii ' decrcrum Principis, fan- 
Ct\o , confhtuuo pragmacica. fcuripnid;. acro- 
ama. QMlIUipfcfylU!* / fentcntia fatua , fubita, 
confilium praeapiratum. ^UMufj)li![; / plebts- 
cicum. 3frl!)tf$lU|}/fcnatusconfultum, dclibe- 
ratio , confultatio. dlt6)t$)d)\\l$ / dccifio , de- 
c ifum » confilium jutit * refponfum prüden tum, 
fentcntia informatoria. 9ift>fd)luf?/ periodus. 
5Xci<#$fcfclu§ / reccfliii impcrii. &cibefd)!ujj/ 
fcnccncia correcla, mucatio confilii. ©cf)ici)& 
five njiUf urlidjcr rti$tcrfd)!uj? / arbitrium , lau- 
dum. $l'0|t|'cJ)luä/ Tcntcntia falucaris. Übel» 
& Unfcfyluii/ argumentum informe , vitioium, 
xatio inflrma, conclufiunculafallax. Uri'cfyluj?/ 
fatum, fataliter deftinatum. 93ernunftfd)lll|j 
argumentatio. Zii JbJfd)lili} / vcnfimilitudo, 
Cuftragiura. £3jl)itfcf)lu§/ opimo fallax, pro- 
babilis. 2Biinthljd>lilB/ diverfa, ambulatoria 
fententia. Cßcd)fi"l|'d)lu^ / alternativa. 9Bdn 
fcfoluü /contraüus cmtionii vioi. 2Bcltfcl)lu&/ 
jus gentium. QttiM:tfu^lu§/fyllogifmus. iöuji- 
fccnfdpluji / coagmentum vulnerii. 3»)fi>fcl 
fd)'llj fophifma , dilemma. 

aJ )' &*-iwb- bärbäri: Refolut/ ani- 
mofus , inrrepi Jus , ü. conftitutus,ratus. Uli 
fd)ltij;i3 I ineeps , dubiut , timidus. Hmc £d)lü|" 
f U,fcit / promtitudo , pr»fcntia animi »alacriras, 
animofitas. fcf) :ti •;; i .1 Fe i C / formido.timidi- 
cas,dubitario,flu&uatio, titubantia. Un|'d)luf 
fcIMn d) / aJverb. pcrplcxim , dubitantcr , in- 
cxplorate. 

©djlÜficl/ Oer/ clav is,p/wr. Ote <£d)lüj?cl. Dim'm. 
©d>u'i§dcül/SA3/ noi'M (Sc^liiycldjcn / clavicula. 
(~($lÜßCl/ rtuxm pomtur pro indicio , indice> in« 
dicatura, inOirucione, Ö> inilru&ione, ut : (£r 
h.u ben6d)lujjcl bariu gefunden/ fatit jam edo- 
ftus , benc per i tus , & exerei tarus cft. g d^iu§cl 
tu im p I cch um tß : iußrumentumftrreum , q vi toni 
thndtrum ordingntur , tliks @timniI)4itirtKtt 
teilt. Porta ©djlü&cl / tß potcltaris (i^num, ut: 

©a* flntf ber ©d)iü|jcl/ poteftas clavium. €r 
bat Den ajilbcnen 6&Äcl bcFoinrnrn / camera- 

riui cUvii aurcae defignatus , conftirutus eft. ] 
<5u)lWl U&f Ctjcbctl / potcßaccin faccrc,xuuncrJ 



praeHccre. <Sfj)lut!el ncfymeit'ordine removeie, 
dejicere aliavem. (Ein t^tinD / five plumpen 
(Sdjlfijji'l / tafeicutus clavitmi. 5JnitJfd)luW 
clave« prasfcÄur*. 1> D^n fcO (Ü §tl / granarii. 
Qub'S • five Dict r idtfchlufK I / clavit adultcra , La- 
conica. C r )cI)Cinmn!;icl)lÜ^i / myftenorum vrl 
fecretorum patefaaio. JTj.tubt ßi* tfapifal* 
RWÖStl/ da vis generalif. J^aU8fcl)Iܧcl/ five 
£ür|d)Iu<ji'l / clavit porne domut. J^immeU« 
fd>ElIKCl / eceli : fed ctt.vn pldnU <ß, nomine ver- 
bafculum , & primula verit , alihs Qctolftflcl; 
Humen. X un\l & ©pra*cnffj)lu§cl / clavis ar- 
cium , feiemiarum , lingvarum , huc* jfdl.int 

Äammcr« Äcllcr. Sabeii. 6ta&e» ©tubcnfd^lüf» 

ffl/ K. claves eubiculi, cellas, arcae , civitatis* 
hypocaußi , wl mufei , &c. Ad\. &tdv. ©d()lüf» 
f'licijt / in forma davit , rarum eß. (£$ ficht 
rd)lub'clicJ;t atJo / cla vcm xeferc. 

©cf>leiife/öie/obex 

aqvariui, cootinendaeaue 
transmittendae aqvje causa inventus , Cataracta« 
catarade«. DUituraltks 0(^U9gdttct/ Ö'ÄO«! 
MMn / cabul« dimitloriac, qvbd vel elevat'h iü'u 
Aijua in prteeps dimitutur , vel deprtßis cohibratur, 
eUionomine emilTarium,^chela9 aqvaxi2.(§(fylfU» 
ff H 6ffnetl 1 «nuflaria pandere , apenre. €>d[)leu» 
fcn ill<rmad)en / claudere , obturare. Q.vi SQaff 

fer h .u Die ^djlcuft n jerri^cn / aqvationes na- 
feentes, vel Bu^us erfüll omnes catarac)as re- 
fregeruncac recluterunc. 
?lbfd)Hc§en / folvere, disfolvere. €iiifn ©cfiiit \u 
nctl tlbfd)lic§cn/ caprivum vinculislevare^exca- 
tenis eximere. €r i Ü XOkbtX flbacfc^lc§cn / rc- 
laxata ipd func vineula. SlbfrJjlii'liUlIg / levacio, 
liberatio ex cuftodd. 2ib|"djlifijtT/ hberatore 
vineulis. 

^Itlfd)(tcf eit / catenare , caceni conftringere , com • 
pedes indere,rf. adjungere ,copulare, conne£re- 
rc. (rinen an Letten fdjlic tjcti / catenas alicui uv 
jicerc.» 55r ief anfdjlii'&cn / attexere literas. 2!n> 
ÜMu'Kiüi.r carenatio. Stufdplicßer / li&or. lo- 
ranus. Slnfc^lu^ in frieren / additamenrum, 
adjeftio literarum. 2infc&lup dneö tSüfyt/ ap- 
pendix ÜbrU 

•21uffd)lic§cn/ * Pp^f(ftlic§cn/aperire,patefacere, 
pandere. $ftr auffd)!tC|jcit /referarc torcs. 
55lumc fcbldl^ fid) auf/ flos ofeirac, herba in- 
duit fc in Hörem. Übeltäter liei'uy.ic jen / delia- 
qventes rcdimerc , de carcete eduecre. ifi|ien 
unD v» 1 ,1.,'it einem auiTd)lie§cn / onania armaria 
4c (edsÜM adaperire , & rccludcxc. SXijf fd^lie* Kcr/ 

Sla aa aa «ccju- 



1845 



(Sc 



1846 



t ecludcns , rcfcrans. 5\iit i'd.i uMd)l:c§f r / xni- \ 
gmata folvcns. duffdylicpUHCj/ apcrtio, aper- 
tura , paccfaftio , manifcftatio. 
51usfd)lie§en/ excluderc, excerpere , prohibete, 
AibmoTcre. g{icmanbenan$aefchJi>K<:n/ nemi- 
r.c cxccpto. (ginen oon ter ©tabt ausfcbließen 
macmbus exdudere aliqvem.ab uibe prohibc 
re. SOI« SXal)t CU^fcbliitcn / excunare , fcnatu 
movere. »Hn&ufdjlojicner / exclufus, feclufus. 
2iU6fd)lic1ung / exceptio , remotio , exemtio. 
£>bnc etlUigctl Sltisfcfcluji/ finc ulla exceptione. 

%tW\C$tni propr. id. eßqvod ödjlicficit/ claudcre. 
confepire , dauttrts obferare. £> lg Jfr&Ui be 
fcl)licgcn / «des occludcre. (£ i ;; c n im J£>tUlf< be* 
f.!)!u'i';cn / indufum domo contincre aliqvcm. 
Verum ttUm eß : conftituerc , finirc , ftatuerc. 
SXilfjt befdMicpen / confilium inire, decerncre de 
4ibcranda. ©Ott bat C* fo bcfc^IüHctl / fic fert 
divina * ol ntas. $Kit Seifen bcjwfei fepn/ 
«ingi hoftibus» introcludi immicis. %c|'djlic§/ 

ttt j cuftodia. if s ift unber meinem 5>efef)licti/ 

fub clavibui meis cft. $efd)luj}/ Oer/ Ö» ÖlC 
35efd)lic(?una / conclufio, confummatio , >/. fen- 
tentia , conftitutum , deftinatio. 3>efcbliejier/ 
cuftos, clavi^cr, dauftritimus. 95cf(I)llcb'CVinn/ 
janicrix. 

©cnf^licfen/ id. feie eß qvod 2tnfcbItC0«rt / adderc, 
adjungere, attexerc. (£in fMSfm bCDfc^licpCH/ 
addexe munufculum. (£fi ij't viel bci)4Cfd)lci?<ll 
Uffjbffl / multa coaccefl'erunt , coadjefta (unt. 
5^cnjd)lHP/ appcnduula, auftat ium, adjutamen- 
tum, additio , coau&o. SBcpfehlujj im 
teil inrertum. 

&rau6' /»wjDrobfdjliejjen / argumentari, colligerc 
<x re aliqvä, judicare. £>arail4 fdjlicße id) / ip- 
dc cor.'ic 10 , lufpicor , colligo , hinc divinarc li- 
cet. ä# fonnte ti ob Are« Dieben leiebt fdjlief 
fen / conjeftui ä fädle aflcq vebar q» id loq veren- 
iur . <r ooiel «IS id) Drob fchj ic i;cn Fan / qvan- 

tum auguror conjctlura. 
JDrcta' * €infd)liejjcn / propr. eß includcre, &idem 
0 W&cföUcßcn. 3n ein etoefet emfcblie§tn/ 
■»acerns includcre. Sed noUt rtam'aggrcgarc, 
<ontexere,conne£rere, conjungere, apponcre 
$n dn 2>üiiDn{i9 mit einfeblieüe n / foedere «m 

jun^err, adfeifecre aliqvcm ad convcntioncm 
€r ift mi( in Rieben cinae|cl)lo&en / ad conditio 
ccs pacu aeccilit. CUu* mit ringefdjlujicn / »n 



ciufis ommbus. (£infd)lie{jungy indufio. vrm. 
fdjliffung einer ©tubt/ circumvallatio. 
\£ut(c|)Uef en/ propr. r/? : laxare vineula , folvere cu- 
ftodiam , muitb ttfitätiit* tdmrn fumitur pro confti* 
tuerc, antmum induecre, audere, (latucic. ^<j) 

bin cntfdjli'&cn alle* jutoagen/ deUberatum eft 
mihi at xcunqve experiri. %<3) f an mid) nid^tÄ 
(ntfcblieVen/ incertusrcntentiae.ytiranimi Tum, 
difirahitur in dclibcracione animus. SBir lllilf' 

fenun^ entfe|}Iie§en/ \iwt n?ir iu\ nn\ !!cn, deei- 
dendum , determinandum eil qvtd tadö opus 
Gr. (£nt((f)ltetung/ decretum, animus, fiducia. 
£\i l fd)lif(jid; t / aJj. animofus , promtus, expedi- 
tus, animö prxfcnti , bärbarit: gefohlt / expe- 
ditus. (imfählü/ Set / t-*m (jvod i£nt[&>Ui{i 
funcj. Qü iu|(l)loi;ciil)cit / vttl^b lUfolution/ bo> 
na (pesi animofitas , aJacritas. Uncntfd)lPpcn^ 
In:, animus Aifpenfui ambiguus. fiuftuansi 
cundabundus» dubium mcntis judicium. 

5ortfc|)lie§en//?w gernorift 5lBeiterfd;liepen/propr. 

eß mutarc carccrcs, in alio loco incicre , porrd 
claudere, ultcrius euftodire t jt.i et Um eß: confi- 
lium ex arenä capexe* ^\d) b ;br es fort QC< 
fd)lO§en/ protinusad fufpicandum duftiis l'um, 
Aacim conjcclurä prxfagicbam. 

^ftr ßve 95orfd)IietcU / praedudere, it. pr*fa§ire, 

augurari. 2lu* fielen Urficfoen oorberfcblieBen/ 

ex plurimis fignis , indiciu 8t documentis, animi 
divinatione permoveri. Borbet kblicpuiuv di- 
vinatio, augurium, conjeäura. PJor fcbluß/ t>ctv 
prxjudicium. 93orfd^licÖlifJ}e ©nmbe / argu- 
menta conjrftatoria* 
ÜÄlt» * SRcbcnfcbliepcn/ propr. concatenare, ut hodii 
hqvuntur, rtaius una vincire» colligarc, drtn.ie 
communicatö confiüo dclibrrare , ftatucre. 
Sic Alle Hoves judicii dicuntttr ffllitfcblilRcn -vul^h 
collcgialiter fcntcntiam ferrc , SOiit)"d)ltCRer/ 
Scabinus, collega. c^adcHor judican nura. it< 
fd)lll§/ / A ?Ö?ilf(l)liifuna/ We / unanimit 
fententia , i5 communis. (Sie fdMiefccn CS aQC 
mit cin.inber/ omnes un *> ore confenriunt. 
2Rafbfd)liepcn/ propr. feeuodo locö catenarc , fedu- 
dere, qvodetuanfß '^cf^nber fdjlit^eil/ deinde da- 
vi aemulä vcl Lacomca iores aperirc. £5" obterata 
turtim referare. SR ^[(ftlutung/ t>l«/ furtiva 
apertura aedium. 3^;.d)fd)lieper / direftanus. 
9(rtdi)fcl)lupel/ davisadulterata , c(fic>a , Öfqvat 
verat clavis formam , projedum , five labium 
imicatur. 

SPer 



1847 ®c ®e L 8 4 8 



93ci;d)iici<n/ fopr. fedudere, praxluderc , g^oc- j 
cludcr c, fi vt obl'crarc , dtmde prohibcrc , ncgarc, 
dcncgarc, excludcrc (Einem feine ©un|t KV 
fd)(tC(>(U / cxduderc aliqvcm bcncvolcntiä Öffa- 
vorc fuo. Einern Die Suren dc rfd)liii;cti / pro- 
hibcrc aliqvcm domö, rctto , adieu. Briefe 
»crfd)liej;en / obfignare, figdlarc literas. ?lßenn 
fcic ,H üb weg ift/ vtr fd)li;pr man Den £ call / pro?, 
fcrö fapmnt Phryges , poft bellum fuppetiae. 
S'.T|"d>! ic^UIUI / oeclufio , obftru&io , oppilacio, 
obturacio. 

fent 3^it ^ ttmpta a die Georgii Feßum Ali- 
chaeiii, qvdprata a paßulatione liberafunt. 
Vim|d)ltt Ücit circumdare, comprchcnderc, obvol- 
vere , circumvolvete. (Einen mit Den Ernten 

Ütnfcftlirjjcn/ circumpledti, amplcxari aliqvcm. 

JDer Gimmel ünifchlicjjet alle*/ omnia cingic * 

cocrccc cali complcxus. ©ic (StaDf i|i mit n 

nem Durd)i]t(?f nDcit ©rdbeu umfct)lü§cn / urbem 

perpecua fofla compreheadic. UmfdjliejiUHg/ 
ci«/ dcUmfd)lu(? oet/ ftipatio, complcxus, Co- 
rona, arobiius. UiufiftlCKen/ fepeus, cmttui. 

5ü3icöCTauf|"(()liefcn / rccludcrc, referarc, aperirc. 
Q0icbrraufqrfd)iü§(ne Xüren / adapeu» totes. 
OB ici)crcinfd)licpf n / reponexe, denuö includeie. 
©ieDernuf|d)liej;umj / patefaftio. 5BieDerein< 
fdjlicfjima/ cuftodia itcraca. 

3"rfd)lieüfn/ id. jw^»efcl?It<^<n/* ÄtnfcbWcp 
fcn. ertubc lU(fd)licj;cn / condave obferarc. 
Jbttti iucfcniu'ßcn , claudere atdci. hinein Die 
£\\X 00r Der 9W< lliefdjlieflen I exdndcrc ali- 
qvcm förai. 3Hea.efd)loijener Sftatjen / claufus 
iromachus. JpiltDer jid) iuefdjlicjjen/ oedudere 
sedes pefiüld poft fc. J iu |"d)I it jju n J / actus ope- 
riendi. 

3ufammcnfd)li(^cn/ coalcfccrc, compaginare, co- 
agmentare , it. in medium confulcrc , in confen- 
fum coalcfccrc , communi fenrennä ftaruere. 

Siifnumenföliefuitg / ort/ A 3ufammcnf*Iu^ 
f et/ coagmcntacio.concordia. 
3RMfd)cn< * ©arjNi|chenfd)lie§rn / interdudere, 
undiqvc circumfletti, obfepire, poftiderc clau- 
fum, Üfcompreflum, interclufum habere. 
iiuifdii ii|'d)hcputuj / 3n)ifd)cnfchlu§ / condufum 
provifionalc , vulgo ad intttim. 

(Scfclenr/ ©cbldr/ <3d)lei)cc / wr/ 

flur. ©Ct)lCl)CC / calantica , peplus , pcplum, 
•vidrtut ctir a &6>Uazn / werter ÄbcTejcfcfela* 
g«fi / er »irfof flefötegeri xvirt. eubtilcr/ 



/rug|Drfa)Ul}(r/ nebula linca, ventus tcxtilis. 
äBcipcr|cblet)«r / rica. $raur|cfylc9er / flam- 
meum. Xvflucr» five JJfiKfcftlci><t/ velamentum 
pullum./rtilugubrc. J^oU4nDi|cJ[)Ct @C&lCDCr/ 
munditia. Sttmfcb((D(r / rcdimiculum » tac- 
oia. ^aullc^U'OCt^/ pcplum ad faciem prasec- 
gendam. vr (i) w (ibifd)a' vrchlciuT / linum Svc- 
wknm pcllucidum. örober StpktKf / nebula 
lincagroHa. ©d;Ut}tC iiuffc^cn / pcplum capiti 
aecommodarc. Dänin, rß v£ dj lci)v l lci II 040/ ri- 
cula,plagula. 
6d)lC0Cm/ %C\dt)\mxt I redimirc capillos calypcH, 
calantica caput obvolvere , flammcum fibi apta- 
rc. Compof. 2lnfct>(cT)crn/ %ai\^\mxnt ^ff^Itt); 
crn/fBcr[ci)[ei)tTn/ & siicidjltocrn/ ütm noUat 
qvodfimp'ex OcMeyiTrn / aptare capiti calanh- 
cam , pcplö fc vclai c. SlbfchlcQCrn vtro c5"vEnf# 
fC^lcDCni tß deponere, demere calanticam, exu« 
erc fc pepfo , nudarc de dctcgcrc caput. ®C> 
fcblcücrfe SQciber/ muhercs vdatac , pcplotcOa». 
Uuiffchlcncrt/ capitenudus. 

(Bdjteocmng / ort / * oos er djlcocrn / rß ipfc aAu» 
contegendi , ty obvolvcndi caput pcplo» calan- 
tica , w/ flamm co , ii. funfr 2infd)IcDerung / 2luf# 
fd)lct)(ruug/ 33erf$lei>a-uu9/ &3ucfc^lco(run(|. 

V£lufchlci)iTUlh) / depodtio pepli. 
<Ecf)lcr)erin / *Uts 0d?fcf crfrati / ort / famina ve- 
ftc lugubn induta, pullata , jufta facicns fu- 
ncri. 

er cMwJH-rh.uc .' cv Sdjlewidjt/ *dj. tcxtilis, lin- 
tcus, multitia, flndonem, TcAcm vitrcam,ac 
nebulam lincam referens. 

@ct)licfit / fd)lid)tcn / gefcblicbtet/ 

non fo!üm planarc , planum , 8$ glabrum faeexe» 
voumttiamdnigctc, plague , condliare partes 
notat : ttrtium qvo^ftgnat : palpaxc , mulecre : fiV 
tandem xqvipararc,exaeqYare. ©cn Sßar t fd)Ud)i 
teil / mulecre barbam. «Streit fd)lid)ten / liccm 
dirimetc. ei'iii V&xtt fchlidjtcn / planarc ,afdare 
aflerem. Ciiicn auf Dem ^aef cn fd)!id)ttn / de- 
muleere genas. £)cT Ä i ie>j ift gcfd)lid)trt / bcl- 
lum fopitumeft, fenefcii, conaviefeie, con re- 
ctum cft. & ift fchmrercr / fd)lid;rcn/ att nd)« 
ten/ tedarc litem diflicilius cft , qvam judicarc. 
(f tue er ad)C fcWichtcU/ conciliare pacem inter Ii- 
tigantes , caufam componcre. ©ie JÖare fc!) '.!(')• 
reit / peacre capillo«. Cgine freunDlic&e S"CcDc 
f(l)lid)ttT ben 3i>m/ oratio amica placatiram. 

gurdjt fdjlichtet Die UnocrtraulicJjfeit / infenfot 
21 a aa aa n iotoc 



»849 



1850 



inter fc jungic an 1 mos timor. Compcf, funt : $lb» 

fii)lidj tcn/ dcmuiccrc. Q|n> & 2lufid)licl)tcu/ co> 
mcre , complanarc. $Hui?fu^lid>ten / exseqvare. 
«BcfcMtöVcu / dclinire. (Emen burd) Sufffi ar t cn 
bcfd)i;d;(cn / benevolentiam all cujus allicerc of. 
ficiis. @id) cinfd)lid)tf II f blanditiis alicui ftu- 
dere. SSicöcrfd)lfd)ren/reinukcrc 3crf$li$' 
tCtl / tutbare , & niinis palpare. 

©t&liejjfcr/IKt/ palpator, adulator, in judiciii eß 
arbner, difeeptator , compromiflarius, bonus 
▼ir. ^ncbcn^fd)liO>(cr / concüiator pacis. 
€cbüd)tfrinn / Ml/ aflentatrix, conciliatrix. 
j£>.U|d)li(J)Krinn/ ornatrix, comoeria. (Streit» 
fchjicbfcr/ compofit$r litis, tynfoltibtffl pla- 
caos iram. Sßortf f ! je&tcT / criticus , tavorabi- 
lisverborum imerpres. ©acfofnfd)li(l)tCT/ in- 
ter mm: ms, iAterceflbr , Interventen« * xulgbme- 
diator. £d)lid):cv ttiam eß blandiloqvus »olan- 
didicu», öJ'dcmulccns. 

6d)Hd)t»n(i/ W« / ft &AB ed)tid)fcn/propr. «qta- 
tio, w/» f omplanatio , inWf conciliario, mul- 
cedo, blanditia , blandimentum , tfc.ndiloqvcn- 
tia, conciliacura. ©aAfcbJidjtling/ compofitio 
caufarum. firiebfölicotuno, / pacis conciliatio. 
©finflWfcblidjtling'/ animorum dclinimcntum. 
SlusTd)!id)fun.3/ poütio. eiiifcf>lid)tung/ infi- 
nuario, illapftii. 9Eieberfd)licbtung / «mul- 
cendi artificium. €r bat b«$ tScl)litf>teii mci> 
flcrltd) gelernt / artem adulandi egregie call«. 
et W<4 nid)t/ ml 6d)ltC&CCni|t/ fuppalpandi 
nefcius cd. 

ed)lid)ti*t/edjlid)tbar /* e*lid)tyaft / «i;>S. 

blandus, & blande , aflcntatorius , aflentatone, 
deliniens, Öfconcilians. 

©d)lcdbt / *dj.&*dverb. planus, mollis, »qvus, 
glaber, it. fimplex, tenuis , Ö> vilis. (ErCbU'djt 
unb rcd)t / inooecns & reftus. vf rblcdjfc ©n> 
cj)i:n/ ^appAliert/ res viles & tenues, gerrar, 
«visqvilias, titivillirium, puerilia, nullius pre- 
tü. €l (0 «n fd)lcd)tcr Äerl/ nuho numero, 
infimusac deipicaciifimus, plebis ultimae , arqve 

ignavi animi cft. <£$ gebt mir gar fcblecfcf / in 

egeftaec fumma verfor , res meae funt paupercu- 
1». <?cf)lcd)te$ £erf ontmen / ignobilius , ge- 
uus oßfeurum. ©eMcefiret Aausrabr/ euna 

fuppellex, frivola. ^d)(cd}t^>ar/coma plana. 
Ccjlec^t 95ier/ eerevifia tenuit. €c&lecbfer 
ffiein/ vappa. (5d)lcd)(e SSebe / genus dieendi 
vulgare, oratio incondita, Iangvida, frigida, 



enenris. £)a$ finb fdjlecbtf $0fceil / incondita 
h.xc funt jocularia , intcmpefriva. <£r lebt 
fd)lcd)t / cenui Tiöu utuur. (gebleuter JDinäö/ 

non folum eß defundorie, S^negligenter./r^es^ 
iam omnino, plane, prorfum, prjecise, STfirnpli* 

citer. 

6(bled)Hgfeif/&6d)Iee5tbelf/ tte/ »qvitas, laiti- 

t js planities, polities , S'viliras , tenuiras , exi- 
litas , inopia , egeirai , pauperics. <£d)lcc()tbeir 
be^i8er|lailbe#/inrcllcausimbecilliras.f£d)led)t' 

beit bergauf / lasvitas cutis. vBdjlcdjtbcit eiuel 

^anbe^/ fterilitas agri, regio afpera« montoia 

e^inops. ©djledjtbeit fm Sieben/ infacundia, 

jejuna 85* ftngofa dieendi facultas, fetmonisin- 
fantia. €d)U'ebt'n"i[ im S§en unb Srinrcn / vi. 
dusaridus, tcnuulimuSj canafamclica f pauper- 
rima. 

Sc&leebtlid) / Ceblee^tfam / & eebledjtfamüd)/ 

adf.&adv. aeqvus, planus, larvis , glaber , tenuis, 
vilis , iirnplex * nullius pretii. Dtcitur etum 
^eblcd)tig/ unie £arfc&led}ftq <Pferb/ eq»u« 
feabiofus. €d}lcd){licb <J vo h e ß •* omninö, llm- 
plicitcx,&mifere» tenuiter, pauperrimc. 

@d)(lCf / tlt/fin.pl. lucum, Iimus, fc*,fedi- 
men , ecenum , c-7 cluvies. Vtietur 'venire k 

©d^lamni / * 6d)!ciiunen / notat^ >jv*miibet 

materiam Icnrarrv , refinofam, & tenacem , unde 
vr clh'.rt'n falivare lentorem, lentcfccrc. vf dilw 
(ftmg/Ote/ lentor, lentitia fcqvax, tenacitas, 
Inno: iim , ca-no:um . Sc €d)li(fid)t / ädj.& *dv» 
Iimofus »canofus, luroAit , lutulcnrus , ML Tor* 
dide, fpurce , fade , fqvalide. 

htr. num.tänt. fcorta, rpuma» 

helcyfma. ©iMbfd)lacfen /chryfitis , fpuma auri. 
(5ilberfd)lrttlCU / recremenra argenti , luharey- 

rus. €nfd)lacfcn/fecCT»ris. 95on ^djldde» 

reinigen / yvod etiom verbt Compof. dicitttr 
fcblacfen / ail^gefd)lacfet / defecare , depur^arc 
metalla. Q3ler)l'd)lacf en / fcoriac plumbi. ^ifeUi 
fd)!arieu / ferri. ^eblacf uug / & 3lu$fd)hefuno/ 
Mt/ purgatio metallorum, uulgb exccftto&de- 
fteatio. <Hd)!.1(f id)t/ fcoriis abundans. 
Reblet / ber/ peniculus , ein 35or(hnfct9/ qvt 

tiiavid abßtrpinuu, k &<t)\odin/ qvjjirjfrt ta^ 
dula , $vA jevrias rsdinuu» Belgu dicUur <£cn 
<SUW '/'r, ^b iüorum <SletC/ attritus. 

@d)Iicr/fd)Iieren/ gefetyieret/ s***. 

V9xeß t &mtat: voiaccm ciTc» voracitcr ingur- 

gitarc 



85* 



18)2 



gi rare fc,avod&ali.idiale86dicunt ©C^niCCClt. 

SDct Äcvl fctii über &ic ma§e ferneren / immo- 

<i ciaic de a v i Je yorat , profunda de fordidas gu \x 

«ft. indt eß (Silieret/ * ^ebnferer / De*/ gu- 

sxiia,pha"o, gluco, mandueo, mando , £do, lur- 
co, eibicida. 6(bHerun J/ dt c com iiTti ;u / Die/ 
edacicas, voracira«, ingluvie«,popma. (Scf)IitT 
autem uIqui eß venenofim, bubo: ftteiatim aulem 
exuleeracto fpermatis, moibut peutt . projrvmtu 
7:imir. morbi ballici, mtton. dtciiui &d)U(Ha/ 
q-via ab afotia gignitur. 

g>d)tirpe«/ y©c&lirpferi/ Schilfert/« 
©eblüefen / u. ©cblarfen / proferpere, ta- 

Jipedarc» aegre gradi, rrahere greflum , pedc» 
cum ftrepitu trahcre.ui nimir.folent polyphagi, 
lurconet , cutculionei , adebje mgurütanUi ,ut 
>vix gradum fitwarepoßlnt ;qvin fW»£sd)IÜrfcn/ 
U fit in potu , qvod ©cftlieren / in edaütateeß : no- 
tat enim collurcari, lurcari, forbillarc. Comoof. 
funt: »1b &'2itl5fcf)lurfcn/ prolabi, vuhtlubrU 

UOrt pttibut. S&ffd)l»rfcn / verfari in lubrico. 

5ln*/iv* ©al)trfd)lurfcn/ fedatd nifu accedere, 

fcnfim progreüi. gortfdjlürfcn / craaim rc- 

ptare. 

«Scrjlirpcr / edjluvfcr / & edjirfer /.Der /atta, ca- 

lipcdans,fcgniüiincedeni. ^Ü)\ixftt/ ttiamrß 
lurco, pitiflant. ^cljlivpci'itin , MC / feemina 
calipedans , de £c&lürfcriun 1 multibiba . mero- 
biba ■ compocacrix. 2lUi?fc[)lÜrfcr / lapfans. 
«ürtftfelnrftr/ ve{ri|ia trahcni. 
Ccblirpiini} / * ©cblürfun.i/ Die / «f. Da« (?d)iir. 
peil / dr^C&lili'fcn/forbitiocum fonitu , -"/actus 

f»itiflandi , it. gradus plumbeus, teftudmeus ,ac 
enrus, tatdita« in greflu. 21 116 \ .l)\u 1 1 U ng I pro- 

&aJv. ingluviofus, lurcofus , gulofus , it. lubri- 
cus, mobilis, parum confiftens , lente, mol- 
lttcr , fenfim , pedetemim , lubrice. 

©cbl.mm/fct)limmcr/fct)limmcfl<r/ 

ad), tortui , obliqYUJ , curvul. Kefertur etiam ad 
tnimum,rß&: improbui, iniqvus, perferfus, 
malus» finiftcr, pravu«, tecer. Adv. obliqve, 
tortc,8> pervertc, prave, improbc. ^ <£d)!(ni< 

mtiugcnylimioculi. e^limnier&ucfen/dor- 
rum incurfum. ecblimme 23abren / mal« 
meiccs. 6(&Ummcr «50§C/ cxagitario,vcxa- 
cio illiberal «.tfimproba. fl«f Dicfcf)lim< 

W< ^cjtt lC3?tl / depuraxi corruptda , dcflcttcic 



dcflcAcre de virtucis curriculo. £ ic (r a cl> c flc> 
b<t fehl uimi / rci ad iniq va inclinatur. *©c})liiii* 
tner Kerl/ homo leviflimus, vcntoHiGraui , (pnu 
ci(Hmae vre ac drformatiflimai. 
®(rjlimmfn/gffd)!immcf/ inufttatum; fed Pottum* 
Cognition battt tß> prtfntim in Compof. ut : 51f|i 
f(I)l!mmcn/ fcducerc, corrumnere, faeuharem dt 
rnareriam kqviti» dare. S&cfdhltnimCQ /cor- 
ruptelarum illcccbrij irretirc. P iT f^l fa lWIt/ 
ad facinusf1c£lcrc. 

©djiimmbeit / * ©djlimmigfcit/ DCe / propr. cur- 

viras , flexura , anfra&us : ufttdttas autem maliria» 
ncqricia , improbitas, viciofitaa* maligniras» 
i:. aftutia, callidiras, verfutia, vafritics. (Boitin* 
beit tot$ ^Hchui I oculi rftorci , i ; k a . ut/ 
cempons injuria. 

(3(()(immcrn / dr 23crfcf)l immern / detcriorem fa. 

cere , corrumpere , depravare , labefaftare , a rc- 
fta rationc derorqvcrc. Serfcblimincrt lücr^t'H/ 
pravitate infici , ad neqvitiam adduci , malii 
monbus imbui. gr vni cli ! im mc ir feine .utw 

caufam omnem evertit fuam. 

^d;iimmerund / dt SScrft^üinmcrung /t>f« /depra- 

vatio, corruptela» coxruptio. S3crfd)li»unc» 
! 6er ^ranFbeif / incrementum, augmen- 
cum morbi. SOerfdjIiuimening txr vlUuuDcit/ 

* indammario vulncrii. 

crtjjlininicrer/drajci'fcblimraerer/D«/ corruptor, 

matefa£tor , adulter ator , (cdultor • rycophanca« 

fBerfcblimmerinn / Mcy corruptrix. 

^C^lCttl/ D«C/ compernis , qvak* funt hominoi 
gtnubtu plut jußö conjunQü , OftlCn t>U RHU Ulli 
tvartff geben/ alias valgi. 

@cl)Hnb/ fd)Iinl)cn/ flefct)lunbcn/pr. 

qvo tarnen multb freqventiits dicitut ^5cf)(ill^ / 

(Clingen/ %wmw*ttMw%ä> f*i»ni 

(JC / gefcoinmien / glucire , dcglutirc, forbere. 
/'::'. 0d?lt!(tt*n / eß enim 'ejutdem fi nißutwr.n. 

S^anFan niefor juqleich, fingen unD fcf>(iuqcn / ne- 
mo poteft Hmul flarc dt forbere. er t \\\ nifbt 
fd)lill<)en/ anginalaborar, fpiramenta faucium 
ei libera non funt. äßer fcblfngen fyiü / mu§ 
ci'fl Fatiea/ injelriboli denubus molcndi Arne» 
non tuburcinando glariendi. 
©cblinöer/ Der/ dt ^cpünoerinn / W< / mas, $jf fec* 
mina glucicm, forben«* voran«, ingurgitans, 
bolos haur.cns. i£u\ gCl^tflCr CdjlllljJCl' gluco» 
phago, lurco. 



i8ft (Sc <Sc 1854 



gdjlirutunayöie/ &rdÄ(£d)Uitgcn/i*orbirio,glu- j 
ticndi actus & facultas, öd* <S(hJiniieit WC» 

gebet ihm / roic einem crtropelten ^3i>gcl / glutit 

voccm velut (trangulatus corvus. 
(5d)lung/&6chlunb/t>er/p/ur.c4r. gula, guttor, 
iauccs, bj vorago , dicüur etiam frumcn , larynx, 

# afophagu». ift ihm in unrechten (Bc&lunD/ 
yiw jfilcfiMnmcn/ gutcur deviikibd et exafpe- 
racur , cibus deerravic in alienum tramicem. 
SKccre^fcWuitb/ abyflus raaris. <£eefchlunb/ vor- 
ccx 1 vorago , Scylla, Charybdis , qvalü rßyortex 
ad Norvegiam , apptüaim tTorOfctoiimD / nautif 
STJoUGfc/ Saiptoribtu: Umbilicusmaris, fpiri- 
cus mundi , narcsqvc Occani. Uwe eß adjefl. 
(£d)luoMiJ/ gulofus in propriA fignißcaiiene , dc- 
glubcns. ©renfchlunbicht/ trifaux. 

©cblinqeW 0 ©cblüttcjel / «fifc @5d)fuff/ 

&©Cbl6ffCl / Oer / propr. catillo, patina- 
r ms , b"< q vi eibi plurimi cft. Freqventim ta- 
rnen exponitur : homo Tccort . inen , male- 
feriatus , margires, homo nauci vj murcidus. 
Inde (^(blingdn / pigrum , fomnolentum, igna- 
tum e(Te. (gchlintU'ICD / W*/ mertia, pigruia, 
tufticuaj. £t(5d)|ingeHAt/^;.iners,agre(ris, 
ineuhus, lentui. Compof. 3lusfd)ling?ltt / encn> 
dari. 'Sivfchlingfln/ langvefecre, torpere. . 
(gcfrlunDetl / id. eß qvod ett?ItnOeii/ & &d)\in* 
gen / deglutirc. vre ttiü »rDcr mutzen noch 
f d)!KUt>cn / naufca prciTus Tum , faftidiö ctboium 
lang«c(co. 

9iu||cf)!ingcit / «xforbere , exhaurire, evacuare , ex- 
inanirc forando, potandove integrum devora- 
re. 2Uif fehjinger / Oer / heluo , vorax , gurges, 
homo profund* gulx. ^uffchjinqcrinn/ Ol'«/ 
faemina prodiga, temulenra. SJllfTdjlÜigung/ 
Oic/cdaciras. 

Cin» * .öiiieinfchjingen / Utm qvoJHufföltnQtn/ 
rß.}. depellere S^qvafi detrudere eibum in ven- 
crem • vefei avidiue , omnia edulia conlkerc, 
commanducare. (EinjchlinaetvOet / mandueo, 
homo ingluviofus. <iin|'cl)ltiujiiti^ / Die / in- 
gluvies. 

J^immDcrfdjliwicn/ //Vr£tnabfeblinqen / prorßu id. 

eß cum prdeedenti , $5" prtterea vencrem onerare, 

lagina« fe. 3 d) Fan cö nicht hinunfccrfchlingen/ 
detrudere in ßomachum ncqveo. 
50ct fd)Mn(jen/ propr.ntn minus cum fuperioribtu con- 
venit,eflq\ pc 1 for he rc, obforbere, deglutirc , ut : 

£)cn £«iiicn pcrfchlt iigcn / hamtuu vorarc ,prov. 



i. e. fibi ipß peßem affer re , pemiciei ftbi ejpr. SeJ 
S3frfd)ltll9cn / mttaphor. funütur pro : perdere, 
disperdere , enecare , confringere , cladem affer- 

re. 23om SDtcctc Verfehlungen roeruttt / mergi & 

obrui undis raaris , demergi , fubmergi flulh- 
bus. etnbt i(l »om £ri«bf bc « Dcrfchlunijcn/ 
urbs terrae motu abforpra eil. ISiTfc^itn^cr/ 
&«/gumia, polyphagu«. Scrfo^liniKr fluicl 
(Erbteile / Charybdis patrimonii. 23ci|C^lm* 
Qüng / Ott / prodigentia , voracitas , c vetfio , dc- 
populatio , pernicics. 

2BicDcrfd}lin({cn / & SBicbcrcinfchUnfjcn / itemm 

deglutire , reforbere , rurfus ingurgitarc Ic. ©et 

Jg>unt> fchlingct tricöcr (in/ naß ex (jefpieben bat/ 

caniireditad vomitum QBicDrrcinfc^lzngung/ 
OtC/forbitio reguitata, frcqvcns ,yrcpctua. 

©d)lmg/ fd)Ün^Cn/ ^* fd)Iana/* f*tunq/ 
ichfchlünge/gcfchlun^jcn/ neuere , plcftcre, Ii. 
gare , jüngere , aptarc , applicare , pangere. 
torqvere, flc&ere, porngcrCjö'contraherc , sc 
turbare, permifecre. ©IC Schlangen |ch(tng(n 
ficb im Clv.Mi.U' ' Tcrpentes tortuods rlcxibus rc- 
punt, tortumultiplicabili oiwlabuntur. ^icimt 
jd)litlflcn / carmina condci«. , funderc. Compof. 
funt : Olbfchliltacn / foltere , dufoNerc , rcrigcrc 
^lltfd^lillgcn / affigere » alligare , anncc>crc , con- 
ncäere. ^cliltbeanfc^lin^cn/ lenuer dchgarc 
©uro*) 8icbC nilgcfchlunöen/ yadatuiamore >m- 
Ausqrc. Clii'i'djlni.u - ». äc ^lü^tcf)ling(R/ UL <)xod 
TSb&hn&n I evolvere> explicarc, cxrricarc, 
expedire. S3ef(hlilig(n/vincium attincre ,con* 

ftringere a'uqvcm. ^ie haben ibn bcfchlunflcn/ 

comprehenderunt .uq vc in vineula conjcccrunc 
cum. &ur(hf$Una,en/ intricare,implicare,ir- 
retire. Qun^einanberacfchliingen/ pcrolcxus, 

permi(tus , intricatus , turbarus. (£iti|d)lfnqcii/ 
comprchendcrc , circuroplicare, qvod etiam eß 
J^crtimfchlingen/ irretkre , illaqveare. (Sntfchlni. 
gen/ idem qvod StUBfc^lirtCjen / explicare , extn- 
care, divcllere , nodum tollere , ex tineulit la- 
xare. gertfchliitgcti/ * Üßcitcrfd)lingen/ rrans- 
ferre , transponcre nodos. So^fcblingen eß fcnU 
fc^Knciert / libcrare. Uber fchimqcn / obliave * 
deculTatim nere n! neuere. Im Sein fibCT* 
fchlillgett/ pedes dccuflatim Hnuofisqvc flexibuj 
difponere. ^^rfc^lill^etl/ difturbare , conturbav 
r c 3uefeJ)lim3(n / contrahere nedendo. 
(cc^linger/ Oer/ Ar iSch linder inn/ Die / mas , £$To> 
mina ncücns ac plcc^coi« uivolycni, compli- 

can% 



c am, implicans , affige ns, coagmen tan?. ^ tio 
f ctifdHittijcr / nodos aftringens, JfnPfenauf 
fdjlinjer/ Tineula folreni. €lUfc&lini}cr / Übe 
rator. 

£ d) liniJC/ We/ pl. (^e&Iincjen/ nodu« , nexus, it. fun 
da , obliqvusorbicului. flße£fd)lingen/ mi 
culaeretis. 3dgerfd)Iingc/ccndicula. Unauf 
Iocl:cbf (rcfylingc/ inexplicabile vinculum , no 
dus in fernetipfum implicatus nexusqvc Celans 
(f tunn eine 6 cfrlimje legen/ infidias alicui facere 
moliri,machinari , dolum parare , tenderecas 
fei. ©c&lingenmacjKuv nodos neuere. <?d)lin 
ae mit einem .Knrpf. caudatus globului. Slrm 
f<f>!ingc/ mitella. £lippclfd)linge/ orbiculi du 
plicari. g^cl in Oer <9 cj?(inge fingen / avcsla- 
qved irrerire. 

»3e6liii£iunq/ Die/* Da» ^(Olingen/ captio, nexus, 
ligamcntum. £>ffc{)lin \uiu\ l tinäura . vin 
ßus. (f itifcWiniinnij / implicatio , inrolutio 

enodario, evolutio, 
expeditio, diflblurio. jüur(&fd>!tailling / per- 
plexiias, implicatio no.torum. SBcrfct>i!ll<11ing/ 
confuiionodorum, alius ex alio nexus. 3« 
fd)lingung/aftriftio. 

€(!?Hmji^f/«r(5e|)Iin9eli(^i/ *dj.&adverb. nexi- 

lis , modo orbiculorum obliqvorum, torcilii, 
Ö*: rorte,rlexibusfinuofis. 

©CMtnffJ / odverb. propr. eß obliq vc , transvct'.c, 
ÖTa/ii ftgnißcationr : finiftre, ßj" liinflr.i ,ai fini- 
(horfum. ÖdllntCJ« / funda : für. das enim 
manu ftnißrd olim Idr abtut. Hinc: (Bd;linferc 
j£>Atlt)/manus finiftra. 

©cblange / tief p/«r.@$lanaen / Erpens, 

angvis , coluber , cujui dtmin. (EeJ)!ältgleÜl / bA9/ 
f:if \un.\(*8<S)l\\\q<i\ angviculi , catuli fcipen- 
tum. 21b#rcifenfre€rf)foh<K/ angvis rernans, 
exuvias ponens. 3»enf 6ppd)iC \£ d)langc/ am- 
phisbaEoa ^25ic!f6pfltt>fC Vr«bl»ini*C/ hydra,cx- 

«caa. ©ur:rf(fcliinae /dipfas. (ridxnfdjlangcv 

chclvdrus. Si!t*fd)Ulige gtntu tormenti, nomine 
crocodiJus , tfcolubrina. gi tu i (ch ! ' IUK / afpis 
f>reÄcr,«/«i/^ran&fd)!an;e. ©iftfcblaigev fcp«, 
«balcis, baßTfcus. in . !(f)loii»je/ ferpens do- 
«nefticus.cellart*. J£>arfd)lunqe / angvis juba 
cus , dcnutlik c cervicc * cojlo crinibus . birfu- 
txxu Jfroxn> fiw&d)6xRl( 6d)lä!t^e/ ceraftes, 

«fci/tfrtm /iwgefrdnte £d)lange. SOieerfölan« 

fle /c»l über mar inus. 9iu»ei - !d)l.iniK / natrix. 

6^icpfd;lange/jatuliu, äßalDf^lange/angvU 



@c 1 856 

fylvatiem. OSaflerfölangf / hydrus. ©ropir 
Oß.i(?erf(t)!,niije / boa. Oßuntierfc&hnge / düu 
OOenie dringe / ferpens aencui in deferto. 
2Jlte t8d)lunge dicitur diabolui , fathanai. 
^(SdjI.UliH'nbeie^tPeeicn/ cxorcifarcfcrpenrcs. 
^(Pldll-ielin/ *ie|d)l«ngelf/r/rferpcre, in lubricos 
traOus finuoh's ricx.buslabi , tortu multiplica- 
bili inftar angviculorum prolabi , it. graeiiem 
cfle, £5 oblÜigum, qvafi ferpentem referre ri* 
brantem. JDfl* SB :tjtT fd)l^n(je[t burd) Die Äie* 
felfteinc / aqva cuivo flexu torqtci fiUcea lenj 
cum murmure. 
£d)Idnije;id)r/4.//. &adverb. gracilii, gracilentu«, 
macilcnnis, oblongut, c^procerus cum gra;tü- 
rare, 1/. flexuofus, finuofus , öJfflcxuosc. 

^djlanf / ö" nunnuüii &t5)\ m / fcblatrfcr/ 

fc|)l atl fejler / adj. advnb. nihil aliud eß q-vim 
Aoc0eblincjc4iebt/ gracilit, procerus , p»<- 
ttrea wi : agilis , alacer , habilis , pernix, repen- 
tinus, rapidus. £ (folanfer Collum tenue. 
ec&hnfc* ?Oi^]l>elein/puella juncea, geilanff 
(3<rtC/ ßvt diütt/ feruia tenax.flexilis, mobilu» 
gracilis. c ch' u t cv l\ c:\ / adolcfccns oblong» 
& gracilis ftaturae. Adverb, proecre , ftacuxa 
£racilcncä ^macilcnrä. 

6d)IÄnfc/ plur.id.avodX&nU/ aftutiae,doIt,Yt- 
framentum , vafric ies , ftrophat , variaqvc at uti - 
cia fubita et ingeniofä. 
6(f)lanfl)eit/ t>tr/procericas juncea, c^exilis, tc- 
nuitas corporis, ftarura gracilii, tymaeiienta, 
it. agilitas, alacritas, grandirat. 

od)lenFen / ^freqvenuus @>c()lcnferen / cje^ 

fcpICnfert / projiccrc, profundere, abjeclarc, 
Müdere cum imperu. ©C^/ Obtt id) Will Mcf) 
fd^lcnfern / abi, aut praeeipirem ce dabo. £)cn 

©tein mi( dcr6<^lcut)erjc^IenFern/ funda Ii- 

brarc lapidem. ©cfd)lenfer(/ proieclus , prxci- 
pitarus .decurbatus, vibratu«. QyiföUntcTttl 
€pie$/ vibrata hafla. Compof. Junt: 9(bfd)ien> 
fern / cum impetu dejicerc. Qen iisl ihmi 

canurn demovere cai- 

ceu. (iintn in ^runnbinabfc^lenfern/ in pu- 

ceumaliqvcm mittcrepronum. 2lnf$lenfCFtl/ 
& 5lttfTct)lcnFcril / alüdere, ad pancmaliqvam 
qvaterc. Ün bie 90ant> fd^lenFern / inmgerf 
parieti. ?iii$fct)!cnfern / gtrifü^leuFern / 2ßca# 
* J^intne^fc&irnfern / derurbare , praseipitarc, 
cjaculaxe , irerncre. 3n$ ffinfer ()in|d)!eil> 
Ftm / praKipitcm in fluvium £ur 



1857 



(Sc 



1858 



bjn.UI$f(MenFcni/deturbarcaliq*em forii. #01' 

unDerfd)lenfern / ut : 3ur £reppe binunDcrfdjlen» 

fern/ in inferiorem partciu per gradus dejicere. 
93crfc|)Ullfcrn / negligcre, conccmttm projicere, 
perdere. Um» ut . ntll DCH tfopf fcfclenf CW/ circa 
caput circumagerc. 3ue< •' i ur Srl)Cn fd)lcn> 
fern/ profterncre, ad cerram darc. 

Cd;lenfer / * £d)lf nferer / /fctwdrur com. 

perms , talgus , & varus, 53f infc&Unf CTCIV 
ii.ptgcr, negligens, prop».p t oftcmens,pro- 
jictens , fundans . deturbans. 

<~d)lenf"crinuj / &ie/& Mf 8 djlcnfcrn / projeftio 



(r d)hp'cr fVct/ & (gdjlipfcri'nn / 0« / mas , e^fen- 

mina lubricans , cum periculo cafus aur pro- 
lapfionis infiftens , progrediens , lapfans, vaed- 
lans. Sed t£ci)Upfer / five igdjiiefcr / ttiAta eß ma- 
nica pellira , tdtks gd|)!iinc. & <Sd)lu/f. 

©djlipfunq/ öte/ (^cfolipfcn/ £(&!rpfr> 

l'iUM t ic ' illapfus, grcfTus dandeftinus, miinua- 
tio, Ölbfd^lipfunq/ lapfio lubrica. Slusieblipfuncy 
lapfus improvidus. C£infd)lipfunq/ aeeeifus , & 
introitus furtitus. (£nt' frve £in»C!j< * 8»^ 
fd;lipfuni3/ fuga clandcftina, abitui occukui. 
mizrano claneularia. 



pr*c.p l cauo,ar,etac,o,dejea l o, dejeSus. Di- eifrig/ ai^äivnb.^ft^i Mt^ 

cittiretiam X>U (Sc^U'llf crcO / meLipkor. negligen 



proferpens , illabem , fed preqventius exponitur 
fubricus, lubrice, mobilia, in fcf)lip fcriacc 
Wentel) / homo lubc icx fidei. VrC^lipfcri^ 1114/ 

eÄrcnre/öteMr/»«^«*««^«/^©*^"/ (fccn/lubriwre. 
fimda, igt» r/um ©eJjlenFercr/fXfomiHrfcfim- €d)Upffri 5 jfcit/&(5d)lipfcrrcit/ mc/iapflo.cirv 



tia, indiligcniia, fegnuics, neglcftus , igna 
via* 



dicor , £3* fundtbularius. 

Cd)lfnrcrld)f / €d)lenferifcr) / & e<filcnFerb<iff/ 

sdj. c$aiv. miflilit , ad fpargendum S'projicten- 



bantia , vacillatio , Ö" noufl vocabulA lubricilm. 
<5cf)lnpfcrfcU tti ©CinÜt<< / inconilantia 

animi. , 



dum habilis.ad labefartandum & ruendum pro- j©Ct)lipp€ / Dfc/ locuU, tf. recepraculum , & pur-* 

nuj , it. negligens, & negligcnter , clumbis, 



pigre. 



gamentum urbit. hinein in Die <S(f)Uppc gm« 
\a\ loculot alicujus ferutari. (8d)lippc etmm eß 
ceadicula. ^n bie (gd)!ippc f ommen / in cafle» 

_ incidcre,ininfidiaspr*cipicari. 

^ÄÄÄI 6*Wt / fetten/ Spottet/ 

tcren / ö ^/f8o ©djluDeien : pop,** 

(Ed)lüttcn/^cavum eiTe inftar tubi major is,p-.J.- 
modum nonfolum exponitur\ fiaccidmn eile , 9 
flaccefeere, verum etiam hucarqve illuc mocart, 
imvrimk Aulem mocando crepicum qvendam , in- 
dar crepitaculorum ; piforum in Tcfica ex- 
ten ra & inAan edere. ©ic plafc^C fdjltttert/ 
lagena bilbit. JDie Obren fdjlcftern y aur« 

flaccent, flaccefeunt. ©er .Vupf fcI)lofrcrt iblll/ 
caput dcjeöum qvaflat. Compof. rar* fuvt , : 
5lbfd)! Ottern / debilem, pendulum effe. <3u/i 
fd)U)ttern / firmari , Tegctari. Q5erfd)lcttcrn/ 
f rangi, affliftari, fubnervari. 3c rfej)lptff VW dt- 
bilitati vircute, fracxoqve animo efle , penitüs 
infringi. 

^ef)lcfte/tC«/p'. <£(ftlpftfn/ folium borraceum, 
7olia ceparum» ita diBa prepter ca-viUtem ^qvod 

ßseeid* fi*t ♦ 3»iebel. * 3ippdfd>lotrcn. Sed 

(^e!)lct(en / ob edndem caviUtem etiam dicuntur 
filiqva fabarun , &5 piforum , a/uty if^/rff« 

4^0^ 



@*Iipf / fct)lipfen / gefcblipfct / 



J)fcrt/ lubricare, K. pedibuj fluere, labi, prolabi, 
feu potius lapfare, litubare, £5* vacillare greflu , me- 
tAph«,-. infinuare , occulte adrepere , placide & 
molliter defeendere adaliqtid. Ufut bujut verbi in 
Cunpif. clartits confticitur: 31b|*tblipfcn/ decidere, 
rlclabi greflu improv ido. €r i\\ »cn &erXrep> 
|»eu nb(iefd)lipfet / per gradui lubrtcos lapfu» eft. 
81n4fehltyfcn/ crumpere, fenfim & occulte elabi. 
©k$uei}lcin fct)lipren Mi 1 pulli emmpunc ,ora 
foftcllis exeudunr. Ditrpon« * Dnrcbf*'.«Pfcii/<f- 
i4m €nt Sc J^innje^feblipfen/i^/w^ciam fe fub- 

ducere , crumpere Sc defluere notat, (£r fd)liptCt 

fliehte burci) / Da§ ti nieraanb i}6xtt 1 dedueit j>e- 

dci loco cUm 1 ne qvit fenriat. v3 ic fd)tipftfn 
oOni^licb DnPDn / fenfim co loco dilabcbantur. 
fißolluft entfcbltpfet bJlD / fluir voluptas corporis 
■tqve mox fc fubducic €il»fd)liPfcn/ illabi , in- 
fiouare, immergere fe, furrepere atietti rei. 
tiWi ©UHft einfd)Üp/f n/ furtum facere affeaibus 
alicujus. Mittlen ^xSii^cn tvorcin fdjlipfcn/ ma 
Bibus vecica (crutars. 



©c 



1860 



(geboten / # (Rotten / mAfmottm/ »u- 

pmum. 3«Ppelfd)(0tfenniebrrtTefen/deponere 
caulctceparum. ^efleiner öftren / iefuSr» 
f crc 3wiebcln / caulibus luccifis , vel frattis cra s- 
fcfcunc capita. 

^d)l Öfterer / Oer / homo dejeeco caoire , fenex tre- 
mulus, a/iij ^cb'.cturf opf. tSefclottr rinn/ Die/ 
anus decrepita, tremebunda. (Ein ©djlottcrer 
X>PH liltt / corpus irigorc qvaiTuuu 

<Sd)Iotccrim^/ Die/drO*0<Sd}IOMer«7 debiliras, 
infirmitas,langvor . vinum conqvaflatio , crc 
mor , trepidano membrorura. 

Sehlottericbt/ de ©(ptotterbaft/ *dv. lan- 

gvidus , vicrus , flaccidus , intui cavus , i(. demis 
(us , abjeftus , tremulus , &j trepide, iangvidu 
lus.&langvide. rf)!o(t;'UC^t l£o •' ovumtre 
mulum , pullsfceni , urinum. 
(^CblCt / Der / caminus , infumibulum. Atq x Ha 
du stur proptrr CMvttätem , ^5" qvod tubum qvendtm 

refrrdt , 4/141 $ <uermmier / 8Jf Öctiontfem. 
(Steinerner (Schlot / fumanum, iurnalc, &ca- 
pnodochium ftru&iJe «elarcribus. 

(Sehlo^a/Der/zW £intHTfd)lo(|er / lagenula fi- 

phunculara , *has 
©cfclofitV Kie/piur. «Sdjlof en / Säxon. t£<b\o tey 

grando , grandines , yi«4 Jiml inßtr piforumiit ß- 

ittjvif , Den Ädjlottcn gleich : 4/iäf 4"cjel. (£$ 
nrnft ©ebloücn roic^>iinercoer/ caduncgrandi- 
ncs decuman«. 
<S(fclo|jen /qcfct)Iofc(/grandinare,Iapidibusplue- 
rc (Sdfu^lOBetft.irF Drau§en/ degrandinatforis. 
<Es pgMt unb i"ct>U f;cr t ,rcnlid) unbereinanber/ 

grando mtlraimbri largifluö iiibita prxcipitant 
cadir. £)te «3cf>lt»§cn pra§cln / grando ineufla 
te&is Prepitac. 
^cfjlo&idjt/ «4 grandinofus. ©(plofjidjfe 2BoI> 
f en / nubes grandinofa. 5>ie Äugeln <icfoen 
fd)lo|ud)t /globuli grandinis morc dnTultant, 

xon. r/?, mtans ncgligcntenii 
flaccidum, marcidum. dr fomnolcncum. Inde 
sS*fclotji»jFeit / Ol«/ negligentia. 

©dwi&f) / febmäben / gefcfcmöbet/ 

calumniari, injuria aflficcre, agitarc , oncrart, Ia> 
cerare aliqvcm , crimlnarione in aliqvcm uti. 
Cinen über Die mof en fdjonbrn nnb rcf>niahrn/ 
omni lacerarc injuria, mulcis injurhs jaöare 
acqve agitarc aliqvcm , conrumcliofiifimc male- 

diecre alicui. (Er i|t offenbar gefebmnber / ma. 

aitcft;s contumcliis v erbe rat ui cft. ©efdjmii' 



iuT rLH'rCi ti / contumcliis operiri , aeeipere com* 
tumcliam. Cwnptf. funt : 2lu*fchm ^l)cn/ Ciird)/ 
fd)UUiben/ drjrrlefcmo'ben/ laccflere, provocare, 
appetere aliqvcm contumclin. ©0 bin ich mein 
Wfacje nicht jer fdjindbct worbrn/ tarn infignem 
turpcraqvc ignominiam , qvoad vivo , noa 
iubü. vi 11 :'-fd) UM hc ri rtiam contra expomtur | ma- 
lcdi£lii abftincre , orationi« acerbirare fuper- 
federc. ^>in unb njicDerft^maljen / undiqve, 

totä urbc, q voviscunq\ c !oco fermonet probr»- 

fos circumfcrrc. ۆ?iC* * 9(ebenfebnidben / no- 

minia alicujus famam communibus probris Sc 
traduftione violarc. 9}ad)fd)»uSben / abfenri- 
busmale loqvi.oi'oi^uffjf/i^inbcr teti 9{Ö(fct 
feJbniübeii. SSerfu)m4f)Cn/dcdi»iiari,contcroncrc» 
* iberncre , dcfpicatui habere , pro nihilo ducerc. 

»ic (oOe Jciitft^cn »erfdjnidbcn Ibrc ©pradjc 
reib« aller S3ölf er «Sitten/ Gc imani amentes nc- 
gltgunt de nimis ftulcara dueunt lingvam pa- 
ri um, contra omnium gentium mores. 2l0e6f 
fyaääBeltifi / t>erfu)niaben/ omnia humanalc- 
via ducerc, diijiccrc, c^conculcarc , qvae extrin» 
feciu fplcnden». 93erf(t)m^be mid) md)t / nc 
dedigneris me. aöitberfcbm^beil / malediOa 
repcccce, rctorqvcrc injuria*. 
<2d)UMl)Cr / Oet / calamniator , conrumeliaror* 
conviciacor, obtreclator , fycophanra , conrenv 
tor. t? djUliibcrtmi. Die/ t<rmina mordax, den- 
tata , concemrriz. ©djm^ber ©Orte^ / Wat- 
phemam, vulgh blMfpbemator. ©e^eKfcbmdljCTe/ 
cm in. in t es. 

edjn^bung/ & 6(ftmiie&/ Ott/ it. 0A9 6t^m5f>en/ 
maledieluro , malcdic>io . convicium , contu- 
ir e'.:a . injuria, contemrus, derpteatus, de* 
fpicatio , detpicientia , contemtio , ovt tfiam 
<ict(»/t/r93ert'd)ni^bung. £ tae$ro$e eefimaeJ)/ 

fivf iv;i fdv.iMiMMM / aha qvxdam de.'pcftio. 
«cdjiJMd) leiren / convicium alicujus /ulttnerc* 
contpurari, fibili» cxplodi. hinein ©e^mfld) 
tintllbll dchoncirarc , dedecore ootare aliqvcm. 

3d) balte e^ t?or Feine @eJ)inae4>/dedecori noa 

refero , probro id mihi haut dueo. £\)UfU 
febmaeh / infamia. ifabcffdjHMdj lafto cor- 
poris. 9eamenfd)ma(D / dchoncilamcnrum no- 
minis. (Jd)riftfd)nM(b / litcno infamatoriae, 
vulgh Vatqvxüum. 2Uortfet)in.1(») / injuria ver- 
ba Iis. ©efejjlr d)f ^fcbniii d) / macula genris , cp 
probrium familiär. 

^tt)inic)nft / ©c^meSbeliit»/ <Z$mhW$ tsJf. e<4A 

-»ni. contumeliofus, malcdicui, probrofus', dr 

fbb bb bb con* 



i86i <ge 

concumcliose, maleuice. t: d)niubc!ld)iT 
mors ignominiofa > ncfaria , fada , curpis. 

*S<hinMche/ * vSd6>niilt)i»fte griffe / literse den- 
cacse , aculcat*. i*d)ni<ihrtftcr ?0?rnfcf> / homo 
mordax. ©<h|U<$hdid)e 2ßi>rte / verba acciba. 
ronrumeliofa. vr Jiwi.i .)■!':■. £af) t facinus in- 
dignum. 

tgcfcwl&Cn / conhaH. ex @d)mdhden /partic 
gCfd)llinlft / objurgarc, increparc, carpere, 
rodere, vcliicare, exprobrare, culparc, coar- 
gucre. ©cr!Rc^F«nni(f)^/n!^fd)m^lcn/ ovi 

invident , maledtcd dentc carpuiic. OJ? Hl fo(l 
auf i)ic ioftfC liiert fd>nn^CI1 / tama fcpulri lacc- 
randa non cft. 5Knn fchntillt <iuf fl)lt / mafta- 
tur , profeinditur , maligno (ermone vellicarur, 
partim ci increpiratur. vir fchmftt auf fcenleM 
fleil .fallt»/ caclibi vitx intonar. (£r b.U fcl)t 
OUf Die Öbriqfcit qcfchmÄlt / vehementer in ma- 
eiftratum eft inveöuj. 3$ Will (JCTU auf mid) 
f(^ni»Utn Ligen / vitupcrationem hbcnier fubibö. 

2luf eines Xuljn unD Sajien fd)uiA!cn / fugitlare 
mores alicujui. Compof. ?lu£fd)m<$lcn / abftinere 
ä virupenis. (£rfd)n!<Slen / reprehenfionc pro- 
ficere , objurgarionibus prodcfTe. |rr 
fd)niiilCU / infeaanter , £5* graviier viruperarc. 

^f^Wftl / *dj. & *Jve>b. vropr. tßit detrachim, 
cxinanitummalediftis, y& ufutpatur pro ardo, 
adftri&o, angufto, contrafto ■ c'' coar&ato, 
i/ :jl r latitwiini epponitur , metapb. etiam eß ex« 
Iis , tenui» t pauper , inops , aJvrrb. angu- 
rte , artte» mifeic , tenuirlr, parce, reftnete. 
<Sr$malfQMitU'in/ vi£ruBtenuis, coenapauper- 
«ima. (5ä) malet Strf f$ £jUt>e$ / traftus regio- 
liiscxig\ius. vrdjnnlcs fccb/ laus parca. 

ücbet fiinal ju / vi* itur parcö. 2M 6c&ma!e 

Bringen / in arlhim retrahere, breviore fpatio 
togerc. (cd>mal Sud) / panous anguftus. 
€d)UiaU 5>i1nl>er / ligamentaarfliora. (Spinal 
±u r / cerva , hmnulus cervinus. 
C d) UÄUt ' fett/ reprehenfor, objurgaror, vicupe- 
xator , dicax, canicula. £ cb mal . v i n n r it fa> 
minacarpens, caxans, perftringens, maledica. 

Jbefdjeiötuer/ $limpflid)er<£djnnffer/ objurga- 
tor benevolus. (^1 " uf HU'V t <£l'i» * .fjaubt 
fdhuliVer/ reprchejiforaculeatui, malcrolus , ve- 
hemeartflimus virupero. (^djmflltT Ct'llC^ £\v 
UtlD tfcuiUUttf/ detrattor famacalicujus. 
^chUlAlidj/ 4./; &adv<rb. Uem tß qvod 0dpltttV 
axÄui) angu/lui, paicui, tcauis, Ö». aide, mi- 



(Sil i86a 

ich-, av.ur, fordide» ilhberaliter. (Eid) |d)!u4< 
lub bcbelfen/ tcouuervicl care, fumubus* im« 
pends parecre, parfimoniam in icbus (um ao ru- 
bere. ^d}ill4li(^e ^»iillDe / manusgracilcntat, 
fubtiliores. ti.i iibnuiliü; peranguile, fpa- 
tio breviflimo. 

^)d)tnMittn / propr. coangaftare , in parvum 
qvendam B'angudum locum conetudere, an- 
guftarc, coardate : Dimde derrahere, virnpc- 

rando obtrctlarealkui.- (£ine?<rl)rc ff^innlern/ 
laude« alieujus obterere. ©tf i^efül&UiUj fchrUO* 
lern/ Talana tncidere, minuere, ftipendia arelarc 
iie ©renjen fthJU^Ieni / «roanguftare fincs. &ü 

enge©cbirae rdjniMeruben'Beg/ ao"u(befau- 
cescoaraanr iter.£ine$ 0uteu9? imen (ojmdltrn/ 

famofum aliqv<mredd<rc,jnfignirc, noiarc 

©thin^leruntj/ & (8d)indlHU(j/ Sit / dctraftio , ob- 

treftatto , obrredarus , propr, <oz ■ dtat io , in an- 

guOum coaclio, &{ktiäio. «Scbuirilcmna. Der 
€bre/ detraftio fam«. ©fhuii\Uriim Der ü&e» 
fplOUIIil/ ftipendiorum imminucio. ^chtujlt'' 
rutlij t><$ ^fidjs / dcbilitacio regni. »gdjniiilo 
l'UnqDer jfrafre/ cxrenuatiovinum. 
i3chni(ilerifc4) / SS'*/!«, anguftans. coar&ans, 
aftringenSt it. clcrans, extenuans, labcfaßans» 
y . artncii-. arde, actenuatc , prefse, moiutc, mi- 
nueim, mtnucaeim. 

vgdbmadjten / aefchmaebtef / h &<t)mü)tnt 

(jvod etiam (^Äirad^Cn / olm efferrUtur , fa- 
mem pari, inediä confici, fin piem» * ardere, 
ptopr. anhehrum obftruere t *velp Uui obfhui an- 
heliiu ,tufFocari , ftrangulari , K <jf*-tun^ modt 
viribus frangi, ac dcbilicart. (Ü?au [\§Ct \)At Unt> 

fönwdjtef/ egetur acriter. (Sr lieg; t»nhf im un& 

fdjinaf^tei / malis domefticis impedituf mifero 
viÄu vivit & fuifarcum panem edit. Ccmpef» 

fimt: to" fd)m«Kf>ten / * QSevf(hmadjtcR / elas- 

fefeere, flacccfcere, clane««re, labcfaÄari , enet- 
vari, viribus deriecre. '^ür junger Di'J fibmacty 
(cn / fame exrabefecre , inediä necari. (£r U1U§ 
halt} wr tWamvl PerfdbmnfhfCIt' maligne famem 

exringvir. ©aiQ3it1)e rerfthmacjjtet balD/ ju- 
menra prope fame abfumuntur. 
vrehmaefttunav & QSeifcftmacbfung/ Ote/ ".tflf 
vr ebmaehten / Se 9fr rfcnmaätf II / enervatio , de- 
bilitatio , langvor , deieclio virium , fames, ine- 
diä , efuntio, it. naufca, & faftidium. 53?cn 

(BeiTd^marhreu (terben/ juguian fame , c vita 
per inediam difcedcic 3" '2>Cifd?mach tu na a e« 

räbten/ 



1863 <g c €5c 1864 



tUbltn/ famc maccrari, ad cxitubilcm tamem 
pcrduci* 

<£dm<id)ttx/ * Scrfd>mAdjfer/ wr/efuricor, op- 

pido iamclicus, patcr du r 1 ciouum. 

tSdjmidjtiiJ/ & @$nia r (}tlid^/*ijf- &*dverb.propr, 
tß gracil it, tenuis, fubcilis, deinde langvidus, Hac* 
cidus, vierui, enervatus, ac ttndtm famclicus, fa- 
mc & fordibus ancnuatus , ac confumtus. (£r 

. i|i feljr f#mä(l)..a / vires ejus ccncrs? Amt Ö fra- 
giles. 

©Aman / & (Scftmanc / m / pkr. 

@d)lll^nCn / meifura , vulnus , eicatrix, 
Ycftigmm veteris vulncris, £f> fignum. (JrdjOliU' 
rc »on einem @irrid) / vtbex. €incn c u> m .n 
ren ins ©cfid)tC «jeben fronrera cicatricibui fein- 
dere. JXPfe/blaue (S<t»njrre/ eicatrix rufula, 
fublurida. (rbrcnfdjntiUre / vulnus adverfum 
y honeftum , cicachx ad veno corporeexcepta. 

9iu*i>er £djmarre nimt man Die &räjre berge» 
tvefenen 'üiGimbe ab/ luculencam cum plagam ac* 
eepifle dedarateicarrix. 
»3d)U»arrcR/ aefc&HI \Xttt I propr.eß eicaericem in- 
ducerc, incicatricera coirc, iy converure, o/.wn 
ckalricMrt ,frcqvrnlius antun vulncrihus concide- 
re 1 valncrarc , gladiopcrcutcrc, feedarc corpus 

piagis , üuciare. ©c|<bmarrer werben / vulue- 

raaeeipere, percuri gladtd, cruencari , fauciari, 
Tulncra facere, convulnecari. Compoj. 3(ufd;mir> 
ren/ vuloere corpus affkere. S^lcDCi j"(I)m AX\ TU 
vulnercaiiqvemm rerram dare. 

©d)in rriin*,/ We/ & Das 6<hmarren/ idm tß, 
qvod&dntnavtt/ laudatio, Tulneraco, percus 
fio. (geringe Sdmurruna, / vulnus leve , qvod 

0SU pitnBum viderttur , wht CS mit t HUT 

©teef na&cl cjertt»,«. 
(^djmarvcr / OCt/ fauciator, vulnerans, vulmfi- 
cus,crucntans. 

f3(femarri(bf/ -*4 Öfair. i.e. voller- ödiroarrctt/ 
cicarrieofus. £iM fct>m.irriCi>t ©cfid)f / facies 
cicacricofa. (gdjmjrridh'c <3tirn/ frons cica- 
Cxicibus fcifla. SGJicbCT fd)H1 UTiuV Ul.ui) eil rc- 
centcra cicacriccm refeindere , alias Sit rtlte 
VOunOe tr.eöcr atifrrarjett. 

(gebmet* / (gebmerje / # @cbttwr^rt / x>tti 

p/t/r. &(f)\T\tX\tft / pnpr. fenfus ex ineifione 
feu vulnerc , deinde (pnhbet dolor ex qvacunqve 
laefione» dolentia, »gritudo , acerbita«, »gri- 
ns onia» Tulnus nonnurtqvAm triftuia ac luctus. 



lg djinerjen (eiDen/ m dolore ede, macrore rang 1 ' 
(Etf 111 1 ct)( mir (ödijnieiif n dolorernparit, mur ic. 
ineutit mihi. QlUe c il) in c r jcn rcraefo.en/ dolo- 
rum faces conremnere . callum obducerc dolori. 
6id) für <£(&mericn flirrten / cerreri dolore. 

©em 6<f}menen na^Otingen/ fovere dolore«* 
»gntudini dedere fc. (göSmericn erneuern/ re- 

fricarc dolorem : lil^em / ledare , abftergere, 
confolari : |)iniKijnemen / libcrare dolore, bin« 
leqen / ex animo'cxcurbare, abjicere dolorem. 

93om<S$mcrjcn ubermälticjer werben / fuccum- 

bere , frangi angore. ©er 6(!)mcrj nimt |U/ 
dolor ingravefeit. ©er <3$men nimt ab / re- 
mittit fe, lenieur, molütur. £r \\\ feiner Schmer» 

}en \0i/ dolore caret , vacac , libcr cd a dolore. 

£)ie £ci t linbert alle Stbmerjea/ dies medicirum 
arten dolori. ©en ^(bmerjen ma'.t.u-n / mo« 
derart , opprimerc dolorem. ^5iütQCr vf cb HUT ; / 
dolor jultus , pius. (Gemeiner/ 0vi aOgcmeiner/ 
communis , publicus. &efonberer / privacuw 
propriut : jtm<rhdjt'v / mteftmus : öelmteiv 
levis • mirior, tolcrabilis : QfffCl / fummus, 
acris, vehemens, mcrcdibilis : JOCrbet/ afper f 
acerbus, gravis: i.\in,uv»cn.icrvrd)nurj/ dolor 
produdior , permanens, perperuus j id) r/ 
diuturnus , invctcrarus. J^cebltempfinbli^CC 
@d)mer)/ dirui, rabidus , fxvus dolor. 
31naftf(bnicrQ / anxtetudo oflä exedens. SldgCRf 
febmerj/ Ophthalmia, it* Alexander M> ¥etfa- 
rumßrmwas magno 1 oculorum dotortt , große 2tt|4 

$tri[d)mev)mvoc*b*t. $jer)lcit>fd>meri dolor 
ex alienis raalis , vulgb condoltnti*. i£ breit' 
febmerj / dolor ex infamia , vel honoris l*itone. 

(^eburt^febmer) / mxus. Gidbtfcbmer) / dolor 

arthriricus, podagricus. ©llfcrfdjUlirj / «gri- 
rudo ex bonorum amiftone. .n.uibt ftveRoW 

fd>mer)/ ccphalalgia , alias jfjanbtfdjmeri / tß tt- 

iam dolor (tngularis , fummus , principalis , ma> 
ximus. ^ausTu^merj' dolor domefticus. iote- 
ftinus. Jperienetfdbmer} / frneope, paloitario 
cordis« it. vulnus alt um cordis acrisqve dolorii 
morfus, cordolium. ^.titiniiTKhnuT} / dolor 
miferandus. Seibe^fcbinrr}/ corporis. .Hin';/: 
fcbuier} / iegritudo ex orbitale. Vr.flfumiay 
dolor voluptate miftus. «0ja(jenf(timcri t eat- 
dialgia. $D?urferf(ftmerj / (trangulatio uteri. 
SRabflfcbmerj / colica. ©d)einf(bmfrj / dolor 
ficlus. (?cbult>; fivr ©flfnfcbmerjAlolor ex cul- 
pa conrracVus. ©eelcnflbmer»/ vulnus animae. 

<Seitcnfcbmer$/ *u*s Jenöcnirco / dolor nephri- 
£>b bb bb ü ii-us- 



i86s 



<2c 



1866 



ucu>. €or<Jcnf$mcri / follicitudo,curarum 
molcs. 6unDcn|d)mcr,/ conrririo , pacniten- 
tu, vulob compunSti» *nimi. <3(fillfd)Ulci'i / affc- 
(i us vcücae av/ rcnum , nomine cakulus. Xobctf; 
fd)!licri/ dolor mortis, agon. Unfcfomcri / 
dolenoa. Söun&cnfdjmcri / dolor cx vulncrc. 
3an|^mcrj / odontalgia. gettfdjuuri / dolor 
. cranliens. 3cnmcrf<ftmery dolor accrbiffimus, 
ace minus. 

edjmfncn/ QCf^mcnet/ cfolrre, xgrirudinem 
capcre , perpeti , fcntire. (£3 fd>mcrjc( ntichnicbt 
tvniU ' non mediocfiter dolco. &<inilnqlncf 
fdvUiTlCt mid) dolco viccm tuani. |d)imi" 
jct mid) ein biu$md)tleid)t/ anim» dolore fum 
cardtor. €1 roiru mid) rool mein £.ige ferner 

{CR / ti xus animö haerebie dolor. (£0 fd()lUCr}Ct 
ifc n 11 ti ui 1 1 d) / cruciatur non ferendit doioribut • 

fißcmirolte c$ nid[>f fchnnrjeu/ ovisnon indo- 
1er« } ^d) weojj/ c$ jdmtci jet biet) / hoc tibi do- 
lori eife certö feio. SDcine Briefe haben mid) 

fehl' (JCfdjmcrjCt/ vakle mc momorderunt epi- 
ftolas lux. Compof. eß QJug. 87 freaventius ©CD 
fd)i!lf vjen / dcdolerc , doloris fcnlum , vel mc- 
moriam deponerc. 3d) rr>nba$wnge Unrecht 
Hid)t 0CVf4>m<r|CII / nondum oblitcrataeft me- 
moria fupenorit injuriae. ;\ ;\) ftill nun alle man 
Unglticf »crfd^nuricn/ deleboomnia dehinc ex 
animo mala. 3<p fabc es gern Dcrfdjmeriet/ 
voluntariä idoblivionecontrivi. 

^d)mtrjung/6cbnicrjh(t>fcit/öw/&^6(bni^' 

jen / fenfus doloris . faecs Sc morfus , tdtmq^ qvod 
©djmcri / »grimonia, asgritudo, afFccrusdo- 

lor.s. ©»§ i|i meine grifte ^dMterilithfclt in 
fcer SBett geivefcn / illum haufi dolorem vel 
acerbiflimum in vica. Seibc. f(f)merilid)fcit / 
cruciatua corporis. ©cmuteifd)merilici)feit/ 

animi. 

€d)incrjbflft f edjmcrjbflr/ * gchmcrjidjt/ «*)'. 

&adv. dolendus, Etfrdolenter, mokftus, ££mo- 
lcfte, vtl Aibmolerre , acerbus , Waccrbc. Uber 

Die m<i fen ftbmerilidj / permolefte. 

©cbmerflel / fcer/ * 0cr)itwrrcn / UpU , fi>6 vi- 
irumfutditur , nomine fmiris. 

gjc&ramm / # (Stamme / w« / acatrix, vi. 

bc x , ineifus , eß per metatbef. k &d)man / tdtmtfr 



d)CR/lcvc faltem eft tulnus, A finc peneuio, 
acu qvafi punctum. 
6d)rjmmcu/ tirftt>ramillCt / Icmcr vulnerarc, # 
(auciarcinfligcrc plagam mediocrem. s^C^r^m« 
inCU ttitm eß cicatriccminduccrc, & cicatriedrr, 

Comoof. 2lufdjriimm<n / & iHuffdjrammen / leri- 

tcr fodicare. Sctfdjramnicn / lacerarc corpus, 
«oncidere aliqvcm vulncribus. 3 a Tci>i"»* UlliIC* 

M ©cjichj / .vultus cicatricibus turpatus. 

Cdjrammunn, / *it / & tos ©cbnintmen / rfl iffe 

actus cicatricaadi vulousqvc cxGin raclum , üu- 

ciatio , y vulneratio. ^cfcbvamniun^ / (fin« 
fdjrflnüiuiiuj & 3<ri$rammung/ incimra, de- 

(ormaiio. 

Strammer ; Oer/ «in» qvtd <3djnwrrcr/ faucia- 



cor , & fauciatus , vulnctaius , y ckatricacus» 
©Cb^nimerinn/ OlC/ feemina confaucians. .' 

qvod 0djmfUrtd?| / cicatr ieofus , iC. inci fus, ci- 
catricibus nocatus, B «Jclormacus. 

(^cbmafdX/ Ol« / pelli» agnina, « «cfcman/ 
^vaji 0chm4rfc^e / rJdrtM prr jTimpioc 
Dir ttur etläm M/m rmrn vrüuvltt tni- 

mitim fandi folent. <£m S&Clj mit ^d)mafd)Cn 
gefüttert / veftis pellita, tuuica pelliculata , agni- 
nis pcllibus fubduela ^djUMfdjcU rti*m di- 
cuntur fururx , nt : C5..ni|d;i:r fd;cn / macula, 
«■'.'jjCOiJi'cbe. 

6cbmafc6ict)t/5f (S(bmoficbt/*4ö r<,i ' 1 '- pc-lkus, 

f»elliculams , »/. adfrrigmcntura. ^ro^fd>ma< 
Glicht D'iClj/ reterarum,^w grandi macu.'a. 

©d)manj/ fd)man^en/ gefd)ntonset/ 

^ 4/iJ iüt/fflö @CbmötlJCi1 / vorare cum 
fonicu. Dicitur etum »Bcbniß ^CU & d)iv^lU 
de qvo proximi. Ufurpatur^vu^pto 3v.de, c5 in- 
decore manducarc , plcnis buccii m andere , am- 
babus malis vorate , impnaiu aulem jutri dtcuntur 
(Sdjmdnji'n/ pappare. 

*S Emanier/ * 6im4njer/ Oer/ üguritor , verax, 

gumia, mando, comedo, cibictda. ^ d)llli^njC' 
Tinn/MC/ famina vorax, eftnx. 

etfriuinjung/ ecbm^ninno/Ot«/ *Ofle ^cbmini 

|en/ liguricio > voracitas,ingIuvies > cdacitas,g» 
la profunda, coracilatio avida. 



mtat. «Sd)vammc ^/*wr rima, fillura, feis- j©d)manje/ X>lt/ prr coniemtum dicitur os hominis. 
Iura , crena. Diroj». auttm eß Gentamicin/ ^d)iminii(bt/ A©ci)mikiicbt / *dj. &adv. inglu- 



t>cid I nobk £djr<tam(f}ca / cicauicula , vulnu 

kuium.runula. sti\\\ uuv ein Ucinw Scforttam* 



violus, luxuriofus , gutuirgfus, pappans, tubur- 
cinan*, comuläcioacs qvacrens« 

e*m* 



1867 @c 

e* gefctrniafcct /ufirktß ,-^vod &$m*n$cn/ 

diduftis «imi/-. labiif porculorum mandcntium 
fonos imican, tut cqvorum bibcncium , qvando 
potum fumunc : fteciatim vtrb (2d)IUi1l$Cll / 'ß 
d isfva vi ar i impudcuxcr , apprcbcrui bucculü dc- 
ofculan, bafurc. 

^djuialjung * vSd)m^ung/ Wc/ tf. t>4» ©d)ma< 

Qrtt / & ©ifoimtycn / tc nonnunqvam (g^marJCr/ 
t>tX/lictt &d)müt)tzfrf<jvtntius ofcuiabundus, 
J*5 bafutor dicatur : Svaviacio, ofculano, ba- 
fiatio. AixAt (gcfom^ung prapr. eß rotatio por- 
corum manducantium fonos imitans. 

0$nta$/ ü(c/p/.t>ic6^m(%/x>rcoium cum fo- 
nini, bafium . fvavium. Utljüehttge r QQflMty 
baiium immundilHmum. V/cftüli'HC (r tfyindfjtv 
▼alga, furti va fva via. v~ d)ili iiQ a t kti / pangcre 

rvavium. SRU (gehm^en um fid? mevfen / ja- 
ceic ofcula. Schmal? um <£d)itu!} geben/ 

ofculacommurarc, mutuö fvaviari. 

Cd)muli»cht/ * <S<bmfyi<btt *dj. &*dvab. porcos 
voracitarc imiiaos, & tlttiA fignificttvmt ofcula- 
bundu«, (vavtant, bafiam. 

©Cbmafen / ffl ab hoc eJebmd^tl / notai^ rton 
filum violcnrcr projicerc, fedrtiam virgit Icviccr 
pcrcurcre, ^vodutrttm^ cum foniru fit. Diciiur 
etirnn <$<bmc\<Xtn. Undt Prattmram 6cfi.UMefp» 

(lern/ dt qvo W. in Ollem / A Gürteln. 

©cbmaud)/ fd)maucbcn / gcfdjmau; 

d)Ct/ # @<&;neud)en i qefc^mcudict / excru- 
ciarcfumö, comburerc , nccarc , punirc. S$ie* 

nen fchmauehvn / apc« fumrgare. 2ob»icf 

fd)m«iud)cn / nicotianae aridae fumum per arun- 
dinem haurirc , vulgiUbacum fumart. Coaipoß 
SWftynattyl / exigere fumd. 2*ffhm<iu, 
djen/ infumare, fu flu roi gare. ©tlldjfcftinflU' 
eben / fuflStionern facere. ©a$ -tonnt f uvct)> 
frjjmauchcn / domum furfirc. oten t>ur<t> 
fef)m»iHd)CU / fumö exeraciatum femivimm re- 
linqvcrc. Dicitur ttiam ScrfchtmiUChen. ©er» 
fdjm.Midjen/fuffitionibus confumere. 
^ ehmuueher/ * (^djmc ucher/ t>«r / fumigans, fuf- 

fumigan«, fuffitor, fufluum exotans. <£d)111AU' 
fj)CTlnn. OlC/ feemina fumd exerucians. £nbilF* 
f$nUUCl)cr / nicotianae fumarius , Vulcanui ra- 
bacarius. 

Cchmcuchuug/ oü / * &<» 6efjmeud)en / fuffimen, 

fufEho, vulgifumigatio t & fumißcatu) , vaporauo, 



€* i868 

fu/Focario fumea. SübflFfcfcmeUchung / hauftuj 
peri per rubulum. 

(rchnwuch/ t>er/ id. 'Jtywednwuc&uiig/ fu- 

mui ingens , &craftior, fuffitio, fuffiuu-, ©neu 
6chniuuct> machen / vaporarc , fu/Btioncm face- 
re, fumifkare. 

gC^meuchenfeh / adj. &adv. fumeus.fumiduj.Fu- 
mtfer, fumJkus, taponfer. ^(hilKUichichfe 
^fube/ hypocauftum fumofum, atrum, fumö 
curpatum , rumum rcdolcns. 

^C^maUCÖen / 'alid , &qvidtm rnetapbcr.ßrmficttiont 
notat : tornim riderc , 05", qvafiptrnebulatacvA- 
pom Mliyvrm intutri, fromem comrahere, vuJ- 
ruofum efTc , adducerc vulium , ad fcvcriraccni 
comrahere, vulruj ferenitatem obnubUare. <£x 
fcbmaiicfcet/ fronte gravi & iriÄi fupcrciliö cft. 

Cumpoßjutd : 9lufchmauchen/Sbco. & ^erbeo» 

fchmuicben / adrepere, occultc fe immergere. 
€rfd;mail(t)eu / ex inddiit obfervarc, aueu^axi, 

difeerc. /«ir <?d)mauc^er/«f edjmjuch/ocr/ 

homo tectui , occultus , feverus , vultuofus. 
0(htlMUd)Ung / Vit / fever itas , atrocitas. 
£chmnudj}f($t/ a.tj. capexa» froucis uifiitqve 
fupereiiii. 

(Scftmauf / fcfcmoufcn / aefeftmaufet/ 

agitare coiuina , frcq»cnnire comeflanono, 
hcluari, pergra*cari v «/i4 di*UBo dicitur c )nu? 
fttl / tßq,tifl ^Ufett / mtrtndä,fivt mtrtndula 

ßat.uia , für» unO gut / twnit man balD fertig 

irtlt>. (Er fchUMIil'/f »U'fll. dclea.itur comerta- 
tionibus, canulas captar , in conviviu jacet. 

€t fchmnufet ganje Xage nncheinan^er/ «ocos 

dies perporar. Ctmpof Slbfchmailfcn/ aheriut 

fumtneoulari. 3d)brtbeMv noch nichw abge> 
fd)maufef / nunqvam de tuo convivacut Tum. 

$ut?cf)maufeii/& (Berfchmnufen/ conflccre co- 

mcllando, Sc exhaurirc faculiarct. ?|i!5|'dmrii u ■ 
fen/ a menfa furgcre,de convivioditcedcrc. S5e< 
fd)maufi*n/ coaviTta cum aliq? o in irc. (^inen 
tfK'iim.'.llfiTr ■ t.'i.irr: rß invocacum in conrivjum 
venne, comelTarum ire ad aliqvem , intrudere 
fc f^ortfehmaufen / affidu^ comenari. $Ji\t, 
fchm-.infen / convivari , Ar comeiTari cum amicir. 
Stachfcftmaufen/repotia eclebrare. Ubcrfdjmaiti 
fen / aTlioiporando fuperare. ^ie&ci"fd)inau> 
fen / rurfu» ingurgicare fe. (gfcjj jerfdjmaUi 
feil / luxuria difriuerc , intemperanriam fa- 
tiare. 

95bbbbbüj e*matt* 



1869 



<2c 



1870 



©dpiuaiifct / alths &efemmt?bi:uOet / t>tt / co- 

mctfator ,1urco , cccnipcta , ligurttor, vcntri dc- 
ditus. iO?ii|"d)HI.UI|'cr / compotor , combibo, 
fympota. OK lf|d)!H IlfcriltU / &IC / compotrix, 
fympotria. VDjfcbnhlufir / amphora Bacchi, 
funo«c vinolcntus. 

£d)iHaurMia, / Vit/ * vas S^maufcn/ um: &ic 

<3d)ni.lll|Vrt,'p/ comporatio, perpotatio, con- 
ecenano, comcuatio, de qvidim omnia, fine 
fymbolö,*parafNorum more. 2lufbici3d)UMIl: 
ffrcDyl'bcn / comeflationcs qvajrere, paraficuro 

agerc. jtim Gtimauf* Ii cjcivcbncn / aflVe- 

feere vino > in confvctudineui inccmpcrantiae 
adduci. 

€(l)inau5/Ö«r /p/«r. ©ebmcufe/convivuim, co- 
mtflatio , cpulum , compotatio. &<Z (Scftmüllä 
iu tfUti fuWatum dt convivium. Fora» Carcs! 
nonamplius Anthiftcria. 3lbfd)icbi>'/''»*23alct' 
fd) : \u\ l!$ / canä profcltitia , five riatica. 2lf je£> 
five 3tntrUt^!'d)niau#/ adventitia five aditialis. 

SBaebanren' five ©rppjitipnsfcbniautf/ inicialis. 
S&auerfcbmautf / plcbcjj. Söierfcbmau* / com- 
potatio Ccrcalis. $flt\}Crf<t)tnilU$ / cpulum 
opjK.ii num. i>oFccr|"d)lUv1i!S / cpulas Dottora- 

lc$. //j^.!(j||lcrfd)niauÄ/inagiftcrium. (grübe 
fd)ina»."' / e P u,3e mdlii. föcburftffdjmJitf/ 
natalit.a. &fö&M$m*i I Äi, 
fjrmpofitim. .0 . 1 u ? i i> t 1 u/ > « • » ü 9 / lumioans 
afla. jktlUtTd}inairf / bibalia. contracluum. 
Jb$<b\titf<f)\nMij cpulum nupcialc. Äinöintlf 
five (Stü.uMfiÖmdllÖ / luftricura. jfivtlUf 
fcfvilrtiio / cocetnia » five dcdicationis templi. 
ScftclfdimaUÖ/convcriatio amatoria. gelegen 
fd>UMU$/ cpulas fcralcs. £unipenf$uu u ; con- 
vivium canmum. SftanKntffdjIU v.i 1 onoma- 
Otcum. 3^a({)tfcbntauj/intcmpcAivuin Opfer* 
fchmauj / ccena Ccrcaln , taliaris. Q)i anal 
ffbinitUi / epulas novitiorum Audioforum. 
<S tntenf C!lfcl)m%lll^ / fympofium ftudiofo- 
rum. *UJrinfcbmau$ / Bacchanale. SBeebfel» 
fchmatlo* / 'lütt Rräwcfren / circumpota- 
tio. SBinfcIfcbttiaitf / compotatiuneula fe- 
creta. 

Ccomanficbf /* (£ebm«uferife& / äd). Alu. luxu- 

riofutt vinolentui , vinariui, ebnofus, convi- 
viis addivkus, bibofus . 9e temulenecr. (*cb Hut!. 
{kbtcT Äff I / bibulus, (pongia , porator , multi- 
bibus. ©cbin .iiiü*ri(flH*5 53fib / feemina temu- 
Unta 1 multtbiba , fympotna. 



@*m«f / fcbmccfcn / gcf#mccfct/ 

laperc, palatö peru'pcre, judicarc, guftuma/i- 
cujus rci caperc. iget fd)nttCfCt 1UPl i jueundum 
faporem habet , palaro arridet. (£s jcfcmCC? t t 
ÜbdA/ivcf^litnm/ infipidumeft.vitiatuscftft- 

por. :oj:.ii f an fein ©cwurj fcbnieefcn/ non in- 

tclhgitur fapor aromatum. <£r CtlH fefoarj feinte« 
(feil y eft illi do&iim & cruditum patatum. 3<ft 

faii nichr «jol f^meefen / gu^u* min« t«ufus cft. 

«Sdjmctlr Ö0<^ f inmal / tenea q v«fo faporem hu- 
jus edulii. Nitrimbergertftitonfundunt (jd)tl!CCfcn/ 

& ÜXittfrn / rßcfr tUis <5(bnicotcn tttam olex«, 

redolcrc« fragrarc. odorari, olfacerc. Comfof. 

21nfdf)n«cf co/ guftando teneare. ü'JicDcrfrj^ine« 
Cfcn/ reguftare. Er jwrticrf. ^Ib^fd^niacft / in- 
fipidus, inconditus, rancidus, fatuus. 2lbüd 
fajiiucFtc Sad)Cii/ res abfurd«. 2ib9ti(t)niacf* 
t(i äbicr / cexevifia fugient. 21bt}c!d)»na(frcT 
2Ucin/ vappa. 9lbgcf(bmacft 3fu<3 ' fri- 
gida, £!?)ejuna, infubua, y inercia frivola, pu- 
tida. Slbijcfujmacf t \U\$tn t infulic vtl abliirdi 
cancre. 

«3cb«»ccf«r/ öct/ * (8<&mc(ferinn/ tw/ vir, ö> tec- 
niina guftans, delibaos , & palatö (ciiticns. Std 
s£(b>Ucrter cf *m de ipfo nafo mo»< Norimbetgen~ 

[um dicüur , Auw : €t bat f iucn outen (Sc^mccrcr/ 

cmuuclx naris cll.o'iuiuni Rhinoccrotis habet« 

(gd)nic(hma / We/ vrd)niccfcn / guftatio, 
guftatut, ipreqvcfenfus {äporis,judicium,& ua- 

telleau«. ed>»tfrfpn Poff am meifren / g«- 

ftatu» eft fenfui ex omnibus maximc rolupta- 

rius. 

S*macf / &ufitAiitu (5r febmaef / txr / fapor , gu- 

ftus, tfmetaph. fvaviras, jucunditas, dclcftatio. 

2)er ^ad)< einen fötfd;niarif \]<btn 1 condire ju- 

cundius rem aliqvam. ®lllc fctnc ^ad>CH ba» 
ben Äraff HUt) (bcfdjtnacf / omniacjusdiaafa- 
£caqve qvad papavere St fefamo fparfa fuqr. 

©fldjniacf brt aßciite? prüfen / vir» bonitatem 
guftu cxplorare. @cfd)macl von einem 2)inae 
b^beil / delibare , primortbut labns atnngere» 
fubodorari , fufpicari * fubolere , perfentifecre 

rem altqvam. bat feinen Okfcbmacf / fapo- 
rn experseft. 91lber/ elenDcr C^efebmacf / fapor 
fatuus, incr», trifti«, vapidus. galller / putidus: 
©tinfenber/ fatidus. olidus, rancidW: ^ifff. 
rer/amarus: §e((er/ pinj»vis : J^erber/acerbus: 

©efal^enet / ulfu» : ütcblitbcr ' fnser / Gravis, 
dulcis: vcaurer/ acidai: ^djarfer/ acer, acu- 
tus ; 



1872 



tus:SHefchavauftcrui: üßiöriirr/ faftid.pfus:! llnfcbnhWffaftrf £W / aftringcntii faporis 
^«lU^röcf^macf /afper fapor. SRdtftrlifftcr poma. r 

©*mci8/fcbmcigcii/3cr>fcNi5/<cb 

fcj)llti £(/ iji'|Cl;iniBcn / varia notat. Primb omttium 



©f fdjm.uf / fapor naturalis, innacus, ingcnuus, 
fimplex. CHcm .id)tcv adulteratus, fäftus. 
51 C Pfc! /»■»" Db;tge|'d)mdCrV <apor pomorum. 93 a 11. 
cr$ jcfebmacf / durm. i&ielengefd)inacr7 mofcha- 
cus , odorarus. SBröKD frve !£runjlicf)er ©C< 
fcf)uiact / aduftu». €ct<|« fit* Ußibriijcr ©c» 
fdjm.icf/ ingratus, ofrendens, naufcofui. <£rt»CII* 

ge fd&matf/ terrcui, «M/ Sobfewcfcbmacf / puti- 

diukulus, cadaverofus, morticinus. £jji»}qe 

fcbmdcf / ü«idulu$, fubacidui. ftreubcnacfcbmacf 

bC$ flüi jcn i'f ben$/ prasguftui victztaiuc. ($al> 

kiujf jcljmncf feilem (Seilte«» ©innen» & 2Jcr> 
tfflnte&Kfcbmacf/ mcncii dcleftamentum. ©IrtUi 
bcu^jcfd>niacf / fvavica« fidei. £imuiclä)t 
fcfjmncf / dulcedo ccclcftii. j£>oni<j9cfcf>uiacf/ 
fapor mellcus. .fto'llcnijefcbmflcf / gravcolent, 
virofus, inicrnalii. gebcn&jefcbtllde? / mn. 
^CtngcfcbinarJ / jucundtilimui , muftcu« . Divi- 

nus. £neblaucb ; /"* 3wiebdijf fcbm.id/ ailium 
* ccpas olens. tfnnltyef'cbirMCf artis gulracus. 

porrchau«. 5}ebcn f cb!nacf/ mtftus. gjfftar» 
gcfcbmicf / ne&arcat. OtfJ*J*ic()inacf / olcans, 
olcagioeus. <|)fefjera/fel)nid(? / accrrimut , pv- 
peracus. tylll'icfcbniddf / limofus , palustris. 

^cbipefclijcfcbmdcf / mephiticus. Suqenbge» 
fchtiiacf / odor tirturis. llnqcfclWMCf / fatuus. 
SBoriif fcbmacf / &meiiut QJi rflbraact/ praeguftus. 

SSdlUKtcbnidCf / vini acmulus. Sltfcrmilfqf' 
fcbnwtf / amanrtimuf. SSürj< fwt Qymhv'iQC' 
fcbm.uf / aromaxicui. ^nnbenjifcbmacf / mi- 
rus. 3itiont'ncjcfc!)macl citnnut. %n<Uxqt> 
fcbmacf / fccchareus. giwifclgcfcbniacf / du- 

biu«. 

^cbtllCCfe/ Ol«/ vjur. car. id. rjl < f vod GJetjiWcfllllCt,/ 
ö i9efd)ma(X / cenfura * jtidkiam oalari. (fr 
bar eine qute@cbrm a (ft/ ahiutintanntVlmü/ 
palatus iUi fapir. Normtbergmfii vrrb apprÜJtnt 
Cinc ^cbmccfc/ fertum, tVciculum &corpufcu- 
lum florum, aliki ein &tl'4U0/ Ö iNtimcrr 
bttfd} t dtosindrinfcbuiecfe / oHaftörium cx ros- 
manno. &11 ein« öebmeefe vieeben / olfacerc 
fafciculum florum. 

^cbmetfbaft/ aröejcbitucff/ adt.&adv. rapid«, 

fapore fv atis » gurfu jueundus , qvod rtiam dicitur 

SSi)lacfcbntarf.~ Ubelqefcbroacf / fapor« iagra- 
tm. Un4c|ci)mdcf / A Unfcbinacfbdff / infi- 
pidus, vici;ni»utbdfrt &uu / pyra muftea. 



r/I verberarc, percatcre, puifaxe, fenre, verberi- 
bus mulÄarc: ^riwirprojicere, rapcic, raptare, 
pellcre, verfarc: por» b maculare, contaminarc. 
€inen febV fcbmfi(jen/ verbenbus fadum inmo- 
dumlaccrarcaliqvcm. ©efebmiptn OXTöcn/va- 
pulaic, verbcr»bus muiaari. Jiruilllll »nö (ant 

oe|cl)mi{ien n);it>tii / lumbiftagium aufeirc. 
Summe Jeufei roeifcen flnq / wenn man |Tc 

fcbmctSCC/ Phrjrges plagisricn folcnt mcliorej. 

SieÄrdme^d x \ (ebmeifeti ibnen iVIbft ihr u». 

fljticf / turdi (Ibimcr iplit cxiuum cacanr. ^ t m 

23i»',cl jcbinei^ in fein eigen 3ft<U / nemo fib. i^n 
malum facir, domcAtcum thcunrumcalumnia- 



tur nciuu. 



tcCbtUCiper/ ttt/ pei cuifor , pulfator. <S<S)Wt f{jj> 
Ulm/ Ct'«/ facmin3 pulfans, tundens, erdenk. 
€;Cbmei!"nC/ rtiam.rß frarMjcns, jaciens.projici- 
cn*,& concaminaoi, faedan». <£<T)meipi'r »CT 
bem iore / ducllator , pugnator , dinncans , pu- 

gnax. £in j«! ^obenfebmeiier/ crT»aaor , «ver- 

for , raftator , perditor , dclctor, affliftor, 

populator. SuboDcnfcbmei^erinii y popula- 



trix. 



<3df>mirf/ öer/^cbniciftin^' Wc/ft bas ^cbmeifan/ 

puhatio.vcrberatio.pcrcuilio.iausplaga^erbcr. 
Dicilur ttiam (^cbnieiHereo / &ie/pug»a .dimica- 
cio.(Sd}nich)erct} iinncbten/uimultum cicrc.con- 
tentionet (exere. ©cbniei^iintj »erm Jdr/ ducl- 
lum.monoroachia, conrnftio. trcbmi§/r/«im 
tß projeftus. ^1 H<jc!fd;imji/ fuftuanum. 
6cbmei|icbt/ &cbmri§baft/ «dj.&tdv. pugnax, 

Utigiolui.jurgiofus, conccntioAM, coritcn- 
riosr , ccrcacim , pugnaciter. ^d)nieiBi(r)let 
c errator , homo feditiofus , curbulcntuv, 
tumultiio^ut. 

^U>fdr>i]ici^rn / ^erdb- * /?in-ib ^erirnbrr« * $liv 
HnbcrfcbnKfnrn / p> w . dcvcrbcrarc , decoterc. 
(£inen grauldm dbfdjraeijkii / usqvc ad nerem 
deverberarc. gar Jreppcn btrtr.t fd>inr<^Ctl/ per 
grarlu» dejicere. ©OIH Xliril ktl M m i fnÜ 
turn in terram pneeipirare. trpi(V ab* fiw 

beral>fcbnui§«B/ decacuminare. SU'i'cpnici^mg/ 
decttiTui, pereuflio, dcjeäio. 2ibfd}n?cifer/ ev«r- 
Cor, affliltor. Jg>ci'UU£>ClTc^Ulci^Und / decurba- 
tio, dcmoliiio. 

91 \U 



1873 @c @ c 18 74 



^lifJiUKilJCH / allidere , infligcrc, adiYingcrc 21n 

t»c r Xur anfc^tneiHru/ ofhum inacpaxe* pultare, 

fcrirc , &pultando pcnecontnngerc. l£inerfl 
eine glitte nflfd)!Reii?eR / dcdccorcaliqvcmno- 
tarc , ignomimam inurere aluui. RR' 
fchui, . ü / eceno confpureare. 5lnf<$met|5Un 1 

pulfatio , ut: Xnranfc^nietputt^ / jantia pui- 

fatio. 

2luf|(t)nieiBcn / Jgtnaufi'djmeifjeii/ effringere , com- 

miouerc. £ur auffc^mdb'Cn / con»ulfis repa- 

tulis cffracxiiqve valvults januam dcmoliri. 
icfäniJRIB auf|d)nicipftl / carecrem revellcrc, 
claultra refringere. ^lufjc^miTtßun j / cffraöu- 
r a , revulllo. Öluffd)Hieifctfr / eftracror , effra- 

Slutffefomeüjen / £e rnus- * £inau6fej)iuei§e!i/ 

lere , ehdere , aueorem rix« efle. hinein CtU 
2lU0,e a U5jct)mttptrn / oculum vcrbcribuscxcutc- 
rc genfirr tlll^f^mci^CR / feneftra« dirumpere, 
pertunderc. SÜuefc&Rlljj / viu-.'|li;r.ift [RRO, 
pcrcullio 1 ejectio. 
5£f |d)Uiei(;en <• contaminare , confpureare , illincrc. 
Üß.wi) bcf(f)Rlf if fll/ parietem incruftarc , tegerc, 
veftirc. fetfömei ffll / f/? nonnunqvsm fal- 

Jerc. (f inen bcrd>ineißen / palpum alicui obtru- 
dere. SO? if Pf bef(&nhi&CR' confpureare , * li- 
nire ftercore; tandem tfi contorire.urtir OdjjRieijj' 
fWecje / mufca major , «mtaminant r Julia &e*rnti 
frMtatr fuä. f 

JDrnHfföniei&CR/ * 3ttcfcbmei§en/«. SreiRiebmeif» 

fen/pugnä comcndere,concerrare , in dimtea- 
cionem defeendere , ad verbera devenire , ma* 
nus conferere. ?DJie Ruften breiRfdjmeiiteR/ 
pugnos obfercre , pugn:s percutere , confeinde- 
re. S&fnungeborfitnicuÄtnt>ern mn§ man brrin> 

fd) weiften / iminorigeri pueri probe concafti- 
gandi func, verbehbus in improbosanimadvcr- 
tendumeft. 

$ur$fd)rnf igen f & £m jroenfdNRei jjeR / tt SBtmeiR 

<Mtberf(bmci[;eR / aliqvid fundirüs evertere, de- 
lere , perdere , deftruere , ditliparc , confringerc« 
deperdere, 8* diiperdere. (£t ift Wie ein €fel/ 
man Tan ihn nidjt nnrbfebrnei'tien / md.» afini ad 
verbera obduruir, callum obduxic ^raeje linD 
©Ufer rnjjlueiVcfymeijieR/ pertunderc vafa, affli- 
gere alliiere. 
€inf:»/TJiei§en / exfeindere, deftrueTe, derurbare, 
demolin. $cK|ier unt> Ofen cinfdjmeijen / fe- 

neftn» dt fornacibus ciadera afferre. JgK)U£ ein» 
fcfynn'iRf n / domum exfeindere 1 »des dirucrc. 



complanarc <£infd)meifcURg • everfi© , vaßa- 
cio , ruina, dcmolino. 
.50 r f fd.Miieiiien jaftarc , projieere , p rofternere, di t- 
juerc. cbnieijj i!)it fort/ tuiliumproculhm. 
caede ! <£r bat if n natftURb blcs aus Dem J£>aufc 
fort«iefd)imb'cn/ nudum cjccicdorno acqvcarae- 
cipucrn exturbavic , exelufit, expuhc, for:» 
piojccic 

unO l)erfd)incipen / furfum deorfum jaclare, 
ultrö curoqve ventilare , jaculari, evannaxe. 
S6Ü$er hin mit? Ii-erfd^uieisen/ libros evolvere. 
"Der £ttuit> fe^inei^t D .1 5 djin bin unD her / na » n 

concitarur , agitatur vcntis. Jpin- URD Rjic&e 
gef<t)iniBene^föeiRllt/ agicarade concicara mcu. 
Bülten aUfffcfeineiBeR / Calcitrat«* calccmrc- 

jiccre. 

tej|d.Miiciwn/ iJrr.,jvjJ 21upr<*7mßipen/ iftum in. 

gcicre .everberarc, impetcre pugnö, manus in- 
jicere. €in ^dilOo lOHfdjme^enx feram refrin- 
gcre. «Seine Stirer loeicbnucpcn / faculraies 
luasdilaptdarc , bona frivole alienarc. Letten 
IO^fd)meißCR / folverc cacenat, vmcula laxarc. 

:0iit de 9cei>enf(r)nieiBen / coiiativam »im faecre, 

greganm ferirc, fimul percutere. (Si4>mit el» 
Rem febmei^eH/ conccrtarc armn, digladiati. 

(£r f<tmif nebeu bem Werte ntr&er / ruente eq\ 6 

praeeept ad cerram dabarur. CDiifteit brem» 
fd)RieiBen / <ß »n media m aciem irru mpere , acri 
impetu in hoftem invchi , ingrucre, ineurfare, 
irruerc in confertum agmen. 
9cad)fd?nn*iBeR / repercutcre, verbi« verba reddexe, 
everbit ad piagas ire, verbera referre, infeqvi 
r • €inem (Steine n.uhfd)nieipen / in fub- 
cuntem lapides immittcre , faxa ingercre. ot 

n :dvd);iini;cii / cano incciTcrc Scattfc^meif' 
fllll«}/ infe&ario. 
^cbeRbiRfeRmeipen/ five Uberbinftninripfn / aber« 

rare in (criendo , declinarc , deflecrere. J} j ; 

RebenbinqefcRmiKen/dccrravic tau. (ginenuber 

bcR^OPf binfdjnieijjeR/ Aiblatum aliqvcm ad tcr- 

ram dare. ©ig t»ar ncbcRl)ingcfd)inipen / hunc 

fruflratus eil icrui . 

-\ht . Mm v)i r. / dr UnbereiRaRberfd)mei§eR / rarba- 
rc» mifeere, confundere , confuae de permirre 
dtspergere, it. luxare. €r bat DeR 3lrm iht 
fa)mi^CR/ brachium pugnl loxavjr. ©eine 2£>ol» 
farr )>erf(bniei§eR / fortunarn fuam profligare, 
rem fuam confringct;e licibus. 

SüeO' dr ^uiiöe^fdjnieiBeR / id. qvoA ^ortfcSimetfn 
| vit pi ofr. ai»o vere, arcerc, repcUcrc vjm vi , dt- 

wdt 



/ 



j $75 @c 1876 



tn.ie abpccrc, rcjiccrc, proftcrnere. Den fitittb 
Don bfl"9ÄOUCr»Cij(ä)infi^n/ hoftcm ämoeni- 
bus rcpellcrc , prohibcxe , murot dcfcnderc , ai 
matos ex muro dcjifcere. ©OH )Vitu r £ tu R>cy 
/ifcinctfcn / ä valvis Cuis repcllcre , de domo pro- 
curbace. ^etjfcfcmelflC*/ D(t / exacxor , dcpul- 
ior. »ÜJiT^fc^nicißUB^/ OW/ dcpulfio, cxaß 10 . 

SB<ifClTd)(lK'i^i'n / ulcra projicere , c!v >4m otW 
^orrfdjmtifwn/ ä <^mtrt gfd^iiu'ifkri. 2ßei- 
xcrl)crau«|'dt>uirißcn / cvallaic 2ßntcr()inan 
fd^nicib'CII / plus mcrö ptojiccrc, imromicccrc. 
3Scitcrf0V(td)lUCi^n / crannatc tbrät. SBcitcr* 
illVHlt fdj mei|?en/ magis retrorfum agcrc. 

SBu'Dcrfd) meinen/ iausrepetcre, rc "erberare, pia- 
gas rependere , &impctum facienri refiftere , xc- 
ludtan , repugnare. ^eDcrautffdjmriijcn / dc- 
auö pugnis provocarc ©ic&ereinfd)nhii?rn/ 
dcmolin, funditüs dclcrc, deftruere, duipcrc, 
convcllcrc. 

atffönuiticn / latcraalieujusconterere , dedolare 
vifcera, otTacomminuere, 1»*. effringere, coaci- 
derc. .Hillen unb jfatfen jci fchllieipen pc-frin- 
gere aflcrei , lacerarc armaria. Jcrfd^ineipung/ 
cjvaflatio. 3cr|c^niab'i'r cfFra&arius, pexmeiem 
aflfercns. 

2iirinim(nrct)met^en / coneextarc , congredi pu 
gnis, pugnam concendere, fc mueuö casdere , it. 
colhviere, conjicerc, incerfrmgere , congerere, 

cumuituo$«confundere. Sufammcnfdoroeijjuna,/ 

colluttatio , certamen. 

3tüifd)en< * £arj»oifcjKnt'd)mei&en/ Um qvod 50?if» 
liiu'iu fivt 5>rcint"d>mfipcu / impetuinaliqvcm 
fuccurrere, inTolate in faciem alicujus, in me- 
dium altqvid projicere, incerjiccrc. 

©dimt^en / gefcfemifeCt / all.dere, cum impetu 
projicere, torqvere verbera drarma, ejaculari, 
plag»* perciere. Sed <Sd>ltli^Cll/ ttiam tfi mqvi- 
rare, maculare, nigrarc, ismrtaph. calumnüs 
lacerarc , calumniah , falfum crimen , qvait ve- 
nenarum aliqrod tcltim , in aiiqvem jacerc. 
C»mpcf. OlllfcbmiBcn/ pro/w. allidcrc ,dtmdt dem- 
grare , Ö'imputare. $kfd)Miljen / comamina- 
re.culpam inaliqvcm conferre, fmt derivaxe, 
viriodr culpa» darc. (gntJIKO fivt%<vfänÜfyW 
effringere , diminuerc. föortfchnuljcn / porro 
dedecorare , perenni opprobriö dehoneftare t fru 
coli u t ulare , p. opr. projicere , e vannarc. 5)? it» * 
9?fbcnfcbnii^flt/convitiaroribu$refeadiungere. 
Sftfld)fetyinifjen convitiis mfetrari. •!>. rfcfnm^tn/ 
»uipcrmioi cdoccrc , animum coudoccfaccrc, 



uon/uitb in u/u eß.fed SBcTfd)tm6t / e/?caU»dua, 
aftueus , fagax. Un»erfd)mi(jif / fimplcx. 

^(frinifjer / t>tt/proqvofreqvrntiäjefl ^efdjmffcetV 
conviriaror , calumniator , maiedicut, obexecra- 
cor. CiilfiblllHJir acäui caupo iniq\ us , qvi ni- 
miamanfionispretia poftular. 
£ djmifjung / t>u / 4 xms £ djmtijcn / eß >pfr aOua 

qvaflandi , allidendi * projiciendi. 2in|d)nM» 
^un^/nimitgrandit preu maoitonisadtcripcia, 
immodicus dr infanus computandi modus. »5t* 
fd)lllil2lllli)/ propr. deformacio : dtinit maledictio. 
contumclia , opprobrium. 93rrffijmi/JU!M/ aftu- 
ria , callidicas, dolus .Craudacio , coovuium. 
(?<!)111.if|| / X>Ct / jiüui riolentus , etiam k foni 
@ct;m(9 ddhu. Cbrcflfu^mi^ / dedeous hono- 
ris, ©dpelfärnifc / cottabus. #atfw|"(&ini5/ 
colaphus. 

*Cvt)inifJf/ OH / vibcx , nora, nigredo, macuta, erc- 
oa. Schill an Der $rirf(fye / funiculus a fcH- 

tica religatus. hat tint (?d)mi^ «bem 

Q^acfen/ cicatriceinvulcunorarusdl. Eßäbhac 
©cfcmi$id)t/u/: ein fchmiBichf Btföt/ f«- 

cies cicacricofa. i3d)ITli§C unfu^TcibCtJ / adferi- 
berc lineolam. 

@d)mittcrn / &fieqvmtitu ®cbmettern/öe* 

contcrerc, contunderc , frangerc, 
rumpere, q raflare. ©er JtriliJ tfi jcrfchmcttcri/ 
urecus rimam egit , conqvaflatus eß. ^cti 

febnutterte <5\&\tt 1 mca colhfa. Compof. %n> 
A 31uffd)meücrn/ laxari, rumpi.obtcrt » colla- 
beäcn , inrerfrangi. %(xfömctttVtt I concide- 
re , 05* concidi , comminucre , y commmui. 

(Eine Xur icrfdjmcrtrrn/ forcs effringere , vi«- 
larc , rumperc. D»i i ^ d)iff ift oon Den äOeüiut 
)erfd)Utettert/ al vcus navis undarum vi qvalTätus 

cft. &ein |(rfd)mett(rn / frangerc enta , ra- 

lumqvc exrorqverc. €5 lj§( ji$ Iad>t ^rrd>niCt' 
fern facile cd decuiTu. 
\s(J)inc(tei »n4 / tie / * Dp» (Sdjmefrern / &qvoJ 
id. tß Serfehmetteruna / * 3erfd)inettern/ con- 
rcimira . commioutio, eff ra<f>io , dccuiTus. 2lfl> 
ftijnietteriuW colliHo, <onqTaiTaxio. 3iT fd)UlC t • 
teUMIi) .n;;? $aue^/ laxatio compagi«. 
•?ebnietrcvid)f / Hf. ^s.ivnb. u. 3crfdjim*tterirf)t/ 
tr.u>tu . Icfus ,<oncuflks , coactAis, convulfut, 
comminurus. 
(^djnKÜcrer / OCC / effraeror . concuflbr , effracta- 
rius. 3erfd)met(CTer/i^.e/?.collidens,perfrin- 
gens , comminucns , convcllcni. 

€c C( CC v3d)nif(« 



\ 



iS77 



1878 



\Z$\\\ttt(l\\nit***/ Aciiur ovuai contufum, fra- 
öum * allifum, it. homo macer de mrirmui. l£r 

ift ein dürrer i5d)»nettct Itatj / exangm , jun- 

ecuseft. ^_ , 

©d)mcl§/ er@ct)mtl|/@d>mdicn/ 

er fdnniUef wir fc&mcljen / w. 3d) |'<bmali / & 
fd)motj / Dm f&HW* * Idjniuljcit/ rr mmmiß 
& fdjjinalte / mit fchmoliea / K. 3* fc&molic/ o,«« 
fd>lllPljen/ * 9ffc6mcl4<i/ liqvare, liqveracere, 
b> Hqvcre, liqveicere , «c liqwcBcri. £ffrtnil}CH/ 
r/1 «6 4»<ifwa S«on. 5Rl)lcatt / prr proßbef. 

iu. 0/ emiKcn. iw-^/f" 'i* * trwo«/ «»0*, 

Irwr. 5>a*£u1 f4m<ljCt/ glaaes calore liq*e- 
fafta * dilapfa dimindttur. © Khmcl jet X0tt> 
Den/ l»q v « » l»q'«e » liqvcfcere. 2Mcn fcbmcljen/ 

funderc plutnbum. Compof. iAemfere figtrficant, 

ut : WAmclien/in" 2lu^fd)incli<n/ eliqvare. 
2in< * ^ufftfrmclicn/ liqvefacere. ^urc^fd[)inei> 

icn/ condcliqvefccrc. <Sinf(^mc(iCn/ confun- 

derc. 3n Die Älocte ifi oiel iS^bet cittyctomcl' 

iet / mcullum Kujus campanx multd argentö 

mixtum eft. 3ubereitct ©Uber einfcbmelicn/ 
argentum faftum funderc. 93etfd)imliCil / * 
3erf(ftmeUen fpropr. liqvefacere , metaphor. autem 
confumere, abuti, prodigere. l£dn.£Mbunt) 
©Ut tji JCtfd)mPlien/ faculiate« ejus adefat , de»o- 
larae, decoefce, luxu diffipat» funr. SBieber 
fcbmeljcn / denuö dehqvcfcere. 3ufainmcR> 

fd)mcUen / condeiiq»efccre. 3nfaim-na,efd)melit 
©olD / autum fufum. Ungefctynelit/ p™pr. rß 
illiqvidum» minimfr conflarum. Ungi'fdjweljt 
^ilWr/ argentum rude, tnco&um. ircfym.l 
ItlietUun in (ptcw notst encauftum aurotllinere. 
jlunfäbri qvofr apptlUnt ÖmaltltCll / pignunU 
metaliicd inurerf. 

p djmeljcr / ©er / fufor. Diätur ttiam * 
<£infd)inci;cr / IM '««m $tr« * 3cxfämc\\cv. 
Gfiter äerfdjmcljer/dccoclor bonorum.<S<&mrl 

jeriim; tii/ feemina cliqvans »liqvcfaciens, fun 
den*. 

6d>meUntw/t><e/*t>as (gdjmdKn/ normunpam 
etum <£a>irwUerei)/ dCas (gebmdinKrf / tufio, 
fufura , ehqvamcn ^ifetUtm 2Uvd)UKltnna Ollis- 
fcbmeliiinq/ SBerft&meliuna / * acrfcfcirieliuna 
SJIeojcrf^meUiing / fufuta plambi. Stfemelj' 

Werf lamm in freie txponitur :opu» encaumeum. 

linde ein ©f^mcljroet fcr/ encauftes. 
©<^meUid;t/©d)nielibar/A^(t)nu*lil)aft/^N^ 



filis, Iiqvcfccrvs, ad liqvcfacicndum aptut. Ufl> 
|<J)ntelibi»ft / fufionern non admutent. »cicin 

unD <&)fcn finD fa|i unfcl>mcUf).ift/ ferrum * Upi- 

dei aegre I tqv ctcuni. 
6*malj/ M/plur. c*r ping»edo, ping»«rudo, 
adeps. ttUtm in Ftancemd U. eft qvd 

butyrum. Sicher in @d)m>lli / rß yW not 
diemm , tftret in »littet gcfchlage« / ova bu- 
tyrata . friÄa ex butyro. \)Clt ^icmlid) 

<S<fcmal| am Wbe / habiiui corporis ejus eft 
opimut. 911 1 lEdjmalj/ adep» pettetuftus, ran- 

cidus. &ad)$fd)mal$ / at<c P 5 me,, *• Obren» 
fd)mal$/ fordet aurium. Jg>lr|d)cm"d)malj/adep« 
cervinus. ÜCeiqcrfdjmalj/ ardearum pingvedo. 
?KiKfcnf(bm»li$/ pro non entepom/ur. 
^SdjintiljCn ' pingvefacere, w/g^adiparc, pingvem 
facere. @cfd)milit ÄTaUiVoleiaadipata. 

iltrocDcrgefaljcn n\}6) ycfcf>. nahen/ hoccdulmm 
male conditumdradipatua» eft. U:it)(|cbinaUf/ 
macilencui , crudus , mmme tdipatu«. Unge« 
fdblH^lite (Supoeil e§C|l / Oiftro »iftu vivere. 

Compoi. Dur<I)f(bniÄl4eu / pnbc »nunge- 
rc €rf(ftm»Mifn / q*oad f^n» w munoett. 
(flro§e (Scripte laßen md)t wo\ erfcfomÄljen/ 

fercula grandia mulut pingvirias rcqvirunr. 
53crfd)in^lien/ ping»edinem confumere. 
(ScbmAljun^/ Ut/ ^(fcmiljcn / pmgvitie*, 
pingvirudo. vrf4)n)cinfnfd>malj Qtbt Die be(le 
-r (h:it»li;mu; / adeps fuillus optima eft opiraitas. 
SScrfcbmÄljUng/ pmg»edinis confumtio. 
6d)malii(^r/ *dj.&*Jve*b. pingvi», Ö'pmgvitcr, 
" adipaln , g£adipatu>,jtt/ adipofus, fucculentui, 
opimut. 

©cbmto/ Mjmibcn/ ^cfcfemitset / 

derc, fabricare. 0)i n |d)miDcn lullt UMR \<t)mi> 
Den / fabricandofabrifiinni , j>rovab. Ufinfict 
arum. €r Ir.t (td) lein Unqhia felbit gefebmi» 
Del/ ipiemee fortunac u.c faber eft. tiTv v£ l litte 
febnuDen/ fabricare dolo». Cowpo/*. ^bfcbmiDcn/ 
ä laboribua fabnlibus qviclcetc. Olli & ^Iuf> 
fd)iniDen/ aceudere. 5lnf|d)iniDttI opuifabrile 
conficcre.excudcrc. ©ltr<bfc!)iniDen/ pereude- 
re. Cinfü^miDen / eudendo in£gcrc» firmare. 
(rtntie|'d)mifC(e 9^^ef / davi ferrei ardc fixi. 
(ftTd;ntiDcil/ eudeodolucrari, arte fabrili alere 

fefe. X>ai (Jofen Utyt fid) nidjt erfd>iniDin / fer- 
rum iftud friabilc , vtl rtiam nimi» durum , cras- 
fum, Ö'mrraflabile eft , mallcö aegre ex tcndjtur. 

2üicDerfd>miDen / rccudcrc. 3er|'d)iuii>ci / eu- 
dendo 



1879 



(Sc 



1880 



dcndo comnunuerc , crrringcre mallcis. 3"' 
fanmieilfö.lllbcn / coagraenurc , conglucinarc 
cudcndo. 

^d)miD/&et/ faber fcrrarius, ähas (ggfeilfchmiD. 
C3cf)ttÜDiim/ Ott/ fabn uxor. Dtrmn. rß (5d)llliD 

lein/ oo»/ faber parvut. 5J?.m gebt eben |o incl/r 
iunt c cbmit 1 ulp Jlim <3d)miDlem/ neqvecoecum 
Du. cm. neq vc amencem confutrorem adhibcas. 

SDcr vf vlviuDc .JCinDcr jiuD Der $unfen geteonf/ 

provtib. (cintilns haut terreneur fabrorum filii. 
JÖUctlcfjnui) / brattcariui, bratteator, vulg&U. 
mtnaruu. :ölU'el|'d)miD/ terebrarius. fßÜwlCtt 
fcfomiD/ flator xris , /rw arramentartus , fcf faber 
tormentarius. Dorfi /h* $tinrenfd)mtb/ fabe 
paganin. ftdReiiKbrniD / faber cenrariae, vtl 
militans. ©0lD|c|)miD i aurifcx, rafcularius. 
©OfterfchmlD / VuJcanug , Mulciber. ©rob 

ßlllllD/ faber magnarius. Jf)iimmerfd)nUD / fa 
x rooletrinae terra r ix. JßuffcfymiD/ faber cq v a 
r»us. tfaltfdjmiD/ onchalcariut. ^UinfdjmiD/ 
faber mmutiarius. SHmtJcnfdjmiD / maebaero- 

JKEut . tüiat Dc^cnfcbmib / gladiarms. Jfupfcr 
d)miö/ acrari«. sföejierfcbmiD/culirarius. Sßa> 
qeli'cbnuD da varius. DieimcnfdjmüV poctaftcr, 
carmimfcx, rhvthmicai. £Xcitt$iniD/ veceri 
Tianus , faber cohortii eqvcftrif. (£d)eren» 
fcfjmiD / forficularum , fiv* foreipum faber. 

<£cn|cn< * £if$clfd)miD / falarrus, kuppen 
fcbmiD/coqvus indo£his UnijluCi fi fi vt ©lüff 
fd)iniD/ faber Fortuna». 2&lffcnf(j)miD / lorica- 
nus . thoracopeeuj , mallcator , fccvopccus. 
2m<d cnfdjmib/ clavulanu*. 

(BcfcmiDe/ Ott/ fabrica ferraria, uftrina , ofHcina 
ferraria. 23ot Die r id) I f £ d)Ul 1 b : Pnn m eil op- 
portune advenire, aditu opporrunö uri. 5f iinft 
tctjmiDe/ officina literana. l$lüci6|C&iniDc. fabn 
<a forrun*. 

(JcbmiDunoj x>ie > & oas (rdjmiDeii/ fabricario, 
ipff^ äRm cuden.U. Qui (Se&mibcn m icbr bic 
Vhm mnDe / opera fabrilia membra laftänt. 
£>atf 6d)miDcii »rill wnfnib an beaonncit fc»n/ 
fabn antclucani ad opus fabrik conferre fc dc- 
bent. 

^d>miM)aft/ * (SdwtiDichf / «4 & a *' vrrl) - nbritit, 
& tabre. <Sd)nrii>!)ilf f e «fpmiDe/ rr.anus callofoe, 
calhs obduetat. 

(^cbmeit>ifl/ (Hcfcbmcibiß/ ai/. tener. fub- 

nl u. rnollis, yvafiJicas: aftabre, B" politein la- 
mcllas, üu bracteas duetus, 1/. tenuis. gractlii 



I flntroorren/demirtcrefpondcrc. Gr töirDtjan| 
»U'i chmo ii'ii] fubmittic fc in humiliutcm. 

| ©Cfd) III t it)C / 1>0* / p> «pr. qvodfabritando dimmulum 
tß , J'rd hodtf txponitur : jocalia , preriofä, prepr. 
opera cncauflica , ut funt Murrt ArmU* , stmuit 
pemmati , monilia^ calät*. & 6lit lld) ^Urft1i(f> 
f?)C|d)inciDc / apparatui regiui >ducalit nabicus. 
^r)|ilid) (^)f|"d)mdDc / mundus (plendidm. .Sic 
^raiiftU'|d)uieiDe/ mundus, ?jr ornarut fponfa- 
lit. lehnte / monilia aurca , oy*liM 

funt : 2lrni9e|d)inciDt7 brachiaüa. ^aWqfffJmcu 
De. torqwe«. ©fimgefd^mciDe / &pan* 

geo/ fpintherei. tPerl(]efd)11ieiDe/ pretiofa mar- 
garitis candicantia. ©ilbtTgefe^meiDc/ vafa ar- 
gentea. vÜicibeMtfdjmeiDe / mundui mulie- 
bm. €iner / Der mit ©cfeJjmeiDe banDelt/ g«n- 
manui. ^rj;ad)Ui jum ©<fd)ineiDe / daÄylo- 
theca. 

©cffj)nu'iDi<}lid} / *ii*r£.tenere, teneriter, fubti- 
liter, cxiliter, tenuitcr. ©ef(f)inc«Dit)lid; mit 
einem umgeben / dulcirer , jueunde ac fvavicer 
«onverfan cumaliqvo. 

©cbmtnf / f*minfeti/ gcfcbminfet/ 

coloremmentiri , fucarc, mangomzarc, faoera 
lenociniis ac coloribu« polluerc, malas obhne- 
re , faciem cerufta candefacere, intineere buc- 

cas rubnea, L e. Die 95öcfen fdjminfen. 55<e 3unfl» 
fer bat (leb fd)Jn gefdjminft / bucca» belle purpu- 

nfl*ata« habet Tirgo ifthxc. (5d)minfeit metafbor. 
rtism fß : flmularc , flmulationum involucrii 
tegere , vultu aliqnd ferre , deeipere , ^fruftra- 
ri. C*)cfd)ininffe 2öorfe/ rerba infucata. ©e« 
fdjminf te iveu / fifta fide«. Ungefcbminft / ßä- 

cerut, purut, integer , haur fucatus. mgenuus. 
Ctmfoß ülnfcbmiitf cn / Qin? febm mf * n / ^cf^min» 
Pen / Uberfd>minfen / idem funt , «voi fimpiex 
SdntninFen / pingeregenat, corpoti&racft vi- 
tia occulere, y mrtjp/?. innocentiam pr«e fe ferre, 
colorem rebus adnibere. SBieDert'djminTen/ 
ofFuciaa iterarc, fallaciam repeterc. Ulian^ei 
fehminft / nnbef'(DminPr / nnfiberfcbminf 1 1 U. rfl 
avod Vlnejefdiminft /non fucatus, flacdolis* 
fraude.B'fallaciit. Sefebminfff 2lnDa(ftt/hy- 
poenfis. Unbvfehmtnfrc Srbmmiafeit / mcni 

flmplicifrtma & gerrnana. 

iSchminfer i tet/ * (gfftminferinn 1 Wc/ mas . 
feemina facies colorantes , y erruflä candefact- 
cntes,vulrumqvemcdicamincaf1icicntes. tUScvt» 



K'dcmiiu«,fubmu1ui, humilis. ©cffimciligl fei>minFcr / hypoerira. ^)arfd)mmfvrmn / «<>- 

C( CC tC <j ma? 



mas f uco ornant. (gd)ininfct eham rß Graula- 
cor ,mmi.\x , fallax. 
&bminU/*it I ceruffa , fucus , mangonium , pi- 
gmcntum faciei , purpunflum , rubriccta. %<\Y 
j(fce ^djminfc / fucus mcndax, arafi&aformae. 
^t)rrnfdlUliuF</ color honoris, imitaiio honcfti. 
grcil1^fd)vi|'ffci)miuFc / aflimulata fannliatius. 
Siccbf \ fct>miuFc / fpccics juffi. 2ua.cnt>fd)nuiife, 
fimulatio & fallax imitacio virtutis. Utu\T DtT 
G^millfc ttX Einfalt / fimpljcitaui& modefti* 
imaginc* 

€*minfunfl/t>ic/& üae edjminren/ propr. rj? «p/r 

actus fucandi & mangonizandi fix* mango- 
nium i Aietaphor.auttm omni* fimulatio, B fu 
cata oftencatio, Tultusqvccompofitiu, Ö'imi- 
umcntum alicujus rci. v?c!>iiuntmu u:i.v 
€ad>C / color cauf», # pneccxius. (Sdjmiiv 
flllhj Derlei)« / lcoocimum fcrmonis. 

€*minfbaft/* ©djminfidjt/ «4 c^^f. fu«> 
Ais »mangonicus, &tnttaph. imitatione fimula- 
tui, fiöi»,obumbratui,affcÄ»tui, ££. firndatc. 
affcaarc.fia*. 

©cbmicr/ fcfemteccn / gcfcbmicret/ 

ungere > linire , pingvcdinc oblmere , U. macula- 
te i & M uß vc verbc rare. Vi ÜIH UI &Ctl $IICfrl 
firmieren/ dcdolare aliqvcm fuftibus, conum 
alicujus concidere. ©cn ©rint> f4>itti«;rCR/ propr. 
capuc ungventö perfricarc, mttaphor. autrm ca 
put comminucre. 6d)micren rtiam abufivi ex- 

Cnüur donit corrumpere, prerio delinire , fidem 
rgitione labcfaöare. Comp«/. &bfdjmicrcn fre- 
fvtnttr ufurpatur pro pcrcutcrc , verberibuscae- 
«lere. ÜinfAmiercii / propr. illinet c , drinde im- 
putarc , culpam in aliqvcm conferre. (Etile flrojjC 
3cd)C nilfd>mtercn / fymbolum augere , pluris 
aeftimarc. %lf|d)iniiTt'tl mutigere olco.Aun- 
gventö imbuerc. 3lu6fd)Oliaen / lincndo con- 
fumerc. $efd)miereu / Ubevfchjiiiercn / & Uber» 
fjfiTdjmicrcn lupcnnungcrc, oleöpcrfundcre. 
JBiTdjmlcrcn / ttiamrß: inqvinare, fordidare, 
confpurcare, €infd)mifrf R / perungerc , tliks 
£>urd) unD Durd) fdjmieven. jtlnDern Den Q>rco 

rinfd)UlUTi'n / puleem infantibus in os ingerere. 
fff 33er * 33orfd)micrci! / oblinire. obunge 
rc. Oft' /wTOIcbafc&mifrfn / unaitarc, eftu 
fionibus ungventorum rcplcre. 3ucfd)mieren/ 
: \ffi(T iticfc^nticren / Tafa oblinirt. 3<r 
fchjiuircu / tiitmeß pugnU probe onerare. 
€c|jmicre XI Oer/ ungventarius, pigmcntaiiu$,injr. 



I8&2 

ropola , cv mttäpbor. vetberans , percutiens. 
(5d)nilWCrilin/ Öl«' fccminaungcns, ungvenco 
perfundent. ^cjcljimcrci'/ illmcns, it. merufta- 
tor, tc-fior , alqvc: contaminani , confpurcans. 
jjppcüjnt 0d)tlücr|lcgel / fordidus, coenofus. 
T?tnfCt)lHitTCr etiaai -voeütur ratiocmaror iniqvus. 

(Qcrfciliuercr / unaitans. (Bticfelfdjmicrcr/ 

propi . oercarum unetor , fumitur auttm pro qvo> 
libet fervo Tili. 
^d)iniCtt7 Öl« / p/«n c*r. propr. tfl ungrenium , £«/ 
avodlibtt liqvamen pingve. 5liii;cu|cl)mierc/ coU 
Ivrium. 4CkK)Cnfd[)nU(l'C/ axiingia. ^d)Ub» 
& <&tUfrifömicre/ pingvedo pro calcei« inun» 
gendis, ungven oerearum. ^K'(f;fd)nucrc/ pix 
liqvida. Ocl|'d;micrc. oleum (ccundarium, f ex, 
&amurca. 

6ct)micr«cr)/ *©^micrung/i>i«/ Oö«^(&niiCi 

reit' & ClH'f :l)iui t" VC undio, inundio, litura. ty;. 
|d)UUCre rttam iß cluvics ..fordet, inqtinainen- 
tum. (ccftmicrcWOv^^ feriptura vacillans, 
diftorta, inxqvalis, •$ perturbata feriptio. Q3c> 
fdjmuTiiihJ / illicui. Duitur tn*m 2liJ; «V -JIufi 
fc^roiciung. 

Sd)micricl)t/ *©d)mlcrbafr / aJj.&*Jverb. deli- 
bueus , iILitus , &frt<n*nhus fordidus» canofut, 
fpurcus, luteus» lutofus, lutulentus. iSd)HUC* 
Xid)tC ©AU/ fus lutulentus, 

@cf)Uldr h XJM l pl. csr. anrina, adept. pingvtdo, 
i.icm). rß qvod 0dirria!$. (Sc5mcüienfc|)m5r/ 
adeps fuillu«. 311t ir ehntilr a ^ lc P* pervetuftut. 
SXtnböfd)m4r/ febum bubulum. PiiiifiJVbiBtlrf 
arvinaanicrina. Qür bar und) iicmltd) vrd)nii5c 
auf Dem 8(ibe/ fatisopimus, fagmatus efr , r^t/i^ 
^ici/t/r Ctrl Ädimärböwd) • ubiomtn, aq-valicului, 
vrnter coüätivm. (Bd)tt\&X olim butyrum n*i t 
apprüabaturft in ß>tcie tforftltcr/ qvafi ptngvitudo 
vacema. 

^d)tHCirCn / adipe , vrl pingvedine oblinert, 
4/9, hu*: eß @d)niilbCt<n/ macularc , conta- 
mmarc. In ^ecie-Mutem^d)m^CXn / rß : negli- 
gentcr , male ac conrorte feribere , undt etil 
&d)maX><tbud)l advtrfttu. Compof. $5cfct)niA' 
Deren/ cdbnoAfordibusaliqvid inqvinare, tur- 
pitudinit maculis obiblcfaccrc. 

Bc^in.iDfreo/ ^c^maferuna / ö<e/ (reforaabf/ 
ren/ * Oefcfemabere / id. rß avod ÖdiinieruntV 
^fSdfmittetty/ actus polluendi, conraniinan» 
di, Ö"contcmerandi , qvodvulgi dicitur <ommA- 
(uläiio, tonlMtninttio, £5 conßurfOtio, 



i883 



(Sc 



1884 



<3c^>in^i>cr«C / t>it/ coinqvinans, maculans, pol- 
lucns, turpans. td)IU.li)iTilUl / Die/ fccBvna 
inqvinans, collumlans. 

(Bd)m iDcric^t / A^d-auberbafr/ tfadvnb. 
colluviaro, fordidus, fpurcus , propr. ungrcntü 
dclibutus. d) ;ii "ittnd' fc vbiicfc Jiccras negli- 
gXntct . y diftoi ic cxaraiae. 

(g>imuicn / wfämust/ rpurore, &r P urca 

ri , turparc , &rurpari. J)ad (Jilbcr fd"rmiJC( 
arge ncum cuccxn mtufcar. Comp)/. cK!)iHii ji U 
fordidare, confpurcarc. £i|chiUiiW oi'ti.l < ccla 
contagio dccolorata. 
<Bd)mnjfT / Der/ A v?d)irtu"cTinn / Die/ i</«ri 
0cr»maOercr7 & 3chm»iDcririrt./ mas, foc- 

Tr>tn*-Tofdi dana.dcftrdan». maculis inrtciens. 

gd)rnu"i!mi / Die/ Atw*v £d)mujc n / idem-fvod 
0ctniMDcri?n<J./ fqvalor,fpurcicia, immundi- 
ties, inqvinatio, illuvic», 

^djmuiicif / &&d)}miibüft/*dj.&aJv. pollurus, 

fqvalidu», fcrdus , imniunJus , c?: putide, fqva- 
I ; Je, fpurce, lade. 
©cbltlirtTlCln/ propr. adipem olere % 'dtinit au- 
Lern : rancidum , raucidulum efle , ranecre. £ie 
Sßlirtirrd}minHcIt/buryruinv€teri rancorc con- 
tent um , ftve corrupiutn , ac rancidulum r/7. 
Gompof. funt : ülnfcfrniirntf lü / rancefeere. 

fdjrairnulm * $8of<$minncln/ rancorc cornim- 
pi. na ttiam £f rfdjtnirnirin. 
*3 cbininncliina/ Die / a Das <r cf)in irmclö v rancor, 

feecor , guftus cx firu corruptus, putredo, puror. 
9^|"cftmh'mcllin<J contrac'tioTnucoris ex mu. 

€<fc!nirmclid)t / a 6d*mir'iirlbtift / sdj..& advtrb. 

rancidu» . rancidului , muc-»du$,putrefcem . pu- 
trefiem, fracidus, firaceftens. 

@d>moü/f*moUcii/ gcfcbmoüct/ 
öj-^j diaisb fdjmoren / & fcfcnuireii/ 

triftem, borridum , feverum, trucenfefle , abfti- 
nere a nfu, aaimum adverfantem vuleu torvö 
indicare. ©fijffl einen fti*niurcn torvealiqvem 
adfpcc>are, torvura aliq vcm incucri. v£ r fdjinu 
Ttt uiciU't / triftU capite demifto rerram inrucrur. 

3d) n>cn§ nicöt/ warum er fcJJmoOct / cur vuitum 

contrahar, eqvidem igooro. Compof. funt : Olli 
fcfmioH -.H ' inimicö vulca intueri aliqvem. Olm*' 
fd)HlciirTt/ caperatam fronrem omittere. ^rl 
fcbilirlli'll / vultuofam frontem rugis infurgen 1 1 - 
bus afleverare. 93afd)niOÖcn / indulgrntiori 
facie, Yuhu<rc£io-c4 mitiorc eile, er jv!))iu l- 



Ull/ vulciu fcrcnitatcmaegritudineobnubilaxe* 
cfjmoIliW ttiam dteitur mcdulla panis. 
OCblUüUcr/ Der/ »ultuofus, facie horridus, ac wer. 
vr chiik IhTiiiu, Die/ facmina fronte gravi a< tri. 

fti fuperciüö. 23crfd)mollcr tjl , CU i adferrut 

malcdic'ta frootis firrnitas conitat. 
&&m&mj DU/ A DM 6cj>molIcn/ »ncor , tri- 
ftitia, -7 ic»ei;t.i- tu. hü , vultu» obf«urior , fu- 
pcrcilium cenforium , fron» caperara reveettudi- 
ne. £$nicUliaa, ttiam rfl odium tcauin . con- 
t cm tus , defpuatus, dclpic.cn 1 1a , contcuu 10 , y 
defpicatio , it. torviut. 

v3ct)iiu)lli(f)(/ a 64>moUbaf(/4i;. &advtrb. triflis, 

ievaui, horridus, torvut. lSd)moIlicbt (*3<« 
(iCftt/ vulru» obfeurior. (^£f)müIJ<C^ffr S0?CH|"d)/ 
Tiiltuofui, & tnfti rupcrcitiöhomo. 

in >Uc.f ttiam r.: - 
Itt (ufrocare , prstfocare , ahks 0 imidKn / C<ifl. 
cfiuuftcr. £/ .iuituj.it carnc , q v x in oilä tccla 
adfatictatem lixatur. Hinc &ti<S)\l\OTt/fivt<&c» 
fd)in»rf S'cifcb / caro prafocata , A (*d)mi!< 
ninij / fmt v?d)monin(|/ ipfe aöus fubaflandi 
lento igni. ^d^morid)t / a (^ct-muric^f / *dj. 
adiwiuf, fubaflatut, torrcfaciui , it. fumidut. 
Exponitur tnim «Sc^triOrrCR rtiam fumd necare. 
Sri Sd)niPWf n ttiam aha dialtSö dicitur (5d*mcr# 
d\i; ;« :'/' <• irnrni tolcrare, inediieonfumi, 
necari. vf ic!i Jll f rCc fd)mord>(n /enecan famc. 
^d) KUu-mir Drei) ütA0C acKbmorcbct triduum 
jam inediam tult. Compof. Q3cr|d)nu*rcf)crt / fame 
confici , e vitä per inediam diteedere , fame cx- 
rabere. trd)mord)ung / Die/ cfuritio , inedia. 
(gd-mordjer/ ttt I alias ^nngerleiDcr / efiui- 
tor, efuriem, famclicui, efurio. €d)murd)ld)t/ 
adjtR. fame tabefeent , folutus media ,&44i*r6. 
mifere , tenuicer , inediäV 

@*möcf / fcftttiücfen/ gef*möcfct/ 

ornare , conemnare , decorare. ©cfdjmmK 
ftfWn / ornamemum habere , obtincre , decorari. 

ttiam vtrbum obfeatnum eß , ditimtu 
mim : <gr jj« Hlitt) fttm&clcn / ad ignominio- 
Ann officium me invitat, poftulat, utci naeet 
detergeam. f£td) febmfitfen fw>ft txpomtui in- 
nocentiam praetexere , cutpam in alios verrrre, 
nimiöfacundum cfTein levanda culpa , honc(ta\ 
fpecic prartrndere , vclamcnrum q vaercre. i( 
SKc&C fd)mficfcrt/ ornare, illuftrare orationem,- 
camqvc variare A diftingrere verborum u .vcu- 
tiaiumq«c infTgnibui. Ccmpcf. funt: ^'|f|chntti' 

*c <c « fij tJrn/ 



1885 



1886 



tFcn / fplendorem arfundcre , exornare. (£ine 
SbtMut flutffd^mucfcn fpon/am adornarc mun- 
do Icdiulmä. S&e|d)niiicf «1/ idem eß , &pntetea 
colocem caufce induccrc. ir id) ctn]d>miicfcn/ 
corpus vcftibut prcüofis araiare. Um unD um 
fdlliuicfi'lt /culcu cxqvifitö exornare varie. 3 HC- 
fcl>)nilC^cn ' ad cerrum aüqvem ftnem adornarc 
t"c , «I : igjd) jur £o<ft|Cit fdjmficf e n / concinna- 
rc Tc culcu nupeiau. sVvKbuuuh'ii "innu or- 
namenta confumerc. Untjcfd^inhcf ( / indcco- 
rati inornatus, inornaie. 
^(fynnicftT / Vit / concinnaror, exomaror, qvi 
etiam dtcitur Slusichmiuf c r . tSdjmucf erinn/ öi«/ 

ornarnx. §cDcv|djmÜ(fcr / plumanui mter- 
polator , tUam S eDerxrctlcr. JKfDe|d)mÜcrci7 
policndat oranonr» doctus. %raut|d)mncfe< 
rinn / comotria, comenx , * oroatrix fponfa- 
rum. SbilDcrfdjmilrfcr / tacrarum imagmum 
concinoaror. ..piitld) inner er / pilcoxum arei- 
fex. h'tbc*fd)mmter/culcor/orporis. ocelen* 
fdjrotitfcr./ anim». feidjenfdjmütfcr / polUn- 

<*tor , cUrator funcris. 

^fhmucfung/otc/Aöaft ^miicfcn/ *m* 2Iu«* 
|d>mucfuni3 / * S&efömucluna. / exornatio, ex- 

pulirio, conernnatiot mangonrum. 2BicbfT' 
AUSfd)mil(fUB4 / intcrpolacio. Qai (Bcbimicfcn 
iVbi t .)3t<iiilicru nit^t an / non eftornamentum 
vinlc coaetnnirat. £rb«tclt< i fivr jufamnua 
dfllcpfelte <£c&mucfirna,en / venuftates qvxflcx, 
daborataconcinnicat. »Kcbefdjmuci umen de- 
p unatum oranon» cloqvium , (ermonum in- 
i'ul« , pidae tectoria Imgvae. O^iicbrcbmn 
CTtinarn/ feftirafcclaris coloribus picla poefis. 
V.u'Vl'chinucFuuq / deformacio,indecorum. 
€<bmtl(f / Oft / Sc Das (gcfynucf fei/ ornatus, orna- 
meneum , fplcndor , Jccur . nicor, floi , venu- 
ftai. 3m ÖJ^murf fcon / ornamentum ha- 
bere, (gdjmucf erlangen / concinnitarem coft- 
fcqvi. @d)mu(f erbrtlten/ ornamenta cuftodire. 
(?d)milC? ücrliercn / dignicate pri*ari , carcre. 
&CU 0d)mUff Wajrubn / decore denudare ali- 

qvem. <?d)mucf ttjjcöerbefümmen/ recuperarc 

decus. 9llW$fd)initcf / fafecs de infigma hono- 
ris , W/iii (£brtnf<imuff. SöliimcnfÄniucf / or- 

riarus amhinus. &rtUtfd)mil(;/ habitus nuptia- 

Irs rpon ix . ßüi flrn ftve Ätfniiitffdjmucf / cultus 

reg>us. (5t%n|'chmurf / idolorum amiclus. 
J^rd)icirf(bimuF / »eftis nuprialis. JfNircn* 
fd)mucf / lafciva. f f ibe^d^inucf/ elcgans corpo- 
ris icgumcn cum. Dtutm etiam ii\ fi&rvfd) WIK f . 



0)i>Uine^fd)mudP/ ornarus virilis. <prrlcnfd)Ull!(f/ 
croralia t ornacus margaricis diftinftus. ^ferDC 
febmuef/ phalerai. JSii)efd)mutt / expolmo 
oracionit. 43<Ht'ttfU>mudr / culnn antmarum. 
vlöiilbcndjmucf / fylvarum »in.iiras. 2üfiLr 
fct):niitr / mundut mulicbrii. Sßf5rferW.)ininf/ 
honeftamenca £5* flgurae verborum. (Stirfl» 
fd)mucf7 froncalia. Jierfcbmud/ fpaihalra. 
^d)mucfi(hr/ &6<humffh<tfr/ *Jj.&*Jv. cultus, 

comtus, laueus , nirens , convenicns, &: ton- 
cinne ( vcnu(re. Icpide, fplendidc, polirc.lucu- 
lenccr. *cid) |'d)m»rtba|f inji;f)cn/ invcftiurx 
fpicndorc 8c apparatu fupcrbirc. 

©d)!tal)/ tßfinw anfrrum , unde (ScftnO^ 

gingrire , graritarc, 

glacitare. Std extenditur ttiam ad loqvjciU- 
ttm, ut idem ßi yvaigarnre • fcnbituiq^ non rtrb 
©C^natUrn/ blaterare, folutifllma» lingvas 
efle. Wai Kb» Cuiiii ? Qvi,dnam frigurtis! 
^rfan biaf fe^nartern/ hngvä eclen dr exerci- 
caca cft. Cornea/. *\ui fcJjnabein/ dcblaccxare, di- 
palare. 5?^'d)n .beiü / adgarrirc. €ntc>ti}cn* 
fd)Uv^crn/ obUtrare, oggannirc. <£ttoai ber« 
fivr t)»lhcTfdmalVrn / colluvione verborum 
xftuarc, vocuraqvc curbas funderc. ^id) n>Ctbi 
lid) }CVld)naDv'rn / (Ircpcntium linc modo gracu- 
lorum voces imitari. 

»3(tnüterer /fct* blatero , furilis, 8< importunus 
tocueort prave facundus. <Sd>nabehnn / t>l(/ 
foemina loqvax, lingutaca, dicacula. <£T}fcf)n>i» 
berer/ lingva prodigä, garrulus, locurulqus. 

(^djnnbcreo/ tsifcna&cruno, / Dw/ Di» 8clmdt>trn/ 

8t '. s vid)n (bcre/loqvacitas, garrulitas, luciliras, 
immo <eracio verborum, muliiloqvmm. 3^ir« 
vifüiti ©efrbinbcre' (tultiloq»cnna. 2lu#fdjna» 
berun^/ eftudo arcanorum , promulgatio lc- 
crett, ling vae lubncum. d)tl i^Cteo rtiarn qvu- 
cunq i nugas , cricas , & ineptias verborum 
tat. 

£ctmat>eric&f / »(St^nalHTbaft/ «4. &adv. gar- 

rulus, loq vaculut, largiloqvus , vaniloqvus L tu- 
rilis, *$*•" Futile, loqvaciter, nugacorie. Crcijna» 
l\rid)t SD?aul / lingva immodica , «5" folutu- 

fima. 

(BdjmiDrirtf / Mr /pn»pr. tJm rß yWt^cfcntiiVrfT/ 

ridiculariot, fucitts lingvä , &&tf$flatyr / nmi. 
taloqvda: Exponitm tarnen ttiam: facctiae,ra- 
bul c i fabulofitat , jocus (currilii , )oculare , jo- 



i887 



@c 



1888 



cauo, di&crmm. €<tM»vlDrwP maehea / deli- 
ciatfaccTC, delicarejocari. 

(g>d)naer ßve (gjctmär / tu/ fid«, chorda „4- 

cttm^per crafin a &d)n&ttf ftd Belgic.&$*X. 
rß , nobU tfrrtur ©d^narrc / Öf »ol«< chordam feu 
ncrvum majorem. AM derintani k ÖCfotiur/ 
filum , chor/ia : pravaUt turnen Je nv*t u ex Jörn* 

(Sajenfebnarre/ gaitteufcfouarre/ fidespandu- 
xx , c hör da tertudtnis. 

C5 knarren flefebnarret/propr ft r »doremaii- 

qvem acutum cdcrc,in (freie autem lü.tperpaia- 
tumvttbil cjvsfi ronchifjando pnuunaai e y unde 
tti&m in mullii GermMut loci* <f cl>B. rd)i'll cum 

^d)f\nn<u.cortfimJitur. <£r fdjnarvct mit Der 

3illl^C • turbide arq ve adhatsc loqviuir , inf'acun- 
diorarqve impromtus lingvicft. Uii U'|d)tl a'- 
rctti'DCH / exqfifinuscloqvi. 
C4)narrcr/ 0«t / adhesä 4 impediralingvafer- 
raocinaos , blzfus , balbuiinans» balbuucnt. 
V^tbnarrcrilin/ Du/ fccini na ftndens. 

<Ecfonarruii£, Die / &oaa v5d)mirrca/«Tidbrlin- 

gv* »ba'ibucics , Ion u»incotiduus,&' acutus, ad- 
hxdo ,fivr adh clus liugv.e. 

€d)tltUUCbt / adf. &advtrb. balbus » halbe, (In- 
dens, & adh*$e. (£d)narridjtC ©iliicn/ fide» 
r rcmul.r , i$ raueum fouames. 

(£j/d)tlüTVt t Die/ avurß, /tonrne tuedutvifei vo- 

rus >*nki Steiner/ ft-vt Weimer. (Sdjiwrre <jt»o- 
qve , »Was rrum <r djnorrc / * £ cr)norrc/ rß fufei- 

cabulum qvoddam , fremicus dt (Yrcpitus , qvod> 
pucri conficium fcaribtcis in uyrum circum- 
vo'ani.bu* aniroi causa. IcdjtiarTC/ Dtf/ in na - 
■vibut rß puppis. 

©efonarien / fleftfcnarcftet/ rtenere, ronchii- 

farc,roncho*duccrc EtmeUpb. incrcpaxc,ma- 
Udiccrc , conviciari , mioa» tnconarr. 9£<16 
fchmirc&ftii Biel ? eivid te oftenra* > gJoriaris ? 
ja Ctn, blaicris, obftrf pii ? Compcf. iUbfc^llil tdjeit/ 
min'« temtare.oflentatioiiibuscon/cqvi. 5Jn 
fcfjlt.irtfjcn/ increparc . acriicruictamarc, Jffob- 
jurgarc aliqvcm , vrhcmcmius iBic&an. 5ln t - 
fd)iKli'(^iii/ propr.dcftcncrr» metiph. Icniri r ar- 
roganttam<cdsrc,ammuoacomprimcrcw Diri- 
turrttam »öcrfchlluiebilT. 
^■d)ii»U'dxr> Der/ roiKhi{Uo«,ftcrtens,ir.impe 
nofw , mimtabundu*. <5(buard)crinn / Du 
fccmina roncho» dacena, ÖT increpitaas. 3lt|; 
fd)Har4)Cf / mcUaunsyObjurgacionc laccflei*, 



jurgi.s lacerans. IUlf|<tlMrCÖCl7 Th*a/o>oftcn- 
rator glociofui. 

edjnarcjung / Die/ * o.w ige&iwrüVn / ronchui r 

I/. oftenratio , gjotiacio, infolcnna. Stirfdjnarr 
djutki / «r Jbc(^nard)ung / objurgatio gtavior, 
vchcmemitGma, morfusrcprchcn(ionis> cnl- 
patio amara>accrba. 

echrtarcliidjt/ & öc^n.ircftbaff / tdj.&Uv. fter- 
cens, roDckmans: lt. infolcns» oftentans , mi- 
nax, 5^.- graviüf, fonantius dormicni. Adv. nü- 
nacitcr» infolcrucr, arrogaoeer. 

fufurrare , ridico- 
ium fonum edere , unde (£d)nar| / Oer / 9c 
vf chiLtr*. ronchus fucilis, rupcrciliofuSyacerbus* 
tt. vihs rei aeftimario y unde proverb. hV(t)t cm 

Mnfötfcfeu 6d)n4rjdjcn/ &ecf)tiür}cicn / ne 

hilum qvidem t nc mmimam q vidcnv rem , nc 
guctulam qvidem auc bradcolam. ^ C bc 
nicht ein (g(hndrjehtn / feu echnfirjchen nuf inn/ 
noatcruncii iliun facio, pro mhiloduco, omn> 
bus rrunoric illumaeOimcK 

pcbnattfrn/ Htm fett jvod efctpia&em/ jed 

ar.aiiim p> pr. rß, 55* retrinnire expouitur ; mr- 
taphor.aveOf garnre , prave facundum, .it.fr vrn- 
tola, evenomu loqvacitarc eile, fu)lia(Ur( 
fl> lü -.? i».:l)civ veiba mulia, inornaca, Orepcn- 
tium Hnc modo graculorum fimilta blaccrac. 
(3d)ihl Item 9 voq y rß baibare, cffincondi tc loq vt, 
rufticiirs fcrmociaarh. 
<Sd)nattCVCr I Der / blarero, lingulaca, loeuroleju«. 
cum voc. &<tottäOtttt onuunounum iirw£ ^ 
vcloccmqv« lingvä noraf. 
<r(I)n.Ufci\iv trcl)'iw::cn!UiV Pie/ & D<w^chn .u 
lern/ garr u Titas» loqvaciras.A/j^ ii. g-voi öc^n^ 
DcrtinCJ/ facundia odiofä, ftolida, & vecors. 
3 chiutf erhilft / & ^ehnaftencht / *df.&tdvtrt. 

garrulu« , convrmtq x cum 0ChnaDCCldjt / ^ 
eJd?naDctl)flfc/ turbidt, 6^ infciteloqven». 

v^etnorren/ ^©dinunen/ contf*B*mrß tx 

@$riatt>rJ1 / velßa öchnflmr»/ inftac vc 
fparum,^ (carabarorum fururrare, mtUph. coo- 
tumcliosepcrftringcre r objuTgauaaevchcmcn- 
ci incedere. Hwc compcf. 9Tn|c!)nirrrcn/a4..i:r.»- 
re, increparc, vcllicarc. ^Uöfei&nUTreiT/ fedare 
iram,c^a/ti/^irij1r«/M»rdrcumcutnca*r»huc ll- 
luc [ ranstur rere pervagari varialoca. 

6d)nürrcr/*6cl)nurrer/ Oer/ ftrepam, obffrt- 
pens, lhidcoa, fremtas» it» unpetuoiu», m\aJor, 



Giftiuuiunay * tgefonurruna,/ Oü/ tf.^ (Sc&nor» 

TOI/ *\f cbiunreil boinbus.if. impccut.invaiio, 
incurl'us, incurfio , irruptio , unprcilio. Dicttur 

tttm QL'infd)nurrun<i* 
£d)limi<f)t/ & 6*BUrri4)t /«4 tfadvcrb. fufur- 

rans, hecncbundus t frendcn». 
^•Cbnirrcil / tß acut* ftridenrcm ionum cdcre, 

Htm], ijvod ÖdmtirrCB / /fi rariu/. inif f/i4« 

.r/1 ©cbnirrcrv tir cbnirruno/ & £d>nir riefet / qv«c 
cumßd^nurrcr (5(^»urrun§/ * ©e&nurwcbt/ 

fcrcconvcniunt 

©d)nof / fdmaf cn/ gefcfotafct/ 



figcrc , firraarc fibulauonc. £$R.li{,Ctt ffvoq l 
txpomtur blaccrarc, rixari , dicaccm eile. Ui>üJ 
fduuljc.'rn Cid ? qvtil blatcras, garril , ic ottcn- 

diser jaäas? 

(£djnälUa/ & (rc^licllcrcn / talitris natura , fron- 
ccm , dcc. fctirc. eilt in auf Du* SR l |c |'(|)luiQcft/ 
natura alicujut ftrifto , acucoqvcarckulo pcrcu- 
ccrc. &cr taljcn fd)Ut}llcil / giobulos riä.ies 
librare, »ibijrc, mictcrc vEu)ltalliH tt tarn tu- 
cumvenirc , & fraudarc txfindur, (£e bat ii)B 

tpacfcr tjcfcfmMct/lepide.faccre,* Lautt lud». 

ficacuseftrum, doI:sdotlisattondit. illOlilin 
fcill fc>cltfd)rtal!cn / fraudare aliqvcm pecuma. 



<iimiumfcrmonuciTc,vcrbiihuxnidis & lapfan- @cjmaUcr/ t*t/& ©c&ncliCT: pnmi tß talururn, 
tibut diffluere, vocum turbasfunderc, rjtudem^ w |, tr0 pe^mid, i infdopu auttm diatur 

ligula. *liiiX>aßHbnQ\dn. Po>id&<j)n<üa ijl 



fr oyi ßgnificatiwM tß cum &ebn»rtcrif / prtttr 
xvod coUoqvi , 9c fermoncs cedere cumaliqvo, 

mit etnem fdjnaf cn / »ottt. 5Bir haben fiel mit 
dn»nDcr grfcbnaFrt/ multa verba feeimu». 
^d)naf / tt t / * cm ©cbBdfcr / ridicuUis .facetus, 
dicax. (gr tjl ein luftiger 6$naf / perfaectus 
& dulei» , fcftiviqvc termoms eft, ridtcularius 
tionvo. 

Ort)nnffrcr)/t>le/ Ort« 6d)nafcn/ ©efdjnafc/* 
i'iic vriiifc nugx, ineptias, tu tili ras, licenria 
jocularii, jocularia inania, frigidjufcula , Co- 
mniorum interpretamenca. Std ©d)nafercD 
■fitem qvewetaufa fermonem qvamltbtt difputa- 
cioncm , * colk>cutionan norac , Saxtmibtu : 
Colloqvium, düTcriatio. Änriirfili-jc vr cI.mu 
f 1 n acroamara . 

©d)naf ic&f / * eetmafbaft t & adv. jocularü, 

diicrtus,facundui, dicax , loqvax , di leite, 
facunde , jocularircr , facece. ©<l>«»afl)iiftcr 
Otfcnflfc/ ludio, a3«i)nciFtfd)ctf QBcib/ ludia. 

cujus 

tpprlUtio eßk ßijurrßtitme. X)ic <r d)naFcii (in^cn/ 
culicei fufurranc r u v£ ümi \ t ai fielen / «cr- 
nalc« atlucit» molcftant. £ic ^aopricr b.ÜH't: 
draufütne ^tnfec^tung pon bell vf djnaf cn Cono 
pei culicibtHacritcrinfcfVantur. ^ic cd^Hafeu 
fpieleil / culices kixurianeur in aerc. 

@*natt / ftbnaüen / gefcfenairet/ 

ai'plicem habet [igmfuitionrm , mo.io emm notät To- 
ouro cdcre , orc infonarc , feucicä de flagcllo cce- 
pire : atq.iJc figmjicationt didtur dum v^fJWßl* 
JCn/t/nif<tn(§C&nfllj<r/ rucluj, cotrabui.ftd 
r/i4«w^d)nalitmq / l>w / A Oä# ^fi>nalicn *pj*/- 
ialur : drindt ccjjnaUfn / 9 v5£ //^na^ ; ribularc, 



circumtcripcor , falfariut, doli machiaator, ty- 
cophanta. vrd)U .Ukr dum tß prapr. fibulanus, 
fivc rtbularum confector. 
(Sc&ndflet/ 0«/ propr. obcx.pcflulus, dt fibub, 
tcI uneus , hamus , qvodeun^ curvämen , mtt*~ 
pi.tr. auttm fallacia , madiina , tabnea , palpuni, 
fycophantia. glaucoma.i«. tragula.A dccipula, 
ommtqvc dolus , & ludtficano. 
(gd&naUHnayfcie/* oaa ^rdiu.'Ucn fibulatio ,nc- 
xus, de airlgcndi tc alligandi aftus , meUpkor. 
auttm dcccpcio , fraudacio» captio, et citcuna- 
fcripcio. 

vrcön.'.ll / * (Se^naQe/ c>ie ' fibula & taCeaam. & 

praterta id.qvod &d?nällcr / obex „tc/ pefluluf . 
^•ud)fd)na(Icn / uncinuli cuprei librorum. 
^ud)fchnal!at imfc^laqen / mvoluctö codicis 
unemu los affigere. K»niifd)Hallc an (Stuben/ 

anfula . OilbcmC Uli\fc!)!l . I! e / argentei clavt 
indufiorum. I\r '^ont »ui Der \5d}naUe / fpina 
€bulse. SKi(mi'nfd>«aUen/ corngiarum fibula». 
Änicfd)nailcn / crbialium recinacula. tSaycr« 
/ dicHur aluttbt jufculum aqvcum vilc 4 

inanc. 

vrdjnalMciii / & 3 chti^Udjct? / t»Äö / Mmm. kam«. 

Uli , uncinuius , fpmula , cufpidula. 
^lbfd)lMllf » / fibula« fol vere , drdblvcre , dtiToJari*- 
nerelasare, diveliere. ©cn (Sattel abfcfonjl« 
lenycingulas folvere. 5Ibfcl)naUHng / öu/ ex. 
peditio e> difTblurio fibularura. Aliud rfl 01b» 
fcfonÄUcJW librare, vibrarc, & Slbfd)n^Uiin^ / *tt/ 
ejecxio , & ejaculandi aclui. Olbfd>n»iller / tKT/ 
jaculator. 

Hnfcbnallen / ft CinfcbnaUei! / «. ©ranr<ftnfl[(eny 
in figcrc * furngerc. £ic -Jaiifc^l 

mit 



afiigcrc 



mit Qälb<ncn J^cftcn onfc^nnHcn / aurdi clans 
fuffig«rccrcpid.n. ©ntrclrafd)«! fern fcflr <m< 

fd)IuUctl / afcopern» , uc extidere non pofönt, 
affinere. 8lnfcf)lialllinij / Mi / fibulano. Stil; 

qefc&naUcf / fibui;» afkiflus. Un»in<je|$nancf/ 

laxus , laxatns. 

^uffdjnallen/ & 2Ui*fcfmaIIeit/ <•/! Mb* 
(<t)ndknf ribula« relaxare , de expedire, {ol- 
lere corngra , diftibulare. SÖiebfrailffönaUeil/ 
tefibubre , refigere. Qi( Jf)pfen <U!ffd)mtH<n/ 

folvere caiigat. (ginen Sßr^ijcr (iB|*fd>tii«Hcn/ 

bulgam ferraram referare & aperirc. five 
Sliijfdjnalliina / II. j W3b(c1;iidUiö$j/diffibu- 
landi aclus . 

*DrÜbfrfd)naU<n/Aipcrfigere t * fuffigere. Dici- 

/«i rt^w £>r\iuffd)n<il!t;n/ dt ObenbcrRtnaffcn/ 

in partem fiipcriorcm fibulia vincire , loriaqvc 
aftringere , dr conneclcrc , fi ve religare. 

©rnnber|'d)naflen / five UHbcnbcr cinfönaUcn/ dt 

bcfd)IiaUen / fubtüs/fc* ioferni fibulii munire, 
inferius nodii devincire. ty\\tbi\l linbct 

bem 95au(bc qcfdjnallct / emgul» eqvi Tcnxti 
fucctnfbtnnit. ^ 

Corftftnallcn / fiv* ÜPäfcbitjlfai / i<*Vm «W Hb<& 
2tuffd)tw!lcii/ /nf^ii^i'^n allen/ &pott.rß t UuJ 
<£nt|4naUen. <Sdjnafle Das $)ferb |p& abjunge 
eqvum, folve lora ac cingulas iaxa ! £o$f$nal 
llii: ; cic. enodatio. 

J^rtf^naflcn / dilatare cingula*, it. e contrario ad- 
ftringere lora. 9??an tmü fen SJtcnirn fim ein 
ifoef) fVrtjcfjnvlöfn / fpina nbuhe p'oxtmo Fora- 
miminfigendaett. fjprffdjnaüuna, / laxaroen- 
tum y contra aftriftio. 

CSlci<f>fd^nalfcn / »qralitaiein in fibulando obfer- 

vare. IDer^attehftnid^ ideier)/ fonbern frumm 

flCfcftnaUet/ cphippuim ab alteri parte propen- 
det.haurxqvabÜitCTimpofitum cft. 

CO? U- & dRcbCRfötltlüi'R / unä infibulare , fimul fuf- 

, ßgerc. ©ic J^alftcr i|l «cbxit ben ©attcl Rcfönal' 

let / capiftrum juxta cpbippiuqi alligatum eft. 
SCi'bcncinfttlWUcn juxtarcfibu!arc. 

©frfc&naüen/ * 'SitffjjnaUcn / adfrringere, con- 
«tnngere.obicc dr Hbulacolügare, i/. artthufi- 
. bulascimmoduc vmcire. QiTfdjnüllumj/fcfeV 
pcrplcxitas S^implicacio nodorum, vinculorum 
nexut intricatut dr cont ui'us. 

3itef<mtaflen/adrtringcre, Ü> obl^are, fibulaaf 
tigere, mfibulare. *Sd)ll()C JUffdjnftllen/ calccos 
tibulacommumrc, ü i connccUic. SOtf^lKlI- 



1892 



Inn«]/ t>tc/ dt l>rte3ncrd;naIlCR/ aftriaiocorti- 
giarum fibulä. 

3nfammcnfdjnaflfli / id.frri rfl 9 vod 5t»c fämülcn/ 

hbulu conjungere, conftringere , g^conneftcre, 
colligarccorrigiii, loris contexere. 3ufanitn<Il; 
fdjniÜun^/ Mc/ colli'gacio, dt connexio , frve 
connexus ribularum. 

@d}nopp/ febnappen/ gefeftnappet/ 

etum dufltci mo4d expomtur. P» cpr. qvdtm nolat : 
miliare , caprare, prendere, prenürc, acertimi 
appetcre, & «oneupifecre, pcßmoJumtß: mul- 
tum garrire, blaterare« folutidlm» lingvascfle, 
feraiones in vehiculo farc, nimium roce cin- 
nirc. Sed (cfynappcU/ etidm alt* figmfical ; modi 
emmfignat crepitarc, ftrepere, fremere, digit« 
micarc ; modi claudicare , yvod ttiam RtMppctl 
; modo damniun faecre, aliqvid detrunen« 
ci dt jaduraj contrahcre,cladcm aeeipere. D^af^ 
£uft /knappen / acrem capeare. ^licqen 
fdjnappcn / venari mufeas. S0?it ben fr 
Icbnnppni/ crepiiartdigitii. Cumpof. jitnt : Sluf» 

propr. captarc , Efpie- 
hendere , five prenfare , drmde iuerari , q vaeftum 
faecre , ad ucilicaccm Tuam nundmari. <£inc 
Mi :' !t erftfjnappctt / artificium rurtim reperire, 
feienriam tubdole cornparare. 9luff(^nappcn 
etiarn tß Tubfilirc. JDa^ ferct fd^nappt flllf / alleT 
fubli.it. ^i(J) fccrfdjnappttt / pra?cipitare fer- 
mor.c m. ci udarc fecreta. 3Uffd?naPpC0/ dt 2K>» 
fd)lt^ppcil / fubtto claudi , mopinarö occiudi. 
I>.^5 (hlcti in obtfiiv juocfdjnappt/ ferse pes- 
fulu* reduöus cft. AHudrfi Ubcr|d;nnppen/ cir- 
cumactu davit obicem Texas tranuniucrc , vtt 
tramirc. 

Öd)nappcT / ©Ct / fpcrmologui , blatero , ioq va,x, 
<üca c uhu» pta vc Facun d us, U . h 1 c ta n a,, j na n & , ajn 
ttiam dicitur jttftfd)onpper / five VflAulfiffi. 

<rd)iupp(htin/ M'c / ijvtfium c ihc (3d)nappc '* 
JJfCiV dicüury garrula.dicacula, lingulaca, taemi- 
na multüm fingen«. 3luff$ndppcr/obfervaior, 
cuilot, fpcculacor r auceptvcrborum. Q>ciVtnft- 
rrfd)Bappcr/ luceui caprator. ^oitfdjnappcr/ 
proditor, index, tulgatorxaeiti. 

Sdjll.lppcr/ ^(t/primi idm eß , fvod 0d)l!dpp€t/ 
locutulejui , lingvä prodigus > unde (>ici id>f 5; 
fd}t1ilpprr/ caufidicus. proclamator, rabula, auji 
5ungoit>r«rAcc. 5rJ (Schnapper r t i*m cn avii 
ifv^dam, nomine cynclus, cnipologua, cuticilc- 
ga, ahh glirawrd>nuppcr/ fc5"^flu'ö<n(l€ctjer. 



1893 @C 

— - i ■ i ■ m f.. . i» - « 

<Bd)tläppCf H v0! l\ kcuntur fubfeflorcs militares 
viarum.inccrccptorcs ptaedx de inGdiatotei,4ui/ 
0dj?mippl)dn*. 

©djndppung/ t>tc / dttaa (Bdjnappcn/ defickrium 

Tchcmcns , appcritiottagrans , vulgb inbiatio , if. 
loqvaciras , garrulitas. €rfd)napVuu{j / capia- 
tio. gonfdWiippimoy mduium, patcfaftio gar- 
tula. ^iuf. ; lupp inuj / /irr (£tU|(l)Uappujlg Der 
*£Ür/ jaauas nfpcrarainclufio. 
£d>ruippcrr;r)/ ©u/ & fcos (£d)nappcrn/ Mareratio, 
fpermologia, dicachai . Wprtftijtlflppera) / fu- 
tititas verborum, lingva prodiga , £§" infrenis. 
Dicitur ttiam CMS @cfdjn'JPP< / fermo nimmt, 
colluvio verbotum, lingva folutilTIma. 

^djndppcrUnfl/tcr/ idemeß, <p»d 0d?rwppet/ 
dr 0d)n$pper / in verba projeftus, bombyhus, 
vocum turbas f undens, fort Iis nugator. 

(£d)napptrl(&t / * £t&nappcrbaft/ *dj. &aJv. nu- 

givendus, nugaronus, nugigerulm, garrulus, 
Ö"; nugat ori*, garrule. S£nappcrfttlft(lv2Beib/ 
firm i na friguttient , gftinniens. SJutffdMUppc* 
rieb C / plcnu« rimarum , Mc illäc perfluens. 
©dmapperbiiffftf SDiaul / locutor frivolus, futi- 
Nt; verbofut. ^(f)rrppcrbrtfte fcic&CT/ *li*s 
*3 4? tnipp c t Ii et>«r/ cantiunenlac fefeenni nae. 
<£d)rMppcr<n / lingva cclcri i^exercitatä , venrosa 
genormt loqvacirate efTe , verbis humidii &*la- 
pfanribus dilfiuerc, fuuditarc vocum tut bas , m- 
feire nugari. 2Btnil man k'fct - foll ui "Ii md)i 
[ihn HHH'Vii / nun fu*t praeeipitanda interoran- 
dum verba. 

^ knappt / W« / primo U. eß avod ödJrtrtppcrflMI/ 
loqvacula , in (freie auttm fumitur pro damno, de- 
rrimcnro, jaftwa, Öcalamitate. £d)HiippC \<i- 
ben/ fivt bef onttnen/ damno afEci, in fraudem in- 
currcre. (*<fmtf PPf micbiTl)CrrinbrilKlf 11/ f eßlf. 
eirc damna. C'brcnfdtmflppc/ immioutio digni- 
ratit. ' 

^Cf)nfppCn/flefcf)ntppet/ digitfimicare. Mi- 
lien auf t>ic STiafe fdjnippen/ Dob f$ blufft/ nafum 
alicujui calitrö vulnerarc. 
fid)tc fjcinmfdfjnippcn / in confpeetu alicujus di 
«ins concrcparc. (5d)niPrtfrn//W»wÄA ff * 
0d)tl«ppen/ notatifa propr. forpicula concrcpa- 
rc, direinderc. 

^rJWippfV/ yrepr. digftiiconcrcpans. (Sdjllip 
OcTinil/ feie / tesroina digitu micans, Sjfcrcpanj, 
ftfaliA ßgmficathne minutatim dificcans. 

^cbnippima / oi«/ Schnippe» / * m« <?cl)iiip 
PC/ «epuu» drgteotum , uliciura , i/. kiiliu,/ur 



€:C 1894 

feÄio in partes minutas , aliai ^(hnippclillij / de 

93er t'<4) uip pclu ng. Dimm. eß ^d^nipplcia/ dr 
(Su3m'ppf4)(n / öfl» / # ^ow 1/4]*/ ^voi 0dintp; 
pc (Sincrn ein €d>nippd)CR fdjIagcR/ aliqvcm 

nauci habere, in minirnit poncre, teruneu ü- 
cere. <Sd)Hl'ppc tntm iimtt a i>ocab.Rumco\£lK.ü 
PO / yvod contumeliam drnotat. 
(34)IUpper(iluJ/ &Ct/ propr. Utm tß avod 0d?ntpj 
pung/iiciwif titivilitium, truflum, fcgmcn,<Sr 
penicultim notat, mita^hor, antun dtfignst, qvod- 
vis luccUum ac qvemlibct qvaefticuium» vulgl 
dicidmtia. 

6d)nippfd>r/ 6d)mppfrIi(J)/ d: ^d)nipp{f<^ / 

85* adv. propr. tjvidemejfet ftrepens, ciepans./r^ 
pro contumcltofo , mverecundo » indomico.cf- 
frenato • effronte dr petutanti fumüur. Qu 
itcrlidfcbr fcf;iltppi/'ct> / pcrfriaaefronttshomo 
eft , audacitrimus , temerartu» , de procax eih 
©(5nippi|"cJ)C £8>erte / verba proterva. /«./« rU 
temGdjnippiTcbbdC/ t)t«/ protexvia, intempe- 
rancia , dr procacitas lipgvx. 

©ebnabc! / ut/jiu?. ^d>nabe( / roflrum, 

cujus ditn'm.X>a» vrdjIlÄbdft'n / roflcllum, eß i 
0<tj Deppen/ roßibtntm ctbum captani & Sri* 
piunt avti. ^ciüi'VHCr vrd)lt,lbd / loflrumcor* 
neum. .H'nnmiii r vSd)iiab(f/ mcarvurn , adun- 
cum. Adliger (2d)0«lhtt / oblongum , uroeexum, 

(Stumpfer 6d)»iibd / retufum. SJulc/pc nirt 
(Sdmabd /apcrtum.biaru. ^klbcr ^Qndbcbr 
cercum. UndeciU juthjer ^lfd}UUbcI/ in-.bctbu 

juvenculus. Einern bot? Öflbc 00m <S(r)uabcl 

n.Mjd;cn / crrorei dr temer uaeem juvenilem cot- 
rigere Sc emendare, vicia juvenum ob;uigare« 
öd)n»jbd enimper canlemtum qyoifa dt ort dtcüur. 
lndt: (gilltni iXlt (rcf)U.lbd bitten / depalmare, 
pugnis ineurfarc aliqvera , ojahcui probe occil- 

larc (£inrm üm t>cn i5c5nnbelb«'innft«6cR/of 

alicui .dclinirc , ad mit um loqvi , Wandtrt. 

<Sd)nflbcl anbrr J&cbfianqe/ lingula, roftrum 
veeli». (£ nten G>3nfc. 6ford)fchnQbcl / roftrum 
anarit , anferit , ciconise. Sed Ötordj [fr ntbtl 
t ti Am plant arß , nomine geranitrm. ^C^ilffd^na» 
bei ■ roftrum navil. 5D?ir bcmi£(fmabc1 fcurüS» 
pidrrt / roflro rransfodere. Raiten/ petcre, im- 

petere. <£d)nabt[ am ^lafcbalgc/ five ^laft> 

bll^Khü^bil Jcioplnlium. 

<& cbn<f befen / gefctnäbrU / pnmmtb dicitur dt colum- 

brs roftra fua jungennbus , luficarc labcllii mor> 
ficatim. id) mifrinanbcT icbnabtln / ora or.- 
but mfecure : ßirmtur tmim metapbor. pro baflari, 



i895 



ofcularr , fvavia fuper fravia dare, compararc 
labclla cum lab eil... e.ch ,cr|d)näbcUi/ impu- 
«entiorcm ofculando cllc. 

<??<bnabilireii / yefdjnoJ^Uret / wrfom fiSum ab 

avium & gaütnarum eju , propr. roftrarc , mit Dem 
0ebnabd picf in / metapb. autrm eß vorare, glu- 
circ, catillare, popinart. Compo/i'Jluf- dr^us 
f(t)nabcltrcn /" cxcdcrc , comcdere , dcrorare. 
ScSrfd)11ilbcttren / guftarc, deguftare, arrodcrc. 
5Ö?iff(^»iab<!ireil/ conwari »comcUari. 

©cfonibflittr / Oer/gUico, mando , ligurttor.gur- 
gulio.gulo, phago, catillo, cupcdianu*. vi d}\\ il 
bi'Iircrtnn DU/ facmina canllaof. £ dmibelircr 
etiam baliator exponitur. 

(BcfHiabdtrung/ 9itf caullario, popinacio. @$tu 
belirerei) i tSdjn lbelwefbe / )■••••' cupedia , & 
cupcdul«. //.comcflatio , popinatio. 

^«bnabeiUWJ/ ofculatio,4fofreWatio, exofcu 
lacio, bauario, de aroplcxus. Vtapr. morfiun- 
cula labdlorum , in cnlumbu . roftroium mu 
ruaconjunftio. 

(Jd^UlKltuV / ad\. 69* adv. roftratut , roftrö praedi- 
tu$ , alias Ökf(f)ilÄbelt' columbatim. €<1>nabe< 
lit ict)f / luxur.ofui , «Sc luxuriöse ,gulofus , de gu- 
1 OS*. 

© i) neppe / er @d?nepfe / wc / perdix xuftka, 

rufticula.accia.acceja. 3?tcff<^ncpff / gallina- 
go. Di"jm.t>d6»Bd)nfpfk!n/ ficedula. Diatm 

i0<htlflbd/ ob lon^rlndinrm roßri. SrJl&Qatt 
pff ettam pro cunranone , deflexu dt aduncicace 
fomtur. trCbnepfearnJ^Ht/auriculapilei. <Hü 

Der £aube/ plica caiyptrae. tgdjnepfe am Kode/ 

lacinia ftolaj , fyrma tumete fuccinclae. 

<5Anaub/ fcfcnaubcn/ gefefonaubet/ 

er .^aa ©Knäufen / gefcfcnaufet/ 

fpirate .anhehwre , fpiritum duceie , anhelitum 
movere , it. dun rcr, f'eu duriufculc loqvi , K^age- 
if. 0fjlit»iub<ri/ bahrt in prater. ^fj) |d)nob/ 

dr febnaubete / fon;i/«8. 3$ fd>ndbe / par/irtp. ge* 
(daneben / * qefc&iuu&er. J&art fc&uauben / * 

fcbnailffuV *gre fpirare , ut t'i , ffri i* (omni dtfivul- 
itr haiant «Diit Der 9taf« |J)lWu6en/ nanbu» 
fpirare. 9luf ein @d)elnifriiCT fdjnaufcn / anhe- 
larc fcelut. €r fänqt an fae^r ju|(t)n Jiiben / in- 

eipit fpiritum rrahere comiuodius. 9}id)t |d)lM U 
ben/ antmam comprimere , inrerdudere. (£r 
f an nÄrlid) fdjnauben / vix furFert anhciitum. 
<£r fd)naubt f refllid) ftarf /crebros anhcluus aegre 

reflat. filier einen Idjnauben / minai ac ca- 



dem ad vc r lui aiicftem fpirare, acerbc in aliqvcni 
in vchi. Cumpof. fatnt : 2ln(c|)Uiitiben/ nfBare, ael- 
halare, inhaiarc (gtnen mit SBorien vilild)« \w 
btA/ increparc. vcrbii male aliq«cm accipcrc. 
$IU|Td)iiauben / indigaari , fremere , fubrmgi. 
Slu^feinjubea/ Uber» dr »crfönaulnn/ refpirare, 
anbeUtum rccipctc, cmicarc fufpimiH. £i<3$ 
ierfeonaubeu/ fatigacos anhelitui rraherc. 

^d;n atiber/ * <3<inaufer/ Oer / anJiclator , anheli- 

rUa rcflani , trahens , duecns, emicant, animara 
reeiprocans. (rd)naubrtinn t bit/ fernina an 
heia , gravem tardumqve fpiritum cxpedicnc« 
cum fono dr anhclatione fpiram. Sin (f d)H ' U- 

frrr.'Ktnjf/? haiitm. fXnt'ebnaitfcr/ afHatut. £)ei 

Ivi" : t ii (Bcbnaufer tubn/extremum balitum ernte« 
cere. gdwatlber/ dt ^djn.uifcr metapb. «vo«, 
r/? Ircmebundus , indignabundui , Aomachol'uw 
iocrcpiram. 

*3 cb n iiibima de Bd)naufung/ t>u/u. da« ^d>nan> 

feil/ * 3 dm .. tll'Cli anhclatio, aohelitus.meatus 
animas gravior , SjYonannor , fpiritui anguAta« 
diflkmlcas refpirandi , &mttapbor. fremitui, im- 
dignatio, increpario, efürm StnfdjnaufHng 
exponitur. II luv 4 iuTNbiir.üi-'iüM *c\\>i- 

ratio, colleftio fpiritüi, rcqviesa laborc. $DC* 
f(i)n.uifiin0 / <ß admotio ad narc«, contemplaci* 
curiofa. 

>Bd;naubid)t / de ^dinairfidjt/ «4f- «nhcln» , fpfra- 

bilis, fpiritalis , Ö* adver bialiter com anhelitu» 
ardore , afrlatu : metapb. omni ope , omnibus 
nervis & facultatibut , fummo Audio , nifu for- 
tiflimo, laboriofui) iaboriose,obnixc, ma- 
nibui pedibutqve. tHnfd>nanfitf)t / acerbus , Cc- 
verus, afper, afpere, fevere, acerbe. 

@d)neub«n / ö'^ttnieben / *m diaieüt u. 

eß qvod &cr)rwiubc» / cv Clcbnaufcn/ ' .i.V. v \ t* 
prater. fd>nob/ idj fd>nöbe/par«c,gffd)nrbcn/ 

fpiritum dirKciltus reddeie , gravitcr fpirare. 
(terterc. //. (rcmcrc,circumftrepcre , cum an- 
heiira conaxii Aidarc.vires laborando terere. 

I^CbnijTelen/flefcbnifFclt/ reprehendere, cavil- 
lari, carpere , taxare, in^igne culpare, proprtr 
gravedme laborare, naribut (ibilarc. v£ r !u)!Ur- 
felt araufani Über tbn/ infeite de maligne vclli- 
cac eum. SBaf rdniufrlfill ? qvid ringerii? cur 
tan deftri Aam cenfuram agis ? CcmpoJ. ?|n aU9^ 
de bef(i)uinctn/ fermone liccntt in KprchenHo. 
nem folutum eile. 

&t> Db DD ii e*n.f» 



1&97 

^d)niffdcr/ ©et / abanliqvo fSnk^Ut/ äußertu , no- 
tattfr carptorcm , virupcroncm , rcprchcnforem, 
taxatorem, calumniatorem, ca»illatorcm. €rj* 
f^niftcltr/ SufFcnui,carptor dicaxdc malcdicu», 
AnÄarchut, Momus. Zoilus. 

^dwiffetoKg'trte/ * &a5£d)niffcta/objurgacio, 
• v;rupcrauo » culpatio , infeckatio , it. ccnfura, 
animadrerfio , notatio , # fetcrirai cenforia, 
cavillatio, cavillu», ftcavMum, pofr. gra- 
vcdo. 

ed>nin<lid)t/ & <5d)\i\f)[(Tifö l aJi.&ajv.ctnfo- 
riu*. fcvcrus, rigidiu, objurgatorius, b i fcvere, 
fcvexiter, infolcncer, audaäcr, procervc. 

gd)nucfen / gefcfcnucfa / Wcinr r/r a 

gdüWHl'fil' notatq, in Aetu fufpirare. Lüiä 
fccr S'bnudf/ cvbae »eft&nicJc'/iw Wi ©e&nu- 
tfuwj/ fufpirium cum lacryiuis, w/ poft Actum 
fufpiria. (£d>lUKff etiam rß genus ovium. 

©ctwccf/ 9 ©d)nccfe/ Me/i>/.©cf)iw* 

(fCU / tcftudo , Cochlea , hmax. ^dJlICCFc im 
Jbclldlcitl / Cochlea opercularis , domipotta. 
UwbJ.r/l €*ncctlcm / X>ab I notk (?d)»ccfchf n/ 
Cochlea minuca. Slfdjc von edjnccfen |tiUct Dag 
®UcDn)a§CC / cinis cochlearum fynoviam fiftit. 

WitfCine (Schnede/ h»c mulier Cochleae 
Tiiam agic, bleibt ftet» Innen / fommt nfdn 
nntec Wc Äeute / rerleuft ftd? ntdjt weit. 
€r foieuft Dabei/ anDertf nic&t ate eine ©Awefcv 

cochlcam tatditudine vincir. J^PlcnfchlU'Cfe/ 
cavaiua Cochlea, *D?Ctrfct)niCfe / oftreum , w/ 
oflrea. tJ>C|MtC?0iivT[c6nccfc/ buccina. C-eba» 

teber 3Kcafd)nc(fcn/ oftracium. #uriMirfd)ne> 
tfc/murex,conchylc*,conchyIium. €(t)WnrjC 
(gdjnccfe / Ümax in fheif, alias &ßcrt,ffiJ)Wdf/ »e- 

ftudo nuda. Std ußenDel /h*9£inbel|'cbne(te/ 

«i j . SJdwefenftiCCj«/ rß fcala tottilis , cochii- 

dei , cochlidia. ©n £>rf / fco man <*d)necfin 
liefet ' cochlearium. <S ebneefiehf/ <£"chnf cf i|d)/ 
& <§d)netf&flft /toniKi »conchatus . fpiralit, & 
mrtapb. tardu»,pig<r Jenru$ , rardigradu». 

(^dWCC / / f>I ur ' car * a ' x > nnres, cujtu Jim. 
Cr ihm 'dein.' t»fl£ / nix prima • nives tencra», mi- 
nuklear. . SBcHtr €d>HCf mvofut. ttfjgftfc 
^(hnee/ nivens, f»per nivem dealbarus. (£i tft 
ein Cicftr €cjnc< Gefdflen / nix profunda eteidie, 
nives jam omnia opplent. ©et iSrdmee \<x> 
gehet/ jer|(hmij5rt/ nix refoltitur , liqrcfcir, pc- 
ttc» diiapia diftucditur. £a c d)ti(f (leitpitt/ 



189S 



D.M: man faum fonfenunca ftin / mxcumuiara 
ventö ingredientcs faogau ÜaÖ Dem <8<tnee 

fommen/ uives duclari. ^käßege \w\t gani 

toller Schnee / >tcr altis obfiium eft sivibut. 

Sr«ling?fcbnec/ nix vema. J^afenfd>iccy lctuer 
fparfa. J9trbf()d)acc/autumnalts. 21<intcrf(h»u» 
hybcrni, brumalis. S)^CU^cfaUcncr (S(fclKe/ nix 
intacla , non calcata. ^cbfiUtrr Vf djncc / c>x 
glometaca. S^rimmen ^lc^iufeltcr <Sd)nee; 
congefta. f';f»en unD vr cijnce uu^ereinanDer/ 
nix imbrenufta w/perfufa. ^chne</ tßttiam 
eibi j]xcit*, mvarmm, i'tl laclariuin. 

cchnewen/ oefchnenet / putn. ti fchnie/* fchnenete/ 

ningere. ^ fcftllCOt öraupen/ ntve» cadunr, 
nivibut terra obruuur. (£? iwtb ihm in Die &U? 
De fehlieocn / noxam concrahet , damnö mulda- 

bitur. iii Im febr frarf ijcfchniecn/ alnfllm« 
nives defccndcrunc in campot. vif fc^tieoer 
Diile / totö acre niagit. 3u fd)ncncn be;inne n. 
nitei mobri. Compof. fur.i : ülbfd)Hei>en / ukm 
qvoJ fimptex öebncycit. (£e bat ftcb nun gnu ^ 
abjeftOntcen / (ans mißum eft m»i» terr?e. 
5lU8ri!)He»eil / ceflare ningcndo. (£ij Wirb jich; 
balS ausejefebnenet haben / mox fiftetur caw» ni- 
vis imbre$q»e recedent. Sße|d)netxn / auf« /n* 
Dtauficbnenen/ nive obrui, eratan, qvodtiiam 

diütur 3uc|"cbnei)en. Uie föruben fmD jirege» 
fd>nieen/ fofl« uCt* , opplcu* , oWivc (um ni- 
vibus. 2>a« ©llicf febnenet ibm \ll Tupra votora 
fluunc rei cjui, fccundidimu» eft tjt«c ejus fine 
ulla offenfione ctufun £)uvd)fd)uet)en / ntvi- 
bus peactrare, abundarc. fcbucnct Den gllt> 
jen 2ag Durd) / toto die nin«it. Sinfebiu'oen/ 
idem ^iW»tfd)ni7ctt. €d fd)nei)ct in Die 6 tu« 
bf / nivibm hy pocauftum confpuitur. $ n?irD 

Dir in Die @df)nbefd;nenen / tempeftate» & pro- 

cellas forturjÄ faevac (abibis. ßcrtf(f)ner)Cn/ por- 

rö ningere. UnDerDe je n fä »enet C5 im wertort/ 
incerca rotö non /egniüs acre ningir. Übet' * 
2>crfd)nenen / Um jW guefebnenen / ningte 

canerc. 

(gebneoer/ ©er/ ningens, nives fpargens,* con- 
torcjvens. Diciturdrloyc&pcUic.tß. SÖOU 
fen- frve J^immii^rcbneoeT / nirolä bruroa per- 
plnens. Stc ©ebne n<vinn / Ö<e / pHkk Juno 4*> 

Cititr. : Ä'^V/t_ 

^d)nemmq/ W</ * (rebnenen/ cafusniv«, 

nmgvi$,Ö'«ir»n^»o.i(3cr)n«. 21uf fcbnfntMQ/ 
paufa , eeflatro nivium , ningoris terminus. 

&efd)nenung / töcr» Uteri * 3f l fancoung / ni«i 

agge- 



!99 



ggercs&curauli,molcsnivium. Cr irifcf>UCi>nn j 
Uapfus nirif . 

(>nct)ic&t/ Qti)1\tr)\)aft / *dj!& tdvtrb. nivalis, 
titarius , nivofus , ningvidus. (S(&ncd)«ffr 
ruff / caclum nitalc 6rfylfl)td)(tT $C1(J/ dies 

lingviHus. ficbcf iicmlid) fdwfobaffitj uurf/ 

aelum nubibus nivofis obduclum eir, acrcon- 
rctm nires minatur , ningoris fignurn eft. 

rd?umc&f*r23inier/ hiemsnivofa. 6$iteiv 
c|>f C/ five bt\d)ncr)t( J^arc / ni? ci capilli , metafh. 
anities, capitis nivcs. 

d)ncit> / fc&nei&cn / 3$ fön.ftc / gf Unit > 

Ctl/ fem lere, iecarc,fcaipcrc, dmdcrCi fculpc- 
■ t qvanJcft vulnerarc . laederc. Der SBlIlD 

c&ncibct iriciin vBAermtjjfr/ vcntus adurcns 

»crfortdic omnia. Jpc\\ \(l)n<\b<n/ ligna fccare. 
bXKttv |~d)nMDcn/afl'ercs,fcäilcs tabula» ferro- 
c. £lcitl fd)HClt>CU / minutünconcidere. €i> 
Klt^rud) fcbnciDcn/ ramici mederi, herniam 
:urarc. ftcDeT fcfyucibfl! / f ennam pararc , tem- 
icrarc. gv&Ct Elcill fdjlUlDm / ad ruinuras litc- 
ras cxacucrc. 

djlrfittfli/ad formamfenptur* craiTiorcm, me- 
liocrcni , aeucre. ?$fi<V UUrcd)t j"d)llciDcn/ pen- 
wm m acuendo male tr.ur.uc ©CR iiStm 
d)nefi)eU7 »itet incidere, pucare, tondere. ©(ef; 
IC |'4)tU'iDcit/ cscdcrc, ferrarc , fccare lapides. 
fcOW fd>tKit*U / demetcre frages. ©VOflC $rp; 
leu fd)ni'^wii / glohari . verba magnifica jaltarc. 
Compo) funi : iäbfd^CiDcn/ abmindere, rc fccare, 
mipuiatc , circumcidcre. 2JnfcJ>nci£ttl / pracci- 
lere , meldete , admordete , dclibare. Slilf|i!)ltti» 
JCll / fectione apenre , discindere, it. confumere, 
*>met.ipb. venditarc , jattarc , 6c efferre fe. 
(ftnrifcCH / exeidere, ex fccare. //. ciftrarc. i£<> 
ityncidcn / circumfeindere, circumfecatc , mi- 
iuere, 5>ur<ftfci)licii)cn / dilTccare , difcinderc. 
Etn|d)n(i^n / meidere > feindendo vulnerarc, 
:renas taleae inciderc. It. fruges metcre. (£i a ; 
"d)!Ui^n/ fueeiderc. JVjj.in t ans ü;:I)I eTfcfrnci 
*n/ ralei rrpuznat. ^ortfiÄneibeil / fecando 
jcrgcrc. gur/iw S?orfd)BC^cn / propr, praefe- 
arc, pracciderc . in freie autrm volanti cultcllö 
:ibos ineidr re , cruditä manu in fruffa excutcre. 

^cröulfd>ndr)fn /cxfcindcrc. J$ttuni*rfd!)nci> 

Kn I defecare. tt)$fd)flCt&cn / feäione diflölverc, 
lisccrpcrc. bitten cnt^UKt) fcbllf^CI« / in duas 
»artes aeqvalcs fcindcTC. 9i •.d>|(!)nciDni / feil- 
mcamimitari. S3cr|d}uciöcu/ & 3cr[d)HciDfn/ 



I9OO 



deroncinarcrotercidere, diflecare, conciderc. 
Uni)d)tuif>en / circumfccare. fUtajrtyfttttait/ & 
tymnfäpHkto IhL qvod Wbfaßtite* / oppura- 
rc, ttuncarc. ^i.Derfd)ncii>clt / refeÄioncm 
facere. 3'Iff^nciÖcn / falccm adhibere , cultro 
tulnu* imprimerc. (gin^IciO Jtlffd^nc^cn/ pan- 
num ad ftamtam <äe modum corporis ulni vom- 
menuim forftccdifcindcre. * 
3(f)Uf ibw t>CVi frepr. fciflor, feftor, in freie autrm 
fartor. (?d)mii3Cl inn/ OlC/ fartrix, farcinatrix. 
^(inofrCftfym'iDcr/ fartor indumenrorum mutti 
formium, vcdium concinntorum arnfex. %l< 
f(l)HCiDcr/ refecans, amputans. Slnfdjnc l&cr' Ja» 
eifor. SIllfff^nciDcr/ oftentacor. f$t fr^rtcitciV 
imminaens , circumeidens. Söaiinifc^neii)aV 
purator. $Oitelfd)nctDcr/manticularias. $riK&> 
fcftnriöcr/ lithotomus, <p>i etiamexpenitur (gJtrin« 
fondbfr« ©urd)f^n«Df r/ pcrfcaor, qv : etiam 
eß (ö!lC&TlTd[>nc^€r / anatornicus. giu iuf^IKU 
bex I ryporum fearpror. %m\tXt\\\l\mtxWt)XltU 
tev 1 concinnatorhabitüsvirginalis. C ,; ciM!:D; 
f(tncibcr/ nundinator pannarius. J^irfcf>neu 
t>(X/ feftor comarorius, comartrm concinnator, 
pilicrepus. J^Xa U 5 f fcT> HC i tVr / fanor pr:mar.us, 
egregius. -OauSfönciDeT/ Circinaror domeßi- 

cus. ^offcjnci^r/ aulicui. Jpofcn$ftvr%wn. 
pcnf^nfil>er / interpolator. ^priolcnrd)n«» 

bfr/pytrhicharius, tfiorcurcs,pedcspcmici mi- 
cationc crifpans. %\\$cnfäncit)<X/ CaJophanta. 
:\r:ii!fCi)ni'l^ClV lorarius, feyrotomus. chlyeuf; 
f.'-ücita' / cafrrator porcorutn , aJiat ^d()(U- 

fd)»ciöcr. etrob«//!* gimcrfcijitei&er/ TecSor 

(tranjenraritrs. Jafclfdjnn^er/rartoris vicarius. 
SBcrfönribtT/ chironomonta, feindendi obfonü 
magiftcr. %etfd)nciba'/idrm Ö fcitTor, carptor, 
ftrudlor. ?fl|l«Il[f4>B<iDcr/muirricoIarius. Örofi 

ftr ^appcufd)iKiDcr/ i^.r/?, t/voJHuf{<!bmrt*t/ 

& acrufeator , aefeulator , eibum qvaeftumqvc 
ex mendaeiis caprans. Dictentur eti*m JUnOl 

(^djnaDev Vit/flur. Sd)i\(it>m/ ades, acutum cul- 
tri.gladii, * aliorum armorum. ©if ^cfjnciDc 
illlfunipf / acies obtufaeff ; fflfcftrtrf/ peracuta, 
novaeul* ümi\t% eft $ i(| fcJ)iJi tiq/ erenaea, afpc- 
ra. Umai'K'ijte t <b\v:$c I inchnara, babetata 
acics. Strr^tcre trcfwto/ rubigine exeiä, 
wrugmofa tmU(i)tC <3d;i?»rii>f / acici denticu- 
lata, vi in;- vr chiu-i&c |'d;lcir'cn / famiarc cnltrum, 
five exaeuere cote. 

6cönnb»nö/ t>fe/ * x>*b <£$\Ktom, f cx ai 0 , Gß 0t 



1901 @ c 

filTurl, icifl'ura. Dtntur ttiam Ol* »2d)llC 
artirtcmro , opus , E» cabcrna faitoruin. Sil! 
fd)ueibereO/ gjoriatio , oftcncatio. $tuffd);tei- 
billig betf mwfoUba fceibe* / anatomc, ficdura, 
käio mcdica. Sifdjncibung / circumcifio. 
(Steinfd)neibMI(J/ lithocomiai av* etUml&tnd): 

fdjncibuna dtiitur. 
£d)neibia/ öd)nciMd)( / & ©djiwbftaff/ *dj&. 0 

4,ii>.ti. kr d)HCiberifd) / Circonui , fciflilis , tfiililis, 
fculpnlii, äfw/Jrcir acmui , accr. (Oi'in s n? . r 
fcbncibia <3<fewert / gladius anccpi. ©H|djmi 
Diijtl* Scwßvr2\M*trtlMQt/ machaua cum 
dorfo , äUht SÄcJcnitvcidHT. vf .l'lTdjn. 1 
t)id)t/ exacutui. 
<£d)nift/0«/ p/ur. @d)niffe/fccxio,fcaura. (Ein 
(BtjmÜf iörotctf/ pani« q vadra, tabula, tut tabel- 
la. QMttl in D«C flippe / pann incifus 
Cdjnitf be$ 'iüritrtl/ iaeifio, fc&io chirurgi. "Jlb» 

fdjmcr bes* Gebers / praefegmen ccMrij , ber SRaad/ 

un^viuin p raTcgmina. 9lbf$UtttC i» geiUMilcn/ 
reccilus , reduetus, reeeptus interni. : }lbfd)nitt 
im ©ebenbe/ 2lb|Uo uumeprio coruigna- 
cioms. 5|nfd)nitt / caput canas , it. praudium, 
•/iiw\£ll4tiVpropr.inci(io,^inciuis. <£infct>niCC/ 
incifurx %!$|d)Mt.ic ölt ÄU'ibcrn/ lacinia* fim- 
briae. 5billld)|cbnitt / incilio ventris , j'uppUyi 
gerrtu apud Chwrnftt. <5<fcnitf ttiam rft nonjoliim 
mendaciunculum, Öfgloriatio » ftd*$ impuden» 
tfimmane meadacium. (JJrojje Orcbnitte tUDH 
grandes ntendaciorura nebuias cxciiarc. Vorro 
<*d)\\itt tjwk rß meto, alias (&etrflibefd)nict/ 
* t£vnbefd>Hitt / fcftio IVugum. M»c 2Jor< 
fdjilltf/ alias Vorlefe/ ius praglanonis 10 meten- 
do. Cd)iU(t drmty .ih.il vr pomturpru iibidinc, 
fruit : Üluf bCIl ©(fcnirt geben / ambirc »irginet, 
rci amatorias operam dar«. 2luf teil (£d)iittf 
oei (ilbern unb ecroulOen tß* femim ineiftim, fr* 

ctenacum ioaurarc y argencarc. Dm. vr d)tlift 
lein/ Od»/ ' /' fruftulum , peripfema , ramentum, 
reciiamcntum. (?*nlbrne Ödjniütein / diamtur 
pauis croeatut. €(&nUt eine* $Ud)S / circunv 

ciJura hbri. ^/äffeilf(|)llitt( / fegmenta pro 

ccium. 

(^(bnitt« / o« / vi. (gd>nifter / m<flbr, fru 

gumfeaor. Scadjfc&nittcr / pracaficilien«, fal- 
cibu« confectam. <?d)nitter nnk(|(n/ meflim 
facerc, induecre mefloret. vEllUU ^?d)lli(tcr ab- 
gebeu/ fuccidere Tcgctcs. Std Q\t'fd)llttf i'HVt rß 
circumeifut , rceucitus , apclla. -,)Jcr|C^n{f tCllCf 
tttttm fcinivir, cuniubus. 



<&t X902 

ifreteo' 1 3d>ncibeleii / * Bdjmtteln / *UAqw dutä* 

V^d)nippCtll / prapr. frondarc , in fegmenta 
•Ctieooca membranai confedarc , falce purgate, 
pucare , dnndr in minuias parr« incidcrci 
fcalprurare, E^kalpurire. (» inen |<t)Bd' 
bclen / /5w f<tnei«kR / atborem intcrpuiarc. 

Cotfoß funt: »Jluifidjneibeln/ aitffebntppcrn / * 
SESejebneiöeln/befdynippern/ ampuiarc f«rodi- 

firmiere, falcc jbi a J c i c, fcalpclio circumcidcrc. 

j)en Lienen baö J&üma bc fdwcfr ein / infecare fa- 
VOS icrramcnt.). ©ie üL^Hrjeln bcfd)iiipp^n/ 
radiculas ampucare , ^fibrarum fummas parce« 
iotonderc. 2Jerfd>mppern / & 3erfd>nippan/ 

minutacim confecare, niinutim conciderc , fet- 
ramento refecare, & diffindcrc , ferro diftnngc- 
rc. geradere 3crfdjni»pert ^.lpil/ charta mi- 
nutacim confefta. vf t(>neit<ln ttiam mttopbor. 

• dtdttirpr«: bonis exuerc. 
<jcfd)ncitf((/ omnia mca commoda fregit , abra- 

(ic mc opibu«. 

3d)»KtMer/ Oer/ * edjnitfeler/ propr. puraror ar- 
borum.S^^cbneiflennn/ Ort/ facmioaputani, 
äfft tdem tß Slb* * 5>efd)ncifeler / dtindt od 

futtificai manw rrfertur , fß% circumi'criptor , pla- 
nu»,S^fycophanta. 
@djnetbeiun>y & <Sc&nif f elung trt/ it. t>t» 6(t>neü 

Dein/* v*d)ltitteln' puratio ,dccortkatio. i&Cr 

fÄneitcIunfj / * ülusfc&ncitdun^ / amputauo. 

circumcillo, mttsphor. circumvcntio $ circum- 
feriptio , ludificano , fycophantia. Huc pntind 
ba< ©eft&nrifd/ tnficium , minutal , £5" in Jure 
t.vi ^inqrfdjneffd /«/«ÄiSafbufle / Soepwrt i< 
itliiPteil/cibaria. 
tcdjncibeüdtf / &eef)mf(c!id)f/ *dj- &*d-u. puia- 
toriu«, deftriftu«, delibratui, defqvaroatus, ad 
modum ramentorum , * refegminum. 

vScbni^en/ ar® ^niftelc n/ ftcfc^niftt/ ^ö«' 

fcbnUftit/ fcalpcr<, fculpere , cavarc, cxlare, 
incidere, fecare. €in S&ilb fdjntfien/ fineerc 
formare , figurare ümulacrum, ftatuam dola- 
rc. v£lll J^Ölilein fd)lUr5eB / ligillum circumcidc- 
rc. Lompo\. (ttnt : ♦»Ibfdbniljcll / dcfccarc , abmin- 
dere , qvodtham ffi J^in»e(jfd)nii?en / * ©arorn» 
fänden. 2lbiufd>n»r|te <5nd)cn/ refegmma , rc- 

cifamenta. tJlnfdjtliljen / Imcas incidere , mc[- 
furam facerc. Duitur ftiam 3luf|d)lli|ni/ etc- 
uam tut filTuram infculpcre. 9lusfd>ni^en / ex- 
cidere , exfculpere. ^l«cn ©tfecit ber (ri<te 
fdiuiBen / idolumc qvcrci» exfculpctc. (£infd)ni 



903 



<5t 



1904 



|Clt / incidcrc, ad ofla confccarc , vulocrarc. 
^tallll^n/ domarc ferro. j£>p|| |<S|JCtfkÖ 

lid>t crf(|>llt^cn / ligni hujus dunuatantacft.uc 
icqvcat vulnerari, Ted fecuri repugnet. 53er 
k 3crfd>Hliicln / rruncare, vacucfaccrc fcalpcn- 
lo » deradete , cxctdcrc. 

bnffcet/ * ^4>nfr^cler / ttt/propr. fcalpellum 
ciilorium, euiter operarius, cujus dtmin. ©d)Hk. 

[erlern/ Das / fakula. Std gc&mfcev fiM« </l 

culpcor , ein -"T.M'itüi.'/CV ftatuarim r ■•" ana- 
»lyptcs, vfl ftatuarum opifex. Sed Vrcfyllt^t'V 
)vo /; dtnztal erratum viriura. <£ (II grober 
^vfjoißer / vidum luculentum cum fummode- 
ecore Ar curpitudinc conjunc^uoi. £iT tttl)t 

ek>L/ nxr feine tgc&niljer. erfennef/ bellum eft Am 

icia aoffc. 

faifcerei) / Me / A trt$ Sc^ni^n / & (Scßnigc 
en/ «*. tu £d[)nt£cluii4 jpropr. fcuJptura . & fta- 
uaria ,i/.fcctio , incillo, incifura. Drinde vi rio- 
uas , praviras. Äuntf Oer (Scfrliftcm)/ ar* to- 
eutica. 

.iif.tdfm tfl tjvod öcbneiDldjt/ mcifus, & in- 
illm.' c cfyiiippil'dj) in Jj« t/ rß pcocervus, 
ctuJanter. 

>nii?liug/ & ©djnipperfitta/ &er/ r/i«m 2lbfd)nif f » 

Hi\ farmentum ,ramcnrum , recuanuntum, rc- 
:gmcn , penpfema , reuimentum. }lbfd)llif$iein 
DIU 25ro( / cruftarum fcgmcnta. 0fnifcbnl$ 

;iu//tT'< , S3irnrdjniftt , n/falcol?e epyris. <£a>tn> 

evlillgC vulgh rtiam.ippt!Lz:itur aai dentia t reüiits 
molnmmta oftkii. 

4)ncDC / X>U / limes , terminu« , tp^aß dleat fcis- 
ira.Jff« incifura loci .WO )wty ® et tiv fict) a\y 

Reiben / uns g!ct<J?jVnn von tmattoit ge* 
initun wetten. 

i)nCfeCll / ßcfcDtie^ef / raium fß-voiahtlum, 
9tMtq y ornarc » ^vj/j cnmi , ^< ihprrvacanta 
>jt luamcinna funt , irßcart. £ i\6 ÄJt»i$MoW b»H 
$ roarfer ßefi&acfcvf / pudla haec infignitet fcfc 
toxnavit. '-a^Äa'j ^a*'tv*ttAO 

Nielse/ *itf *Uhs(c,d)lci[i. rcm?icola.Jfö!W. 

>.bi( i»pum.c$nri§e ofcer Gc&lnfe au! brm 
ferlxbaven qcnjadEtfainlk (n ciitcii S5fii>cl aebnn 
h ; ^rolc^cv ^oAtl wi* &reo <Sd>nciycn nci|»cr 
iic £)one. €d)nci§cii aiifllcücn ' fcqvco* ftru- 
c, tertdere, cendiculas ponerc. jn t^lC <3 djr.t liii 
(>cn/ aueupium cxctuic , avibu» infidia«-fa 

*G* . Ii A . 



(5d)nal)e / v^efonafe / w*/ cuimu$ w/ caia 

mus avcn%i « /ymtfvafi in pärtes 

£5" rsmufcuioj eüicjpu ernttur. Std CbJUUff. 

Di« / vibcx rjl , eine @tricmc/ /Iw 0tr<tc^ reit 

dic'dur, gjTii. r/f ^uci ^ cl)nei(?C/ avium ca p tu r .» . 

©d)itc«/ fctncücr / fcfcnelleffcc / 

Adverb, cclcr , velox , volucer , propcrui , ci- 
tus , pernix , y rx - es , rapidus , alipci, o ; cito, vc- 
Jpcitcr , pr*xpropcrc, fertinatö. ©f^ucll fliegen/ 
peraiciter volare. «9c^nt'U faxeü/ praeeipicem 
clTc, fcHinarc, ptxcipuarefc. £rj)luU bclfeH/ 
auxiliura repentinum afferre , qvam ederrimt 
fuccurrcre. -c-'; !'..!! ■ contentius ambu- 
larc , accelcrare viam. ^f^neller g(u§/ fluviu» 
vclicmcns, incitatus. (2d;neüev fauf / curfus 
incrcdabilit. ^djueücr fRdl)t/ confilium fcfti- 
natum. ^(^neller XoD/mort repentina, fubi- 
ta , inopina. vrdjlU'Hfj Untj(l!(f/caAiiprascep«» 
£Nc fu^lU'IIe Katarina apprüalur pUbtHi aJvus fo- 
luu ,jfita ,Jaxa , c? ; (rinci - / ^ev Die fcbtwUe Ra* 
tarioa bflt/ f^riolus. £r ijt fd)iieüöuf beu^uf* 

fen / alcs , IcVipcs , prarpe» , Tcgafus cft. ^Qa€ 
jdjmll ctujU'bct / »ergebet und) |cl>uell/ qvod ckö 
fit , cito perir. Sßer fc^nel! qlbt/ 0t buppclt/ 
bis dat, qwi cito dac (£xbaMfenid)llcU / frw 
5Blllbf(b«cl! / ocyor Eurö. 

Sdjttfflcn/ tJ(.fd;ilcUet/ propr. fcftinar<,accdcrarc, 
veiociter agcrc.celcritaxe uti»propcrarc,marii>a- 

,« it; dtvtdt vibrarc, librarc , cxcutcrc, eirundere, 
ejicere , cxrurbarc , a. fence. (Sinen önf. Mc 
^Ifm ft^iulfcn/ ftriclö acuröqvcarticulo fron- 

tem aikuju* percutert. s$it ^fm Steden 

fcbncDcn/ (uftem impingerc, baculo rundere 
^f^lUlUüitiCompcfttif rtiam -vairt iram in prom- 
tUgcrcrc. W;»t (tilU'n nn|c!)i;CÜCI! / inircpare 
aliqVcm diftis , vchcmcntiüs. infcÄari. Ulijf» 
fdhueUi'tt / fermone licenti in reprchcaHoncm 
foiv;, in fcrmcrKO efle, ftomacbö dirumpi. Non* 
nunq-viito etiam in Ompof. Fallcrc & noecre de- 
notat. Citren bifd)inöiu/ & übmchuüui / cir- 
cumducctc, in fr.iif^rm conjictrc aüqvem, tlo- 
lum inccrjicere. Q ic^ nbcrfetnettcn ; tß feftin*- 
tiooc fcipfirm i ederc. (£incit h 1 11 10 CijY4> nc 0 1 n/ 
pr.^crpircm aliqvcm exturbarc. ^inei! Oltf tertt 
JpÄtlff fcf)iii UiU/ poflitfionc movere, qvatere fo- 
ras, domo cgiirgitare aliqvem. 3urncffd)nd» 
fen/ repetiere, rejicere. ^tl £c5ct)(nTc&!UUctl / aid 
cerram d u c, proflcracic 



(Sc 



T9o6 



*o(t>ncllci' X>cc/ 4: «<34»ncUt>Än£/ mJcfrfiu Mir« 
« 4( vtttribiu, noimnt ca tanui ca. ytii J4X4 pculmit 
fcy Hbrabttit. Srd £d)HvHcT an iXC $UCblc/ 

3^üd)fentd)neUer/ vrcbmUer an t>rintSpren< 

ftl/ spptll*tur ligula. ödjnelUr f/w* «it- 

irutn , ein 9?.ifenfcJ>neller. /ff prtttrt* C5d)iut 
ler -oitMur, aiüt Oer <5»rt / ÖT 046 Hactcn« 
bruelntt / rarafta dathrata , gyrgathus. Uber 
fdwdler/ ;i fycophanra.falfariui, veterator. 
S<JjltiUI)«:ir/ftÖ(()UcBi<jfcff/ Ott/ ecleritat , vclo- 
cuai.agilitai.pcrmcitai , accclcratio.fcfhnatio, 
properacio, macuracio, </. induftria , fcdulirat, 
aiKduitai. (ccbndü.iffir im JütlVn/ praecipi ratio 
verborum. Csd)rKl!ii}f eil t>rp 3cMTt$ / irnpettH, 
furor 55" tervor irx. <-rd)nrl!uf«:it M wnttl 
tri/ mcnftU prxcipirancia. £r 1: t toller vfdm.'ll 
bcitV plenus tcilm.u c.ii is cfr. 3«t kf ihn. :Ilf)i 1; 
6rr Q.id>cn Ixlfrn / cupidiratem icftinacionit in- 
cendere. 

Sdjnrlljultd) / Htm rfl qvoi Öctmcll/ /ri4</. 
"vtrbialiUr fett ufurpätur , derepence, eonfcffim. 
aclutiim. rapide, raptim , repencinö , curfien , rn- 
cit.uc. *|uf bui aüfrfrbncüijli^fh/ perederi- 
tcti omniutn maturilltmc. 

@ct)it6Wfd)nöbei:/fd)n5öc[lcr/ «4* 

* fSf t.ivtrb. indigsus, viiit, fpurcus , curpif , itn- 
purut, illibcralu, »antu,8>: (ociie , tinpurc • ilii 
berabter. indigne, fpuue, curpitcr. fan : fdjtlO 
t>< «c - d)C/ caufa improba vsdjn&crCOeenfa)/ 
homocontemeuf , defoeciu« , de coeno cmcrlus. 
fordidm , fbrili«. gin fdjnfDer 1 Pcben fnren 1 vi- 
tarn inhonoratamde ingloriamduauc. Qr (1)110 
ttl @Ctvili;l / qvwftu» fbrdidus & infarou. 
<2d>nr5i)e ätrntut / pudenda paupercat» (g cbü i 
t>e SllttmorC / reiponfio nfpera, abiurda. fuperba, 
aneep». l£innt hpitöfccfialitti/ negligcre.ccn- 
fputarc, pcflirai» uiodis deipuiaain) habcic ali- 
i< qverta. • 1 1 

(£ d)H t E>»i)f u( / Ott/ impunras , probrum , turptnt« 
do.viluat , raoicai, indignica«. <rd)nr*Di.<friI 
b(G$<b<ni/ ludibm, fragiltras. Sc inner ia vn.c. 
£d>ntoK}f<tt tc-J .?uid)titms < mimmotum fec- 
dita». 

<5d6nr>&j(jlid)/4iw. U.tpmA örfcniO/ indigni, 
iinmeritö , inepe*. >)luft fd)n^i<3liCi)|ir t Hir- 
pidimc, facdiilime, extreme, concem t im. 

propr.tß Jefpitatui 
haSert. pro mbilo pucarc, hqjuinon raene ES 
conQiuiarc , vtt excrehichia m aüqTem ejicere , 



dtm it vfi j^rftr innere, verrxi lacerare, matignf; 
ycllicarc. €r f&.w.üi lt C<n (joiijcn ?iVA / nulla 
dies repreheniiomt morfu vacuacO , tuggillatio- 
nc amarä carcr. l 
3d)Uill>rlfr/ 0«f / prrpr. fpreror, S^contemtot , 4V- 
mdt carpcor , casator. reprch'.nfor. (?chna*c 
leriun / OlC/ ta-mma ogeaouicni , obUtra- 
trix. 

tSdjiiaöc ! / 8t «5d)lirM / Oic/ myxa, fpurum , fali- 
»a. fereatus. Koijf^llCÖrl/ mucui, puuiu.cx- 

crementum nartuca. 

propt. grl- 

rediae , y fluxu narium laborarc, ftridulum (o- 
nare nariSus, gravedinofura efle. Cr fdjnpDCTt 
jehr ■ picuica e nanbiu eju« profluit, redundae 
picaira , impente rhcumacicui cd. 
trefonor-errr / Orr/ it. ©djntitrrcr/ prrpr. iheuma- 
tu iis , gravedmofus , nacibusqvc (indului, 4c 

{•..v icpcclicr.ior , obftrcpcm, eizpcor mo- 
eftui. 

6d)«p^cn/<J<c^u^rn /^d)nrinl>rn / & edjmiwn/ 

0*r/ rheuma, catbacrui. gra vedo. Den € djnUP» 

Pi'll l)ilbm / rhrumatirrhö incommodar i. 

<rd>nol>rr / SdjnuDrr / Oer/ mucui.humor na- 
r 1 un , picuica , phle gma ( dcftillacio > fluxio , C*> 

tarrhai. 

^ctnfluj ' ö'^cI)nautc/or</prtf'.(gttniiu« 

JCU / 1 ilus , ot bclliacuqi , hlru (BrfyBPJ / ptobo- 
■cis. rcdjUtlU) / tttam pomtur pro l'pcftacorc otio- 
fo,& n nincuriofo. <Ein innrer tc(J)n."iUi 
€$djrv.ii.h.:i» > juvenil pcrqram curio'us, ct- 
fiont , & audax. JÜili^cfdjuailjr / roßrum ca- 
riii. Jf>altfrinc<3djn4U}C.' «iwc oppnme os. 
Cr ti.':.u feine Sd)ttaui( U4r bixu / iotolerandai 
fupctbiai<ft t raagnuin fpirat,ccc£be mmis cer- 
vicisctt. 

(3d>naU»en / vtrbum ßmphx bt ufu mn tfi , QjI 
Compuf. 3lnfdjnauien/ allatrare,afr>erc loqvi , jn- 
creparc aliqvem, obj«rgar«aeerbiüi. S*.t ^e» 
fd)tluli)Cn P' 'p't tjtn.km rß oculit infolentibui 
hu ucr 1 , curiot e contcmplanoncm injtcere« ort 
impuriiV.mö feedare. Dttndt irurrptrarc . vtr- 
bisqve nulignit vcllicare. lU\t fd)ltJ|l}<B/ vtr- 
botum prot.cllä obrucre , jurgiit gravioribut 
lacerare. 

v?d)BaiUUnq/ Ott/ ifnmpcj t*nthmi*xfiitfi f *ini 
|c!:itiUiitm.i / reprehenfio, objtir^atto , vitapexa- 
< üo, conviciurn , mcu&tio» föcldjiuujumj f4V ■ 



1907 



1908 



tß , &frttertx obtutus impudens, &<ontaau$ £<rmurrn/ gcffDnftrcr / prspr. fifö rrajiccrc, con 



Sc&nillitC&t/^j-riftu po!lcns,rortratm. ©röp< 
fd>n k Htjicf>C / chilo , bucco , buccuicncm. $ra» 

chufdjiuu} jdjf / brochus, bronchui. Slnfc^nau- 
allatrans, ogganriicni. 

cmun^crc narcs 
2>rtS £id)t fd}ltCU}cn / cioddaro cmungere. <£i< 
MM Den £rf):ubi! |<t>iicil|cn / verbis vehemen 
noribusprol'cqvi , jurgiöadorjri ( djftis caftiga 
realiqvcin. ^ l d> III crcijnilp.'tl^i (CfMCUlCn/ 
picuttam ftropmolocxcipcre. 
GcfcllCUiCV/öCr/munrtor. Qüi;fd;nCMier / emun- 
£cnt. (S(^nctllcnnQ/t>l'C/ fecroraa jiarci pur 
gans , five muiidaas : Sicetixm 'Am f$ncujei litn. 

<2d)nciiiun(|/ Wc/ & ^«tweuien / $lu& 

|$nct!)lUUj / emundio , purgitio natiutn, ex- 
<cptu> piutit<c. 

©(tnailpe / SIC/« Qfaname l prornberani oi. 
£iu Jrpclm mit einer (Bcfcnanpe / galca filea. 

*2(H»iailpCrt :am (^Cfellf \>ft/ Juitur , &idem efi 

qvo.i n»j(f. (ginc <Sd)iiepfe an ber J£>aubcn/tpi« 
tut VCtlbex Gebert / ruft» calanikae . Tri pcpli, 
Mut via* mulicmm. OifcllCpfC//''" (rcfrmuipe 
ntlt #tlt / aurtculapilei. 

ürmeßqvod £5 r!i Huppert / grave- 
dmc laborarc, unde aJ\. (3$lllip|ld)t/ gravcdi- 
nofoi. 

©dntuc / b- (Scbnuvc / wc / p/«r. »& 
@d)miccn/ y (Sdwtire/ funii.reflis, 

ligaroen , ligula , fi um : nonnuÜihi chorda . fi- 
des , nervus. Uber WC l~ (l)niir Ijnucn / tranfilirt 
)incam,immodiccf4ccrc,lafciTixc. SRrtClj Dtt 
^-dimivc / adamuflim, «x.imuilim, ad perpen- 
diculum. Slngelfcljmir / linca. 5>ru|ifcf)iiur/ 
qvo.i frtqvcntius efitrunt eine @chrtürbruft/ 
mamilUrc. Pt6fel|*d)niir frei SimmeTleutc/ 
f uniculus miniarus. <Perlcflfd)liarc / linca mar- 
garicarum. $Ktd)fffl)nuT / arnuflis. (gcnfel; 
|d)nHr/pcrpcndjcuU linca. 2ßinbdfd)nur/fa- 
feia. ^widt fiTc $rcibcfdmürc/fidkulae. <5ci> 
• t»cne £<bnfire/ tarnia feried texra. (Silibene/ 
filbcrnc (j~ df)nfirr / aurca, argentea. J^UfRt)llUV/ 
»>ira. 53?(int«ircf»nuv/l»gamcnpallü. drt&aurr/ 
roordllDaS (ÖCiricfjrbanqcf / libramentum pen- 
dulum horologii. p?unbfcfoniire / vitta rocunda. 
. Dim./>.r/2@dpuürlem/ taeaiola, ia/ciola, 
iuniculus, rcAicului, 



ftrmger« 
init 

irrangular< 



func laqvcarc , vittj Aifpcnderc, de 
qvoqvo modo <onf>ringcrc * -luffocarc, 
c Vinte fd)n(irrn / Icnitcr dcligarc. 
Ijarf/* fc|lc fönnren/ inftringerc, arfte ifrfn- 
gere , nervo torqvcrc. £»fnfee ilUf Den SKufFci! 
j'cbhfiren/ manus poft terga illigart, vincirc. 
Vf CÖniU'Cli tiizm tbufivi ponilur pro manducarc. 
Yorare. £r t\tl bvnft f^nfiren / profund« * 
inrempeftivae gul» cfr. Compof.funt : ?ibfd)nu< 
ren / <utf> * entfd;nuren / ft>l vere fuutculum. 
did'oiutionccxpcdirc, cxcricarc, velaxarc , no- 
dum tollere. 9luf|c^nürcn idem eft t ut : ©je 
55rilfte auffynhxcn / nudarc , exuere , exerere 
mammai, folvere ubera , f|d) «uffdjnumi ;fed 
ovendoft ctiam mt*t t renioli« ornarc, ovod & 

Scjrfcf>nnren d,dtur. ©er «Wanre! Iff mit giilbe nex 
^ofeinenfcH Md)t bcfchniira ■ pal !mm tsemuau- 
ro texus nget , Jatidimc lincarum , lirarum , fe- 
gmenratum eft. <£inf(t)nftren/ funicuUs ftrin- 
gerenoditdevincirc. JDie prüfte cinftfenureu/ 
adftringcrcmatiMnas tatmä. €inÄinl)Cinfd)UU/ 
ren /falciarc itniteflä'involvcre infantem. ©ie 
Jfjarf cinfdmfiren i fafciä crinali capillot piedic- 
rc. (£infd)ni!rcilri<.tmr/2dcvorarc, iniiirgutrc 
fc, cibum avidcconfumcrc. Q3crfdm«ren/ dc- 
vincire, dcligarc fateii«, dr irretite, intrieäre, 
impltcare nodis. Umfdjnnrcn/ circumligare, 
circumrolvcrc, circumfirmarc rcfticuTii. gÜC' 
fd)nmcu/ vinculis dc/viheire , & cönftnngcrc , ir- 
rctirclaqvci5. (gmcill Die ^HCgel tn= 'five JUC 
fchuuiin/ ftiffocaic ,i>rangularc aliqvcm. -$u- 
fnmmcnfdjnurcn / five 21n*td)nfir<n i adneaeie, 

detincire, vineulo cdrnprchcndcre. ©ic ^t5n« 

U auf Dem dürfen iufamnii'nfd^nuien/ manus a 

tergoreftringere. 
<r djnurCT / tott / non [dum eß textor limbolarius, 
funarius, »hat tin Sebridnttoc^et/ 25on<n# 
tri ccf cc / £5* Ä4nt>rmißd?er / wrum rhamyco- 
aftor , exador , conftringens , & vorax > gulo, 
phago, maado. ^d>nQrerinn/ t>tc/ limbo!a> 

ria. Porto IcdWlircT txponitur, Ii clor, viaror, 
lorariu«, * (pc^nfireriira/ comotru , /rnn, 
qi-a bme fu* ertnu compoml. 

<5d)iiürunfl| / ne / dr bm ©tönureiv vinculum , Ii- 

gamen , ipfr J. aüigandi »Hut » ligatio , nodu» > ne- 
xus. ^O^fcnliuninci / folutio vfneuli , nodorum 
laxario. ftifrfdinüriiiit} / ardliflima addridio. 
^Htirdjnurimg / alligario. Qlbfcbniuruna t 3lutf 
* (Sutfd^niiriutit / idrm ivod ioßfdjoöruttß/ 
<gi CC CC libeja- 



J909 ©C 

hbcratio a «inculii. ütufl^HÜruilQ / nudado. 
tri mxmmiü*rum : rfl rtiam gumix , gurgelt , vo- 
raginia » polyphagi & iugluviofi luccmpcuei, 

qvoittiAm vgdjm'Kuna/ /iwp/ici/rr.duginKbmV 
ruiuj -/m <£infc9nftrnn>} p»«?p». ejf, teflga- 
. ho. 2>irf4)nÖrunjJ/iinplicafio, involutiö ,in- 
tricatio , pctplexitas. jjUCföuftilMt} ' rtrangu- 

e*n(iri$/ ©ebnnvicfat/ & iB4nür(aff / idj. 
I linearis, funalis, aftriftorius, o- aftnäone.fila. 
tim i ad modutn ratniarum. Q3cjrf^nurid)( i Sc 
3crfd)mind)t / irrctuui , ioerjatus. ©*r<b 

fd)llüud)( / icmnifcil vtl ixatii c uu:ui, defen- 
■ ptus i wiatus. (3olbfd)Ui'lrid;i / aureö filo 
k rxxius. 

CftttUfV ®*UUC«/ W«/ nur»« . filii uxor. 
Omni» QrammMtucrum ttnbtbii txcUiMt , hoc na- 
ßium <g<J)niir vtnut a LtUinwum Nuruj > uf : 

*r Heut / ». toi 3l«r/ tos öobnt» 2tteib. 5<-i 

• ijHijrörumNuriu ntnUnliuu uxomn Klii , voi/m 
ttam qvamlibct nupiara , aut fponüm mUt, 

u fvtrt ir Nurut k Grdcorum tun Jenvant. Lt iM 
puriu ifwt mtgit Hin uxor rßet, qvixm no va nupta 

-iftauift pairui , nepotit, fcs qvommcunqvc alio 

•»nun. RtfiM Uj^ s£cbaur rffli (gebohren / co- 
pularc» all* gare , avmiijuwgifur iowui inrx uxor 
jiiu nri , tarn «rat tonßrinoUur cumjxmiUA mti, 

. ul altrrayvsfi fit ßlui, vincnlum^ bot. ix affmitatk. 
©d)Drf«unc^wnUtnuru» modcfta.niongera. 

(Sd)on/ fct)oiicn/ gefefoonet/ pw»«, «- 

dulgcre, coudonarc.i/.abftioere, & cemperare. 
'"Sd) fd>ont meiner l£l)r</ dignitatem meam re- 

• ipuio. ©Jan bat ber jtir«r)en (lrfebiMief / fach* 
tedibua rempetatum eft. deiner (*>.|'unbbi'ir 

'• fd>Dlirn/ valciudu» rnbuere, confulcrr. operam 
li.u c , falutit rarionem habere, j dl t' .1 rtc i(X 
Slrbclt mA fdjoncn fönnen / fivt a/ra febonen 
IPi'IK'ii. labori ifti rgo pariUTcrn lubcni. ,11t 
fAonet fcilK« CWenfdjcn / nemini pareitur. 
Schone Md)bod>rin memy fac, ur valeai, tuerc 
4c fuftenta corpui dt »ir« tuas. !JJcr|"d)0ntil 
iornftf. U. qvodßmplrx 0d>Ot1CD/ paticattam 
■ccommodarr, prasrcrmirreic. i£r fd)ßO( / /iw 
t>Clfd)PtU btr MnfiMitil ' parcic impenfx. ^if 
ÄcT lölraff »eTfcftoncn / peenam rcmirrcre , mul- 
£1 e grariam faecre. SDerfcbOR mid) mit |Vlc(>cn 
©öf ttn/ comperce mc fic alloqri. ©er 111(111 
ft(r|<beat/ brfi'ti verfebone id) toieber / qvi mei 
pat*u , Jmk feparco * ego. £(5 «tuiccö im 



@c 191 o 

COi utt cfltit-c tviib i:iu;c i'erfd)uü(( / •• » • ** mag 
»llUd 6bec t c AUng(fpcutCj<n/ oraniafaedä 
Itragc lacciantur, 011111c» inumcciooc , occido- 
nc occiduniur , inftar pecotum oberuncantur. 

Scrfcbon D.<bbc* ,.n:un>Ki-ii|"d)(u/ impenro 
buic impcrcito .£>.it»< jj) ßjot intinfj ii'b<V< 
»crfibün.f 'f luuccinc ego rttam parH perdere! 
Unvcr|d)i ncr/ ludiffcrcai, tndirvdiTitnatiai^ac 
vcniS. 

\Sd)0tKr/& C8rr;<bcner/0ec/ parceas, cor» Jonan», 
prxtcrmi((ciH, connivcni, dement! ludulgem. 

WUCbPIltrilltl Tu : l ... 4 m i.xc.ea*, 

concedent . Iibi trmperar.«. <Otrflf^frfcbt*llfr; 
nox.v cximcK! , par.am conWon.'Utt. tJJOtf'i 

(in SeiKbcner ia {Dtcm'd^iit/ Buftatoe Dtai 

hominuai. 

6d)pnunij & 2>cr(d)pniinij/ tu / i'.o«>^d)cn«i/ 

de ScridXMICU/ «.Icmcnua, indulgcnn«, >nuuu- 
nitas , hberras , conniventfa. 5ji;ii...r.u:t-.| mit 
'Ii' Mi) 11111» ^lon.ll inimumta» ab cxtub.is i 

ceufu. vs#-ifltl>i:r Feine 23(r|cbi>ui!B.i/ noneft 
hic leaitati locus. 2Ji'r|i.1;iMli'U l'icbfi't bco 

folcbdl Heilten tnebr aat/ habere honorem ejus 

ingemo deecr. 

cB eftonbar / SSerfdjonbar / 3JerJcbon1id) / ft Oer. 

fd)Onbiirtid}' *J*t> l . ».oiucili»«» , prrims- 

lus, connivrnt, mdulgcns. immums. SÖCTfdjCtti 
li(f)ei CerbredKn / peccarum vcniale, fvod aM 
inleryretatttur rerejtWielje 9ftn9c / JW rXffita 
h*c atcuratä non eß, avui Veceje t»! id? mcjjiüm 



nol*t, lit'et Vergeben r::<m cmJ tuüt fiq/tlßttu 
Adv. nniulptnrcr, benigne, folutr, negligcr.tcr, 

laxforc imperiö. 

ton), ctiamfi, licet, qvamvis, rßtluum 
a ivtib lemp. jam. (fr illfdpOll b.l / jam adeft. 
<?djonl(in.||t/(ampridcm.|am iliu. Cr djOB VOTt 
ber/ Jam anica. <5d)Pn oi>n Äleiiirn iinfy jam 



inde ab ineunabulis. Ob tt |Ujl'H feine (5(Mbr 
li.it- criam, uc nullum periculum (it. 2Ucnn (i 
febon ni<S)t qe/cbeben roirb/ etil id futurum non 
cft. 9Biiiin|(bon/qvantumvit, polito, tamctfi. 
j !i bin f(bon jufrieben ■ utiqvc «ontentus lum 

häc re. »gebon oou jener 3eit an / iam ab itlo 

tempore. Ird)i'nr/i4in ncnnuntjvani fro Crchc« 

, ubi vuit. jt . . Aina j^HBK 

@*6pf/ topfen / gefd)6pfct/ 

baunre, 

aaclve. iDae iijaper i|i tkr iufdjdpfVn / aqva 



19" 



<2c 



1912 



eil luuftus profundi. £)ct .tf.ir.it fdjdp t 2Sa§cr/ 
cymbaconvuiiahaurc aqvam. Vüllte bÖ!C 
Illing |d)CV\'f Ii imbibcre ammomalam opmio- 
ncm. ©ci'DJCht Idjdpfcn / iufpicionem habere, 
talfam opimoncm accipcre. £o\ Ii tcbip cii in- 
dignari , turgere , accdcrc ira. gretlöe «hupfen/ 
voluptarem ammö capere , gaudiö perfundi. j 
(E'tncu SRiltfdjäpfciiy animi Aare, vigere, ma- 
gnumammum induere , tnentedurarc. $rofl 
rootUUU f Jippfen / folaamm ex aliqvä re reporca- 
re , coniolacionc fcfclcmre. ©ePU'i) febppfen/ 
colcrancer, moderacc. piaci Je & fedate aliqtid 
rerre. Compof.funt : $|P|(bipfen dcliqvare, dc- 
capularc, dcplerc. gd)JUlU .;b/cl>L |>;\u/ dcfi>u- 
roare. £cf'ca abfcfjltyfcn/deiccarc. mffä&mw 
cxcipere.colligcrediffufahauftid. 2llltf|dydpfeu/ 
haurirc aqvam ex puteo £cn QSruntt iJiU* All«' 

♦ jl$t!>pK'lt / inccrrrahcrc animam puteo. £ \4 
(Sei'iodper au$Öem£d>ir7< |$pp|cn/ fentinara 
exhaunre, ejuerc. <£mfd}PMcn /^afunderc. 
^lud &em hinter in freu Jfriu ftyppfen / ex hau- 
{ho ia urecum indete. in exhaurire, 

exanilare. £r|'chppft 33rt>f/ pani* fpongiofus. 
(^Tl'd^ppftrO'CbaQfvintmcr/ seraiium <.xhaurtum. 
<£ritbp>fte tfrJire/ cxinanji» vir«, <£rfd)ipf» 
te r\itlCfd)i ft/ provinciaeneöa. gpTtfr$pfetl/ 
iramfunderc , transrafare. /v. ,11. ijftdpf'eil 
eirundere, evacuarc. JbÜtcinfüTP'pfen ' inftilla- 
re , &U. qvo.i ctnfdiiSpfcrt / & brcmfd?5pf<m. 
3Rad)i'd)6pfctl/ fecundo loco baurirc. 9ßdBCr 
t>Cl» 3ßdH nad)|'J)lSpfcn / vinum aqva dilucre, 
mdeerc. U&CCldjÖpfCn /ddTundcrc »ddpergere, 
pinpr. aqvamabundantem& iragoancem dcjice- 
re. (Siebentel £ppf UbcvfdÖDPfctl / bullienrem 
ollam exinanirc. 2Beg» de J&innKojc&rtyfeii/ 
tdf'mqvod XusfefrSpftri. 3erfd)$p en . jid) jer 
fihpVeir Ivturicndo defatigari. 
d)PP|Vl" / ÖCt / hauftrum, mod olus aeeeptaro- 
rius , «/iii 65d)öpfam« / o antlia , «hii 
pfgejeu g. it. capula, a/iij $d?opfghi§. 
VT djppfv tlcilt / Ort»/ ficella. 

Ctär-pl'uWI / Vit / ft Oöfl @d)P*pfcn / hauftus , hau- 
r iendi actus , aqvas du£hii. IOJii t fu)ip r'11 u : , ani- 
mi naagnttudo, rumitudo, conftamia mcntii. 

g U|tf4)pp "»niJ / g uftut S audl1 - £ro|r|*(&opfunay 
Icvamcmum mifenarum. 
<£fi)Ppflid) / & (3d)^pfbar / & adverb. pro fi»o 
icimw£rfchppfli(g/ faeileexinaniri, 
exhaurin, de evacuari poteft. UiUTfdjirflid)' 

inexhauftus. Uu<rf$ppfiid;c 5i3<ps|)<it QbOl 



t(j/inftnirad> incffabiln Dti fapientia. Utier« 
rtl^Pf)id)rr^«rid;tum/ opet ampliirimae,abfa. 

dantCS urmn e. 

ed)^pflid)l't*it / Die / & ußutiia £rfd)i>pflld>feft/ 
furftcicnria, vaeuius, cgeilio. Uitcrrd}r)l)|lid)« 
fett/ mexliauftaraulcicudo .abundantia lumma.' 

@d)0ß / Belg. @d)0f / ^ $4X0». 6foC /*tt/ät 
Dl€ / grcmium , finui. Scribitur unb @/ aJdifle- 
1 rM/ia/n w vr d)op / tribueum , & germen , '<e 
4 04)icfjen wniirnf, ubivid. Std^tj^^videtur 
tjp äb antifio Goth.$6t / earo , caruneula, r»ip 
/jaiie^j 5t<-c: v£d)0tf4pprff.iw/ i*f^(C/ i.r.Da^ jWt/ 
/Irr X>a» SUifätd)U/fi>iw enim moükefi , & ip/« 
«irr« , <y r* apprUantur etiam (uius , Dct <Sd)0^ 
ex fpongiosA carunculA conßant. in iftltbaUf ^öfH 
nci)Uien / infantem in gremlo ponere. 
^ in <r d?r5 lubcn / ot>rr halten / gremid fome. 
fr meint / er \w,t Dem QJIiicf im €d)0# / digit& fe 

ccslumputat attingere , a.i verbum : putat fe in 
fortunx finu. recumbere, in gremio feliciraüt 
(bmmas federe. 50?ecrfc|)O</ünusrnarU. SB?Ut» 
lerfcho^ / matris gremium. 3" ^et ?)? nrter 
matcrnii ludere in ulnii. ö<-T 
£kb|ien im (gfhp^ ft^en / in finu amafi« recum- 
bere. H:>u W/Cini^cbr-ffittt) / munduluc.deli- 
ciae , albae gallin« filiut.' Dimin. 9Bitmmr^f(hd^ 
lein / fcucoTa , patagium lumbare. 
C?d)0ftd)f ' a -t<. r ^Aiv. linuofus , ftnarus , folücam, 
largus , amp'us, laxus , iinuatus : cß' ainple, ia. 
x , large. 

tfl qvod @d?icf fivt fd;cif/obliqvu*, cranwer- 

fut , nobis ttiam ©Cf)Cvlb dkitur. gd)ratcr 

fiDeg / via curra , obliqva, yr cfnMiYS v.Wuii 
os diflortum. Ab hoc adjeU. venit £ $r«l& 1'/ Dt«/ 
eubde, o^via tramverJoßetTtUar S5" firuttu* ; 

6d>rage / Di« / «ff, Der ^ebrnaen / fulcrum, fe- 
recrum. 2ifd)ffhra(jcn / fulcra menfaria, 3n»' 
merfd)ragtn / cantheHi. (gttraqenffi«»»^"'- 
fur ^d?ncit>cbi5rf «/ ligmlingulata. .V &dir4l 
QC porrö rjl ©efchrdae/ Dä»/ «voditbet claihra- 
tum , & cancellatum. SicappeUint ttn (*5efd;rtl- 
gt/pertica» iftai, qvibus agn communiuntur, 
icpimcmum. 

® dSrabfn / ßcfd>ra&et / pi«r<rc, pifere , com- 

minncre tundendo, communiitt dicitur @fj)t0# 
tCtl / Atq l utrumq l eßh&<t)tAT) / pria obiwvi /o- 
tum commmuuntur Jrugt bindende, ntc wfarinam 
€C CC ee tj re4\un. 



TW 



Sc 



I9T4 



rcMguntur. (gdjrOtcn t tum tß biparwc , in dual 

Iattesfccarc, 1/. curtare, \$ mutilatc. Stholid. 
itin primit.ait 1 XVcnn man ÜH'unK fdjrottt/ 
fltljct >u (et>cm ödjrote «nittJctffdjticb j»m 
reentgitca ; V : nan,: n Da fagen i|l Vorteil 
XOM i|l tjefc^roetn / irumcntum adefum 

ge&rater/ & <Sd)n>ter/&«r7 *»(<>» pinfor, tun- 

aendo comminucru, bipartien», cuitani,mu- 

rilaoi. (Sdjraberinu/ & £ <t»d(cr inn * Die/ f«- 

. mina pinfem, dr contuhdent. Q<S)vil(T ttiam 
infrllum rß,nemint Ccarabxui cornutus, lucani 
cus, cervui volans. StJ vid. infra tn &$t& 
Uli. 

ß<i)K&b)in$/ & <£d)rorimg / tief contufio, dimi 
nutio , mutilatio, feiilio * rofio , & runcinandi 
aflui. vrd}Vi'ti:iu Der SSeunie/ & da-ct / fc- 
flio A fifTio arborum. Odjrotun^ ft." ©Ctrci 
tvi? / frumenti crafltor com n na. 

©ebeot / oer / tu/ & dm /p/«r. <Sd>rotc/ 

l'cumcnium coraminutum , conrufum. /■'. pi- 
iuIxgiandinofag,granuIa plurobca, tv/ferrca. 
• «rando minuu , alias ^ne&fcnfebrC'f. 5Jiel) 
& Übe- * s3d>tVCÜlfd)rot / crinmum , fanna erat- 
fiufcula. ©cT|tcn|djrof / p::una hordcacea. 
2i3cllCurdjrCt' etmeca. Ctvrrtuwpcn/grumoi 

Elumbcot fundcic. (Eine Sucbf» inte srebrix 
l t 1 c tl , fiftulam grandifcram fem gramtivomam 
( Sdirotbicbfc ) grumii plumbf 1» farcire. (gl, 

nein He Seine »eU (referet febkflen / plurabca 

grandine tibi jv a'unjui ditjkcrc v?d)i"0f in rt 
momtsriaÄcitur Iiga , pondu* , bonir» moncrx 

exrrinfeca. in' i; gutem Sdjrot nnb jforn / fe 
cunJum bonitarera extnnfecam * intrinfecam, 
1 r. maecriä, ponderedt qvaliratc rnonene 
(rcbrohc&c / * echrottebt / adj. fg advtrb. modo 
craflior« pinlitu», piftui, contufus, conimmuiui, 
it. foflus, fiflttt, bipartitm.iv . biparcitö.minutc, 

mintrtim. (Sd&rotirbt' fivt ec&rotbaffrr 3ucfer/ 

faccharum grandinofum. 
Slitf fdKOfcn / deglubere, decorricarr, exeorticare, 
dchbrare, glamamdefqvamarc, cerrieemdetra- 
here. 2Ju$g,efd)re(etc £rbfen / p ifa depcllau. 
Slus'fcbroter/ degiubeo*. 2lud(<^rcrung/ detor- 

ticatio. 

£>UrctfdjrOfen/ rodere , corroder«, perrodere , ab- 
radere. T^tc 3)»eufe haben ba$ Jf orn fehr biird). 

fcftrOtCf / murcs frumentum iftud rodendo cor 
raperunt, adroferunr, comruneärant, j^nrcl) 
(djveWer ^peivonD«naC«tman/ laxdun' 



verminoujim, »crmiculn cxdum. JDurttffJjrü' 
(IHM ' vermicniatio. 
€infd>ti)(en/ * örewtdjrofen ' /»wörunberfecro; 
ten/ * Un&tifcbioten / fuftrwre , pcrmifccrc fru- 
dtii pm(envloi. Dem 93«el> einitbr oten / ccrilu- 

viern pecort mifccre crimnö. Äorn unbitbei 
QUctien ('d)n>ten / illigincnt comunfcccc ttiticö 
ad cratliukulc molcndum. 
23cr(id)lOfen / * ycrt'djrotm/ derodere, abedere, 
rodeado confiecre , coofuracre, coirampcre. 
3Jcr|djrorilIf-j . imminurio , conrulio, fxundi 
adttt. 

vgcbr6tle / esr am Aaitae ^e^rc^lcm / « 

©CfcrC^Cl / t»*J*/ ineubu», cplnalt«, opprciTo 
aochirna. D fT 'rrlum^^xittlj & »iitrciet. 

^anlfdjrel^eL genint familiarH. 

@d)ränf / fd)cänfcn/ öefchranfet/ 

clathracCt cUthiitrauBirc, &cUuUcrc, caiKcU 
iarc, te.cu((odirc ( cuAodiä cir^riimdare, «atlarc, 
coDtincre,cocrcerc r cobiriere. ^ u ^<tnc Irf): i':rt' 
ffn/ dccudinm federe, prd*i dr. utlaie. Ditttur 
rtiam tiberrin JtlOcT ff^rrtufen. stt *Ctmf«f.)~unt: 
•:iil: ; r:tiM!i:;ii recti», obticyvn , ' cranivciwt In 
gni» fcjn te, contexere , compingerc , ac plagalit 
diftmgverc, ip>odrV.am diatm äi>ird)rÄnf{n/C5er» 
fcbrAnffn/ it. QnreDfcbrÄnfcn.'J^Sefrfjviiifcn/ 
lÖerfcbrAnfeH' * ^in^>iinfin mttapb.^vo^.ß: 

refrtnare. ©en 3t>tn n'nf<trnn!eil / irara com- 

primcTr. ©ir JlnnljeltbefcbrÄnfen/ frrocita- 

iem, r^andaciam fiangrrc. £)ie ! -Scrfnl/tieJ)f Ctt 
Ümfcbrcnfen / famrui rtftringer*. ^cin ©t' 
muteinfebrdnrcil/ imponerc ammo fuefrertof, 
imralimcnfccohibere. (EntfcbrÄRfen/ p*t.tß 
y 3luP|cht.iiil'itt/ excracaixcUotcgrcdi, La* 
xa»e frcRuitt. 311 einonfer fdjr^uftn/ ad (or- 
mamcanccDoruin/eprrr. 33er frvt ^firfehriHi 
Ten/ virgis lignett, fix* f crrcu fenefti j», «u/ for« 
rnnnirc/fwdaudcre. URbefebrdnfet//;i>f UlK 
iiinf^ranf e(/ Über, «r folutat, incoadh». 
*r ebrdnfer/ Der / * €djrdnferinn/ We/prcpr.mai, 
ÖTccmina clathrant, clathrif ac canecids ma- 
nirns, dritter eocrccnc , cohi brns, cogens. Hute 
rt&mitnt ßgmficatiom ^e|djri«fer / I)Br^ 

fttrrtnfer / (erinfehrrfnfer / <3t* * Umfefernnrer/ 

rxponitur rtiam moderator, cfTrnrrdcratrix. fftfr 

fehnf nfer «w» r)? finiior. ©ejlcbt ?bcfctrinf er/ 

horizon. 

5 djrinFim^/ Dfe/ 4 ©<w €ehr^ nfen / w/^i e Airrf- 
iatio & (iatbratio , mtliiu fcpmtatom , KTmunt- 

avcjv 



6c 



nicn , (rite munimentum, qvod clachris & can 
Ccllis 6c , i/. cuftodirio , modcratio , modcftia, 

cocrcino. Sk fj? OJefchrÄnFuruy ^tnfdjnSnfnna.' 
Ilm fdjiinFiim] / continentia, circuntfcripsio, dc- 
finmo, &mnö voc*bn!6 reflnttia. 

&ff)TM\b Der/ fcriiiium, aimanum. %n @d)ranF 
legen Ullt> ücrtmbrcn/ in fcrinii« ponere, habere, 
tervarc, cufrodirc, bffttjfeftW claudere. J$rOt 
fdjrarf/ paoarium. ^H^Crf^rnnF/ ferinium 
libranum. ^uchfen« /'««' !iHfrf1C*fd)railF/ ar- 
nurium in fpecie. 2>Hffcrfdjra&F/ prtnmu- 
riumburyn. ^tiiMcn)d)l\inf / penuariuru lin 
reuntr ©luYtTfdjrrtliF / repolicoTium vafarium. 
&cHerfe{jranF/ repoficorium in cellis. £Wi>er> 
f^rnnf/ Teftianum. ^'iic^COfd)t , anf/artnariam 
culinarc. Gk'OdjrariF/ rhtca nummarta. Juni' 
|>mf\i)rJirf/ ünnium vUe.crTra&um.disrupnrm. 
Vir pcif'c(ä?lMnF / cella promfoaria. (Sfnbvil 
fc^i'ttttt / rifais, repofiiormm claufum , £•> ferra 
tum in h ypocaufto. <£i(bcrfdjranF / gaiophy- 
laKiam, vafarkim. €ehnTlicrTd)r»i«F / mundi 
mulicb: is repofitoriurn. QnnfäVflüf / repofi 
corium pro vali* (tanneif. <£inem Dcil 9fr*Pf 
fdjrattf mfdjlif pcit / tenuiorem Tictum porri- 
gere altcui, alimcnea detrahere , minuerc aJimo- 
niam. £r tiMiinif aiti brm jtfcftcri'cfcaiif/ mun- 
duhji, conciitnu«, vcnuftoluscr?. 

^d)Vi\nlUil\/ D<J0 / dimin. rifeut , armariol um , et- 
Hella , ciftcllula. JTiCillO&fchriSnFUtn / daflylo- 
checa. 

^C&milfcn / p^w. m/m. tont. canceRi , carcere« , fc- 
peum. Ktrrcn ©d>ranfcn bleiben/ roftinere, 

revocare , contincre, etfreprimere fc. Uber l\< 
&d)XAnUn fd)re«(cn/ extra caufam effe, Innen 
cranfccndcrc , extra olcas vagari , modum egre- 
6t, excedere , longiüs fc efferre. (Ebrcrii * £u 
flenö|£ÖranFeiT / linmcs honoris tirtutii. 
jTcnf((){)eitf4)riinFcn/ termini cafticati», pudici- 

tiae cancclii. £inen ta feinen ^lintr fcfer.inlc« 
(jilltcn/ intra limiecs ofHcii coercere aliqvem. 
CebranFHd) / adjrB.&*Jverb. it. cHcftranFicbt/ & 
<2d)i'rtnfbaft/ cancellatus, &cance)lacim,crans- 
verfui , rransverfarius, dachratus , obliqrus, i;" ' 
tran«Ycrs«, obliqvc. S&fdjränFIlCfr / finirus* 

Unbefc&r4nFlid) / «nfinirus. llnninfefirdiiFlirftc 
$R:ä)t i iibcra noteftas. $efd}r<foflK&cr $c< 

fehl/ mandacum ftrictum. 
<£(ftr<SnFHd)Fert/ Di« /propr.canccllatio, fl/;i/fini- 
curn. moderarum, deferiptum. Sed lomvof. ige- 

f$r<fofli<&F(it/ u[h*iüu rß. UnbcfcMnFlie&FcU/ 



1916 

infiniras. infinitio. UmfeGrifanicfoFffr/ modus, 
ccrciqvc hncs. 

v3ctratine/ QU/prtpr.funt rcpagula. Olimäu- 
/rw^r^ranilC dUtbatur forum, gjf locus judieii. 
Indc &tlti>f Grannen / rnbui civitatis , Öfclrcul» 
regni ,fru imperii. Ut in HelvrtiA pagi , vuht 
cancone» dtüi ^d)ninnen / tntiqviths tUämdice. 

b*ittur fchoiar, ö*(Sc6ranRfr/ yi^6aranner in- 

formtrorts jutentutU, Ö fnagiftri fcholarum. 
A Soi rone, Rege CelUrum^vi ttmpote Abrihumi 
public* läcrtrum finita tnßituit. 

OC&ratlJ / DCf / pr°P>- coneiflur*, effraaio, U. 
niatui 1 & ipfum clathrum. Hodte r*rb oecumt 
©d}tflni/»'y/ m Compef. ^H)ff(hran|/ Dcr/auli- 
«ut, palatinum mancipium,^vi/?vrnr«/« ftron'- 
hbta *vl* aÜizsttu. Vro 6cj)rtin| Wir iifiwia 
(Sd)t unj / nma , fiftura , biatus , ettjta diminut. 
(5chn']n}lein/Dfl«/ rimula. Eß &mde ^tun* 
iicht/pernionibusvexatas : Lft enüp pernio ftJM 
04jrunjc Der Herfen von Räler. 

®CbrUnDcn/flCfd)rUnDCf/ crepare, rumpe. 
re, disrumpi, diflilirc, disjunßere * disjun«»i, 

divcllerc , ör divdli. ^i&reieb (ttmal»tf/ 
terra hiat , diducitur , arva finduntur , hiafennr, 
Compof. funt : SIuffchrunDen / dehifeere, patefee- 
rc. Dkituretum S»neinanDerfchrunt>en / 4 3er» 
fe&runben. 3erfchnirrtete S$bn\>t 1 manu» fea- 
brofae. SSondniinöcrflcfehrunbefe Ußanö j di> 
duda a/Tcrum)unclura. 2l»sfcftrunben/ fcjungi, 
dirimi. SIufcjcfehriinDefer jßoDcn »on fy\%ti To- 
Inm hioTcum nimiisqvc caloribui fiflum. 
fehvunöcn/ * Dmchfcftiuntcn / rimas* f ca bri. 

tiem contrahere , afperari, exafperari, incru- 
(rari. €[^fc&VU^^en/ corrugari , irrugari, con- 
trahi. Oon^f einfrtjrunDeil/caloreimminai. 
minorem fieri. 2Jcrfcörunnen / * 2krfcbrum 

• . Ir; / corrugari. 
<£ d)X\\H>< 1 Dl« / rima , fiffura , labet. (9 c&rrni&i 
kin/ Ttas/dtmm. rimula. (Se5run^e ^e^ €r&» 
xtityi/ hiatmtemr. ©tf)mnDefln JfJdn^enunb 
Pütjen »on Der # dffc / pernio. ©chrunDen an 
bet iSmfl / fuTune raamillarum. (gdjnmDen 
an ^en kippen / labiorum rupeionet de Hfl'us, 
aphthar. ..' 
S^runDnng/ Dt« / i^rw feie eß qved gdirunöc/ 

^irifi^ f/iaw DOS (Su^runDm/ hiatu« , difjunöio, 
afpritudo , afpredo , feabnria. Ejtudem ß%m~ 
ficationnfunt Compef, $Uffchj«nDuna,/2lui; $ßer# 

& 3rrfehrunöung. 

<£c cc cc tü eoVuiu 



T 9 T7 



1918 



<rd.jt'!iuJid)t / & i3<finnii>baft/ sdj. & *iv.hiani. 

dehifccns , fi li ni 1 fcilTui , rupuif , 4t hT.c, icii'-e, 
tf. lanuius.diduftus. qvaflaui«. 3cr|d)run0idjiV 
diftratlu«, arulfus , dkcintut. crÄrunt ld)Crt 
9D?iUll ' labta calorc vtt acte fitcö :i-.U. D*ii:tr 
tti*m (rdjrunididjf. 

^cforapf / fd)tapfen / gcfcferapfct/ 
& di«fro« ©ctjrobbcn / & *3d)ra- 

PCtl/ -' Bc/g. 0djrobbcn / rädere . fcabcrC, 
runcinare , fricacc. £>in« ©Ctrribf fdjr« | I :i 
(ata fruticcfccntia falce tonderc. 2*<n 
febrapfen/ tondere barbani. SO?« ttn SK»V-U'!n 
fdUM pr 11 / fcabcrcungvibus , iy lealpurire. £Mr 
3»5nc fdjrapcu / deine» fcanrlcare ,Öf circumCca- 
rificarc Jr J ©djrabbcn t * fdn\i p :Vn / »■<'■■; ■ 
mon imö notat bona inhurc, mmitqvcad rem 
intentum eile , ac prxdam atarinat qvarere. 
Ctmpof.funt : 31b wcg< & biiüTcaJdirapftn/abra- 
dere, Jeradcrc, fuccidcrc, detondere . Ö mtU 
fbsr. augendi rei cupiditatc avcllere , qraeftus 
eami decidere , detuhcre. (Jillim t)Aj frilK 
dbfd)ropfcR /alicujuibonaexcidcre 8c cxfcalpc 
re. *JJi d) abfd}rapf(R / adraderc piceait arborum 
refinam ralitare. 9lb<]tfcbrapft ©ftrribid) / fe- 
get« retonfae. Syfdjrapffh / idtm fititß, ttotgt 
mint adradere . 8c recoMdcrc , niet.Tpb. acftmii 

facerc ; €r b<M fitb in f nr jcv 3«i ivi'l bcftftrppft/ 
' exiguö-teinporeqvKftusniakinifrs tecir, ingen- 
rem pecum* vim'collcgit. 3ufjmtnctt](brjpcu/ 
corradere. omniaad lucrumrct-ocarc» inrapi- 
nit verCiri ,8t occupari. 

©(ftr jpfer« Oer/* t?tbrabbcr »Hcubi ttum <$r$rcb' 

btrr 4 6d)l llbbtr / propr. radcni f fivt rafor , fca- 
ben« : ftpiht tutttm Aicilur dt nomine fordido, 
tenaei ,'* aVaro. ^(brobbrrinn/ Ote/ triparca. 

£d>Mpfr/ 3lißminr:nf(briiprr/ lucrio. 

€ J)i'0pfc / OlC/ radula , ralla , raforium.. Dki/ur 

fvvh £d)mpe / ort / ftrigiin £>.ii $fcrb mit 
fincr 6d)rapf« bilden / eqvum ftfi«iii rrrgetc. 

ve / diftringere. Vtcituravotfr ^ferbteftrapt/ flri- 
gil, *obü ttum ©crt«ctJ ■ 4 0trrtd)f rt» 
ed)r(ipftllt*J/trt/*0««V?cbrapftH/ rafara, ton- 
lura.fn&io, frteario , tricanti, mttaph. qvjeftm 

illiberal» , &Tordidut. Sufamnunfcbrapftin v 
lueri imprubi conqviiitio . vulii cenrafio bmo~ 
rum. 9lbfd)r»ipfl»n(J/ decortieatio. 

fcarificare, cueurbitu- 
tu, VTcalpello faagvinern miuere, fenö km- 



üeationcni Uccrc, cutem Tcalpcllü con(cinderc 
irj VrfbTfpfcil tueupf). yvsyoY n-.lAt aliq*cmdc- 
fttingcte. fcf bonnabraderc , exuere almvcm ar- 
i;cnio. £inf n ^tflum |d)rtpfro / fammum Cor- 
ticem arbons def^vimare. (^djrcpr'cu '• ' 
vjrtmmqvim corngere , fcj emendarc Jeßfngt. 
0' f ! HUb lüß bir fd)l'f Pfcn/ bibe hctlcboram. An. 
ticyram naviga. Limpcf. hujtu xtrbi rtrifimM 
jknLi Diamui tdmr» : (£r b>lC Wtl QMDttffli^m 
htnircUHTdjrrpict.' mukum fangvmit icanfican- 
doAin>i<c ^ i*^V ^• *M^^H 

\f il)u-ffff . Oft/ fcariflcanf. faugvifugm, W»i 
fctnfK»lor, rtitm %ll!t|'d)rfpfcr ' V v '" 1 <I<IW 
föfkfcbrfpftl'.' hirundioci bonorum. jjj 

tSdjrrpi'un«/ du/ * 0<w £d;rcpffH / ü-arificatio, 

ipüq*e langvimsemiflio t yv* jc*lptUii*f tmKr~ 

bttmktfit. v.-d)vtr:iuu ciuetf $atmirt/ cura «- 

borit . tfvedthnJrmJ» & fctbmdo frrramrmttfk. 
6(fcrfpfidjt/ & e<br<Pfcrlid) / per modum <can(v 
candi , 7 vaft fc*nfcaMn. £4 l|t mir Bid)( fdKfj 
Pf tvlid) abhorteo a fcarirlcatione. v5d?rrp#d3t/ 
etidm cß circuractfui , dclibratut , dcfqvanu- 
ru«, / 1 vir 

igebrobben/ & ^djrubbcn/ corradere. co- 

aeerrare, inhiare divitiit, Tnbum ÜJxa/t. rjl, la- 
dt vtwU an (r d>n>bbrr / de (^cfrnibbtr / »anu. 
tcnax, fur.li.^.iis. /.'. djrobbcrco' avariciacuoi 

fordirir« Vd.fMrk, 

©ctjraub/ fchraubcn/ gcfdjcaubtt/ 

I lotqvcie cncbleain , trcnhleatn volverc. St t 
(rdjr.'.Ubtllrfi<« '' » •'<»' urgere , premere. inftarc, 
in(ec>ari. (gr 1}6\ 1 1 c ni^t auf mtd) )nfd)r>iubtn/ 
bi? id) r< (Uljn milftC/ non cedabai obtundree, 
occ deftitit , donec ejus voluntati fuccubui. 
(cd)raubm mttiphor. jroA pro deeiperc. Sfttt- 
cumducerc p ö' !nif il;n jla(tlid) flt' 

fd)C>Ulb<Tt/ egregic impofuit ci, tragutam in cum 
injecit. vT mcil Üllt fein Ö<U fdjrailb<n/ argentö 
alirivem citcumvertcre. C^mpsf. funt: $M*ßvt 
21uffd)raubtti/i/.2lui &?i'4fd)raubcn/ cvoUcrc, 
retorqvere ccKbleam. ^Iil fivt (£infd)r.'.ub.n/ 
intorqvere coagmentum cochleare. dtcUurtt:*m 

3Jcrfd>rau&t*U/ * suefebraubrn. 3crfd)raubtn/ 

rctinacuL coch!cata iatorqvcndo rurnpcie. '. 
vehemenri(I!me inflijare.dt incenderr. fjr b«it 
il'ii (t.utlidjia-fdjriiub«/ animum ejut ad banc 
rem accttimecvcrberavir. 
©djriiube / DU tpiur. £d)raiibfn / cotblca , clami 
cocklcaiuij utfciaatui , Iignurnintouu!an fpi- 

ralmm 



J 9 l 9 



©c 



<2c 



rulaum crecturn ticuhlca. <£iftrmc £ dir II 
be/ er ochlca lerrea. JfxJljcrnc vr cfjlüubC/ ligoca 

Cochlea. Oaunuiifcbraube/ mamea. &iuimcn> 

fcbtUUbcR ullk^Cll/ arcrarci*7 pretTarc manicis. 

fBrini'dnaubc / fidicula. %cinfcbraubcn auf 
Ipff n l Uxare fidicula» , cibialc ferrcum evolvere 
SHJan&fcbraubc / clavu* cochicacui. ^d)nj.,nj 
fcfcraube an t.r$ii4)fe/ Cochlea parm maxilla- 
rtf üiopi. 3n?(n jfdjraubtv r ctmaculum Cochlea- 
tum. 

$r cfiroilbcT/ ©tt/p»ßpr.M>rtor, Cochlea» volvcnr. 
@(^CvUbcrillU/ DU/ famuu trochleam intor- 
qvent, wrUpbor. cxadlor, vexator , concitatQr, 
& ccf;r."übc:'inii / ftimulaun , impulftrix, it. 
fallax , circomfcripcor , f ran Jator. 

Gchuubtimj , tJic/ikOflö trtbraiibcn/ totfio, igft 

»rme* voiv*ndt cochlrtm , ut : 9ibfd)railburM 
& t£in|(hroilbunil / evolvendi de intorqvendi. 
tO&|"djiaUblIIUj / laxauo trodiic.c. ^\\(\Aw MI 
bunt) co.uctauo trochlcari<kCoagmenti.(~d)rau 
bUUg mtUphor. ttrtm pro qvacuntfa vi , violcnlia, 
irnpciu, impreftinnc. inlTigatiane» ^impuliu, 
«.pro u«umft.uption<t,£5'fycophantiapom/u;. 
«2 djraiibidbf / dt £ chratibbaft / cochleaiu» , n^. 
vu», tüttilii, &5 cortc, ad modum Cochleae, iS 
mtUphor. violcncui , dolofui , STycophanooic 

ctrrere, 

obfhipcfaccrc , tecrorem injiceic, alicujm ani 
mum formidinc opprimerc, mecum ineutere, 
in nmorem rlarcaliqvcm. ©ffchrftf t IV^rbrn 
frvt jtd) |d)rfcf fit lagen / terren , tnenre concide- 



1920 



fehrceffe 1: 11 mir flmcn^Üftn/ dolii »llumatqtc 
mendacu» lutim^cm dabat. S0f lt n \\\ im flau- 
i<II {Oijcr erfthrotten / com rrrpi^acur caJtxu 
tf iBin bis aufbeu X*t> trfd>rccfcn/ üraorem pam- 
cum inj.««. Dctomptf. fimt : if r Wll f criArr 
(Ten /ieijfim pavciwcrc.de qvah* albcfccrc. äj«, 
tX\§\ cefen / pavere una , conterrcri. Üb« b<c 
m.ljcit rrfttll-CCfcn / vehementer aliqvi re per- 
«11«. aöürubcrrrfttrcciin / expavwcad al.qvid. 
2BlrtiCl\r!(()rcif ;R/ novö metu icrntare, * terrr 

uti. p t ritfjri rief m emem «mifbmUa 3M.it/ 

omni ntcpirupavcfciu. 
e*rctfcr/0rt/ ofhw r)j terriuni, perterrefaev 
cn» , attonitum redden» , fbrmidabilii: bj/BW 
a " x ""' fo!l, ' ci ' u ». «smuceoi. trcmujui. 
«IWCaCf / Dtt/rtiinax .perpävefacitm. (Fr, 

fdjrcfffTmn/ Ort/ terricuJa. Slbit^rcdcr / a«. 

tcrreni, mmls refriran». ' Difitur rt,am nonnutu^ 

ediert iiRLi / o« / ed)r«fm / * tit etftrctff/ 

uepidatio, palpitario, rurbatfb, c<omminatio, 
ip/rf, timortm tncutwnJi ääm. ^itni nt> |ht*bt 
»iMuCrcbittfcn/ toenu tr fiBO»anni!t/ ammus 
vmlismcui baur fraogitur. limcinii p'pfjlidKn 
tetbl'i'fffn brtllijcn / lubicum p.ivotc i» alum of- 
fcndcre. (Fjuc (£(hrttic «t />rc,r f y? Tormido, w / 
fimulacrum fecneum. 4>fU|(hrcd;c / cicada , lo> 
cufta. ^lUfAr^lfin/atielabur, 
edjrcdnfip / eü)i\cf mI / & e*rcc1ft I / ta» 1 peri, 
eulum, tyii.avu.vacljrtcftf /cJ' Ödnruf «na. 
eic finD (iiöropfiu «Sdjrvcriiuij bcdri/fcn / aneep, 

terror eot ctrcuinftat. l£r fan Cor CCbrcctnÜR 
räum .tiifDcn tilgen fitben /illc mifer vix adilat 

formidinc. 



re . exaniman , inerrorem pefluci. (f 

Itigt fid> nidjf Icittr fdjrcct nu vir non fic 

vaiur. CEnifm mit trrObriijMr fthrrrfrir/ au |eibrccfen / r«r/ p\ur.x>U <5*rc(f<n / pavor uc 
«oritate magillratut ntnari. -fJÖfit brtn $i>&C n.or, horror, ftupor , exanimatio, confte'rna 



ffbrf if m / moirem denuociarc. SKif beut 3R aal 
ftbrcifcn / cum vaniloc|vcntia nunas jicerc. 
Cempef. furtl r 5!bfd)rftfcn deterrete, formie re 

Jebilitare. £>u mixil mld) no\ iinabi?rf(fjrct1i( 
Vifan 1 nunc] vam uliö modö me potei dererrcre. 
5)?t-br & RXiferfdjrcctcn / formidinem adderc 
alicui. 

Crfdjrccfcn / *™m. tß. imprmt. «frfdjricf / i(ö er 
fd)r«fe / ^tl frfdjricf fr / rr ertthrrrft wir rrfd)r< 
'den / k. 3<Ö rrfdjraf /• id) trfdjritff / rr> 

ftfjrctff n / expavere , contrernari , percelli , Jt 
«flirr y p*QM firmitur. Qvarr.h Autem nfLvt , 
tuve rrgulärt rß , ut : ©Jt fj jfl mitf) bi^filfls fff)r 

et fdjrtcf f J/ per cutlifh mc valdc c& de re. er 



. confrerna- 

uo animi. ^aul)(f(t>rc Cfcn / terror panicua. 
iPbe«fdjTCCfcn / metut lympbaticus. vf (btin 
fn* »<r ifbcöcr ed)rcrffn / formido maaif. 

©!o?!|djrr <Jttirtrfi'n / pavor fubiru«. Qthro 

a<tl eini-IÖflt/ trepidationem injicere. ^)cim, 
lifl)<r 6d)rcrfrn / metus öctuiru». ffjjif ^djrc' 
den (Inotnomracn rccrbcn/praeoccupari umorc 

animi.. 

tSdjrCCTlirf) / m%M**rb. hortibilii» terribdii, 
horndtis, horrendui, ö": horrende, borridc 
modo terribili. \£g Iaufff fort rJlid) / tC rnfo' 

num eft. (fin fdjrfdlidjer epinjcl/ rpeftatu- 

lum hofrendum. £rfd)rctfltd) / ütm f tlr r ä, 

*t: eifdjrvdlidjfcrmiinif/voxhwnfcij. 

fdjrat 



1921 ©c <3te 1923 



fdjmfltd)« j?r<<<J / bellum horridum .borrifo- 

nuni. (Einer/ ber erfrbrerrHd)e frnuterrbet/ ter- 

nloqvus. (£rfd)VrrHicb r(i4B valde, »ehemen- 
tcr t gramer txponHur. (gr itf trfdjretflieh, Qt> 
billbia. / admirandum in moium patient ed. 
(i:t»aicrf(&r«fli(ö »erlangen / inftantitfimc Ui- 
qviddcfldcrare. (f r'cbvcvHitl) bülen ' magno- 
percorare. &< liebet ihnrrfd)rretlidj/ extmic, 
* unicc cum deperic. €v Clt» t er f<t)rici1icl) Übel" 

feinen QSerlnfr / amiflüm lug« mfane. 
©d)reeFb«ff/ 8t@ty*äbat(*Jj.'&*Jv. tremefaci- 
cns, tcrriiicans, pcrpaycfKicns» formidolouis.dc 
formtdolofc, homde, f onni Jabilis, formidatut, 
perrimefeendu«. Igine fd)irt!l)<lffe Z&bt ^ciui« 
formidolofum. Cbrci! Isuc QBottiV verba tc r- 
rifica. vr cbrertl\irc iierc / monftra terribilia. 
©djrerf baffe* Cinjinnrrn / Uou-M juiTa. 

©Briefen / ßtfebrUf Ct / fubfilire , diHilire , dis- 
fulcarc , Jictt^rq. t Jrmurp .ßrapanttr rinuon aftrttr. 

H iSdjricftind / Die / & @d)rcefun>j / fiäura, 

confuflutatnun. «aViScbriftrUrttf'n graJi , y 
trantgrcdiM^'i us^r£d)riefcliabr /annutbis- 
fcxcilit. lirtemhje veru: .1 Schreiten. 

@C!)Kib /.fd)rClbcn/ jcbfd)rifb/<ebT*r,f. 
bC / t1C|d)riebc1W fcrfbeTC. litcris alitjvid manda- 
/ te.Juretc. formare.pmgere fleera«. Oft »nb 
»icl fdjrcibcn / diu raulramqvc ftripeiure. 
<B<f)6ri / /?w hubfdj ftftrribcn / feite , bene , ptrite 
feribe/e. <$>lci<fc fd) reiben / etementorum Meu- 
ras ordine pingerc. JfTÖinilt/ \\M/ & Ijrjjlid) 
febreiben/ ajttorte,iwfc<j»alicrr, lueias ttmicjt. 
ft vacillanret cxarajrc. f anfallt / lentc , ur Je : 
Söebenbe/celeriter: £no,C/aoguftc; TOtt<i«K' 
nrt Jjanb fetoreiben / Au manu icrib&e. <h?eif 
»ondnanber fdjretben / magna iätertfiria , fn t 
intervalla rctinqvcre. gjadj btt 93l>lfd>ii|f 
fd)reibfil / fcribcxe ad exempium, inutari all- 

qvem ferfprara. Cr'fcbrcibef üicjjt flrmc Ap»ger 
<ft ad feribendum. €Mft. f«ilfct> «jrfc&nrben/ 
mendum eft feriptur«. Sßriefe Abreiben/ epi- 

ftolam ^onfnerc , exararc Literat. £$ud)er |'d)l'Ci 
ben/ librum contckere, fenpeum elaborax,c,dt 
cxcutcxc. S33et fdje fcbrcibf n/ verba ver.'u uulu- 
dere , ebndere catnuna. ÄPincbie fdjrcibcn/ 
eonficerc fabülanü triebt fcbrcibtn juedica- 

mtnta pnoferibere. (Sdjretbc mir bodj fein pft 

pefliccraa mecum £epidime coüoq v a m. 
Ctftriibcr / t\"ty fc< ipcor , feriba > amanucnfii ,a li- 
tctia. v2 djrcibevinn Dte/recmiaa fcribeni, fcri- 



rtitam. €ttrt iberlein / *(tSf dimm. I.brario- 
ut. Offenbarer ©Treiber/ norarin*. €infa* 
Ur<Ed)rciber/ämaniirerviu Nebenbei ^fi)rn. 
brT / exceptor, notarum pr.rpetum follcttmu 
mfter. ► tfrfoljrner e*tl)rfiber / ferfba pcriR». 
SllmcftHfö>rribrr/ ftipu collt öbr , fctiba eier- 

mo/ynarsui , f:ir pauperum. Bmffdjreiber/ 
proqvxftor , prrfc&urw feriba. ^.tflcffefrVeiJ 
Oet/divcrforionim fertba. ^i'nfebreibfT/ fa«. 
baacdwicim. '^vfuerl ß™ ©crficjjreiber Hca« 
nui. ■^tTjfl^triber Inba nictallliius. 9Mffi 
fdjreiber / epinolo^taplm» , Jibellio. ^&dX'' 
fdjreitlcr/ fcrTpror libromm. ©belmarrr.Slebrfi 
ber/ amanuen(fi\Nbbitium. %0X\\i five Jfyc\i> 
fdjreiber/ /cnbaforeflali«,<ylvaticu». Kr.nieH' 
limmerfcDrciber / gyn*cci. ©rbctmfr&rriber/ 
afetKii*. ^eleiMlebreibiT t fnt 3cB|c^reäwTr/ 
fcnpturariui/?»r veftiealium *»t relonii fenba. 
©CriC&tiltbrrlbtr / iÖoanth fudt^ü. dicogra- 
phui. (Meb^chffcbrefbrr/ btftoneuf , chrono- 

logm. jfalinberfehreibcr/aftrologu«. 5fam« 
merfebrelber /logifta. Aaii^fetrribeT/ Iibranui 

domefhetii . 5t'iltHcf!c 1>fct>rcibcr / curiali* , tabu- 

\it\M\ t vu\th ttnttU^u. ifirfcHfebrciber/fcribj 
rtani eceiefiafttci. jfellerftbreiber / cdlariui. 
£li<itfrfd>reihw cocnobii. 5f cmr»c>ienfdjreiber/ 
pocta coimcu* ,ut ^ragpbienftb/rftber/ traguoi. 
Ätinpltinenifehreiber/clegannorit ityli ep:fto- 

lograpJiu'i.' -K'onfiÜWrirtllcbrc.ibeT / fynedrio ab 
«r illoii« , couilAoru CiL leliadtci aüuariu«. 

J£ r Mifebreil' er / fer iba 2 ranani. Jtu4)l4)reibcr 
ciritiuri». lf.i)en : /S-w x a iifm 0 iuisfd) r e tbcr/ aiti* 

£>ltdib»:ltcr / inflitor ,iabu!ariui , vtügi Eitler. 

l;.nb|djTeiber / ünba piovincialit. Jcbnfdjrei' 
bCC, frudalis. ^ictcr|c^rcil f. / Ijeacua poeta. 
Üu^rafd^reiber/ f-Jfarius. £uinprii|d)rciber, tot- 
mularius. 3)lci|ter' (Btulfjjreibcr/ pielor 
jnasandrorumlitcrorwm. 2öiu(terfdj reibet/ fcri- 
ba Praeioriauui , vrl audnmor um. Oberfebrei. 

ber / ptotonounu*. 3Jc|i|'d;reiber / »eredanu» 
fciiba. Siabtiüfcbreibtr / firr ©laötfebreibcr/ 

amanueniti curtae, magiAer publicarum lucra- 
iurn. i\iYilincnt6|'d)rctber/ fecretanu* caflren- 
fi». rieinf(()rcib<r / defenptor amanucnilt cu- 
ofL IH'etUl'aJr eiber/ fcriptoxraticmaTiut, A.riba 
Ärariui.af/ilicCjuratius. \3d)ifffd;r eiber/ icri- 
ba nauticut. 6pi(al|'d)rribcr / zcnodochii Ii. 

branus. (?ieuaTd>reiber / fit* 3in<fdjreiba/ 

logographut exaftionum > deecn/uum librar>uf. 
2e|l.iinentfd;rribcr/ teÄamelitaiiMj. Jorfdjreii 

ber/ 



1923 



ei 



1924 



bct I portal unba , notncnciator forcnflum. 
23tl|(bicj)iabcr 1 poccaftcr, rcrlifcx , cannini- 
fcx. 5>f^cO|C^rcibfr / advocanxab cpißous. 
Utfd>r<ikr/ auäor iibti, f,v; opctif, Urrcib 

ftbrcilnr aöuanus ftabinatus, rrl dicographus. 
2Sa^cf(tircifcr; rtaticatdoinus libranus. SÜJdji 
fttlfdjlcim / brephocrophci logographut. 3ct- 
ClHijil't^VfiiiCC / ougigcrului , uugiKCudulus. 
3ftUfd)uibrT/ac"tuarius ccrucnx ,/iTriaui'arum 
vrimiruiujn perfuiptor. %<i)Cl\bta[d)T<ib(X/ 
decimarum colleäur. 3 *< ^' c v .' : <' r ci'.U'nflvt'u 
bct/ tafcini , charadtctum, tl? aniulaomm con- 
feftor. 3i'"i?(!lfcf)Uikr/r.otaiius. '^cucnfcbiei 
bep chronologui. Sai^t'c^ri'ibcr / icnba arma- 
mcnrarius. ^icrfcbrcibcr ' lucras bclliftlme du 
ccn«. 3f^t<l)rciba/ühcdulatiuf. aolJfdjrci- 
b<r / fcnptuiarius. 3<Kfn|d)rribcr / fcripfor 
fordidui , obfceous. 3unftfu)VCibcC / turialii 
fcnba , *c 

rbrabunj / tue / & Öd» Sdjrribcn / fcriprura, 

fcriptio .tpj'fifahtrrjsfxträndtaftui. $ft(in\ä)X(i' 
btUI^/ iranslcr.ptio munda, apographiun pu- 
rum , vulgb mundatio. £5vifffdHCtbUU4/epiuo- 
larum confeelio. vj~icb iiu vScbriilun iibflt ' ex- 
crccrc frylum. ^(d) tldmibtllli]/ orthographia. 

e(btfrt|<brribuiM / caiiigiaphia. öt|d;roint> 

fdjrabtmg / tachygraphia. 
C3 cbrcibcu / SM/ flur. 0« Schreiben/ «piftola, 
cpiftohum . Utax. fW.Jüpr., Brief, (jüllan 
tJC$ VrcbfCibtll ■ litcrx ubcnorcs, copiose fcri- 

po». Jfuric^ Sdjrtibcn ■ brcvior«. gdjarfci 
(Scbl'i'lbcn / liccrae accrbx . aculcatae , dental*. 
ty&bfll\d)Ci ^fbrcibcn / breve , poniificiale. 
&öniitfid)crf & 3ür|i!id;cs'*c djuiKu, diploma. 
jCvcbcnt|d)rcibrn / luer* honorariae , facx». 
ÜH-rid)t|d;viibcii / narratorix. (gmpft'btunqtf' 
fdjvcibcn / Uterae comtncndatitiae. .OrüjiRitb 
ftbrcibcu/ cabulx avihentiix. £>cuu (Sehr« 
bcnfuib mir inujcncbinncitifcit/ qvas ad mcde- 

dirti lircras , ruerc giaciilim.v. 

Kbtcibcrrp/üteM rjj qvcd i3d)rcibun<) 'rcriptuitin 

frtcit autrmnon folum pro ipfa arte fcribrndi , ftd 
ttum lo<o, ubicpiftolx tcxuniur dt fcripturah'r, 
Sc pix'.em n armis ,pu inftrumencii fcriptoms 

Aiciur, &pvmtur. 56) babc cIik fcbkcbf c fcrdjrf i» 

bcrm / parüm taRrucius Tum a rc fcriptoria. 

llmrsfebrcibtrrt}/ qvxrtura. Dient fivt jfam.» 
nuifcbrcibcrcD / prxfcäura aerarii. (girb ber 
<£d)l«lbcrfC abtllbtt/fcripui feabdicare.föcbeilll» 
fnt%a\)l *3 c idj(ttfdjr<ib<r<p/ ficgaaographia. 



(Sc&rcit>crlicb;<v <3u>reib&aff/ *dj- ö" *4v- Utcraru«, 

Juctaxius 1 fcriptorius , ilr ipiuu c 11$ , (cripritant. 

Duitur fUam 6d;rcibcr(fd). <£r th\t pd) frbrri; 
bcrlid)/ urbct fcorcü>cri|d) babct/ üiftar (cribx 
inccdit »habituni libcllarii prx fc fett. 
tBdjUfC/ Ol« / fenptura , /criptio, Üceratura ,lite- 
tarum conformacio , it. opus, volumes , feri- 
ptum. £)(c Iki!mc \1&)XIU I bi.bJia, facra fen- 
ptura. .fp(i^fd)rifV<hirograp , taip. Sitictn|ci< 
Iii -Ö .1 1. 1\' ib 1 1 ' ; narbma (cn t im war! aüqvcm ferw- 
ptura. fyi\\\%t fd)dXft Q<t)txft ,'fcxipturx ge- 
ous wicitatum , vehemens, aculcarum. c d)Vi;r 
DurcÜfU'C id)cn / Iltens luuraminducere ,c»ncel- 
larc. (Bd)Xift ausfriiljf n l expungere t fivr et*- 
dere Uccrat. ^bblttKbrift / deprecatio. %ti 
rd)l»CfrUll(]^ fivr &U<\fd}Xift/ qvcrciaaccufato- 
ria. ( V5itl * $kl){C)XMi fupplicatio. ^aftpC' 
fdjrift / literrc gtandiorei vatiis parergii *' vtr- 
miculatis duflibui. Äanjlcofdjrift / fivr Jatlfi 
fetiptura incliiiara cV rariim 
duita. J»ifia|"d)l ift/ feriptum blafphcmum , ca- 
lumniofuro. i'icb^fd)iifr, amatomim , fd'ccn- 
ninum. üfujCRfcbrifl/ feriptio mendax, taifa. 
Sumpcilfrbi iff / in.loaujn , obfeurüm. JXttbt' 
fdjrift /confultaiorium. gd;mjfjfdbr<ft / libcl- 
iutfaraofus. Xu>]Cllb|'d)rift / fenptum morale. 
a5criPci*Tcbrift / objurgatorium. 2Barn|'d)rift/ 
prxmonicorium. SBa5frfd)rift/ duftus lucra> 
tum focmmtui, fenpuo inncera. 
>c ibri'i 1 11 / b(< / feripta , docurnenta , monumenta 
Iitcraria. Siucnb^nMac Sdjriftfn/ manuferi- 

Sta. fe>ci|i!id)c Vcdjriftcn / fenpta Theologtca. 
3f «liTtidjC <?djnfr(n / feripta ingeniofa , ignea, 
divina.pietatcgraviftima. <5d)dHbjUn!)(&d)in5» 
biTd)li(t(ll/ feripta cootumcliofa , injutiitrefer- 
:a. QOcd;|(!rcbrif(cn / litcrarum commercium, 

vuigi corrtifsndtatu. h* ©rrcitfdjnf« 

tn/ difputationcs , feripta p'ölcmica, conti o- 
verfias. 3*>UbfrfdjriftCIJ / feripta magica. glli 

fiimmcnactra^cur^fbrifrai / coiicäanra , com- 

pilationcs Iibrorum. ©iKhbrucfcrfdjriffcn / 
form» , typi arnci. (Si^cnbjnbige edjriffen/ 
manuferipta. <3traf> & (?ppt(|'djnftm/ fatyri- 
ca.' Jroftfdjnftcn / confolatotia. 6djfltfd)rif» 
(clt / orationei inveclivx. ©eridjfffcbriftcn/ 
aöa judicialia. öurd) ^djriftfn KttOtt ffpn/ 
nomen tlluflrare fcriptii. SERan b4lt Viel VOR 
feinen c3d)rif(cn/ egtegia de ejus librit exiftima- 
tio CK. 

<2<briflli<b / *4- & ** v ' vulgb ; ml. per li- 

Sfffff teraf. 



1925 



1926 



tcias.inlii.eiii. ^cfirtfrtidierSlbfcfcteb/ l:terx 
dimiffori*. toebriftlitbe ^InttOOrf/ refcrTprum. 
comrafcriptura. ed)riftlid)e $Rai unb ötbi 
ÜM] I pwfcriptio. *5d)rtftli<l)e 2ß.ibl / foffra- 
gia tabellatia. «£d)rift!t(f)C$ ^CU.infiB / auefta- 
tum in fcripri». 2RÜnb un& )chri:thc!t / ore* 
calamö. <Sd)riftlid)C ^efruflunq t conduftio 
oflicialium jituitconfignxra. Uttfd)rtftlfcJ)e$C< 
IV 1 11: jiiH j / tacitus , illitcracusqn confenfus. 
£d)rtl"tclen / geföriftclt / ferifttcare , litcra« inge- 
rere mcmbranu» fcripturite. Hir.c ScbrtffeWr/ 
/cripturicns , confciibillani. vr ein r"tv:i:n.l 
tu' pruxitut fcnbcndi , conictibilantium gan- 
gr*na. 

Slbfebl'riben/ defcnbcre,tran»fcribere, txemplum 
breratüm cxararC , tränst erre Slbfdjreiber/ 
Det/ formutariut, a/ii/Roplfr. 2lb|'d)retbutl.j 
MC / dcicriptto. 2ibf(&nft / DU/ apographum. 
cxcniplurnlücrarum. <Hbfd)rift eine»' £e|tantcn- 
tttl teftamenii cxernplum. Ü Iii >.f. eine $ Vi 
ticmilttlti/ cxcmplar , vulgo copU inftrumenn. 
$calaubte£UTd)rift/ exemplum ex archivopu 
blico dc/umtum . vulgi vidtmttum, Siblin 'U 
gilt obne Di« Urf<l>rIfC Hidjtf/ exemplo abiqve 
originali non creditur. 3(bfd)rcibcn ttüm rfi 

Er.cfcntiam fui difFcrre. (Sitten Jfl IM III flbfdjrei' 
Clt / prorogarcccrminum juridicum. 
illlfd)rciben / adferibete, infciibere, Ö* mttap hör. 
ailipnarc. Hmc bat 31ll(cf)rcibC0 / afllgiutio ho- 
fpiciorum, yiu»io hoßilAndorum namma ßrribtu 

itiftntuniur. Qlnfc&re tb imo bcrStturer/ figna- 
uira metatorum. J)fr2Birt l'cbrabf aiviifuni 
(tn /caupo fviribglorura pretium auget immcn- 

3lH|'fcf)Vetbeny notatCj inferiöc rc , fa ipt 1 j mandir«, 
confccrarc liieris , it. exieipere. Jlilffehreiber/ 
tet I annotator. Sluffchrcttunü, / DU / conferi- 
p(io> commenrariunv, annocatio. 9lu)|ebriffv 
sie / inferiptio. SIurTdjrift etne*$rtefe$ / um- 
lu*. (g« üt aufeefdjrieben/ 10 annaübui legi- 
rur.. 

JJuSfdnefben / ex/iribere . compilare. ( C£ö ijl ron 
£ßort \u 2Bort au*»icfd)rirbrn comltm \erbi» 
cxfaiptum eil. Sitten l\uibua aufreiben/ 

comuia pipmuigare, diem publici conventu* 
dicerc £d>il<WUl aurffthretbctt/ indiecre col- 
W&am. grotte «lUffcbreiben / imperarc operat. 

21ue;cl)rrlbuii<}/ tut * &fl»3iitsfd, reiben / edi- 

öum, tonvocauo.cdiöio, indiftio. 91utffd)l' , ci- 
.i-hfUtCttStU / cifitaie* coarcntiu confuiben» 



te». {aHffdjrribenbeSiirrtfn/ dtreftor« orcu- 
lorumimperii.. äinirdjreibcr/<ompiIator,pla- 

giartus. 

QxldKeiben / conferibere, circumfcnbcre , eon- 
fignare , icriptura perfeqrt aliqvid. & t)t meht 
iubc)d)rciben/ impoffbiic diüu, «r/rctipuicfr. 
€r bat bie 3»3b befdjttcben / de venationc fai- 
ptum rcliqvit. ^f)ab<n<M|( ade gclcbrte ünite 
l. |'u vu'l '.'u / iftud omniumpene dodoruni luc- 
r.cloq*unrur. $kfd)rcibeU rttamrfi dcfinitc 
cornmentari. Hiftz ^ßcfcfjrtlbltnf\ / Me/finiuo, 
defihitto. ^Rbfd)>lf(befd}rcibtim) / chorogra- 
phia. S){eiCebe|d;reibund/aodJtporicon. €t> 
bcnbcrd)rcibtin»t / geographia. üßaöer. fnt 
CKecrbcfdjretbuntj / hydiograplüa. 6I*?cIitV> 
fd)rcjbuntj / cotmographia. Ortbefdjreibun 
ropographu. 5kfct)rttbet / tu/ auctoc.fca> 

ptor, finitor. 
ißerfcb reiben / adfe/ibere , aonorare , appftigerr. 
«itunKT auf bem F\atibc bcnfefire iben / natginu 
bus pageliarum aliqvid apponerc. werf» 
lid)env3iid|)£ii eilt \J:iernliitt\ej>!'(6r:ibtn/ nota- 
tudignaalieriicoiignare. (I'trViW nittvr dyrctb* 
blep berfdjretbetl 1 plim»baginealiq»id configna- 
rc iSet)|(hrcibumi / Dt« / coniignatio ad mar- 
glnem , appoflcio fcriptur», adferipeio. 3)fP' 

aeffbriebencr / adicript«. {perfehreibte / ad- 

icriptor, norariui , vr/feriba adjunclus. 
Örein /5vf€infchreibci»/ in<crib€te, referre in li- 
terai.Dantfcribercin tabulis. ^tt eilte v?(hreib> 
tflfel einfdjveiben / in pugillatTbui configr.are. 

©efeulben einfebreiben / ufura» perrenbere. vrr 
bat fidb beotn McUc; einfd;reiben tagen ( m al- 
bum flu lioforumtcceptui eft. 3n bic ?KufieTi 
rctlc eintreiben / incaralogum ,)•'-> r cabuii» »u- 
clor 3\ omni , vutgl matt iculanr rcJrrre. (ElrU 
Jlferublina/ inftrictio . rcLuio in coiiiccm. 

3>rnuffibrriben/ft DrnBerfr^retben/ tttdrminkh. 
berc , appingere , tiiul6 iignare , £< fuper fenbt- 
»• 3«b babt nidj« branf qefcbrfr bc« / nihil ap. 
nofui , adfenpfi. «iinc< Sftimen über We Zhx 
fcfirdbfn / aheujut nomen foribus iniexiberc. 
t^ftbecfcljretbung/ infenptio. 
€rfd)reibrn/ fenbendo nericqvi., abfolvert, ptr- 
fleere , it. lucrari , qvxitum facere. f an äütf 

erfdjretben / man rebe fo gefebtrinb nrnn irolre/ 
celeritatrra lingvas manui (eqvirar , orationem 
ovamvucitatam \cJ0c1ilime excipir. .^>au^unb 
•6cf crfcf;reibcn / domuro 4t arcaxp fotpuov 



*9 2 7 



»o .1 d ..1 1 r • . i- • 11 — 

xpoul in (criptura, In 
1 appmgrre, Dicitur 
pr.erruttcre prasmit- 



icncic Ktipen Jo . atm 
toco pritnori nomcu I 

tenda. 

goiCfdjrribrB / maturare liripruram , uribcado 
pcrgttr . & mRare. gmrwrfcrffujrcikru«!'« 

W? , »I» aHtdiia ui ipiioae vctiari , mlcr.cüci c Inf- 
t»»p>nyn<ii».uiq»<q»aqve üribcrc. ^crilcf 
Cl vt Ü'nfcrtCTf!4)rulXll p<ra£cre , tongms pro- 
fette r«n( Muram. v?«bc m.id)t / bat idj 

inctn forf ( J11 cibcii f n / a*ocat au ncwci 4 feri- 

gfer. /:*f HJsffchTnbf Ii ' pratfcribeTt, <xempbim 
alicui t'.ribefe, Ünrttphn . impetare , prafcrpc- 
««. <Jicerr Wrt h Jlt Ou mir roriufqmbttt ! 
Aik pro impexioj oon «Kor rnandati» euia» 34 
bcip br« tor mrbt wnujicbrcibrii / n»l impero , ad 
«ncat lege»aiq»e ilatura nihil cxjgo . auclor «jus 
t ei Übt non ero. $(>rfr))rribCT /, 6«T / pur.t 
ptor , certfor, «rptxw.arundaeor. iM^rKbrci 
imna / »i«/ * ©j» wrfd>rfibrti /Imperium, een- 
(ura.cdictio. iUor|cJ)Tlil/0«' «xeraplum.abt- 
dämmt. v£ im i 5örfd)i'it( in. che» tabellajcoov 
xncndat.ria* «arare. iUtlihuiHicf) / (5 
»it.. imfttioiu», a'dcrcriniruü. Uruwfdjrnb 
lidj libere. 

©djrnA löt^imbcrfchrtikn; cregione f-nbere, 
contra, * advertom fctibcre. Jlfc #<brt(t 

f<brdhcn pöit Orr r<djfcu aejm bir Wnfc ijtoniv 

Hcbrxiicr.buntidcxrrä urnftrarn vet/U». Sßir 

frjrribcnvpn ber linfcn.jc.Kn Clc mJift ■ nortia 
tc»a(iniftra»*rfutd«Ktrani licetai dueunr. • 
afflCHlCUfdjrribni ' ittirrgerc fry'.um mal 5»cm. 
©C4cnl4)ffibcr/ feriba partium , antigrapntus. 
©C<Jtnfd)rift/ aoMgraplium. 
Jf>crfd)rcibi.n/ * J&lnfd)KibfiJ/ ad aliqvem fo-ibe« 
tc , crcbris litcnH'c mvuemappc. are. v?d)TC»i 
ber ! ige pcTfcribai ! l?d)rab innnvrbin/ per 
me licet Iwec lucriimandan. ^d) irill bin u 
rjeipiiij ftbrcibtn ' infhtuiUpiiamaltq*idlucra- 
t um dar«. JE)inf<t>rabn04 / Um jvod 3d>Cf1f 
btitiCJ. 

JP)iubrriimfJ»r(il>C« / infine «piftotai aliqnda.fde. 
«e, poßidea fenbere , paginani complerc. vf vi't 
fRabrnr ift t>in t luabcminiufvbrubcn i nomen 
«ju» in catrema «barrtv parte appoüuun ct. 
J^inb<n.infd>rcibnri(}/0u'/p«>ft6r>pr«m. i 

4>ni^iraa4fu)rnbca t i4» 4« 1 »ji»5irwn> 



f&rciben/ aJjKerealicfriiiiulmecliariat. ®' 
■Ol ccbdinbricf Ij.nbiui.. if.' ; ;il;n <tw bin 

&f l'iKlfUirrlbilt / "-totare alt.) < cm intiui. j ItKflt. 

pcrleqvi aWcnicmcptrrolälamoii. 
5)»itfdjl'(jb(ll/ comiiari euorem epifloll ,onk. ß- 

mu! ,8t conpjnflim licet«! daie. ^07itniicrn in 

tii ütkKC icj)l üoen / ccruic «onwcrcio luer*- 
I nu <.um aui|vo. 3)f ll|(bl°Clb(r . collfija libcl'a- 

riorum, 

9iuuM<l>r(ibcn / «scipete «rationem fcribeoda. 
diQataaluutui lucns inandate. vir !).;( I'.uc \\ 

U o j? Ii Urin mxbiiri'djricbra coudem verb. « de- 

fcrtpüt 4t cahurto «scepti-dtcta tu ca. (tincm Mfc 
dHVnatJlfd)rcib(n / (iriagcre calamum in ali- 
<|«m , Ki ipti,aliC]vcmo[>pugnare. 9(jc!)|(l)rit 
brr/Dn*/ excepror, founulariut , perfciipcor. 
äii-djftfcrubni^ /Vtt/ caceptiodittaiorum «a- 
iamü. Q^iifliid}ri|l/9i(/panrciiptimi. 
3r icb<iiioiibrri(l)rdbra/ cerü Cttic dt «rdine per- 
. knbetc. iR.vdjcinjubrrqlrtr&ldörcibrn/lincM 

a.l tcclitudmctti in. 1 ad amun^n iliivcrc. 
:1ttbn! & ö '-nuixnfctliilun / ad marginem /in» 
I oram appingerc , ji j)«ere , apponerc , ad lacui 
feribere. O.inni'f Ii) vi), nlvn «iim rfl comüaii 
«piRoli. 3lcbnifd)riff / coinmentanui , epiftola 
adjuneta «cotKomiun«. 
Xictrrfdwtbra/ U. ^jWnjdifdirabtn per- 

fcqri i'u.prutj , norarc.confignare , vi//^J pio- 
totvitainj&trt , ioa^La teferae. ^ i»i~ vi l"i!}rc ik r ; 
aauanua , Jogographut. DJiiC^ridombun^/ 
eonlt^naoo« - 
Oben, nfcbrcibfii / firpeme renbere, in prindpio 
tabul*. /r»m Ironie adiciibete, codkl prxfige- 

re. vSonrn SRinncn ebraattfobrtibrn / nomen 

prxponcrc Zutun« 
Ubrr:'d>rcibm / trini >J. rß <p>u ftmpttx fdbmbin. 
3d) bab ti i'lbrrfdjrlcbCB / fignificati fcatc per U- 
trra»: inndt inüt.bere , titulum adhiberc. Ubt't' 
|'<J>rtft/tinilui, cloKnun , epigrapbe, epigrara- 
ma, mfcrrptio. 
Ubcrbinfdjrf ibrn / curflm , prxfcnrrmtim.a?cala- 
mo volar.: i ütibctc.vfi-^itxtrmpotintt, Uber. 
bnmtfd)U(bt/ie (Stbnffrn/ fcbcdiafmata , fcrlpta 
iubitanca. 

35rrfd)rfibtB .' primo rß iinibendo errare, dtwJ* ma- 
nu fui obligate fe ,pi/l legare aliqvid , & Irmina 
commendareatiqvem. indr (BrrfdjrcibrrKom- 
m<ndaror. »Sr^rcibcrinil/ tU/cermmenda- 

t, ttflfc, Bt ^Jrrfcbrcibtmq / lucr» corrrmendami* 
rcchnlbtHrrtbr.ibima / «bligario , cautio , fyn. 
Sfffff« grapba. 



1929 



1930 



grapha. ?3crt'd)ricb<nfr €d)u!bntr / debitor 

<hirograph»riui. <&r bat jid) mir »e rfchricben/ 

fecit , dedit mrhi fyngrapham. Berfd)reibiinu,/ 
froprii tß mrnduiD Atu mcnda libmiorum, er- 
1 01 fcripioriu« , * SOcrfc^rcibcr / fcribendo pcc- 
cani. 

^ln^CnnnfffJ^cft»^n / in infima parte adfciiberc , ulii. 
mö locd ponere , & mtUfher. t ontcmncrc , in 
mim mt s ponere , nullö locö numcrare.' 

UnttrfC^rcibcn / fubfcnberc . fubfignarc , it. confir- 
jnaic, coafcntire, approbarc. ©tvi*tsfid)Ci| 
Jinbcnd)r<{bfH/ lubnotarelibdloi. .^'.nMllil 
ß«n lir.DcrfÄrdbfn / afta ahcujui rata habere. 
UnNTf fdjrcibf r / ©et / fubferiptor. Unbevfdjrirt/ 
Ml/ * UllWrld^rtibnirj / wVcripuo > »tienlio, 
rattkabiüo. 

SBriterfchreibrn / tfmtfW$ortf&Vl9rftttf0rt* 
jduiibcn / amplificare (CTipti«» litcrarum mo- 
numentu propagarc, luculeme opus texere. 

5Bicberfd)r<lb(tl / rcfcribere, refpondetc , Ifrera- 
rum vretm referre» reddere refponfum. O'C 

Wkbcrffhrribcn / refponfere. üu ball mir in 
tiefen »vict)tfi]«n (5ad)rn nidjt r»i< rx r 4« i d) r 1 cl> c a> 
tantisdc rebus refponfum nulluni dedifti. 
3trfC&rtibcH / feriptitare, freqventii epiftolaium 
tt lue ramm crebriratcobtundi , tk laccili. & 

jerfd)rcibt jtd) twl / muliijugibui epiftoJta ex- 
cruciacur. 

3nrftr)rcibrit / Uteri* aliqvid perlcribere,' fignifica. 
te , voUintatcm fuaffl per lutras Jei'erre, icti- 
pturialiqvid perfcqvi. BBir fcfttfibot fitlflnber 
eft tu/<rcbcrrimis not mutuö lttcrit compclla 
mm. <£itirni ein 35ud> juefdjrcibrn/ dedicare, 
confecrarc, drfpondcre librum alieui. timlum 
operit alicujut honon dicare. lnJr'-$\\cH\)tt\tl 
nuncupatio ,five dedicatiolibri. ^UCfctU'Clbcn 
r/um r/r alrignat e, dcfrinärc, iroputar e, argucre : 
mir 3ucfcr)rcfblin^ / adferiptio, imputatio, in- 
fimuhuio. 3d) hab Mr all ine in (jMiicf ji!jitfd)i ri. 
ben / omoe commodum tibi aeeeptum fero. 

Snfammrnfdjrcibfn/confcribcrc.coofignare.com. 
pilare , omoia fcriptii complecti. <£iRr iXrd)-' 
niimj iufjrnnicnfdjreiben / ja rauonu ahqvid 
refetre. 

3reifd)tn * "Df rjrr>l fd>fn ftfirc ibtn ' interfcribere. 

inrcrfcrcre aliqvid. (£rj ilt fo tIMC ifi'djricbi n; 
ta§ mon nidjt b irjtrifdjfn fcbitibru tan/ uAcä 

anguftc fenptum eft , ut n h:l intcriercr« poilis. 
3>fifd?f»fd)rift / Hn«a inferu. %b\\4)HifÜ)tu> 
biiiuj loducTiOQoranjra» ■ wjp'Q i 



kt •. um, 

arca . eifta. ©dt in brn c3 djrcin !car n / atgen- 

tum in arca poncre. <r<hrtm »Crfdilitpcn/ oc- 
dudere ferimum. 93etfcftii>j;cncr <rd>rt;in; feri- 
mum obferarum. (gdjrrin Don rin$rl(4tcrtSr> 

btit/ feriaium opere intcirinö fnt rermiculato 
faftum. Sßrirfftbrfin/archivum. !ßHd)rrfdjrriR/ 
conduonum Irbrorum. ^Öfftcnfdjrcfll / fcn- 
niutn fuperbum , auro, vrl gemmis pretiofuin. 
JE!cibrrfd)rciU / vefhmentorum arcula. Sj< r\tn*- 
fdjrrin / cord» penetralu. 9?rd)t5fd>rrin / kd- 

niom monumenrorum , & utt däa forrnfiA ton- 
iimiur. «Silber fivt Öklffchrem / gaiophyla- 
(dum, theea nuainiaria. Xobtclfdjrcm/ locn- 
Ju« > capulum , urna ,*likt Ourg. 
(2d)rtittlcia/ OOS / dimn. arcula , rifeut , ciftdla. 
arcicula , fcrtniolum. JtlrillDbfdjrctnldn / (a>- 
niolum mundi muhebns , Sc eimchorum. , 
Schreiner /t>ttj fcrinianui, faber cii>artui,«bie< 
rariui , capfarrui , arculatius. tr chrrinrrtürt 
t>ie/ dinopegi uxor. ÄMn|?fd?init;r i clrro- 
paiut , artiicx opcria intetlini , xti embiematum. 
(Swb'fivr £untpenfchrnnrr / abictanu» gtofiiis. 

<5d)V(incTrT)/0(l/opus inrtitinum, art atcutatia, 
t.'. fctiniariorum cabrrno. j\iin|itidje (?d>r«> 
vcxif>i opiü vor nmii'üum , Afcitö cmblematc 

ed>tdt/ fd)cdtcn/5d} töm , ^sw™ 

gradi, movere grciTum,facere gradum, rrlpro- 
greflum ,pi°cpr. pailibui dccurrcrc , nttafhor.du- 
hm agere, fulcipcre, conficcrc , promoverc, per- 
duccic, jTjt ut Cvmpif.BUXim} üjuijjnlur. Wtit 

fd)r«(cn/ ampliorcpafTugradi.' enje fdjrritcn/ 

graduformicinoinccJcrc. ftWtlfim fcf)rrit<nb/ 
lentc graeiiens , gra.lu piuinbco , ,7 t/r teihidmeo 
mean». Ct^J.ftmi : 5lb!(hrdleT1/ deccdere.abi- 
crdere,rf.deliccre, dcfciicere. 95cn brr ^Urttnb 
nbfdjl'citi'n / exorbirarc ä virtutc , 4icitur rtuun 

Vius'fcbrnfrn. & i\\ aii^oefehi itfrn « «kfcnit ab 
eo. Si'ii einer gurten an^rd)tciren> a caufarc- 
cedere.relinqverecauram. ^e(d)veitcn / adde- 
r'e grarfum , gfelTum movere. ©Ott (f Kbff'C 
befttrdten/ coorcendere rhalamum. (fr bfltnK 
' dtl t^ff l'b bffdjrirff II / nunqvameqväycftuicft. 

Du frlffl mir meine (Jehicdle nid)f mehr brfcrjrei< 

ttfif limine tecx<edcrc jnbeo. infcbri'ltrn - 
nutmtnqi .tm ^nfdjreiten ! prtp.>mrrare, lntroi- 
rc. 3mf ^>iHftt<inf{[)rdfrH t m^detfe redprre. 

; iriw*aggre4i., grdah, (£in Qßerf anfehrciten/ 

cpui 



193* 



1932 



1 ipexe. (£rf4>tfitftt/anf<j»i cun-J©,adi. 

pifci gndibu» gr»ndiHu«. gfcrc «fcbrcitcn glo- 
tiam acqrirere . honorem apifei. ßcrfi fivt 
$DrüUfTd>rri[tn /tniximö progreflupergere.ad- 
ilud inarurare, grandirc gradum. 3" flBfr 
© t id)t fbrtfebreii'tvcontinuare negotium. £tr> 
* J^rnra>r<irrn / perragari , percurrcr c. Q3»r. 
fivt 'jnrfcfti'Cttcil/ antetre, p»a»c«dere, pi»ter- 
icte. aStr'cb«i£<n/ abfrraiepaflu. 
((braten; luxatcpcdes. Uber- ft^>iu«b«tobtci 
t<n trarmrc.tiantgrcdi. £ic IScblK Übtrftbrtl' 
ttm offiewi deeile , moduin tgredi, excedtr« , 
rrauMcndtrc. JntfätJdUtl/ aecedere, curfu 
«rnlcftim pergetc. 3urücl|"d)rcittrw tcmtite, 
fcdemrcicnc. . u.u. f.. •• ium; .• .' 
(Befreitet / Oit / pr»pr. paffus facien». jjortfrbrci 
Icnprogiedieni.concinujni. 31b SlirJ * Hb't- 
ffbreiter/ wan»greflbr, delinqvena. 95cfc*>r C* • 
ta/ eoafcenden», iniidcni. ffcftfcrtitcr ritu< 
cmbctn ttbclttitctf / adulter , alieni matrimomi 
lubleflbr. SOotfdjrettcr / prajveniena.inteier- 
«m.ant'cipiu». £i( Ut-r|d)rriUOtC/ praceun- 
te», antcidlor« ,ut: 9?j<b|C$He'i<{l' '/iw^oef) 

fthruiirti 1 ' fuc«(lor«. •2Se»tfcf}Ttitcr / firt 
. fit)Ult<V&<tl vtgrandi AgraliatotiC'gra.lupro- 
peran«. 3urficff4)r(lt(t/ccflim w/««elUmien- 
den», Y,Mti'j.< 
«B* f o»unfl/ o»*7 & Da» ^chrriifB/gradatio ,itu», 
• , inceflu*. ?U> &*< * UkrfaieilUlU/ trantgre»- 
fio , drhftnm , parraricauo- 4'ffd)rfilHtiq/ 
confcenfio. <f r'dirfllUltj/ acqvifiuo, coropa- 
rarioi g»rrf«brcHiisa / canenaatnr, jrinn^ 
lerica. 4 acteicratto. 3urU<ff$rciiung / reu- 
procatiOttrgrrfluw.: ..Um». *>*i-' 
€d)ti«/ txr / f lur. <r<bi iUV gradui , pafiui, grei- 
fut. (*dyrh(»rtr€QrfO , /g*»datim ©repef/ 

WdfCT ©cfctffl * gtadui grbllatoriu». jfttrtr 
COM Rillte tubn' remirüYpaflh procedcic. 

$Kf fr b«i<ff»rn £fbritc <\<W' fq»w gradan««. 

Illigf1»i&cr f^cihritl ' p»Mu» arnbiguu« 9T(u1> 

fr^nft/ panuiiedoOut. .{Mrifcbriti/ pafl'm 

Jinareu». t£brtnf<t> T iC<'' giaduirtonori». t<l|fir 
fdbri« < »W<o»um«rqv«)a ^nrjfcrTnVtit /p.»«- 
fm/edatui, plaudu* , virgincui. ^lltitnanrnr 
fi'Wt t / grtuiui , fcgnii , prcllui, inccuiu, lardu», 

vacillant. , vif»i <<ii«(<j»3'AÄ!»IÄ<#i6|>* 
f3l£uttltUW Da*/ «• padui breri» • ingreftii* 
rem 

UHOU 1 * 1 w. I ' JJfll « UaikU 



' * 6<brci(lid)/«i'«.gTadaiim l pedc- 
tcntina 1 per gradut. 

£<brfdf«n /« PcbrttftJfn/W./i-rrjWedjreftffi/ 

gradi , trantgredi , xl^htm Jicitui CM CcbVldd' 
JJbr/ff 0d).;ltial)t/ annm biifcxuln. 

^(t)m)/ f(t)K1)Cn / 3* fct>r«br / gtr*ri<. 

btn/ clamarc , vocifcrarflk clamorem ellicetc, 
ludollcxe cjulan , lamcntan , nvrri . planne- 
tc. (JtbrciK m;r tnd^t fe Vhr t id> ftÄcn/ 
baß bll er f .Ul!t / i'ciB te booä ctic toce, nc ciarna 
nimif. ?\\in h« t ihn mit ftfirtnm Hx<n i «jua 
gaantrom Birten accolKaudircrclongt. Aua 
id^KOfll/eaululare« vindiAamdr mortem voei- 
feranone poüete.. tScbrcDdl mt bie >J)'Vr*«r 
lunotre. Süu'fic .\Mb<n oinare. %ü&CU 
fdn'CQCS/jocarcad Oominam. 
'c; Oh cur 0<r/ clamator, qreTalu«. «ccbvruf' 
rilin/OK/racmina clamam.roaferatia« cjvtn- 
bunda., qririiam. 3Rardj(i)rf Ott. *gy«a , eir- 
cumforaneui , circiior. • i @CTi(()«fd)TrVrT / aa- 
bula. ü>iutrrbrrr>cT / ac<u(ator , prxco u mi- 
. nati«. AiatbKbfcrxr/ uitmtt. blcor, yindiftam 

capofeen«. 1. r.-\kV y :' , *\i.'* 
föcfdjrCO de CM tcoJniKn'cUmor.Tociferara«,«. 
in. n.M. ijn,:. t£x i'nn cüirm bn|Vii (?irf<bi\r? 
min hiutqvao/am l'ccundam habet. €s act)t 
®Cf4)H0y fanuetl« tumor crtbrcfcit .(er muri c 
celebratwr. O'xKbrto aabitow edere, cxauic 
clamorem. ©rpf ©cfcbrcn ntacbctJ' ebraitäre. 
£hfi<»i-c/Mun trcbrco/ oit/totifaatio. irre« 
areBttt Gebiet) IUI)« / magnum indamarc. 
^(n.!'[ U'(chrci> i «lamot lugubtn , planOui. 
J^awitffitfri/batrMBi.uluJatu». gclbricfrJiltD' 
voeitcraiio caereirut , tlamor militant , Mint 
r(M»i M r«4<(j<f(J)rc 0. gclbiir|d)rf rj / «wof, r/1 

yrjecwriium . oratio . ; reflera St fjmbolum. 
i-iiiiv.i'lfitbiii) «iatnor conciorulit. ^(«r|CT> 
de ü^jlD.jirtbrtn / coatentu» cornuum , (rrcpteui 
«cnatoium. Jtmbcnijfciirct/ raguui. ÄloiJ. 
Q(fcbvO) / qriritatut , plan flu«, gl i'fctMtfcbrfp/ 
coaxiuo wiarum. ^u'idniefcbrcv / eenl.Hf». 
nereut »0uf . & «lamor. 3R«rt>< /5i' 3rr< v.i f. 
fcbrci)/ * SMH(«}<fd)reD t;imo»fatalai,fäaf»». 
rm.Ör'vindilta). ^tfci^tffjjrfn / clamotnau- 
tieuf , <clcuu«a. il i~ iSttaridjri r> / augunum. 
(ÜScibCCilcfcbrCO. rodfcratio mulicbris, tocnn- 
narum uiuiatui. 2i>iiiitrri|f , "*r<r> fonua ter- 
ilbi ib.horrem'ui. .Sn %<ü(X & Ürrm nfcbrt»/ 
condamatio in igne dt pcnculo. Sulttcf4rrn/ 

S f ff ff K» >wb 



*933 



(sc 



1934 



unD tSCnitl 2Bi U; I builac» trug* fadts procul, 

vetbi» tcniu , major tadaatia o,vam opte,*. 
cbrc ncni'd) / * »gcbwociU) / <3*Jv. damofua, 

circum/bnani . vociferan». j£)Cufj)rcncnt) tin- 
nien». !&immerici):fcbr<MnD sa inicai .»>• t 
ftridjffcftrfpcnö / u»q»e ad tavim clamaut. 
64rco^aft(r^(l(/ damator, mugicn», bla- 
tcto. • 

Slbfdjrcncn / omni majore nifu clamarc , ad ravim 
utqvcdamarc, tt. mcoaditö clamore poftuiata 
obtinerc. JCM Äint> hat lief) (jflUl .-.b-iclchr if he n 
infant nimm vagtcibu» prope cuprui cft» ©i< 
ni'.i cii ftbrcwn com .Gimmel ab / bciob/ 
peccata de ccclo damitant. 1 

SlnfdjrCDCn / inclamarc. aedamarc , &COnclama- 
te , U- clamore poftulare. Die vr fbi'.hv.uiil 
fd)rCi)( 11115 an /milcsßarionanus mclamacnoi, 
ftationct .jive cxcubiae obftrepuar. V£inc Itfilif 
^aunnfcbrrocM/apmmclaiDorccxnure. vi 1 
%ti vr djrcocns onlcbrcpen / inclamiurc. Qln 
feb r d)c r accUmaior. 

Siugfcjhrrncn / 6c SluffdjrrrjC«/ exdamare , damo- 

1 rem luQoJlcrC, magna voeifcratione clamarc, 
voobut flreperc. 3Ul6|'d)rci>fll ttum tß tacere, 
filcrc, ä clamoribm ilbi ccmpcrarc. vrchrctK 
cinin.il .1115 ! define rändern damando , eV conti- 
cefice. Ferri ailffcbrciKIt rß divulgatc aliqvid 
icrmonibu» , cRutirc , rumoret ipargcrc. inetl 
üUäfehretKn 1 pipulo aliqvcm oirTcrre. 2kl?' 1 
fd)rct)Cr7 praeco.eurio. 

f£>(fÖ)X<r)ClU prcpr.clitl voce pronunciarc , deplo- 
. rare , p längere, drinJr famam *c pudorem »li- 
eujus jugillarc, vtl dirTamarc. (rillen &itb bfv 
fdjlCPCn / f urem inclamarc, voce ac clamore pcx - 

<eqvi. j^au§ ift iwfgtn ber törtpenircT bf > 

fct>rtcbctl / domus fpcclri» infamit ck folitudtne 

dam lata cft. 3^cft})ricfKHer Ö)ifnfd) / homofa- 
, mm us. Q5tfd)m)cn ttum rß incantarc , crtaict- 

■are. Z)ai ty\CTt> i|l befcfrricbcTI /eq vut voce ac 
, lingva cffafcinaiui cft. ^ffdjrnMinij / Pic fa- 

feinum. 

©icirtfttiwrrt / propr. conclamare , elamorem ulu- 

irbcupermifccre, clamore obftreprrc, dnndt in- 
rerloqri inrcriari^ncerpelUre, icrmonrm ali- 
cujus modere, i 

€infd)lf oen / oggannirealicui-, adaurem infufur- 
rare , implrrcclamoribut am es, obtundere alt- 
Cjvcm voeifcratione. CUlfdKf D(T / X>Ct( infu- 
furrans. ttwidjrcDimij / ütüutatio in ttrem 
aukojkw» . 

inj Sil 1 



Sr(*d)r(l)cn / elanmaudo acqvircrc , impcnarc »o- 
v tciat.one, cxtorqvcrepiandibut, prcpi. per- 
clamarc.cxaudtn« 

^OrtKtfCOCn/ pergere, tttfr infeq vi «CKifcratioai- 
bui, porcö vooferari. ^ic lücil>cr |'d)ic«cn 
fort tlllb fort J utftcrem oculot erudiere Aiot, Ac- 
cus mulicbri ingcnio addirus. ^mra.t'fort 
I* i- 1 Ci'ifi / q»uitare, <] m n tar i. 

-\? in 1 im f -Örr l'dirfimi / omnia damonbus implerc, 
ingemmarc planc\ui ^trcuniftrepeiceondarBa- 
lionctarialoca , omnia pcrfonaie. 

3^i(fd)TrDCR / propr. conclamare , Ö* acclamire. 
4>tc ^r.:ii(cbrcnt mit ibrnu 0.\.ntnc/ »xorman- 
cBm adjuvaidamore. (i 5 |d)ncl)C allcff mil m- 
gens ftrepicus cum incoadnä muJmudinc per- 
lonabat. 

DJil(t)|d)r<l)Cn/ mfcqvi aliqvcm voeifcratione. <£t 

Kbrciir mir auf btr <& jijcn uad> / feaatut meda- 
nore per via», fflf.m feftnebe ibm graofhra 
tintf) • terribilit cum a ccrgoadoricbaturdacnor. 
•^wiv.i-'ümn / fama. 
Uber' fnt HJorfdjrcocn / occlamitacc, vincereela- 
mof«.e?obftrepcre. ©i< XrpIHintin unb 9>fcif' 
fen ubcrrtt)rrDC( b&i 2ücl)f lagen / cyrubalomm 

■« tympanorum puIAi locui circumfcmar, nc vox 

cjviricanrium exaudiri poftic. 

2Bcq> "Jinc inanbcrfdjrmoi / »*. rß qvoJ Sott^Srtej» 
iit/ contuiuare uluianbus, vocibu» cum ho#- 
rendo ftridorc (ubmdc perionarc. SBcafdircrcn 
in ftreit tß teuere, ßfarcerc, vtl iugatc uxdcltSo 

clamore. 

amorem iterarc, rrpctcrc,dn- 

plicare ululatu* , redire ad priftinat^vcrdai , rc- 
novarc.rcrra&arc voeifcratione», retlamarc ,ie. 
t clamiurc h{ . r jt'hrMjL * 

Set tcftnncii / defatigarc , nimpi , raucefeere da- 
moribut.i/. elamorem inteaderc. cfT excitare* 
horribiliter voeifcrari. 

3u»'ldjrcDcn aedamarc. tf? inclamarc. 3 l 'l*tTinaiHI 
|d)ri.bc ibm jU , admurmurauo omnium facra 
cft , univcrG eonciamatunc ^ is 3ucfd)r<T)fn 
eine? ObcTiicn bilff im ricge cj.ir vu\ / aeciama- 
tio Oucit animnm addit militibiu, äuget, dl 
confirmac 

(Sd)cofF/fd)torTct;/ fd)roffcf?cr/^. 

eudi», (alcbrofus, leaber , ruidus, ruvidtrs , atper. 
VoxBth. &S*x<m. ^rirjttffclfcll/ «Mvcta, 
vrdinffa Oßc<^ r üicbr». €d)ronrt Kcmtt 
aaioiu ^ reitt , t hortüdi» , r»T«», hifpidu». 



1936 



gdfTci\\Ü)t/ *dj. UrmrflqvoJ (£<trp(f / confra 
gu* «confragolus, falcbrofui. C*<bT0ffcn p/m. 
I : fitnti i tupci. outet, faxa prauupu. <?c!)ri ff. 
b<tt /* S?<t>r&ffijfcit/ Dft/arfpcritai. fcabritu, 
locus conlragui, £f confragolus. (?d)roffc«v 
afpcrarc, afperum facere. (gcbrefflinfl / WxV 
aipicd© , afpticoJa Od}rc|fc(Q(ig/ fcopulo- 

©ctjcot/ fcftroten /gcfcbrotrt / ex«*. 

bccc bcncficiö fuuium tiaßonorum . Oft 
0<hrot riefe /SJYcalanim .cxtn&orratumac 
dsroiftbiiamni, t>ci ^rtHoditwi,. . : - 
cunicul»pr»Tchcrc onera. rf)i l'tCfl rnaw >/i 
pondera in aUum ioIUic (uealä ,1. '.JM* l'gntt 
Ifrt&fitfirf , ayed du3C:u fulcttn trTrBdriu trmi- 
vnfim tiapvfitem , olmttntt anun.it fuit *rrW«r 
csrduubtulntr* c^tlcmat circumailu Hunulw.fuä }■ 
CtiiumvcJutur.t fvnul funtm duücrtum fctLiwqxt 
toaW. 

<S <t)tittX : Oft / iraJianuf , palangan ut , vcAuri ut 
batulna, taiciaai iu» , dorfuaruu , gcro , gtfotor. 
€d)rtf«x 1 bet Cad* tn'm/ laacauui, mulus 
Mariatun. 

etbti'iun^ ( tu/ * ^(ßrrtm/ tra&ui , duau», 

deduftio . rt. gcftaiui. gclTatio , fublatio pondc- 
lum , aduia/rc bajulandtoncra uiimcln ac 
•crccibut iixipofiia f uftibuv 
G<firDri(f)t/ *4. SS'üJu.eeftabili» .ö'cnmf ii yt» i 
txlr*k* , por/art ac jvj/ari prtrjj trufaxillt , V 
waüim. 

©chroten / ö" <S<J>rötm/ «vo. figmju*t*nt tß 

meavarc, in ccllam deprimere. Cnupo/. rft : Q|llS> 
feb«»«' tö>r6ttH/ cxra»axe. BUSKtuic 
hoben tai Srot naa|au*cicf(^rt>ttf / n»mcro. 

acrunt panem. £infeb:'Pten tuitm «i prmtm 
fianifuMinnrm \}tQ*t ,r(tfy imponatc , mtroduce- 
re per cytindrum vaigiolum. 

Ctb? 'ffT/ tfr / inca»ator. f?fbrt<rcr <fio/aTr/f4ai 
ccrvuavolani, fcarabclaphus, fcarabatui cornu 
cm , »l/»pr« prtxiW ./ifW 

€ djrcfuna / et <?thr ung / tue / fc Co« <? rbr r ; 1 » ' 
excavatia. Unit <£tJ>rPticÖt / aufj.adeilia.taca 
vanit, cxfcatprui , erofu*. 

*S>ct)recm / e« / t»«o» • e ^djcocj 

mCII / borreie.BWsifa funl,unde vtmtnofiruic 

(öjebrampf l<n / juftbrtiitipf Itv mgatt , «o« 

mint timrtit , attrm fgfrvrtttrm nrtttbnt Joint! , ui 
n,»oj{. Cowpa/. fuiil : «uO'tbmmpdn / cxfictaii, 



arefeere . rtacerf<f re. (Stfcbnimpdn / iirugare. 
2Jfrfa)nimpdn / corruoare. (Pinfcbrumpdii 
vtccumrffc, *«/fitrr. Lbt.ü fincingtfebrumpfit 
A-w wrfcbvumpfK« SOi^nndjcn / homo »i«u». 
3crfd)nmipctn fulcii rugarum torpcfcfte. Alte 
Ktr4)rumrd(c!S(t(cl/anuicaprrata. pfifft. 

g*rumpcl / »u/ruga, «na, ©*tum* 

pellt / filier nigaruaa. ©jt e«bninip<!n wr* 

trdbco/ eiugarc £uj) t u £d)tumpdn jufjni. 

IHCn iidWt/ fcOrrugari. 

nimpiluiu ■ ou/ * t>ot e<&r»mrdu / rfl tpfr 

*ilm fw:.i s i.Jr, lomudio ftigarum ftuatura, 
W^4<orrtya/»i). QiUc|'(t»runip(mniJ uttmßtu fe- 
to*' CÄCfd)r ampduu 1 iß rtugatio. 
(2(i)niail>i!ubt/ -•'/■ ft» laiua , caf ccauat.addnAui, 
oftteatu», afp«. <&n(d)rumpelKbicrÜ};cnRiv 
codi», padut. 6u>iumpflid)r« vrnn/ iron» 

capeiaia. <i.luiifd)ruill»cJid;r' imcann. 

@d)uf>/ 0 ©d}U(t)/»et/p/«,. @cfct^e/ 

calccottCalcramcntum. Ri.ikufe ntnneme dm~ 
vSt A ©<J*fB/ WlXf l>/ aviädr. iettm pr.ium fwrt, 
fÜ *Wt . j*arf e<W) tntö'*fi# piiaHivum*tj[t 
ftjhj , *t MeiO ST *$Dt / /«V/ ^oisfr ItTgttmur, 
$<bn<fr «y»4tiltt opertmentum itnuttrt , ' u/ 
^.U^ldjuh / chiroihecae. £ ( JJfc^^fd)ll|)p^e fo- 
Ici« fttrfi* tqirorum , ^ufcifdl / Syvillw-um. iu- 
rrntmrrß. ijdjlld) r/l »«am fWut , nowme fchcr- 
nophilinda. Ü.-Vr, ^f^©(lba{t)^fpidm. luJete 
fchanopHihodä. Clntr/ Der frdjuhtoa ^af/ 
calceatui. SlufiufdjnirfcncCrcbiibc, calrciaptr- 
rt » /fJ jrrfcbnittfnc Gebühr / feneftrati dicun- 
txr. $jnie6cbnb<"''»"caJceitcai. Jf df?ltcj>e 
(rtbube/nwllci, /(rrnlcci mulleoli. (Sdjuhc 
Uber Ne ö«frm «rfibtoof n calcci formuluapun. 
(gercebit €(bubr/ Micei habilct, gfad p«dcm 
aptitCottvtnicntiacdccamcnta. ftSfilC (£d)«l)C/ 
caJ<« rtpandi. Clflt/ar*. 3luÄgf!rcrcnt'/ufu 
lasaii. (xculcati, ut r W ,r!rrt(K.- drculcao, 
afiä> scrri^iriie t lacetati . rtimi , cfiiaAi. ©t 
ffltfff I rr&rrinati. SUn - Stbobf / v« ttra , uia 
calcmmma . «al<r«ria vrr«ramco<a. ^)Pbf 
<S<f)Ul>< ' calerawcnn alnufcata, ut qi>n arerr- 
rtW.frVBf/, -uiJrMtur. Stlaff (?djub</ «»Uei 
cxCmrorafo. <ramm(ff(blibc/ exholofttico. 
55rrbrnmt( f?rbnN' i*niolijaurf!s xt! argrn. 
iculiran. ®t|Jitftr<?cbub< / acu piQi.Sicyo- 
nii Cdjtt)crjp(?(bube/puUi'. S?rf$(/canjidi. 
£Soff ' «-ubri. S*rttiY.nifd)t f*rbuh< / «» aluta 
laborara ,fitv Cordobcn/I. «JJpii gimird» t<- 

HU 



1937 



<2c 



1938 



Der / ex pelle caprina , vtt «lue» Btitaa&ica. 
©d)llbc »OB Üm»lcf<l)rtCH Ecbei/ cx aluta invctJ'a. 
23<>n rraef tuen £cbcc / de corio petfefto. EJcn 
gcfcbmlcrtcn Ueber/ de corio untio. ©ctoo'cbi'tc 
cBd)ubC/ calcei ceract. 3»d)tcnt/ ex corio Pru * 

tenico r»i Mofclio • . 1 r 1 ; . (5<I)ub< aniicbctt/ pc- 

dibui calccoi inducre. >?&,■,:„■; anbübCIl/ Uli 
calcei». SlnbeT« techobe anliefern / mucare cal- 
ceo». v?(|)lii'C auflebe« / exuete , derrahetc. 
6djubCi1U9}icfKn la^cn / praeberepedcmdiKal- 
ceandum. CHI; vScbubeÜDCr rtnvn in 'KU fpan< 
nCB/eundcmcalceumomnipcdi induecre. 3llC* 
niani) mco§ / ir 0 ihn Der g d: 11 b Orüctci / &li »er 
U>ll an ba t / tu C hie fis , altter femia*. .ub ivv.*'; 
am brflcn / wo und) Der Schürft brückt / neu 
ipTe opcime, qvi parte mc calccu« conitrmgat. 
(er finbet vi cbuln- für ftint Suff / fimilemducit 
faepe Dcui ad limilcm , <i. dignum paed Ii oper- 
culum. Gmein bievrebuhe auftreten/ prwttb. 

muncre aliqvcm derurbarc, de gradu dcjiccrc. 

(Er Inn c? langt an vScbiibctiirrnpfn/p'sr.ifta 
dudum pcraovir , rem pctiitüi peteeptam . Ö 

f : r a : j :i, habet. Dil @Clt/ fO frirflfl DU 

Scbub / P'ov. nummut gtatiftimus , ri.qvantutn 
qvisqve Tuä nummorum fertat in arca.iamum 
habet fcfidci »proor. cm: 10 lmeprctio, w/pecu- 
nia numerata nulla ri't. £j geboret. IU(br]Um 
San) / ottf na p.u C~rbu.br/ pro«, per ludun & 
oegligcntiam ad honorci haue per venimr , non 
in proclirielr, q»am imbercit, qvanJo pluit. 
Scbubflrin/ tM/ dvnia. qvod Thurwgimti di- 
tuni vr djPCf clebca / calccoiui. parvui , fubtili» * 
elegant calccui. Lctntik vcunt groflow crudoi, 
laxoi & fordiJos calccos , <£d)oaFcn / fn* 
(?d)llllfen/ qvod rliim tnttun^mic. ponitur pro pe- 
dibiu cccnoiii , Tqvalidu, vaftii, E£f enormibm. 

tue <Sd)onrrn / /»w vr ebunf rn / dmi* tiwnrfl 
edjonfidjt / & ©roBfchouttcbf / pedibut inculcis 
dtimmambus turpis, qvilu junt ptAonH , p/*i»ri, 

feäuri , J5 ptlmiptdu. 

© aure nfdjueb / pero. Orr Saurcnfdjub an bat/ 
peronatui. &ifct)tfff$ueb/ph«altuiri. SgiMen 
fd)ilbr ' endromidci, carba cnue. jöiaiKfrf/ulu - / 
calcei Sicyonii. SMnibfcbtid) / amenrata Tolea. 
Oi m SJJutibfcbud) •••"■'"'■ • faduf illicitum,/n* 
faftio. fivt e^ritr/ft 6 cbvicf (cbucb / calo- 
podium ferratum. grdjf« * fan jfdbubc/ calcei 
tenui corio iuppa&i , «c feneftratt. föiliföllhr/ 
(culponex , udoncs tiütkfL 0olbfcbubc / fivt 

»cn tjülOrnwiii Ufer / cakcoli cx «oiie uuutato. 



^»v!Dcn|ci;ul) / cochurnu«. -pcircnfcbubc/ loca 
paciicu . calccamcnu lunuli* omaia , luaact 
calcei. .^CvtiCUfcfcilDC / U. gc|t dt tBountOg^' 
febtibe/ mullei , calcei fcfLvi. J^pijfdjubc ;ca/o- 
nct. ÄUli'CCidyUbC/ ^a'uoli pueniet. CrhJC 
feine ftmtcn'djiibt vcrtrettB/ cxceiHt ex epbe- 
pifc ^atfrbflbllb« / /«'•' CrittUtJfje/ crepid*. 
focci. ^affTtube/cndromuics. turnpecfajnd)/ 
Caliica. OXiinHesid>iil;c. ca;ce»tncrua nu .u 
Uno fexm convcmentia. 9Xot*t|djube t c*'w<i 
concinniaiqvepulchcrtimna pedibus r.Jcnicj. 
£)(b|Cii|'d)UliC/ qvoirtvan in äteie &4jon f mq- 
prü.tni, ungulx bovin» ^taffcnfd)ube / ph*a- 
üa , J. (olcx lignec amentara . «liks JCapilH- 
ocrfdjiilx. ^ilqrain^fCbube / * Tk<if<> frve Ußaaj 

Dcvicbube / i^rm qvoi JLmifTcbut)g/ Ar icmictn- 
ralci perones. v£ faub|d}ubc / calcei cx cotio 
fufco. £rippfcbube/ crcpidul» , Jicuntur rtr«n 

Sllftretibei-fdjahr. SÖeiberfehtibCfi«»*/««» ba- 
dalia. Sßcrf jd/ilbe / m Ct^mtimis duitur pca. 
J^ iU^r'Brtfiebicft/feaifp«». >M] 
6d)UlH'n/ tjCfchubet/ calceare, calccatif, catcra- 
menu pedibui inducerc. SrJ hex vrrbum räti 
Itgitur, &ftrl pcttic.tß cumCompoff. 5ll|)'djub(n/ 
aptare calccot. UlianqrfcbubetgtDt«/ excalcta- 
tum incederc. ?ltl5fd)uben / excalcrarl , duria« 
ei , calccamcnu detrahere , dialur 7 roj, (£nt< 
fcbnlun / exuere calccoi. $cfd)Ubcn / Aicciogc- 
rc cofhurnii. 

gcbnbiinovt'r«/' * W« <*d>uben/ea 1 ««™*. c,i 

compof. pt yrmtieräfunt : 9ln|Cbnbunny ipfeaitui 
calceoi pcdibos inducendi. ilus de vfntfcbU' 
büttO, / calccaminum detraclio. ftrUnrt buc D.; $ 
(^rfCbnbe/ calccamcntum > calceamina> it.cxl- 
ccarium. Ober • fivt Ubrrijci'ebubc / aluta eakei. 
obflragulum. 
vi ch. Hier 1 vtt/dlth 3eb'.ihm»iebcc/ futor. <>l- 
ccolartvis. v£d)ufterlOU/Ol(/calccolaria. %W 

fd)u|irr / (utor ioleanui. ^raucnjimnierji^ 

fiel'/ Tutor alutaniUi vrl Sicyoniorum calcco- 
tum. />pfjd)U|?er / Tutor aulicua. £umpeu fn* 
viuv>elfd}lHKr / oli in HUteiO/ cerdo , vetcramni* 
urim. y.m/pft'tlfcbuller/ciepidariui. etu-cl, 
fd)ii|ler/ ocrcariui. ÜScrfftaft ber S<J>ojter/ 
rucrinj. x>er vr djufcer foH nidjt nber fcincB tet* 
Iren riebten / ne Tutor ultra ertpidam. 
vidjuiicrn . t)tfd)U|ier{/ calceamcnta conficerc,ad 
ptdis roodum ■ formam chartaccatn , reeulam 
calccariam. calccum conformare, muflricular 
cakcamiaa aJapuic, Vo'um tdiöfrm ferm rß 



§939 ® c 

Toc*b. «ScfiUÄfTB' « ^ cntariii ufur. 

fMlur . noUffc ex pnefegmmibu» rupta./it* lace- 
ra calccamenta refarcire. CampoJ. (f infd)IIfrcrn 
mtUvber. Aviiur f» detrimcntum facere , ■>(: 
$BtcDCTl)frfinfdjl!|l<rn / damna refarcut. Cr 
bat qflUJ ajrfa,fld)U|}«(/ad incius redaclu» eft, 
ad permciem dclaplut. 

@Ct>Ulb/»<t/F • ©Ct)Utt>Ctt/ dcbitum, no- 
mcn , *» alieaum , tt. crcditucti , HS m*uthor. cul 
pa,Jelidum,*i rci cauO, 9Ulf icdwlbcn/ no- 
mina unpeditn, aneiqta. ©ctunje. qule *r cbnl 
fcn/ bona, tdonca nomina. Mn.uivigf/ bPfC 
Igdhulbf B / mala nomin a , atgentun» higmmm, 
pccunia defpcrata. ©ctfaBbigt / »an |bart 
(*d>ulb<B ' nomina liq»ida . expedita. Utl< 
tSBBmtJ wrtobrnc vgßiilbtn ' • va 

«illatuia. Grefte <2<hu!rxil / *» »liemim 
etandc. ©eritia.c / l\un< ct)^l^cn / raudufcu- 
fam. 334tcrli*(/imitt(rhdif 6<b«Uw p»««- 
aa.materoa dcbita. aufltchcnbc (2d)Ulbfnvde 
bitaaftita. 6fflljd)K€*llll>«/ debitapaHV 
ra. Ccblllb nujtll hiib<H f collocare pecuniant 
€T Ijl «a Olrtncr (Sdjtllb > '« nominibu» mihi eft. 
(Bdju'.b madlttW ** alicnom conflare, facete, 
cogetc. ÜRit £<feu!ttllbci)afrt( fconv in nuroe- 
ro alicujwa efle, sere alicnft premi. ©dwlbcn 
nt.lhnrit / »ra credita appellat e. ©«bulbf n bc 
liMci expedire, exfoNere nomina. (?d>ul 
NB onbrnwn/exigere, cogerc , repofcere no- 
m.na. edjulttt n mir «JAulten btpblcn / »er- 
ui um facnt S3or fd)limmc edjulbfn nimmt 
man »Ol J&afcrihrcb/ debitorem nadut impro- 
bumaufcrnab eo, qTuqvidpoteTit.fu^ö.ac- 
cipiea palcaoi , fi aon »ulttolfere ncqvatn. S8(t< 
beifrnnü, madjt £d}ulb/ promifl'um cadit in de- 
bitum. 5">to edjulben (an man übel fprtfom 
tnm I pi.-.Uäuni faciunc raram , qvo« dcbita 
ftringunt. £d)lllb in ähi ß/pnficalienr prenoxa 

ßt ufurpour. | (Einrm onbtrn Wt€cbuib o,tbtn' 

culpam in alium tranifcrre . derirare . t o r, ; ■ jck 
(3idj fclbfi fdjulb «bf n / in ft trammorere pecca- 
tum. 6<in €ltnb ixm ölücf fdjnlb ?cbtn / ad- 
yttte affignarc fortunai. & i|l frtlK vr djnlt 1 ' 
fiiö fWt perit , fua fraus illum Tcxat. bi|i 
nidjt fcbnlb bran / non tuä dcliAo boc con- 
tingir. 

Bint#rd)utb<n/dfbitaqv*Aoria. 55cflr4bnni«/Jw 

jfiuSftbulbt«' funeralia. 9irrfd)UlbtH ctreviCa- 
,u. ^ liitfd)ulb<n/dciiiU chuunalM. S&ri(f|<bulb/ 



T940 



cauciochiro!*rapharia. QJtinjC'ffinlb/ debitum 
cx fid*jiirtionc . obligatio fiocjofloria. rb- 
fdjlllb / nomen 

rtebitum maceüaTium '^ri 'cllO>H!0 / <»lp« te- 
meraria. grtid)t' fm Äi'rn!d)illb . frumenta- 
riunidtbitum. tsfoMKlfo 1 compenfatiodr- 
biti , antii»rjphum. t%l(frf)ulb / pecumaj de- 
bitio. {^[cidbfdjulb / par dedaum. £u (Itdrcfl 
tn fllf idicr @<bti'b / in eodero luto hatfitat. ©e» 
nrj)t. 1 fd)ult>riw expenfi« judic alc«, vulgifrirtu- 
U. J^.'U^bulDvn / nomina privaia. rei familia- 
ri». jpfrrcllfAlllbfn/herilta. Ao<bidcf<b«lb<n' 
impenf» nuixial«. Jf)pljf(ftlilO / dcbita fore- 
ftjtia , lign.iria. 3tnc,fnbfu}iilbcn dcl»«a jurea- 
tun». ÄammfrjdmICfn / dcbna camcralia. 
Äinbttiuff'hulPcn / luftraha. J{ir<t<n1d)iilb<n/ 
teclffiaftica. Älitt<rfd)iilbfn diciwtor nomina, 
)ura * afhon« ». j(lr|krfd)Ulb«n / «ornobiomm 
nomin.i. jttjmfdjulbcn/vefturia. Äiirrcut» 
fd)Ulbcn ' crcdicorum jxrfonalitcT privilegiato« 
rtim credita. Uanbfd)lllb<n / dcbita ptovincia- 
lia. ?<hnfc&Hlb<n / tcadtUa. gRitftbulbnt/ 
communia, tl<h fltMMajfaMMtOI/ focicta- 
tiioomina. ÜRorbfdjlllb / aiTaflinium. Serben' 
fcbtllrXR I debtta tbcia , in modicam. $|Vrb< 
fdjillb icx emtione «q»i ortum. SKcidiSlcbtll' 
ben / expeditio Komma. i\f lit'dnilb f «ftio!< 
ttntt\\t tcliqvatio , reliqva. ©flUffdmlNrU 
st alicnum in popina contiaAum. vr c'Kin- 
fchülb / debit um apparens , fimulatum. (tmei • 
biTfchulb ' manaprctium pro conficicndii vefti- 
bu$. (?flbfd)illb / dcbitum ptincipalc, expro- 
miflio. »'culpa mca. C»nir*> . tß fremt« 6<bidö/ 
aliena culpa. **pi<lfd)lllb«n/ p«cunia alcatoria. 
gMbtlfbilttXn / nomina civitatis. <5tr<irfd>ul< 

Nn/ muia». ^tnbenten. fnt Uitn?erSt4t|cbiil« 
ten / dcbita (hidionim cattta conuafta. Qktu 
btnfcbnlb/ culpa * panapeccati. Jirdlfthuli" 
eibaria »dcbita ptoalimenti». Unfcbl'lb' mno- 
cencia . fanAius. 3jBrmimbfd)aff fiveumhw 
Nger Äinbcr ^djulb / debira wtelaria. 2üriB' 
fcbillb / vinana. 9Brrt^fd)illb / labernana, (jm- 
bolum. 3iB<. froe ©tcucrfcblllö / «">«" » tai * 
eatia . cenfus , Wex afti onc«. 
Sdjillbfn/ fimflrx in ufu non fi , fti Comfef. 3lB< 
fcbulbrn/ argacic, accuTaic, rcum faecre, cwl- 
pam in aliq*cm confinrre. J&cf<t>Blbf« ' ritm tJL 
qxodltmrn \,r<p'cnHw .initur bffcbtllblrtfn rdfqv 

mfr. ftex. BfTftbnlbf n / * 2Si<fxr»{rfd)iilbtnr 
commetrre, ycomraxicn , pcuütc, compen- 



I94 1 



et 



iare , rcmuncraii. (Er Wirb ii rad)ltd) tcr 
fchlllbCB / fceneratd rctribuct , officium cumu- 
ijtc rcddcc. 3$ fand tun bidj ntd)t »icbcr rcr 
fd;illbCR / meriu tua non arTcqvor , fimili nunc 
ic ic rcmuncraii non poflum. (Eatfd)Ulbcn/ 
fOH. &rarum rß, pro (£Htfchulbicjen/ cxcufarc 
purgarc. 

trd)illi'tU - T t>«t/debitor .obarratui, it. fons , ei 
rcus. £d)Utönrrinn/&tC/ debicrix, obaerata, 
rea. £dbfttrf)llltlicr / fidejuflbr , qvi fr frinci- 

faitmMitortmconßituit. (Einen ©chiiltner aut 

flagcn / debitorcm cxcurerc. Qjdfcr lr djulbncr/ 
rcrgivcrfani , Icnrus dcbiror, criconummartui 
<ÄdK»ftJ)Ul&llcr / aeqvc obligatio f^cf) bin fein 
(£d)Ulbncr/ in ejus nummis rerfor. \f cf)lilDlli'r 
M ©ffcftt^/ legt obnoxiut. £c imlidnr duilf 
ncr/ laritans debitor , dtiki fiüdHhnT <£d)ulbner/ 
qvi forii eft , aut latitat. 3rrfd}VicbCHCr ©Chulb 
MX / chirographarius debttor. 
£<t)Ult>K) Itdj.iä *di*rh. debcas , dcbitui , obliga- 
tut , obnoxiut , obftriclus, it. fons, b~> rcus. 
(rcbillMil f<t>n/ in KrcalicnociTe. OT.nu|i imi 
fchuibifj/ mihi in nomimbus eft pccunia.mihi 
debetur. (Er ift feinen £cQcr fd|}ull>ta / ultum 
summum debet nemini. £u bi>\ an bicfcm Ulis 
flWfdjultui} / tu cshoriunmalorumcaufa.fons 
* origo , ä tc haec comrafta Arne, (gclbllfcftul 
bl^CC/ reut , fcj dcbiror principalis. Ullfdjlll 
feig / innoecns. (gr ifi nid)* unfcftulDia / flagitii 
ibciui , affinu, fcelcrcadftriftuscft. f\cf> bin C3 
fd)ul&ii; »tltlibn / hoc mihi incumbit, ofhciiraei 
eft. ©djulblge (Ehrerbietung / debita reveren. 
tia. 

<£d)illMt]fcit / tneV debitum , officium , munu«, flu 
dium. <i* ifl btinr crthiilfufiir / tuum eft hoc 
munu*. ©eine ©chulbicjfcit beobachten/ par- 
tes fuas tucri. ©eine ©chnlbicjreit fdjlimni in 
fl(f)t nehmen / ab officio temere rcccdcrc. Vßonb 
flnMi(hecd}i!lfKjfcir / clicntal l'mtvfchulfii; 
reit / ratio ofEcu. Ghriftliche © ehiilbnjfctf / de- 
kitum Chriftiani. grcunbe$fchulbij}Fnt / ami- 
citiar caufa, inunut , {^obligatio. 

Cdjlllbijcn/ rjefchulDiger/ in fimplici ttrum rß , & 
fn} non tnvtmtur. Comp?/. %\\d)\\\lu\< II / e* 9Je< 
fchul&tgrn / accutarc, ineufarc, infimulare ,ar- 
gucre , culpitarc. gdlfdjlich «mfcbuINqcii / cri 
minari. (Einer SDcidhanbluna bcffhulbigen/ in- 
fimulare noxiat. (Einen fdjarf befdjulbigen/afpe- 
ir , actrbc, libcriüs objurgarc, compcllare, in 

«imtn »ourc <£r iß piel gärfriuer Singe bt 



J942 



fdmUV.a tVOrbcn / mulra faedaqve in cum iacu- 
iarafttnt. €ntfd)a!bmen/ cxcufarc, porgaxe 
v3 ul) rrcaen einiger Ymt entfehiilDigen / depur. 
earc crimina. g*d)mlt feiner ed)n>jd>btif aU 
fd)u(bigen / r ale tudmis exeufatione uii. <f j ifl 
Rid)t leicht |u entfdjulbiijcB/ oon faule eft cx- 
purgatn. 

cdüil'fmiii.! ; t>t</4 echnlbun.v «'•'«^ >" /W»- 

t :i' r«r4 funt , cemöofitd tri« frtavtntiOTM. fcb 
fctjOlbi^' * ^efdjulbi^URg /aceufano , culpatio, 
intimulatio , categoria. Cntfchulbiumt.J/ exca- 
tatio , purgatio. CFntfdjuli^uuing Mirmentw 
caufifican 0)f it (Snffchul^uina/cxcufate. £ftn 
Jl\l< (£ntrd»tlc>i<)Ung / prxcisc, abfölurt. 
v^(t)Uli / &«/ dkitur prr ertfin k 0<tlulD/ gf 
beißen / rwtfi fSd)ulbbn| / pnefeftui pagi , rc- 
ceptor, itorum cxaclor , vid. in ^n\\n. 

fuccin> 

Aorium , Aiccincxium , Tupparuiii. i'riYrntC 
©cbur)/perizomacoriacetun. ^ .i:iher jtl vrdjiir» 
itu/ßvr 0d?ur>röcbcr / fccmmalia. (fdjvri 
an bergeuermaurrn über benu^erbe/ prarcin- 

clio camim. ^.'Ch?fd)lH'5 / lintcum ccrforium. 

<gin netter 6d}ur) / cinäura fluxior. 9abcr< 
fdjuri / lopparam balncarorium. 5k 2öp|Vr< 
fdjlirj/ prateinetium »terforium fabri ficutarii. 

©d}nrilein/ va$/ dimm. cinciu-uius. Xinb(T> 

fd)urjlein/focalc. 

<S(ftÖrjt / Ort/ flur. edjl'trten / femicincliura , prat- 
cinäorium.prarcinctium , ventrale. DKilurtt- 
um (BchnrieU $lntie 6tt)Ürie/ prateindorium 
gla ftö infcAum. löe iije ©chnrie/ purum , can. 
didum. ©robe (hi'irjc / fupparum cx rela tri» 
licc ,<hipca, cannabina. Jflare ifn* üeinnwN 
fch(ir)e / cx bjfTo , findone. ©eblc ich tc (f dir. r • 
IC/ex lintco tole curaro. Ungebleichte oChnrK' 
ex linteo crudo. SBabefcfturjC / caftala. gier, 
fchurir / ex nebula ccxrili ,fivr tela Titrea. Cr r t 
f}enfd)nrje/ ventrale denriculatum , fegmenra* 
rum. h<|ifd)l'ir;c/fiamnuum. g.llficbtc ©<fcül'- 
)(/ (inubuf ordinatum, in plicas .canaliculatum, 

ftriatum. (Einer nnber bie tSchuue greifen/ rem- 

rari ventrale, 
er Ch&r|eR/ acfchfirje f / cingerc, iaeingere , praccin- 
gcre , ( U \m compof. 2lUf|d;Hr jC(l / Uem vakt. €t 
Ddt fid) oufcjefebiiriet/ faccinxJt fefc. (Sin aufar> 
fdjürjfcr (8 olOaf / miles cinAus. «JluMefdjut'i tc^ 
SBeib/ incinfta mulicr. UnauMefchiiriet/cincru 
)>iu;ui. 9lU|fdjUrieB / qvoq. tt jid r«r», cinüu 



1943 ©C T944 



folgere ,u3Ut. ©tcbfibr li>f< fdjiiricn /fluxiore 
cinöura ringt. £id)Ijcd)/ /ivr luian t>tc Äuic 
fcburjcu/ .i'tc ringt, tumcam fupcrfura« colli- 
gcrc. 

3cbiirjun.]/ Uti & Ofi* ©rhuTjen/ciactui, reli- 
gatio (ucrix&a , collc&io «nie*. QCritcS/ five 
\0tnU\i't\\cS & lefis i£(bür|cn/rinctura fluxior. 
5f !(ü)crfdjÜViUUi)/ cocröio , aimdui , religaiio 
ftol* , colligario cycladu. 

Cf(bür}ld)t / & t2d)üril)dft / *dj. &*Jv. ad founam 
fuppari . in mo Jum ventralis , /t* pratcincrorii, 
tf. ptatcinctui, cmiiur.u», lacmiiut, HP.|ctuv; 
bdft/ ^ ne rinftu. 

® Ct)Utlif} / Der / fic appellacur omic xylinum , 
alles troff batinwollicbr. t(l / M/potv /oexiu <■ 

^aJipiB <rx*X , <if (dhn* , Xflirtd. 

©d)ütt/fd)ütt<n/gcfd)üttet/ptoj.ccrc, 

eifundere , funduare. ö« iVild) Im t (ich <JC- 
fcbiilJrt/ lac concretuan, coacrum , denfacunt, 
co.i -.lUtum cit D jg frehrr i'djiirtct ibn / atftu 
fcbrili iacUcnr , febri qvatitur. Cornpof.W>iftvt 
SltlffcbttttfH /propr. eirundere. (Bein j£ct| flU$> 
r. t i tn / reeegere , #.n apertum ponere feercia 
cord» , coundencer loq»i , vn/|« rxptBartrt. 

JDa< Jhnö mit b«n $abf au«fd}u(tc!i ; pnv.ukun 

propter abuium tollere , iniolcnritu rc ali.jv j 
abuti. £r mdinc |ld) autffcbül Ii n »i r gacbi u 
tdcö in cariimnos cftui'u» , uc rnu ddlölvcrct 
ilu üia , emontur prope nfu. tf Uiqcn Aüt fthilf 
feil / dolorem faum impcrtirc alicui, conqvcxi 
foxtunas tuai. SHutfchlltKn / aggercre, coagc- 
r etc. ©c(rcih'<J uu/|'(fcnttHl / frurnentum agge- 
rcre. ^rfd)n(t(ti/ coaggerare. Cincnlfcfluin 
mir (Erbe brfdjatNn / tf mm circa arborem ad- 
asscrarc. 

f<f)Üttcn / infundere , ingerexe. t£tn|"cbüttt;ii7 
tn (oäurM ctrevifi* rß maecrare hordeum. -£>cr 
CiW' £>t»U*iufd)iUf cn / rfu« r/I infundere , inderc, 
infhflare. !&cn23(in nur clmcbuncii »inam 
avidc,tf intcmpcrantiiii haurirc, inundati *inö, 
potiiarc pocula. IBu-a in fern Sßcin ((hätten/ 

vinum aqva rnifeere ,/I w dduere. tfii: |i$ü tten 

abftincre. trid) ctnc5 SBcrfd entfthitten / ab 
alicjvi re fc tetrabere . reptimere , &contincrc 
tc a Dcgotio. Igich &ft Initf entfutfitten /rar- 
bam a fc araoliri. ein« 23crtM(bf< cn( 

fdjoltftl / fufpicionem levarc a fc removere» 
Ö propulfatc. £rrd)Uttrn prcpr.concucerccon- 



Krtl duilur , : . :.i > i m acer vum con)iccrc , cumu- 
laie, ^adaugere. ^orf> & AtattftttOI £ltt« 
an; * J.Müu.r^iUfnt defuodere. enitrerc. 
dejicerc , e vettere. <£uppc ttt Nf öit«?cl fort* 
fötltUU / jut exinanire in patmam. 2)'intft>t«< 
|d3u(tm / difpergere , dirhindcxe. ÖUl d)|d)U(# 
(CO/ colate , perfunderc. T im i: ' >d:u : t :ti afper« 
gere , affundere. 9<adt)fd;uttcn / fuffundere. 
Uber- 4t UbcrbcrföuMtn / in alia ralä cransfua' 
der«, egurgitare.evomer«. SJcrfdjuMen/ pro- 
fundere .ptodigere. ©unft »crfdjüttcn / gratil 
exciderc. 2Jürfd)n((tn / fipate, cibum ofFun- 
dere. &tm 35icb »orfdjftf teil / pabuli copian 
pecori praibere. 3Uc«jl4lÜ(tcn< eftundere. SBie< 
Dcrfu)itrtrn / refuadere. 3utf4Üttcn/ regere, 
operitc , in feget e , obruere , cumulit exaggera- 
re. 3Ktt SOfifl* iU(fd>Üttrn / fimö Aipcraggerarc. 
3ufammrufd;üt(cn / edacemre , accuaxiUtc, 

congercre. 

vSdjÜltcr / MS/coiiditor ,i. r« qvi fnmtnti tctrwi 

eumutdt , tiidtu ölufftiurtfr. €iiifd)ntffr/ infu«- 

dem. piaccrna. SScrfdjÜtfer / prodigut, lar- 
gitor. Q5crfcjju((fnfln/ Mc/multer prodtga, 
rj^profundent. 

*cd)fltflUW/ t>U/& t»<» gö^flfffn/coniettui ,co«- 
eeftui, fu/io « fufura , jaAut, Cdn'irruiM ttiäm 
dicitur conditio, {^conditorium farrariom, *liks 
QkhAttboocn / & $c (rfnfcfdjntttintj / jfr« 2tuf» 
fd)nttun *l::/k1):u niii j / ejcclamentum , du- 
perditio. SScfdXlttung / aggeftus. $tOr$Ut< 
t nnci / additamentum . auÜatium. <fin|'d)lit» 
tmia tnfudo. €n(fd)j'itfun 3/ ablrinentia, f uga* 
conrinentia. rfJ>iittiilia / trantfuflo. 2?ad)< 
fdjtit ttina / fuftuiio. DicititTftiam Hbf rfd.u; r tutny 
accumulacio. ÜJcrfcfjuf rimci / profufio.prodi- 
ealua». 5«ce«aw2Bfiifuy«ftun^. 3«rnnmcn» 
fdjüttltng / congerici , coagntenrario. *gd)ü ttiv 
WC / rtiam r/l datio, ut : Jf>tr rcnfcf?n rfc / certa 
qvantitat frumenti, q *c bubulei« pagarm qvo:- 
annis pneftaiur. 

v? d) ;i * r t)Ct / flur. &$üttC I agger , bumus - on- 
eeftitia , 71»* eti*m (JrDenfdjlKf / yfrw/i ©anDi 
fcljntt/ congeftui aren*. fr. rudera.rediitcioruia 

firolapfionet . Wifr|"d;iift / ftmetum. <&<fli\b 
(feutt / /hw jffhrfd)uft/ exrerr», everrimenta. 
€(cin> & tfairfönft / rudiu. /nie mit (Schutt 

OH jftiflcn / ruderarc , ruderibut locom comple- 
r c , 1 r lapidct cooturot calce admifros pa*imen> 
tis faciendi» fubficrncrc. <3(bu((( Mutrm in , > - 
t -.r rß fljpula longiuuoa in acejtvuia conjefta. 
©fl 89 i% H Kitt 



• 



»945 



et 



©c 



1946 



Hute dieimm: (Sine (gdjütff (?frO& / fafeicului 
ftramenti ,fivt ftramcnutius. @d)»lH/ & vrcl)it: 
Ii ;>»...;, aggcrem (errenum j,:.* vailmn notanl, 
Slld'T ccfclirt r/? rem merata, iW lapidctad 
via» complanandas convefti. 

^d>UttCln / flCfcbÜttClt/ agiure , qva(Tar<, 
1 01; c tu et e ,qvatcrc , tfn.rtay: pci tut bare, com- 
movere, concitart. £r fd)ttt(dt ftd) / excum 
fc, agitatur. (£ inf ^ACf rl fd)Ütfdli / lampada 
qvaflare. © ^ ^icber fffoflCfclt i|W , qvcrqircro 
qvatitur. CtmpoJ. funt : 5U)fd)iUtcIn/ decutere, 
axclltrc. <j)fi.iunun ab|'tl)Ü!tcIll decutcre pru- 
ua- ?lhvjc(d)illtclt £)b(l / poma deeufla , caJuca 
2hl?f(t)!Utclii- excutcre. (£ ine % c&Ht Oll-.' ffin 
Slcnild fcftiütdn / finepracmcJitationc, fukitö, 
atiu ex tempore coruioncin habere. (£rj(hiit< 
fein l coagitare , rcfocillare. (ginen 0!)nm<Sd) 
tl^ilt < 1 fci)ti! [«.'In / reftiruere exaniroatum , & re- 
ficere. ÖU/cfofcbiittdll / peragirarc. 9)Zd)l 
&urd)|'djiutCin/ uau&nmtcie, ejettarc, &cxcu- 
cere farinam. Jp^ullt'fc&üttdu/ id. qwlHusi 
[A< \\ 1 1 An / projicere , cffiindcrc 3trfd)Ut tdll/ 
fuceuflare, lollicicare. Su Utn> *£cruMtlfch|'it' 
tcln </? jaclare , tudicularc , confutare. mihi 
. fll lujülfdt / luccuflui , circumaäut. 

gdw.rclcr/ 0«/ & ^diiurdiTiim Pi</mjs,& 
ramina agirani, jaftans , commovens, Cuccu- 
ticnt , qvaftani. <r chüttclcv ttiam dicuntur: 
JfrAtttiabinbt P i : / meeuflörcs » mcculTato- 
tct. tyujfdjüticlct/ excutien«,exagican$. Um 
fdji'r'rUr/ tuduulans , tudicull peragicans. 

C4)U(tcIun«] Di«/ A0ö6O(bu((dn/agirario, ja- 

<ta q«afl"auo. (Sd)ÜUtluna, bftf fticbertf/ pa- 

roxyfmuf «qvcrqvcrus, horror, rigor fcbrilis. 

SD.:« cdbättelitür fPfcrcc/ fuccuilutcqvorum. 
Sit» u')iiiicl!iii.j / decuticodi aüus. f 3cr|'d)üffi' 
Inno. / coneuflut , qvaßuc. <5d)uttelung von 
SL.Ul( I horror exfrigore» tremor ex algorc. 
£>Hi $im|ci)Ü((Cln/ chjrtrinda, lußu puttilk. 
©d)HttCitdjt/ 4 <?d)nUdllb/ adf. & tdvtrb. mo- 
biln t flcxiliii mobiliratui, it. tremebundu«, 
tremens, trepidant, rrepidui, uepi.iului, if> ■ 
trepidanter, rimide, trcpidc. Hute <5d)lltier/ 
Der/ horror, rremor, frepidatio» tlxki &4)ui 

©d)i*l§el / DI«/ tfl k 0<hött«bt/ Belg, tnim 

i8d)0td/ ES 1 5«xon. vrdKtel/ 4M(Mrj Da nMB 
itikn ftnrüniiu't / lank, cahnutn» </t>6 nomine 
itumi »pprllttur £ d^'l^lcin/ 0(16 / ^u»<n. catillu», 



^ catillum.patella, tf. fcurula. T!..tff trcfcui' 
fei / pauna. Sßrof. /!» ifiidjenfcbii jcl / paia. 
©ro§c/nmb«6fD^fl/inaei». . sirfc <2<bü&rl/ 

gabara , feucra. (Ejlj (gc|»fifc1 / acctabulum, 
oxybaphum. <Sfrvftvt £p«|cf<()ufcl/ vaicfca- 
rium. ©frSXanbtincr ©d;npfl / crepidoim- 
ei«. fr bebr ben Efffel auf / nnb |umtt eine 

cfmiJi'! / pi'cv. de iK 71t mtnui itmuum rvtUnd» 
mä)Ui tneurrunt , ip*oA Ctc. dtrit : graviorcm pla- 
gam accipicbai , ut leriorem repcllacc (Sup 

jn-n |'(h : 1 c I / paropfis in fretie. 

c d)ti !';d;a / g(fd)ü(elt / po^ r/} , ho/j/^, ad forman 
/n>r modumlancii aptarc. Compoj, juttm in com- 
muni lo^vtla fi eiivtnliüs occurtunt , ut : ffifff 
.'iii'chiMj.'lu / rfruicc» pariaariat concinnarc , 
laurat ae multi» ferculit oneraras cernat dare. 
»i ■|il 1 chi!;dil indere patinif. ülusffJjUfjdfll/ cx- 
inanirc tanect. Dicimur ttiam 1 (£r fd)Üpclt in 
0 ; a\;iifi 11 / animut eft io paunis. 

»3d)iii3dct / Dtr/& ®4njikrinn/Dt</ tititm p*etk* 

funt , tßenim mas . ^ famina vorax , edax, po> 
lyphagui, ;v polyphaga , patinanus , panna- 
ria. 2ttlf|d)flj;ricr / Ailufl^ündt-r / mandueo, 
carillo 1 comedo. 
€(bü§clld)t 1 4.«f. «iv. (cutellarui , in forma pa- 
rinat , ad modum lancis. niefot }'d)ü||dirt|t/ 
fo t|tt? Itlfdidjt / P> ■'■ natura pauot conreora 
eft. 

@d)Ör?/ fd)Ö0C»1 / gCfd)Ü^€t/ ruer« ,de-. 
fendere, protegere , propugnarc. £)ffnubt»ttl 
f(t)fi$fn^ defcniirarc. ^inen mit 2Bpitcu »diü 
fjr tl cani'r parronum exifrere, pacroeimum all- 
cujui fufcipere. (Scrothftgf dt fd)ÜKcn / jui de- 
fendere, jui tutari, pro *<] vi täte pu^narc. ^Wl^ 
93(ltrdanb|'d)til«tn /laborantipatric fubvenire, 
vindiearc parriam. Cempcf. funt : ÖinfdlÜKCll/ 
avodäliiiduunt : J>«{t JBajfT fd/l^f n / /man< 
IdMll.-rn aqvam aggere coercere , liftercaqTam 
per obtnramenta. 9ltt8|'d)ill}fn/ raruw r/2, «o> 
(4/f,non fufficere tutelat, defererc miferum, ei- 
q»e deefle. S5f fchilljfn/ i<^. r/? qvo.i ftmple x 0dnV 
QClt/ &frt<jvtntiiu. £inrn bcfd)&?cn/ adcfl'c 
alicui 1 uibvenire mifents oppredo, auxilium 
atierre, (artum teftum aliqvem, atqve ab omni 
de trimento integrum eonfervare. CrctIIC Jp.lltb 
bat meine ^Bolfnrt befd)ti^et/ eju« virrute falui 
mea cuftodira eft. *$R\U A Jl<k< nfd?ii^f n / ad- 
jutorem efle fubfidii. 53orfd)8^n/ propr. agse- 
f ibui obifruere , carara Ali muntre, mttipb. tutrm 



1947 



1948 



qvocunqve modd ptohibcrc. Urfadjcn i\v 
fd>n$Cfl / cauias prattendcre , fingere , praccexcrc. 
COf-iH fd)ii!?cf die ^cli^ionror / Numcn praetcn- 
dicur fcclcnbus. 

(gebildet Per/ dcfcnfor, adjutor, auxiliatiui, 
propugaator , libcrator. vr dju i- er um Mc/ ad. 
jutrix , fervatrix , «Miliaria, ^cfdiüfm - 1 cö 
25afcrKinDc? / pacriae protc&or. £r iff mein bt- 
fUT V ; cp:I'!li, ; i'V ' opeimut parronus ac rcftmitor 
lalutismcaeclr. 03i'r|d)UBfr/cauiidicus,advoca- 
tu«,4/iii SÖcrt- & S t!> ci :i j . r ' dcfcnfor, aflor. 

(BcJ)ilSHng / t>lf / * SdjÜljCII I diatur ttiam Sßf 
fd)iil;lini)/ cicfcnlio, admuuculum , opcra.ad- 
' iutonum, propugnatio , vindicatio, conferva- 

tio. 35tfr<^>»ii2itn<j f<in fclbfl/ tuicio Tui. Sftof. 
bi'fdjKlJHtv.) / moderamen inculpauo ttiiclx. 
ffiijl|d)uQling/ praetextus.expurgaiio, velaraen 
tum, obeentus, titului fpcciofus facinoris alt- 
cujus. 

OcbulJ / ÖCt / plur. cor. dcfcnfio , tucamen , tutela, 
auxilium , adminiculum, it. ncrfugium, por- 
inj, arx. ara , a fylum. Vr d)II f< flldjUI/ ii Iii 6d)l|fi 
flnfv v VC(6cn / opem implorarc, adjumcntum re- 
qvirere. ^(^UlJ bfbürftn/opi« indigere. (®)d>Uß 
tcrfprcd)CH / pollicen auxilium. 3' 1 £cbUr£ 
ItcblilCtt? in niarn fidem reeipere. (Sd)llB CrUn> 
gcit / fublcvari adjumento. (fr f)<U fr.irfcil 
^d)Ufj / magnis fubfidiij fultui eft. €id) flllf 
fillfS(rd)tlf} •fflflfcl!/ firmammtum in aliqvo 
ponere, conrtdere prxfidiö. JorbiMt f)".t pd) 

feine* @d)iifjctf jugftrt^ren/fttilt'ti* peccarum 

; exeufationem non habet. ^cbchnih'lffcfUTbcn 

ie$t afleiwgcv£(buf$ genug /voluptas acqvc ßagi- 

cia plunmorum patrocinüt defendtmrur. Jj,d> 

trage Den Z>eaen ju meinet Sctbrt vrcbnf* / ad"™- 

tcl.im corporis arma gero. 
tlinf£|'d)llß / dcfcnfio ratione officii incuinbens. 
SbtmDfebnfJ / feedus defenftvom. (ibrifiCitfebuß; 
xcfugiumChrifriaoorum. ^brenicbufj deren- ] 
iio honoris, dignitaris propugnatio. k r. u! 
fd)Utj / cuftodia angelica <£rbl'ü>l 5 • jm pro- 
ccäionis i vulsb A ivocati*. geftunasfdjurj / ca- 
frcllorum rnunmones. ^riebeilsfd)IlB . mftru- 
nicntum pacis. £vlte£fd;Ur| [•/ praBfidium in ar- 
ca.emrum pacrocinium. OM * llb. nt> /nrJXcIi' 
fjiriie febllfj / dcfcnfio fidei , pax reltgiofa. @nn ; 
benfd)»»5 / porcus grati*. ©ÖttCtfft&llfi/ pro- 
tcA.o Divina. JpailbfdjllQ / tutela praetcn*. 
Jf)ailbfcbörj Ictficn / manu ipfa protegere. £tZ> 
rtnföuf]/ proteftio Principum , vitlgi adxoca- 



tia armaU , jW ftidm £an&fd[)U$ duttur. Sri 
SailDfdjlujrturm eß terntorium dr jurndiäio.fu/- 
gb Martha , alias £ttot>n>ct;r. Gimmel jfdjiir;/ 
auxilium coclefte. «Ktre^enfebuft/ jus pairona- 
tui. & r iegesfcbufj / ratio belli , prxfidium mili* 
tare, jus in armii. Ja|terfd)UfJ/ Tcclcrum patro- 
cinium. {ebentfdjuB, / redemtio vitat. > 
f(bUr}/ fatellitium, iL tuitio fui. £tcbC6fd>Utj/ 
amorii patroeimum l'umpenfcbUrj/ partum, 
leveprÄfiJium. 3)?.ld){fcbuß j furnina potcllas, 
fupremum dominium. i!J?,ije|r(^|cbuij / Majc- 
Aatis vindicatio. 03?.irF; fivt CO;rf;efd)Uß / pn- 
vilcsium fori, fivt mercatus : alias aK,uffd)iiB 
ovoj tfi comitis iimitanci prxfidiatus. SÖifi:' 
rd)infd;ii!j / auxilium humauum. DJo. (in 
moderamen lnculpai» tutclae. Obei"fd)U§ iu- 
prema poteftas. DieQ^tt ftve (Stfc^l^U^ ' cu- 
ftodia Legum, juftitiicclxpcus,bcncfitia /uns. 
^(bcinfcOurj/^ umbra faJutis. Oq^rirtubuli' 
apologia *r cclcnfd)llrj / animarum portus , ig 
Talus. (rfßblftbUri/ praefidia urbis. cw. 
fdjllrj/ afylum virtutis. 2ßiifbffr< ßvr %\<j)t> 
t'djuljy excuburum.cuftodia. »iiOiJbfchuö / d<- 
feufio ex jure advocati«. aßr.per,'d)U^.' Cata- 
racta , aggcr , in fluvio excipicus dr frangens 
yim flucluum. Si>eibvrfd)u(J/ vis fracla , po- 
tentia enervata. 2üi(i»eu unb 3ß,U|rR|'d)iir;/ 
perfugium viduarum & orplunorum. ÜjtürT» 
febuß / patroeimum advocaiotum. v&UllbCl*' 
fcOlllj/ auxilium miraculofum« 

etf)«)?5J.^/ <cdHii?bü!"f/ <rd)iuiiebt/ &ndv. 

dclcndcns, adjuvans, icrvans, proregfns, au- 
xi!i.irius,auxiliaris. vScTj(iot*r.f l feyn. prxlidio 
1 flc. Uil[d)l^baff/fuppctias denegans , exclu- 
dens perfugio , inopsauxiln ferendi. jj>fr Ort 
V\ Ulifcbll^ar / bk locu: n um aus non ci>. 

©i1)tvait/fd)iya(t)cr/fct)lt'acf)c(lcr/ 

ad\. langvidüs, infirmus,dcbilis , imbccillis, in- 
validus , cnervus , fragitis , it. xgrotus , ciratus, 
fcmivivus. ^djiViUl) Ou^iid)t»iiR / memoria 
hebes, ftve labil is. vStbnjad) (&emht/ animui 
impotens , infirmus. (^djlDjeber Jeib / corpus 
inhrmum , dcbilitarum , ertoerum. *^ djll'.iduT 
9)i»igen / ventric'ulds langvidus. ©(beliebe 

Statur / vaietudo dcbiln. <£r ift fd)n>afi ton 

Qltter / feneäure langvcfcit . confeftus eff. 
6cbn?ad) OCII Arbeit / labore fraftus , defatiga- 
tus. SBir finb ibtll jUfcbtvad) / non fumus ei pa- 
rcs t tutelac noitrtc hautTufiicimus. sf djtpiid)ir 



1949 



Sc 



U> :lt« / oulius arreriarum langvidus , u: 'u ;, 
^ il- ir .■ d) ;r ,f Ich; / ftudium fubdcbile. (? dmvi 
d)c Sr«u< :/ fid« fublcfta. ©tW f omint fcbro ad) 
IkTiUIS / 6 plumbcum pugionera ! 
<?C&rtMd)beit / Die / dcbihtas , infirmiras , irobecü- 
litai, langviditat, fragilitas. Dicitur rtiam Die 
Sd)n>^d)C/»iifrafta,d<fcaiovirium. <Sd)tl>ad) 
bfit r ttam dt .vgri turttsc corporis in \}t et dicitur, 
ut; ütibc^|"d)IDJd)l)Cif /morbus, Hgroucto , in- 
valetudo, infäuitas. $jtotltd)C tgdjnMArfit 
morbus lechalis. It.txpcmlur fimplicicas, incon- 
(ideranua. (£i jft eine £djroadjbf«t / le»idenfe, 
plebejum , populäre eft. (Siuf €d)W Jtfibf it bf 
«U'-)tn ■' facere inepte, temere , puerilibus con- 
Hns uci , futilia (cft.ui , ad res inanci ferri. 
JßififchiMdje / alih iiijt VctDotiung Det&cn« 

me/lidcratio. 
«3rf)'l^d)rn/dchilitare, infirmare , enerrare , con 
qvaflare. <£inc 3»n<lfr<»W f^rttudKIt / titiare, 
violare virginem. TOif @cltMUfcj)»fl , cf)fn/pu- 
cllse vim aiferre , decus mulicbre cxpugnare. 
€ic ut (KfdjroÄrhrf ivorben / devügmata eft. 
Grinc5ßlturfd)r0ild)C«/ vim natura fuxinfer- 
re, vires fuaidebiliure. ©Ic SJrmtf ifl ff for Oe 
ffbirÄrfXt / roburexercitus oeeubuie, copiaeim- 

minut« funt »aide. ©cfd)rcfl*d)re iKcijiinmtcr/ 

femiplenx lcgioncs , S-T extcnuaiiflimae. 
©ttwäcbcr > Der/ * <2d)i^djfrinn/ Dte/mas .S5 1 
feemma fraogens , dcbilirans , infirmaas , ener' 
«ans. 3uiliM'rilHfnfdjtW»ld)fr/ ftuprator. (Eb- 
rtn £u ;fllffd)iri{<far/ tiolator honoris, Sfvir- 

tutis. ©uten 3lamcnö|'d)n3a(6<r/ conviciator, 
calumn'ator .obtreftator, malcdicus. 
»BdjifcScbjincj / Die/ &t>c* v? d)ii><$dx u / debilicatio, 
infiranatio.imbecillins.exrenuacio.^tunftfroiicn 
fri;n>tid)Hti<l / eorruprcla rirginum. VJ*brcr.!dnvi 
d}iin<l / convicium , conturuc'.ia. ©cfuufcbfltd 
fd}mAd)tll!^ / TaniUtii 4c valectidinis penurbario. 
?ird)f>Td)t?<ld)siu.}/ vioJatio juris. fcCyWdtfyinij 
Pf S JfriC4C v;if;< / diminu tio exercitus. 

langviiius, fubdcbilis, iovalidus, encrvis,elum- 
bis . e traun, fubnervjtus, fublcßus, £J j in firme, 
imbecille, langvidc. <gr ifl ctroas Kbtv.Ublid) 
leviter laboiax, laugvidulus eil, invalctuduic 
rentarur. 

CdbiPiicbÜdjfcif / Die /langvor, valeturfo infüma. 
©emnrSfcftroJGVidffeif/animi debilicai. icibtd 
fd)I^5fr}lid)ffif/ corporis infirrnitas, imbccilhcas 
■miu». 2}(riIauD^rdjicJid;lidjr<i( / fimjdicicas. 



I950 



<ssct)U>at>/ (S*tvQbem/ s <Sd)ti>a: 

Der / ptor. f*r. vapor , cxhalatio. Forte tß 
4 Saxon. 0d?OWt/ ». r. 0c^B»Ci0/ fuutJivof 
ttn I tjvod idtm rß tc &d)wäben 1 a JJrtrKJi 

wml. ^dj»«>l)/*6d;n>.lbfBr/urjn^?fccrjiftn. 

ga . «tlnt 3eil« oDct cw abgehauenen 

«fettr». Sic Ifiiff mrttcbff ans" i»cm ^tbroabcB 
M 2Baj«</ acr onmr ex tclpiwtiooe aqr»- 

nnn. 

ScbtWCYmtB/^efcbWilöfrBff/ evaporare, vapo. 
rare, exhalare, exfpirare. Diatur rtiam *Hu{j 

ftyiMftmra. Orr (5cb«abf m fcbroaöc met dpi 
Denen rrir^rmten ^nDcrn au6 1 vaporcs a Sole 
ex agns tepef j&is excitanrar. 
6d;n).^emuni]/ei«/dtDjß(3dj»4CfmfB / Item-. 
Sin^fttmjbfmnng / * < }^uE|'d)n?a^cmcn / exhaia- 

tio , cxrpiracio, vaporario , adfpiratio. J$\t 

@d)wa&tmuna wi gibt »crurfaebet nnt 
feuchte un» torfe Suft/humuluinarcaliginofuiB 
cß caeium propter exhatarioncs rerras. 
cdjlf-^flllid;f/.«^. y^ix. humorem craffümex. 
halans , fumaas , vaporcs exciuns. (Sdjtt.lfe« 
inidjtc £nft /acr humidus f^caliginofus. 

©ctwoDfren / ßefettvabert / ftrepere, wttß 

iroÄO.^BÜJOctn/w/i^djrpjbcr/turma. Sri 
d)iVil£crn r/t diffundere , pro tu ödere , j,- 
fpergere » u( huyiorn & vtportt per tertm txttit- 
dtmtur. NuUt qvo-i per mtttfh. poure, ligurirc, 
pergraecari, popmari. ©a< ©|a< fd)tDabert/ 
fix* idjir^f rt < vinum in vitro dillipaiur , tfdis- 
jiciltu. Compof.UbafänfocrUthtßumtruhw tß 
redundare ( rcftagnarc: in vafii Muttm dirHucrr, 
tfdifpergi. Htnc (fenj.^trumj / redundantu. 
dit'pcrrui,c^mf/.^')c».heiluariO. ScfyBaDCTlCbC 
Muttm reduadans , r^afotus. 

©et mbtt 1 örÖcfcbwaDfr / e«t/ k 0*a j< 

Dm/ />/] ordo, £5* feries eqvorum in ea* 
ftrisredeuatium:i/.cohors ( manipulus , turmi, 
ageraa. edjtüabfT ?if UttT / in ß*cit tß caierra 
triginta duorura eqvitiun. Hmc (jtüt bahret 
futtm rfjvadit, &rfivd.4mt, fvod not , üaUcmm 
fimuc , wo» nntrnti mßri @d)n>abtT / 4 ©f fchtM» 

ber "i-nn /örimr« dnc CJdjaMDroii. ©re j ©<» 

fdjrraber/ lcgio,alacqvitum. 

(ttVUDC/ interj. nibil aliud tß, ifvam hoc &&tCM 
DC Qvfntadmädum enim ayi mrnforibtu ftrigatus 
agcr dtcUur, qvi .t frpttntriont in longüudintm *i 
AUuitm itenxtii ; lta,atld* tfi tun gar um 

jaben- 



jubenlur adfimüramyrogrtdi , dirtguntur ei per ac 
clamationem ©djlPUDe i ». r . finiftrorfum , a k- 
prentrione nirmr. ad mcridiem. 

ßcforoarm/©et/i>/Mr.c«r. « eu&vrtcr/ 

qvjcris mulcitudo , y exinJt orttu tumulrus, in 
Qecie vero CitlCIB ^jcnfd)ttMnn/x. r« cxamcn apum 
notat-, habet etiam in plur. vr cl)tl\kilic fed rari m- 
venitur. JtnCi]6fd)IU.U - lU/ magna militum nu- 
bcs.furor hofticus. C*d)tt)arni etixm tß, deli- 
rium i phrenefis , mentis alienacio. //. temulen 
tia , ccapula. £ t r ® d) um nn ßcigt i&m in tfopf/ 
▼acillat ex vino, obmipefit antmus ejus potu. 
V£r b-*.J Cindl tSc&roanil/ non ünx mentis oft, 
delirac , aniliter dcüpit. Un^i'Sicfcrfc^lcarm/ 
infettorum nimbui. 
tSÄftifHUB / gcfefolDuTUiet/ vagari, tumuicuari, 
d i jlol ucc f i vece f graf&ri , turbulcmare , baccha- 
i i , mfanire. (Er fujlDutMlbcn Miin;vn Jag /to- 
tos dies cumultuatur .altcrcatur , clamitat , gan- 
nir, ob'.oqvitur , jurgacur. £>ic Lienen baben 
flC("d)lVikincf / apiculascxamcnemifcrunc. 
fd)lt)<kmc|t baltc / mihi infanircvidcris.finc 
menre , (Inc fenfu tc cfle credo. Compol. funt : 
Slbfcbwirmcn / exhalarc crapulam. igi<j) flb« 
febrourmen / * jcvfd;nj5rincn / defangan grafla. 

sionibus,circumcurfando,ypotationibus ener- 
▼ari. Sin * JP)crailfd)n)^vme8/ impetumfacere, 
jncurfum, ineurfionem 6c crufuionem , fen im- 
prcüioncm dare .conorato impetu fc inferre, ci- 
taroagmine invehi. 9tii£febtinuen/ acqviefcere, 
defincre ä tumuliu. 3>n Siaufd) illi?fd)tiw 
men/ exhalarc vinum mocione. SBcnnn?ir|tU 



1952 



<inmal aitfgei'tfMnnct haben / q*ando abftme- 

bis candem ab hclluacionibus ? (£rfci)n>4rim - n 
luxu 1 inremperantia , yel ^rafTanonibus malum 

fibi parare. <gr hat einen mitjefunben geib er* 

fcfjnjiinnct/ lippitudinem , dcftillationes. debi- 
licatcm corporis , aliasqvc tenrationcs fibi ac- 
cerftvit luxuria, §ortfu)n>armen / pcrgraecari, 
©erperarc , perftrepere. £in unb per* henMU> 

hin unb roteber« & umberfcfyroa'rmen / huc illuc 

rranscurrcre * furfum deorfum curfitarc , vagari. 
£D?ir *3?ebenfd)n)Ärnien /comporare, congne- 
cari, conaeflan, comporare, combibere. Dfotf) 
ffj)tt?ih'inen / perfeqYi clamoribus, praeeipitem 
lerri amentia. Ubevfcbttuirmen / omnes exfu- 
perare Tociferationibus. 3utlicf fdjUMrmen / 
recurrere graßändo. 
^(f)tt)<lrmcr / tet / tumul tuans, graffator , fanari- 
cui, ▼ocifcMcor. ^aoyfdjrcaruicr / taebator 



noclurnns , noelicorvu» , lucifuga. 0>,i|mi 
fO)n><Jrm«i7 ürm , ambulator. e^irthüitTinn/ 
W/ambularrix , ftxmina circumeurfans , va«a- 
bunda^, ciuulatrix. ecbmirilier/ S5* dimmut. 
(BQ}irarmerIetn/ <ßrH»/«rr/i4«pyroboli charra- 
cci, ignes mittles, radiinitrati. Poni^r^när« 
mer rß haercticus, feftarius, fchirmaticui. no- 
vator. lt. rurbas&clamorcsmoTcns. 

eMmmt Mr/ & t>ae edwannen/ tumul. 

luacio , graflacio , feduio , turbamentum. Dio- 

tgjti*» €d;roikmcrco/ 011/ inr Jnu , & ?as 
«>e|(I)iuariue / ftrcp.tus. föeftbfü^nnetfrSSoa. 
Jipfen / ebnoiorum bacchatio. 6d)rprtnnei 
r:in-!Un^r,1Hrf)at/ error mentis cxÄftumorb. 
live delirium. #cfchtt>4rinc&cr Jfcute/curba.mul- 
(itudo hominum. 

ecb^rmerifd) / & ec&n>a*rm&aff / it. e*n>Är« 

miO>(/ adi. Adverb, tumultuofus, & tumul- 
tuosc, fcdiriofus, feditiose, turbulentus, ^ 
turbulente , turbatc , ac turbulenter , fanaticus, 
de Urus . infanus , ^ , n fane. eu)rp^niid)fe 
yienen / ap.um exassina , apicul« »ag* , bom- 
bilantes. e(!)lV(1nni(l)fc di<it(X I excurforcs, 
turmae cqvitum crcifluiaj. 

©d)lramm / o<r/ P /«r.(5d)ft)ömme/ 

Ipongia , tuber, fungus, &qvidem fungui t proer, 
rßein ^tlURlfebtOiimm/ fpon«ia rara auUmtxn 

3?aDc|d)njiinnu. Alütt $auinTd)roannn rß pan- 
nusarboium. ^(bmamm/ ber |ue§en blcne(/ 
fungus eduhs. (rd)n.utmin am ^eibe- bubo, ca. 
rofpongiofa./fMflftulora. (g(bh)ailim im ©ini 
tenw/ jj^Sintcnfcbmnrnm/ penicillum atra- 

mentanum. gfllilcr l£c&n><unm / fungus pu- 

cris. €id^nfcbn«mm / lepufculus. fffumu 

feblüanim / agaricum. ^ififd>rDamm / tragus, 
fpongia dunor. ^lieqenfdjronmm/ fungus mu- 
fearms. ©iftigcr (Sebwnmni / funeus renena- 
tus , cxitialii. ^>eibenfd)n)amm / fungus cam- 
peftris. JfoebfcbnJiiinme/ fungi innoxii, ut : 
bolrti, »muilU, fitngm fuillm , alias: tHord)«/ 
Üfungtu rubtns, alias Jüieücn. COJeerfiiranim/ 
fpongia marina. 51ßicfcnfebroanim / fungus 
pratenfis. 3unt>erfd)ir;viinin / fungus igniatiui. 
©(WmrnUin / tae/dimm. fpongiola. 

^u)n)mnmcn/ tumere, fermenrare. Q(x jfppf 
i|ii()m jtem!i(b ppneti5pcn qcfdjrcammef/ cola- 
phis tuber eft totum caput. £rt*$Ü?cer fäftHmt 
mtt fieb / mare inflatur , & lumcfeic Compot 
5iuf|ü)w^nnien / iniumefc«c, extumefeerc. 

0<Msü 



f 953 



<2c 



fun- 



(rdwiiinmio. * ^dwaramn', «14 tpongioi 

gofus , fi.lulol'.is. Dic.tur > tUkm t~ebn\H 

vf dwimnurbr / * <rd>n> mmlwff. £ 

l'HCOf ÄUTd)' caro citnuda. 41 turgida ,fil>uiofa 
Urne SßuMmiMrttett . DU/ fungolitat, eittubc 



r.uio. 



€>d)fvati7 i*r / pfer. ^c^tranen/ oior. 

cy gnus. (*djiccnf II r ««m i> »w/ai pocne*, ^W4/S 
car.tAiita r^m.hnr p#of. T>tf ^rtn? Unfrei" bctl 
(^CblVanen/ anfer interolorci PiC^B B^f tt Ijl 
tVCi^iT altf rill vrd)lV.1H/ virgo arucit olorcs od- 
dorc. gebem »MI <Bd)iVani'tl pcnnrolonna:. 
Cd;t9Atl r/um aftrüm r/1 . binc ptt* laßea cygm 
fydera. 

<5d)H>.Wf(M cygncui, oforinui. DkÜitrriUtM 
£d)»rtnhdft/ forma cygni <£in £djivar.id} 
tcr / p'o CfMuFopf/ cygiiö prognatiu. tgebtürt' 
Hiebt/ & <rd)!tUlll)<lft |ttlijen I fub mortem du!ce 
canerc. Mine cjanra c*ntio , öehttVncrirjcfancj. 

€(fcri?aitfH/ gffdjnj inf / omirun , piarl.tg.rr, nun- 
nurmvamttiam rjffr»rwr(3(Jjn)anttlJ / 4/tj, vm/ 4 
OdjW.'U/ f«i4 cy^wi mortem juäm prtjeirr, 4/y, 
Wfi dtctntare tarn duldbar ms dicuntur. Lfi 
«'•>fi ©(ftrtJanciJ / qv*cunqvc prxvidere conjt- 
Aura, mente , cogirarionc profp«cere. i£i 
fd>r:ui'{ iiitriMfiruriMiidjls befeJ/nihilmaliani. 
nun prafenm inpofterum. Pfleget Mf bfr» 
flliiüi n lufömancu / fole» tu h*c fagaciu» «He- 
ran. (£< bat nur (rrarf ö <Kfd>nMnet / jam pr«- 
fagic bat animus. igt fieha, lllit 0R }Hfd)!t>ancii/ 
&.1K nid)tö DrailS miirPc /'caepi hanolan , hirc 
frufttä eflic. Comp»/. Vorbei'' & JU»orid>IVilRflt/ 
tdrmftHdyvodftatfitx. ^iebcrfdwanen/r/i nova 
omnia habere , rcxcnribui auipieiis uu. 

ßcbnunnnay * (gebuMiüwng/ 9to u. va» <?d>n>.i< 

IlCIl / praediäio, omtn , prasfeufio, priefagitto. 

f ratfagium , praefeirwn. <?d)RMIlC>nilf) eine* 
unftltjen U nt] tltcf il fururorum malorum pras- 
meditatio. 'cd>!v.u^iiH.n-uuf .uicti 2hi$tjang,$/ 

auipicium profpericvcntu». 
<cd)it*.;na' . Der/ ominator, provifor, providus 
fuxurorum . conjeftura profpiciem. €d)Hja 
Ufrinn /felC/famina prxtägicns , prae videas , Sff 
providen*, pr*fenueni. 

£d)n?.uud>t * ©ebro.inenb/ *dj.&Mdv. oraino- 
Aiiipratfagut. prasfcius , prxfcntifccoi, praeviö 
ommc, profptcicater, providenter. iffhilM 
mducr c u-.i / vi&otut prxv id. ©$n>4iud)t(i' 
2 4 i) / mort prxcoguiu. 



iKIt Dcffl CrcMvani rPÜDtlu caudam rnore atqve 
ntu a>!ulamium canum blande movere jÖAi 
<DtfV& ICilfclt mit DtnuSchTOanj/ eqvuicaudara 
agit. ^ünrrfd>»anj/ uiopygmm. vr<bB.'<u 
Oin 'fytina, peniculamenium. JD>^9f^ 
|cM»ijt btti <?cljtv :m hin unb rettber / cqvm<»u- 

dämufeas abigir. fyai tyitxb bt^ül CCtWBI 
iCUmtll I prav. de negx):io , qvod prseporretc-ge- 
ritur. y, qtoJ rxprimunt: curru» boTcm traä'fc 
fulmenta leftum feandunt. <5 cbtOAÜi j^'«^"» - 
ra/extremum, ctfinfimum. vil t|i fer vrcbUJaBi' 
fupremo loco inhxret. hominum ultimut cft. 
ir.tnmim locum obtinrr. Pono ^cblUtinj f • 
pene c5*membro virili furrftpr. 9tffCB|CbnMRi' 

ctrcopithcci , cauJa. iicbfto.bcnfchrrtin^/ li- 
tetarum un<i. ^racbfnfcbWi'n^ / cauda draco- 
nn , at fic tpptlUtur lune nodtu oppe/riw esptti 
ditcoHii , &Vüd)et\\)AubX t Mmh^ fijnum rß fy'. 
ßncbifibWaUi / p> ''f r. yvidnh tß cauda vuJpina : 
dtin.it ir» ftmeutn , pltfLt , \\tci*t fdmiaui , tt. 
alopccuruc, ilid.pluiix. mrtapbor. mittm blandi- 
loqventia» blandit a.palpu», adulaiio , vtit: 
€incm einen Sutbefci'.trani »erfaufen / fubbian. 

diri, vr/fuppalpan »Ikn't ,& phraf. b(T ^Utki Fan 

feinen iBebwan} uiel)t betten / <auda de vulpe te- 

ftatur. ^crreufcblBittU / comite» , gjfäicllitium 

rrmcipi$. ih'ibC'A^cbfenfebreani/ cauda bo- 

vii. Wnjcnftbro.^ni' cauda leonn, ^liamafttum 
cft. 4)(\rt)feb»«ni/ cauda eqvina. SXctJ. 
berfebivan)/ lacinia, peniculamentum. <c<i' 
Den|throaui/ gnaphalm, gatrulu* Boliemimi, 
. ^temfehwanj .' cometarum radii projefti. 
(Ci'bwillileitt/ tM/dimin. parva cauda . qiaßdt* 
CM; CMtMtlJ. fcäinnurfcbro.Wilvin / p> 'pr. agm- 
na cauda Std pro qvolibec appenfo , avMiuJwtt 
portiuncula caudae vulpina? , panniculu« , aum 
afimna , fi contumelia» cauii hat ,pon.tur. 5cP» 
teuft bnMUjkin/ uncinuli notarum muficarum. 
^iitjcnfebnail) «»«'am htrbs,tß nomifit eqviferum. 
jX0((lbiV<llUlein/ ph«oicurus , tubellio , a-tM. 

tr<bw<to}«/iB<bnHtaielcn'& eebrpinirlitcn.W' 
tjl caudam agere, 4/$, dementer , & blande mo- 
vere , ifvtß mort tx ntu AduUnitum cmnitm , damit 
t«i o ambulando ofleotarc (e. 7>urcl) C»ic ©a «ft» 
feblViSmcn / ambulare per plateat cum pompa. 
utqvü (H*tltlur 464/ik. Hirne compofita : J^erti * 
JE>« UMD^trfebwÄnicH/ vagari, circumeurfi- 
ttrcoftcauuonii causa. 3t4tl)fvbivatijen i«q T1 

molli- 



195$ @C 

. raoilucr, fcn fim , £$* fuperbe. jlhk deß %nd)<> 
fä)nän\CTl / adulaii , lenocinari .aiTentari altcui, 
ahcna vcrba fubicq vt. jd> t an nicht [ud)efd)ro.Uli 
4<fl/ neminem ad ulare potium. vi r lief) M<f)t 
fud)f"|£^lü»ini<n/ inaduIabiliieft,palpo fcprecuu 
haut Text. Cr t&irdUJCuTtn / >R / ixetc eß ouofiun 
<flc , &qvafi inftnuatis manrbus ambularc , fpa- 
«iari , forde .confpatiari. Dräuen hiTKiH 
fdjiudnjflirf n / foru dcambulare , Bprodcambu- 

Jare. £)<i$ vrciiic Dcr|$roäniclircn7 femsefu- 

rialct ambular«. 

<5d>n>luicr/ Der/ * £#n><Stt|<ltrcr/ oftentaror, 

venduaror, ioiolensin i&ccüu , it. oxiofus, im- 

ItuUcor. ed)»oi n jeriun / * (g^wfajdireiHin/ 

Cne icrmina faftigium fuum altms cxtollcns« 
fcj peftus projiciens , 4if t lubnixa ambulant. 
7^ud) ; !'j)nviHicV ' aJul.icor, aflentator .palpator. 
. v:d; rd>.uäüiainii Öt*/aiTcntatrix. 

\£:d)ii\iitjKti>i/ vrc&waiijf'irjiri r * ©ttroanjcretv 
j *tc/ rt.^a» ^cforpanjen/ * (Btfyroänidircit/ profr, 
fuperbia in gret? u , a/j, faftus in ambulando, p ; ■<■ 
anibulacio fuperba, com oftcncatiocic Sc pomp j. 
In freie auttm ?iw<])$\t\)YoH\tXtr) rfi adulatio, as- 
fentatio, Je aflcntaciuncula, palpario , blandi- 
loqvencia <gr »Kt)jj von Feiner a iid" ;'"-!mi\;i;-;c 
rfD /^fuppalpandi nefeiut eft. £Mird) §ud)$< 
fct>lt>aa 9 cn ©Unft fud)CB/ blanditii» gratiam au 
cupari. 

<Pd)nMnii(&/ Ctajtp^njfrtidj/ * (£cbtPitociiri<&t/ 
a.ij.& a.ivetb. propr. caudatus. Cr d)rcdHjtd)fcr 
?! / ccrcopithccus , fimia caudata. v? d)HMii ■ 
jid)tcr >S(cra / cometa. (£d)tiunjld>rc Sßotcv 
nota muiica adunca. Dem de Cr d)irrt!tjicM r/3 
fuperbe incedens, cum faftu & fupercilio con- 
fpatians , tf. ouoscobambulam. öUd)$fd)n>thl< 
jidfof / * Suef)$fd)m5nicrif4) / aiTcntaioriiu ,adu- 
latorius, blandus , £y • blande, aflentator ic. 

j :;. niger. arer , rurvus, ovod Urnen propr. r/2 £ uiti 

fdf$n>ar|. SBcinfcfewari / color adultorum o$- 
iium. ^rauni'c&roari/fufcui. Äolföroary an. 
thracinus. fXabcnfcfywan / coraanu». Siaud)* 
fcftroari t pullui. 2M<id)fd)n><irj / luridut , livi- 
dui. ^epwarj »ou öcr (Sonne / fote linftus. 

(Worrnfcbreari / atratus , nigra eure. 3k(f)> 
fd)ll>nri / piceui. <Sd)rcHKi< Vtuaen / ravidi vrl 
mgrant« oculi. iBchrtHtric flattern / fem Ka 

ftril/ van mgn. vfd)travj \&XCi/ panis fub- 
cmcntiuu vstfcnMiJ 3!i'»|d> / ?v»i r(U« ^ 



6c 19?^ 

1 &&W>rtW iSlniutc diatur, jus luyrum. (Sd^TOurf 
I ^<blut / /»t*- Stillt / nirlanchoiia. gdjlO ^iC 
yrciöc/pigniti». tSdMr.irjfXiinir necromaa- 
tia. ö u« fd)n)vU(e 9)?<'tT / ponrux Euxinut. 
vrd)Jü I { '^«I?prct; aper, icra Jui va. <3cfat».U|C 
5ßi*H«/ lana nigra. ^<l>nwri 3cUg / fivf 5B«' 
!d)-: Imceamina fordida. ^tf)r9ar) nr.d)cs/ 
denigrare , nigrefacerc. (3d^rpiirj f f W y n, S Ee " 
re. vf QU^li tlU'^fH .• n<.? (l -c(,ci 0. <S$IVär|<** 
Mm rr.oiAlitrr rxyomtur pio vutofus, impurus.ui- 
dt einet: fd>toar| marken /labern alicui afpergete* 
©ck fd)R>urj / permger. 
c d)ii\K \ca , iK'K'.t;u-. i c r / ntgrarc .fufeare, mgre- 
rarere . nigritiem excitacc , i/.«naculis int ukare, 
lurdidare , inqvinarc. vScf)rD»irjCU ffuun noUt 
mebriarc. po«u ahqvem obruere. ©rr ifi ^f» 
fd>n?iirjf / bic madec, onu(his. oppreflut vino 
eft £u1bgcf(fyn>Arit feun / f voi spptäant tuten 
^urrtwrunf ^atxn / £*; rfti an tnagi|l«r# 
renjebgen , vmo femigravem efle. (öcbc/ UBi> 
la# tlkt) fd)tr^riCll / üntirr ei , <jvi jufficione fää- 
norti labor* 1. r. tege lerttatem cuam tenebra- 
rum ac parierum cufrode. Die vronnc bat 
miä) qtfd)WäX' 9 t / fo\c adufhii fuoi.nigrediiiem 
ex fole du x 1 ^ic Oui du fd)m.ir •, t aOci / node 
latent mendae. ©ifJfjinÖf WnÖinK fcbtT)4r# 
}f!t 1 1 n f"u fc a 1 c man«is atr amc a : o 

vrcön)ar5el• / o« / ®d)t»»jnf3cbfc/ mfeftor 

lintcorum. (rCr)n>rtrjCrnilI / Dt« / tju» uxor, 
sliat 0d?«u^rjfirb»cirin/ ti. mai, y'^oemina 
nigran$itnfurcans,nigritiam inducent (cC^IVar* 
(er 'tum rß maculam. fordidans , Tpurcans. 
vr 6)\\\\ ! if / Die / nieredo , atricai , acror , nigror, 
nigrities. ^B(U(lerfd)n>^r)C/ atramentum üc- 
culariorum. «Stc jfui'fclitierfchtr ar|(/ pellionum. 
^iitcrfd)ir<5r je / pileoninn. Cr 4n|«rfd)rearit 
atramentum futorium. SriKfcrfdjWHirjC' atrÄ * 
mentum fuliginoAim , feu rypographicum« 
J)illfCnfd)n^liC / atramenti feriptorii color. 
tetl>rctlfd>tt)<Srje/ macula bonorii. gärbiTft&mar» 
JC/ atramentum tin^torium. 
nigritia anthracina. 50; orcu fivt ^üt\d)Wäti 
\<i cutis puliula , & tnfufea. 9?ud)t|'<J)n)^r|C/ 

color nortis. Sonncnfd)ii>änf/nigntudo afole. 
5BolPcnfchn>^r4f / obfcuricai nubium. 

nigrandi* lufcandi.il. inqvinandi, contami- 
nandi , maculandi . fordidandi, ^ confpurcandi. 

(fr ifi fertig hi oufi 6d)U)ir|(n/ eneifus hie ho- 
mo eft , aftum eft dcco< 



1857 



©c 



&<btDMl\l<bt I & vBd)IV0r)CCbtt4 / &adv. aqri- 
lus , fubaqvilui »obatcr , obmgcr , lubmger , in- 
ternigran», qvodttiam <3d)l»,Hj:ilCITKl) tft , ma- 
culisinternigramibus, & c dural )IHP ! ld)exp - 
**<«-. (?d)»<$rilid)fet>ll/ nigruare. Hinctßdn 
i8d)!rilrjU,CII ' nigclla, L e. puella fubaqriiaeä 
purpurakenui iacici, colom bxtici. Öcfrcaty 

braune» IXUQXHlnn/futlU katio taferiu pha- 
ntcca , batlia. 
%b^ä)nixi(ü/ prtfr. id. tß <jvcd fimfitx,ftd oro in- 

ebeiaxe pomtur.yJtati hat ibn lirmlid; flDtjefdjmar» 

Jet / lacgi mtri pocionc ooerarunr cum , me tfus 
vmomadensqvc eft.probc rft appotut. X>CU lliujj 
man obfd)Warj<n' / hunc deeet vinö deponerc. 
<£m : j''\o..<\yi\\.\'.(T_ madu i.», Mm. nudidut. 

3iofct>tt?dl'iCrt / propi . rjl infuüarc > 4c demgrare , mt 
Upber. aultm defore, macularo murcre , calu- 
mniari , falfum cum» j.uerc. Indr -Jlufcft n\U - 
(unoycaturenia, criminatio» ?litfd)roai :a"/ Oer/ 
calumniator. 3d> befoctic f bai Qßtli» miJc&ic 
»ach bei) bir anfcfonxirtcii/ h»ac mccui, nc mc 
criminar'etur. I>.n? fcblttoTJCi ihn «\,x dB/ fiwit 
critninoTum hoc ei eft. 2lnf(hrr itfjltdj/crinunote. 

atotffd)»arifn7 & löicbci|'d)»chsai . u. Unifcf>ip^r- 
JtR / p«t>pr. nigiedinem inducere, nigrorc in- 
fteere, ut, einen £ut ilinfdjro.Weii / pilcum de 
novo infu fear e. Dnnieqvocunqvcmodo com- 
macularc, labcmqre ioijpergere. ^UtfdinNir 
ItttlQ c int $ .Ollis / tinäus & tntcrpolatio pilei. 

Z^äjtOÜXittt f coinqvinare, defetdare, contami- 
nare, polluerc, commacularc. £)u 3J?crjcn» 
Iaft bcfcftmtSrjc t t>fe reifrn^ Heute / acr vernutin- 
fufeat faciem ambuiantiom. £u f) v l|[ Md) b(< 
fdjrcälSCt mit Jli'l)t/<anc»ob!itii»cs. ^(fd)lD<ir 
jlllUV Die/ feeduat , loqvinamcntura. QJe fef)tt)4l< 
;ti inqvmatua.&inqvinatr. 

6infd)n»Jirifn> »'»epr.r/f.nficcre colorcarrö, aeni- 
grcdioem rnipergere : i» aultm dnifolttdt 
lintcx fordidit, Hm, itt batf (einen ©efithfc ein» 
fä)ft<tt{Cfl/ />' lintcamina, r<< indufia , ßmphioh, 
coBarta&t. ufu deforraarc, £•> foidid.it c Hmic 

<Smfctyro<if5u».l' impuricaa» # £inaefd)irarjt/ 

impurut, ae impure. Airlaph. (EiufebuwU'ri / »J. 
r j -■>•. 1 Tdif&ivanew cnmisan > & ^injefoirar 
jer dciator. 

3ucfd)lt.^rif1» / obdutCT e cofoie nigro , pingrre, 
H<tin^crc atrorf . nigredme tf gere. ©it Tfkdt tl 
auf (irnit aüfJv jllci*d)lT<TVjf II / maculac t bul.c j 
in: 'nHarc oummicioae pulli. 3 1Il Tthn3iiriU«iJ/ 
atmaiis obduclig. 



1858 



3tTfd)n»^rjt»/ pollucrc, dcfxdare, cornitnperc, 
violare (öidibus, Tqualorc, rurpirodinc t^macu- 
lis, dcpravareoigrorc&'vitiarc. 9Bir ntxbtn 

burd; Dtc gaficr .janj irrfd)to4r|t / fa«k mficimux 

viciorum piaviucc. 

ulra, cutit dtnfior. C3d)Wf ' 
fC atlf DtTtl 5tt>rfr ^ pertcranium", cutn cAptkcia 
gtgntns. ^ftumt'djtf .Ufe / cortex , eidk Mrbcrii. 
6d)n)ctn^fd)marf f/ rergilfa porcioa. ©ai *2ltt* 
n>Jd)frit ta 6d)»art«/ conago, marbtm, cum 
ftllutta ttrgni niberrt, ut aymthrnfa maitÜmt ae- 
dutiaeeßit nsHprJi.'. ^d)HHUtt ttixrn .U homi 
ne macilento irrfw. (filic nroic e^lüärtc 
honio rentm, egent, paupcrculu» , p«rpia> 
per. (SdjnJCirtClif tuam dtcuniur planest , ajftrtt 
mmtrum iHlmH y tn.t,p-a!e<. gin @d)Cd 
<Sd)mar((R/ fexageaa plancarum. <5(t0dtt< 
I(|R/ Drtff / dimin. cruftula, eucicula, tcrgilla. 
6öccf i'djroarte / cuti» lardi. A (gdjnMrf; rßaJ- 
\fA. ^d)rv.Htid)t ' crufto 'us. J^articbnartidjt/ 
cruftatus. T>.ig Slfifd) i|i ffbv !"d)warf«d)t / /tTf 

lauter £d)ttM r tCU/ nil habet praeter offa*c«(i- 

culam. SRrtfjndlf cit madjt fd)t»artid)(/ »ddu- 

cit cuumnuciet. 

@d)tDcrt / fc» / p/. @*werf f r / en& , gfa- 

diui. D*btrttfcriht<£,rt)\v&Xt: Lfitnvna\g(i)ro([Xi 
U/ COrccx, tfvrmttfttt, Mit alu h*S3t\)X I arnu, 
jrrivalum pultnt,.jvafi täS 9Bfblt ; *Hi i €djt»fT/ 

grarif.Jifti»/»!«. JBrefiCc5wftt/>rTi#cSatid» 
Wtwvt/ JJ»aJkr*/ fpatha. (*dj!ad)tfd;trfrt/ 

ihomph ata , niachaera QMlIti.) <?d>WCtt / n>a- 
clwera «ruenta. gPci^fdjWftt / ficca, mach». 
n morrircra. ^»clbcnfd)Wfrt / cnfi* Marrius. 
CWlffrtfdjWert / gladiu» fphruuv , vis ignea 
mcnrii. JS( Itf cr|d)ttSTt / gladi« «index, oW 
Wbi*M ?ifld))d)lKrt , tnomphan carn:tic:i, 
faiali». ^auberfditFert/ enlinncanraru«, ma- 
gieuj. -JM'-nrrn *9d;iPcrt / pugio plumbttw. 
93 1 J tl Fe# <cd)Xt(XX/ gladiua fulminant , vibrans 

nitidu», corufcui , aitks 3iaer(<tnH'n. 3tTfP' 
fd-iifibig (Bd)iwrf /aneept. tgrumpfc* Q$\ctxxi 
hebet. (?d>4Vft</ acutu«. 3>lopei / nu -latui. 
©CificJtrt / agitatui, flnclut. 93t rrc jtctcö / xu- 
bigine tadui. VEinac'fctf f c $ I conditut, repo- 
flus, rcvluiuj. (pil'tfditorrr pcßilcnha. 5 U "' 
iif nfcblTJi 'rt' conritKimVcontumclia, gladini Im- 

S v *. 50tit fein (Sdmjcnc beaiw^flct teeren/ 

gra- 



1959 



gratiam gladii obrinere. Juni (Se&rPfrt tJtr« 
: tWUttlff IWröCll / pncnam gladii fubirc. 
©d)»f rf /f/J SehttK'rr'fl/ f1*nt*,mmmt gladiolus, 

xiphium, «/i*/$lciurd)roerckiiu 

©d)n>a& / fctm>a&cu / gcfitwaßet / 

garnrc, fari » fabularij <&ri(«i a tarn v^ciMWV 
/ dtft btnc Mugurormrtaph. dici a <5d)!l»f!jcn/ 
dirtundcrc , difpergerc. Eß tnrnt @d)ivtl£cn/ 
nugan, nugatagcrc. puerilia. jocularia.inama, 
lcvia * iocpta cttmirc. ^ £r fd)m%t (jein / co- 
nti« , aftabihs , bcnignö alloqviö cd. gaj) Die 
ÜCUte |d)iv . IvJil / tngidus -a roftns man« per 
compua rumor. Compof. funt : QlbfcbjVüljCn/ 
perhadere, oratione impcirare, ad fuam fen- 
ccnciam icrmonc pcrduccrc. d'UCU! fctfti^C 
ab/d) IV "(?<-' II / blandis vcibis aliqvtm bomsexue- 
rc. flnf(bjVJBcn/pexpcllere,impeIlcrc. Willem 
Cid Söeib rtnfd)nM&en / implcre aliq vem uxorem 
ducendi conGlio. 2Ju fdjrpd ;.. n i . r. , verbis 
inducerc. ginem ciilc Lu u n An»d)w:^(n/ falfa 
ahcui perü jderc. 2lU5fd)lVJQcu/ proaunciarc, 
proferre, di vulgare, prodere, de nnemdicendi 

facerc. 2ßir werfen m\ nimiue rmebr au*fcfrn>a/ 

1-.I1 dies* tempusnos potiiu drheke, qvam 

k l nor.r.m matcria. ^ ; C;d)il\1l>fII i id. i]VL {%] 

de 'ÜHfKhtU Jgcn / orationc ad credendum ducerc, 
iittulcare alicui. Sxfchrpaljt / addu&us , perfva- 
filfl , A facundu«. 9^plbcfd)n)a$t / eloqvcns, 
drferms. Uubcfiä)».!^/ indiiercu«. (£fn>al Da 
f)erfd)rpil^cn / caufari , prxtexerc , praerendere 
caufam. £Mi'jUfcfclvaij' - n orationem conferrc. 
^iä) ÖUrd)< ßve lD6|C^>ma^Cn / purgarc , purgira- 
re fc. I' o .•( diRM fkn ttum eß eclanda eftari , ali- 
cujus confilia alceri cnunciare. <£inf4)n>al$en/ 
▼•rbi» inculcare. <Erfd>tt)aBfIl / orationc afle- 
qvi, verbis cviuccrc. ^PrtftyWlfjcn/ telamora- 
uoni» pcrtciere. J£erfd)roaßen / exponcre, 
cornmemorare. <go »J$ t)illfd>n>a^cn / dici« 
causa proferre , voces jattare. SRiifefttpaftetl 
colloqvi. 3Xiteinflni>erfd)n>iiljrn / confabulari» 
fermonet miiccic. S^irJhfdjnMfccn / di/Tipare. 
referre rumore«. 93or ßve ^firfrJfjmnßrtl/diÄa- 
rc, diftirarc, narrare, pr»dicarc. 95erfd)tDa; 
$rn / in dicendo errare. Ubf rfthtüa^cn/ id. yvod 
}&tf(S)VOAtltVl I fidem fibifacerc, impetrabilem 
oratorem e(Te. 2öicDf rfönMgfti / dida referre, 
repetexe. (?i(t) ^'Vjcftiy.'IjiCit / muleum rempo- 
ris fermone confumere , fermoaum illcftioni- 
bus aninum dcmulccrc« 



i960 



^d)lD<if|Cr/ t»cir/ garnilm , blarcro, argurator' 
ipermologus. ^d)nH1$f rintl / tU ( deblatcra- 
trix ,locutur:a, iingulcja, dicacula. -Is.ilo^C 

ncr 64>n?^ßrr/ baiophama. Q|rclid>rr / iier* 
lieber ed)irifjrr/ logodardalu«. SÖiiH'dfjmn^cr^ 
five 0<l?i»«ngcf«U/congcrro. ajcrfdjnjÄtjer/ 

prod ror, index, dclator , dicitur etiam 21lt£fdj)roÄ' 
KT/ arcana detegen«, fecreta effucicm. <£in< 
iQWu^cr / hortator , fvafor, (£illfd)»4$mrin/ 
hortatrix. Wi&r\(\ni(i}tviti(r/ f abulator , nugi- 
gcrulus. t23opcnf<t?rt>iJf5(rr / ridiculu« , Atella- 
nus, graphicusnugator. 5abrcnfd)ir^fr/glo- 
riator , oflentator , venditator. ^0t(l\i6)toi' 
fiiT/Tpurcidtcu«. 
'SwtMfcllHO / t>t« / &ft eqrtntius ©eftfe»^ / * 
(SdjtVOJJCJl fabula , argu ratio , nugae. ^Vd) Itiai} 
ff in «3d)l)?ii5<:n l\\<S)t Wrnt/ ineptiarum pani- 
«c £ftip t\i$ vS(fcn>4i^cn um)crrce»icn / intra fi- 
lentium te tenca«. £ifblif^ / luftig (gcfdwärfy 
jueundae fermonum illeaioncs. 2ci ®ffd>n?ÄQ/ 
barto!ogia,iofnbida, frivola. ©«Ö©cf(j)roÄfJ 

et bf fo / fama eft, ilc ajunr. (gr ift in einem brj» 

ft*n l % i . |* / male audic , vulgi rumore lacc« 
rarur. Ununfj ©cfcftrrrtfj rrcibcn / inama fem- 
tari , maximas nugas agere. & i|t lauf fT olbet 
Qjcfd)^!? rora retnugatoria eft. Sllte aßdbcti 
gf fd)nh§ 1 fabulse anilci. jttnPfrgtfinHfa / fa- 
bulan pueriles. iutjcn(jcf(j>n?^' figmenta. fßflti 
rengefc^rü^ / ßve Humpcntiffcbn)^ / abfurd* * 

infulfa: nxni». ÜJrnl.lffc^nHl^ / ampull« ver- 
borum. SpÜijrfcotüafc deliramenta. Jraum» 
flC|"<f>lP,^ / mmnia. &ti)CXWcf<i)\vbfy jocularia. 
^S5icl(^tffd)iUi^ treiben /loqvitari. 
^8d)HxiljCrer) /Die/ garruliras , btarcrario , loqvaci- 
ra«,pror1uentiarcrmonis,dicaciras , & iA. avad 

ödnoörjuncj/eröefdiwätj. ©aö^llter liebt 
Mi <Sd)ip4lKrei) / fenedus ferraonis aviditatem 
augf t- 3d) b^Itc niefot viel »pn ^ d>n?^erei)cn/ 

ventofa loqvacitas molefta mihi cft. ©ie ^d)tt)5' 
in'vcn per^ebt «lüijeiuad) / leviffimi fermoncs ho- 
minum refrigeranc. 2?<rlpgenc WrPHHjeTrfj/ 
rumor falfu« ,fama mendax. 
^d)iPi^icör/ fd)ip5ljid)t/ed)!9.^r)öfr/ <?cf?ttMfc; 
baffit) / & ^djnjÄ^crlicJ) / *dj. $5*dv. facundus, 
i\ n'crru«, dicax, dicaculu« , ST.- loqvacirer , prave v 
facunde.fucÜe. (ix ift fein fdjn>üßj)affia, /Tulru 
ac fermone in omnes placato c(K <£r i|t (fhr 
fcDroär)ic^C / lingva celcri&exerciraräcfr. 3anf» 
1 febtTilBld)! / loqvacitcr litigiofus. 97tUfeR(iub 

' fci»^ciici(/ftulritia loqvaxcft. ^efc^Iimracrr 
$b bD H ij ie 



1961 



1962 



it rdinwJftiafr / ut q vijq»c contemriffirnu*, »ta fo- 
caculx , lingulae». 

fuaviflima. 

ßebtreb / febtoeben / gcfd)tt?cbct / 

mourc.W movere fe, vcri^end„e 
flu£tuarc , S*fluauari. »obre. £* |*n!fbt mir 
amber^tHWIi; mlabrii primor.bus »eiiatur 
U/h? &n Äwbft «* Sa« not <R«*t M rm 

£ |ld>t< 7 m.hiarueoeulof d.et o.ocleaqve »er- 

22/! Die SBMftbiwbcn mfcuftm/ »oiue.es 

penni.inaura.tolIuQmr,tem.gioalarurnaoet 
Jö ealö fe credunt , per aeca hbrantur. ©er 
©icb fcb»ebt am BalMU für P™det * P»*«- 
BT <Xnb<n©cbanfcn f*»wb<n/ im*«*»* 

i«e 2SS inclufum eiTe. 3n »tCt fcba>C 
b<n / digaiure Borere . in ttm pofiw» e(Te 
& greubfn f*n>ebfa / in gaudio »erlan. 3»H 

Sm SÜSS' an,m. P^f%J&Ä 
Fe Suri / oculi »agi , cmitfif 11. tsdWtliuPcr 

t>t «Arten/ bor« perrfilei. ComfoUuHt. J)<X' 
LSgrfm / «gVri . jaflari. ßW*** 
Obtrmasbcrfcbrocbcn/ unpendcre, imm.nere, in- 
ftarc, incumbere.örfuperiorern elTe, P/* lfirf ' 
fyperponi , riks Dbcnfc&wben. «ßicbcrfcbw« 
beu/ coHabefecre. demi&e »olare. Unb« nf*iN 1 
btn/ infra, inferoi« c partibui pendere, &U- 
brari. . , ..,><•_ 

eAnxb«/ ^fr/ * ed)n>cb«mn / ut / n»«. t« 

«una penden», fluftuan», immineot, pandan*. 

«rfan». HM/ r^lÄ 
fd)it><beT/ po*«- nubibo» i»»olinn«. 9BagtncDn?e 
bei/ fluch»agu«. . . 

C ?o »oiutario. 6*Wct«M auf btni »a§er 
fluöuatK). e*nKbunj in Der gufc / vola.u.a 
»olatui. ©llicf 5f*m«bnna / »olubihtas form 
mm -Cm». "Üb brrfcbWf buna I »agauo, eurfura 

m&üfoifönami m « nt,t a 6! M "° • * oluta 

vo eog.tauonuro.aAii eiimcufcbrwbuncj/ cm. 
•entia, pnneipatus, vulgi frionttt, & fr*j> 

eiw'cbicbJ / * €*wbf)aft / «4 Tolubilii 



vci&bilr», »cxfanhi. fluauana, agitabiiii r inobi- 
lu, penfili«, 83" •• mobiliset. »olubiliier, more 
penduiö, €d)»<bicf)(erJE>iuHn<i/calu«»olu- 
bile , & in orbem incitanu». <£d}UKbid)tr 
23ölftn/ oubei pendula, undanre». ©djUK' 
bid)tc$ 9J?ccr / »arc Aua «am. Crd>niebicbJe* 
»ißcUcfl / Mnd» acftuoi« , flu&ut nirgidi , undofi. 
InirrÄ^cbwcbufrit / * vccbmebbaft«^<it/ 4*« 

ri<fct*|'cbnKbbafM4f«t/ litis pendemia. 

motari pn« pingvedme [tu obefirarc. DinUtr 
etirnn 6<fen>apptlcn / crail«feere.conc«ti,<i»aft»- 
ri : unit (gchrDJttprfb.lUd) / »eurer collati»««, 
pantice». gcbwapptln / r tum Id. rftqvoA &aat 
ftn/ Bth. ©Cbn>aberrn / potare , »inö fe tngurgi- 
tare . £cüur ttuxm fi* bef*l»appcln / »uburc». 
nari. ... 

«cbroabbtlcr/* e*»appclrr /©et/ e*njabbtlc» 
rinn / & <*$rcapplfriMU / tUt mas, affeemma 
fuffiircinau , ^ »«ntrofi , frv venrnofi. i'. biba- 
ce« , tubureiname« , ingurgicantci fefe , vor aces, 
hcllucmet , rtndenti. 
^cbiuabbfluntj / * ccbroipprfimcj / Ut/ obefirai. 
opimua« , pirrg»edo , äiüti fe» €(J)roabbcln / * 
t3d)löappfiU' 1 ping»inido, ar»ina, SJ»h*c onwi* 
f«wq»aifu,agit3tu>ne,S5'jaaauone. trchw.ip» 

pthm^ btr frttt« Orbfcii/ «fci* Ut XOamnuf 
palcar, palearia pendemia. 
•Sd)WWpptl<i> / Ut 1 temulentia . hcfluatio , »or»- 
etrat, compocaiio, luxunes. iHuf tcr <r chroupi 
ptltD lifgrn / popinari ", pergraeean , afocnm 
efle. 

v8d)njappfh(b(/M' eraffefeens, facei plenof.ha- 
bitior. rf.temul«niui,»inofoi ,»aci!lani» mu- 
ban« , ut tbrti folrnr. <Hd)n>appdi<t>t 1T>cr^fU/ 
anvaliculuin alere. <£4roappclid)tc €au/<«» 
fagmata , obefa. 
^Cf)lt)<PP</ Ut/&&dfWtbtn/F>trßrtiäMrgii 
fom SdjOMp/ flagrum , cottabui. DUttur ttum 
Rljppe * 8 $lditfl*gtUttm , cgfio. 
£d)\T>abe / &t / ttum i echu^bben / rtl 
®cr)t»cbm / »agari , Jidlur : Eßq % »rfiüam /.«• 
writtn tnimicum, cureulio, feu gurgulio. A\üi 
©d)U>lbcit/ S»e»i,je'''»' ton ? na.xima& btBitt' 
ßßimaCtimMerum man mmtn k öchtOCbetl/pf- 
t*ii»ari,AC?Od{<btt/ i JOJilUn/ k qvottum 
daii Ctlt* , rrSedtditcuntur. Inde Svc via , Pa< 

t?*wcbtnlaub/ciitulu» S»c»icui , btr 6<btri» 

btldjf 



1963 



et 



bi|c(K Ärd* : linura Svencum. 6d)n»4bii<&c 

©d>tt»etfcn / ÖCf<*tt>etf<t / vagari , palari. 
difpcrgi, * 0<fetPCP<» / fed @<t)iOCifCB / ttifmeß 
finuarc, lc in nifcoi, lacinia», & fimbrias aflacrc ; 
lt. laxare , ampliarc, dihtare. Exeompcßtis va- 
ridt tjlJt ßomficationn melius fattfcent. 'Jlb]chlCi'l 
ftU / p» opr. caeniolas abfcindcrc , fimbrias , i£> 
lcmnifcos rcfecarc , iWnir aberrare , vage disjici. 
<Uufd)TOcifcn / aflucrelimbos, infulcare, cur lim 
ad ahqttd pcrgete. 2ltl4f$tvrifcu/ Cttffu crtufo 
in aliqvem locum fcrri > cransgredi , tt.dilatare, 
«xtcndcrc , diftendere , explanarc. SDurd) 
fdfonNifcn/ ut £)urd)ä Ifanb «Mird>rd>ircircu / «• 

currcrc , circum villulas errare , paiari in agris, 

c-7 ditpalai c. j£mh unt> \)tx> fn* Um< & btrfcni« 

flOWCilcn / <■•*' circumirc , circulari, perfultarc, 
di*turrerc,loca mut.ire. jQif $f gierDeH |d)iwi 
f(lt ttcit f)f rillll / appetitu» lon/ius evaganiur. 
2lii| Den fSaub umberfcfeiwifcil/ Ucrociaii modo 
procurfatt. 

<£djiVCHcr/OCt/cxcurfor,ciniuaritrs, it. vagabun 
dus. circulacor, circitor, avi etiam dicuntur ^etti- 

fd^roeifer / Errone«. £<rfonfdjrocrfcr / vagus, 
furtum deorfum curfans , rurium prorfum, Jru 
uferö cnroqve curfirans. 3Utf fdjirx'ifrT/ cnrfor, 
concurfaior, it. arnplifkator, cireuirionesdr an- 
f ra&us qvzrcns , divcrriculis & ambagibus ope- 
ram dant. 

©djreriftmg/ Wt7 (Bc&twtrVn / propr. excur- 

no, vagatio , curiura, cirenirto , rt. fimbr iarum A 
mftitarum fueura, porrb ampliatio, £f) »mplißca- 

tio. 9!u< Um 4>ernm e> />in nnt» Jf>crfd)roci 

fltnO, / coneurfatio, coneurfio. Uuibcvfdjroei 
flHty bCT ^PlOafcn/ »agatsone* milittfm. gr 
bat eine aitlicbc flitffr^ivrifunggrniacbt / «xag- 
geracionem fpccioCun fecit. 31;]«|c!nraf;iii 
ivr i< laDtr/a^ius praefucndi lemnifcot ÖFlegmi 
na, ordinaiio in plicas, fe> I« nur . 
0d)trfif /O«r/ fimbria, inftita, limbtii , lacinia: 
pre pr. idtm ifvod <g Af0^Ui| / de Di» £ CtftW ifdl/ 
cxcuriio: fo»c 3lu$fd)»<»t &<* 9iC&«/ »erborum 
ambages, circuuio, amtraftus, diverricnlum. 
Hex o Umfäweif / idem , erreuitut. ^d) toill 
hu: tur Feinen Umfdweif trweben / percirawut 
tenontraham. Ößil^n!4d)|bl »er UmpbiKifr? 
qvos tu maeandros & inflcxtoocf qvjcris ? 
(pcfttOClf ettam tft fyrma r A pcniculamcDtum. 



1964 



argentö toxtae. 9Cei;r<t>n>fif / cauda eqvina t $t» 

mufcarium. 

(?(t)ro<i|iiJ / 'fc 6(t)»dft<be/ «4 VaAvtrb. laxuf, 
amplus , fmuofui , ir. vagüf , palani, palitans, 
erroneut , flexuofus , Ö": tage , ample, lax« , fle- 
xuote. Wftotltot / cxfciflüs , cxfcäus , it. 
per ambajes, maeandroi y cireuuus rraclat. 
Utllfd)rlHifV)/ fpaTseör»agedujeaui. nmfdblt»f»< 
fidjtf @Ci>aufm/ cogirauoncs ersonex , exor» 
bitaneet , peregrinantes , diffWae. 
®C9tü{p / * i). pcndulum , U 

imprn.ii t Ö" tmmtnel , ur.de <5d)rüipb09Cn/ formx, 
teftudo. vr cbiripfciMPap/ tnmtn ßüum mono 
nem crebram fign*nf. 

vox venAtc} 14* 

Sflf ita diettntur 6\m lapil!i,qvtbut auetrpet utu»- 
cur ad rcria pandenda. Schottel, hie m primit. v*~ 

erwt. <Sdjtvn^cn fem» jmco flcmc Gtrmldn^fo 
Die ©MfiftcBct in Deflo fdjnriferm Slufrutf nnö 
3iiciiig bei Kc^crf ijebvnudjcii. 

^d^Ävebri/ üfrervtatuu @ct>rocfet /ut/piur. 

(Mr. fulphur ,tJm(imim Ailphurarum , fafcicului 
Jtilphuracorum.fvi etiam &d)wtftlbii\~d)tl ex- 
pomtur , 1 b dicitur a 0d)B)(b(tl / q wU e terra ful- 
phur ra per J'urlimätiomem aUollitwr, prtfertim fuL 
pbto faüitium , &fiorH fulphuris. <&c\btX € tf)t9t$ 
fd/ fulphur curmum. Äa^d)1W|'cl/ fulphur 
caballinum. SdxH^iger ^chmrfcl / *ivaai. 
SXi>ber 6(bn»efcl / nati»um. €ri> fco »rfd/ Wi- 
tumen. 3crlapencv / & (jefwtener gti)H<k\/ 
fulphuv fachiium. bat <5<&n>tfd »rrfrtiii 
fCR / fulphuracae mercii mmdinator tft. £in<ni 
@d)ro<fd u:iD l'u-di irimfcbni/ dira» imprccari» 
vivicomburium cxoptarc aiicui. 
^ct)tOCfckn / ßcfcbtKfdt / fumo fulphuris fuflfJre. 
condire furphure. ©cn 9Bfhl fdjtWfdn/ «/ii/ 
Dem tTeirw «Xinfcr)!^ g<bfin ' vmo meduan, 
condire »inum. .£>t r (U3(in ift al|llfchr uiUmvc 
frlt / vinum praucr modum fulphuratum eft. 
CompcJ. funt 1 Oln "21 llf dr liw ~ |'d)tVCtfl 11 / fuff ami- 
gare üilphurc , uirHtioncm fulphuris facerc. 
&cn.V.lltV &tjjtr r.tiff'.HiVffrln fuffltionc 
fulphuris mc'hcarc va/ä , cdlam fuffire odonbat. 
^Rcu aufVfd>n*vfc(cc ^4§rr / doi»a ecceatet in| H . 
mau, (ulphurc vaporata. Ungcfu)»<fd{/ non 
Ailphuratus. 

6djtwf<luiid / W< / A ta» (?d)mefdf n / vaporatio 
fulpburca. '^j. in.Ti!Pd)iPi - fc!iiUiV medicara vini 
fufitio. iV^oii-iidiwcfclunay dohoruBjfufEtus. 



1965 



(Sc 



1966 



.ftilUtlCjjtftlVefrilMg iOT ©KIUH l aOi» fumigan. 
oi apcl. \v.n 
<£d)U)ctcli<&f/ €d)»effH(«fl/<i4 falpburon. ful- 

fus. ectyvcfelidjter >lßf in/ 

vinum (ulphutacutn. ®cl)rocfelid)t S3tl#tr/ 
und« fulphurc*. t£d)tt>e feuchter $<ji».t.F' mc- 
phicis. 

©CbwalbC/ bfe/ hirundo,a3ettt»cbclt/rn- 
fertö 1/ qvaji-fit &A)W*\ben / rj? Wim -üä- 
gabunda. Dlmin. ©djWÄlbleitl / Ort» / pulli hi- 
rundinum. €inc Wwfomibt / apui. (Eine 

6c&roalbe mac^t feinen (Sommer / una hirando 

non facit ver. 6cbnJi,lbifcl)> adj. birundimnus. 
(&d)VD\\btf<S)/etiamexponiUir fugirivus, \ti is.mo- 
btlif , vaj»us , fl utluans , inconftans. vl'i' flehet 
fd)U\.lbi!c!) dU$/ hommem inconftanxis Ac multi- 
plicis animi referc , nihil cd in co gravicajys, 
Acre inaniot dl. Dicitur eliam de homine in- 
culto , impexo, incomeo , & inxompofuo , it. 
indignabundo. 

©efttoetg / fd)f Beigen / w rftife* > »* 

icforpicgc/ gcfdjwwgcn / racerc. filere, (ilentium te- 

ndt«. (ginen fd)wcia,enb maeben / rcdigcrc ali- 

qvem ad filcncium , vocem alicujm claudcre. 
(Blill fcrHtvuUti / conticcfccrc, filcntio aliqvid 
premerc. €mcn fdjTOCi»!«. bcipflt / filcntium 
alicui imponcre , fermonem inhiber«. (£r bat 

ihn mit (Seite gefebrociget / cani o#«m objecic. 
3)t\ui mu|j ihn mit 3>et»rf*bnng fdjnwi^n / 

ejus mint« coropefeenda cft. 5lu$|d)Q>cifleil/ 
rumperc cacirurnitarcm , arcana dt filenda eftcr- 
re. 6c^n)ci9Cf unb btfref fein »u/ favere lingvis. 
©ebweijenunb benfenfan niemanb fronten/ fi- 

Icndo nemo pcccac * /ilcneti tuta praemia. 
(?cf)n>cigcn ttiamidrm tßnontnmqvam yvod?Q(X, 
fhimniCB'obn»tefccre, & muflare. Sic (£ chnn'H ! 
apad Ttrent. die, ceJa, occiilta, eege', cice, mufiä ! 
@if f.f|cn bd linD fdjrocigen / merfto filenri6 ror- 
penc. defixi & muti (edcnc. (3tJ)»ft(JCn etiam 
rÄdiflimularc, ö'iergiverrari, it. qvieCcerc. (£in 
Xinb fd)»dijen / avocarc vagientem infamem 

, c^delmire blandimentis feu donis. Präter QjtiS' 
fd)t1>(iqcir habet etiam ccimpiftta (JtillfcfyVficjcn / <* 
£Serfd)iveK)ri. t concicere,rccicerc , Tocxm com- 

• primerc. <gr fd)lürigf t mflnfef.inc 7 intra filcn- 
cium fe tenec. nec muflar per nie t um . £ .u? f J n 
id) nimmermehr wrfcfrnxigen / «d cacitus nu!16 
modo prastcrire podiim. 3 Ul 3 ( f^ tTl> '9 cn/ ,c » 
qvia qvod , omiceo , filco » prasecreo , prx 



termieco. 9Jfl«inßH&cr fd>n?el^rtl / conricc- 

feerc. 

crd)iVi;iU'r Cci* / homoarcanui,dcegrcgii filca- 
tü. üifi/örf/wm^cvfditpetger/ ^^erf^reiege»' 
uer / taciturnus , Harpocratcs. <Sd}H?CigftiBn/ 

Serrdöiöei^eviim , & $,cefd)U>ie<jenc / ©ic/ fa».- 
na lingva: moderans , lilcntium agens , taecns. 
(?d)tt3Ci^CC rliÄi.'j.'ßoccillcalor, fiiitulator.difli- 
mul.uür, clandcltn'.us , clancularius , muflänst 
mudicam. ^fiüfd}n?eiscr / liJcnuarius. 

\rd)meiiiun9/0i«/ * Orts (Stbwcigcn/ fi™ ^tilf« 
fd)toeigcn/ filcncium. (rniv.s mit Cf fillj'd? rrn- 

flenjlber^eben/ filencio pmecrire q»id. C0?lt 

<£tflli'tt)n)cii;en wrnSt man fid) nictf/ ulentii prx- 

nv.um pcnculo vacac. S3cr|U»cff / betrübt fctill; 
fd)mciiKn / obftinactim , matt um (llcatium. 

2)a^ «r d; wcu]([\ fd)abt niemanb / nulii cacuiilc 

nocet. 

gcbnHiijtuö/ A Od>njei0id)(/ ad), it. gfijlfdjtffi' 

<;,•»••. adv. caciic» filcns , tacen», filencio ferent» 
caciuss , it. occulrus , fupprimcns , tetrus , üjr.u- 
lans , "-3 diilimuians. $Serfd)n>ieg(nauIrm rß ta- 
citurnus, filencii fidc pratduus, filcntio oblice- 
racus. (£in fc()r »trfcp Wiedener COi enfe^ I ftacua 
cacicMrnior. 

23etfii)n)ie^enl)eir / tie/ taciturnicas , retinencia. 

23cr|'cinjici]enbt'if ber Sengen / caeuurnicas te- 
Oium. j)cr 53crff4)irie t icnbcit abiaqctu caciuir- 

nitairm rumperc. Sjl'l) ?iilbrfd)l(.gcn OSeO 
fd)HMegCUbcU gebraudjctl/ confilia filcntio pre- 
merc. £ä tvirb rtOe^ in hrjebfter Serfdwieiun» 
heit gehalten / cacicurnitatc omuia colubica func 

^>erfcbmi.'genl)ci( aumenben/ rem caeuumuarc 

eclarc. 

©ebttetm /fittreimen/ gcfd)frcimct/ 

^jxen.l&efcbnjimeit/ oitm 6(J)irimmeln/animö 

linqvi , feniu derlei, tangvctccrc, exaniman, 
fartaffeeß h ®eljwin©«lt/propr.miiiivcriigino- 
fum efle notat. Dicitur etiam ^d)meimeUn/ 
^chiiMtmen & ^chroiemelen. €D?aii fchrpnmcU 
gertt / wenn man eine 431% bera hiebet/ rcqvimc 

vertigo prxrupra ccrncntcs. Hatet uiucum Ccm- 
pof. $efd)ttCimeR / corpere, langvidum , drcia« 
nidomalgcrc, fyncopen pari, i(i TOT l3(t>rf« 
(fen befd}metmet/ horror caligmcm ejus oeuhs 
offudir • prx metu ad tercam dclatus cft. 

(5 c&twimder/ & (?tt)Wctmelnber/ 0« / vcrtigi&o^ 

nofbs , exanimatus , lypothymia correptus. 

' <gc!>TOvinrtcrinn / de S5efd;ro<im(ltc / W vemgi- 

nota, 



1967 



'968 



noü , cxfangvit, fermihtani, drobfcuntateocu- 
lorum dcücicns ( arm na . 

6d)n>fttnd / ocr /<gd)tt>eimdiing / * $efd)iüefoic 

lun«J/ Dtf / vertigo, deliqvmm annni , exani- 
mano , fyncope , hpothymia, deieäus, «Sc im 
potentia , ir. dcfcttioanimi , five mcntis. ^.".l" 

£ctüin&rel)en i>erurftid)ct eine &efd>rocitneltin 
Tcrfacio in orbrtti vcrcigt&cm capicis & obicuri 
tatem oculorum panc. 

(EcbircimelictJ't / * fecbroeiimlbaft / & *dvtrb 
ittmrfl vcrtigujoiut, exanimacus, mentis impo< 
tens ,mcmi» nubilö correptus, cxUng vis , de de 
freiem • oculii calfginc confulis collabcn», 

©d)loein / / P /. @cl)(t?ein< / porc«, 

tu». Dimtn. rß ^rf)rüCinletH/ Od« / iueula, por 

cclluf. Wwc SWecridjitttinlnn/ hiftrix. porcel 

lu» lndicus. ÜÜllDcs £fj)1W(n/ aper. Q5orf 
fd)tPein/ majalu. ©atlijfcbnjciRtcin / porculus 
laftens. ymtfcfy.ßvrcniVKWc v^djrcriwlein/ 
porculi nefrende«. ©eniätfcf/ fivc cpccffd)WCftl/ 
* C9Mfcf)tKin/ porcus laginacui. EvinffjtynJCIIl 
porcus colluviaru. fflllltcrft)WClri/ fivt £5atV 

nwttet/ ferofa. ^iiitiic&t t3d?n?t*in/ fu's grandi 
a »ofus. (fin6d)itrciard)ladSjtfn/)ugularefacm 

lrd)UH'ill rttsm duilui Iiuitjo fordjdus, cccnoius, 

Iutulentus, 1/. menda, ^fmacula, 
(^C&ltcinn»/ 9jCf(fclUiiHCt/ «rl. p^- »nftar porco- 

lumructirarc, fucmolcre, ir. in caerto volurari 
, jnftar porcorum . jacerc in fqvalore dt fordibus : 

wJe CompoJ. 95cf<^u>cincn/ * a3crfc^ipr inen/ con- 

raminarc , coinqvinarc, caenö potlacrc. Sed 

Of^i^cineti / * ^djnjcinan/'/ww^minui^t- 

tenuari, unde (^cjjWCUlunq Der Glk&tT/fidcratio, 
cum membrä jenjumpmitui ämittunt. Furt} tß a 
&d)WiUt\tnl wi Sd)irmCi n. 
$£d)wd\niiu\ cic/ de 043 ©Alwinen / p»opr. fj/er 

arrcelus fuband» Öifuncndi, i. r. imprtut libuitoii 
in voreif &fuibut , mttapb. autem fumttur pro feedi- 
täte, fqvalore, fordibus, pedore, culrüs ncglcclu, 
B'qvAlibct illuvie , ttiam dicitur QffytOtiuc* 

rep/ * <3d»njcf ni^f cir. 
£dwcinid)r / de vrc&iwinfoaft /*dj. & *iv.faiUui, 

fa Jus, fpurcus, i mpurus , i£: fiiatim« ra de, fpor- 
ce , impure. 

nici)f / hic homo ncgligic curam eolendi cor- 
porii. 

(Bdwdnin / * @$tvcincrn / *dj. fuinut, fuillus. 
(§d)tpcinin^lv»fi- caroiuilla. <Sef)iwinerner 



<$raun / aflawa portina. 6^t»(invt» iÜ>U&< I l(»n / 00»/ cubciculiun. 



pref / caro aprugna. (»(Jjmftrifrnc ®citctibTa, 
ttn 1 Ii/mbi affrwgni. ^(ilb )d!)njeinin / bafb Irt 

nin/phräj. rß ^homincpannis fcT fordibu» ob- 
Gto. 

Idjnh'üi :» / tumetc. fiirgerc.inHari, &mttapbor. 
fapcrbircärroganm intumefccic, 1 oftcntar<re! 
ecl>mtUc« / mJttuy rjfr a XOMUnJ * tOtllcn/ 
tmde mm txfurgtoH & iumtnt. j£)<JnDc hnt> 
ft)Hl arfdnpHIen / manos ejus fuhr in tumorc. 

2Xr4>.ii?ffi)nrt«ct i6m/coi!umimomcrcic. hfi 
Ä#ff «frifHn t>«fX)brfcigtiT (icfd^rvilrtt/ cdlapbii 
»über eft lonim caput. £)atf 3Ji^Weiu braiir* 
«(ft JtllcfclVifUfll / pucila ventrem ferr , ureru» ejug 
intumefeit. CompoJ. fitnt.- «Hll * Sluff^nKOcil/ 

intuaaeftcre, £>arf SDJcrr fd)it)illct auf/ 
inflaiar. «Sem föift auf|'d)IOcHc« / exhaufto 
poculo mortis targerc. Dicüitr t»nytun<nram 
^■o<A .«frfd&twiiflt / cxcumcrccfc. Sri 2)urd)i 
Idjrycllia^ tß, viciaintm ortojatumcfccrc. Sa» 

f^wtHcn / five 3ncfd)njcncn/ & 3crf$wriirii e/f 

tuxnore turgidiftimuin efle , 4c rmoilillme fc ha- 
be«. 2ui»jcn i&mciucttfföiwUcit / oeuii 

lumoreclauliarqvc conccfti farc* . . JÖir $ftr iji 
OOTd^roclItn / exriimiiitjanuafrigorr. 
\cd)wdluiu;/ c»K'/ *o*;övfci)mt-l(cn- intlatio, in- 
narua» cxtubeiaao, mttgfbor. autem iniblcmia, 
lupcrciiiiim, anrogaotia» nimia asfrimacio iui, 
arrogans de fc pcifvaHo, mcntis clatio, de iy- 
phus. e^lwllunQ t><* CWvOftf/ aeftus ftrecur- 
s 'üs maru. ^n'lirtjiVtUinui / vcfba tamidtora, 
inrlacuro, B'nimidum., orationis genus. On'i'ii 
fcbiücdumj/ faffu» animü vccfjttcücn t 1 « 
6^cnFd »imh ®z\nn /boa. 

ÖCt / turba , tu- 
maltns. (8d)tualin öickr (^ffc^dfte / magna 
negotiorum moles* (£< ein gto^ <?d)Wall 
iiü( Den ©il§cn/ turbul» complcnt cocas plateai» 
eil? tjiepcr (Ed}IO.lU (ScfchaftC / negotiorum 
mole». iiinv;, ul^4j »\ ,o*.*u 
Ökfd)tt)Ul|r/ ©Ct/p/«r. 05f fc^rtfiffit/ tumor , Sfi^»! 
jW 0eJ?t»elfurig. ift ntici> ein @fi 
fd)roul|cDanu fommai / tumor qvoqve accetTir. 
gartet (BcfQipalÄ / feirrhu«. ©f rd)mn!|r Der 

^iiinDclil / tondliarum inflammano. .n.ii • 
(^fcftWnllt f/im« r)? angina» Piwlff. ®efd)ltul|^ 



ect)n>el< 



1969 . 



1970 



1 us ,'rumiJus , turgi Jus , exfubeians. @c((bn>ol | 
ItnC $riltC / tibix tumctaä*. Dicüur ftiam 
(l)iViilfiM & öcftbnml ti ; ■ prarpingvit.obc- 
Ais, mrtaplt. vcntoftu* infl&tut aoimö, uifolcas, 
fuperbus. 

^cfotriele/ t>ü / * ®d)it>cö / * «M <fafrff6 

^■d/lVCHtC/ arhcroma » tumor finc dolore, 
• , . l^djrcicU/ callu» a laboic contrarius. 
2lrW marj>C v£cbltticlctl / laborc» ercant duri- 
eiem, manus laboriofae corncfcunc, fite dure- 
feunt in cur :j u. vf d)HMc|ill kFülllinCil/ durari, 
obdurefecre, occallcicere. t£d)H>ide eUamdici- 
tur tumor ingvinum.jru ulcuiingvinarium. 

©d)tVtelcn/ & 33evfd)»iflfU / occaJIere, calhtm ob- 
duecre, 1 n durari , du ccfcc r e, cor neuere. Compof. 
Slll5fd)n>ieUn/ planarc, cxcirlcrc callum. igr 
i|i aciäroidct roiber Ikt;cö Q^ck / nihil farttre 
pofluut croortuas fauecs , occallata cibi» ar- 
dcncibus. 

Cßimdungy bk/ * b«a 6 d)triclcn/ callofiras, d«- 

ricudo, duruia» fcff duntici roanuum cx labo- 
ribut. 

<2r&nndi<&i/ «4 calloAis. <£d)roidi<&rc £o«bc/ 
manus callofx, corneae, ioduraras, occallata;. 

©d)tt>elgcn/ #fdW><lflCt / glurire, heluari, 
popinari , pergrarcari , tß a &<frwtUtn, Solrt 
mm bibaculü&tuburctnanttbtu vtnter d; ß an.it y 
turgtfeere immodiri aU &pottt. £a<J UM) SRflfJ)! 
ftyludqCR / totos dies perporare , vino inundati, 
laxgitZiok (c invicar«. Compof. funt r *3lbfd)iVCt» 
,}ru • devorarc altcnusbona , abligurirc, deco- 
qverc res alicnaa. 9tuft'd »IKlqc« nepotem in 
fuo patnraonio efle , rem familiärem trangere, 

, per luxuriamcfEindere. $lu?fd>lt>d<U'H / pcpi- 
nandi modum faecre, qviefeere äluxuric, ab- 
jicere luxum. D lird>fd • :: / o : r & Jet 
)d)trcl(]cn/ r^<7noW2laffdWcigcri / rc fua ab 
«ti * bona <ua per luxqriam profundere. C0t<f » 
i i i: n tX : \c: rcdaeil/ compotarc. 

<?d)Töd qcr / / I u reo ,ib clluo , deco&or , afotui , 
popino, barathro, fcopulus parrimonii.AgfjHtfl' 
gerinn /bi</ nierobiba, foemina bibax. 511« 
V^d>tDcl^critlll/ anus multibiba. SO* itfcfHödtJf r/ 
compotoc. ^irfcftroelaerinn / compotrix. 
(ErifdWdgcr/ Epkureut, gurges, vorago pa- 
rximonii. 

ed)roe lijcrcp/ üfle (5 cöwdqen/ &f ew. öte ^djwcl* 
i)u na ' hclluatio , gula , prodigcatia , c d ulio, lu- 



xus. 513,16 ift t>atf »or ein luamnmct? aoi» uorn 

hörtet IrdjrodtU'N? q^od pxoluviumiqvae iftdec 
fubita eil largitas ? vrrU"d)lveliic«rj> / profuCi lu- 
xuncs. 2>crfd)»cli3un<j i>cr tt>H?rr / pcodtgea- 

tiaopum . dr prodi^itas. cblüClCjOl / DaClUR 
(rd)atl^ OOtl >>U . üuntus ctiuu tum prooro ic- 

qtc dedecore / n^lHflüi • 

loAis, luxuriofus, effufu» , fumtuofus , prodi- 
gus, jlotus.cv. profuse, pcrd;tc, (unuuo'.c . pro- 
digr. vf djitd^cMlü) auf anDcKr t'cu tc ^cutd/ 
infolcns 4 diüolutus io alicna rc. V^C^rod$(' 
n ; c';i t'cbcii / vita luxunofa , proAigaca. 

t ib u.rilhrU .Alias eilte <Dr<cd^pfetfc/k 0dtt*cl4 
geil / mvtUatur tmm btbacet Ad poium muficA & 
cäMtarM amant bumoret . Hmcrß (in (S^ttC^lCT/ 

fifrulator , choraules , tibürca. 

(Scbtücc/ fd)tücrcr / fcbfocreflcr/ 

äJj(H.& tdvetb. gravis, difHcilis . pouderofus, 
mole(his,onerofijs ,arduus, Ijbonofus , t^.- dit- 
ficultcr, aegre.moleftc, it. lcntc,fafltdiotc»cun« 
czanter, 

lamm vrUrm , ut Juplicatio rjutdrm vvcalü k noßri 
Uno vi ptnitttr exularrt : jVr^ mim M I rr j- CC/ 
gl/ 00/ ISO/ f commoie p> ottunäarr potrrit , mal' 

Um b !>»/«'" » «' p«» / 0ßb! ; pro -^ecc 

l^tfbt IC.fobtretur. Vrmtl tanirm ftculum , tjuod 
vttiofä» tjtumoJi (onfvrtudtnei radicitta toOrt. ^d)t 
f^lDfr / pergravi«. €t»a^ fairer / gravmfcu- 

lus. (J in ^fimD fd}»cr/ hbralis. ^onocrt^fnnö 
fdjtvcr / pondiu centenatium. (gdMfcTC '3 ttu 
11CJ roaximi poaderisfaxa. ircbtrcv (.^t'irid)f/ 
grande pondus. 2J0juf(^rper< tfujl I incredibilc 
pondui, inacftabile onus, (fei iftfltdjt ftltl CIH 
^etWdKn fd}Wfrcr/ ramentä plumea propra, 
lius non rft. ^(blWCr Ät»Pf> «pur praegrave. 

J>dnf K<d)»«na wirb bir fdjnjcr anfpmmen/ 
elaborandum tibi crit in ratione reddenda« 
O Wif fd)ll»cr ifl bfl</ 6 rem diÄcilem Ar incxpJi- 
cabilcm! @£ ||( eint fd)»cr< €od)c / magnurn 
opus,arduumfac>u,rcsindifliciii cft. ^tfaV« 
RCT/ IC fd)tvrrrr/ difficilia q pulchra. ^6 wnrb 
bir firoer »erbe» / mit ihm (urcebt jnfommcn/ 
fiidabii fatit , fi cum illo tncipias homioe« 
@d)R)fr JUWrfrcfim/ parum ad intelligenduiu 
faeihs, d : flu :lis ad explicandum locus, d'-ir-c • 
r: 3ct(eit / tempora triftta, acerba, eraviflima. 
^cVWf jiiinit/ cogaicio muiutdu&ultatibui 

Obßru- 



obftru&a . fru involuta. $De<!tttni$ ihm etile 
fä>ivereJ^in& aiijür^env coeaccndus, in officio 
dcnnendmcft. »Satterer in%td>CSI/ ingravare. 
©d)R»<rcr mvbttl l ingravefcere. Dii?5)mijt/i 
qar tlidjt fd)lt>cr / nihil eft in hu rcbuinegotii. 
3d)TOCrrn / ft*npltx\ ut ufavix{ß % ßdprotodieilur 

• ÜJ><f(^VitCII / gravarc, molcthiarficetc, afferre 

* woleftum. 1 $rf(&trercf Wetten/ gratari , mol«-- 
•ifliani er realiqvatrahere. $hl\r(ftjff bcfd&nK- 
' "fen / fabutrare navim. 4>»d) bcfd)i»crcH / ag-i 

gravarc , praegravare, negotium alicui faccflcrcJ 

Slefleic&c bct'djroere id> ^lcf> mit meiner ©egen» 

tTCirt/ forte meus tibi adventus labori actum™ i 
c/1. (£••; befchver te mitfriiber Me uu§en/ acctfir 
perincomraode, ingcäumihi fadidio tuir. tief) 
ubff einen Irfdmnmi / de cnmiijc appdlare, 
reumagere, accutarc, defcrreaiiqvcm de rcali- 
qva. $Hfd)rofrt/ gravis .oncrofus, molcftm. 
Unbf|'d)n?crt; inanis, expeditus. <£c Wolle Ulli 
befeuert befVbleil / nc graverü, nc «icdigneris 



1972 



manda 



®d)»crc/0l€/* £c&WerImt/OtC/gravitas,dif- 
ftcultas ,j pondus. Qic Jfp.inö hat eine grc§c 
^djlücrc/ hautmalum huic cd pondus pugno. 
€cftro<rbdt Der fr 11/ oneraimpedira* mcohi- 
bilia , fafcis gravior 4 infolitus. cbtrn'I'i'ir 
$C$2cibt$/ tardiras venrris, corporis obcfltaf. 
> ^t^roere Der 2Üortt pondus verborum. <£fhn)C» 
rCjU»crf"t.|)en/fubtilttas,dißiculta$, & obCturi- 
tas rerum miririca. 

1£<i)TQtx\ld)/ adv. *gre, vix, diflUcultcr, haut ita 
facile, ne credas. 6>i 33f fcbtrrrlicb /äJj.rß, mo- 
leftus, labonofus, magni laboris, multi nego- 
tii. $cfd)»erlichcr gRcnfö/ odiofut, iniiAio- 

fui, ommbusqvc ofFentus homo. (£r i|i mir 
Ivfchwcrltd) / odio & moleftue eil mihi, Vf) 

weof / tote befebrcerlid) e* Dir anfelid) fct>n 

• TPirb / feio, qvam afpera hxc rrs in prineipio 

tibi futura fit. ÖBenn Dir et nicht befönjerlidj 

fi tibi grave non erit. ^C|Ct>n?crlf db fliM» 
tfR / importunc infifrerc. 

SgefcbmcrvT/ hemo moleftus, odiofut, .in. 
teftus, aggravans. niolcftiam exhibent. 
fvbtKl'criiin /cie/ frxmina mqvictans, praegra- 
▼is , faftidiofa. 

S?cfcfmjrrmig / Die/ moleftia , aegrittido, Medium, 
negotium , ut : Q$efd)ttxrun<i machen/ negotium 
faceflere. ©efrfjiDcrumj binroeqnchmen/molc- 
Oiam dimovere, ammum a follicirudine abdu- 
cetc. ©ffc^n?{TUIticn- ctutm dicuntm oacra, ui- 



butum , exacliojicj. K«ic $efd)nxrungcn/ no- 
vurn Onus. 5K|(ftn)er un^cn / <enfu* ara- 

viiiimi, niinia thbutorum magmrudo. §ie9 
roa Q5cfci}roerimg/ immun is,liber aboncribus. 

$cfdwerU(W<it / x>it/td. q-vod y&t fc&wrruiuj/ mo- 

Icftia, injucundiras , vcx.h 1 o , aegruudo .farcina. 
5)ffd)roa(i(t}f cit ütx&tott intoicniu fcnnonii, 

it. hxiitantia. 

^Cttttieytg/a^Ha.difficilis , impatlcns, intole- 
rant: it. morofus, faftidiom«, impeeuofus, tn- 
qvietus, infolcni, Ö'd./T. d.tficulter, impatien- 
ter , intoleranter , morose. (BcftrolcriiJ H>fD 
i>tIt/.mo!cffe. aegte ferrc , deficere , defeifcere, 
rcbcljarc. ^chtpicri^ fei)n/ ftomachari, mur- 
murat c. .(güiai Ic^ivUrij macbi'H / ad dcfcÄio- 
nem fullicitarc. 

©chltJicri.-fcu, Su'd.flüuUas, intoleranria,faf!i- 
dium, impatienna , it. rcbciiio,defcc>io. Qjimil 
jur ifdv.rn naFiK bctHgetl / ad rebcliiumincita- 
t« pacatum. vr4)ivi(TigfritlVr92arun9/<lifiicul- 
tas annon.i, an^ullia rei familiaris. ^(f)IT)i(rf4> 
Uli ktX 3t(teU/teropotumaccrbitas,calamitas. 
V^>d)rl>aityer / *djeü. *b «ntiayo &VDMt I qv*fi 
(rUMCVtMUiUT ; duimtufnimfyvKt «jchin / pro: 
uterum gcrerc > tt LMmum 51a vidui , gravi di- 
tas gravis , vf (b»er / dtducüur. \2d)lt>ill!» 

qcr igüttr tji gravidus, prvgnans, fc? Btlga dteit : 
ßliVCr ,^int>C / gravis pondeic foctus. 
vf i!\i , .;!!<iif fenn / in alvo gefrarc , uterum, ven. 
tren» ferre. S<i)n>anijcr WcrDcil/ coneipere, gra- 
vidamfieri. vSrf)IViin(}fr ma6)tn I gravidam ali- 
qvam rclinq vere. ift 1 five gfyct fömn%(X/ 
uterus cicxtumcr^ilv6fxrumcontinet.<3(^tDan- 
flcrQBcib mit einem iSolm/ pucrogravida. (fr 
gebet mit Unglurf fd)tt».in.ur. paetuntmatutn^ai 
perniciem ineumbu, mednatur damnum.' 
Vrchiojnijern/ geföroängert/ congreffu gravidam» 
prägnantem fhprre, gravidarc, facundare. tliR 
5PiäüMein febnjflnqern / puellam comprimere. 
Oitftbiyiinflcrtc £>in\c l feemina gravidata. 
<3 dblPflnciem tti&m rft eminere . proeubuarc , tu- 
mere , turgere. Sic foiU dicunt flfteWtSnigette 
Cr cqtb vcla \ entis turgida. Compof. 53c|'(hlt>4n5 
gem / idem rft ac ftmpltx febroinoem / feetificarc, 
vuigi impHtenare. £>ur<I)fcf)njanöeTn / foctutft 
fupplere. ubcrfcbnMngern/ fuperfaarc 

C<I)tlMUaerei' Dft/ gravidam faciens, compri- 
mens faminam, 1/. Tacrifer, fatificus , vulgb im- 
praegnator. ©cbnjuTlijCTWn/ Ut / fanrina fae- 

3 1 i i i i cua- 



1973 



Sc 



1974 



cundant. 3>fc ©ounc if* dir ©dwÄnijcritm 

tXr€r^/ fol tcrram ftstiificar;ifaccUn<!ftt!agros 
calore fu6. ^«n^fCtf<t)>PÄ«*KV^ fto .P r »| or - ' 
^d)l1>iln.Kmn»J/ W«/ prsegnati© , vitlÄimpräpa- 
tio , melius graVidirat , gcftatio uteri , fcccura. 

©fmü^!*d)ro4nacriin<Farrogan*i^fiipcrf>ia. 

gravidus, praegnanj.ÖTmrffpW. fcumidiis, lyj:- 1 
gidut, inrt mit, H. fuperbe, tumitk-, arrogaiucr. 

foccr, conjugis paccr, k navitatl)', t.ä'afhfUae 



x>a* 

aflr- 



qvaft pJtrti.-vcl (tiam b pvcii!.Ui'ffcdlHui, d t !jh)od 
fcictro cQufirnfki , rvJinio hb. i. tpiß. 1 0'! *J Atu:. 
' jkq'tiipi "Ei ri'ö* 9wi ▼Wctnar . t. c. patrur , fo- 1 
' ?fm päMiff/ fjffjf +tribm.' J Et, ¥w»?» jwnMfe*' fo- 1 
crus nuribus juii tffejblrtnt, nferhe/iti* ftßfiurA 
(Stkfftbrotiljtr/ roariii & uxoris vitriari: 
gcnfd)iȊfjer / confocer. tDf^ *5(ftnMftfr< SJfl' 
tct/ /»w Oberfc^mdfjcr / profocer. (gidjrodocr 

foceris gcncri non lavanrür , vi?d)1VifVjcn>Ärt'r 

m 11 litt «ti* »tor? £ibrtwn*i(falrt$r^frin. 1 

(5d)tVie(JCr / Vit I etum ©cbitflCflifrlrtumr 

focrus, Tin, ßvr lYiariti , & UKo'ri* nurcr. - ©tief 
fd)WCi]cr / nxor»« fcf marir* novcrca._ $}:C 
<Scj}ivieqcnnncn / /iw^dwicqc&MrtKn"^ iiv 
rcr Stfn* üffetbern xilk ffi«&^«tiöomnci inimo 

©dwotfcr/ rcr * ^^^ipinn/öie/aiRDii, 

avtilitfrtrtn »pyi prop.Wt^m iu: 
IgfllWr HkTtf Cll aftmi rarem 



rtcTI M*wcaM<n fociarc. 
tflfdwfl ICPB / norc aflSmbu» . amplii 

nr.irarc 

: nka.» divifa eft, fafta lunt affin itatum diftidta de 

dtvoreta. 

ftngviot. ?UJmUllftl<JC/graduircmotion». 

^ c«H)unAin,cQnnc»us, innexus. ^54>matKrUcb< 
r f5rciml>|"(t /: «onjunüio affin icai»i neccilitudo 
•gr«ml)fcJ)n)dijerlid> / am»cc. Uui 

^itvefter-/ w</p/«r. \cpd>tv>cfhrn / foror. 

ft*!i<&ti)W 5(]fjlf r rf iV/l 'f !t affin«. 

■ >H <>i<U &t*ftMfilX I henf h betten 64ft 
(\lti|f)4yt>6/falt<rnj« fcxÄfU, fUÄfii trarcr . 
. «t:m ^tDlVtller dftituric U|?fT l <jvrm*km- 
Snnrtki Latin» m4* 4pptü.Uit,tjvoJ q-uaftfror- 



tm 



mfttlur ,y'tf*>etur<ft 



lein ' &41 



.in 



xirrm Huxit, atÜ- 
xtrunt. Cincj' 
cum AÜqvo jun- 



n?r|icr» 

arcula. 

»vt«ca. 
rrttna. 
Ißfibf* 

rerecra. 
atnita 



gcre. £r ü't nnin vr Aw.igrr / irict™».i . 
'cum co afflmta«. (?r Vi ntt'iit mVifkuffitUT 
<?ÄW»iafr ; : '^c^«rbdint'alqVr«« : arti^Si?..| 
ßrln <?d)m»iiirv nnö ein Jtnebdfpwf / p» r- 1 • 
' rf amKina'affinium. ^in ^ l ni|fiirfd)ifl.liKr' 
dicitur de perfona levi dr libidmofa. %ll)CV 
^d)»j(J(r/aff»nitatepropinqvu». i • 

aTinto devincire. (£r ((t tm .7?i<l>re* ''W^'l 
fttTt / jiicliti per alrrrfltiiftnv iHnciurs ' ^5<' I 
fAroAvjcrtC ^rcillt^aWuiTatCPropincjTK ^tjr^ ; 
(chuvijcrn ■fubtrffA'fWtwni.' am - 



tatis nncul6 conftiingjirrc; 4f • 

» I J I i I 



/ foror ^ermaSna. 
fdMWjfct'WW'WW* 1 lorot can '* 1 

C:ii ,,J f*iwflcr MirftrOEnffcT r foror 1 
©ei? Wannet* <5<ftu*c|lcr / gio«. Ört 

^djivcjtcr" / proforor. ^C?9JlfCrtSf 
amira. £Vr CDi'Ttcv ^(t)»c|Frr / mj 
'£Vr ( ; .' (mv .'er? v?<f)trfflfV/4>#»'am««. 
magDa. ^fVC^ro^Ililffcr (if(f)iV(|kr/promatcr- 
terä, matertcra magnx. Ö^irctcr tütmwm- 
r .,r -.'Fi > 4 c nna- forore *rt r ^ntumelittm dici vtif- 

«inr, ine kidjtfcrtiiiC'/H' lr»rc64«Kft<r/p«- 

' dtra foror , profligara farminn. $pUe ^(ftnf^ 

ftfl' • pueHa petu!an»,proCait,lafciva. 
ll^flftlW'lcr/fl/afi foror. tyiwti'f''** ^imt\d)tN> 
' lici"' c onlcrva, foror rollc^iaUs.j'ifi/urrftÄfw?Kit' 

criCTueis, Bf miferiarum , ar cxiln particepi. 
gjMllffd)W»lfV / fponfae foror. 3?mitüam<' 
fd)»«|lcc / Tponfi germana. (£brt!icnfd)WntcT/ 
foror in Chnfto. C)u(i{d)n>C!tfr / foror com- 
oorrix . ahh grc§« & eanffd)irf|Kr. ^rfu^cfl' 

(fotttjtcri 1 puelia lafcivien*,roeretricula ^rau.n» 
'(r)tt><fr.T ' feror marirata. -ÖMatlbni^« P"»* 
jOtlM^fcbtPCticT / Toror in fide 4c relifionc. 
^I{uf «Kf>»e|tcr / focia forruna». ^>alb« frrt 
©firffc^njfli'tr/ foror ab uno ialcem larerecon- 
junt>a , alrerutrd parcote gentta. ^rnqfttf* 
i !>-. lt monialea. virgincs Ctnüu 

ijtlfiOfrfi^nXlhr / foror «nuupta. 



197* @c 

JTlemicfcWer. / minor nacu-, m »2Ht./h* ^Utrr 
VT 4>nX|trr/ major natu.-- 4Dtif tdfcftroejicr auttm 
imcr trcsforoi es media. ,HWttC /ivr Drt>cnrf« 
fd)ttCf!cT / foror (acrata , ejusde m prdinil. Jfte 
bfnfftylKltft / foror ex concubinatu gcnica , lo- 
ci». ?ici|"cl'd;irf \Ux i comes itiocris. Stoben 
fd)tt>f|far/ foror mvida^infida. J&tyaUbftytlH 
ftas proftibuium ü^dfdjmftter..'. »ühi 
fpiclinn / amica , iocta intim*, ji UiyhltJ?(übirt' 
jti'V / racmina maiorum particcps. ä&)liM|*r 

{d)tO(ftcr/ voluptuana, luxuriofatacmina. 3<>f' 
d>Wcjtcr / amica tcmporana. 3^)|d)IVC|itl 
«ompotrix, (ympotria. ' JjyjlQ;) 

^d}n)Cf(fri!/0ffd)lt)C|?<rt/ «ororiare, nrmunefo- 
' forum fc invicemappcltaf«.' (£tffchlor|kTf ttct) 
mit ||>ncn/amancfc mvicfrn ur l©iom , non fe- 
cus ac gcrman* nmtuö fc amore compleftün- 
tur. (§ id) perfcbn>«|?fTn a nomine foNxum<*p-, 
pcllarc fc mvicem. vre i*c tum miflinS au«?»ir 
jcfltVcftcrt / neccflitudo Corona jam cxtin&a cft. 

h.lf fid) mol g*nt»WC|Ifrt / forocisappeliano- 
nem imp«ftertrm naufco, de forofe ne rerbu- 
lum qvidem.' J lWjP*'' m^*. T; ' . J : ■ »' 

S<hWffriun^ / Mf7 p<JW»r. f/? , pro ovo dicimm fcie 
SdfrHKfterfcbaflV amor fororim, confangvini- 
tas fbrovia. Dicimw t amen Q^fc&IPfffcVHII W cV 
S?f no*>»Pf lUrullQ / conjun£rio fororia. ©d)R?C 
fUTidMft tunken / <©noliarc aftccium foro- 
xinro. 'ijf|ij»*\ ff*» 4' "fl/hl t Öi. 't'f" ■C 

I3d;nji|ial)afc /& SdjtoejTef fic$ / <« /}.. foro- 

rius , artcchjs fororii , ai 'mWüm gcrmanz. 
(gd)n?eficihd)c £iebe iir.D Sreimffdw't ' diledio, 
affcQio , amtcitia forore dign a. lln|'d)iiu'|KT ■ 
., lic}) / ä J[/. &adictb. longe alitcr , qväm fororcm 
dcccr. *»k*#J 

€5cW)»t|1cr/ & föcfdjaM.lri^/^ß/fratrcs&foro- 

rcs , propr. aufrm forores tJnrom , ßye nccclliru- 
' Idme fororii conjuricl«.' O^fcf ftifferfinDctv 
lobrini , confobrini. 5l^^crgcfc^^Di^Cl•f^^^t , r/ 
confobrinorum liberi. &t\t{$if<S)Vti\l(X ! five 
jrPCOCrlcp (Öffd)tt>i!kr / fratr« * fororei alrcr- 
utro parenie prognatl , äligt .$.:lbgcfd)n>iftef. 
Eßeliam inußf. ™> ^C&jr triftet t! ' inde^fäftU 
ftert feon / cognaciooc fraremä 6t fororii k in- 

We/glos, mariti 
foror. Verhm hoc nocabuhm ^efe^tuf r» toi»r 1»»*/- 
'((tW) A& Alias qvotfr tftinti rxtfn.iitur t iU t ui 
eltam tjifd)n?fn appfÜmtur qvorumtibcragaato-. 
tum uxoret i carumq vc cojifaogvinc». 



, 1976 

^d)tüCC/ f(t)tüCren/ jurarc. Scnbuntboc 
' ^rb ] a^i/fä^entupti<$^VM l gravii, ctimte/ 
fc& IVrrrctl / ffa4 t6ltr*ndum tfl , y tut 1/4 im <i - 

/*«. ( C^uM(B(^ierrt?ii//rvr/?i«tvr46 .^fDtwiv 

gravis , difficihs , arduus , (ar/hia mint iti&tgr- 
tura ejVtcJam ßnitualif rß jurärr) five h SQJtljr/ 
fedjrcit / defendere fc , arcete , depcllcrc, proflU 
" gare , (cum fttr Amen tum pro txtracrdmäriA p>ob.i- 
' t^nr^S pt$rnficn( hxbeAtor) fiv? k 2ßrt()t7 tPtJrf It 
bcfiSrrn /religiöse affirinare,»ftroere,tcftanim 
faecre, nuüi tAmen raticne feriberrtur , ^(f;rwf' 
Ten ; Not Urnen cnjvetuiini cedentu interitn feri- 
bemta <<rcj)tt?cercn / # Ha loa Ttimn cum x-uhi, 
qvando ita piurtmif plAcebimtu. (grdjrMCTfn rfl 
4 anhMon\ habe^m praeter, ^d) fd)tt>ur/ 

3d) fdjmfir / pamc. ®cfd)toDrfn. feinen €iD 

jd)HH\TC!l / dare jutjurandam , ücrameutu di- 
' 1 ietit , ' jusjttrandum incerponere. ^ttitl linD 
^Tn'in fd)\V(tXtW Jovem lapidemjurare. 9tTlt1Ctl» 
CiDfdjnJCCrCÜ . ejurarebonamcopiam. ^i(bbab( 

gefchrnrn / aii-r mein ^erj rtfoß nld)?6 trwtn/ 
jö'ravi Imgvi'-, mehtem injuraram gero. 
fdinjffTf f / er Nunc nje^r / fancle adjurat no« 
pöfTe. ©11 bt'ft «in 2*Mb / un& fcbiPWf |1 »or rXO 
Xcilfd bin / mutier cs , attdacler mr as. vr dm\'C> 

rmatam fldem ( rc 
hoc ftelurum. t£mc n gelffirt« n (Sit ftt)»rcrcu/ 
conccptiiverbis jurare. 3n<^^önbcm@fclc 
(cl;iVf 1 ren / jusjuraodum in alccnus animam 
pr»flare. ' , '5ö>T>'i . v . , 

^d)W(Crcr/ ^fr / jutator , facramentö conren- 
dent , religiöse arrtrmans , Nüraen obec/tans. 
v? dui'i'f rci um' Mi / facramenrum, vr/)uramcn- 
tum dans feemina. (f)Wf f ret etiam eß malcficus, 
dira imprecans , anathemiaans. ^cA\(b d;uu'c 
Itr/ perjurus , pejerans. 

£ djnjCtTUn^ /Me 1 1>06 (BdHüf (Tfll / &freqventüts 
tcr(5(!)lttir / juramentum, facramentum, im> 
precatio. ^fchtlMir / jutjui andum. J^olxi' 
S<t)n>Ur' devotio, dcjtirium. prtlfcftcr ^(bnnir/ 
perjunum (^raufflmer \Sq»n»iir i «»ccratio. 
*iincn feinr* «?d)wiird brfreiKn - folvere altqvcm 
facrametno. €rb.u einen <c<f)tpur gfrabn/jui- 

jurandum mterpofuir. 

tr d)rpfcrid)t/ & 6(br»ccrcnb/*.fr fftsdimb. juwnt, 

juratus > jnrjtö .SVj juranis c(wr« diatut ein 

©efdjmcrner/ religioneobftrii>us. Ungcfdjrpoi'' 

tier tcontrh in;urarut , religionc exctnttis. vXi. 
nem ©efd)n>prnein (glauben ejeben/ approbarc 
jusjurandum, credere juraco, 



1977 



(Sc 



<5c 



2ibfu)ltKcTCIl/ qvidemrßqvoifimpirx öd?n?W$ 
tot/ JrdetUm pomtur prc jurato diffircr i , fi vc cju- 

carc. 4?ab imb ©at abfeftroecrcn / cjuratc ko- 
mm copiam. (UbfötDCCruiM / ejuraiio , & pro. 
triifenifuatioTteipfo juramcmi prxftatio. Üb 
Khana er. cjuran», jurato diffitens. 
2lllI|d)irCCr<H/ adjurare , Dcot teftesadvoeare ,id. 
diecre arumaii^rcügiose. er b » ; i.üii ftinefofc 
gßabreii wr flu* dufgcfc^ßM>rra/ muiiis deto- 

tionibus dejerint merecs Tuas xnalat ac fu- 
cofasprobas efle. 3luff^«fcrun4 ; Dtt/%d)u- 
ratio. 

2lu6f(!)»ccrcn/ iiemr/f 9WÜbfchtp<ercrt/ icm^ 

verb'uvcODcepri» ;urare , jurato r. cg.tr c. £i< 

nem ctrnatf aus Dem 6cpu)t fdwrccrcu/ fcientem 

& fi deinem pcijuriö falle re. (£r bat 0lad}< 
löol alft flUSCjcfe&lWrCU / «fta tarnen omnia/a- 
crainentö confirmavu. ÜUefdjUXCren / frtifn 
dt luramtnt» teßwm dicitur* 
5J>efd)tt>Cf reu; fidem jux isjurandi inrerponere. (Er 
bcfiiuccrctcSbotr)/ M ff Mb**7 knete ad- 
jurac non polfe. ,iii;tu bcfdjnxercn / t>4§ es 
4td[>friöCIVC|Cn/ exjurareaudcs, tc mihi per >o- 

<um diwflc 3$ befömecre bid) ben (Söttv ad- 

iuro te per omnes Dcos. £ lic (ärilicr br| cl)HU' f 
teil / mcaiuarcd.vmoncs, tf. adjurarionedmni 
Hominis, expellcre ac fugarc, %'ulgi exoruüre. 
Unde i£cfd)WCCnn / cxorcHmm , incantaüo. 
St»öti'nbcfctUKCrUtt4 ' pfychomantia, mamum 
evocatio. Sßffd)IKCrcr/0<t/cxorc»fta. gdjlöUi 
9«nbcfd)llKCCCC/ ferüerstern incaoeans. 
2>railf /i-vr Vorauf KbtOdTrn/ i/tiei» rJJ adjurare, 
jurejurando confirmarc rem alrqvam. ^sd) 
fölVCf VC Ötauf / b« ji C$ fo fcr> / ejusmodi aflirmo 
rem eile, atenre ita Dcos mifii velim propicios. 
<£r fflti nidjt orauffcbtrccrcu/ jysju«.indum fuum 
ad banc rem acconaniodaxc neq vir. 

©ruber fnt SZBovulxrfc&mcercw tß avod&tauft 
\d)wttxen. Uber &u$ J&eihgc vfvangcliuiu 

fÄDCCren / per Santtum Evangelium jurare. 

Uber ade ©Atter uni) -f>cilt^ca feSmccven/ fum- 

mumjovcm, Dcos. ca'.itckqvc obteftan. 

(üjrfcbnjccrcn / jurato obtinerc, facta memo a/Tcqvi, 
£)U Ullf 0|len Crf^Weercn/ juramemum minora- 
oofiitmtcrpontrc. (reine §i>rberima evfchrrce' 
HUI in luem jurare. feilte UnfchulD cr|'(I)irü 
reo/ crimiuefe jurejurando purgarc. 

£in /ivr X> 1 b tB fcf) tVC C l' C n / idem fwd ßmpiex 
Ö<l)tr>c<r<i»/ /ri flnumft ufurpstur pro frivole 
)urarc» iaetamentum vcuaJc habere, hncva;u- 



1978 



rare , mentem aucem injuratam teoetc, yurumeu- 
tö abuü ad faJIendum. xc-j* 'Utf^^^^|E 

€0? it- «Sc 3<cbcitf$itfuTen ; jusjuranduin andere, 
commune )us;urandum adjorarc. £r f>at mit 
ten ^euijen ot|'cbi9i)ren/ conjunxicircligiontm 

i fuam cum tcitibus. .COJu guten (iieiripeii febuxe 

. Ten/ falvä conicicntiä jusuirandunadaxe. 

3^ad)|'cl)roeercTj/.»n vcrbaaiicujuiiurare. (Srmu^ 
nad)fd)»eciciL »oie C6ibm »or^eftut ift / adjura- 
re iaq vx adac^us efr vciba compelucur. 

jScc»*3iiP0rf*jpfereii/ prxjurationcs faecre, 
adjucarc »Srinatamfldcm alicuidarc. be.t ! i>.T 
fd)nxereil / tjl e jurare , SJ'abjuratc 23 CT fe|)r»«: 
inuw/O«/ ejucatio» <öDit unD Dem .pmimcl 
tClTd)roecTCVi abjurarc granam divinani ztcr- 
nanv]vc bcawuci.icm. 

SSlC^erfd)lDCCrcn / ju^urandum rcpeccrc , denuö 
jure)uxando fe obllxingexc. ÖRan IllUB dOc 
\<\ T. r roiebeiTdjroCtrcil / rcaovaAdum per annos 
facramencMm eil. 

^crf4)tUCCren / imprecari »devovere fe» capar fuum 
coofcciarc 3frfcbn>CCTUmi/ Oi€/execratio. 

3ucfd)iDeCl*CU/adjurare, fidem junsjurandi laxere. 
Std ^ifammcnf^lDcei'CR 1 five ft<b juiammcn 
)>erfd)n>ccrctl / <ß contra Rempublieam conjura- 
re, coitioncmfacere, it. focicta rem jurare. B^' 

fammcnf^iüecTuiig / [n* S>erf<j)irccruna > "sul 

conjuratio,tonfpi ratio. 

©ebtveö / fcblt?c8cn / flefcfctDcect/ 

diflundere, profundere } ut Hirvortc in "vaftha & 
pattÜis r.imium opp !c'i> intrr tundum fäcile tjfundun- 
tur. Vtdttur tße a &d)Wtnfm/ vfntiUre, tiut. f. 

<SU$ fcßwtrfec'C / vmum egurgitae c Titro. 
@(f)UXljcn eiUm tß bilbiic , fonum emittcre ven- 
tilando. ÖTrnoiiundo»tf/w (3<f>menFen. ( 
funi : 2lU^ Uber * 23frf<t)rPCr2en / profundere, 
eirundere» difTundcTC, reftagnare, egurgitarc, 

evomere. 2)as 35icr fcJ)ii)C$ct über / cereviAi 

difbergitur. £)asOcl ft^nX^Ci bcrilU$ / oleum 

diltuse disjicitur. 

^tftrDc^cr / Oer / diffulbr. Cr (ftrecrtcrinii / 
feemma uiffundens, diffipans, difpergcns. 

fdjme^er/ & Serfc^nx^er ; \.*m, 
^^»e^im^/ oic/&iv»(5d)n?e^ett/ effulIo,dif 

fuilo , di i-cftio , d Upen us. ÜU5fd)rw^linv3 öud 
2 1 1 cJ? t- refragnatio vivarii. iHti;fd)me$irR9 ^(1 
25ortc/ diffufio verborum. UbcifcbnH'^ma bei 
^cir'l|;ci"8; c!uvio,di luv iura, aqTaxum exuo- 

daci'6. uiikiMhlS^ •••« 



& p rofu j c , d i fp c r l"u i . d i ft ui u s , d 1 ff mc . difpc rse,/ 
fcj difpcrüm. (r d>lt>i»5»d>lc5 ÖetfÜ / vaü diftu- 

» filu. Uemtß 2lugförccgi$( / ubcrfct>twcijid>t/ & 

©(fctwDetn / $*<Sct)ft>abmi /ßefct>tt>eDctf/ 
^ gcfdjroaDert / 0et>n*9cn/ «o- 

"■t*t. 5riv*d)!DabfrtI yvoflrfl ftrepcrc, inftrepe- 
rc , perftrepcrc. /rpotare, nelmari,pcrgr.TcaM, 
popinara^ ->v 

^djrrefccrer/ & iSdjwa beten Der/ i^.fW ^djttf' 

IjeT / 85* prdterea ftrepitant : //. hclluo , potator, 
afotui , popino. trdjwa&ertan / * (rdtMtKfrc 
rinn < D(C / rnulttbiba , v inofa. 

Crehmrterung / * <£d;n>flberumj / W«/ * Da» 
SinfclxnrcB/ uLp-od 35d?»er$img/ «c fafaprr 
ftrepitus, bacchauo, hclluatio ,pocatio. 

0d)n?ct>jcl}t/ i/rm^ bacchans » ingluviofm, in- 
cemperan« , luxuriofut ,gulofas. 

©ebinmm/ febtoimmen/ w*™«™ 

& fdjnMimm / id) fcbnjnmmc / (jefchnmmmen/ «a- 

1 gr , naurc , # 'jvandofy per metaphotam : egete . 
t*/ po/iü/ mpcTefle , fuflScere. (£t f dB tütfDcr 

fd)njtmracn / ned) roabe n t in fumma egcftaic 

vc t '.nur, ornnium rernm inopiä laborar. (£t 

fcftroimntf t t>nr redj! fn t*ra Itn-ilncf / in hoc ne- 
gotium funcftrumimnlitfcfc, foriunae nu!^n.? 
nwbiiö perfuu« eft. ©er fdjnümmcn lernen »iö/ 

mu^ tns2Sa^er/ nulluni pcnciilum finc pericu. 
Ioviucitur. Compof.funt : 5lbfdjnuinmenmbir« 
aqva , nando evaderc, yt>oi etiam ClUf f9)ff>ni' 

inen rjff,cnate, cnatarc. fünf) £>ben> & Uber 

fd)TPnitmeR / utribus ineubando natare , fuper- 
natatc ,* innaiarc. 2Infd)tVtnnnen / nando ad 
i #t ripam , feu navim evaderc. SSifchnJimuieil / 
cueumdarc. Quret)- a IÄer|d)n)immcn.'rra- 
•are>tcamnaraic. v£iiiici>UMmuuu / innatarc. 
€rf<bn?iUlinen/ nando penetraread locum, na- 
rando vincerc. ;yni"d)irii!iimn / nando ultra 
defrrrr. 4>crubfd)roinunrn / /rwj&inabfdwim; 

- -.«ncn / dcn.ir.Hc. S)ni tiuD £e ri^romimen / fivr 
\ tlftlrtfinanbei fd)»innncn / fparfiio nararc , nando 
errarc. «fljit 4r3uMmtncni'd)irünmcn/adnare. 
Se ■.iej)fd)ttimnicn/ nando fcqvi. SBot' Soran- 
fömVUMM i nando pracJabi , praenatarc. §&t%- 
4>inn>cq< & ©av»o nj'd>»iniinen / abnatarc. ^u- 
rnd[|d)n.ümmen/ ictrö naxe. &c. 

(BÄwunuKr/ oct/ naiator. ö^ciinnierinn / Di«/ 



feemina natahs. D(cbc|Ten^(hnjjimitcverfpu« 

feil am erflctl / opticnu^ interdum naciuneum 
mcrgjiur undis. i^lil|cnf(bwiUIUl(r/ ineubans 
coruci , vei ntribui. 
cchirimniuiuj ?u / & &40t?chroitnmen/nautui. 
ars. & facaltai n acandi. 6^n)imincns Uli« 
Crfnl)rci?/ nandi paridui , impcruu». 2ü\] |fim 
^(hlDimnU'lt baten / prafcipuo naudi AuJio cc- 

neu. 3iuf Obetw de Ubei f^ivimmung / naucui 

in aqva fumma. 
6cb»tmnuv}/ & £d>iüininiid)t / a.-,. &adve>b. na- 
tans, luratUi». a lliifc&n)inunid;C / innabilii. 
UnfcbiiHUiniig (Dt lic vj dune / innavigabtlii. 
Uberfcf)tüimi!U^ / nando uajiciens. .pci jii. 
|'d)llUllimrx]/ .uin.ins. 

^d)tt>cmmen/ flcfd;tvemmef / flariö m «rra- 

rc. )>ferbe fd)n>ennnen / cqvos in aq vario lava- 
rc. 9UpfeIfd)RH'minen/ auttmrfi frigerc poma, 
indt , i- fco : v : " i :ne t< Clepfel / poma frtcla. Convpo/. 
3U>|djtVCtniueH/ clucxc, abluerc (orde». *U\}. 
fd)UHi:inu n dcluctc, »ntet laerc Unbeiflt^ein- 
m.tä ulnare. »Berfebtpeinineu / gurguc Su«ri- 

n ■ diliiparcmaqva. 

vr.cftwi-ir.minM. C«/ (rduvcuimei! / nava« 
itOi'p/cf; nurjandt&tollutndi atitu. UnDerf"d)ireiU 
11IUIUV demerfus, cfunnandi an. Ind< tlum rfl 

ein £djtueinmer / ßvt Unberfcbmemmer / urina . 
cor, & nandi arcifex, pfychrolutcs. 
C<&wenunc / MC/ naracilc » aqrarium. Wcxtft* 
l'djivemnic / fi™ 35iel)|<hn?tmme; lacm, m qv6 
eqvi * pccora abluuntur. 

<5d)fi>m&/ fcbtmnöcu/ 3* f*iwnD/ bu 

fd>n>uot)e|i / er febrvant / & fdjrcuntV tpir üiuni;: 
Ten k. ^d> f(bn?unbe / gefduriintHn / wns/igm- 

ficat: & qi'idrm prepr. rfi cvancfccrC, difparcre, 
yroi tamrnfittfvtnlMt ^ic«wr93a|d)n?inbvn/ ob- 
icurari » abfcondere (e celerrimc c confpedu. 
Deinde eß tabctccrc, ad tabitvdincni rcdtgiyex. 
axere. ö'exarefcere.porro Ttrcigine corripl, 
tandem accclerare. licet in hdc ßgmficaitone fimplex 
Pich Winten / hodie in mfit non fit , pnc*rr gjr« 
, /c^rDtllt)/ agili>, de fvomft* bic; & t omvojitum 

)&(&bUkW maturare. (gine^a<i)« beid>n)in' 
^fn.' feftmarc negotium , fcftinaiioncm in caufa 
adhibcre. 2)en &ana befcf)ftunt>cn / accclerare 
gvadum. ^er 5rrai:?e i(i fenr befebttnnben/ 
argrotus macie dt inedia valde extenuatus cd, 
€^ fehrointet mir wegen Ux Sjvbc i almudo cali- 
einem oculi» offti.i 

3i ii ii «f * föroum 



1981 (gc 

fcfytVlinbcn/ fpcftrum etanuir , tcrriculamentum 
in auras abiir Sfödtt Dielt« i't rtVKlv.vut^cn 
nusqvam apparet famulüs mcus. (Seilt DiCtd) 
(um wrfefrnrinbct (ufehenö / res «jw Amilians 
frangitur , diffipator, dilabitur inrer manus, in 
confpedu omniarn. ©a$ 3ritli(hc ivrl'dmnu« 
Irf im 3logcnbUcf / mundant in it}u oculi trans- 
nolant , momento temporit tranfir gloria mun- 

di. OrtS^rn ift ber> ihm mfebroimDen/ ira cjui 
deferbuir , motu* iracundix remifit. 33 ci" 
fdfmmnbenc &httX l bona disjefta, fra&a , pcrJi 
ca. ©cfdjtDiinbe ne gfifle / j*cd es iTriofi, exfucci, 
inacie pcllucentcs. lHl$cfd)i\?unbcn / integer, 
vegetus, carnofus, fucci plenus. '•■ 
£d)roinber/ Der/ & £d;trinberinn/ toftfpriqvibui 
dkuma 10crfd)rt>inl>fr/&a5cr|'d}röinDcrum/ mas, 

(5 foemina cvancfccns, nusqvam apparens, c 
confpeäu fubitö difeedens. <rd)IVllltHT Umrn 
fvoifa eß exilis, graci Iis, ftriofui. 

ed)trinbnna, / we/ & Das (^djwdtöen/ non kitm 

tfi cvancfccndi $3 abfcedcndi aftus , it. obfeura - 
tio, bj qvtfi in'vifthilitaf : vttitm ru&m exiguitas, 
actenuatio, tabitudo, & vertigo. iuTichirtu 
tuu.l abitio, /ivrabitui in aurat fi^ vanefeendi 
ratio. ftrcuÖcnücrfdtjrcin&ung / gaudü fradu- 
ra i c vcrfio, cafus, delctio. jfranl 'heu michrr in 
OlMfl/ morbi remiflio, fanitatis reftitutio. 
©C^tvinbe/ We/ mentagra , *liks Sltterrrwl/ 
* SUdm/ liehen , impetigo. (Bebrüinbf etiam 
fro tabe, m.K:e, *-f pluhifi funiiiur. 

©C&rüintJel / De»/ vertigo , ü. ©dwiubelung/ 

Dtc/turbo capitis, oculorum cenebrj», Cr. fco- 
toma. X>r r .Oti nbt /iv< £opfleb»inbfl / ro ra- 
tio capitis cum caligine oculorum. Utuk : (£ii 

ner/oer bencehminbfl hat / fcotomaticus, vul- 

fo vertifiinoßu . mthitt vertigine laborans. QJom 

igdmunbel iibcrn Raufen fallen / calipine oculis 
offufa ad terram delabi. ©aofer. mad}t £ 4)Wi\h 
bei / feqvitur vertigo potantes. @ailf|er)Wl!lbcl/ 
i . capi tis error ex crapul.i. 

C^nfetfkl / cjeftyröinbelf / vertigtnofum effe, 
• v c r t ip i nc laborare , corripi mentis nubild curbi- 
ne, circumagi , $ gvaß rorari, ob vnttgtnem c&- 
fitkj obfenriratem oculorum pari j fcotomatc 
in orbem verfari. 3 \ im inerleutc ll»2> Qftdjbtrf er 
bürfett nld>t fd^lüincTin / fabri lignarii & rctlo- 
rum ftratorcs vertisinc affeeli non fint. g tiefe« 

Ic hohe §?eröe nuoKn fdjirinbelen / pracrupti 
inontesvertiginemercarjt. <£?f4)tt>in&rlrn etiam 



©e 1082 

votat aeOuarc , ut folent ,iyvi äßunuok i*B*itIur, 
it. infanlre , deluare. « ** ,s ^rr*%mW. 

Sd)» cnt>t'lcr / Der / * e<fttolnfc!ermn7 ©ii/tna#. 
efeemina vertigine capitis, Arobfctiritateocu« 
lorumlaborantcs, fcotomatc correpri , if.phic- 
neticus , fahaticus, cerhus, 

6d)iüinbclkl>t j * ;(äd>»i>uilvU)«ft/ 4/r). öfA/t«K 

vertiginoTufi , fcotoiuancus , tt. xftuoius, & ae- 
ftuosc, iklirus, dcdcltic , plirciieticus , fanaticus, 
q-vin ttiam ftipctbus, dr fuperbe. (£% büt CttlCB 
i'vhiviiu^i lichten jit*PN 'acilc ciKiimgyiacuvi am- 
mö linqvinur, oculis caligine confulis collabitur, 

au^aepoitbeiUT $ranfi>ei( bin ieb [ehr 
Iclitvuii^ihchr / animum ademit mihi 

tpaittr : pvtirr. 

r/t ecler , agilis, pernix , repentinus, velox , fubi- 
tus, fgi celericer, velocite'r, agihter, fubitö, ra- 
ptim, tt. follers, induflrius, fcdulus, vigilans, 
y.- ftudiosc, (rrenuc, vigilancer. (ijefetypinfcc 
©em6^beiPfgUKfl/animi mötus cclcrrt , repen- 
tini , acuti. (*irfdjwinbf ^XttnfQCiC / morbus 
prxccps, acutus. ©cfcf)n)int?r;r 25evir AUt- inge- 
nium acre, fagax, pcrfpicax. Qtfjr QKfäwmbO 
qvam cclerrime , confeOim , actuium. ®(i 
fd;n)inbe reben/expedite& prarcipicantcrloqvi» 
lingvä volubih efl'c. ©efebirinbe jfirnen / facile 
irafei. 

öu'fdjivmbiaFeir / Die/ celeritas, velocitas, agilitas, 
pernicitäs, properatio, it. induftria , follcrtia, 
alairitas. tSei'ehviiifiijFeir in i\i\nfcu t aflus, 
talii J 1 cas, aHutia, vaframentum. @efd}n?tnbi^ 
feit i't Feine 3 »Hl bereu. p">v. dolus an vircusqvis 
in hoftc reqvirat ? Ärirjjiß(feb»inbiijFdty ftrata« 

tXfl/ prodigere, confumere, per lu»unam<i 2- 
pidarc r effundere , profundere. (Seine (ÖD» 
rtr Mrfd)menben-' Patrimonium diffipare. ®a< 
Oemeinc ($ubt veriebrnenbcn / »rarium exhauri- 
tt , expilare , depee ulari. @eU PrTfefcrwnrVn/ 
devorare, comedere nummos. l£x terfcbn'en 
bet ba^Srinr/ uli FrJnnte e t nimmer nBr nxrteiu 
canqvam in fummaabundanna pecumae illudit. 
Gr i^erfebmenbct/ bn er Feine (fbrt ron bar / fun> 

tus cum probro atqvc dcdccorc c ff und it. 

\Scbmrnber/ & SBerfcbroenber / Der / prodigus , de- 

coclor, impendiofus* fcopulus patrimonii , pro- 

fligator,dcguIacor. JCerfcbwcnberinn/ Oir/ fa- 

■UM 



1983 



(2c 



mina proöiga . Jecoqvcns , &immodcratorum 
fumcuum, «y f - «j > 

Odjrocn&img / * Serftöivenbung < dw / 

fBttfdjttKIlDen / prodi^itat , prodigcntia , prodi- 
gatuas. <£riT>crfd>lt>cni>UlLJ/ profufa lu xu riet, 
prolu vium , fctdiilima , Ö* maudita Juxuria. 
•£cifd>WU&iiniJ fein« fä&itC/ vuium debilita- 
tio, * pxoiii^cnua. 

e«*n>enDerit'd> / * 23crfcbjüen&eri|'d)/ dUj.ifaJv. 

profuüii,diUoiucuj, lumtuofus , luxurioius .lu- 
xuria diftlucui profuse , prodigC. Jniolurc. 
fumtuose.crtuse. vfii'. ca |'J)löi llbcri|d>< i iOi\ nfdj 
homo largteor , «Sc prodigus , vcnalis amrrue 

homo. -Scvi'djnxnfeaifd; mh in unuüi;cii§a< 

4)CIt m res inuuie*, tn.\:Ki , «Je Icvct pccuaiam 
ecoijarc ,<Sr «.onjiccrc. 
(g(j)1T><iuen-y rv S^Cbnwinmn/ uiinuere. ar- 
temure , it- rabcfccrc . ad tabitudinem redigi, 
nuccfccre, macrefeere, macic extabefecre. Com- 



1984 



ß >:iu$fc&n>einen / ut .• €r iilganjattfgc< 
»pr «Sorgen unt> iMümmeni&tj/ofla 



<Jr pclUf cocus cd, ica curi maect. 

£<j{)roeinung / Die/ & Das £d)n>cincn / fideratio, 

cum mtmhtim aiiqxnJ Jtnjum ptrtitus amiltitf tabt- 
. eudo , macrituJo . rnaciet. (?d)nH'inUiig ber 
S^cillC / crumm gracilitat , tenuicas. <3(fyl¥Ci> 
nilttg Scfbi'tf atrophia, phthifis. 

Jtrttin'.aridui, rtri!»©ftu, exfuccm. <£il» vtrdjWi« 
nid>tcr ?0?enfd) / fi™ £efjt*f inet / monogram- 
muj, pumitearidior. 

<gcfcrDitrtcrlin0/D«/ * GJefdjwfnDe/eoia- 

phut , alapa , qr*m qvU averti m*nu , fubitb, & 
vrtttr txpeftstiontm dlictti infltgit, ahif CÜtC^U' 

fdic. hinein einen e^roinberling geben / pu. 

gnitaliqvemconfcmdere, palmä cxcufia pulia- 
xe, colaphumincuccrc, objurgare colaphil alU 
qvem. 

(ScbiDina/fcftiw'nflcn/ 3*r*»ung/ 

f«j)n>Üi«gc/ 4tfd)lDUngeil/ multtpltcti fignificationU 
tfxTfÄ, ttoUttnm: Volitarc.nixi.anniti, cvehi.pur« 
: gare« tt. vibcare.libraie, attollcrc , levarefefe. 
<£id) in t>ie $M)C fdwingen / i:ularefccre, ren. 
dere ad altiora. ©iffrciDc ffyningen / ventilare 
frumenium. ©CT Slblcr Jd)toingt |id) ill i>ie £uft/ 
aqvila penni? fublime eftertur. §Ud):< fcftlüin 
I corticet Im 1 dccuccrc. Jjafcr fd^lOitt^CR/ 
immiftam paleit avenan» vento fepararc , ßvt 
vannö cxpuxgatc avenam. £u 3»uic fd)ivi«. 



gen/ »exdla fibrarc. ginc Jungfer im Xanjf 

| (I)IIM It . CM / c 1 rc ularcs , fivr pucilarcs choros pat- 
mi» mter fe nexis ii\(re , vanoiqvc flexut expri- 
raerc. Milien Zeigen fu^mingcit / faharormm 
vertareorbem. Compof.J'unt : ilbfo^ipingen / de- 
filire. »Olli 0ftfri>C flbfu^lDtnjen/ feiteab 

cqro ddilira. 9(n}d)lVtngen / inHnuare fe, dc- 
feendere ad animum alieujus. lür |d)n)iü(]Ct |t(Ö 
bet) ibm anf f urmm facic afte&bus ejus. *\u) 
fd)rt)ini)Ctr / crigere , attollcrc , exaltare fe, (^*id) 
ailfif ^fcitefdjrei'ngen/ ineqvummfilire. *2Iu^* 

fßroüigen/ evcnniarc, expurgarc. 53efdjn>in» 

flCtl / verfarc, intolvere, circumagcrc. Vitien 
bcfd}lt>iligen' rfl dolis aÜqvctn lodere • * circum- 
ducere. <f rfcf>tviu^en / fuiFcrre, perpeti , <Üfti- 
*e«t. ^Dr(fd;mR4en / a«olarc, cvolare, pro« 
cenderc. Ubcrfd)mingen / fupervolare. (*1CÖ 
nbcr D.U |d)n)mgcB/ aqvam volatu tränt- 

mittcre , vti rraiMgrcdi. 

6rbwinger/ D«t/tentilator, ^(ftn)ingerinn/ W«/ 
ftxmina verfam, veocilant, circumageot. Äprn< 
fdiroinger / venuiator frumenti. (trfü*)n)inger/ 
fufticicni , pertexent , exxdirtcans , confi» 
cient. 

r. dv.iMK in 11.: ■ T>it I St dm (Sdjnxngen / vcMibtto, 
rolatura, wolatus. <£d)n>intiung in iunje / fle- 
xut , circumgyracio, circumaclut inorbemfal- 

" titorium. ^Hrrcbivinjiia.i Mif< tyffof infuliu- 
raineqvum. ^prrfd^UMngnng/progrcflio.pro- 
gredut, profee\ut, promotio. Ubci'fd}nnagniig/ 
fuper- «Sc (ransroiandi altut , praci^antia , princv 
patus- 

vrd»iMuac / Di«? / ala avium , fybct>flve !Boge(> 
fd}n>iitgc / mm rfl Qk^ivtngfcDcr / pmna. 
<8d)n?i»gc }tim ©erre^i«! / fivr 5utterto»ingc/ 

▼aonutfVcntilabrum. ^ladj^fcbtviiujf; malleut 
ftupariut, bacillut ferreut, qvö linifoittct* decuti- 

untur. £>ie 6d)tpin«ien ausbreiten/ pandere, 

porrigerealat. «3(t|n)inge rti*m in Tbm ingii pro 
@<btvinD«t / i. e. Ucktnt $f>ptligint Mcifoltt. 
(SdjHjiHflerHd) / ßjj. &aJvtrb. volaticut , volucrit» 
ventofut , vcrfatiln, vcrfabilit, ly: volubihtcr, 
ja«CtatHcr. 

Sd)»vang/ D«r/ & £d;h}Ung/ libramcntum, motut 
pcrfV ctus , iL ufut, confvetudo » mores , exerci- 
tium.frcqventia. ^ in vEd) «Dange fei)«/ inufu 
eile, moribut obiincrc. I>cr «? dmvi ng Des 
toidtd 1 momentum. 5>n ^cfjnsmg bcfoinj 
men / indiaare » propendere . cetnuare , in par- 
icm inferiorem procumberc. 



1985 <2e 

<g)dnucnflel / free / gru$ , tollcno. «Erwin» 

lÄro.nad/ id*m. ©! o df i: n f n>c u l / fc*r« car - 

dinalis.rhopalum.mallcus campanag. (i> l'.Cit-- 
fcbttH'lUi'l / lu reifer , patibulanus. üy.v<\\A<\ 
ttiam nonnullibi flagclium notdt , qvodetlam # Ol It» 
fd}iV'CnjfL tribuluin, diciUtr. 

Q. ü)vo( n$tu / gcfdjrocnöct / variarc gyroi. ©nen 

£uipp fcfttVCtldta / turmam eq\ icuoi oblu] .• 1 t , 
convcrccrc , flexus, ßf rcflcxu» racere. SiccL : 
Ulli fcblVCRijCtl / fledere in rectum. ginN Ulli 
f(f)UXUt)<n / llcclci c in (intfirum , finiftroruim, 
Jen lasvorfum * (*/ dextrorfum deednarc. (fii'; 
in Die -t>0l)C fdj.WIliJClt / lubvolarc , in aitum 
tollt. 

©d?it>cnfen / gefchtvenfet / protrudere aii- 

qvid in acrem , ventilarc . mocarc peracrem, it. 
abluerc. vim tölarf/ oOer Ä.innc |d)lvenFeil 
purgare vitrum, ablucre cancharum , qvodetiam 

eft 21n5|d>n?cnfcn. SJcrfc&rornFcn / dirfundere, 

etfundere, qvod & \\bcri<S)milUn dicitur , egur- 
gitare, exfuperare. 3n |d)ircufcn / raomando 

• frangere, sexinanire. 

^d)it)<ufcr / Oer/ 9c öeDUJcnFeruin / Oie/ma«« 

i aini na clucns. prolucns . ventilan«, projiciens, 
cjeftani. ©tcinfcfyPCnFcr / jaculator, fundi- 
ror. 

<£d)n>CllfutHJ / Ol«/ variaci« gyrorum. Ofcin 
|d)iv. in i in | faxorum jachis c catapultic £rup> 
> penfu^rocnfttUg/ flcxu»,8»'rcfl<xuj turmarum. 

(£d)tD<llF \6)V ^4jS. & *<iv. venti I ans, propendens, 
chicos, dilucns, purgam,»'. pandans,rrclinans. 
huc vntimt Uber fd) Tvcit f ! i cf> / fuperabundani. 
UberfcbtvciiFIict) lieben / effuse d.iigcrc. Uber» 

fd>n>rtlf lief) grOB/ formidand« Va/riratw , magni- 
radine inuwata, imraani, immciisä . incrcdibili. 
UberfcJS>n?enflid) reidj/ opulenriiTimu*'. 

vibrarc, fluftua- 

re, vaciliare, titubare, & ncnnuntjvam cl*üd\c.uc 
sc Ungvcre flaccereq ve. SailfjeS hoffen HNldjCt 
Jperj W)»anfcn / expe£ratio langvorem 
nfte« animis. €d fe&toanfct fchr mit ibmc/ tan« 
fc pigre movec. pin unD »cicflct fcfciranFcn/ 
lapfare. (fr fdjfcanfcf hin unt> roüDrr »cm ^rtitu 

fC/cx vino vacillar. (^djlüanfCUr/Mai dubicare 
mtai , &animö diftrahi. 

Cu^mnnrunq / ote / Ort« (?<!)n>flnf«n / •* Oer 
vrdMlvmF ' vacillatto , ttrubatio , commorio. 
©er ^ejjjtoaitF fcer 5BiDcn / impulfut , imp*lfio, 

arfiuxus, y refluxu» undarum. ^(tlüOttFilü-i 



(Sc 1986 

eitlctf Jronfftltn / ttrubantia kx Vtnö. Qat 
^d^roanFin Der 3riMcn / vacillauo reftium. 

'£d)nrilHf7dr 6fa^n>»1nFf «-/«4m 'di(unh.r faccn», 
fabu!*, jocularia, nu|». ^eftlD-nf flU 
tDi(f)te/ momentum. ^(J)n)anF ^to^ mutano- 
nem 4r dubinnoncm Atftanat. 1 gjj 
<T C^rö.illf y maeer, exih$, rener, fubrili«, aptm 
ad vibrationcm. ine fcOro^nfe SSeiDe/ lenti 
falix. ^cl>m.lnFn^^«4)fn/^entart , . <!rd)n>anff 
^rnigfer/jimcca vngo. 6c5wan^r^^fer^/»«« 

Jolum fß eqvus macie corruptus, at^j tcner,/ri 
y volucer, levis, fugax. ' 
3d)i^iiihd)f rf.i';. lapfabundua, vacillan», 

tieubant , (y; titubantcr« »r. dubirabilis, dubio* 
'An, aneeps, meertus, ambiguui, ö" dubnan- 
cer. 

@d)ft?trr / fd)tinrrcn / gcfd)lpircet/ 

Hbilarc , ijTAli-; lonut tß arundinum frfr coüidentium t 
ftd etiäm rß vox~hhun.imum , & exp nitur ; tnnfa- 
re , alias ifdjirrcn / & Xfdfjirpen / zizinularc: 
faüa^ fti ■ t bujtumo.'ü vocabula ex if>6 fono. Hinc 

(^cfcwrrunsj / ^fcbirruuö / «* $ ißirputta, / f tc/ 

(Ircpiiui, 55" fibilus arundinum a Tcntoagttata- 
rum i it. vox , fivt fufurrut hirundinum. Std 
Qd)VOiTX/dt l£<j)niCV rxpamtur fublicium/ixi/fe. 

truca pontis , ein pf»il an einer r>5l5ernen 

»rtVfe. 

@ct)iriö / febtvitjen / gefefotritjet/ 

ludarc , iudorem emittere , $S>mrU n^m. laborarr, 
opciari. dcfudare. -Bc^eblid) fü^tPt^fn / ope- 
ramtnaliqvatcfruftraconUiniere. ^"t icbriMHCi 

ni«4>tfet>riibcr Öcr2lrbcit/ »o lahorcremiflusni- 

misparumqvc paticuscd. (Sd)UM^tnD mittlen/ 
tudorem provocarc. Sr fttltiBCt- Dflg ei PPn 
ibm flcutjt / madec fudore. Ralfen \5d}irci5 
fcbfVi^cn/ frigidö fudorc fudare, perflucre, de- 
ilucre, perlini. Compof.funt : 5|b' fw ^lusfu^Ifi- 
|Clt/ fudorem fimrc,</. cnundere fudorem. £>m 
28cill im 95flbe flllftfd)lt»lf5en / tioolennim fudo- 
rem in balneo defudare , ^exttillare. ihr fcblW' 
^Cll/confudafcere. Sc5cf(l)roi$ef/ tudatu*. ©Brcj) 
HnD l>urcfefdjn>iBf H / madere, 8? perHuere fudore. 
Dieitur ttiam tl III linD lim fd)IPl$en / per totum 
corpus infudarc. t f |Vf> IT> l f? t' II cxfudarc. %fj> 
fd>ivi fri*n / ingencem fudorem effundere* mul- 
tum fudare, corpuvexhaurire fudoribut. 

^o>wi»^er / Oer/ fudan». fndator. (^(btri^erinn/ 
Ote/ Matrix. OlnqflfcblOiQer/ anxietare animi 
gravatu», angorc aeftuan«. 

e^ivi- 



1987 



©(Offiijaoa/ x>it/ * t>a* 6eJbtmfc«i/ fiidatio, 89* 

mtton^m. labor alliduus , molimcntum , nixus, 
it. anxictas, angor, follicitudo. <£in Dir jimi 
(r cfrnMIKU / fudarorium , vaporarium. \Ui$ 
fc&iviliuntf/ obhvio , abolicio. llii«jlucb|"d)iiM 
$UlliJ/ «rtus malorum. ©flffdjtülQun^/ eroga- 
tio argcnci cxtorti. ^3fllf fd^rvi^ung/ fudor fan- 
gvineu*. 

6itwiF 4 i<&f/ ed;roi^f)af< / & eeJ^ißerlicb/ & 

MJvrrb. fudabundut , fudaconiu« <r djnm^ar 
tCT XranF/ potio fudorifcra. 

Der, /"'. C4r. vrnatoribui fang vi nein 
ö* cruorem not<ti t propr, autetnrß (udot ,& tntton 
labor, *«f rc» mulri fudoris. ^t^lVCip CMKCfcn/ 
. ,Cxcitarc fudorem. 3m <3d;tOCi| llCijCn/ fudorc 
manare , vrl maderc. £<fcroct!? abroifdbeil / a *> 
ftergere fudorem. jßlufNCr vrC^tvetB / «uor, 
Öf fudor (ängvineus. Staltet c£d)»ei|j/ fngi- 

dui, gclidus. ©i* 21rjuen treibt öen^ebnjeif?/ 
hxc mcduinaraovct fudorem« fivt ciicic. vrnu 
feiler ^d)tflrif / fudor foertdus. ©cfaljCHCV/ 

faifu«. ©rnufamer vJrc^toct^ / fargui fudor. 
9)?att von vielem tSdjiueifc weiten / mulcd fu- 
dorc exhauriri. Sliqlifönjftf / lipopijrchia, de- 
feftio animi cum fudorc , ut: Xobtcnft^roctg/ 
fyncope cum fudorc rrpido. 91rbeirfd)rceift la- 
bor mulri fudorifl. $(cnfcfriwij/ molrbdaena, 
plumbago. £Rtiföpreffd}R>eu? / cruor ferarum. 
Ubiern tfrieqtf nn|tS ©fegr* £ ngrnbf<!>n><iji 

opera honefta , labor bcllicui , ftudium arrit, 
Yrrtutis.S^^iÄoriae. 
Sct)n?cipen / gefd>»eijtt/ venatoribm rß ftillare, Ö* 
emmere fangvinem. Dicimui rtiam : ©icSWe 
fct>lt>ClfJCr if)m/ fang vis c naribus defluirjru crum 

Iuc , propr. Autrm rß fudarc , infudarc , ^fmeion^m. 
aborarc : in frecir auirm <&4)VD( ijjen/* 2lnfe&W«f 
fön / fabris fcrrariic , & aurifiabus f/? ferrum i na- 
re,plumbarc,4/iA/ «loten/ g^Stnloten. (fifen 
iUfammenfd)tveij?en / ferrum ferruminando lcn- 
tarc. 2>er £irf<!r) fcfoltXipCt / eerrus fang»inat, 
cruorem ftillar, ditüur etiam 3iii?7d)ltH'i[;in 'cruo- 
rem funderc. 

(Ecfcree iiim i x>n I * taa <rd>wei§fit /propr. id. tß. 

ipjod @cmvit*unej / fudario, y fudor: irwir 
dcftillatio , curfus , profluvium , fivr emiffio 



1988 



fang virus, vulgb fangvinatio. ^bClfdjnjriSUn»}/ 
venvineifio, Iolutio. * ' 

<S cfoweitjer / ttt / * <S<^n>ri#crirm / We / mas , er 

faemina fudorc, vrl cruorc nunans , fangvinc 
Oillant ( cf uorc refperfi. 



6o*>»)ej§ic!)t/ vrdjRK'ilhWt ladj. ftngvineus , fu- 
dorc madidui. edjnmijiebre »ilrbeif / uadacu» 
labor. 6$Wei#<bt£iaft / vcftis fudau , ürm : 
fangvinolcncas induuas. <&(bn}ti$id)tC Jpulit/ 
cutis fudore facile madefeens. 

fir/fvenUbs 

fd)tVUCen / 3« fd^ivtlre / fc^ionrcfi/ er 
fdjwircr / »fr fdjnxiren / it. 3$ fc&wtir / iej> 

fct>mfire/ 9ff$tWrei1/ fuppurare, lamcfccrc, in 
pu« verti 1 cxfantare, ad fuppurationem perduci, 
ulcerari. j> u- ÜBuilDc fdjlPiii-ef / vulnus fuppurat. 
in putTCfticmr.Compo/ Jim: 01bfd)iivh'ei:/fuppu- 
rationc lasdi.corrumpi.pciTum irc &a *R Jgel i(l 

ii)mnb()erd)!?oren/uagvii cxulccracionc d»ft«i- 

aus c !l vi ir?|d> UM Ten c xu ; k e ra c 10 n e d i fl n c> us eft . 

^lu6Td)rDdreit / cxulccrarc. ^i-jencncn/ t)ic a»tf> 
|'d)iViht'U marken / mcdicamcntaexulccraton'a. 
$>on neuem fdjnwreu rcdulccraxc. Unberfd)m<li 
reu / propr. fuppurare. j|J t ille< unöerfeiiDo» 
ren / eo locö jam fuopuratio fa£ta clt , ulcus pu- 
rulciue limofum c(r. ^UffölVnTfn * 3ufdm» 
menfebnuiren - ctuftas iuducerc. 3crfd;i9(ir(ll/ 
ulecra emarginarc. 

v54)n><5 ning / W« / & 040 e'djhxJrett / fuppurario. 
exuke ratio, ©je €ef^n?4runq ifl reif / fuppura- 
cio maturuir. &ic v? eJ>!rar niu} bricht aui / fup- 
puratio rumpit, }£> vulnus cxlaniat. X)ie ^d^lt)^< 
rung Offnen / inciderc fuppurationem. 

©efctmwc / ©cfcfcmur / t><w / * Der ©d)tt)4/ 

XtW I ulcuc, vomica . apoftema , yvoJ lauten in 
(hfrii rß ein ^lutncfefjwir. Dxmin. rß ^djfofc» 

Irin / txw/ uleufculum. ftrejjenber ^d)ir4ren/ 

Carcinoma. Jf)i^i(jer/ fivr geiietfd)rptircn / car- 

bunculut. grnfledjffnt* wftwre im ?0?mi- 

^e/ ferpentia ulcera oris, Gr«rc. Aphthe, ©e- 
fcb»(Jr unöcr ^eT 3u«0m / ranula. 3in 5tn(c beu/ 
fccloryrbc. ©iftiqctf ©efdjmdr / carbo. Ufl 
ncilfdtmtf ©effbn^r/ telephium . /irr ulcus chi- 
ronium. (gntjlinuung einctf ©ef(fjn>4rc0 / Phle- 
gmone, jeftus , y mflammano ulccns. Olli CFl' 
qefdjfroT / argema. mafcngefd)n>4r / ozxna, 
pol/pus. 3^nijeliKfd>lt5Ür/paronjrthium. ©d)n>4' 
ren un&cr b<r Old)fel/ fivr Uehsijefchw^r / ulcus 
fubalarc. 

crd^tofirtg/ *A}.& adv. exuleeratus , fuppuratui* 
" Se^röfirifi marken / exulccmc , ulcera exckarti 
faniem crearc , in fuppurationem convcrtcrc 
Adverb, rß purulcnte, 

$t ff ff eefarcu- 



1989 



<5c 



1990 



£d)»urigfeit /Öie/ fuppuratio »exurceratio. Non 
. dilti tonjunäi cum edpPterig&tt / dißicuU*, 
wiottu , tumultw ,qyodvid, in &4}VCtX. 

@CCfe / fhr. @CCt)C / dens axairi , cuUe r, 
ovo terra fcindäur % dentale, hinceß <Bcftf.ru dco- 
talifcmdcre^wpxofcindeieiferram , it. vtnitk 

ccftusrudis, enfu.iigneus,& obtufu». teCt'/ 

lUut : £>e|"efen. fw* " ut, " il * www : 
©i(bCi / OW/p/ttr. Dl*e£tCf)dU / fccula.falx 
meflotia „ i</>£ 6i<&<ler /©«/•• e*€»id}*l' 
fa?»m*t/tat>cr falcarm». f*Kl)cUn/ meiere, 
deraetere trüget, & graraina ! & ^SicfttliC^t / *4 
fakatus,cuivus. 

ßAAlivo ponatur , ihhc rniff» declinatur (gedjfe/ 
fc^fen / L^"». Sex , qvod,an a Gncro a« * »<>- 
fi> 0 0cd)Ä f "» meiio relinqvimut. Hoc (arte 
cerlum eß, major ei noßras numetdre pvtuiffe f&nf/ 
'&Ted?0/ (icblt/ &fid)t/antecortMtarnRomam. 

3e fec&fc / fcnü €ta £if* »on fcd)$ <Perföneu/ 
Ecxaclinum. (Eine ©alere / ba ftcfc« auf einer 
BuDerbanf lieb«/ hexeris. €i«e €cnfte üCU 
feebfen getragen / hexaphorum. GMM Wert* 
tot t>en SBagen/ frjuges. tffcjugr. €r foret mit 
€ed)fen/ fcjugibui vchitur. €iner/ Der ftcw 
ginger hat/ fediguu*. ^edjäbntit'crt/ fcxccroi. 
€cd)S %li)r/ fcxennnium. 6cd)^ DJvCIlAtC/ 
icmcttnt. <3echs WB Imn&erfeil / ufui* femis- 

U$. fcd>6 ^d^cnlictjctt/iopucjpttioeflc. 
€c4)6tu&cr&uic/ mib auf DcinQBurfdy «Im* 
tu« (£c&/ rcil, °- <üb jiiüö 0011 fed)^ .jai-wn. 
pacr texenni». , • ,■ • • :<} 

8<d)|l/ fecbltcr / fcd)fie / jydjftri / *i> fexiu», fcxta, 

fcxtum. 25»e fc^fte %a\)l numcrujfcxcnarius. 

•tm fcebltcn 3abr > » nno Da* fcdjfte 

Itinb/ Tcxiusintann jjcrfcdjlte ieil cincv U;i 
j«/ fextula, fexiaunci*pjrv JDtfrfed)ftc £eil 
cme£ö*aicn/ fexun». 5uiuKd>rren/ fexto 
•3«w |cd>|hn mal icxtmn. ^cd))kn^ Ü. f*«^ 

©UcD/ in gradui'cxto. ^cd)|tC föarw/ merges 

^<4)4ta / *M' ftxaginta » Sfta.lvnb. ftxagiei. %t 

tr i,i cm jidjit^jcr / u Ra;>iöjiKißcr> ^jiä^c- 



ninui c(V. €m |'cd)5 U»0 fed) jtvjer / aanos fexa- 
ginta fex narui. 
5ed)«Um}/ xnt/ *-©eSUng/ fcmitlli,iw>iwta^x 

@CC/t>tc/j»/w.©CCn/ raew,ffagaum ßrj 2 « 

4«tfm :»/«m marc apptUant Die (5ef. Sic Dfftft» 

bare See / Occanus. U»oe(rfin!me / t»i!Dc 6ee/ 

marc undabunium, Yiolcnium , petabunduoü 
^Stille tSec / mare qvietum, pacihcun». ©e« 
fd)li>^ene€ef / marc propier hyemem claufum. 

Ungeheure See / Oceanut vaftiflimus. 3^orD|ce/ 

mareGermanicum. 5Bc(lfee/ marc Bali hicum. 
Äummerfcf / lacü» Comaccnut , -vrl Linuf. 
©arDfee/ lac« "Bcnacus , Jeu Lydius. (Senfn» 
fee 1 locus Lemanu». Jiangfcc/ lacos Vcrba- 

nut. 



vSectd^t/M« &adverb. maritima*, prepr. lacuffns. 
öte?atlDfd)aU i\\ fel)rfeeid)t/ provinaa alnindac 
ljcubus, c-> ftjjVus, paludofa, lacunofa cß. 

@egel/ 0«»/ p/«r.@cöel/ Bf^. e<wyr/ 

0W/ qvate/ttu mare notat , w /a erum Junt prepter 
ru-riiatijnem % dki(utq^etiam<Mbit'ui t ^ lujtcum. 

©cgel (liegen la^cu/ faecre >da- ^cgcl ein- 
rieben./ contrahere vda. ODllcil vfe^clil/ 
cuigidi* »elit. &ti]il )lV(id}CüJ deprimere vala, 
inclmarc malum. (geijel im ror&ern £ctl Ui 
cdjm*«! / dolon. Ociicl im bmDevn £cil ^cl 
t£d)tJT^ epidxomus. ©er greyc vSegci 1 
mon, acatium. X>berfeget/ fi™ oberer ^eilörf 

Ocaeli? / fupparum vetorum. 6 C*\«l am vDiaft' 
bauiu/ thotaccum. *■ icnnrc ®eget/ «&u öie 

$Q<Xt/ minimura vclun>, j/jÄ/adptoram , 4/^ 
idem eßavoduitmon. gegci aufrpiüdn/ pro- 
num \cium cxplicarc. ^^auncu/ cxplkatum 
vclum tenderc. 

: '.' u i v : Der / nanta , navigans , mnnunryoam titim 
pro opißet veiorum , feu hnteario , 0cgclinad)er/ 
fumiiut . ScgUriUU/ ÖU/ famuna vcU ^an- 
dens. 

6egelen/ gefeaelt/ Tclißcare, Jare reTavcmis , aa- 
vigare , vcla tollere , vento vela pcrmiacrc. 
■DuG i3 Cfjift fegelt ireL- vcloctiluna > hxc navü ci>. 
Compvi. Junt : %b. pet iJlll^fcgdn / fublan* veli* 
folvcrcandaci pmu «r^vorafuUarc. l^efegcln/ 
> & Umfegeln/ <ircumaaxigarc t practez oum te- 
ils ferri , finus mans ctreuue, x£> per lictorum 
an:lmusictram.l«gcr<. 2)aScS(tHrT i|f »wlbe- 
(VuClt / i> »ciis ojuunis iflOuida eft , tcIocis- 
tlmc, S puldue ambulat> bcacigiwmr, £)urd)< 

^ ' fegein/ 



199? @e 

(fO/ln / nnnsmirrere navcs. £)urd) ben (?pnl> 
fC'itlH rretum, anguftiammarispenecrare. (£in» 
ftyflHr appcllcrcrwvi , na vi advchi in portum, 
rrancmim in terram qvandam. ^orf|i'4dn/ te- 
uere cuiium , velis procederc ©egenfeijeln/ 
obverterc navim , Jeu roftrum. ($f§m t)en 
SOinö fCilt'n f vem6 adversö navigare, in con- 
crartum tendere velilicarione. ©ftjenbarf UffC 
fegein / ad littora curfum dirigere. Jf)in & 
j£>hin>i:gfeaeln / portu exire , in mare ir«. jf)in< 
ftbcT /ivr Ubt'iTt^cIlt / transgredi , rransirenati, 
transfretarc. UnberfCijeln/ aq vi« obrui , dem er • 
gi , everti. 3urudTci»cll» / renavigare , velifica- 
tione mutaeä terram legere, retrd navigare. 

(Sfgcllinfl / tN</ isf>Aß (gCfldn / ▼clifkatio, navi- 
«atio. ©liuflicfoe irCjfllMtg / placidus navis 
curi'ui , lenis , pulchcr , 9* tacili« trafta» per 
xqvor. ^bfeijelilligy explicatio veloram. Di- 
ciiuretiam ftprt & J^inroeofadang/traniveato, 
cranimiflio, Sfcurfus matitimus. ^illfcgdung/ 
appulfus. 

Q(Ht\iti)t/ *j!ifB- velificans, velificus, $5" velifer. 
J}axifc$fi\iü)ti$ l34)iff/ navii lenta, tarda, minus 
vehftea. 

<gcel/ c*<3tclc/ *u/ ? iur.x>it (Seelen/ 

anima , fpiriruihominis. Diatur ttuw p/opr. de 
wr.A rättondii, q\>in 85* pro ipfo hotnine ujurfAtur. 
<£g ift ff ine bat nullus nemo ädert. <£r 
biUPicl^rcdfnanfftd) rcus eft mulurum ani- 
1 tnarum, ue.cA.itAmuitarumbnminum. JDu^CC- 
Im fint» UllflcrbliQ*) / morrc carent anim». €i- 

nem ©e&ie&t Durd) Den ©tfano. Die igtcle gebe«/ 

tnimarc verfum cantibus. 50iCnfd}li<^C (rfflf/ 
anima humana. ^iehifcbe <J*fde/ fpiritu» ani- 
nul'u. geben&ujc^eele/vitalis. gnlenbe <£edc/ 
anima fcnllnva. Üöebent>e Seele/ vegetativa. 

eScvilorbcitc Beelen/ manc». für ifr ohne <?edc/ 

inantmui fenfuqve vactiu« eft. l^rele in 1>CT 3c> 
fccrFid / medulla calami. Spm\X\ tffeele/ me- 
d ul la (pinajis balccum. <£$ qebt mir an Ht ©et» 
ff /trlilerct mchujui rei, it. (tomachum mihifa- 
cujus ardet dolore & iraammus meus. £>cr 
JBccfcr bat feine Stele in batf $ret gebarten/ 

fhrafrt de ?xne (Jpngiofo , cum inferior jari gr wr- 
duüä psnu rtinm poiofk 8f tumefeens efl. Sga) UUb 
net (Jeele/ itavivam , iralim falvus, incolunm, 

beatu«. ©ie ©ecle ifl ihm auggefabren / ani- 
mam efflavic, fpintum emifit. (Seelm tili *£>iflli 
Diel / aentes ä icrrcftn labe fcjunclie« 



©e 1 992 

(Stelen / noneflin*fu t Ctd Compoß 33cftelfll / anima- 
re» animani infundcre« ^fmetsfh. afHi&um cx- 
c 1 rare , coarobtionem adhibete , de aifcxrc 

@Ot r aUrin befeelef t»ie Bbgefrorbene tvicDer / fo- 

lui D 1 u * viviticat corpora exanima. bo 
fttltci ©emüf / vegetum ingenium , nectus vi vi- 
<ium. Unbefeeler/ inanimatus. Qüntteelcn/ mee- 
rorc conMccre , profr. duteni vita privare,exam- 
•mar«. ^DkfcjDtnne entfielen mul) / hacc rc» vice 
me raturantt dividi» 4c fenio mihrfunt. (EtU< 
freite Leiber / corpora inania 1 «xantma. Dicitur 

*Ham2lb' * Wf«Un/ abgefeelter CWenf(ft/ homo 

mortuus. ÜllHi)rfee(te Leiber / animi expexcia 
corpora. (Etnfeelcn / potik, r^.animam inflare, 
inf lindere. Sic etiam ^erfeettll / extingvi, dii- 
folvi, inrerirc. 

^eelnng / oicV non efl in ufu ,fed Comptf. 35c feelunoy 

propr.xnimatio, & 2ßieDcrbffeflimq I reexeario, 
vuigd vtxnficatio , mttaph. Autem yvtlibei refectio, 
redintegrario , Je confirmano animi. £rtf!ce» 
llin(J/ fror ÜlbfecIlllU] / mor», dill'olutio naturae. 

(£uie f inr.'e (Sutfeeluniv exuus faciUs. (SeffftwiH» 
- ÜC OlbfeclHns / exceflut c vita rcpcaaxms , dt in' 
opinatui. 

Befreier / *tt / & fgefeefe nber /propr. animans, vi- 

tarn inftillans. Sbcfcdcrimi / Vit / feemina vivi- 
ficans. Sed jBffftlcY etum eß folator , marorem 
confolando levani. 

^CÜfl / ad\. Uearus , fortunatus , Felix , prof-er, 
tauflu* , if) Adverb, bene , bearc » fortunace , pro. 
Axrc , felicitcr. C*dii)fr SRanit / virbeatus. 

fedi§e^^ebcn/ vitabcata (Ein fdige? 2öott/ 
verbum (älviftcum 1 falutiferum. '^v; ^ c!:4r 
calites , divj , (än&i , eleAi , beati. Unillig / U- 
fclix , mii'cr , infortunatus , ma!6 aftro narus. 
Unfelifler ZWt dtctinaarpicarui, innominalii. 
Unifdiger^rieg/ bellum mfauftum. Unfeliqei 
©lilCf / fbrtuna maligna, torscriftior. Unfeligct 
Vl'pfet / ob f. en 1 imerpret , funcfriqve omiaia 
auc'tor. Dicitur etiAtn UmjlÜrf feiig / <jvemAdmO' 
dum C^llicffdig / fortunaru« , profper, aufpica- 
tus , fiorenf fclicirare. D{cb< de ^ortfelig / af- 
fabilia , humanus , benignus, it. facundus , ditcr« 
tus. "Jlrmi'flM ' r-i ll P cr - mifcr, jacens.ad inci- 
tas redatlus. ^it ffclW' exorabihs. £eiltfelia/ 
comir, clemens , humanus. 9?flf)tftliU,/ conu- 
Iiotut. Unrabrfdig/ espert, * inopa confilii, 
(öottfeUgfter/ Eobfdigfter ®et>ÄQ5tn»ß/bcatia»- 
mae , glonofitlim* memoria. 

tffffffii edii; 



1993 ®< 

edigfrit / M* / beatitudo , bcatuas. 2irmfdig< 
feit / pauperui , egeftas. £ittfeligfcit / »mpc- 
t ratio , vulgi impetrAbüttU. 1&\Üi\\t\i.\U\t I fe* 
Bat* griebfeUüfeit / Icnitas, manfvetudo, 
ftudium pacis. Wimutfeligfeii / jucuoditai. 
gcinbfdigf eit / hoftihcas. grcutiöfcli gl dt / ama- 
bilitas , jvci ttum diciiur JolPltÜ-jf f it. föl?tt< 
ftliafcit / picras. Aabjdtgtdt i opulentia , ha- 
bentia. 3aium«rK UarciC / m«*cria. geutfeligj 
JtÜ human itai, bonitas,affub»litai» qvdttum 
SKcM^UaFtrit / dxiüur. Jif bfcli^f fit / diledio, Cha- 
ritas, iobfriigfeit / glona , prediftio laudis. 
Unfl'Ugfeit/ lrftclicitas, iuforcunita«, de infor- 
tunvum. , 

©cl^lid) / adverbt beate. 5lrmfdiglt(0 / IWW*« 
Uitfdiglicb / improfperfe , f'unefte , infcliciter. 
{kKfdtijli<t/ comircr, jueundc. 

Seligen/ vitambcatam faecre. Sedßmflexm u/u 
mon efi, vetiun Comp*). MdcUgCft bearc, felicitare. 

£r $ mit »eitlicben Gütern t»ol befeliget / am- 

plidim» ei iortunaefunt, omnibus ornamentis 
dt prxfidiu redundac. (Einen mit Hiebe lufdi 
g(H/ in (inu aiqve in dclicns aliqvcm habere, £5" 
»eftare. $efedigen ivo/fr noUt eravarc , molc- 

ft um e fl'c . jub bin imt ihm febr befdiget / nego- 
tium mihi faccllit , gravis, molcftus, odiofus 

SMcHgw Ä fccfdlgetinn / tue/ Mt, fe- 

mina fdicitans , benc merenres , vulgd brnfjatto- 

ret, &abußvr faftidium afferentes. 
Jßddigung/ W«7 beatitas, beatitudo. SJeglOcFfC 

Itqiiug/ benefuentia , benignitas , promcritum. 

Sriingl&cffdigung/ exitium, feaevitas, fortuna 

lugubris. 

©eftn/ fernen/ gcfcf>net/ eß «rt. r«^»*. 

iico enim : ©iu) fd)»cn/ cupide cupere, cupidine, 



©e 



1994 



Q.ßir lehnen 



ongtus, 



defiderio ardere , avide ddiderarc 
un^ heftig / biebinfcbci/ nihil oo\ 
quam ut te vidcamus. lehnet er üd) aild) num 
dcfideiioangitur? ©id) ubermi* lehnen / cupide 
cupere. 3u)fehn< miß bi* »Uir-Hjen / id lubido 
eft fetre. Cw p /9i||gfibnen/ cupidiiatcro abbee- 
re, poncre defidenum. Qtafebnen/ pvH. rjL ap- 
pemum movere» injicerc , concirare, inflama- 
re. ©ur^DeH^lUgaBgffebncI belli cnpidirate 
adJuctus JfKlfibWB / buc immmere j£wi 
frhncit / animum intendere in locum. Sßadv 
febnen / ferri ad abqvid toto pcclorc. ©id) 
naeb Irr SD» iura ftiuti/ inhiarc manums ou- 



tris. v3 ld) !l .', d) Jp4U|< febnen/ Audio inrianima- 
co ad patnam rapi. 3d) febne und) mit bir »er« 
tr >iuhch »II reb(B / difcupio tewum omnia inuaa 

confeirc. 

@ebner/ 0<r / de 8 eh nc rinn / Die / mai , & focmioa 
cupiens , appetens , prodivis , ardens , alicui rei 
Audcns, de aliqva rc laborans. lehnet nad) 
einer Jßeuräbt/ matciroonii cupitor. 
6ebnung/0(c/dr da* 6ebnen/ cupidita« , ardoi 
animi , dedderium fiagrani * Audi um ardens, 
heftige ©ebnung / acerrimiun , adrairabilc, in- 
credibile Audiutn, profunda cupi.lo , immaac 

prolubium. Uncrli,(tlid)c^ ©ebnen / appetitio 
inexbauAa» incxpiebilis, inCatiabilis. Vrd)an& ; 
lidjej ©ebnen / hbido caca , turpis , impta. 
Xranrige^ 3c^d)fibnen/ tnAe deßderinm« ftu- 
dium inanc. ©ebuung n:ch bem Xobe / impe- 
tusmoriendi. ©ebnen nadj gutem 3>rjjlc»fl/ 
liva , orexis , appetiius cibi. 
©Cbnlich / adj. fef odv. cupidus , propenfus, incli- 
natus,inflamatus,^: cupide, avide, fervenrer. 

©ebnlicter aßunftt) / von vx prece«. ©ebnfid>e 
Luit acerrima, meirata cupiditas ©ebn^ 
lidbe/ cupitum, deiideratum . dcliderabilc, defi- 
derandum , coneupitum. .'Die |CbnlreJ)C ®c\V 
fud)t ÜCrblCUkt ihn/ argenti ciipiditate coxa- 
tur. ©ehnliche^Xinb/reftiDabundamajius. 
©ebnhebfeit/ t>ic/ tdem <jvod Öcbnung & 040 
©ebnen / aviditas, ardor, vorum .defidenum 
ardens , dt incitatum. J^crjcng ©d)nlid)fcity 
appetitus, & fumma cupiditas amnü , alüu^yKi 
niüt^©ebnlir4)fdt. 

©Cf)C / fCeC / fCC/ «nty. Orrmtn. 
dolorem , ctuciatum , vulnus » £5" i» fl*cit ulens 
ßgmßcantia. Scripjtrunt y voj, 3eer/ &Bt /g«, do- 
lorem, 3eer / intrr}retA*t*r, ©Jt mt ^ i 
hoc angu me, dolct mihi. £(.©00? Svedlce *u\r 
nus figmficatätfy ©orning/ ulccrationem , vuloe» 
rationem. ©iUgrt *uttm (auciarc » vulncraic. 
Verum hedu ©ebr / ßve ©ecr J hie in ßgmfu* 
awfiiüs in ufu non rß, mß, qvod jJv. ©(br ßi- 
Taldc, multum , fummoperc, vehementer , m 
pense , nimiiqvam. 3iU>U|"f hr t plus qväm fatis, 

SRoeh fo (ebr/ duplomagis. (Sdrjufebr nim um. 

pcrqvam. 3tifj)t Jllfebr / nonadeö, medioen- 
tcr, leviter , nc qvid nimis Cbcnfüfebr ca- 
dem rationc , eodem modo , haut fecus. ©ehr 
rriiiw rxttnßonrm & pußantum notat , habei^ ii 
compaiat, ©*()«*/ W fuprtlMtv. ©cbrcjlcr. &i 

gebet 



! 199? 



6e 



1996 



qtbtt mir febrcr ju j£)ciicn/muitöacerbiuscft, 
magis mihi crt dividue. |d)iTicr}Cf mich 

«III fil)i't|icn »ftud nie cnccar, hoc gravtflime 
fcro, ilfum haufi dolorem vtl acerbiiTimum in 
ym. vrciu-Hclcljrt / doaiflimui. vfebr ijrüb' 
xnaximuf. t&eljr ebtgei|ig / laudia lincnus- 
firaus. 

6ebren / &ufiutiu t Söerfebren / laeder«,©ffcndete, 

dcccrcrc. demmucre, iauciace» vulnerarc , *b iß. 
antuj. &tt 1 vulnut. (£inen du fem at (gbren »er« 
(ehren/ dclibarc, &violarchoncftatcra aheujus. 
Slui S) j||c Vi'l'Kbrcn / collum coniundcrc, cci ? i- 
. cem dcjiccrc. £tnrn am £<in( OClfebren/ cm« 
alicujut affligcrc Uber ble in .1 Bei! oerj't'bren/ al- 
cius rulnerare. <£r »ft AH tW £llR9< wrfebret/ 
pulraoncs ejus cxttlccrari iuiu, pulmonanut ci>, 

aiih: itt ttf &tt»ö«n(iM)rig. fBerfibrri roer* 

ben/ lxdi,ofFcndi, diminui, vitiari, »ex an, fran- 
gi , (auciari , vulncrari. Verlebtet / fiAttr. 
Isi'us, violatus. Utioe rflfbrct / illaefus, incor- 
ruptui , ineeger , fartus , teclus. £<tf (Siegel ift 
UnrtTfci)Cf / integrum, inTiolatumqvc iervacum 
cftfignum. 

93ci Kbrcr / Der/ laedcns, violaror, Tcxator, vulni- 
ficus. 3kr|'(i)rcrinn/Die/ fcjcminaoffcndcns, 
lacerans.aucncans, affligent, dclibant. ^bvcn 
ff i'l'i'brfl*/ rpoliator dtgniraeis. 

2Ser|Ybrung/ 01«/ & Da» uSerfebren/ l*fio , vulnu- 

. iculum, oftenfio, excenuauo, aitcnuatio. dcmi 
nutio, vuiacio, vulncratio. Unocrfchriing / va- 
Iccudo, iblidiras , intcgruas , latus. Ohne Sei' 
fd)lU!Ul/ absqvedamno, mdcmnia > indeprava- 
ius. ijljrcntcrfcbrimf) / injuria, hefto howoris. 
Üfibcfrcrirbruiu] / debiluano, faucucio, iftus 
corporis. 

23fFfl'bvlid)/ 4^;. rulnificus, ja^dcns^vjolins^ i/iir 
fftamQ&iTfchrlidjfrif / Die/ </»-<> 1 id*m rß sx Vcr« 
fer>nmg / offenfio. Wmhrfebtlid) / invioU 



%tttV I intfrj. rxtktm.vx, apptüaturq l inclamatio 
lortrs nuncia . momfera, Settfrcjtffcbtef . 



mori 

riae häc wjr- 
- itiinaimti 
' ffd bommtti 
ctm.itmnJtt'ionfm damnutru tomifWttfcfTri r nln a 
5 f3i>f f n / q-vod merteni mtntirt ': Laim örammtikii 
äuttm j Cicarr , yvb.i fn bum tiirr.r > rm ■i'-ifnqvrnj ' 
txndrikAd mottimcttttur , m'ffre .ittor ftrintt !. P ß 
fcam äottm ^trf "/na dolorem acerbiratrm j 
pgnrfkttvrrtt ,\smplTÜi nov.lMbir*n.iuvi ip'tltt»igiat ' 



futjui 3f rtr / f»o^ «yiu^ nihil rß , y j Am v« f v.e 

tibi ! %<t<r über Did[> ! tt>«tj Dir. 3ctrr ftbreo 
Hl/ ißud crucifige ! intonarc, ulnmum fuuph 
cium alrcui dcnuociare. 

Jorgen /flefOrjfjet/ curare, laborare, follici 
tum , anxium cfle , Uttum rß k Öeljr ißu Gothic 
0OOr / tntlnut. Qyutmq. rmm curit rtrum Aßici- 
untur , dolom &crucutui «119, jtnttunf. Hütt fei- 
Ucitudo Cicerom tgrjnu.ii* cum logüAtiont dicitur. 

Um Dai flenifinc aBo'cn eiferia Jorgen / omn« 

fuat cuiai in falutc reipublic* defigere, ftudiose, 
diligenterqve curare. %<j) forge D<1 ruber Siebt/ 
hujui rei nulla me cura ungit. €r forget fibeC 
ble maßen / curis conficitur , conrabefeir , lan- 
gver, inqvietatur. Crlafr eiUCU.£uu&fbr4Cn> 
nohpluns id facit, qvam ancillam uiam.qfs 
latrinaan lavat. Comvoj.funt: Qlu^fürgeil/ curam 
abjtccrc , exfolvere fc foilicitudine , animiim la- 
xare. Jßeforgen / diftineri , diftrahi , impiicari 
varns curii,i7. timere , horrerc, pertiuiefcerc. 

(U3ir tonen nnbeforgt u vacui metu cüc debc- 
mu l 1 -. JÖerjforgen /fivt SD?U * 9<ebcnforgen ip. 
iUg!rid)|orilCtt / participem curarum cfle, con- 
curare , collaborare de re aliqva. (£r|ornen/ 
procurare res fuas. rerum Aiarum rataeerc, pro- 
fp.ccrcfibi dcreqvadam. ^fir« fivr BtrftfMR/ 
curam alicujus gererc , agerc , habere, fö^rf 
forejer für dlle / omnium hominum curam gern 

Dius. f{d) roill fd)ou »or i>ein ©Iftcf füllen / ü - 

eis providcbo.'ptotfpfciam , vti confulam faln^i, 
fivt ratiemibbs ettis. jT>ln liltD btr foraeß/ »gitari 
cur ii. jartan , ö'in diverla rapi. 9<ddotonjeil/ 
inbxrerecnm. SJcrforgeH/profpicerc ,provi. 
dere de re aliqvi. ^tnen »erforßen / curam ali- 
cujus habere, enutnre aliqvtm ,,devic1u^lami- 
d>i. profpicfreüicui. QUiMtcrlOnjen/ inperpe- 
roa cunofirate alic^ijus rei cfle, porrö »ftuarc 
^id) ierfcr<jen/ *tRci, crucian, prcmi, coqvi, 
rorqveri .a'ngi curfl. 

Borger. Der / curiofus, foücitus, iotenrus . rr or< 
gerinn ' Dte feemrni curans , anxia t laboriofa, 
plenaturaram 1- fcffbrejCT.* paftor .uimuium. 
öelfforger/ coaftorpccuniae. r n M ii f c r 3 c f / 
aegroroTurrj curam Habens. Jtiv^nfctl^ffjf f 
aifeftr x.^ 5^ffbröfr / mcriculoAjs , rimiduf. 
6wger nm©erpinf!/ maximc atrentus in rem. 
?n!Ud)forger/ abdomini naius, ventri dr.'.ittj. 

SSivfonier/ curaror. 03 rfnr^erinn / curatnx. 1 
SBorwrge«. p.ov.ror. ; &w fiv* SDfufünjct/ corv- 

eutor,4/.i/r/»umJ)h-benfvrgCf\»«OC'"» '^> (t 'W<J 

Äftfffiij eorge/ 



»997 



@c 



©orge/We/ «ti« ©prouua/ * D»j*y~or<jrn7no>'- 
nun^vameliAm öle ©Dl'gmty/ cura, follicicudo, 
cogiratto , curacura , curano. ^orillcin / X>A6/ 
dimiiu cura levis, exigua , rnediocrji. C 5 )i'L, '•' 
(Sorge/ gravi«, maxima. vr ftat (ragen/ an* 
»enDcn / auf jtcb nebmen / uoDer viprae fron / in 

cura »erfari. • £>bue ©PVtjC f^UH / vacare curi, 
animorranqvill&eiTe. ©OrflC aii'TK«) ticbnten/ 
fufeipere curam prö're aliqvl. Ocrge bviu!) 

men / /fw erleichtern / minucre , levarc cur«*, 
fcrupulum cycI! erc <£onjf Anlegen / (it& tor 

• (?prqt eiltfölatjen/ abjicere, linqverc curatn , fi- 
«emfacere follicicudmu. UtliCtriije/ /i »ruber- 
leoe'^prgf / fuperflua , vana, inanis. -£>CVifl'Cf' 
feilöe ©Prgc/ edax cura. $mt$fprflC/fo!lickudo 
munem. ^Baucbforfle/cura abdomtnis. £5et)< 
fprge / idemqvoj 0orCjC / prs/v. cura focia , aViju 

fiepen- * TOforo/. (Ebrcnfonje? follicitudo 

lionori«. @efunN)Cif$for<je/ valctudinis. ®t\t> 
fprcje / pecum*. ftUifcbe^fbrgc l cura caroaiii. 

tfinperforge / frirofa, pucriii$. £ctbe^for^e / de 

▼iftu * amiftu. 9icirJb$fPrfle/ impeni,/nv rtgni. 
^uYlllPfprfle/ cura infami«, fcclefta , nefanda. 

©cjeinfprge/ fimulata , fitia, ©cclforae/ ani- 

tmrum. ^ppfffprge/ridicula. %l9Ci\t\fat&t/ 
»neeps. ©prfprfle / curat ura , vuteo curaUUt. 
SBelfforae/ cura mundana. Jlruu' OQnc 3 pr.]C 
diciiur homo fecurus , mers, ofeitans, fupinu«, 
diflohitot. Sunt&alia, ut :■ £jmincMi>rijc7 CU- 
ra fpiritu.i! ; s. .11 U I H j H v | i." I M i." nununo- 
n*. ! Witcbfprge / poenitentu. Unfül'iJC / »n- 
curiä; Pfr, 

©orgbafr/ ©pr»rbar / & ©oratid) / *M- c#«« , ».*u- 

Vax, ttinouis, follicirus, laboriofur , S?; cutiosc, 
taute*-, iccirratc , exqvificc. Diätur tUam 23e < 
fpr^fcr). 9Seforijfi(fK Seiten / tempora tnftja. 
diffkilia. Q^cfpnjlidje (Stfabr/ periculum im 
miacrn, tmpendens. ©pfiibaftcr £aU;5Patfer/ 

ftatcrfartiihai mduftrius. finforgbaft / unforg- 
;cl) iacuriofus, iners. - , 

©Or<)d/ 63" *lid diäiefti @Urf(J/ D»»/ capiii- 

um. ißfri «nges infoet/ ut Stotel, ay, von 

^tfd)bCiO / <jw<* capiai vel c^^vtt l ^umerot §5" 
nuttnntßfr ne pi amigrMnt. (gor etiAm wtat featun 
gine«, ut,ip)Jt ptranguflas vtnM tum Ulo v n&tvn* 
'TrumpMt. OaUfplCtl/ fall aac , aq vjc falta» featu- 
riginet. 

©oten/.qeforef / macefecre, langvefeer«, uwif 
«Wj. vr . nu) t / iangvidut, flaccidu«. ht opmng/ 
In«/ rnatritudo, atfpphit. 



©e 1998 

©cid)/ fcidjcn/ geftidxt/ miog««. mc ; 

]<rc « ufmam reddere , jrvoA bmrßtui dicitur • 
tttefcc u* «• :n , Äöf t»W G5circ qdn-n / tc t»j>- 

'larfjff 4 öitgen : i/rwu mim prr uretertt, fr*ft 
colatur , «rf, guttattm drftiUat mßar Hxivii. (££ 
fi'K.hv t CNnt perukaea illuirina procedit. Com. 

pef.fuKt : SlnfcicbCU / & 5?efcidbeil /commingcrc 

€r ift nia>f rrehrf / ra§ M>n ein J^m^ «nfrteljft/ 

indignut ci>, o vcm cauo commmgjnr. ?ltti> 
fettr>en / exoncrarc veficam , unriam faecre. 
©nrebfilchen /eftundert veficam per partem ah- 
qvam. (finfe«d)en/Icvarc veficam in locumali- 
qvem, aliqvid aqva coofpergere. fjnö »5f(te 

fci(f)cn / icZtum commingerc. J»5(nan^fei<ten/ 

«xrramcjere. 

k5cid>er / Der / * (Jeicber inn / Vitt mas , ^ feemina 

urinam reddens , aqvam perrns , f:vr lumrns. 
S3ettfeicber / icclnm commingens , urinae incoo- 
t ncr.s. J^)pfenfeieber / caligat urinl humeclaos. 
5>lut|"cicber/ hämorrhoide laborani. 

6eiebunq / t»u / & va» ^eieben / mlüm, (pfe *8m 

mejfndL Sed&t\itytrv(i? urina , lotium aephfe- 

gma vefic* tß. X)a^ J^lnb ift rpnnb »cn ter 

(CClUbe / urina infamif geniralta dcutrlt. (Jr 

f anmif per <5rucbe niebt fertrommen / iter unnae 
collapfum tO. 
(reicbcrllcb/* ^eiebbaft /*djS. &advrrh. lotium 
ölen», mic>unens,urinam ar3ns,moveni,pc!- 
lehs. <£^iir rniriiansTi-tr^rTiic^/ Hbidourra« 
me.üceflit. kreucht je «iji'nfeicberlicb fcicr/fa- 

tet hicinftarlotii fclium. *tfctia 
\?eiebelen/ & ©fieberen / mifturire. libidin« uri- 
nam faciendi lacefli , proiluvio iotii laborare, 
wnif^cieberlicbFeit/ tit/ difticulras urina? ,/« 

ftrjnguria. 

<2>CibC/ ^/p/.c4r.fericum,6»paa- 

nus holoicncu», 3n ©rifcn aef letzet / refSgjh 
tut. (Sefponnene (SeiDc/ fericum netum. Hn« 
gefjwnnenc ©eiDe/ fericum crudum. *ii*t xibt 

©eibe. 3?cinc^efl>C purum, candidum. Qyclbt 
Or etoe / ccxeum , rlavum. S5it)!braune / jaoriu- 
num. glpretrcibe/tcnue.bombycinum, fep- 
cum crifpum. ^tejpfcibe/ fericum duplicamm. 
crastiufculum. ^anmfeibc / linum xylinum» 
. lana goftSjJii. Je 110, PPU (BeibCO UUi ^3pQe/ cela 

ftrico-hnea, Tu^|o'Ä4ppwrj. 
Reiben / * ©eiton / ddj.&adverb. fericaru», bon> 
bycinu». • ©eil>fneÄlfibtr/bombycina. ©fi' 
teuer 3eug/ «la Äiica. ^fylto* mollu, 



1 1999 



(Sc 



20OO 



i €5" tener rxpem/i/r, ui ; l~clbcilc.£iint>e/ roanus 
dchcarac, molhufculas. (rciDcilf QSvttC I »erba 

by ihm. iSeibcnc 5ii nett; fo gcfiictcc / figna iu- 
ra fericiiqvc vcxilli» vibrantia. 

©eifc / ©etfe/ s ©eifen/ tu/?. 

yidttur eiiAtn eße k @ttgcrf / colanJo mim &' ftr- 
<olando rffiettur , Smcgma , fapo. SBoIricd^CliDc 
(BcifC/ lapoodoTatm, mokhatus. SSk.*nc5l|C^( 
<Sctl"e / imegma. Venerum, vr d)Warjc Seife/ 
faugma inipurunr, arrum, pingriu«. i&att* 
*, fci|'c; globul»_fmcgmitici, &w\\t\\tl fapo Tid- 
de* vBtifc lieben/ coqrcrc /aponem, 
^ClffBC»/ flcfciflirt/ fapone linirey oblincre fme- 
gmatc, tjvcd rttam $e|eifncn / //fdfur , ii. 5lnffif< 
nen / & SiafeirnfiT. <lii«|nfiun / emaedarc 
fmegmacc. ipUCctfrlfncil/ fmegmare probe per- 
linire. Clfeir llttt / idHoentcr fmegmare frica- 
rc. $Kun fait Oal 3eug iiid>c c rfei jiicrt / forde* 

horum linteaminum nallo fapone emaculari, 
wi cid poflunr. fl)iitfci|uen/ furVimderc aqvam 
Cjponartam. D^lC^ClUKU / dr SBicDcrfofn«!/ 
tfcmiö, ircrum faponc ungere. ltbcrfcifncn/dfc- 
linirc imegmate, obungrre fapone. Q>crfcifncn/ 
* 3cf<ifncil corrumpere fmegmaec mmid, <on- 
fpurcarc,fccdaiT, in q Tinare fapone. 

cBflfilTrr/ Per / fmegmace oblinens, forrfesqve 
cni.un!.ins. @fjfnrr nomiunqvam ttiam Utmeß 
qvoA »3iifcnfict><r / faponanui. (SfifnaÜlB/ 
We/Iorrir. v ' 

€f «fcHHng Ort / & t»O0 ^cifcfTCn / emenefatio for- 
dium frmgmate, Ö*/p/p <t8«/ /iwruj'i /jponr. Sin. 

feifiiiwg/ $cTeifnurta;/ Sinfcifmuigj Ubcrfcifnnng/ 

idrmfutit. ^ihjfrifmiHdvpurifKario faponana. 
e^fi^f / * IBcifcnrWK / aJj.&aJ-v. faponanus, 
fmegmacicus. £ciffci)tce "SBafer/aqvjfapojia- 

r 'lffi!Kfrtiim[ rrlrr V 

Sct'a / feigen/ geftf get / ©ci; 

fKtl/ aCfCifKt/-w^«rrJpAe<:«gfll/ wp*r- 
tieip. habet : gkfirtqft / nrflfWf/ * gefiertett / co- 
laie , cliqraue, QMcr un&2ßein feigen / ctred- 
" film & nmim per rhophic^hrdeftimlere. Gew. 
: ißmt: Olbft'Wft/din'urtdere-a'eftcara: ©BfCt) 
fcigctl / percolarc. a&icß* DnrcfT feigen/ 
ceram per ftramema , «id juncos defufam co- 
lare. 

Seiger / 4 tBdfjcr / t»cT/colatoT. edgfTfrm/ We/ 

fctminacolam. W>fci^W diftundern, ^)urci)i 
fcig<r/ percotan*.- • • 



Neigung/ *(?cff)ung/Ort/ n.t>fleee%n/ cora- 
cura. ©ur(t>ffigung / ipfe aöui pcrcolandi.di- 
ervamen. SU)|citjUlig/ diftufio per Tparicum ü«. 
culum. 

6cigict)t / ©ciglldj/ & 6cfßr h'dj lad]. &t<h. omne 
id, qrod apiura ad colandum eft, tfetiovari 
poteft. 7 

6cigc / & ©nljc / Ort / colum , # colui. 6fri>6; 

feige / col«m junecum, fd rparteum. aVgjfnb 
f<igcvq»aliu. SKilfWcM«/ colu» iaöii, 

©dl /^•/r'.e>te@ef|c/ chorda, fanis.rc 
ftn. 21ufDflu6ciItilllicn/ fchoenobaiicam fa- 
cere , fuper Func fublimc exccnfoambulare 
lirm auf frem vS^il geben/ poll.cem premerc.ad, 
jüngere fcalicui, auxiliari, in eadem caufa effe. 
ScQ DrebfH/ Iigamenra c cannabc intorqverc. 
(Eioeti ani 6eH brintjea/ dneda neacre, chor- 
damtenderealrcui. golferfeH/ fidicda. Jb<u* 
fcrfcil/ la^vcus. ruden$. eitt»r> 

feil/ ronicx, jü/ viiKulum ftramineum. ^eilc< 
Idn/ ' J™te.<tött&?Ü<ba\ / run^nl»,rcü». 
cuia. %3\llcü( ßuit rertc» fparecat. Siwjeil/ 
tun»! duclanuf. &ot{c 11/ remulcu«. 
CCiifn/ geftllcf/ luneconftriugcre, conrorqvere 
Jaqveo« r refles inrorq vere , r*ri> tarnen orcurrii ; 
Compof. vriiußUliorafunt, ut : 2Meilenv folvcre» 
rump"ere,reTelter'cvinwula. SHllRiIeo/ adflrin- 
gew, ««nneacrc runibu*. Stuffcilen/ implio- 
tit &metjpl>. d"cope«e, verba dare, dolia dclud«- 
re. (fr M ibltt ein-; oufgefciUt / facu» ci fecir. 
QlueTeiU'M/ laxa/e, nodum collcrc. Diaturttiam 
W ft gUtitiUlL S5efci(en/ coll*garc , conftrin- 
gere, Vinoilra conjungerc. Dicitur q-vo^ JufOJIT» 

UJCttffilta. * 2><ifej|co. UmjVilen/ vtncucxcfti. 

btis , complic.irrfunc, & mrtsptt, circumducere, 

iDdifieai-e 1 , in fraudem conjictre. %Ut1<\Un/ uL 

Fi>fetßqvoA%i%frmmtnft\Un/ rcligare , irreti- 
rc, ilbqreare. 

Reifer / Der / refriariof r reffio. ^fllerfniT/ trt/ 
rcflionis gxoi , vel ddua, omnisqvc famina fu- 
mculos torqrens, *vt vendens. 
^fthma ' W</ * tas t»ci!en/ nanttt invfu.fij 
Comp f. 51bt 2fu# £rrr *8oöfeilnng/ difloludo, 

expcdirio , enodarro, evolutio, 5111' Slllf» & 55e» 

feilnng / »/. SJrr» Hm* * 3uefcif»mj/ aliigatio» re- 
ligatio,implicjrio. SUlffcifuiig/ etiamtß fraus, 
do ' us, mach tna . {! ropka. 

<3cif icf>t r y tUverb, in»odam fimii, refli» 
inüar, laqveacus; 



2001 



funit duftanus, rcflis aungaeia , rxtinacula lo- 
tca de heiciodepcodentia. 

©ein /©einer/ feine/ feined/p»-"»"- 

44 1 /. iu us , I u i , üuim , nonnunqvam Ejus , ilrwi 

proprifit, t>ai Reinritt airjm^ feine/ fwim 
cuiqvc pulchrum. €r lebet n».cb, feinem ÄWO 
fuoingenidvivu. er tieftet DieÄiniwnacbia 
ner 93?0b< / liberot i« fuos mores format. ©iJ< 
£a Utf i|l ntd^t fein/ «3« , qvas poiiidet, non funt 
ejus. Du un t etiam h.vd raro : &di <ßfei b ijl IUCM 
feiller / pro fein / eqvus ifte ei propriui non cft. 

ift feine eigene £.mb / fua eft manu«. 2UU'i> 
Ui feiner 3eif/ omma fuöi L e. ftato, t"#<ertö 
tempore, jn feinen <2brcn / ad ejus gloriam. 
(gfin etiam Upiflxmt ponitur pro Tuus,4u/ Vetter, 

©eine Jrau / uxor tua. Sein Son i|i ba/ 
filius tum adeft. Siacfc feinem ©efulleu/ pro lu- 

bitu tuo. 

(geinii»/ AAlidemftre eß , evod. &tin / fuu«, pro- 
priut. foic Seiuige / fui , i r. domeftici , fami- 
liäres , fubdiri , fut nomine«. £ms (ScfuiSC/ 
bona fua ] propnetas. . (Er lebt VOU beut Seüli 
den/ defuo virtu.it. proprio aere vi vit. £\u* 
Scintgf jnftaftrbciitfn / fumtuum rationem ha- 
bere , parfimnniam adhibere in rebus fuis. £ u' 

Seinige »erfergen/dumum fuam tuen, uberis 

fuu profpicere. 
ecilligfeit / *it/fcßdici Svltas c«w JC/fc , /r^ </?j 
ßnmficatione in ufu non rfl. mdlumu* enimheredem 
juum appM/ue CTorcrbCtl / fftnJe S»itas meUui 

rxpnrrrtm SRotcrbnebmung / qvam Scinigfrit/ 

qvod Urnen etiam novum , poelicum $0 rar um vo- 
rab, tß. 

©inb / pro qv6ußiatr ut ©ejinb / ©cflnDc/ 

fcflB / lanuiia , mintfrn domus » ü. turba m : u t I 
lanea. ©tfinb Cluvei . Ge> man. antxq. pio prtmi- 
grniö agnofat , aßimans, avtd Brttanni famuict 
conduüitioi apptUmt : (Sce&in/ trabit* buc Gccfa- 
cas , G«öo/ um ccnduüitios miittes apud fol>)bium,& 
Gafindios in LL. antiq Longokaid. Hinc CLffav. 
•vet. Gafindium Ccxvitium , Gafindii judiers. Aim 
flaut öffinfc 4 vtltr. vocabuJ. <S<ntC 7 W 
i?fptttf r . " j/- pro arme^ü»J«mw/«r , dici : ßta^ 
Schottel, confirmal cum voce Senifchaüiu , qvem 
(Sentefc&illf / '• f - armeoticuftodem.yW hone- 
ßwri tarnen figntfuatione deinttpi ktgi* P r *- 
prfarj xn iM.i ji.t.itj (.Xfimt. , Sfd rgu ®<\\l$> a 
etiltt Sax.n. ein//««* ,fiuX'J[e utJe rvnjtBo 



2002 

^ro i U'rbner. Obferv.praÜ. voc. &OM/aU : (Btitl/ 
feine / feines* / «an ünlum dominumyi^/ii^^'* JeJ 
omne iüud , in qvo qvii jut habet , dtc\ (uum • jx^^r 
f/iam dominm vafallo j , licet libetifint , luos bomi- 
nes appeliare,qviajui m illot babtret. Hl igiturfcr 
to» tif eini»H' / inieümmm onmti dorncfUco*. 
tarn itbrros qvam Jervöt itt* hoc nomrn collrÜtvum 
föejinöeniiW akud eß t avkm timwfutitiCfo fanulia 
^?;itlr fumta , pro fervi» Je miniArw domeituis, 

4i«4/^) ( iugge|inDe. J>crge|hifee/ familia auluo- 
rum. ^)urengefinbe / meretneum caterva. 
&icb£ge|inbe / globus i urum , turba fcelcftj, 
ÜUinpeniKfinÖC/ qvisqviliae hominum. vilia at- 
qvc infamia corpora. Dtcuntur etiam %unit$ 
m.inn»gc|"inbt/ capitaviliflima. jf.iiiinuT vpri 
6>i'ftnDe/ cella familiaris. 
©e|lnÖlein / Öf» / «» ™/io Ponitz?.« «0/4*9, eolluriem 
hominum. £dM ©fftnöleinV plebis , forde» 
civitatis .^v>4 fervorum coi:ditio vtl* , eorumfy na- 
Htia ad ijvavK mala prociivü eß. gictVrlicbesGk* 
pnMctRj hominestutilcs. JiJ^^ljl^B 

@eit / s^@cite / ©titen/ 

latus, ©ie veebte / linfe Seite/ latus dexttum, 
finilrrum. 2lu Der ©eitC llljen/ ad latus federe. 
5ln btr ©dtC ael)Cn . latus alicujus clauderc ,hae- 

rere Uteri. (£r liegt nuf ber regten Seite / <u- 
bat in dextnim latus. JDie -O^nbe in tiit Seite 
fe^fn/ipjkeremanus in il«a. ^laffcifc/ pagina, 
pagell*-^ Spectfritc / fuccldia. triaiujcjfeitc/ 
hypotenufa. €mcn über bit Seite anicb/n/ 
limisoculisintuerialiqvem. Slc|) eine Qttfbk 
linfc Seifen trauen lapen/ uxorem ad morga- 
naticam ducere. ^neu)t / Ia& Die £<ufe auf bie 
Sate (leben / • üftor, fummove turbam,&da. 
fite fac viam domino ! 2Ba$ auf ber Seiten \\u 
lateralis. Slllf allen Seifm/ utrobiqve, undiqve. 
€^ uil t auf aflen Seiten / in omnes partes val«. 
Sid) aufbie Seite mad)en / aufugere, defugere, 
fubterfugere, terga dare , ü. abdere fefe , latebrit 
fc occulcre. ScitUiB / / latufcu- 

lun^\ , iil^^f ~ - ,f ~ i. . 
Seitenei'/ Ott/ iapaTtcmaliqvam inclinans.ani« 
mus partibut intcdus. £)ipeiteuer / mcaspar- 
tes fuieipiens. ©egenfeifen«/ fctlam adftrfam 

feqveiit. ttt)MI^A 
SeitÖ / adverb. a latcre, ad latus. Slbfeit*/ protul, 
a*crw6 mad4, ©itjfit* //«f . «' t «- 3«ifctf*f 
ulxra. ©egenfeit^/ contra. ex advexfo, exop- 
uolito, c teeiona. Öcfelt^/ fcotfuro, fepaiatim. 



2003 <§>e 

€infeit3 / ab una narre. StUerfdt* I «no ore» 
cemmunicato conlilto, ubivt«, paflim. QSeptvi" 
fi'it^' utnrrqve, urrobiqve, m ucramqve parrem. 
«ftfinci'fdtl / nuspiam , nuliibi , vulgo nullate- 
nut. 

&\tity aAvtrb.\t\tt*\\%. 9KIfcifiiJ/ex omni 
H . parte» undiq ve. Slbjt'ilH}/ feorfum. <£inffitii}/ 
moaoplcuros. £injciti|je £anbluug / contra- 
dutunüaeerus. ßncniäli.y bilaccralis. Drei) 
fci(ii)/ trigoaus. ÜlddjKifr,, / asqvilatcrali«, 
4><^nfei'(t^c r^Jfil / parsadvetfa. ®cki«jlid>/ 

©Ciii jPcit / Dfc / tf* ftmflici rarl invrnitur, tfrtf lare- 
ramen. <£infdUjjfcit/ ab una parte. *2lBfci(i0' 
f i\[ ex omnibus in circinru partibui. 

(SdtdflV a>fcUcU / verbum pueril vfltatifftmum , ftmi 
o i*> f */i hatibta , /i ur pißff cM.drndo certant , alias 
<Tuf Die @CIK f ippcn//raS» nhmirum utris^par- , 
bim, inferior* obtttsi üf fupehore acumtnalS , tß^ 
latera coli i den io certare . inde ©ei rclcr Ort / ta- 
ten ovorum fexiendo eertans. tfaidlWilv Öle/ 
«oll KI» ovorum lateralis. t3fi tdicfyt / ürm 
tBcittg. 

^)Clb / • »■»'. cum , una cum »partim, it. ipfemet. 
<3db jnber/bini. 3$ n>iü/ D^p Du feilen tre f om 
mtJ(l I volo teretus ut vcntai. (gelb jcbuc der. i . 
rBflb ,»411,1$/ vkeni. l£db l)Ultfcfrt/ «en- 
tern. 

t3 d&tr/ * (Jflbfl / *JjrRivi vicem obtinet &ptrfonam 
rrn^ prtfrntem atq t lelalionrm es pnfiirtatem de- 
fijnat. 3d) fdbft/ egomet. Dh |c Ibft/ tute. €r 
fdbfl/ ille ipfc, idem. TOid> fflbji / memer. ©ir 
fdblt / nosmetipfi. ©dbjt M§ / hoc lpfum. 
©dbfdbfl / ego , tu , ille» <pfe. 5irjf/ hilf Dir fd 
btT /medicc cura tc ipfum ! 3ö*) bin nur ftlbcT Ut 
IR j«t)|ic / proximiu egomet mihi, gdber ifl ber 
tSfann / prav praefentia dominioptimmrei cu- 
ftos .fru , oculus domini faginat cqvum , ut. in 
ttm prafentem unieuiq^ veniendum tji. <£r IDuT 
fdbcT t>.1 / tini> jatt tt I »pfo interfuit * praefcni 
vidit. 3$ »Iii felbft mit t>ir ItDftt/ coram agam. 
©cT|dbc/ Mffclke / t^dbC / is ,ea , id , adverbial. 
Dafclbfc/iHic £ittfclbf)/hic. ©ortfdbft / rffie. 
9ÖJ|V(b|I/iibi,inqvoloco, inqt&te. (gdbet 
ffiam ^rcifsr vBtlbiijt'l' / &id. notat tjvoJ&Ctfc\\)t/ 
ille. 6t1bi9C/i0a. edbujitv »»lud. 
©dbfl! / * <Htlb|! -H / verta fimpheia in ufu non fur.t. 

(Sntfdbcnv *uttm cntfclbficn/* txrfrlbffrn/^i / ex- 
tra ic rapi, tibi non conftarc, impotem animi 



©e 2004 

cfle. t|l gnni brubcrrtitfdbfle t / a fenfu men- 

tijrabftractu» eft , cogirabundus , tanqvamqvo- 
dam fcccflu animi fitio a corpore» haeret. 
fdben/ * ^rfdbjkn / animum confirraarc, re- 
ercarc, bcare. 

edbftigfcif / Vit/ pr»fentia ipfias perfon* * rei, 
de qvrbu» ferroo eil. .Sic Novitii dkunt: ©or 

meine <B<\b\litf(it / p™ t Vot meint perfon/ 
qrodmeartinet, qvodadme fptelac, ^vanriim 
in meeft, it. privatim. 

€nrrdbPuna/ * Q3crfdb|hin3/ Vit! laptugmentii.' 
«eftaüf. 

@eff II / oet I plur. ©efclldn / prraye. /i/. b/ le- 
rnt a 9etU/ ovafi dtcai alter ego, tu ipfe, notat enim 
foerum . comitem k afTcciam , confortein , ami- 
cam» S^fodalem. @f ffüinn/Dte/ foda, fccmina 
comet , fectana, coiuors. 3^9^^" l juvenil» 
coelcbs. €in Jltcr SlRMfiSK adolcrceni aitatc 
adulta , efrectus. «^|uf jungf r ©cfttt / ephebui, 
2lrbcitqcfdl/ Tociui, c^particepslabons. 511t» 
rt(fcD/ feniorimer junior» opiHces. 51mt<ge< 
frli / colkga. QlttotcfcrgefeH / itu.liofus arcit 
pharmaccuticae. iJ5al)eri]cfdl / junior balnca- 
cor. 5öalbir<aeffH / fhidiofus artü Chirurgie». 
55f f f <* <S^tafiKff ü /coneubitot. ©ictrtgefruV 
ii. .'SübiV' & (Worb^eftn / conlora otardonum« 
ftvr latronum, gregaln.B'complexflagiftoriim. 
CtStfrtttl / c»njux, uxor, focia thori , /Iwtha- 
lami. Q}h r !Cf5gcfd1/particepsrovtunaB. J])aBb* 
Iwrf^fftH / junior opifex. J^dfCT^cftU / ad- 
miniftcr, focienut , adminiculator. $itbct%t$ 
(cü/corrivali». SKdftCTQffdlyr/? magiftcropificii, 
alii magillro pro operario infervien». fO?itfle|iü/ 
fodahi. SccbcngeftU/confors. ffütfti fnx%Ban$ 
Dcr^cffO/ comes itirreris,[Rott</i»* pu ■ j:.ufi df 
cotnmiles , commiliro » cornmanipulo. (j 1 tif 
Sief« * vf pidiufdl / compranfot * conreflbr» 
fympofiafles , compotor , collufor. Cr d)ant"ge< 
fdl ' focius Aagitiorum. tf crmcif-f riirfdl / fartoc 
junior, tfcrjlllijffdl/ condilcipulus, adminiftcr 
in ftudiis litcrarum. trPmt^»Kfiö/ congerro. 
(Stubcngffdl/contubernalis. Jifcft.icfdl/ con- 
viitor . eommenfaln. UnahuH iCfiL' xravalii 
fortunä. 3cd).3cf(B / coepulonut , combibo. 
Sunt ö «/»** taha compof. ut : ^aufffiann^ five 
Jpanbflfticfdl / Tociui mercaror. vsf djiffqtfrl/ 
convrclor. tf cf;liiriirfdl coneubinus. ^wnfV 
qffcu7tribulis»fodalh. P)«vrcj^ fdl pioomni 
hominc » ac tnmndoq. in malam patttm l'umitur. 

Silin ' & 



L 



200$ 



2006 



«itf einlefet/ fcbütnmcr/ leichtfertiger/ UcDcr* 

lieber ÄfeU/ letiÄimus, ventofulimus, »olaticus, 
fublcft« fidei homo cft. ©Utet (Öcfcü / vir bo- 

nut. gredKr@efeQ/a»Miacului. 4Jufhger <*>c- 

i t il ludio,ridiculus. 
ftcfcOeu/ aefellet / focietatem coire, congregar., 
foc.ari.comitaii. ©efelltt/ confociatus. fei* 
|H Stemmen flcfcOcn/foctcutem faecre cum pro- 

b.s €r flcfellt fidj »u hütet ecbelmen unb 2)ic 

ben' ommum flagit.oforum circuro fc , tanq vain 
ftpatorum catetvas habet. Comfof. 2lb.)CfcllC»/ 
abiÜincrc al.cujus familiaricate, viiarc, intermit- 
tcre, averfan, refugere confvctud.nem alicujui. 
UMlMbi / componerc , coojungere fc cum ali- 
avo , ad focietatem acccdcre, dcfccndec«. in fo- 

Lic.umab.rc. Gr öefeUetfich tteftiicbbcnibm 

Ott / ftud.ose ad ejus 1c familianutcm applicat. 
Mii^fiffl f tollere, dujmcrc.difc.ndwe.dit- 

(o\ vere conjunftioncm. «Beröefeflen/ 3«e» & 3» 
fammengeftUen' U q-wdfmpiex confoaarc. 

öi.'fe ihm* & t>a* ©efellcil / confoc.acio,con- 
iunä.o, congregatio, fodalitas, fam.l.ar.tas, 
communiui. Birfammengciellunt», «Öeannesuiib 
tQJeibe^/conjuj.um.vincuIumaiatr.moni..U>CV< 
ÄCfclIunt) Der 0)?cnf<ftcn / communis toriusgene- 
rii hominum concliatio, naturalis communi- 
tas , humanum confortium. 2itl> & 3uea.e|Cl» 
lunq/ afleftacio ,adh»fio. 

ffffelllehaft / 0«/ curia , focictai , communttas, 
, comicatu, , fodal.tium ,tf 
©ifcllumj. Ii. corpus, col.egmm.mbus. ZWU 
©tfcllfduft leiflen/ colcre foc.etatcm fidc, et<$ 

in eine öefellfehafi bf«cbci / >« *»**SLZ 
conferre,pactioncmdcfocittatefac«rc. l£«iun 

in bie ©efeüfc&ait ntfemen/ ad/cr.bcre foc.um , ad 
i> focietatem acccrferc. J&dfc ©efeflfd)aft pflegen/ 
cum improbis coire . cum homm.bui pcrdu.s 
Acietatcm junger«. OcfcUfc^ft tTCMCil / dw- 
turbarc, evertcre focietatem. ©eklI|Q>i|t et 
neuen/ in focietatem red.re. grud)tbnnacnK' 
©tfeüfchaff/ Socieiat carpophororum. Ordo 

ÄunfoefcBfdjüft / «ollcg.a aruheum. JJanD 
wer Nefc«fd)aften / corpora °g^JgW 
«efiWchaft / comm.lit.um. Diubera,c|cU|cI)aft/ 

rcm.gium. mt*qtä&& I 
nanui. e*afrwfeHf«af«> fc«a ?^ot,2 
©ffe«fd>aftcr / ©et / afleitator , aOecla , collcga, 
foeim. ©tfeuT*flft«inn/W focia.comcs, con- 
fcn. «ttmtö4«fcUfcl)aftcr/<oU«sa. fymmyfta. 



©(fclig/ adf.& adv. familiär.!, focius , Cociubüis. 
facialis, ti. politicu«, cotnis, humanus , ariabi- 

l.s. ©efelliijlieh/ ürm, focialitcr. Uno,tfcfii$/ 
& lin^CK'Uivtlid) / infaciabil.s, diflbciabilis.U.fo- 
licarius, axenus, aditu diflicilis, morofus. (£r 

ni gar gefeüig ben beuten/ benignus , lepidu», 

comis cd eiga omnci. 
^5t(t / qv*d tarnen bodte in ufu non eß , fed Com- 

fcf. 6eUfara/ ut Ha\)tf<nw ^tü(am I jCrjefatii/ 

^rUDfattt/ fropr. rarus, infoleus, »ntrcqtcns, 
Adverb, ratö , rarentcr , infolitc, mmus fre- 
qventcr. Du i.'n 1 rfexm (gelten / Gof6. Oellan/ 
yva/i @«Uo»/ i. *• ol>n« OifcUm / /i/Jf /octo: 

^voi rnim rari fit rxemylö , fvaft focit caret. |£«|i 

tene greube / gaudium mtrcq»cn$. Seltene 

ill ;CHC* ■ rara virtus, i. f. cxcdlcns , Gngular.s, 

finc pari. SiPa^ «jut i|i / i|i aud) i'eltfam / omnia 
pratclara rara. 5>cr £Uuf i\\ nn fehl . 111 »Ißrlb« 
ptet / perrarö grau hom.net repenuueur. 

fomm;t »iemlitj feiten in bie £it<bcn { !• rcB1 - 
plum paucics venire foles. &einc SßrkfC fin> 
mit feltfim/ rarai tuas acc.pio l.tcras. (fr ift 
ein feltfamer ©a|t in ber 6tabt/ mfrcqvens cft 

urbi. ©Cltfam / rham nonnunqvam de mot.bu* 
auftcr.Ki.ci/ur. ill ei" leltfumer £ci'i ;cr\ mi- 
rabile caput eft. t^clff .me Citren moies pet- 
egrini , r.diculi , ruftici , inculti. (£r tebet feit* 
fam^ltein/ impure, impropne, barbare, & mi- 
nus Larinc loqvitur. (^eltf/amet? ©lüc!/ fortuna 
infperata. Unfcltcn / * Unfilt|am/ copiofu», fre- 
qvens, 05" : cop.ose, freqventcr. 
Seltenen / * Scltfamen / rarUicUur pro rarum . 
infolens eÄe, Jicitur tarnen , prdetpue peit* 1 U fits- 
ter* funt compof. QcffcUtiicR/ * aSetfcltfamen/ 
parcealiqv.d, & molliter faecre , vix unq»am 
committcre. ©er Mtin perfeUamet fi* 
mach / vinum fenfim defit, deficit, decrcfc.t. 
3erfeliamen/ difliparc, labcfaclate » frangete, 
dcflrucrc. 

6eltenbeit/* ^eltfflmfeit/M'«/raritaf, infreqven- 
tia 1 1 n 10 Ii tum , in 1 per.u um qvid , it. porteneum, 
prodigium. t^elirmifeit ber i\ebe / infoJcnna 
fermoms, dicloium rantas. {Bcltfdnifeittiutt 
rSpcifc / mattya, fcitamenta , cdul.a op.para. 
^tltfamfeitbrtföemüf*/ morofitas, aufleritas, 
cor Titas, mhumanitas. ©rauflimc (reltfami 
ftit / fumma infrcqventia , monfhofa ran ras. 
Unfeltfamfeit/ ircqvcntia, abundant.a, über- 

tat. r-l 

6c!l 



2007 



2008 



(^cltfamUd)/ adj. &adv. id. qvod £>etrfhm / &pr*- 

terra novus , jJmirandui , mcxpc&arus . y mo- 
r 01 us, 1/. morote, novc. Sic Unfelf|amh(b idtm 
rfi ijvoA Unfeltcrt / abuude, Gepe, plcnä manu, 
ubcrrime, haut fcmcl . 

(Seit / <Sennc / er ©efme / 
(Seltnen / (Seltnen / n«*« , u*a 

&enna\>czu / nervi corporum. Zitier von Kur* 
f en ©ennen / fgadjeH. (Btarf - /iw ©rojjfemuc&t/ 
McrvoA». (Senne am $pgen/ fides arcuballifbe. 
©(felof ternDe / fnt föma)t trenne / rideslaxa. 
genfer ftve golterfennen/ fidicul«. gMicDer* 
feinten / vincula de firmamenca membrorum. 
^cnnlcin/ DAS I dimin. ncrvului , tendicula. 

©citne / / pi*r. (geimen / *ia duitO* idtm 

eß qvod Senne/ frd pro funiculis fubtihoribus, 
if) refticulis ufui patur, at.^ in ire: am dici videtur : 

(gembe / w«/ p/«r. ©<mt>en/ feirpus. jun- 

cus.j.'uj 0imfe. /»i^ j; £ im Md>[ t dr ftmDicht 
«i;. $5 «i-r». fcirpcui, junceus. (Seime/ 7 «'^ ; •« 

Äi/r8«ä r|>r/ttr tgiemc / (Bieme nn einer »Oeitfdjc/ 

fium tortumfeuticaannexum. 

©enf el / ©«/ p/^. t>w @enf«l / üguia , <p>*fi 

Jimmut. vocabuti &itMt ( vSciintFel / nervulus. 
Ocnfd tli&m Jititur perpendiculura , itipiumen- 
tum nim. qvo ßlt plumbö apprmi explorätur ßruBu- 
r* inaltum reilituJo , alias : 25leyttV»Cje / amuflis. . 
?et>fmer (?enf i\i ligulaartriftoriacoriacea. 

fefttaoencr Srnfcl mir Stiften / Iigula armata. 
Uiibcfcfolflgrncr gtnUlfive ^enfet ohne Ctifte/ 
li^ula exarmara , /ivrpnra. ifi'nf el JliebmDcn/ 
• abringen ligulas , ligamenta conftringerc. 
Snnre (?cnFel/ terficolores ligulas. I«ir ©H: 
* ^U^l'citf ein/ infibulare & refibularc. 

& nflr r / ©et/ ligulariu*. Senf Icrlnn / We/ Hgu- 

laria.ligulariiuxor. 

®eitfcn/ ßCfeilfef /propr. mergere , defidere, 
find, tjviaplerttmqi futtibtu t fett reßtbtu fieri foht, 

putämtu tjp k öeniw/ör ©«im. Se.i Öcnf cn/ 

t Damno tat declinarc, 4c nurare. &a£($H'beuDc 
frnfct |ic^ / ftru&ura inclinacur , muri nutanc. 

©CtreiDe fenfef feges ad terram diffluir. 
3ns SBa^cr fenfen / aqvä mergere , fubmerecre 
uadis. fenfef 04) alle* nn<& Der «Wifte hin/ 
omnet partes in medium vergunr. Ctmpof. fitnt : 
5ibfcnfcn/pandare, imminere, promincre.pro- 
pendere. Sltfebmab in« SDiCClf fenfen/ in mare 
fe demergerc. (Einfvnfen / unmccgcrc, ^it^ in 



einen xörunn eiufenFcu/ in putcum fe abjucre, 
immicteretpraseipitare. 9ciei>erf.nfeil /defice- 
rc, dcfluere»proiabi,<lceidere. >&Ai f?Att$ ft'R« 
fet (ich nle^er / domut convulfa Tedibui fuii na- 
tura videtur. 33t*rfcilf CW demergere , in gurgi- 
tem prareipitarc 

Genfer / D<c/ & 6cnFerinn / Oti/ mai , # famina 

mergens. 21b' & Sinflnfer/ immcrgeni. 9cie# 
Der« «k UnDerfcilfer / demergem , fubmergena. 
Sfrrfenfcr / projiciens, deturbans , fundam. 
getbferfenfer/depaugen* iraduecs, d: propagi- 
ncs. 

Penning / tie I * öös (Scnfen / u. nommnqvam 

(Scnfnflti/ Dtfö/mcrfio, prxcip:tatio. lttb> Ae 

(Einfenf ung / demerfus. ?il 1 et er fcnFuiu] / decli- 
nacio , declivitas. <£wfenfnnj?/ dt 95cfcnfnü| 

titAmexponitur humatio , dJ Tcpultura« 
^enficht/ aA, Stfai-ö.mcrfus, propendem , recli- 
natus. (tirrfenficM / immetfus. 5?erfeii(hct>t/ 
hauftui , dcprefliif , dejeAus , deturbatut , ever- 
fus, proftratui. (BfitFid^te ©<rp4(f)fc / m«g'» 
propagines. 

^mfe / 6ie/ traha , dr tragula t alihs dnSifätfiir* 

cjejar n. ©efenf e / autem XK»/plur.x>U 0e* 

ftnfe/ dicuntur propagines vitigmeae , cum durs' 
menlä propapantur, rradux . mergus, viviradik* 
^BeiiiiUTn'F«.'/ Turculus ▼itigineusdcpaßus. 

(ginf tn I pr*t. 3$ fanf / dr fnnF / con/. 3* f4nFe/ 

* flinfc/ pa>Hc nefimfen/ mergi. labar«, labi. 
3n £)l)nmac^f finfen / animd delinqvi . «xaai- 
mari. $|ftft Dem Jfepf finfen / conq»inifcere. 
3m5Bflj?erfinFen/ anris fubraerfum nonexpe« 
tare , aq? ä hauriri. 95cDen ftrrfcn / profter- 
ni, ad ima prreeipitari. Compof.funt t *MbfinFen/ 
deciderc , ad rerram defluere , io profundum 
ruere. 25pm^5[erDe bernbjinfen / ex eqvo <k- 
fluere. JDabin|infro / labafcere. (f injtnFen/ 
prociderc, in profundum ruere. (E$ fanflinD 
fiel dlle(> Ctn / totnmopus fundamentö lapfofc- 

^▼ebatur. J^fnab * J^inunDerfinfen/ ad eafum 
ari , ruinas edere , labare. f dr ^ebenMU- 
fe« / una Ö» juxca procumbere , aliqvem in pro- 
fundum fecum trahere. ScicDei'finfen/ refupi- 
nari. «3om b6f<rn 2öefen / fit* brjfcn ^rant nie- 
DerfinFen/ comitiaü ritiocorripi. 3Rad)finfen/ 
feqvi labando. ffifVfinFen/ fubmer«i, terrihau- 
rin , opprimi. 3 m 9Bö§fT TJerfinfen / in und« 
TufFocari, extingvi, interimi,vi fiuminis oppres- 
fum perire. UnDerfinfen / idtm rfl . ad imum la- 
bi, in profundum trahi. SßieDci'|mfen/ eödem 
£1 II II ij motu 



2009 



2oro 



motu labcfaftamm concidcie. 3urrkffinfenv 
tctiönicrc. 3njifdjcn. &Darimif$cnjmfcn/ 

ccrcidcrc, intcrmilceri rueocibus. 

Gtefcr/ »et/ & (Siafcrmn / oie/ ma« » &faimna 

labans, labealt procidcns, dcflucn». 3^icl)fr» 
^nFcr / ammö dclinqvens , cvanidu* » langvi- 
du». 

(£fnfunft/ tief &ürt»6infcn/ lapfm, prolapfio, 
ftra-ct. OMtUMÜ ÖCt ^CUffl'/ sedificiorum 
prolapfionei. £rbfttifutiaV4fcii£rtl.all/ labe». 
Ödliufinuv ruina, demcrius. 93crjuiftm(J im 
9Ba|a; fitfrocatioinaqvia. 

£inFi*t/ * $ &*dv. labili», labafeen*. @inf id)tf/ 
fivr ^tafCHD*" SOJaurcn/mori labcfa£tari,di»jcfti, 
fubiücrucs , qvjsii , qvaüati. (gitiftnö« SOiUt 
anirousdem:flut,ab)cclus,pavidus, v£ inHdjffi? 
£autf/ adcsiuinofat. 

©ettb/ fcn^Cn/ 3* frnbete < & fantc / conj. 
3d) fänbcttv p*r«i«p- gefenber/ * ajcfant / muieic, 
ablegare , delcgarc , amandare. ^üifc fcitbcn/ 
ferre auxilium » fuppetia» afferre , fubvenirc. 
©elt fcnbCtt/ crogarcpccuniam>daic,adaumc- 
»arc alieui. t£tium &rtcfe feilen / epiftolam 
darc ad aliqvcm, tabdlas rai ttcre. ©tKB in bt* 
$Bclt fillben/ procut amaadaze aliqvcm. Comtoj. 
funt : Ölbfinbeit / ablegare. 2lu$f<nöctl / paflirn 
duniuerc Oft ausfeQ&CIl/ miflitare^minicula- 
rc SBcöfenDCBi adjtingcre aJiqvem nuncium. 
©Urd)fcn&(U/ ablegare per loca. (?in|CP.ben/ id. 
qvod fimplrx.&prdtcrr* offene, pr.t fema t c, fup- 
pediiare,pr«cbcrc,tradcre,cxhibcre»mfcrre,al- 
cenus datu aJicui premere. güCtfd^CR / extru- 
dere , detruderc. güri ftw 23or. & QJOMUid'n-- 
/ ptaernittcre Jßerftnben./ in hanc partem 
mutete. JfrtxdttftnUü/ immicterc. JpctÜm» 
fluten / ciraim agros dimirtere. -Ulli frnbftl 
anmrerc. J^HUUlSfil^CU- eraiuere. SDilffenben/ 
u n a m 1 t r c r c. SRa er)!*: ttÖCH/ a liqr en> fub fcqv i ju- 
b«rc»vcfiigia alieuju» poTcqvi. 3Rcbcn(enbcn/ 
comitern adjungere Jcgatum klarere conftitiu 
le. -SirfcttÖcn / legarc. Ubcrfcilbcir/mittere 
Uberall beturafenben / paffim dumtt*rc. QBic- 
tcrftoDcu/ semitrere. 8S<g' & .gnnröeflfatbcn 
ablegare. ^uifritilcB/iurarnicceic. ^UVflCf feil 
Den/ retromuterc. @<faDter 33o(C/ mifliunun- 
riut, tabellaiiut. ©cf Ute vr ebreiben / litcrac 
aUat». 

tBeuöet/ »et/ *<?f nberinn > Wey mai , c5 tam-ma 
«micns.majMian*, aaia*dant,dekgaj». Du 



tut qvoq^ abfcn&rr. i 21ui gort *3ct, * fyntvc 9* 
ftnDcr/ /rw 6cnbcrinn^ sot(cf|«uDer/ lucrar um 

dator .cpiftotograpbut» 
vScnfrimo,/ Me/ &t>a8(Scubcn/mffl]o» arnanca- 
tio. J^inrorarcnbuno/dimiffio» Q5erf(ntun>y 

/i ve 5lb|f nt-umj/ ablegatio. 5lU5ÜnDlttQ/ (miv 

fio ^ miiius. ^cnDuHg. t>ti ^coliacii @ei(Ttf/ 
miflio i iL vocatioSpititus fanclu Ubci |i utiin } 
feine* öutacbteilfi / cransmiiüo » Ö>. parxiaÄio 

fentean*. 

vrcnDbar / ajj. & a.iv.mifcUu ^in ^cnbbaret 

j^fte / tabcüarms aptus , comn'odus , expeditu» 
ad perferendas 1 ucras. , nuntius idoocus ad man- 
data exeq vc:uia. v£ cdMmicv ClUi ! V lbcv. Em.« • 
faziuti 

acut > Alis- 

Au » abtegarus» gürfüidH't ©tpntccy oiaioi 
Priocipit. €ine6©cfanirt|c»n, Ugawni alKui 
efle, lcgacioncB apudaliqvcm agerc. &t>ijcfcn» 
ter /delcgatus, aniandatus. ^victenSijef ÜUTI 
caduccacor. (^eaeii4<|aii(cr / tta dkumön Icgati 
ultro citroqvc ccMnmcaou». (^{re^ef HfcT/ 
angelus , it. aportulus. ©tO^Cliinrcr ilcgaiu» 
principalis, rupremus, twlgdamtajs atur. jCklli 
gefan(CT/ rerur» privaiarum nun:iuj, apftüjnk 
ttiam vitlgb Agnüe* , Rtfidtntti \ ^rk^eHilU 
Uli feculi», datigator. tyübH fivr üfiadxr 
dkfanter/ nuonu» apoftoluus. S^ebeagcpn» 
ter/ kgatu» alacere. (gtütttjffantct/ Reipu- 
blicae legatui. ©efantin / Öie / coouliaicix Je- 
gati uxor. 

©efauffebaft/ ^<e/ pW. ©efan(f<pafrcn/ lcgatio» 
miflio, ablegatio. 9)^ait fcfcieiet etOentb»(beii 
t*>efantfer)aftCB (lUä/ leeationcs irr oraoes parte» 
ciicummittunrur. JQIC öe|antf(p -(t tft liebt 
roiUfommcn aeroefcir/ non benigne legariu ao- 

ditaeff. v£üie (5t|*nntfe?)aft fort Itydw t mute- 
relegaroi. (*»c|,ui:fd>aü Kiridnen./ omnuslc- 
gatiom» gcrerc, obirc, confrccie. 

®efantfer)a filier) / ad}. &ädv. pernodom Irgawro- 
nis , tegaromm more. t*je|ailt|d)aftliebc S8Mr 
biqfeit unbSlftfebcn le«atorumdignita»,c^a»»- 
cruntas. föffantfebafriiH-ei «£)aii< / gtxco- 
ftafi». 

©enD/w^cnn/ »et / fpeci«tyno<fi »wn. 

fitationi», qvae pjemmqve per Fxincipr» dc!e- 
gato» * ComraiAarios expedin rblet r ut icqyi- 
ranrur, cornsantur ^ * puniantur Rei , fn 



2QII @c 

ffnodälu. RtB'thic Webner. obferv.PraB. ©ent» 
eil a mittcndo, qTiamifli (unc,c* dclcgatiab of- 
fiti.il i judices Uli Synodales. Ai&hmiA v ep>km 
q-voH Schorccl. pag.496. de lingv. Germ, arbi- 
tratur , @enO * Synodo nomen habere : Nam q-vod 
&tnt)?otn / & @enOg*lt interdum 0tnot\U' 
totni & <3tno0atejtlt diätem fuit, hoc ex metA 
hngv* Germanien tonorgjttiAfaiiumeß , vtldeenim 
dijerepat Synodu«, 05" (Senfe : &ipfa Synodm , qv* 
nihil aliud eß , qvhm conventm Epifcoptrum in cau- 
fit ecciefiaßtcü , *b bsc mtßlone & dißiplina mo- 
n/m. 

^>Ct1 ff &*t / plttr. earet , (map is r finapi , 91;/ 
dteitur ßeter*ta. 55i§i^cr (ScBf / fleium fatlura 
teienci. Hinr (?ine 55et§arincn ten (Senf, r/l 

fcrapifmusjcxukcratio cuci6,qva? fit ^arjplajma 

tiannapifc Sßaurenfcnf/ iMa»pi. SBegefenfr 

ervfimor>, verbenafamina, ^»a» ^eOerietj. 
2Bcijjor ©enf / eruca bortenfi« , Mediä* Legir. 
€cOT tClbeit/ tercre finapi mufi&. -ffinr|l mit 
Genf / botuli com intialru firvapi» »3enfid;t' 
i acte, E^acerbum, inftar finapis, 

©eng / fengen/ gefenget/ torrere, uftu- 

kue. öefeu^tc (Erbfj / piia toftav öefeigtt» 
€d)nj(in / poxeut uAulatus. (Sengen unb bren< 
Btftl/ ureje , mcendcic , mflammarc agro» * pa- 
Rot r cruoK & ffammä cunlra ddere. Compvf. 
ptnt : 2lbf« ngen coroburcre. deurcre. &cr för inD 

hat (SrdDfrimb Dörfer abgefen.]et/ hoftmgne 
itlevit viüa» droppida. 2lnftngen/ * 3?ifengen/ 

feminftularc , adurcre. £i 16 jj cm ijl tlltd) b(< 
■t>iÖC brfcngcf / fegete» afflatu ignei vaporisam- 
buftae fune. ©ei »JSart befcnfJC« / barSam fub- 
»rt. 9?erfengen I id. fer'e tjt t uftiriare. &ai 

£St ifl ihm verfingt / «onwt ejus ignetornd* 
«• £.1$ Qefldjr i(r ganj fe&tvtiri pcrpnget/ 

jftncö fqvalorc <Sr favilla nigra eft tacies ejus. 
UÖeg: & .griMVegfcngen / concremaxe iane , ad ci- 
nere» redigere , conftagrare, fuccenü» igrubus 
torrere. 

Senqer 1 Oer / * <?enge rinn t Ote/ mas , foemin» 

adurrn» , d euren», exurens , cremans. (r CilrtCV 
Bnb Brenner / incendrarius, incecdium facient, 
ignts fubjicicn» , faecs ad 3 1 neendtndum com pa> 
ran». 

^enqunq/ Wc/^* Od« Sengen / aduftio , ambu- 
ft*o , fubuftio. 2Ü»|enguuj / 5tii(en(}umj / Sefem 
QUnq / SSerfemjMn^/ Lbm fant , cremacio* ex uftio. 

SSvrfcnannft Der «Sennen anhieben / Coli» ardorc 



2012 



torreri. J^inmcflfenqnng / inctnfio, flagratio, 
drflagracio ,dc)cri« igne. 

^engig/ 6engb«ft/ * €em3!<c^/ «4 &*Jvrrb. 

uftui, uftuiacus, ignem coneipicn», tabefecns, 
diftringens, uftuLadus, buftnahs, &y retornde. 

vgatTge/ ©w/ p/ur. ©angen / pa&i» roftus , f ru . 

mentum toftum , fruges tofhe. Opferfangen/ 
libum. gemeine Sangen / colyphium, arco- 
pemma y artobganus. 

©enö / er ©cnfe / M</p/«r. ©enfen/ 

olinr, hodic4»e etian» ©ClÖ» lUycorum te- 
km erst, wmint Sybina 55 bacillum , boditeß: 
lala focnaria>, inßrumentum mtifßmum , qvtfat- 
Mtm fteatur, dicitur ttiam faU meüoria major. 

Hinctßverbum: ©eufen / ö'rowpo/.gibfenjcn/ & 

^IRIVeqfiHfen/ fcgeie» fuccidcrc, fruges demc- 
tere talce fanana. genfnnf|/ X>it/ famfccia, 
fcctio trugum. (genfer / Oer / form/ex , fanife- 
ca,i/. faber faicariu» r ü/ii/ &it\fcnfä>}mV. 

©cofj/ feufjen/ gefeuftet/ 0^.004,1 

tcn/ gemere » rnfpirarc * dngultirc , gemitu» , de 
llnguliu» eifere» vi r feuf.et lehr tief / (ufpina ab 
imo> pefiore ducit. (8 cufien «i'Of, exponitur; 
tote peclore ad aiinvkr ferri , inhiare, coocupi* 
fecre , appetere aliqvid vehementer. Hmc: 
9c») ä) einein feuften/ defiderreV alicuju« gemere. 
<£r |t u ii e i fib,r naef> eem @elte / defldcxiö argemi 
jcfr u a t. 3$ feufiere nad) nicht s mehr / a\ß tict> 

JHl'ehin /' nihil mihi fuit longi« , q vam ut rc vi- 
dcnni. Compof.funt r 2luffeilf|en/ ingemifeere. 
<ercf)tveerauf|eu(ien/ aeresanhclitui derobufrot 
gfimrui edere. ','liis fc ir V n facert ut conprefli 
gemitu» erumpant, fptniutqvc ä peclore eva- 
danc 2ilKj«flfjen / etiam tß hnem lugend i , dt 
gemendi faceir, refpirare , i n mifcriia r c q v ; c ite- 
re ,anhelicum reeiprre. ^efeilfien fugerc , de- 
flrre, afflidari. leinen folT brfeufien / morrem 
coraplotare. %\lKt Uilylurf befeilfgrn/ cafom 
alieujus coHacrymare. Dicitur etiam Ulur de 
Srnbcrfeufien/ elugerealiervidgraTiu», lucJum 
& fq^atercmpi opter aliq»td füreipere. hinein/ 
urpote einem CoDtert / na((feufien l hcrymisde 
compioratu profcqvi mortuum, amufTum lugc- 
re . dt complorarc. 6tdj jerfcufjen/ grsrt jflimc 
gcmeirv 

i3"enfjCT/ ©CT/ gemebunduf r i. r, bomo epn gemii, 
Gfgemitus, lamentatia, plangor, ejulatui. Du 

ctÄ<rfrui»»o<j6(Seuf,ei»/fufpuatu6. ^eufiernin/ 
£1 U II üj Oi«/ 



2oi3 <Si 

t>te/ facmina anhclitus movcni, fufpiriumalee 
pctcns, crcbros anhelitus asgrc rcflans, delcnrtus 
cafum dcplorans. vr dj ID ftte iScilflf t/ J ■ ' n!i